MTE 3111 MENGAJAR GEOMETRI, PENGUKURAN DAN PENGENDALIAN DATA

TAJUK 1 BENTUK 2 DIMENSI DAN 3 DIMENSI
 SINOPSIS Tajuk ini meliputi pembelajaran bentuk dua dimensi dan tiga dimensi. Aspek tatabahasa, ciri-ciri dan sifat merupakan komponen penting dalam

pembelajaran geometri. Bentuk-bentuk dua dimensi dan tiga dimensi yang akan dipelajari meliputi segitiga, sisiempat, poligon, bulatan, prisma dan polihedra. Klasifikasi bentuk dua dimensi dan tiga dimensi akan memberi gambaran yang berfokus dalam pembelajaran dan pengajaran.

HASIL PEMBELAJARAN Pada akhir kursus ini, pelajar boleh: o Menggunakan tatabahasa mudah geometri o Mengenal ciri-ciri dan sifat segitiga, sisiempat, poligon, bulatan, prisma dan polihedra o Mengklasifikasi pelbagai bentuk dua dimensi dan tiga dimensi

KERANGKA TAJUK-TAJUK

BENTUK 2 DIMENSI DAN 3 DIMENSI

TATABAHASA

CIRI CIRI

KLASIFIKASI

1

anda akan memberitahu pelajar bahawa segiempat mempunyai 4 sisi yang sama. segiempat dan bulatan dan pelajar harus memahami tatabahasa berkaitan untuk membayangkan bentuk-bentuk ini. Anda mungkin mengajar segitiga.2 CIRI CIRI Jadual 1 : Ciri-ciri segitiga dan segiempat Prisma Segitiga Bentuk 2D 3 sisi 3 sudut 3 penjuru Prisma segiempat 4 sisi 4 sudut 4 penjuru 2 . Akan tetapi tatabahasa ini harus dihayati oleh para pelajar.1 DEFINISI Satu poligon adalah rajah tertutup yang dibentuk oleh 3 atau lebih titik yang disambung dengan garis lurus. Dari segi tatabahasa. Poligon tidak sekata mempunyai sekurang-kurangnya satu sisi yang tidak sama panjang. Satu poligon sekata mempunyai semua sisi yang sama dan semua sudut yang sama saiz. Satu bucu poligon ialah titik dimana dua sisi bertemu.MTE 3111 MENGAJAR GEOMETRI. Poligon boleh diklasifikasi sebagai sekata dan bukan sekata. setiap titik adalah berjarak tetap dari titik pusat bulatan. 1. Bulatan merupakan satu garis yang membentuk satu lengkung tertutup. PENGUKURAN DAN PENGENDALIAN DATA BAHAN BACAAN 1.

silinder. tetrahedron dan sfera. prisma.MTE 3111 MENGAJAR GEOMETRI. Minta pelajar memutar dan lukis bentuk kuboid itu dari orientasi yang berlainan seperti dari atas. Contoh jaringan geometri termasuk kuib. kuboid. Atas sisi depan Rajah 1 Lukis permukaan atas dan bawah kuboid itu Rajah 2 Potong rajah permukaan atas dan permukaan bawah dan bandingkan Bawah Rajah 3 Lukis permukaan tepi dari kiri dan dari kanan Atas Permukaan yang sama 3 . kon. PENGUKURAN DAN PENGENDALIAN DATA Satu cara untuk mengkaji ciri-ciri bentuk 2-D ialah melalui jaringan geometri. tepi dan depan. Guru boleh membimbing para pelajar menyiasat ciri-ciri kuboid dengan menggunakan kotak pensil. Model 3-D boleh dibentuk dari jaringan 2-D .

MTE 3111 MENGAJAR GEOMETRI. PENGUKURAN DAN PENGENDALIAN DATA Potong rajah permukaan tepi dari kiri dan permukaan dari kanan dan bandingkan Sisi kiri Sisi kanan Rajah 5 Permukaan yang sama Lukis permukaan depan dan permukaan belakang Rajah 6 Potong rajah permukaan depan dan permukaan belakang dan bandingkan Depan Belakang Rajah 7 Permukaan yang sama Membuat perbandingan Atas Kiri Kanan Bawah Depan Belakang Belakang Rajah 8 Cantumkan kesemua untuk mendapat jaringan kuboid 4 .

Jaringan kuib Rajah 10 Bolehkah anda mengesan jaringan 2-D yang manakah adalah serupa? Kenapa? Jadual 2 : ciri-ciri poligon Bentuk Segitiga sama Segiempat sama pentagon heksagon Ciri-ciri Bulatan 5 Bil sisi 3 4 5 6 Bentuk heptagon oktagon nonagon dekagon Bil sisi 7 8 9 10 .MTE 3111 MENGAJAR GEOMETRI. PENGUKURAN DAN PENGENDALIAN DATA Jaringan kuboid Rajah 9 Seterusnya cuba perhatikan jaringan 2-D untuk kuib dan buatkan model kuib dari jaringan kuib sebagai latihan.

meneroka dan menemui ciri-ciri bentuk. Semua titik dalam bulatan adalah sama jarak dari pusat bulatan Jejari – jarak dari pusat bulatan ke mana-mana titik di bulatan itu. PENGUKURAN DAN PENGENDALIAN DATA Pusat bulatan – Satu titik dalam bulatan. Pelajar harus dibimbing untuk mengenal bentuk mengikut ciri-ciri yang sama dan yang tidak sama. Diameter ialah 2 kali jejari Ukurlilit – jarak mengelilingi bulatan Tangen – satu garis yang menyentuh bulatan pada satu titik sahaja 1. Menyatakan dan mengklasifikasikan bentuk mengambil masa dan ciri-ciri yang lebih kompleks mungkin ditemui dengan edaran masa. Tatabahasa bentuk 2 dimensi juga melibatkan istilah istilah yang mungkin ditemui oleh pelajar sendiri semasa 6 .MTE 3111 MENGAJAR GEOMETRI. Jejari ialah ½ diameter Diameter – Jarak menyeberangi bulatan dan melalui pusat bulatan.3 KLASIFIKASI Satu contoh klasifikasi bentuk 2-D boleh dilihat dalam jadual berikut: Jadual 3 : Klasifikasi bentuk Prisma segitiga Jenis Silinder Prisma segiempat Prisma poligon Bentuk 2-D Bentuk 3-D Mengklasifikasi bentuk 2 dimensi melibatkan proses membina.

Cuba anda mengklasifikasikan bentuk 2-D berikut: Segiempat Lelayang Rombus Trapezium Segiempat tepat Segiempat selari Segitiga Segiempat sama Pentagon Heksagon Heptagon Oktagon Nonagon Dekagon Dodekagon 7 . Sisiempat dan segitiga merupakan bentuk 2-D yang mudah bagi mengkaji dan mengklasifikasi.MTE 3111 MENGAJAR GEOMETRI. PENGUKURAN DAN PENGENDALIAN DATA meneroka ciri-ciri dan mengklasifikasikan bentuk 2 dimensi.

4 TATABAHASA Geometri merupakan pembelajaran ciri-ciri dan perhubungan antara bentuk 2 dimensi dan 3 dimensi . Bucu ialah titik dimana dua sisi suatu poligon bertemu. Satu kategori pepejal yang merupakan bentuk 3 dimensi ialah prisma. Setiap permukaan rata merupakan poligon. Prisma ialah pepejal yang ’sama secara keseluruhan’.5 CIRI CIRI Polihedra mempunyai permukaan yang rata. Permukaan 6 4 5 Bucu 8 4 5 Sisi 12 6 8 8 . Beliau telah mengkaji perhubungan di antara permukaan. Jika kesemua pepejal ini dipotong secara selari dengan tapak mereka. PENGUKURAN DAN PENGENDALIAN DATA 1. kotak kasut dan pensil. Pepejal Kuib Tetrahedron Piramid Ciri-ciri Polihedra: Satu polihedron ialah satu pepejal dengan permukaan yang rata. Contoh prisma ialah silinder. Pepejal merupakan ruang yang dipenuhi oleh bentuk geometri. 1. Jadi. maka hasilnya ialah sama bentuk dengan permukaan tapaknya.MTE 3111 MENGAJAR GEOMETRI. bucu dan sisi bagi polihedra. Euler telah menemui satu pola bagi polihedra. polihedron tidak boleh mempunyai permukaan yang melengkung. bungkusan Tobelerone.

E = 2 9 . PENGUKURAN DAN PENGENDALIAN DATA Contoh Polyhedra: Prisma Segitiga Kuib Dodecahedron Pepejal Platonik Prisma Piramid Semasa mengira bilangan permukaan. satu penemuan yang menarik boleh diperolehi : Bilangan permukaan + bilangan bucu . bucu dan sisi bagi pelbagai polihedra.MTE 3111 MENGAJAR GEOMETRI.bilangan sisi = 2 Perhubungan ini boleh di wakili dalam satu persamaan seperti berikut: Formula Polihedra : F + V .

Oktahedron biasanya merujuk kepada ‘oktahedron sekata” (pepejal yang sama saiz dan bentuk). bukan semua permukaan adalah sama.MTE 3111 MENGAJAR GEOMETRI. Ia adalah sebuah oktahedron yang mempunyai 8 sisi. (seperti octopus yang mempunyai 8 Rehat a) Cuba perhatikan rajah di sebelah. 4 sisi akan bertemu. Mempunyai peluang yang sama untuk diletakkan diletakkan diatas permukaan yang rata !! Tambahan. Tetapi ini bukan semestinya selalu benar. Dalam pepejal ini. 10 . Diberi nama oktahedron kerana ia mempunyai 8 (octa) permukaan tentacles).E = 6+8-12 = 2 F+V–E=5+6–9=2 Ciri Oktahedron Oktahedron mempunyai 8 permukaan. Setiap permukaan mempunyai 3 sisi dan merupakan segitiga sisisama dan mempunyai 12 sisi dan 6 bucu. PENGUKURAN DAN PENGENDALIAN DATA REHAT Contoh penggunaan formula ini: Kuib ini mempunyai :    Prisma ini mempunyai:    6 Permukaan 8 Bucu 12 Sisi 5 Permukaan 6 Bucu 9 Sisi F + V . Sekiranya ada lebih daripada satu oktahedron. Adakah rajah di sebelah ini sebuah prisma heksagon? b) Lihat contoh dadu bersisi 8 di sebelah . nama oktahedra digunakan. Disetiap bucu. dadu yang adil boleh dibuat dari kesemua pepejal Platonik.

Semua piramid dan prisma adalah polihedra. PENGUKURAN DAN PENGENDALIAN DATA 1.6 KLASIFIKASI Kuib dan kuboid adalah prisma manakala kon dan piramid bukan prisma. Kuib dan piramid merupakan polihedra manakala silinder dan sfera bukan polihedra. Plato (430-349 S. Setiap pasangan permukaan bertentangan sebuah kuboid merupakan permukaan yang sama. Sebagai contoh. Pepejal Platonik ini dinamakan oleh ahli Falsafah matematik .) dan setiap pepejal Platonik dinamakan berdasarkan bilangan poligon sekata yang membentuk permukaan mereka : Nama Pepejal Platonik Tetrahedron Kuib Oktahedron Dodecahedron Icosahedron Bilangan permukaan 4 6 8 12 20 11 . Akan tetapi. bungkusan Tobleron merupakan prisma segitiga oleh kerana pasangan segitiga adalah permukaan sama.M. terdapat hanya 5 polihedra yang sekata. Polihedra merupakan kumpulan pepejal yang mempunyai semua permukaan yang rata. Satu cara untuk menyiasat polihedra ialah dengan menggunakan jaringan geometri.MTE 3111 MENGAJAR GEOMETRI.

PENGUKURAN DAN PENGENDALIAN DATA Perbincangan Pepejal merupakan bentuk 3 dimensi dan terdapat banyak di alam sekeliling kita seperti kuib. Hemisfera pula merupakan separuh dari sfera. Satu sfera merupakan set titik-titik dalam ruang yang sama jarak dari satu titik tetap. sfera. Satu kuib mempunyai 6 permukaan rata di mana kesemua enam permukaan ini berbentuk segiempat yang mempunyai saiz yang sama. Sekiranya sisi prisma adalah bersudut tepat kepada tapak. Jarak tetap dari pusat ini dinamakan jejari. Satu kon merupakan pepejal yang mempunyai satu permukaan rata sebagai tapak dan satu permukaan lengkung dengan sisi yang bercondong. Satu silinder merupakan pepejal yang mempunyai dua permukaan rata dan satu permukaan lengkung dengan sisi tegak. merupakan pepejal yang mempunyai 6 permukaan rata tetapi permukaan nya merupakan segiempat atau segiempat tepat. Satu prisma merupakan pepejal yang mempunyai dua tapak yang selari yang bersaiz dan berbentuk sama.MTE 3111 MENGAJAR GEOMETRI. Cantuman sfera dengan ruang dalaman dinamakan sfera pepejal. piramid. prisma dan hemisfera. maka prisma itu dipanggil prisma tegak. Kuboid pula. silinder. Satu piramid merupakan pepejal dimana tapaknya ialah poligon manakala permukaan lain ialah segitiga dengan bucu yang sama. Permukaan yang lain merupakan segiempat selari (biasanya segiempat atau segiempat selari). 12 . Titik tetap ini dinamakan pusat. kuboid. kon.

New York: John Wiley and Sons LATIHAN Soalan 1: Namakan beberapa objek yang berbentuk bulatan 1. (2005). 5th ed.L & Burger. G. London: Hodder Arnold Musser.F. ___________________________________________ 3. W. Mathematics for elementary teachers : A contemporary approach. Teaching Primary Mathematics – A guide for newly qualified and student teachers. ___________________________________________ Soalan 2 : Lukis gambar objek yang berbentuk bulatan 13 . M.MTE 3111 MENGAJAR GEOMETRI. PENGUKURAN DAN PENGENDALIAN DATA Senarai Semakan Lukis rajah dan catatkan ciri-ciri bentuk berikut dalam satu jadual: (a) kuib (b) kuboid (c) silinder (d) kon (e) prisma (f) prisma tegak (g) piramid (h) sfera (i) hemisfera Bahan rujukan Askew. (2001). ___________________________________________ 2.

2. Kenapa butang berbentuk bulat? Kenapa buku latihan berbentuk sisiempat? Kenapa kebanyakan jubin lantai berbentuk sisiempat? Kenapa piring nasi berbentuk bulatan Soalan 4: Tunjuk SISI ku Objektif: Membuat bentuk dengan sebilangan number sisi yang kongruen. Buat satu rajah dengan 12 sisi dimana semua sisinya adalah sama panjang 3. Resos pembelajaran: geoboard 10 X 10 1. 4. Buat satu rajah dengan 3 sisi dimana 2 sisi adalah sama panjang 8. Buat satu rajah dengan 8 sisi dimana 4 sisi sama panjang dan 4 sisi yang lain juga sama panjang tetapi berbeza dengan kumpulan yang lain itu 5. Buat satu rajah 4 sisi dimana 2 sisi ada sama panjang 2. Buat satu rajah dengan 5 sisi dengan 4 sisinya sama panjang 6. Buat satu rajah 4 sisi dengan 2 pasangan sisi yang sama panjang dan ia bukan segiempat selari 7. Buat satu rajah dengan 7 sisi dimana semua sisi tidak sama panjang Soalan 5: Aktiviti – Banglo Bina satu koleksi banglo. PENGUKURAN DAN PENGENDALIAN DATA Soalan 3 : 1. 3. Buat satu rajah dengan 3 sisi dimana semua sisinya adalah sama panjang 4.MTE 3111 MENGAJAR GEOMETRI. yang dibuat daripada lima kuib Berapa carakah anda boleh menyisih koleksi ini ? 14 .

Ada sel sel tertentu yang tidak boleh di isi.html www.html www.wikia.worldofteaching.com/wiki/Prism_(geometry) mathworld.com/mathspowerpoints.mathsisfun.html www.com/solid-figures.edu/dept/PRISM/handouts/powerpoint.nwmissouri.com/geometry/prisms.com/Prism. 15 .math.wolfram. Anda juga boleh melayari url yang lain untuk maklumat tambahan. Buat satu ulasan 4-5 muka surat tentang penggunaan teknologi maklumat dalam pengajaran dan pembelajaran bentuk 2D dan 3-D. Bolehkah anda menerangkan kenapa sebegitu? Sila namakan bentuk-bentuk ini.ppt Layari laman sesawang seperti diatas.basic-mathematics.html math.html www.MTE 3111 MENGAJAR GEOMETRI. PENGUKURAN DAN PENGENDALIAN DATA Soalan 6 : Isikan grid berikut: Pasangan sisi sama Pasangan sisi selari Cuba anda bina bentuk 2 dimensi yang bersisi empat untuk mengisi setiap sel dalam grid di atas.com/school/subject3/lessons/S3U4L2GL. Soalan 7 : Latihan melayari Internet: www.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful