Nama : _____________________________________

Kelas : ___________

Bab 5 Udara di sekeliling kita

1|Page

Bab 5 Udara di sekeliling kita 5.1 Komposisi udara 1. Udara ialah campuran beberapa jenis gas. 2. Udara bukan sebatian kerana gas – gas dalamnya tidak berpadu secara kimia dan boleh dipisahkan secara fizikal. 3. Gas – gas dalam udara terdiri daripada nitrogen (78%), oksigen (21 %), karbon dioksida (0.03%), serta gas nadir, wap air, habuk dan mikroorganisma (0.97%) 4. Komponen – komponen gas nadir terdiri daripada (a) Argon (b) Neon, (c) Helium (d) Kripton (e) xenon 5. Habuk dalam udara pula berasal daripada tanah atau pembakaran bahan api 6. Mikroorganisma juga wujud tetapi tidak dapat dilihat dengan mata kasar. 5.2 Sifat – sifat oksigen dan karbon dioksida Perbandingan antara sifat – sifat gas oksigen dengan karbon dioksida Persamaan antara oksigen dan karbon dioksida - Ia tidak berwarna - Ia tidak berbau oksigen Larut sedikit Tidak larut Kayu uji menyala. Oksigen membantu pembakaran Keyu uji menyala dengan lebih marak. Oksigen membantu dalam pembakaran Tiada perubahan. Oksigen ialah gas neutral Tiada perubahan Tiada perubahan aspek Keterlarutan di dalam air Keterlarutan di dalam larutan natrium hidroksida Kesan ke atas kayu uji berbara Kesan ke atas kayu uji menyala Karbon dioksida Lebih larut berbanding oksigen Sangat larut Kayu uji padam. Karbon dioksida tidak membantu pembakaran Kayu uji padam. Karbon dioksida tidak membantu pembakaran Menukarkan warna kertas litmus biru kepada merah. Karbon dioksida ialah gas berasaid Air kapur menjadi keruh Menukarkan warna penunjuk bikarbonat daripada merah kepada kuning

Kesan ke atas kertas litmus biru dan kertas litmus merah Kesan ke atas air kapur Kesan ke atas penunjuk bikarbonat

Perbandingan antara sifat – sifat gas oksigen dengan karbon dioksida

2|Page

1. Oksigen membantu pembakaran. Apabila kayu uji berbara dimasukkan ke dalam tabung uji yang mengandungi gas oksigen, kayu uji itu akan menyala. Kaedah ini biasa digunakan sebagai ujian untuk menguji kehadiran oksigen. 2. Karbon dioksida ialah gas berasid. Karbon dioksida menukarkan warna kertas litmus biru lembap kepada merah dan menyebabkan air kapur menjadi keruh. Air kapur lazim digunakan untuk menguji kehadiran karbon dioksida. 5.3 Oksigen diperlukan untuk respirasi 1. Proses respirasi sel ialah proses pengoksidaan makanan yang menghasilkan karbon dioksida, air dan tenaga. 2. Tenaga yang terhasil ini digunakan untuk memanaskan badan, menjalankan semua fungsi badan, dan melakukan kerja. 3. Dalam proses respirasi, karbon dioksida dan air (dalam bentuk wap air) terbebas daripada badan kita apabila kita menghembus udara. 4. Semasa respirasi, hidupan seperti lipas dan biji benih bercambah menggunakan gas oksigen dan membebaskan gas karbon dioksida. m./s 134 Gas karbon dioksida yang dibebaskan akan diserap oleh larutan natrium hidroksida pada kapas. Hal ini menyebabkan tekanan udara di dalam tabung didih X dan Y menjadi lebih rendah disebabkan kekurangan udara. Oleh itu, tekanan udara yang lebih tinggi di luar menolak penunjuk ke arah tabung didih. Eksperimen 5.1 Tujuan : menunjukkan bahawa hidupan menggunakan oksigen semasa respirasi Pernyataan masalah : adakah hidupan menggunakan oksigen semasa respirasi Hipotesis : Hidupan menggunakan oksigen semasa respirasi Pemboleh ubah : Pemboleh ubah dimanipulasikan : kehadiran hidupan Pemboleh ubah bergerak balas : kedudukan penunjuk (titisan cecair berwarna) di dalam tiub kapilari Pemboleh ubah dimalarkan : saiz tabung didih Bahan dan Radas : Tabung didih, penyumbat dengan tiub kapilari, forceps, kapas, kasa dawai, larutan natrium hidroksida, lipas, biji benih kacang hijau bercambah, pen pendanda, cecair berwarna dan penitis Prosedur 1. Sediakan radas seperti yang ditunjukkan dalam rajah di atas. Letakkan ketiga – tiga tabung didih dalam keadaan mengufuk. 2. Masukkan setitis cecair berwarna ke dalam setiap tiub kapilari dengan menggunakan penitis. Cecair berwarna ini berfungsi sebagai penunjuk. 3. Tandakan kedudukan awal cecair berwarna ini dengan pen penanda. 4. Simpan ketiga – tiga radas di dalam sebuah almari selama tiga jam. 5. Selepas tiga jam, tandakan kedudukan akhir penunjuk. 6. Buat kesimpulan berdasarkan pemerhatian anda. 7. Tulis laporan bagi eksperimen ini.

3|Page

Langkah berjaga – jaga Larutan natrium hidroksida mengakis. Pegang kapas yang dibasahi dengan larutan natrium hidroksida dengan menggunakan forseps.

Soalan 1. 2. 3. 4.

Apakah kegunaan larutan natrium hidroksida dalam eksperimen ini? Tabung didih yang manakah berubah kedudukan penunjuknya selepas tiga jam? Terangkan sebab kedudukan penunjuk berubah. Apakah kegunaan tabung didih Z?

Eksperimen 5.2 : Tujuan : menunjukkan bahawa hidupan membebaskan karbon dioksida semasa respirasi Pernyataan masalah : Adakah hidupan membebaskan karbon dioksida semasa respirasi Hipotesis : hidupan membebaskan karbon dioksida semasa respirasi Pemboleh ubah : Pemboleh ubah dimanipulasikan : kehadiran hidupan Pemboleh ubah yang bergerak balas : perubahan warna penunjuk bikarbonat Pemboleh ubah dimalarkan : saiz tabung didih Bahan dan radas : Tabung didih, penyumbat tabung didih, rak tabung didih, kasa dawai, penunjuk bikarbonat, lipas, biji benih kacang hijau bercambah, Prosedur 1. 2. 3. 4. 5. Soalan 1. 2. 3. 4. Sediakan radas seperti yang ditunjukkan dalam rajah di atas Simpan radas di dalam almari selama tiga jam Perhatikan sebarang perubahan warna penunjuk bikarbonat. Buat kesimpulan berdasarkan pemerhatian anda. Tulis laporan bagi eksperimen ini, Apakah kegunaan penunjuk bikarbonat? Tabung didih yang mankaah terdapat perubahan warna penunjuk bikarbonat? Terangkan perubahan warna penunjuk bikarbonat di dalam tabung didih tersebut? Adakah hipotesis anda diterima atau ditolak?

Daripada eksperimen 5.2 Kesimpulan 1. Hidupan menggunakan oksigen dan membebaskan karbon dioksida semasa repirasi. 2. Hal ini menyebabkan perbezaan kandungan oksigen dan karbon dioksida dalam udara sedutan dan udara hembusan. 3. Udara sedutan merupakan udara yang masuk ke dalam peparu semasa kita menyedut udara 4. Udara hembusan merupakan udara yang disingkir daripada peparu semasa kita menghembus udara. 5. Udara hembusan mengandungi kurang oksigen tetapi lebih banyak karbon dioksida berbanding udara sedutan. Hal demikian kerana sebahagian daripada oksigen dalam udara

4|Page

3 Komposisi (%) Udara sedutan Udara hembusan 21 16 0.97 kurang Lebih banyak 1. udara hembusan juga mengandungi lebih banyak wap air berbanding dengan udara sedutan. Di samping itu. ramalkan pemerhatian yang akan diperolehi. Gas X dibebaskan semasa respirasi. Proses respirasi sel menghasilkan karbon dioksida. Pembakaran berlaku apabila suatu bahan bertindak balas dengan oksigen secara kimia dan membebaskan tenaga haba dan cahaya 5|Page .03 4 78 78 0. ___________________________________________________ 2. Lengkapkan jadual yang berikut untuk membandingkan udara sedutan dengan udura hembusan? Gas Udara sedutan Oksigen Karbon dioksida Nitrogen Gas nadir Wap air Komposisi (%) Udara hembusan 5. Proses ini dinamakan respirasi. 7. air dan tenaga. Mengapakah peratusan oksigen dalam udara hembusan kurang daripada udara sedutan? _________________________________________3. Komposisi udara sedutan dan udara hembusan Gas Oksigen Karbon dioksida Nitrogen Gas nadir Wap air Latihan 5.sedutan telah digunakan oleh sel – sel badan untuk bertindak balas dengan makanan. 6.97 0.4 Oksigen diperlukan untuk pembakaran Tiga keperluan pembakaran 1. Jika gas X disalurkan ke dalam air kapur.

Pemutusan bekalan Oksigen Haba Bahan api Cara – cara Menggunakan pasir. Oksigen. Api boleh dipadamkan dengan menggunakan prinsip pemadaman api. haba atau bahan api.2. pemadam api jenis buih atau karbon dioksida Menggunakan air. pembakaran tidak dapat diteruskan 4. selimut api. 3. Dengan memutuskan bekalan sama ada oksigen. kain lembap. Punca – punca kebakaran 6|Page . haba dan beahan api diperlukan untuk pembakaran berlaku. api dapat dipadamkan. pemadam api jenis buih atau karbon dioksida Memindahkan atau mengasingkan bahan api seperti menebang pokok dalam kebakaran hutan dan menutup pili dapur gas Keterangan Menyekat bekalan oksigen kepada api Haba disingkirkan dengan menyejukkannya Tanpa bahan api.

Hidrokarbon ialah sebatian organik yang terdiri daripada hidrogen dan karbon Terdapat dua jenis bahan api iaitu bahan api karbon dan bahan api hidrokarbon. hasilnya ialah karbon dioksida. Tenaga haba dan tenaga cahaya yang terhasil semasa pembakaran berlaku berasal daripada tenaga kimia di dalam bahan api. seperti lilin. Jika bahan api yang terbakar dalam udara ialah karbon seperti arang. namakan gas yang digunakan dan gas yang dibebaskan. 3. 5. Lilin dan kerosin tergolong dalam kumpulan (karbon. tenaga haba dan tenaga cahaya Karbon + oksigen → karbon dioksida + haba + cahaya 6. 5. petroleum dan kerosin. Nyatakan 2 contoh bahan api karbon 4.Jenis – jenis pemadam api Langkah – langkah untuk menunjukkan cara yang betul untuk mengendalikan pemadam api Jenis – jenis sumber bahan api 1. 7. Latihan 5.4 1. 2. Jika bahan api yang terbakar dalam udara ialah hidrokarbon. Namakan gas yang diperlukan untuk pembakaran. Namakan tiga keperluan dalam pembakaran. 2. air . diesel. tenaga haba dan tenaga cahaya Karbon + oksigen → karbon dioksida + air + haba + cahaya 7. 3. 4. hidrokarbon) 7|Page . _______________________________ ialah bahan api yang terbentuk daripada unsur hidrogen dan karbon. hasilnya ialah karbon dioksida. Berbeza daripada pembakaran hidrokarbon. pembakaran karbonn tidak menghasilkan_________________________. Contoh bahan api karbon ialah arang dan arang batu Contoh bahan api hidrokarbon ialah lilin. Semasa pembakaran. 6.

maka. tenaga haba dan tenaga cahaya. 4. 5. Mengkaji pembakaran karbon dan hidrokarbon Topic : burning of carbon (charcoal) dan hydrocarbon (kerosene) Tajuk : pembakaran karbon (arang) dan hidrokarbon (kerosin) Gas jar cover Penutup balang gas Gas jar Balang gas air udara Gas jar spoon Sudu balang gas Charcoal arang heated panaskan Rajah (a) Burnt charcoal Arang terbakar Lime water Air kapur Rajah (b) 1. Iaitu. Namakan Proses di mana berlakunya tindak bakas antara bahan api dengan oksigen. 2. sekiranya air kapur menjadi keruh. hasilnya ialah karbon dioksida. Rajah (b) menunjukkan sudu yang mengandungi arang terbakar itu dimasukkan dengan cepat ke dalam balang gas yang berisi udara (oksigen). Kesimpulannya. 7. (b) Balang gas terasa panas kerana tenaga haba terbentuk. Air kapur digunakan untuk menguji kehadiran gas karbon dioksida. tenaga haba dan tenaga haba. Diagram (b) shows the spoon with burning charcoal powder is quickly put into a gas jar which is filled with air (oxygen) 3. Jika bahan api yang terbakar dalam udara ialah karbon seperti arang.8. Karbon dioksida yang terbentuk ialah hasil gabungan karbon dalam bahan api dengan oksigen daripada udara. karbon terbakar menghasilkan karbon dioksida. (c) Air kapur menjadi keruh kerana gas karbon dioksida terhasil. Diperhatikan bahawa (a) cahaya terang kelihatan kerana tenaga cahaya terhasil. gas karbon dioksida terbebas semasa pembakaran. Rajah (a) sedikit arang dipanaskan dalam sudu balang gas sehingga terbakar Diagram (a) show some charcoal powder in a gas jar spoon. 6. 8|Page .

Apabila dibakar. 4. 9. Karbon + oksigen karbon dioksida + haba + cahaya Pembakaran kerosin (sebagai sumber hidrokarbon) udara Kerosin terbakar Air kapur 1. unsur karbon bergabung dengan oksigen dari udara untuk membentuk karbon dioksida. 3. Karbon dioksida yang terbentuk apabila karbon dalam hidrokarbon bergabung dengan oksigen daripada udara. 7. Air pula merupakan hasil gabungan hidrogen dalam hidrokarbib dengan oksigen daripada udara. Kesimpulannya. kerosin terbakar menghasilkan karbon dioksida. hasilnya ialah karbon dioksida. Pemerhatian (a) Cahaya terang kelihatan (b) Balang gas terasa panas (c) Air kapur menjadi keruh (d) Titisan cecair tidak berwarna terbentuk pada dinding dalam balang gas. Sedikit kerosin (hidrokarbon) dibakar di dalam sudu pembakaran dalam sebuah tabung gas yang berisi air kapur. Kepentingan pembakaran dalam kehidupan harian termasuklah (a) Membekalkan haba untuk memasak (b) Membekalkan haba untuk memanaskan badan (c) Mengoksidakan makanan untuk membekalkan tenaga dalam badan manusia. 5.8. air. air serta tenaga haba dan tenaga cahaya. Jika bahan api yang terbakar di dalam udara ialah hidrokarbon seperti lilin atau kerosin. tenaga haba dan tenaga cahaya. 8. Hidrokarbon 9|Page + oksigen air + haba + cahaya . Unsur hidrogen pula bergabung dengan oksigen dari udara untuk membentuk air. Cecair ini menukarkan kertas kobalt klorida kontang daripada biru kepada merah muda. 2. 6. Lilin dan kerosin merupakan sebatian hidrokarbon yang terdiri daripada unsur karbon dan hidrogen sahaja.

2. Topik : menentukan hasil – hasil yang terbentuk semasa pembakaran Prosedur Penutup balang gas Penutup balang gas udara Arang Balang gas Arang yang terbakar Penunu Bunsen (a) (b) Air kapur Bahan dan radas: Balang gas. sudu balang gas. Rekodkan pemerhatian anda. lilin. _____________________ 3. Soalan pengukuhan 1. 5. Apakah bentuk tenaga yang terhasil dalam pembakaran arang dan lilin? __________________________________________________________ 5. maka. Adakah pembakaran arang dan lilin menghasilkan air? _______________________________________________ 4. Ulangi langkah 1 hingga 6 dengan menggunakan lilin sebagai ganti arang. 1. Apakah hasil – hasil pembakaran arang dan lilin? ____________________________________________________________________ 10 | P a g e . Uji titisan cecair yang terbentuk di permukaan dalam balang gas dengan menggunakan kertas kobalt klorida.10. kertas kobalt klorida kontang bertukar daripada biru kepada merah jambu. Kertas kobalt klorida kontang digunakan untuk menguji kehadiran air. 7. kerosin (kerosene). Nyalakan seketul arang di atas api penunu Bunsen seperti yang ditunjukkan dalam rajah (a) 3. Prosedur. Kenal pasti gas yang terbebas apabila arang dan lilin menyala. 6. air kapur. Penunu Bunsen. Apakah kegunaan air kapur dan kertas kobalt klorida kontang dalam aktiviti ini? _____________________________________ 2. kertas kobalt klorida kontang. Pindahkan arang yang menyala ke dalam balang gas yang mengandungi air kapur (Rajah (b)) 4. Isikan sedikit air kapur ke dalam sebuah balang gas. Sekiranya air hadir dalam balang gas. arang kayu. Perhatikan sebarang perubahan yang berlaku ke atas air kapur apabila arang habis dibakar.

Tar menghitamkan kapas Suhu termometer meningkat Asap rokok mengandungi haba. ditukarkan dengan larutan air kapur Ini menunjukkan asap rokok mengandungi gas karbon dioksida 4. 8. Rajah di atas menunjukkan susunan radas untuk menunjukkan bahan pencemar dalam asap rokok. 3. gas yang terbebas daripada asap rokok ialah gas karbon dioksida yang bersifat asid. Merokok dengan kerap boleh menyebabkan masalah kepada kesihatan seperti kanser paru – paru. Asap rokok mengandungi lebih daripada 4000 jenis bahan kimia dan mengandungi sekurang –kurangnya 400 jenis bahan toksik. Haba meningkatkan suhu termometer Larutan penunjuk universal bertukar Asap rokok berasid daripada merah kepada kuning ***seandainya penunjuk larutan universal Air kapur bertukar menjadi keruh.Bahan pencemar dalam asap rokok Cigarette Moist rokok Cotton wool Kapas lembap Filter pump Pam turas Conical flask Kelalang kon Universal indicator solution Penunjuk larutan universal 1. asap rokok mengandungi tar dan membebaskan haba. kanser otak. Gas karbon dioksida dalam asap rokok mengakis salur pernafasan kerana gas karbon dioksida bersifat asid. (i) (ii) (iii) Tar dalam asap rokok merosakkan paru – paru Haba dalam asap rokok menyebabkan paru – paru kering. Kesimpulannya. stroke. kanser payu darat. 2. 5. Antaranya. Tambahan pula. Terdapat tiga pemerhatian utama dalam ujikaji ini. 6. Asap rokok mengandungi bahan karsinogenik (iaitu bahan yang menyebabkan kanser) 11 | P a g e . iaitu : (a) Kapas bertukar menjadi hitam (b) Suhu termometer meningkat (c) Larutan penunjuk universal bertukar daripada merah kepada kuning. Berdasarkan pemerhatian anda dalam eksperimen in. 7. Pemerhatian Inferens Kapas bertukar menjadi hitam Asap rokok mengandungi tar. bahan pencemar mendatangkan kesan buruk ke atas paru – paru manusia.

Perhatikan keadaan kapas dan air kapur. iaitu pesakit menghadap masalah sesak nafas. sekolah. panggung wayang. Nikotin boleh mengurangkan paras kolestrol dalam badan. dan kompleks kerajaan (government complexes) adalah dilarang sama sekali. Adakah suhu udara di dalam tiub – U meningkat? ________________ 2. Buat kesimpulan berdasarkan pemerhatian anda. rekodkan suhu akhir termometer 6. Rekodkan suhu awal termometer 3. Hidupkan pam vakum supaya asap rokok disedut menerusi kapas dan air kapur 5. Sediakan radas seperti yang ditunjukkan dalam rajah di atas. tempat awam seperti hospital. Selepas 10 minit. 9. Asap rokok mendatangkan banyak mudarat dan kesan sampingan kepada manusia Asap rokok ini yang dibebaskan oleh perokok merupakan “second – hand smokes” . Apakah perubahan pada air kapur? Bahan apakah yang menyebabkan perubahan ini? Adakah bahan ini berasid atau beralkali? 12 | P a g e . 2. Nyalakan rokok (Jangan hisap rokok!) 4. Maka. (b) Karbon monoksida pula mengurangkan oksigen dalam badan (c) Komponen gas yang toksik menyebabkan COPD (choronic obstructive pulmonary disorder). Nama : ___________________________ Kelas : ____________________ Aktiviti 5.(a) Nikotin pula merupakan agen penagih yang menyebabkan manusia ketagihan pada rokok.12 Tajuk : mengkaji kesan bahan pencemar dalam asap rokok Prosedur : Salur getah termometer Salur penghantar Ke pam vakum Tarikh : _______ ROKOK Kelalang kon Tiub – U Air kapur kapas 1. klinik kesihatan. Soalan pengukuhan 1. Apakah perubahan warna pada kapas? Bahan apakah yang menyebabkan perubahan ini? _______________________________________________________________________ 3. 7. Rekodkan pemerhatian anda.

Kesimpulan. 2. Isi padu oksigen dalam set P dan Q yang semakin berkurangan menyebabkan tekanan udara di dalam radas semakin rendah berbanding dengan tekanan udara di luar. Titik penanda pada radas P dan Q bergerak ke arah tabung didih (ke arah dalam. Titik penanda pada radas R tidak bergerak (ia bertindak sebagai kawalan). Set R disediakan sebagai kawalan untuk membandingkan keputusan eksperimen. Kesimpulannya. Kapas yang direndam di dalam larutan natrium hidroksida digunakan untuk menyerap gas karbon dioksida. oksigen digunakan.) 3. hidupan menggunakan oksigen semasa respirasi 12. Kasa dawai yang dimasukkan ke dalam tabung didih untuk memisahkan lipas dan biji benih daripada kapas yang telah dibasahkan dengan larutan natrium hidroksida. Karbon dioksida yang dibebaskan oleh hidupan diserap oleh larutan natrium hidroksida. Dalam respirasi sel. 5._______________________________________________________________________ _______________________________________________________________________ 4. 7. 13. manakala gas karbon dioksida dibebaskan bersama dengan tenaga haba. 6. 9. 10. Ini menyebabkan tekanan udara di luar yang tinggi menolak titik penanda ke dalam (ke arah tabung didih) 11. 4. Oksigen dalam udara diserap oleh lipas dan biji benih yang bercambah untuk respirasi sel. Larutan natrium hidroksida boleh digantikan dengan larutan kalium hidroksida untuk mendapat keputusan yang sama. Radas di atas dibiarkan selama 2 jam. Apakah kesan merokok terhadap kesihatan? (a) (b) (c) Eksperimen 1 Kapas yang telah direndam di dalam larutan natrium hidroksida P lipas Titik penunjuk Q Biji benih bercambah R Kasa dawai 1. 8. 13 | P a g e . haiwan dan tumbuhan menyerap dan menggunakan oksigen semasa pernafasan (atau respirasi sel).

Belalang dan biji benih yang bercambah membebaskan gas karbon dioksida semasa respirasi sel (atau pernafasan). 3. 4. 6. Kuantiti karbon dioksida yang terkandung dalam udara hembus adalah sebanyak 4%.9%. Kuantiti nitrogen dan gas nadir yang terkandung dalam udara hembus kekal tidak berubah. Kesimpulannya. Warna penunjuk dalam tabung uji A. Udara hembus adalah tepu dengan wap air. 2. Udara yang dihembus keluar atau dibebaskan oleh peparu dikenali sebagai udara hembusan. 5. haiwan dan tumbuhan membebaskan gas karbon dioksida semasa pernafasan (atau respirasi sel). Hidupan membebasan karbon dioksida semasa respirasi. Sifat – sifat udara hembus 1. Udara sedut dan udara hembus pada manusia 1. 14 | P a g e . Radas di atas dibiarkan selama 2 jam. Penunjuk hidrogen karbonat dalam tabung didih A dan B yang berubah warna daripada ungu kepada merah menunjukkan bahawa terdapatnya karbon dioksida yang berasid. 2. Udara ini dikenali sebagai udara sedut. seratus kali lebih banyak daripada kuantiti yang biasa terdapat di atmosfera.Eksperimen 2 Tabung didih A Tabung didih B Tabung didih C belalang Biji benih yang sedang bercambah Kasa dawai Penunjuk hidrogen karbonat 1. iaitu masing = masing 78% dan 0. 2. udara dari sekeliling disedut masuk ke dalam peparu. 3. Semasa proses pernafasan. 7. dan B berubah daripada merah ke kuning/ atau ungu ke kuning. Warna penunjuk dalam tabung uji C tidak berubah (bertindak sebagai kawalan).

03% Peratus karbon dioksida 4% Sedikit Wap air Banyak sedikit Haba banyak Perbandingan antara udara sedut dan udara hembus Subtopik 5. Udara hembus adalah lebih panas daripada udara biasa disebabkan oleh penghasilan tenaga semasa respirasi.09 % Gas nitrogen dan gas nadir adalah sama dan tetap bagi udara sedut dan udara hembus Udara hembus Udara biasa/ udara sedut perbezaan Udara hembus 21% Peratus oksigen 16% 0.4.4 Oksigen diperlukan untuk pembakaran [oxygen is needed for combustion] Perbandingan Di antara sifat – sifat oksigen dan karbon dioksida Oksigen Persamaan Tidak berwarna Tidak berbau Larut sedikit dalam air Tidak terbakar sendiri perbezaan ASID / ALKALI/ NEURAL UJIAN PENGESAHAN MEMBANTU PEMBAKARAN LARUT DALAM LARUTAN PIROGALOL BERALKALI LARUT DALAM LARUTAN NATRIUM HIDROKSIDA Karbon dioksida OKSIGEN NEUTRAL Menyalakan kayu uji membara Ya Sangat larut Tidak larut KARBON DIOKSIDA Berasid Mengeruhkan air kapur Tidak Tidak larut Sangat larut 15 | P a g e . Perbandingan antara Udara Sedut dan Udara Hembus Udara biasa/ udara sedut Kesaaan/ persamaan Gas nitrogen – 78% Gas nadir – 0.

(a) Apakah yang dapat diperhatikan dalam aktiviti ini? ________________________________________________ (b) Apakah gas yang ditiup ke dalam air kapur yang menyebabkan perubahan seperti yang dinyatakan dalam (a)? __________________________________________________ (c) Nyatakan satu larutan yang dapat melarutkan gas di (b). Mengapakah gas karbon digunakan dalam alat pemadam api? 4. Apakah gas yang sangat larut dalam (a) Larutan pirogalol beralkali? ______________________________ (b) Larutan natrium hidroksida? _________________________________ 2.Latihan pengukuhan Air kapur 1. ______________________________________________ 16 | P a g e . Rajah di bawah menunjukkan udara dihembus ke dalam air kapur dalam tabung uji seperti yang ditunjukkan dalam rajah di bawah. Mengapakah karbon dioksida menukarkan kertas litmus biru lembap menjadi merah? 3.

Bahan pembakaran disebut bahan mudah bakar atau bahan api. Pembakaran dikatakan berlaku apabila bahan – bahan terbakar. serta kerosin) (c) alkohol Bahan api KARBON Tindak balas kimia Karbon + oksigen → Karbon dioksida + haba + cahaya Hasil pembakaran Karbon dioksida Haba cahaya Karbon dioksida HIDROKARBON Hidrokarbon + oksigen → Karbon dioksida + AIR + haba + cahaya Air Haba Cahaya Karbon dioksida ALKOHOL Karbon + oksigen → Karbon dioksida + Air + haba + cahaya Air Haba Cahaya Jenis bahan api Arang kayu (karbon) Kerosin (hidrokarbon) pemerhatian Balang gas menjadi panas Air kapur menjadi keruh Balang gas menjadi panas Air kapur menjadi keruh Kertas kobalt klorida kontang berubah daripada warna biru menjadi merah muda Karbon + oksigen → karbon dioksida Hidrogen + oksigen → karbon dioksida + air 17 | P a g e . 4. Oksigen diperlukan bagi pembakaran. dan gas oksigen merupakan penyokong pembakaran. petrol. Bahan api yang biasa digunakan dalam kehidupan harian termasuklah (a) karbon (contoh arang batu dan arang kayu). Pembakaran hanya akan berlaku dengan kehadiran (a) Bahan api (b) Oksigen (c) Haba 6. (b) hidrokarbon (contoh lilin. Proses ini menghasilkan haba dan cahaya 3. PEmbakaran adalah proses penggabungan bahan bersama oksigen secara kimia. 5. 2. Haba juaga merupakan keperluan dalam pembakaran.Pembakaran 1. dan diesel.

kilang asbestos.5 Pencemaran udara 1.5. Dua sumber utama ini ialah kenderaan bermotor dan perindustrian. Jadual yang menunjukkan sumber dan kesan bahan pencemar udara. Pencemaran udara boleh mendatangkan kesan buruk kepada manusia dan alam sekitar 4. 2. kilang papn Kuari Kesan Sesak nafas Jerebu Debu Karbon monoksida Sulfur diokida dan oksida – oksida nitrogen Asap rokok Ekzos kenderaan Ekzos kenderaan Kilang Zarah – zarah plumbum Kenderaan yang menggunakan petrol berplumbum Kloroflurokarbon (CFC) Karbon dioksida Penyaman udara Peti sejuk Penyembur aerosol Kilang elektronik Pembakaran sampah sarap Ekzos kenderaan Sakit mata Bronkitis (jangkitan paru paru) Batuk Asma Kanser peparu Penglihatan kabur Pengurangan hasil pertanian (melambatkan proses fotosintesis) Sakit kepala Kerosakan otak Maut Bronchitis Pneumonia Mengakis tisu di dalam peparu Hujan asid Keracunan plumbum Kerosakan sistem saraf terutamanya pada kanak – kanak Kerosakan jantung dan ginjal Kerosakan otak Penipisan lapisan ozon Kesan rumah hijau Peningkatan suhu Bumi (pemanasan global) 18 | P a g e . 3. Bahan pencemar udara berasal daripada pelbagai sumber. Bahan pencemar udara Asap dan jelaga sumber Pembakaran terbuka Asap rokok Ekzos kenderaan Letusan gunung berapi Kebakaran hutan Tapak pembinaan bangunan dan jalan raya Kilang simen.

terutamanya karbon dioksida. Fenomena ini dikenali sebagai pemanasan global. 5. dengan kehadiran gas – gas rumah hijau. sebahagian daripada sinaran itu akan dipantul semula oleh atmosfera. 7. Hal ini menyebabkan peningkatan suhu Bumi. Kesan rumah hijau ialah fenomena di mana manusia hidup dalam suhu persekitaran yang lebih panas. Peningkatan karbon dioksida dalam udara disebabkan bertambahnya pembakaran bahan api fosil oleh kilang dan kenderaan serta bilangan tumbuhan hijau yang semakin berkurang 19 | P a g e . Kesan rumah hijau membawa implikasi (kesan negatif/ buruk) seperti yang berikut (a) (b) (c) (d) (e) Perubahan iklim yang luar biasa seperti banjir teruk dan kemarau berpanjangan Kenaikan aras laut akibat pencairan ais di kutub Bumi Banjir di kawasan rendah akibat kenaikan aras laut Tanah menjadi kering dan tidak subur Pengeluaran tanaman dan haiwan ternakan terjejas 8. Apabila sinaran cahaya matahari memancar ke Bumi. 4.Sisa radioaktif Kilang radioaktif Kecacatan genetik pada bayi yang belum dilahirkan Kesan rumah hijau 1. Sinaran yang sampai ke Bumi juga akan dipantul ke angkasa lepas semula oleh permukaan Bumi. Namun begitu. Sebahagian daripada haba yang dipantulkan akan terperangkap. 2. 3. 6.

Penggunaan produk mesra alam seperti pendingin haiwan. pendingin hawa. 3.Penipisan lapisan ozon Lapisan ozon melindungi Bumi daripada sinar ultraungu 1. Lapisan ozon dalam atmosfera Bumi berfungsi sebagai tabir untuk menghalang sinar ultraungu yang berbahaya dalam sinaran Matahari daripada sampai terus ke permukaan Bumi 2. Kilang – kilang perindustrian perlu menapis asap sebelum membebaskannya ke persekitaran 2. 5. Melarang pembakaran secara terbuka 20 | P a g e . Klorofluorokarbon (CFC) yang digunakan dalam peti sejuk. peti sejuk. dan penyembur aerosol yang tidak menggunakan (klorofluorokarbon) CFC.6 Kepentingan mengekalkan udara bersih Langkah – langkah untuk mengekalkan udara bersih 1. Kenderaan bermotor perlu dipasang dengan penukar bermangkin (catalytic converter) untuk mengurangkan pembebasan bahan pencemar ke udara 3. dan tin aerosol merupakan punca utama penipisan lapisan ozon. tumbuh – tumbuhan dan kesihatan manusia. 4. Keadaan ini menyebabkan sinaran ultraungu yang berlebihan sampai ke permukaan Bumi dan secara tidak langsung membawa kesan buruk terhadap alam sekitar.

Apakah kesan plumbum ke atas kesihatan kita? 4. Nyatakan dua cara yang boleh dilakukan untuk menghalang pencemaran udara yang berpunca daripada asap kilang.. Apakah punca udara yang disebabkan oleh karbon dioksida? 2. 5.Latihan tambahan Bab 5 m/s 195 longman lama 1.. (a) Hujan asid : ______________________________ (b) Kesan rumah hijau: _________________________ (c) Penipisan lapisan ozon. Apakah kesan negatif daripada penipisan lapisan ozon? m/s 143 longman baru 1. Apakah syarat – syarat yang diperlukan untuk pembakaran? _________________________________________________________________ udara Balang gas air Arang batu terbakar Penutup mangkuk pijar gabus 21 | P a g e . Nyatakan jenis gas yang menyebabkan . _________________________________________________________________ 2. Apakah proses pembakaran. : ____________________________ 3.

Gas X menukarkan warna kertas litmus lembap daripada biru menjadi merah. berpakah peratusan oksigen di dalam udara? Tunjukkan cara anda mendapatkan jawapan? (d) Apakah hasil – hasil pembakaran lilin? _________________________________________________ (e) 22 | P a g e -Gas X melarut dalam larutan natrium hidroksida . Eksperimen dijalanan seperti yang ditunjukkan dalam rajah di bawah (a) Apakah yang berlaku sekiranya balang gas digoncang bersama air kapur pada akhir eksperimen? _____________________________________________________ (b) Apakah gas yang dihasilkan daripada pembakaran arang batu ini? _______________________________________________ (c) Tuliskan persamaan yang mewakili pembakaran arang batu di udara 4. (a) Apakah tujuan aktiviti ini? _______________________________________________________________ (b) Mengapakah lilin terpadam selepas suatu jangka masa? _________________________________________________________________ (c) Berdasarkan maklumat yang diberikan. . Sekiranya arang kayu digantikan dengan minyak kerosin.3. Rajah di bawah menunjukkan pembakaran lilin di dalam sebuah baling gas yang berisi udara. nyatakan hasil – hasil pembakaran terbentuk. _______________________________________________________________________Latihan Bab 5 Bahagian B 1.

(i) pemboleh ubah dimanipulasikan : _____________________________________ (ii) pemboleh ubah bergerak balas : _____________________________________ (iii) pemboleh ubah dimalarkan : _______________________________________ (c) (i) penunjuk berwarna di dalam radas yang manakah dijangka akan bergerak? ___________________________________________________________ (ii) Adakah penunjuk berwarna di dalam radas tersebut bergerak mendekati atau menjauhi tabung didih? 23 | P a g e . Rajah menunjukkan eksperimen yang dijalankan untuk mengkaji hidupan menggunakan oksigen semasa respirasi. Kapas yang telah direndam di dalam larutan natrium hidroksida P lipas Titik penunjuk Q Biji benih bercambah R (a) Apakah kegunaan larutan natrium hidroksida dalam eksperimen ini? _______________________________________________________________________ (b) Kenalpastikan pemboleh ubah dalam eksperimen ini.Apakah gas yang mempunnyai sifat – sifat seperti yang dinyatakan di atas? A B C D Karbon dioksida Oksigen Nitrogen Hidrogen 2.

Antara gas yang berikut._________________________________________________________ (d) Jelaskan jawapan di (c) (ii). Antara yang berikut. __________________________________________________________________ Praktis Soalan Objektif Chap 5 1. Awal eksperimen Akhir eksperimen Nyalaan lilin terpadam selepas beberapa ketika. II dan III 24 | P a g e . yamg manakah BENAR tentang gas X? A B C D Digunakan untuk mengisi belon kaji cuaca Digunakan untuk memadamkan api Sangat larut dalam larutan natrium hidroksida Dibebaskan semasa fotosintesis 2. Rajah menunjukkan susunan radas yang digunakan bagi suatu eksperimen. yang mamakah peratus kandungannya telah berubah dalam balang gas pada akhir eksperimen? I Nitrogen III Wap air II Oksigen A I dan II B I dan III C D II dan III I. Carta pada rajah menunjukkan komposisi udara biasa.

Jadual menunjukkan peratusan gas karbon dioksida dalam udara sedutan dan udara hembusan. Antara yang berikut.03 4 Peratusan gas karbon dioksida bertambah kerana A Digunakan dalam pencernaan B Dibebaskan semasa transpirasi C Dibebaskan semasa respirasi D Digunakan untuk respirasi 6. Nyalaan lilin dalam rajah di bawah terpadam selepas beberapa ketika disebabkan kehabisan sejenis gas. Berapakah peratusan gas tersebut dalam udara hembusan? A 4% B 16% C D 21% 78% 5. -melarut dalam larutan natrium hidroksida -menukarkan warna kertas litmus lembap daripada biru menjadi merah Apakah gas yang mempunyai sifat – sifat seperti yang dinyatakan di atas? A Karbon dioksida B Oksigen C Nitrogen D hidrogen 25 | P a g e . Gas Peratusan gas (%) Udara sebutan Udara hembusan Karbon dioksida 0.3. Seekor belalang mati selepas diletakkan seharian dalam botol tertutup. . yang manakah hadir dalam kuantiti yang banyak dalam botol apabila dibandingkan dengan kuantitinya pada awal eksperimen? A Nitrogen B Oksigen C D Karbon dioksida Gas nadir 4.

Selepas beberapa ketika. Berdasarkan kepada rajah di atas. titik penanda bergerak ke arah tabung uji. yang manakah gas X dan Y? 26 | P a g e . P Lilin menyala Q Udara hembus Udara sedut Penyokong balang gas air Rajah menunjukkan dua lilin yang menyala dalam balang gas yang berlainan. . yang manakah BENAR? A Nyalaan lilin P terpadam dahulu B Nyalaan lilin Q terpadam dahulu C Nyalaan lilin P akan terpadam tetapi nyalaan lilin Q tidak D Nyalaan lilin P dan Q terpadam serentak 9. Eksperimen ini menunjukkan A Lipas menggunakan oksigen B Lipas membebaskan tenaga C Lipas membebaskan karbon dioksida D Lipas menggunakan karbon dioksida 8. Wul keluli lipas Tabung uji penanda Rajah di atas menunjukkan radas yang telah digunakan bagi satu eksperimen. Antara pernyataan yang berikut. Rajah di bawah menunjukkan susunan radas untuk mengkaji gas X dan gas Y. Antara yang berikut. apakah kesimpulan yang dibuat daripada eksperimen di atas? A Udara sedut mengandungi lebih nitrogen B Udara hembus mengandungi lebih karbon dioksida C Udara hembus mengandungi kurang oksigen D Udara sedut mengandungi lebih karbon dioksida tetapi kurang oksigen 10.7.

yang manakah menerangkan persamaan yang diberi? A Pembakaran membebaskan oksigen dan karbon dioksida B Pembakaran memerlukan oksigen. Jadual di bawah menunjukkan gas P dan Q dengan peratusnya dalam udara sedutan (biasa). A Percambahan biji benih menggunakan oksigen B Percambahan biji benih membebaskan tenaga C Percambahan biji benih membebaskan karbon dioksida D Percambahan biji benih membebaskan oksigen 12.A B C D Gas X Wap air Nitrogen Oksigen Karbon dioksida Gas Y nitrogen Hidrogen Karbon dioksida Oksigen 11. Gas Peratus dalam udara sedut (%) P 21.0 Q 0. Hidrokarbon + oksigen → karbon dioksida + air + tenaga haba + tenaga cahaya Antara yang berikut. air dan karbon dioksida C Pembakaran memerlukan tenaga haba dan tenaga cahaya D Pembakaran membebaskan tenaga haba dan tenaga cahaya 13. Air kapur dalam Rajah di bawah bertukar menjadi keruh pada akhir eksperimen. Apakah kesimpulan yang boleh didapati daripada eksperimen ini.03 Apakah ujian pengesahan bagi gas P dan Q? P Q A Menyalakan kayu uji membara Mengeruhkan air kapur B Mengeruhkan air kapur Menyalakan kayu uji membara C Menghasilkan bunyi ‘pop’ dengan Larut dalam larutan pirogalol beralkali kayu uji menyala D Menukarkan warna penunjuk Mengeruhkan air kapur hidrogen bikarbonat daripada ungu 27 | P a g e . Persamaan perkataan yang berikut menunjukkan satu proses pembakaran.

Sejenis gas dalam udara melarut dalam larutan pirogalol beralkali seperti yang ditunjukkan dalam rajah di bawah. Berapakah peratuskah gas itu dalam udara sedutan? A 0.03 Y 21 Gas yang manakah diperlukan untuk pembakaran? I W II X III Y A II C I dan III B III D II dan III 17. yang manakah BENAR tentang titisan – titisan air? A Rasa masa B Menukarkan kertas litmus merah kepada biru C Bertindak balas dengan marmar membebaskan karbon dioksida D Tidak memberi kertas ke atas kertas litmus biru 15. dan Y yang terkandung dalam udara. gas Peratus gas dalam udara (%) W 78 X 0. Rajah menunjukkan radas yang digunakan untuk suatu eksperimen. X. 28 | P a g e .kepada kuning 14. Jadual 3 menunjukkan peratus gas W. Antara pernyataan yang berikut. Rajah di bawah menunjukkan beberapa ketul kiub air dalam bikar yang berisi cuka.03% B 16% C 21% D 78% 16.

nyalaan lilin terpadam. Apakah jenis gas yang kuantitinya bertambah dan berkurang dalam silinder penyukat tersebut? Bertambah Berkurang A Karbon dioksida Oksigen B Nitrogen Karbon dioksida C Oksigen Karbon dioksida D Gas nadir nitrogen 19. nyalaan lilin terpadam. Silinder penyukat 18. Sebuah balang gas yang kerung ditelangkupkan di atas nyalaan lilin seperti yang ditunjukkan di rajah di bawah.Selepas beberapa ketika. Eksperimen ini menunjukkan A Lilin yang menyala menghasilkan karbon dioksida B Udara boleh menggantikan karbon dioksida C Karbon dioksida lebih tumpat daripada udara D Karbon dioksida mudah bergabung dengan udara Soalan 18 – 20 berdasarkan rajah di bawah. Selepas beberapa ketika. Eksperimen yang dilakukan pada rajah akan menunjukkan A ½ daripada udara terdiri daripada hidrogen B 1/3 daripada udara terdiri daripada oksigen C ¼ daripada udara terdiri daripada nitrogen D 1/5 daripada udara terdiri daripada oksigen 21. Paras air yang naik apabila nyalaan terpadam menunjukkan A Nitrogen digunakan untuk pembakaran B Oksigen digunakan untuk pembakaran C Lilin tidak akan menyala tanpa oksigen D Lilin tidak akan menyala sekiranya sebahagian daripadanya terendam dalam air 20. 29 | P a g e .

Antara berikut. Untuk menguji gas karbon dioksida. P Q A Naik Naik B Naik Tidak naik C Tidak naik Naik D Tidak naik Tidak naik 22. Berapakah jumlah isi padu gas oksigen dan karbon dioksida dalam udara hembus itu? A 4 cm3 C 20 cm3 3 B 16 cm D 30 cm3 27. apakah bahan buangan yang dibebaskan? A Karbon dioksida C Karbon dioksida dan air B Air D Karbon dan air 25. yang manakah dapat diperhatikan bagi paras lautan dalam tabung uji P dan Q dalam rajah di atas. Suatu sampel udara hembus mempunyai sebanyak 100 cm3. II dan III 28. Apakah gas yang terlarut dalam air hujan untuk membentuk hujan asid? A Karbon monoksida C Wap air B Sulfur dioksida D Klorofluorokarbon 24. yang manakah BENAR tentang oksigen? A Oksigen lebih ringan daripada udara B Oksigen mempunyai kesan neutral ke atas kertas litmus lembap 30 | P a g e . yang manakah bertidak balas seperti yang diterangkan di atas? A Respirasi C Fotosintesis B Asimilasi D pembakaran 23. Gabungan antara bahan dan oksigen secara kimia menghasilkan haba dan cahaya Antara proses yang berikut. Antara pernyataan yang berikut. kita boleh menggunakan I Kertas litmus II Air kapur III Kayu uji berbara A I B II C II dan III D I. Semasa pembakaran arang batu. Gas yang manakah digunakan semasa respirasi manusia? A Oksigen C Hidrogen B Nitrogen D Karbon dioksida 26.

Antara bahan pencemar yang berikut. II dan III 32. Apakah yang terjadi pada air kapur dan kertas kobalt klorida biru itu? Air kapur Kertas kobalt klorida biru kontang A Kekal jernih Menjadi merah jambu B Menjadi keruh Menjadi merah jambu C Kekal jernih Kekal biru D Menjadi keruh Kekal biru 33. Antara yang berikut. yang manakah dihasilkan apabila lilin menyala? I Air II Haba III Karbon dioksida A I dan II B I dan III C II dan III D I. yang manakah merupakan kesan penipisan lapisan ozon? A Peningkatan suhu dunia B Kerosakan peparu C Keracunan darah D Kanser kulit 30. yang manakah BENAR tentang oksigen dan karbon dioksida? Oksigen Karbon dioksida A Sedikit berasid Neutral B Tidak larut dalam natrium hidroksida Larut dalam larutan natrium hidroksida C Tidak menyokong pembakaran Menyokong pembakaran D Memadamkan kayu uji menyala Menyalakan kayu uji berbara 31 | P a g e . Kemudian. Antara yang berikut. Antara yang berikut. titisan tidak berwarna itu diuji dengan kertas kobalt klorida biru kontang. Rajah menunjukkan eksperimen yang telah dijalankan untuk menyiasat hasil pembakaran petrol. yang manakah menipiskan lapisan ozon dan mengakibatkan kesan rumah hijau? Penipisan lapisan ozon Kesan rumah hijau A Karbon dioksida Klorofluorokarbon B Klorofluorokarbon Karbon dioksida C Nikotin Karbon monoksida D Karbon monoksida Karbon dioksida 31.C Oksigen boleh terbakar dengan sendiri D Oksigen mudah larut dalam air 29.

yang manakah merupakan langkah yang paling baik untuk mengurangkan kesan rumah hijau? A Menanam lebih banyak tumbuhan hijau B Menggunakan petrol tanpa plumbum C Mengurangkan penggunaan racun serangga D Mengurangkan penggunaan klorofluorokarbon 35. Antara yang berikut. Antara yang berikut. Sejenis gas membentuk 16% daripada udara hembus. yang manakah menyebabkan kertas litmus biru lembap berubah menjadi merah? 32 | P a g e . Antara yang berikut. yang manakah merupakan sifat karbon dioksida? A Sejenis gas beralkali B Menukarkan kertas litmus merah lembap menjadi biru C Larut sedikit dalam air D Membantu pembakaran Soalan 36 berdasarkan rajah di bawah Rajah di bawah menunjukkan radas yang digunakan untuk menjalankan suatu eksperimen. Apakah sifat gas ini? A Tidak membantu pembakaran B Sejenis gas berasid C Kurang tumpat daripada udara D Tidak mempunyai rasa 39. yang manakah berkaitan dengan eksperimen ini? I Air kapur dalam tabung uji N menjadi keruh II Respirasi menghasilkan karbon dioksida III Air kapur dalam tabung uji M menyejat A B C D II I dan II I dan III II dan III 37. Apakah hasil pembakaran kerosin? A Oksigen dan karbon dioksida B Karbon dioksida dan nitrogen C Nitrogen dan wap air D Karbon dioksida dan wap air 38. 36.34. Antara bahan dalam gas ekzos yang berikut.

(a) Rajah menunjukkan komposisi udara. (a) Apakah rasa cecair X? (b) Apakah yang akan berlaku sekiranya sehelai kertas kobalt klorida kontang dimasukkan ke dalam cecair X dalam mangkuk penyejat? (c) Deduksikan identiti cecair X? (d) Ramalkan takat didih X. Tabung uji Pemerhatian P Api terpadam dengan perlahan Q Api terbakar dengan marak R Api terpadam dengan pantas Antara gas yang berikut. 2. Q dan R? I II III Tabung uji P Q R C D Gas Karbon dioksida Oksigen nitrogen II dan III I.A B C D Karbon monoksida Karbon dioksida Plumbum Wap air 40. 33 | P a g e . Radas dibiarkan selama beberapa ketika. dan III A II B I dan II Kertas 2 Soalan struktur Bahagian A 1. Eksperimen dalam rajah 1 dijalankan untuk menunjukkan bahawa udara mengandungi wap air. Q dan R dengan kayu uji menyala. (e) Nyatakan dua proses perubahan rupa bentuk jirim yang berlaku dalam eksperimen ini. II. Jadual menunjukkan keputusan yang diperoleh daripada ujian pengesahan gas dalam tabung uji P. yang mankah diwakili gas P.

labelkan gas X. Susunan radas pada rajah di bawah disediakan untuk mengkaji gas yang digunakan semasa respirasi sel oleh benda hidup. Y dan Z dengan menggunakan perkataan yang berikut Oksigen (ii) Nitrogen Karbon dioksida Apakah peratusan bagi nitrogen di dalam udara? (b) Lukis garisan untuk memadankan karbon dioksida dengan sifat – sifatnya. Sifat – sifat Karbon dioksida Tidak membantu pembakaran Sangat larut dalam air Menukarkan warna kertas litmus merah lembap kepada biru Sangat larut dalam larutan natrium hidroksida Bahagian B 3. (a) Nyatakan pemboleh ubah yang (i) dimalarkan : ______________________________________ (ii) dimanipulasikan : _______________________________________ 34 | P a g e .(i) Pada rajah di atas.

35 | P a g e . _____________________________________________________________________ (c) Apakah fungsi tabung didih Q? _____________________________________________________________________ (d) Nyatakan fungsi larutan natrium hidroksida. Rajah menunjukkan dua lilin yang serupa ditutupi oleh dua balang gas yang sama saiz. lukiskan satu carta bar untuk menunjukkan masa yang diambil bagi lilin untuk padam dalan gas yang berlainan.(iii) bergerak balas : _______________________________________ (b) Nyatakan hipotesis yang boleh dibuat dalam eksperimen ini. (c) Apakah inferens yang boleh dibuat bagi eksperimen ini? (d) Berdasarkan data dalam jadual di atas. _____________________________________________________________________ (f) Cadangkan satu contoh benda hidup yang boleh digunakan untuk menggantikan biji benih yang bercambah. Rekodkan masa yang diambil dalam balang gas untuk padam. Jenis udara Udara sedutan Udara hembusan Masa untuk padam (saat) (b) Nyatakan perbezaan dalam masa yang diambil bagi lilin padam dalam udara sedutan dan udara hembusan. (a) Dalam jadual di bawah. _____________________________________________________________________ 4.

(d) Pemerhatian dicatat Pemerhatian Lilin M kekal menyala manakalan nyalaan lilin N terpadam selepas beberapa ketika Analisis (a) Nyalaan lilin memerlukan gas oksigen (b) Nyalaan lilin N telah menghabiskan kesmua oksigen yang terkandung di dalam baling gas 36 | P a g e .13 paga 188 Tujuan : menunjukkan bahawa oksigen diperlukan bagi pembakaran Pernyataan masalah Apakah gas yang diperlukan untuk pembakaran? Hipotesis Oksigen diperlukan untuk pembakaran Bahan Lilin.(e) Nyatakan pemboleh ubah yang (i) dimalarkan : ______________________________________ (ii) dimanipulasikan : _______________________________________ (iii) bergerak balas : _______________________________________ Eksperimen 5. mancis. kadbod Radas Balang gas Kaedah (a) Dua batang lilin. M dan N dilekatkan di atas kadbod (b) Lilin kemudiannya dinyalakan (c) Balang gas ditelangkupkan di atas lilin N seperti yang ditunjukkan pada rajah di atas.

Q. (c) Tempoh masa bagi setiap nyalaan lilin yang terpadam dicatat. Pemerhatian Nyalaan lilin P terpadam dahulu diikuti oleh nyalaan lilin Q. jam randik Kaedah (a) empat baling lilin.Kesimpulan (a) Oksigen diperlukan untuk pembakaran (b) Hipotesis diterima Eksperimen 5.14 Tujuan : Menyiasat kesan saiz bekas terhadap tempoh nyalaan lilin Pernyataan masalah Apakah kesan saiz bekas terhadap tempoh nyalaan lilin Hipotesis Semakin besar saiz bekas. semakin lama nyalaan lilin Pemboleh ubah yang (a) yang dimalarkan : jenis lilin. Kesimpulan (a) Semakin besar saiz bekas. P. semakin lama tempoh nyalaan lilin (b) Hipotesis diterima Eksperimen [ms 190] Tujuan Menguji hasil pembakaran karbon (arang batu) dan hidrokarbon (kerosin) Pernyataan masalah Apakah hasil pembakaran karbon dan hidrokarbon Hipotesis Pembakaran karbon menghasilkan karbon dioksida manakala pembakaran hidrokarbon menghasilkan karbon dioksida dan air 37 | P a g e . R dan S Analisis (a) Saiz balang mempengaruhi tempoh nyalaan lilin (b) Balang yamg besar mengandungi lebih banyak oksigen yang diperlukan untuk pembakaran. (c) Balang S mengandungi isi padu oksigen yang paling banyak manakala balang P mengandungi isi padu pksigen yang paling sedikit. R dan S dilekatkan pada sebuah kadbod (b) Kesemua lilin dinyalakan dan ditutup serentak dengan balang yang berbeza saiz seperti yang ditunjukkan pada rajah. saiz lilin (b) yang dimanipulasikan : saiz baling (c) bergerak balas : tempoh nyalaan lilin Bahan Balang pelbagai saiz dan bentuk.

Pemerhatian Jenis bahan api Arang batu (karbon) Kerosin (hidrokarbon) Pemerhatian Balang gas menjadi panas Air kapur menjadi keruh Balang gas menjadi panas Air kapur menjadi keruh Kertas kobalt klorida kontang berubah daripada warna biru menjadi merah Analisis (a) Karbon terbakar dalam udara menghasilkan baha dan karbon dioksida. Warna pada kertas kobalt klorida kontang berubah daripada biru kepada merah menunjukkan kehadiran air. air kapur. sudu balang gas. (g) Pemerhatian dicatatkan pada jadual yang disediakan di bawah.Pemboleh ubah yang (a) Yang dimalarkan : isi padu udara dalam balang gas (b) Dimanipulasikan : jenis bahan api (c) Bergerak balas : perubahan pada air kapur / kertas kobalt klorida kontang Bahan Serbuk arang batu. kerosin. penutup balang gas Kaedah (a) Sedikit serbuk arang kayu dipanaskan dalam sudu balang gas sehingga terbakar seperti yang ditunjukkan dalam rajah (a) (b) Sudu yang mengandungi arang kayu terbakar dimasukkan dengan segera ke dalam balang gas yang berisi sedikit air kapur seperti pada rajah (b) (c) Serbuk arang batu dibiarkan membakar untuk seketika (d) Gas yang terhasil dalam balang gas digoncang dengan air kapur (e) Eksperimen diulang dengan menggunakan kerosin (f) Cecair yang terhasil pada dinding dalam balang gas diuji dengan menggunakan kertas kobalt klorida kontang. karbon dioksida dan air. (b) Hipotesis diterima 38 | P a g e . kertas kobalt klorida kontang Radas Penunu Bunsen. Hidrokarbon + oksigen karbon dioksida + air Kesimpulan (a) Pembakaran karbon menghasilkan karbon dioksida manakala pembakaran hidrokarbon menghasilkan karbon dioksida dan air. Karbon + oksigen karbon dioksida (b) Hidrokarbon terbakar dalam udara menghasilkan haba. balang gas. Air kapur yang jernih menjadi keruh.

Apakah proses pembakaran? 2. Eksperimen dijalankan seperti yang ditunjukkan dalam rajah di sebelah. debu. dan racun perosak. Antara contoh – contoh bahan pencemar udara termasuk asap. Bahan pencemar udara Asap (jelaga) Punca dan pencemar udara Pembakaran sampah sarap Pembakaran bahan api fosil oleh kilang dan kenderaan bermotor Kesan pencemaran udara Mengurangkan proses fotosintesis Mengotorkan kenderaan Merosakkan peparu Mengaburkan pandangan Menyebabkan kabut Larut dalam air hujan membentuk hujan asid yang : Mengkakis bahan besi Merendahkan pH tanah dan sumber air Langkah mencegah dan mengawal pencemaran udara Membina cerobong kilang yang tinggi Memasang pemendak elektrostatik pada cerobong kilang Memperketatkan peraturan untuk memeriksa kenderaan Mengalakkan penggunanaan pembersihan udara yang melarutkan gas berasid sebelum dilepaskan ke udara Gas berasid seperti sulfur dioksida dan nitrogen dioksida Pembakaran bahan api fosil oleh kilang 39 | P a g e . Dalam eksperimen ini. 2. Apakah syarat – syarat yang diperlukan untuk pembakaran? 3. (a) Apakah yang berlaku sekiranya balang gas digoncang bersama air kapur pada akhir eksperimen? (b) Apakah gas yang dihasilkan daripada pembakaran arang batu ini? (c) Tulis persamaan yang mewakili pembakaran arang batu di udara. kerosin boleh digantikan dengan lilin. Hidrokarbon adalah sebatian kimia yang terdiri daripada unsur karbon dan hydrogen sahaja 2. 3. diesel dan lilin 3. karbon monoksida. karbon dioksida. 4. Contoh – contoh hidrokarbon selain daripada kerosin adalah petrol.4 1. asid toksik. Kuprum sulfat kontang akan berubah warna daripada putih kepada biru apabila bersentuhan dengan air. 5.5 Kesan pencemaran udara 1. dan boleh disebabkan manusia dan sumber semula jadi. Pencemaran udara adalah penambahan bahan pencemar ke udara yang mendatangkan kesan negatif kepada alam sekitar. Latihan uji diri 5. Air kapur dalam eksperimen ini boleh digantikan dengan kuprum sulfat kontang putih untuk menguji air. Bahan pencemar udara adalah sebarang bahan yang boleh dilihat atau tidak dapat dilihat dalam atmosfera yang boleh mengancam kesihatan manusia atau persekitaran. Pembakaran lilin juga akan menghasilkan karbon dioksida dan air.Perbincangan 1.

Debu Kilang papan Kuari Kilang asbestos Kilang simen Pembakaran bahan api fosil Asap ekzos kenderaan Karbon monoksida Menjadikan tanah tidak subur Merosakkan salur pernafasan dan peparu Mencemarkan persekitaran Merosakkan peparu Melakatkan pada daun dan melambatkan proses fotosintesis Mengurangkan keupayaan darah mengangkut oksigen dan mengakibatkan maut Bangunan dilengkapi dengan alat penapis debu Karbon dioksida Pembakaran bahan api fosil Asap ekzos kenderaan Kesan rumah hijau menyebabkan kenaikan suhu Bumi dan peleburan ais di kedua – dua kutub Memasang alat yang menukar karbon monoksida kepada karbon dioksida Contohnya. pengubah mangkin (catalytic converter) dalam paip ekzos kenderaan Menggantikan bahan api yang tidak mencemarkan alam sekitar Menanam lebih banyak tumbuhan hijau yang dapat menyingkirkan karbon dioksida dari udara Mengguanakan petrol tanpa plumbum Memasang pengubah mangkin pada sistem ekzos kenderaan Mendidik orang ramai tentang bahaya merokok Melarang orang ramai merokok di tempat awam yang tertentu Mengurangkan penggunanan bahan klorofluorokarbon Menggantikan klorofluorokarbon dengan hidroklorofluorokarbon yang tidak memusnahkan lapisan ozon Mengurangkan penggunaan pestisid Menggunakan pestisid yang mudah terurai Membebaskan haba Plumbum Asap ekzos kenderaan yang menggunakan petrol berplumbum Asap rokok Menyebabkan keracunan darah dan kerosakan otak Menguningkan gigi Mengakibatkan kanser peparu Tar tembakau dan nikotina Klorofluorokarbon Tin – tin aerosol CFC Peti sejuk Alat penyaman udara Pestisid (racun perosak) Semburan DDT untuk menghapuskan serangga perosak Kilang Haba Memusnahkan lapisan ozon Bumi yang mengakibatkan hidupan terdedah kepada sinaran ultra ungu: -penyakit spt kanser kulit dan penyakit katarak mata serta merosakan sitem pengimunan badan Menyebabkan keracunan dan kemandulan Menyebabkan kecacatan fetus Meningkatkan suhu 40 | P a g e .

udara Sisa radioaktif Reaktor nuklear Sisa radioaktif menyebabkan kanser. kecacatan fetus dan kemandulan daripada stim dengan mengkondensasikannya sebelum stim dilepaskan ke udara Melaksanakan undang – undang dan peraturan untuk mengendalikan bahan radioaktif 41 | P a g e .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful