EKSPERIMEN 1 : BAHAN API

Pendahuluan : Petroleum ialah sejenis cecair pekat hitam yang dijumpai dalam tanah. Ia merupakan sumber asli hidrokarbon. Petroleum terbentuk berjuta-juta tahun dahulu daripada hidupan laut yang mati, kemudian tertimbus oleh lumpur dan pasir. Apabila hidupan laut mati , bangkai mereka tenggelam ke dasar laut, kemudian ditimbus oleh sedimen . Melalui tindakan bakteria , pereputan separa berlaku dalam keadaan kekurangan oksigen. Penguraian seterusnya di bawah suhu dan tekanan yang tinggi akhirnya menghasilkan petroleum dan gas asli. Pemanasan minyak mentah membahagikannnya kepada beberapa jenis molekul. Penyulingan minyak mentah bermula dengan memanaskan minyak mentah dalam suhu 335oC di dalam relau.

Gambar 1 : Proses Penyulingan berperingkat

1

Petroleum terdiri daripada campuran hidrokarbon yang kompleks yang boleh diasingkan kepada pecahan berlainan melalui kaedah penyulingan berperingkat kerana setiap pecahan mempunyai takat didih yang berlainan. Nafta sederhana dikumpulkan untuk kegunaan reformat iaitu komponen untuk dicampurkan dalam petrol. Komponen-komponen ini mengalami kondensasi dan menyejuk di dulang-dulang dalam tingkat-tingkat terentu. semakin mudah pecahan untuk terbakar dan semakin bersih nyalaanya (kurang berjelaga). semakin kurang likat pecahan itu. diesel dan kerosin dihasilkan selepas pemprosesan selanjutnya. semakin cerah warnanya. Setiap komponen mengewap dalam suhu berbeza. Biodiesel merupakan bahan bakar alternatif yang dapat menggatikan petroleum sebagai bahan api. Hasil seperti petrol. Semakin rendah takat didih pecahan petroleum itu. Metana terhasil di tingkat teratas. 2 .Minyak mentah diasingkan oleh haba kepada beberapa komponen.

2. Pemanasan diteruskan dan hasil penyulingan dikumpulkan dalam kelalang kon yang berbeza pada julat suhu yang berbeza iaitu 80-120oC.Tujuan : Menyiasat penyulingan berperingkat petroleum. tuku kaki tiga. kelalang kon. 4. 3. dan penunu Bunsen. Prosedur : A: Penyulingan berperingkat petroleum. kasa dawai. kertas turas. serpihan porselin. kaki retort. kelalang penyulingan. tripod. Sediakan peralatan seperti yang ditunjukkan di rajah 1. piring penyejat. Bahan/ Radas : Petroleum. Petroleum di dalam kelalang penyulingan dipanaskan secara perlahan-lahan. kondenser Liebig. thermometer (-10 – 36 oC). Petroleum pada peringkat pertama dikumpulkan pada suhu 30-80 oC. 1. 3 . dan 160– 200oC. 120-160OC.

6. 7. Warna nyalaan api dan jelaga diperhatikan. 4. 8. 8. Pemerhatian dicatatkan. Jangan menarik nafas secara terus daripada petroleum. Kelikatan petroleum diperhatikan dengan mencondongkan kelalang kon. Hasil penyulingan pada setiap peringkat suhu dimasukkan ke dalam piring pengewapan dan dipanaskan. Langkah berjaga-jaga: 1. 7. Pastikan alatan radas telah ketat dan getah paip yang digunakan untuk mengalirkan air tidak bocor. 2.B: Ciri-ciri pecahan penyulingan yang berbeza. 4 . Produk atau hasil pecahan penurasan hendaklah diletakkan jauh daripada api di mana ia merupakan bahan mudah terbakar. 5. 5. Mengendalikan alatan kaca dan panas berhati-hati. Gunakan cermin mata keselamatan semasa melakukan aktiviti makmal. Warna petroleum diperhatikan pada setiap peringkat. 3. Elakkan memanaskan kelalang penyulingan jika tidak terdapat cecair di dalamnya. Memastikan pengudaraan adalah baik sebelum memulakan eksperimen. Dua atau tiga porselin cip ditambah dalam kelalang penurasan untuk mengelakkan pemanasan yang berlebihan dan hentaman. 6.

warna pecahan.molekul sukar untuk bergelongsor antara satu sama lain. Pecahan yang mempunyai takat didih yang tinggi juga semakin sukar untuk terbakar 5 . terdapat empat pecahan petroleum. Semasa eksperimen.molekulnya semakin kuat menyebabkan molekul. Daripada keputusan eksperimen . Semakin tinggi takat didih pecahan itu.Hasil Pemerhatian : Kebolehbakaran Pecahan Julat suhu (0C) 1 ( Petrol ) 30-80 Kekuningan cair Cair Biru ( Amat Mudah Terbakar ) 2 (Nafta) 80-120 Kekuningan Sedikit Likat Jingga ( Mudah Terbakar) 3 (Kerosin) 120-160 Kekuningan hijau Pekat Merah cair ( Susah Terbakar ) 4 ( Diesel) 160-200 Kuning Tua -Perang Sangat Pekat Merah pekat ( Amat Susah Terbakar) Sangat banyak Banyak Kurang Warna Kelikatan Warna nyalaan Kandungan jelaga Sangat kurang Perbincangan : Dengan melakukan penyulingan pecahan. warna nyalaan dan kuantiti jelaga yang terhasil setelah dibakar. Setiap pecahan mempunyai sifat-sifat yang tersendiri mengikut suhu takat didih. didapati sifat(ciri) pecahan berubah dengan pertambahan takat didih pecahan tersebut. minyak mentah akan diasingkan kepada beberapa pecahan berdasarkan julat suhu takat didih. semakin likat pecahan tersebut kerana saiz molekul pecahan semakin besar dan daya tarikan antara molekul. kelikatan.

kuantiti jelaga yang dihasilkan adalah lebih tinggi berbanding jelaga pecahan 1. Pecahan pertama mempunyai kelikatan yang sangat rendah dan lebih cair. ia mempunyai takat didih pada julat suhu 30-80oC. ini menunjukkan pecahan pertama mempunyai takat didih paling rendah berbanding pecahan-pecahan lain. Pecahan 2 yang mempunyai takat didih pada julat suhu daripada 80-120ºC Warna bagi pecahan ini adalah kekuningan dan bermakna warna tersebut lebih gelap daripada pecahan 1 tetapi masih cair. Warna bagi pecahan ini kekuningan hijau dan bermakna lebih pekat daripada pecahan 1 dan 2. Pecahan pertama berwarna kekuningan cair. Warna api bagi pecahan pertama adalah biru dan ia menghasilkan sangat kurang jelaga apabila dibakar. Warna nyalaan api untuk pecahan 2 adalah jingga dan ia lebih likat daripada pecahan 1. Pecahan 3 lebih likat berbanding pecahan 1 dan 2. Warna nyalaan apinya merah dan kuantiti jelaga yang dihasilkan apabila pecahan dibakar adalah lebih berbanding pecahan lain. 6 . Kuantiti jelaga yang dihasilkan banyak apabila pecahan 3 dibakar. Pecahan ini berwarna jingga kekuningan dan paling pekat berbanding pecahan lain. Namun begitu. hampir tiada warna dan ia merupakan warna paling cerah bagi pecahan petroleum. Pecahan juga mempunyai hasil pembakaran sama iaitu semua pecahan terbakar dalam udara berlebihan untuk menghasilkan gas karbon dioksida dan air. Apabila pecahan 2 dibakar. Pecahan ini adalah yang paling likat. Pecahan 3 mempunyai takat didih di antara julat suhu 120-160ºC. Bagi pecahan pertama.dan kuantiti jelaga semakin tinggi kerana peratus karbon per molukel semakin bertambah dengan bertambahnya takat didih pecahan itu. Warna nyalaan api untuk pecahan 3 adalah merah. Pecahan 4 mempunyai takat didih yang julat suhunya daripada 160-200°C. Semua pecahan petroleum juga adalah bersifat neutral . keterlarutan dalam air kerana semua pecahan petroleum tidak larut dalam air. semua pecahan tersebut mempunyai beberapa ciri yang sama iaitu.

Kesimpulan : Petroleum boleh disediakan melalui proses penyulingan berperingkat berdasarkan takat didih tertentu. Semakin tinggi takat didih pecahan. Semakin tinggi takat didih pecahan. semakin kurang tahap kebolehbakarannya dan semakin banyak kuantiti jelaga yang terhasil. semakin gelap warna pecahan tersebut. Semakin tinggi takat didih pecahan. semakin likat pecahan tersebut. 7 .

Semakin panjang rantai hidrokarbon didalam pecahan petroleum. daripada tiada warna. Pecahan petroleum yang mempunyai mempunyai jumlah hidrokarbon yang panjang mempunyai takat didih yang lebih tinggi. Oleh itu. kekuningan. 2. Bincangkan kebolehbakaran bagi setiap pecahan petroleum. Rantaian ikatan molekul hidrokarbon yang besar adalah sangat ketat dan tidak mudah untuk menggelongsor. coklat cair dan warna coklat gelap. semakin gelap warna pecahan yang terhasil. jingga.Soalan: 1. Pecahan yang mempunyai molekul lebih kecil mempunyai ikatan yang ringkas dan renggang antara satu sama lain. molekul yang besar lebih likat kerana memunyai molekul yang lebih padat. maka. Semakin tinggi takat didih pecahan. Kadar kebolehan petroleum untuk terbakar semakin menurun walaupun takat didih dan jumlah molekul bertambah. semakin likat pecahan tersebut. Pecahan petroleum peringkat pertama lebih mudah terbakar berbanding pecahan petroleum yang keempat. Warna yang terhasil bergantung pada saiz molekul. warna pecahan petroleum menjadi gelap. Jika saiz molekul besar. b) Kelikatan pecahan Semakin tinggi takat didih pecahan. semakin likat pecahan tersebut. Bincangkan hubungan takat didih pecahan dengan: a) Warna pecahan. 8 .

pecahan yang mempunyai takat didih yang tinggi mempunyai kuantiti karbon yang lebih banyak. maka daya tarikan antara molekul semakin tinggi. Tulis persamaan kimia seimbang tindak balas yang mewakili pembakaran gasolin (C6H18) 2C8H18 + 25O2  16CO2 + 18H2O 5. 2C8H18 + 17O2  16CO + 18H2O 9 . Tuliskan persamaan kimia untuk menunjukkan tindak balas tidak sempurna gasolin tersebut. Pembakaran yang tidak sempurna bagi gasolin membebaskan gas beracun iaitu karbon monoksida dan oksida nitrik. Ramalkan warna. Hal ini kerana. semakin banyak kumlah kuantiti jelaga yang dihasilkan apabila dibakar. Ia berwarna kekuningan cair . 4. Semakin tinggi takat didih pecahan tersebut. Pecahan X adalah hexane.c) Jumlah jelaga yang dihasilkan pada setiap pecahan.. 3. lebih sedikit kelikatannya dan sedikit jelaga yang dihasilkan apabila dibakar. kelikatan dan jumlah jelaga yang dihasilkan oleh X. Pecahan X ialah C6H14.

10 . karbon dioksida. Dijadikan sebagai bahan bakar alternatif masa depan dan boleh diperbaharui. Ia juga lebih mesra alam daripada diesel kerana mengurangkan pelepasan karbon monoksida. Penggunaan bahan api yang lebih cekap iaitu 320% berbanding bahan api petroleum diesel.6. Apakah kelebihan menggunakan biodiesel berbanding pecahan petroleum? Biodiesel boleh diperbaharui keran biodiesel dihasilkan daripada minyak seyuran dan lemak haiwan.Biodiesel mempunyai sifat kimia yang serupa dengan petroleum diesel sehingga dapat digunakan langsung untuk mesin diesel atau dicampur dengan petroleum diesel. berasal dari minyak sayuran lemak haiwan. 83%. Biodiesel dapat digunakan sebagai bahan bakar pada mesin yang menggunakan diesel sebagai bahan bakarnya. sulfur dioksida dan zarah-zarah. Kurang berbau kerana mengeluarkan aroma makanan bergoreng atau aroma barbeku apabila digunakan. Apakah yang dimaksudkan dengan biodiesel? Biodiesel merupakan suatu nama dari Alkyl Ester. Biodiesel tidak mengandung petroleum diesel atau solar. Penggunaannya boleh mengurangkan pencermaran yang dihasilkan oleh bahan bakar dari petroleum. 7. Biodiesel tidak menghasilkan gas yang berbahaya dan lebih bersih dan lebih mudah ditangani dibandingkan dengan petroleum diesel.

Bibliografi : Fractional Distillation.html 11 .com/2008/02/pengertianbiodiesel.org: http://en. 2011. Retrieved Julai 7. (2011. M.htm Hortono.org/wiki/Fractional_distillation Gas Asli. from edu.my/hc001. Jun 3).d.d.wcdd/eksperimen. 2011.com: http://pematangpanggang.).wikipedia. Februari).edu. Retrieved Julai 7. 2011. (2008. from edu. (n. Retrieved Juali 7. from wikipedia.blogspot.).my/hc001.my: http://www.sabah.sabah.my: http://www.wcdd/gas_asli. 2011.htm Hidrokorbon. Retrieved Julai 7. Pengertian Biodiesel. from blogspot.edu. (n. B.