AKTIVITI NYANYIAN LAGU-LAGU TARIAN SEWANG DALAM PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN BAHASA MELAYU DI SEKOLAH ORANG ASLI

Zakaria bin Khalid Ariff Fadillah bin Khalil IPG Kampus Tengku Ampuan Afzan (Telah dibentangkan di Seminar Penyelidikan 2011 Zon Timur di IPG Kampus Sultan Mizan, Besut, Terengganu pada 10-12 Mei 2011) Matlamat kajian ini adalah untuk meneliti aktiviti nyanyian dalam pengajararan dan pembelajaran berdasarkan kepada 18 buah lagu tarian sewang bahasa Semai. Tarian sewang ialah satu bentuk persembahan tarian tradisional masyarakat orang asli yang masih kekal diamalkan hingga sekarang. Tarian sewang dalam suku kaum orang Asli dipersembahkan untuk berbagai-bagai fungsi seperti hiburan, buka cinta, perkahwinan, memuja semangat padi dan juga perubatan. Tarian ini menjadi wadah hiburan utama dalam kalangan masyarakat orang asli kaum Semai. Kajian terhadap lagu-lagu tarian sewang ini merupakan sebuah kajian kualitatif. Tujuan kajian ini adalah untuk melihat dan mengenal pasti penguasaan kosa kata,penglibatan dan minat murid-murid terhadap subjek Bahasa Melayu. Dalam kajian ini pengkaji menggunakan kajian rintis, kerja lapangan, keperpustakaan dan amali di dalam bilik darjah. Manakala instrumen kajian pula terdiri daripada CD Rom lagu tarian sewang, terjemahan lagu, pemerhatian, ujian lembaran kerja,temu bual, dan analisis data. Dalam kajian ini pengkaji menggunakan pendekatan analisis dokumen. Hasil dapatan kajian menunjukkan bahawa terdapat peningkatan dalam penguasaan bahasa Melayu dalam kalangan murid orang asli. Kata Kunci:Lagu Sewang Wadah Pendidikan The aim of this study is to review the use of songs in teaching and learning process in the indigenous (orang asli) schools based on 18 sewang dance songs in Semai.The sewang dance is a type of traditional dance presented by The Orang Asli Community that is still being practice until today. The sewang dance in the ethnic Orang Asli group is presented for a variety of purpos; for example for entertainment, introducing love, marriages, worshipping the spirit of the rice, and also for medicial purposes. This dance has been a medium of entertainment among the tribes of the Orang Asli especially among the Semai tribe. The research on the songs of sewang dances is of a qualitative type. The objective of this research is to look into the intrinsic nature of these songs. Among the aspects that we have looked into were sounds, language from the physical side. The instruments used in this research consist of the sewang dance, the translation of songs and observation, test, interview and data analysis. In this research, the researchers used the document analysis approach. The researchers studied

Bentuk seterusnya ialah bulatan iaitu penari berada 2 . Persembahan berbentuk ritual merangkumi tarian. Pengenalan Seni persembahan tradisi yang merangkumi bentuk-bentuk tarian. Dalam kategori ritual untuk pengubatan ialah tarian magunatip dan mansayau dari suku kaum Kwijau. Tarian sewang bagi masyarakat orang Asli dipersembahkan untuk tiga upacara tertentu. tarian sewang dibawa masuk ke dalam bilik darjah sebagai wahana pendidikan melalui Didik Hibur. muzik dan teater tradisional boleh ditinjau dari segi hiburan. bercerita. Apakah yang dimaksudkan dengan Didik Hibur? Didik Hibur merupakan satu pendekatan dalam proses pengajaran dan pembelajaran yang bersifat santai dan berhibur dengan penekanan pelaksanaannya terhadap empat komponen sastera iaitu nyanyian. Antaranya tarian secara berbaris iaitu penari-penari berada dalam satu barisan sambil menari. Latar Belakang Kajian Tarian sewang ialah satu bentuk persembahan tarian tradisional masyarakat orang Asli yang masih kekal diamalkan dan dipertahankan hingga sekarang. teater. Tarian ini biasanya diketuai oleh Tok Halak dan lima hingga sepuluh orang penari yang terdiri daripada lelaki dan perempuan. tarian sumayau/mandasayau dari suku kaum Dusun. Selain itu. Oleh itu. lakonan dan puisi. Mengikut Mohamed Ghouse (1994) persembahan tarian yang memenuhi tujuan-tujuan ini terdapat di kalangan suku-suku kaum di Sabah. untuk menandakan tamat tempoh berkabung dan ketiga bagi tujuan mengiringi pengubatan tradisional. memuja semangat padi dan juga perubatan. buka cinta. Di Semenanjung Malaysia tarian bagi tujuan seperti ini kebiasaannya diamalkan oleh masyarakat orang Asli iaitu tarian sewang.only on the songs for the sewang dancers in the form of happiness and entertainment. Suku kaum Melanau pula mengadakan tarian aluk-aluk semasa berkabung sepanjang empat hari bagi meredakan suasana muram yang mengiringi sesuatu kematian. Tarian ini biasanya dilakukan dalam empat formasi yang berbeza bergantung kepada fungsi tarian tersebut. Tarian sewang dipersembahkan untuk berbagai-bagai fungsi seperti hiburan. Kedua. Sambil bersahut-sahutan beramai-ramai. keseronokan murid secara total dalam mempelajari Bahasa Malayu akan dapat direalisasikan secara terancang dan bersistematik. Pengkaji hanya menggunakan satu komponen dalam Didik Hibur iaitu aktiviti nyanyian. terdapat enam orang pemuzik iaitu lima orang pemukul centung (buluh yang berukuran berbeza) dan seorang pemukul gong. Di Sarawak juga terdapat tarian yang memenuhi keperluan yang sama seperti tarian tolak bala yang ditarikan oleh suku kaum Bidayuh untuk menyemah rumah panjang. The findings from this research show that there is an increase in the mastery of Bahasa Melayu among the indigenous students. iaitu untuk kesyukuran selepas menuai atau membuka tanah baru. penari perempuan mengetuk buluh centung ke atas buluh panjang atau kayu keras yang padat bagi mengeluarkan bunyi nyaring. perkahwinan. Kini. memuja semangat dan roh dipercayai mempengaruhi kehidupan sesuatu suku kaum bagi memenuhi pelbagai tujuan. ritual dan pengubatan.

Manakala formasi keempat ialah tarian secara beramairamai. lagu-lagu tarian sewang sudah bermain di bibir mereka. menyambut kepulangan anak yang bekerja di perantauan. Manakala sewang untuk perubatan dijalankan pada waktu malam selama enam hari berturut-turut. banyak kajian yang dijalankan hanya mengkaji dari aspek budaya. Apakah kemahiran bahasa yang dikuasai oleh murid-murid? ii. Walau bagaimanapun. budaya dan bahasa untuk mengkajinya. Selain itu tarian ini juga dilakukan secara berpasangan antara lelaki dan perempuan yang kadang kalanya berpegangan tangan. orang luar tidak dibenarkan naik ke rumah tempat tarian diadakan sehingga tarian selesai. Saban hari jikalau kita berada di perkampungan mereka. Apakah impak bahasa yang dikuasai oleh murid-murid melalui lirik lagu tarian sewang? iii.dalam bulatan sambil berjalan berpusing mengikut arah jam atau lawan jam. sering kedengaran lagu-lagu ini dinyanyikan. Lantaran itu. Objektif Kajian Kajian ini bertujuan meninjau aspek keberkesanan lagu-lagu tarian sewang dalam pengajaran dan pembelajaran bahasa Malaysia. Tarian sewang untuk tujuan kegembiraan kebiasaannya diadakan setelah upacara menuai padi. Melihat dan mengenal pasti penguasaan bahasa lisan murid-murid. Apakah respons murid-murid terhadap aktiviti nyanyian lagu tarian sewang? 3 . Kajian ini akan meneliti aktiviti nyanyian dalam Didik Hibur melalui lirik-lirik lagu dalam tarian sewang untuk kegembiraan yang dipersembahkan oleh masyarakat orang Asli kaum Semai. Justeru. intrinsik dan etnomuzikalogi sahaja. menyambut kedatangan tahun baru. Antara objektif kajian adalah untuk: i. Persoalan Kajian Kajian ini akan dapat menjawab persoalan-persoalan kajian berikut: i. iii. Melihat dan mengenal pasti penguasaan kosa kata murid-murid. ii. Keunikannya telah menarik minat para pengkaji seni. Melihat dan mengenal pasti penglibatan murid di dalam bilik darjah. Bagi murid-murid orang asli. Semasa sewang perubatan dijalankan. perkahwinan atau apa sahaja yang difikirkan dapat memberi kegembiraan di dalam kampung. Pernyataan Masalah Seni kata lagu dalam tarian sewang diadun daripada pelbagai variasi. tidak hairanlah jika lagu-lagu ini dibawa masuk ke bilik darjah sebagai bahan sumber pengajaran. fokus kajian ini ialah untuk melihat aktiviti nyanyian lagu tarian sewang dalam pengajaran dan pembelajaran Bahasa Malayu di sekolah orang asli kaum Semai.

Perubahan tingkah laku dikatakan agak kekal dan stabil serta tingkah laku yang dihasilkan adalah daripada pengalaman atau latihan dan bukan disebabkan oleh proses pertumbuhan semula jadi atau disebabkan oleh pengaruh lain. ujian bertulis. Batasan Kajian Kajian ini melihat aktiviti nyanyian lagu-lagu tarian sewang dalam pengajaran dan pembelajaran di sekolah-sekolah orang asli. tegasnya boleh dijalankan pada bila-bila masa berbanding dengan tarian sewang untuk tujuan mengubati orang sakit atau kesyukuran. Rasionalnya ialah tarian ini mudah dipersembahkan kerana tidak memerlukan masa yang khusus. Pengkaji menggunakan mikromedia dalam pengajaran. Di samping itu. pula melihat aktiviti menyanyi sebagai satu aktiviti yang berlaku dalam kehidupan sebenar dan boleh dibawa ke bilik darjah sebagai satu kegiatan lisan yang menarik. 4 . dan sesi pengajaran di dalam bilik darjah.Kepentingan Kajian Kajian ini diharapkan dapat dijadikan sumber pengajaran dan pembelajaran bahasa Melayu di sekolah-sekolah orang asli. lagu-lagu tarian sewang dapat diketengahkan sebagai satu seni tarian dalam kebudayaan nasional. Pengajaran dan Pembelajaran Menurut Mok Soon Sang (1996). Pengkaji juga menggunakan khidmat jurubahasa dari kaum Semai sebagai penterjemah. Definisi Istilah Nyanyian Kamus Dewan (2000). Pahang. Meningkatkan minat murid untuk datang ke sekolah dan meneruskan pelajaran. pemelajaran merupakan satu perubahan yang lebih maju.kaedah pemerhatian. Terjemahan yang dilakukan tidak berdasarkan terjemahan secara harfiah sebaliknya berdasarkan kepada makna baris-baris lagu. Manakala Kamarudin Husin (1999). Tarian Sewang Tarian sewang atau dipanggil jenulang (dalam bahasa suku kaum Semai) adalah salah satu tarian tradisional orang Asli terutamanya bagi kaum Semai dan Temiar. mentakrifkan nyanyian sebagai satu gubahan muzik yang dilagukan dengan suara.lebih tinggi dan lebih baik daripada tingkah laku yang sedia ada. Kajian ini hanya tertumpu kepada murid orang asli suku kaum Semai di Kuala Lipis.

lahir. The total physical response (TPR) approach is particularly suited to younger learners. Selain itu kajian Parera (1994) dalam Taum (2004) mendapati sastera lisan lain dalam masyarakat Dawan yang berupa pantun ialah nel dan ta’nu’an iaitu cerita-cerita dongeng yang biasanya ditujukan untuk anak-anak. Children really enjoy singing along and it can really improve motivation. tonis dan nu’u. (1993) dalam Taum (2004).especially younger children. Kajian oleh Pengkaji Luar Mengikut kajian Tarno et. sastera lisan masyarakat Dawan di Timor dapat dibahagikan kepada empat jenis iaitu bonet. weak form etc. Hasil kajian mendapati bahawa kumpulan yang mengikuti sistem muzik “Kodaly” lebih 5 . Some simple songs are very repetitive and good for singing along therefore easy to extend listening skills into other areas as a stimulus for reading and writing. Lenjang.org. bermaksud kelompok manusia yang mengamalkan satu cara hidup yang sama dan merupakan penduduk asal atau orang yang asal keturunannya. heta. penyambutan tamu futmanusafemanu). bonet adalah puisi lisan yang dilagukan terbahagi kepada 4 jenis iaitu boennitu (puji-pujian kepada arwah). Kajian ini merangkumi masyarakat orang asli di Betau. seseorang kanak-kanak perlu menghafal perkataan tersebut beberapa kali dan nyanyian adalah antara cara yang palinng sesuai untuk mengulang dan mengukuh perkataan tersebut serta seuai dengan keupayaan kana-kanak.teachingenglish. Pahang. Singing can also improve the pronunciation and intonation paterns of students. Dan ianya adalah sesuai untuk pembentukan kemahiran mendengar secara amnya. dan tinggal di sesebuah negeri (bukan orang asing atau orang mendatang). Satu sistem telah digunakan iaitu “Kodaly Muzik System”. al. Ada tiga jenis nel atau pantun iaitu: (a) nel-masi’u (pantun untuk sindir-menyindir) (b) nel ta’tuna kanan (pantun untuk mengungkap asal-usul sesuatu kaum) (c) nel ta’tuna pah (pantun untuk mengagungkan kerajaan). Titom dan Lanai. Nyanyian/lagu yang lebih panjang mengandungi lebih banyak perbendaharaan kata serta perlbagai tatabahasa. Community singing in class brings the benefit of total participation from all students. Hurwitz (1975).Masyarakat Orang Asli Menurut Kamus Dewan (1996: 69). trough increased awareness of stress paterns. Menurut kajian (BBC/British Council Teaching – Children.www. especially if accompanied by actions or mimes. dan nyanyian kerja (boenmepu).uk) untuk menguasai sesuatu bahasa. boen Ba’e (puji-pujian dalam suasana ceria seperti kelahiran olen. Berdasarkan isi dan fungsinya. menimang anak ko’an. Kuala Lipis. pula telah menjalankan kajian terhadap pelajar gred rendah mengenai kesan yang timbul di dalam pengajaran dan pembelajaran menggunakan muzik dan tanpa menggunakan muzik.

Muzik adalah sebahagian daripada alam kehidupan pelajar yang tidak boleh dipisahkan. Bazrul Bahaman (1999) dalam tesis sarjananya telah mengkaji aspek persembahan dan pencerita dalam Nyanyi Panjang Orang Sakai di Riau. Lazimnya kurang minat belajar akan membawa kesan langsung kepada pencapaian akademik seseorang pelajar yang dinyatakan sebelum ini. fungsi dan alat muzik yang digunakan. Kajian dari aspek bahasa juga telah dibuat oleh Subandi Kasidan (1999) yang mengkaji tentang pembentukan kata dalam seni kata lagu-lagu bahasa Iban di Sarawak. Mohd. Dan kajian mendapati elemen muzik dan nyanyian mampu menyelesaikan masalah ini. Manakala Sal Farina Kamaluddin (2003) telah mengkaji tradisi lisan berbentuk cerita suku kaum Jahut di Kampung Penderas Temerloh. Oleh itu dalam pengajaran. Rizal Yaacob (1994) pula telah mengkaji tentang tarian sewang suku kaum Semai dan melihatnya dari pelbagai aspek seperti corak persembahan. Pahang. Kajian yang hampir sama juga telah dilakukan oleh Hood Salleh (1986) yang tertumpu kepada mitos kejadian alam. Abdullah Hassan (1980) menjelaskan . muzik juga merupakan satu budaya kepada masyarakat.menunjukkan persembahan yang memberangsangkan daripada kumpulan yang tidak menggunakannya. Kajian oleh Pengkaji Tempatan Kajian awal terhadap masyarakat orang Asli banyak tertumpu kepada soal ekonomi dan sosial masyarakat tersebut. Pelajar sentiasa memberi respon kepada muzik dan akan merasa senang hati apabila dapat melahirkan ekspresi diri apabila mendengar muzik. Tanpa muzik beerti dunia pelajar adalah kosong (Zulkifli bin Yaakob. keagamaan dan sistem sosial suku kaum orang Asli terbesar di negara ini iaitu Negrito. guru sewajarnya menggunakan pendekatan. kaedah dan teknik.mengajar bahasa kedua kepada pelajar bukan penutur jati memerlukan perhatian yang lebih teliti:dirancang dan dilaksanakan secara semula jadi dan tidak terlalu formal. yang bersesuaian dalam menyampaikan pengajaran. Senoi dan Melayu Proto. Perak dan Pahang serta masyarakat Semelai di Pahang. pelajar-pelajar ini akan kurang bersemangat dan akan melakukan sesuatu yang terlintas di fikiran mereka.2007) Selain daripada itu. Menghuraikan masalah pembelajaran Bahasa Inggeris sebagai bahasa kedua. Mengikut Raven(1977) apabila seorang pelajar tidak minat dalam sesuatu mata pelajaran tertentu dan guru pula tidak berusaha untuk menarik minat mereka. Iskandar Carey (1976) dalam bukunya ’The Aboriginal Tribes of Peninsular Malaysia’ telah mengkaji tentang sistem ekonomi. Perbandingan yang dibuat di antara kumpulan kawalan menunjukkan bahawa pelajar yang menerima program latihan muzik “Kodaly” memperolehi keputusan yang lebih baik dan efektif terhadap ujian lisan daripada pelajar yang tidak menerima program muzik ‘kodaly’. Asas muzik iaitu irama dan ton juga 6 . asal-usul manusia dan larangan kahwin sumbang di kalangan masyarakat Negrito di Kelantan.

panjang pendek bahan. Setelah menyanyi beberapa kali. Sifat cenderung kepada muzik yang sedia ada pada pelajar mempunyai peranan tertentu dalam proses perkembangan diri dari segi kualiti diri dan sahsiahnya (Zulkifli Yaakob. Buat latihan nyanyian lagu tersebut mengikut baris ke baris. Dalam masa yang sama. guru harus bijak memilih dan menentukan jenis lagu yang sesuai dengan murid serta sepadan dengan objektif pengajaran. Gunakan gambar untuk memperjelaskan maksud atau gunakan bahasa badan untuk menggambarkan makna secara jelas. METODOLOGI Reka Bentuk Kajian Persediaan Standard Kandungan Kurikulum Guru perlu memilih standard kurikulum yang sesuai dengan tahap pencapaian murid. 1.2007). Seterusnya guru mengedarkan seni kata lagu yang hendak disampaikan dan meminta murid-murid membaca dan mengenal pasti beberapa perkataan yang susah. 1. Contoh: (1) Menyebut seni kata lagu dengan jelas melalui persembahan nyanyian secara didik hibur. Guru perlu memberi perhatian kepada sebutan muridmurid.terdapat dalam amalan dan interaksi harian. guru bolehlah mengajar pula aspek bahasa yang hendak dipelajari. sehingga seluruh perenggan itu diingat.1 Menyebut seni kata lagu dengan jelas melalui persembahan nyanyian secara didik hibur. Pastikan setiap perkataan di dalam lagu tersebut disebut dengan betul. apakah tindakan susulan. kekerapan mengulang perkataan aspek bahasa yang hendak ditekankan. guru boleh memainkan CD lagu berkenaan dan memperdengarkannya kepada murid-murid. 7 . Pertama tentukan tahap kesusahannya.bahan bantu mengajar yang diperlukan dan sebagainya. Terang dan latih mereka untuk menguasai ayat atau strukturnya. Prosedur Aktiviti Nyanyian (i) Prapersediaan Pada tahap ini. Jika perlu. (ii) Penyampaian Guru boleh memilih untuk menggunakan kad imbasan perkataan dengan meminta muridmurid mencari maksud atau membina ayat mudah daripada perkataan berkenaan. guru perlu mengubah suai atau menulis semula seni kata lagu tersebut mengikut kesesuaian.2 Menyebut dengan jelas dan memahami seni kata lagu melalui persembahan nyanyian secara didik hibur.

Amek Tolong Jar. Bagi tujuan pengukuhan. dan Guruk Abe. Amai Gabet. Bek Yok. (iii) Murid diminta menceritakan semula menggunakan perkataan sendiri tentang isi atau kandungan lagu yang dipelajari (iv) Seterusnya guru meminta murid menggambarkan idea dalam lagu itu dalam bentuk lukisan atau lakaran pada papan tulis di hadapan bilik darjah. Pusing Tamuk Tawin. Umpamanya murid-murid diminta menghasilkan sebuah dialog ringkas atau cerita pendek menggunakan kreativiti sendiri berdasarkan beberapa perkataan yang telah dikenal pasti dalam seni kata lagu berkenaan. Panas Siang. Bunga Alam Ye. Instrumen Kajian Sebanyak 18 buah lagu nyanyian dalam bentuk CD Rom iaitu judul-judul lagu antaranya ialah lagu Kok Gagek. Cerik. Joget. Bula Babula babo babula be miro siok kentah bi dalag ha ibola siok kenreh bi dalag ha ibola ba bula babo ba bula tok raye Bola Bola teman saya teman dengan bola sebelah hulu riuh rendah sebelah hilir riuh rendah bola teman saya teman dengan bola (ii) Seterusnya murid-murid diperdengarkan CD lagu berkenaan dan mereka menyanyikannya bersama-sama dengan iringan lagu berkenaan. Sir. Ruwang Ruwet. Guru juga boleh meminta murid untuk melukiskan gambar dalam lagu di atas sehelai kertas A4 menggunakan lakaran yang tidak berwarna. Contoh Aktiviti Nyanyian (i) Murid diperlihatkan seni kata lagu Bula (bahasa Semai/Melayu) yang dipancarkan menerusi LCD di hadapan bilik darjah.(iii)Penutup Guru menyanyikan lagu bersama-sama murid. Tok Kenah. Ken Anuk. Seribu Ampun. guru boleh menguji murid-murid secara bertulis tentang aspek bahasa yang hendak diajar sebelumnya. nada dan intonasi yang betul. 8 . Puteri Raja. Guru membimbing murid-murid menyebut seni kata dengan gaya. Bula. (v) Guru juga boleh meminta murid untuk mencipta dialog pendek daripadanya isi atau kandungan lagu tadi dan melakonkannya menggunakan perkataan sendiri tetapi terkawal. Bah Bai-Bai.

pengkaji telah menganalisis aspek aktiviti nyanyian berdasarkan aspek lisan. istilah dan ayat yang dapat dibaca. kosa kata dan penglibatan muridmurid di dalam bilik darjah. difahami dan ditulis. Jawapan yang diberi oleh responden di dalam lembaran kerja tersebut kemudiannya disemak oleh penggkaji untuk menilai pencapaian murid. tanpa berasa dikongkong oleh soalan. Akhir sekali dalam bahagian C pula. nada dan intonasi yang betul di samping melakukan gerak kreatif. Tujuannya untuk mengenal pasti sikap belajar mereka dan bagaimana mereka memberi respon terhadap pengajaran guru (pengkaji) Sementara itu dalam bahagian B pula. Bagi aspek kosa kata pula merangkumi perkataan. Aspek lisan merangkumi kemahiran mendengar dan bertutur. ANALISIS ASPEK AKTIVITI NYANYIAN LAGU-LAGU TARIAN SEWANG Pengenalan Kajian ini akan melihat dan mengenal pasti aspek lisan. soal selidik ke atas semua responden dilakukan bagi mendapatkan reaksi mereka berkaitan kaedah pengajaran yang dijalankan. Manakala aspek penglibatan murid pula merangkumi aktiviti menyanyi dengan sebutan. Tujuannya untuk membolehkan murid dapat menyatakan pendapat secara bebas isi hati mereka. responden diberi kertas lembaran kerja (rujuk lampiran) yang meminta mereka membina ayat tunggal. Bahagian A: Pemerhatian (menjalankan aktiviti pengajaran dan pembelajaran) 2. Bahagian C: Soal selidik Bahagian A digunakan untuk 28 orang responden yang menjalankan aktiviti pengajaran dan pembelajaran melalui elemen nyanyian. Kebanyakan soalan yang ditanya berbentuk soalan terbuka. 9 . kosa kata dan penglibatan murid-murid. Analisis Data Berdasarkan 3 buah lagu yang diguna pakai dalam pengajaran dan pembelajaran di Sekolah Kebangsaan Lanai. 1. Bahagian B: Lembaran Kerja 3. Pemerhatian dilakukan terhadap tingkah-laku murid-murid di dalam kelas semasa pengajaran dilakukan oleh pengkaji.Dalam kajian ini 3 bahagian digunakan bagi tujuan mengumpul data seperti berikut.

Sesiapa sahaja setiap lelaki yang terpandang wajah puteri tersebut pasti terpikat.24% daripada muridmurid tersebut menunjukkan markah yang baik dan 54. Suaminya asyik berfikir bagaimana caranya untuk mengatasi masalah tersebut yang akhirnya telah berpakat dengan orang tuanya bagi mengatasi masalah itu. Pencapaian dalam Ujian Lembaran Kerja Berdasarkan pada jadual di bawah.76% yang menunjukkan kelemahan dalam aspek menyebut perkataan. 10 . Murid-murid begitu aktif dan responsif terhadap aktiviti yang dilaksanakan.Maksud Lagu Bula (Bola) Lagu tersebut menceritakan seorang yang berat tulang tidak suka bekerja dan hanya menghabiskan masanya dengan bermain bola sepak sahaja. Bunga Alam Ye (Puteri Gunung) Lagu ini mengisahkan kecantikan Puteri Gunung. Si isteri sering berleteran siang dan malam terhadap suaminya. didapati lebih kurang 45. Panas Siang Lagu ini mengisahkan kesempitan hidup sebuah rumah tangga. bercerita ringkas dan menulis ayat tunggal dengan betul. Analisis Dapatan Kajian Pencapaian dalam Ujian Pemerhatian Dapatan kajian menunjukkan bahawa murid-murid berminat dan tertarik dengan proses pengajaran yang dikendalikan oleh kerana elemen muzik telah diterapkan dalam proses pengajaran dan pembelajaran tersebut.

29 57. didapati murid-murid berasa sangat tertarik dengan proses pengajaran dan pembelajaran kerana aktiviti yang dijalankan oleh guru cukup menarik.86 64.jadual di bawah menunjukkan bahawa murid-murid mudah untuk mengingat dan menghafal perkataan.perkatan yang diajar? Aktiviti nyanyian mengurangkan daya mengantuk di dalam kelas? Patutkah aktiviti nyanyian diteruskan pada kelas yang akan datang? Rasa takut saya semakin berkurangan Adakah kafahaman saya kepada meningkat melalui aktiviti nyanyian? Adakah pergerakan anda bebas menyanyi? 22 25 28 24 subjek 20 ketika 23 11 . Dalam jadual tersebut juga menunjukkan bahawa murid-murid sangat tertarik untuk belajar subjek tersebut.Jadual 1 Penguasaan Kemahiran Bahasa Murid-murid Bil 1 2 3 Item yang diuji Menyebut perkataan Bercerita ringkas Membina ayat tunggal Baik 16 10 12 % 57.14 Jumlah 28 28 100 28 100 % 100 Hasil Dapatan Temubual Berdasarkan pada data jadual yang diperolehi.14 35.86 Lemah 12 18 16 % 42. Jadual 2 Hasil Temubual Responden Bil Soalan Temubual Jawapan YA 28 % 100 71 79 79 89 100 86 71 82 Jawapan TIDAK 0 8 6 6 3 0 4 8 5 % 0 29 21 21 11 0 14 29 18 1 2 2 3 4 5 6 7 8 Adakah anda suka menyanyi? Adakah kamu berasa gembira selepas 20 mengikuti pelajaran hari ini? Adakah kamu terhibur sepanjang aktiviti ini? 22 Melalui aktiviti nyanyian memudahkan kamu mengingati perkataan. Selain itu.71 42.

Implikasi Responden cukup berminat dengan aktiviti nyanyian. yang menyatakan bahawa elemen muzik dapat mengatasi masalah pelajar yang tidak berminat dengan subjek dan dapat menarik mereka berminat untuk belajar. pengkaji melihat bahawa lagu-lagu tarian sewang ini sangat istimewa dan unik. Diperteguhkan lagi oleh pendapat Raven (1977). muziknya dan hentakkan kaki ketika menari mempunyai nilai seni yang amat berharga. 12 . Jikalau dilihat dari aspek luarannya. kajian ini dijalankan untuk melihat sejauh mana aspek aktiviti nyayian lagu-lagu tarian sewang dalam pengajaran dan pembelajaran bahasa Melayu di dalam bilik darjah. Hal ini ada persamaan dengan kajian BBC British Council Teaching yang menyatakan penguasaan bahasa kanak-kanak perlu menghafal perkataan tersebut beberapa kali melalui aktiviti nyanyian. unik dan harus dikekalkan. lagu ini tidak menampakkan apa-apa makna kecuali pada mereka yang terlibat secara langsung dalam tarian tersebut. Elemen muzik yang diterapkan dalam nyanyian menjajadikan mereka begitu aktif dan telah memberikan penglibatan sepenuhnya.9 10 11 12 Bolehkah gerak kreatif meningkatkan ingatan 20 kosa kata? Perasaan malu saya semakin berkurangan 23 Saya sayang pada guru saya Saya sayang akan sekolah saya 20 21 71 82 71 75 8 5 8 7 29 18 29 25 KESIMPULAN Pengenalan Melalui kajian ini. Hanya orang-orang tertentu sahaja yang boleh mencipta lagu-lagu yang antara lainnya ialah tok halak. Mereka menyanyi dengan penuh minat dan situasi ini menjadikan pengajaran dan pembelajaran berjaya dan menarik. Nyanyian diulang beberapa kali mengikut prosedur perancangan yang ditetapkan. Justeru. Tetapi setelah pengkaji sendiri melibatkan diri dalam tarian ini baharulah dapat dirasakan bahawa melalui lirik. Lirik lagu yang dicipta bukanlah dengan sewenang-wenangnya boleh dicipta oleh sebarang orang. Murid-murid dapat menyebut dan mengingati perkataan melalui aktiviti nyanyian. Ini terbukti dengan pendapat Zulkifli Yaakob (2007) yang menyatakan muzik adalah sebahagian daripada alam kehidupan pelajar yang tidak dapat dipisahkan. Pelajar sentiasa memberi respon kepada muzik dan akan merasa senang hati apabila dapat melakukan ekspresi diri apabila mendengar muzik.

Nyanyi Panjang Orang Sakai di Riau. 13 . Tarian Sewang boleh diangkat sebagai satu komponen seni tarian dalam kebudayaan nasional. dan mendirikan keyakinan diri. Kepelbagaian kaedah dan teknik guru harus dipertingkatkan dan ini berssesuaian dengan pendapat Abdullah Hassan (1980) menjelaskan bahawa mengajar bahasa kedua kepada pelajar bukan penutur jati memerlukan perhatian yang lebih teliti. Kesan Pengiklanan di televisyen terhadap kanak-kanak Latihan ilmiah. Pada kesimpulannya. Cadangan-cadangan 5. Oleh itu.Hasil kajian juga mendapati murid-murid yang lambat atau lemah dalam pelajaran berubah menjadi aktif melalui kerjasama dalam aktiviti nyanyian. Tesis Sarjana.3. Satu Kajian Fonologi-Morfologi Bahasa Orang-orang Melayu Asli Dialek Temuan. Padanan Bahasa Melayu-Semai Temiar amat terhad dan tidak lengkap sepenuhnya. Universiti kebangsaan Malaysia Bazrul Bahaman (1999). Ini ada persamaan dengan pendapat Ward (1976) yang menyatakan bahawa muzik boleh memberikan sumbangan yang baik di mana muzik yang sesuai boleh dijadikan bahan didikan kepada murid lambat melalui semangat berpasukan.3.4 Satu kajian fonetik bahasa Semai boleh dijalankan sebagai kajian lanjutan. Kekangan dan halangan 5.3.1 Tidak terdapat kamus yang lengkap tentang Bahasa Melayu – Semai. Mereka dapat bekerjasama dan berkeyakinan dalam aktiviti berkumpulan. Aktiviti sebegini boleh ditingkatkan lagi dengan memberi pendedahan kepada para guru menguasai komponen didik hibur terutamanya aktiviti nyanyian. Azizah Muhammad 1981. pengajaran guru sewajarnya menggunakan pendekatan. Universiti Kebangsaan Malaysia.dirancang dan dilaksanakan secara semula jadi dan tidak terlalu formal.3 5.3.2 5. Bidang perkamusan iaitu Kamus Lengkap Bahasa Melayu-Semai boleh dijadikan kajian lanjutan. bekerjasama. BIBLIOGRAFI Abdullah Hassan (1969). kaedah dan teknik yang bersesuaian dalam menyampaikan pengajaran. aktiviti nyanyian dalam didik hibur banyak membantu dalam pengajaran dan pembelajaran di sekolah-sekolah orang asli.

Pembentukan Kata Dalam Seni Kata Lagu-lagu Bahasa Iban. Universiti Kebangsaan Malaysia. Kaedah Muzik dalam Pengajaran dan Pembeljaran Mataemati bagi kanak-kanak bermasslah pembelajaran. Latihan Ilmiah.1976.Universiti Kebangsaan Malaysia Sal Farina Kamaluddin (2003). (23 Mei 2004) Mok Soon Sang.D. (Atas talian) http://www.my/press/SSU/ghouse. Batu Pahat.Klara Kokas. 1996. Kuala Lumpur: Kumpulan Budiman Sdn.Barrie D. Tradisi Lisan Berbentuk Cerita Suku Kaum Jahut di Kampung Penderas. Journal of The Education National Council For Special Education. Pengajaran Matematik untuk Diploma Perguruan.html. 24 September 1994. Kamus Dewan. Kertas Projek. Zulkifly bin Yaakob(2002). Johor.wikipedia.1997. Pahang. Ward. Temerloh. Pahang.Journal of Learning Disabilities. Dakwah Islamiah dan Pembangunan Masyarakat Orang Asli di Semenanjung. . Kuala Lumpur: Kumpulan Budiman Sdn.lib.usm. (15 Januari 2005) Teuku Iskandar (1994).(1975).Bhd http//www. Tarian Sewang Masyarakat Asli Semai. Mohamed Ghouse Nasaruddin (1994). 1996. (Atas talian) http://id.Music for Slow Learner: Special Education Forward Trends. Kuala Lipis.org/wiki/Morfologi. Pengajaran Matematik untuk Diploma Perguruan. Universiti Kebangsaan Malaysia. 6.htm 14 . Kertas Kerja Seminar Islam di Kalangan Masyarakat Malaysia.Hurwitz.8(3):167-173. Rizal bin Yaakub (1994).3(3):78-80.Bortnick. Subandi Kasidan (1999). Universiti Malaya. Seni Persembahan Tradisi Menjelang Abad ke-21. Nonmusical effects of the Kodaly Music Curiculum in Primary Grade Children. Mok Soon Sang.britishcouncil. Hood Salleh (1986).Bhd Rozaimah bt Mohamad.Latihan Ilmiah.org/kid-songs-alphabet. Universiti Sains Malaysia. IPTHO Pendidikan Muzik Prasekolah. Siri Syarahan Perlantikan Profesor 1994/Bil. Mohd. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa Dan Pustaka.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful