AKTIVITI NYANYIAN LAGU-LAGU TARIAN SEWANG DALAM PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN BAHASA MELAYU DI SEKOLAH ORANG ASLI

Zakaria bin Khalid Ariff Fadillah bin Khalil IPG Kampus Tengku Ampuan Afzan (Telah dibentangkan di Seminar Penyelidikan 2011 Zon Timur di IPG Kampus Sultan Mizan, Besut, Terengganu pada 10-12 Mei 2011) Matlamat kajian ini adalah untuk meneliti aktiviti nyanyian dalam pengajararan dan pembelajaran berdasarkan kepada 18 buah lagu tarian sewang bahasa Semai. Tarian sewang ialah satu bentuk persembahan tarian tradisional masyarakat orang asli yang masih kekal diamalkan hingga sekarang. Tarian sewang dalam suku kaum orang Asli dipersembahkan untuk berbagai-bagai fungsi seperti hiburan, buka cinta, perkahwinan, memuja semangat padi dan juga perubatan. Tarian ini menjadi wadah hiburan utama dalam kalangan masyarakat orang asli kaum Semai. Kajian terhadap lagu-lagu tarian sewang ini merupakan sebuah kajian kualitatif. Tujuan kajian ini adalah untuk melihat dan mengenal pasti penguasaan kosa kata,penglibatan dan minat murid-murid terhadap subjek Bahasa Melayu. Dalam kajian ini pengkaji menggunakan kajian rintis, kerja lapangan, keperpustakaan dan amali di dalam bilik darjah. Manakala instrumen kajian pula terdiri daripada CD Rom lagu tarian sewang, terjemahan lagu, pemerhatian, ujian lembaran kerja,temu bual, dan analisis data. Dalam kajian ini pengkaji menggunakan pendekatan analisis dokumen. Hasil dapatan kajian menunjukkan bahawa terdapat peningkatan dalam penguasaan bahasa Melayu dalam kalangan murid orang asli. Kata Kunci:Lagu Sewang Wadah Pendidikan The aim of this study is to review the use of songs in teaching and learning process in the indigenous (orang asli) schools based on 18 sewang dance songs in Semai.The sewang dance is a type of traditional dance presented by The Orang Asli Community that is still being practice until today. The sewang dance in the ethnic Orang Asli group is presented for a variety of purpos; for example for entertainment, introducing love, marriages, worshipping the spirit of the rice, and also for medicial purposes. This dance has been a medium of entertainment among the tribes of the Orang Asli especially among the Semai tribe. The research on the songs of sewang dances is of a qualitative type. The objective of this research is to look into the intrinsic nature of these songs. Among the aspects that we have looked into were sounds, language from the physical side. The instruments used in this research consist of the sewang dance, the translation of songs and observation, test, interview and data analysis. In this research, the researchers used the document analysis approach. The researchers studied

Latar Belakang Kajian Tarian sewang ialah satu bentuk persembahan tarian tradisional masyarakat orang Asli yang masih kekal diamalkan dan dipertahankan hingga sekarang. Tarian sewang dipersembahkan untuk berbagai-bagai fungsi seperti hiburan. Apakah yang dimaksudkan dengan Didik Hibur? Didik Hibur merupakan satu pendekatan dalam proses pengajaran dan pembelajaran yang bersifat santai dan berhibur dengan penekanan pelaksanaannya terhadap empat komponen sastera iaitu nyanyian. Sambil bersahut-sahutan beramai-ramai. iaitu untuk kesyukuran selepas menuai atau membuka tanah baru. tarian sumayau/mandasayau dari suku kaum Dusun. Pengenalan Seni persembahan tradisi yang merangkumi bentuk-bentuk tarian. Suku kaum Melanau pula mengadakan tarian aluk-aluk semasa berkabung sepanjang empat hari bagi meredakan suasana muram yang mengiringi sesuatu kematian. muzik dan teater tradisional boleh ditinjau dari segi hiburan. memuja semangat padi dan juga perubatan. memuja semangat dan roh dipercayai mempengaruhi kehidupan sesuatu suku kaum bagi memenuhi pelbagai tujuan. untuk menandakan tamat tempoh berkabung dan ketiga bagi tujuan mengiringi pengubatan tradisional. Dalam kategori ritual untuk pengubatan ialah tarian magunatip dan mansayau dari suku kaum Kwijau. Tarian sewang bagi masyarakat orang Asli dipersembahkan untuk tiga upacara tertentu. Tarian ini biasanya dilakukan dalam empat formasi yang berbeza bergantung kepada fungsi tarian tersebut. Bentuk seterusnya ialah bulatan iaitu penari berada 2 . lakonan dan puisi. Mengikut Mohamed Ghouse (1994) persembahan tarian yang memenuhi tujuan-tujuan ini terdapat di kalangan suku-suku kaum di Sabah.only on the songs for the sewang dancers in the form of happiness and entertainment. ritual dan pengubatan. Tarian ini biasanya diketuai oleh Tok Halak dan lima hingga sepuluh orang penari yang terdiri daripada lelaki dan perempuan. Pengkaji hanya menggunakan satu komponen dalam Didik Hibur iaitu aktiviti nyanyian. Di Sarawak juga terdapat tarian yang memenuhi keperluan yang sama seperti tarian tolak bala yang ditarikan oleh suku kaum Bidayuh untuk menyemah rumah panjang. penari perempuan mengetuk buluh centung ke atas buluh panjang atau kayu keras yang padat bagi mengeluarkan bunyi nyaring. perkahwinan. Selain itu. Persembahan berbentuk ritual merangkumi tarian. keseronokan murid secara total dalam mempelajari Bahasa Malayu akan dapat direalisasikan secara terancang dan bersistematik. Antaranya tarian secara berbaris iaitu penari-penari berada dalam satu barisan sambil menari. terdapat enam orang pemuzik iaitu lima orang pemukul centung (buluh yang berukuran berbeza) dan seorang pemukul gong. teater. buka cinta. Oleh itu. tarian sewang dibawa masuk ke dalam bilik darjah sebagai wahana pendidikan melalui Didik Hibur. Di Semenanjung Malaysia tarian bagi tujuan seperti ini kebiasaannya diamalkan oleh masyarakat orang Asli iaitu tarian sewang. Kini. bercerita. The findings from this research show that there is an increase in the mastery of Bahasa Melayu among the indigenous students. Kedua.

Justeru. Apakah impak bahasa yang dikuasai oleh murid-murid melalui lirik lagu tarian sewang? iii. menyambut kedatangan tahun baru. Melihat dan mengenal pasti penglibatan murid di dalam bilik darjah. Walau bagaimanapun. Tarian sewang untuk tujuan kegembiraan kebiasaannya diadakan setelah upacara menuai padi. Pernyataan Masalah Seni kata lagu dalam tarian sewang diadun daripada pelbagai variasi. intrinsik dan etnomuzikalogi sahaja. Lantaran itu. Melihat dan mengenal pasti penguasaan kosa kata murid-murid. Objektif Kajian Kajian ini bertujuan meninjau aspek keberkesanan lagu-lagu tarian sewang dalam pengajaran dan pembelajaran bahasa Malaysia.dalam bulatan sambil berjalan berpusing mengikut arah jam atau lawan jam. iii. Apakah respons murid-murid terhadap aktiviti nyanyian lagu tarian sewang? 3 . banyak kajian yang dijalankan hanya mengkaji dari aspek budaya. Saban hari jikalau kita berada di perkampungan mereka. Kajian ini akan meneliti aktiviti nyanyian dalam Didik Hibur melalui lirik-lirik lagu dalam tarian sewang untuk kegembiraan yang dipersembahkan oleh masyarakat orang Asli kaum Semai. menyambut kepulangan anak yang bekerja di perantauan. Manakala formasi keempat ialah tarian secara beramairamai. Apakah kemahiran bahasa yang dikuasai oleh murid-murid? ii. budaya dan bahasa untuk mengkajinya. fokus kajian ini ialah untuk melihat aktiviti nyanyian lagu tarian sewang dalam pengajaran dan pembelajaran Bahasa Malayu di sekolah orang asli kaum Semai. Semasa sewang perubatan dijalankan. ii. Keunikannya telah menarik minat para pengkaji seni. Selain itu tarian ini juga dilakukan secara berpasangan antara lelaki dan perempuan yang kadang kalanya berpegangan tangan. tidak hairanlah jika lagu-lagu ini dibawa masuk ke bilik darjah sebagai bahan sumber pengajaran. Antara objektif kajian adalah untuk: i. lagu-lagu tarian sewang sudah bermain di bibir mereka. perkahwinan atau apa sahaja yang difikirkan dapat memberi kegembiraan di dalam kampung. sering kedengaran lagu-lagu ini dinyanyikan. Manakala sewang untuk perubatan dijalankan pada waktu malam selama enam hari berturut-turut. orang luar tidak dibenarkan naik ke rumah tempat tarian diadakan sehingga tarian selesai. Melihat dan mengenal pasti penguasaan bahasa lisan murid-murid. Persoalan Kajian Kajian ini akan dapat menjawab persoalan-persoalan kajian berikut: i. Bagi murid-murid orang asli.

Batasan Kajian Kajian ini melihat aktiviti nyanyian lagu-lagu tarian sewang dalam pengajaran dan pembelajaran di sekolah-sekolah orang asli. Pengajaran dan Pembelajaran Menurut Mok Soon Sang (1996). mentakrifkan nyanyian sebagai satu gubahan muzik yang dilagukan dengan suara. Pahang. Terjemahan yang dilakukan tidak berdasarkan terjemahan secara harfiah sebaliknya berdasarkan kepada makna baris-baris lagu. Tarian Sewang Tarian sewang atau dipanggil jenulang (dalam bahasa suku kaum Semai) adalah salah satu tarian tradisional orang Asli terutamanya bagi kaum Semai dan Temiar. 4 .Kepentingan Kajian Kajian ini diharapkan dapat dijadikan sumber pengajaran dan pembelajaran bahasa Melayu di sekolah-sekolah orang asli. pula melihat aktiviti menyanyi sebagai satu aktiviti yang berlaku dalam kehidupan sebenar dan boleh dibawa ke bilik darjah sebagai satu kegiatan lisan yang menarik. Di samping itu. Pengkaji menggunakan mikromedia dalam pengajaran. Rasionalnya ialah tarian ini mudah dipersembahkan kerana tidak memerlukan masa yang khusus. lagu-lagu tarian sewang dapat diketengahkan sebagai satu seni tarian dalam kebudayaan nasional. Meningkatkan minat murid untuk datang ke sekolah dan meneruskan pelajaran.kaedah pemerhatian. Pengkaji juga menggunakan khidmat jurubahasa dari kaum Semai sebagai penterjemah. tegasnya boleh dijalankan pada bila-bila masa berbanding dengan tarian sewang untuk tujuan mengubati orang sakit atau kesyukuran. ujian bertulis. dan sesi pengajaran di dalam bilik darjah.lebih tinggi dan lebih baik daripada tingkah laku yang sedia ada. pemelajaran merupakan satu perubahan yang lebih maju. Kajian ini hanya tertumpu kepada murid orang asli suku kaum Semai di Kuala Lipis. Definisi Istilah Nyanyian Kamus Dewan (2000). Manakala Kamarudin Husin (1999). Perubahan tingkah laku dikatakan agak kekal dan stabil serta tingkah laku yang dihasilkan adalah daripada pengalaman atau latihan dan bukan disebabkan oleh proses pertumbuhan semula jadi atau disebabkan oleh pengaruh lain.

Hurwitz (1975). sastera lisan masyarakat Dawan di Timor dapat dibahagikan kepada empat jenis iaitu bonet. Nyanyian/lagu yang lebih panjang mengandungi lebih banyak perbendaharaan kata serta perlbagai tatabahasa. Dan ianya adalah sesuai untuk pembentukan kemahiran mendengar secara amnya. trough increased awareness of stress paterns.teachingenglish.org. Singing can also improve the pronunciation and intonation paterns of students. dan nyanyian kerja (boenmepu). lahir. pula telah menjalankan kajian terhadap pelajar gred rendah mengenai kesan yang timbul di dalam pengajaran dan pembelajaran menggunakan muzik dan tanpa menggunakan muzik. Pahang. Community singing in class brings the benefit of total participation from all students. Kajian oleh Pengkaji Luar Mengikut kajian Tarno et. Lenjang. Menurut kajian (BBC/British Council Teaching – Children. Berdasarkan isi dan fungsinya.www. weak form etc. Children really enjoy singing along and it can really improve motivation. especially if accompanied by actions or mimes. boen Ba’e (puji-pujian dalam suasana ceria seperti kelahiran olen. Titom dan Lanai. penyambutan tamu futmanusafemanu).uk) untuk menguasai sesuatu bahasa. (1993) dalam Taum (2004). bermaksud kelompok manusia yang mengamalkan satu cara hidup yang sama dan merupakan penduduk asal atau orang yang asal keturunannya. Hasil kajian mendapati bahawa kumpulan yang mengikuti sistem muzik “Kodaly” lebih 5 . Kuala Lipis. Ada tiga jenis nel atau pantun iaitu: (a) nel-masi’u (pantun untuk sindir-menyindir) (b) nel ta’tuna kanan (pantun untuk mengungkap asal-usul sesuatu kaum) (c) nel ta’tuna pah (pantun untuk mengagungkan kerajaan). bonet adalah puisi lisan yang dilagukan terbahagi kepada 4 jenis iaitu boennitu (puji-pujian kepada arwah).especially younger children. heta. The total physical response (TPR) approach is particularly suited to younger learners. Satu sistem telah digunakan iaitu “Kodaly Muzik System”. al. Some simple songs are very repetitive and good for singing along therefore easy to extend listening skills into other areas as a stimulus for reading and writing. Selain itu kajian Parera (1994) dalam Taum (2004) mendapati sastera lisan lain dalam masyarakat Dawan yang berupa pantun ialah nel dan ta’nu’an iaitu cerita-cerita dongeng yang biasanya ditujukan untuk anak-anak. tonis dan nu’u. dan tinggal di sesebuah negeri (bukan orang asing atau orang mendatang). seseorang kanak-kanak perlu menghafal perkataan tersebut beberapa kali dan nyanyian adalah antara cara yang palinng sesuai untuk mengulang dan mengukuh perkataan tersebut serta seuai dengan keupayaan kana-kanak. menimang anak ko’an.Masyarakat Orang Asli Menurut Kamus Dewan (1996: 69). Kajian ini merangkumi masyarakat orang asli di Betau.

menunjukkan persembahan yang memberangsangkan daripada kumpulan yang tidak menggunakannya. Bazrul Bahaman (1999) dalam tesis sarjananya telah mengkaji aspek persembahan dan pencerita dalam Nyanyi Panjang Orang Sakai di Riau. Muzik adalah sebahagian daripada alam kehidupan pelajar yang tidak boleh dipisahkan. Iskandar Carey (1976) dalam bukunya ’The Aboriginal Tribes of Peninsular Malaysia’ telah mengkaji tentang sistem ekonomi. Tanpa muzik beerti dunia pelajar adalah kosong (Zulkifli bin Yaakob. Oleh itu dalam pengajaran. Dan kajian mendapati elemen muzik dan nyanyian mampu menyelesaikan masalah ini. keagamaan dan sistem sosial suku kaum orang Asli terbesar di negara ini iaitu Negrito. Rizal Yaacob (1994) pula telah mengkaji tentang tarian sewang suku kaum Semai dan melihatnya dari pelbagai aspek seperti corak persembahan. Kajian yang hampir sama juga telah dilakukan oleh Hood Salleh (1986) yang tertumpu kepada mitos kejadian alam. muzik juga merupakan satu budaya kepada masyarakat. Senoi dan Melayu Proto.2007) Selain daripada itu. Pahang. Perbandingan yang dibuat di antara kumpulan kawalan menunjukkan bahawa pelajar yang menerima program latihan muzik “Kodaly” memperolehi keputusan yang lebih baik dan efektif terhadap ujian lisan daripada pelajar yang tidak menerima program muzik ‘kodaly’. Manakala Sal Farina Kamaluddin (2003) telah mengkaji tradisi lisan berbentuk cerita suku kaum Jahut di Kampung Penderas Temerloh. pelajar-pelajar ini akan kurang bersemangat dan akan melakukan sesuatu yang terlintas di fikiran mereka. fungsi dan alat muzik yang digunakan. guru sewajarnya menggunakan pendekatan. Kajian dari aspek bahasa juga telah dibuat oleh Subandi Kasidan (1999) yang mengkaji tentang pembentukan kata dalam seni kata lagu-lagu bahasa Iban di Sarawak. yang bersesuaian dalam menyampaikan pengajaran. Mohd. Mengikut Raven(1977) apabila seorang pelajar tidak minat dalam sesuatu mata pelajaran tertentu dan guru pula tidak berusaha untuk menarik minat mereka. Kajian oleh Pengkaji Tempatan Kajian awal terhadap masyarakat orang Asli banyak tertumpu kepada soal ekonomi dan sosial masyarakat tersebut. Pelajar sentiasa memberi respon kepada muzik dan akan merasa senang hati apabila dapat melahirkan ekspresi diri apabila mendengar muzik. Menghuraikan masalah pembelajaran Bahasa Inggeris sebagai bahasa kedua. kaedah dan teknik. asal-usul manusia dan larangan kahwin sumbang di kalangan masyarakat Negrito di Kelantan. Lazimnya kurang minat belajar akan membawa kesan langsung kepada pencapaian akademik seseorang pelajar yang dinyatakan sebelum ini.mengajar bahasa kedua kepada pelajar bukan penutur jati memerlukan perhatian yang lebih teliti:dirancang dan dilaksanakan secara semula jadi dan tidak terlalu formal. Asas muzik iaitu irama dan ton juga 6 . Perak dan Pahang serta masyarakat Semelai di Pahang. Abdullah Hassan (1980) menjelaskan .

Pertama tentukan tahap kesusahannya. sehingga seluruh perenggan itu diingat. Seterusnya guru mengedarkan seni kata lagu yang hendak disampaikan dan meminta murid-murid membaca dan mengenal pasti beberapa perkataan yang susah. guru perlu mengubah suai atau menulis semula seni kata lagu tersebut mengikut kesesuaian. 7 . (ii) Penyampaian Guru boleh memilih untuk menggunakan kad imbasan perkataan dengan meminta muridmurid mencari maksud atau membina ayat mudah daripada perkataan berkenaan. Jika perlu. Contoh: (1) Menyebut seni kata lagu dengan jelas melalui persembahan nyanyian secara didik hibur. Buat latihan nyanyian lagu tersebut mengikut baris ke baris. Pastikan setiap perkataan di dalam lagu tersebut disebut dengan betul. apakah tindakan susulan. panjang pendek bahan. guru boleh memainkan CD lagu berkenaan dan memperdengarkannya kepada murid-murid. Setelah menyanyi beberapa kali. guru harus bijak memilih dan menentukan jenis lagu yang sesuai dengan murid serta sepadan dengan objektif pengajaran.2 Menyebut dengan jelas dan memahami seni kata lagu melalui persembahan nyanyian secara didik hibur. Gunakan gambar untuk memperjelaskan maksud atau gunakan bahasa badan untuk menggambarkan makna secara jelas. METODOLOGI Reka Bentuk Kajian Persediaan Standard Kandungan Kurikulum Guru perlu memilih standard kurikulum yang sesuai dengan tahap pencapaian murid.bahan bantu mengajar yang diperlukan dan sebagainya.2007).1 Menyebut seni kata lagu dengan jelas melalui persembahan nyanyian secara didik hibur. kekerapan mengulang perkataan aspek bahasa yang hendak ditekankan.terdapat dalam amalan dan interaksi harian. Sifat cenderung kepada muzik yang sedia ada pada pelajar mempunyai peranan tertentu dalam proses perkembangan diri dari segi kualiti diri dan sahsiahnya (Zulkifli Yaakob. Prosedur Aktiviti Nyanyian (i) Prapersediaan Pada tahap ini. Terang dan latih mereka untuk menguasai ayat atau strukturnya. 1. Dalam masa yang sama. Guru perlu memberi perhatian kepada sebutan muridmurid. 1. guru bolehlah mengajar pula aspek bahasa yang hendak dipelajari.

Bunga Alam Ye. nada dan intonasi yang betul. Bagi tujuan pengukuhan. Sir. dan Guruk Abe. Pusing Tamuk Tawin. Amek Tolong Jar. guru boleh menguji murid-murid secara bertulis tentang aspek bahasa yang hendak diajar sebelumnya. Bula Babula babo babula be miro siok kentah bi dalag ha ibola siok kenreh bi dalag ha ibola ba bula babo ba bula tok raye Bola Bola teman saya teman dengan bola sebelah hulu riuh rendah sebelah hilir riuh rendah bola teman saya teman dengan bola (ii) Seterusnya murid-murid diperdengarkan CD lagu berkenaan dan mereka menyanyikannya bersama-sama dengan iringan lagu berkenaan. Contoh Aktiviti Nyanyian (i) Murid diperlihatkan seni kata lagu Bula (bahasa Semai/Melayu) yang dipancarkan menerusi LCD di hadapan bilik darjah. Instrumen Kajian Sebanyak 18 buah lagu nyanyian dalam bentuk CD Rom iaitu judul-judul lagu antaranya ialah lagu Kok Gagek. Tok Kenah. Bek Yok. Joget. Panas Siang.(iii)Penutup Guru menyanyikan lagu bersama-sama murid. Ruwang Ruwet. Guru juga boleh meminta murid untuk melukiskan gambar dalam lagu di atas sehelai kertas A4 menggunakan lakaran yang tidak berwarna. (iii) Murid diminta menceritakan semula menggunakan perkataan sendiri tentang isi atau kandungan lagu yang dipelajari (iv) Seterusnya guru meminta murid menggambarkan idea dalam lagu itu dalam bentuk lukisan atau lakaran pada papan tulis di hadapan bilik darjah. Ken Anuk. (v) Guru juga boleh meminta murid untuk mencipta dialog pendek daripadanya isi atau kandungan lagu tadi dan melakonkannya menggunakan perkataan sendiri tetapi terkawal. 8 . Umpamanya murid-murid diminta menghasilkan sebuah dialog ringkas atau cerita pendek menggunakan kreativiti sendiri berdasarkan beberapa perkataan yang telah dikenal pasti dalam seni kata lagu berkenaan. Seribu Ampun. Amai Gabet. Bah Bai-Bai. Guru membimbing murid-murid menyebut seni kata dengan gaya. Cerik. Bula. Puteri Raja.

difahami dan ditulis. 9 . Tujuannya untuk membolehkan murid dapat menyatakan pendapat secara bebas isi hati mereka. Bagi aspek kosa kata pula merangkumi perkataan. Analisis Data Berdasarkan 3 buah lagu yang diguna pakai dalam pengajaran dan pembelajaran di Sekolah Kebangsaan Lanai. kosa kata dan penglibatan muridmurid di dalam bilik darjah.Dalam kajian ini 3 bahagian digunakan bagi tujuan mengumpul data seperti berikut. istilah dan ayat yang dapat dibaca. Tujuannya untuk mengenal pasti sikap belajar mereka dan bagaimana mereka memberi respon terhadap pengajaran guru (pengkaji) Sementara itu dalam bahagian B pula. Aspek lisan merangkumi kemahiran mendengar dan bertutur. Jawapan yang diberi oleh responden di dalam lembaran kerja tersebut kemudiannya disemak oleh penggkaji untuk menilai pencapaian murid. 1. nada dan intonasi yang betul di samping melakukan gerak kreatif. Manakala aspek penglibatan murid pula merangkumi aktiviti menyanyi dengan sebutan. soal selidik ke atas semua responden dilakukan bagi mendapatkan reaksi mereka berkaitan kaedah pengajaran yang dijalankan. responden diberi kertas lembaran kerja (rujuk lampiran) yang meminta mereka membina ayat tunggal. Bahagian A: Pemerhatian (menjalankan aktiviti pengajaran dan pembelajaran) 2. Bahagian C: Soal selidik Bahagian A digunakan untuk 28 orang responden yang menjalankan aktiviti pengajaran dan pembelajaran melalui elemen nyanyian. tanpa berasa dikongkong oleh soalan. ANALISIS ASPEK AKTIVITI NYANYIAN LAGU-LAGU TARIAN SEWANG Pengenalan Kajian ini akan melihat dan mengenal pasti aspek lisan. Kebanyakan soalan yang ditanya berbentuk soalan terbuka. Pemerhatian dilakukan terhadap tingkah-laku murid-murid di dalam kelas semasa pengajaran dilakukan oleh pengkaji. kosa kata dan penglibatan murid-murid. Bahagian B: Lembaran Kerja 3. Akhir sekali dalam bahagian C pula. pengkaji telah menganalisis aspek aktiviti nyanyian berdasarkan aspek lisan.

bercerita ringkas dan menulis ayat tunggal dengan betul.76% yang menunjukkan kelemahan dalam aspek menyebut perkataan. Analisis Dapatan Kajian Pencapaian dalam Ujian Pemerhatian Dapatan kajian menunjukkan bahawa murid-murid berminat dan tertarik dengan proses pengajaran yang dikendalikan oleh kerana elemen muzik telah diterapkan dalam proses pengajaran dan pembelajaran tersebut.Maksud Lagu Bula (Bola) Lagu tersebut menceritakan seorang yang berat tulang tidak suka bekerja dan hanya menghabiskan masanya dengan bermain bola sepak sahaja. Murid-murid begitu aktif dan responsif terhadap aktiviti yang dilaksanakan. didapati lebih kurang 45. Panas Siang Lagu ini mengisahkan kesempitan hidup sebuah rumah tangga. Sesiapa sahaja setiap lelaki yang terpandang wajah puteri tersebut pasti terpikat. 10 . Pencapaian dalam Ujian Lembaran Kerja Berdasarkan pada jadual di bawah. Bunga Alam Ye (Puteri Gunung) Lagu ini mengisahkan kecantikan Puteri Gunung. Suaminya asyik berfikir bagaimana caranya untuk mengatasi masalah tersebut yang akhirnya telah berpakat dengan orang tuanya bagi mengatasi masalah itu.24% daripada muridmurid tersebut menunjukkan markah yang baik dan 54. Si isteri sering berleteran siang dan malam terhadap suaminya.

Jadual 1 Penguasaan Kemahiran Bahasa Murid-murid Bil 1 2 3 Item yang diuji Menyebut perkataan Bercerita ringkas Membina ayat tunggal Baik 16 10 12 % 57. didapati murid-murid berasa sangat tertarik dengan proses pengajaran dan pembelajaran kerana aktiviti yang dijalankan oleh guru cukup menarik. Selain itu. Dalam jadual tersebut juga menunjukkan bahawa murid-murid sangat tertarik untuk belajar subjek tersebut.14 35.jadual di bawah menunjukkan bahawa murid-murid mudah untuk mengingat dan menghafal perkataan.86 64. Jadual 2 Hasil Temubual Responden Bil Soalan Temubual Jawapan YA 28 % 100 71 79 79 89 100 86 71 82 Jawapan TIDAK 0 8 6 6 3 0 4 8 5 % 0 29 21 21 11 0 14 29 18 1 2 2 3 4 5 6 7 8 Adakah anda suka menyanyi? Adakah kamu berasa gembira selepas 20 mengikuti pelajaran hari ini? Adakah kamu terhibur sepanjang aktiviti ini? 22 Melalui aktiviti nyanyian memudahkan kamu mengingati perkataan.71 42.perkatan yang diajar? Aktiviti nyanyian mengurangkan daya mengantuk di dalam kelas? Patutkah aktiviti nyanyian diteruskan pada kelas yang akan datang? Rasa takut saya semakin berkurangan Adakah kafahaman saya kepada meningkat melalui aktiviti nyanyian? Adakah pergerakan anda bebas menyanyi? 22 25 28 24 subjek 20 ketika 23 11 .29 57.86 Lemah 12 18 16 % 42.14 Jumlah 28 28 100 28 100 % 100 Hasil Dapatan Temubual Berdasarkan pada data jadual yang diperolehi.

Implikasi Responden cukup berminat dengan aktiviti nyanyian. pengkaji melihat bahawa lagu-lagu tarian sewang ini sangat istimewa dan unik. unik dan harus dikekalkan. Ini terbukti dengan pendapat Zulkifli Yaakob (2007) yang menyatakan muzik adalah sebahagian daripada alam kehidupan pelajar yang tidak dapat dipisahkan. Lirik lagu yang dicipta bukanlah dengan sewenang-wenangnya boleh dicipta oleh sebarang orang. Nyanyian diulang beberapa kali mengikut prosedur perancangan yang ditetapkan. muziknya dan hentakkan kaki ketika menari mempunyai nilai seni yang amat berharga. Justeru. yang menyatakan bahawa elemen muzik dapat mengatasi masalah pelajar yang tidak berminat dengan subjek dan dapat menarik mereka berminat untuk belajar. 12 . Pelajar sentiasa memberi respon kepada muzik dan akan merasa senang hati apabila dapat melakukan ekspresi diri apabila mendengar muzik. Diperteguhkan lagi oleh pendapat Raven (1977). Tetapi setelah pengkaji sendiri melibatkan diri dalam tarian ini baharulah dapat dirasakan bahawa melalui lirik. Hanya orang-orang tertentu sahaja yang boleh mencipta lagu-lagu yang antara lainnya ialah tok halak. Murid-murid dapat menyebut dan mengingati perkataan melalui aktiviti nyanyian. kajian ini dijalankan untuk melihat sejauh mana aspek aktiviti nyayian lagu-lagu tarian sewang dalam pengajaran dan pembelajaran bahasa Melayu di dalam bilik darjah.9 10 11 12 Bolehkah gerak kreatif meningkatkan ingatan 20 kosa kata? Perasaan malu saya semakin berkurangan 23 Saya sayang pada guru saya Saya sayang akan sekolah saya 20 21 71 82 71 75 8 5 8 7 29 18 29 25 KESIMPULAN Pengenalan Melalui kajian ini. Hal ini ada persamaan dengan kajian BBC British Council Teaching yang menyatakan penguasaan bahasa kanak-kanak perlu menghafal perkataan tersebut beberapa kali melalui aktiviti nyanyian. Jikalau dilihat dari aspek luarannya. Mereka menyanyi dengan penuh minat dan situasi ini menjadikan pengajaran dan pembelajaran berjaya dan menarik. lagu ini tidak menampakkan apa-apa makna kecuali pada mereka yang terlibat secara langsung dalam tarian tersebut. Elemen muzik yang diterapkan dalam nyanyian menjajadikan mereka begitu aktif dan telah memberikan penglibatan sepenuhnya.

Padanan Bahasa Melayu-Semai Temiar amat terhad dan tidak lengkap sepenuhnya. kaedah dan teknik yang bersesuaian dalam menyampaikan pengajaran. 13 . Oleh itu. BIBLIOGRAFI Abdullah Hassan (1969).1 Tidak terdapat kamus yang lengkap tentang Bahasa Melayu – Semai. Azizah Muhammad 1981. Kepelbagaian kaedah dan teknik guru harus dipertingkatkan dan ini berssesuaian dengan pendapat Abdullah Hassan (1980) menjelaskan bahawa mengajar bahasa kedua kepada pelajar bukan penutur jati memerlukan perhatian yang lebih teliti. Universiti kebangsaan Malaysia Bazrul Bahaman (1999).3. pengajaran guru sewajarnya menggunakan pendekatan. Mereka dapat bekerjasama dan berkeyakinan dalam aktiviti berkumpulan.3. Bidang perkamusan iaitu Kamus Lengkap Bahasa Melayu-Semai boleh dijadikan kajian lanjutan. bekerjasama.3. aktiviti nyanyian dalam didik hibur banyak membantu dalam pengajaran dan pembelajaran di sekolah-sekolah orang asli.dirancang dan dilaksanakan secara semula jadi dan tidak terlalu formal. Universiti Kebangsaan Malaysia. Ini ada persamaan dengan pendapat Ward (1976) yang menyatakan bahawa muzik boleh memberikan sumbangan yang baik di mana muzik yang sesuai boleh dijadikan bahan didikan kepada murid lambat melalui semangat berpasukan. Tarian Sewang boleh diangkat sebagai satu komponen seni tarian dalam kebudayaan nasional.3. Satu Kajian Fonologi-Morfologi Bahasa Orang-orang Melayu Asli Dialek Temuan. dan mendirikan keyakinan diri. Aktiviti sebegini boleh ditingkatkan lagi dengan memberi pendedahan kepada para guru menguasai komponen didik hibur terutamanya aktiviti nyanyian. Cadangan-cadangan 5. Kesan Pengiklanan di televisyen terhadap kanak-kanak Latihan ilmiah. Nyanyi Panjang Orang Sakai di Riau. Pada kesimpulannya.4 Satu kajian fonetik bahasa Semai boleh dijalankan sebagai kajian lanjutan.2 5.Hasil kajian juga mendapati murid-murid yang lambat atau lemah dalam pelajaran berubah menjadi aktif melalui kerjasama dalam aktiviti nyanyian.3 5. Kekangan dan halangan 5. Tesis Sarjana.

Universiti Kebangsaan Malaysia. Kaedah Muzik dalam Pengajaran dan Pembeljaran Mataemati bagi kanak-kanak bermasslah pembelajaran.Latihan Ilmiah. Pahang. Pengajaran Matematik untuk Diploma Perguruan.org/wiki/Morfologi. Latihan Ilmiah. Kertas Projek. Nonmusical effects of the Kodaly Music Curiculum in Primary Grade Children.Journal of Learning Disabilities. (Atas talian) http://www. Universiti Kebangsaan Malaysia.Bhd Rozaimah bt Mohamad.Bortnick. Pembentukan Kata Dalam Seni Kata Lagu-lagu Bahasa Iban. Kuala Lumpur: Kumpulan Budiman Sdn. IPTHO Pendidikan Muzik Prasekolah. Dakwah Islamiah dan Pembangunan Masyarakat Orang Asli di Semenanjung. Kuala Lumpur: Kumpulan Budiman Sdn. Universiti Malaya.Barrie D. Mohd. 6. (Atas talian) http://id.org/kid-songs-alphabet. Temerloh. Seni Persembahan Tradisi Menjelang Abad ke-21. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa Dan Pustaka. Mohamed Ghouse Nasaruddin (1994). (23 Mei 2004) Mok Soon Sang.html. 1996. Siri Syarahan Perlantikan Profesor 1994/Bil.3(3):78-80. 24 September 1994. .usm.Bhd http//www. Journal of The Education National Council For Special Education.my/press/SSU/ghouse. Pahang. Kertas Kerja Seminar Islam di Kalangan Masyarakat Malaysia.britishcouncil. (15 Januari 2005) Teuku Iskandar (1994).Hurwitz. Kuala Lipis. Johor.Klara Kokas.Music for Slow Learner: Special Education Forward Trends. Kamus Dewan. Rizal bin Yaakub (1994).wikipedia. Pengajaran Matematik untuk Diploma Perguruan. Subandi Kasidan (1999). Tradisi Lisan Berbentuk Cerita Suku Kaum Jahut di Kampung Penderas. Hood Salleh (1986). Ward.lib. Universiti Sains Malaysia.1976.1997. Mok Soon Sang. Batu Pahat.D. 1996.htm 14 . Zulkifly bin Yaakob(2002).Universiti Kebangsaan Malaysia Sal Farina Kamaluddin (2003).8(3):167-173. Tarian Sewang Masyarakat Asli Semai.(1975).

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful