AKTIVITI NYANYIAN LAGU-LAGU TARIAN SEWANG DALAM PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN BAHASA MELAYU DI SEKOLAH ORANG ASLI

Zakaria bin Khalid Ariff Fadillah bin Khalil IPG Kampus Tengku Ampuan Afzan (Telah dibentangkan di Seminar Penyelidikan 2011 Zon Timur di IPG Kampus Sultan Mizan, Besut, Terengganu pada 10-12 Mei 2011) Matlamat kajian ini adalah untuk meneliti aktiviti nyanyian dalam pengajararan dan pembelajaran berdasarkan kepada 18 buah lagu tarian sewang bahasa Semai. Tarian sewang ialah satu bentuk persembahan tarian tradisional masyarakat orang asli yang masih kekal diamalkan hingga sekarang. Tarian sewang dalam suku kaum orang Asli dipersembahkan untuk berbagai-bagai fungsi seperti hiburan, buka cinta, perkahwinan, memuja semangat padi dan juga perubatan. Tarian ini menjadi wadah hiburan utama dalam kalangan masyarakat orang asli kaum Semai. Kajian terhadap lagu-lagu tarian sewang ini merupakan sebuah kajian kualitatif. Tujuan kajian ini adalah untuk melihat dan mengenal pasti penguasaan kosa kata,penglibatan dan minat murid-murid terhadap subjek Bahasa Melayu. Dalam kajian ini pengkaji menggunakan kajian rintis, kerja lapangan, keperpustakaan dan amali di dalam bilik darjah. Manakala instrumen kajian pula terdiri daripada CD Rom lagu tarian sewang, terjemahan lagu, pemerhatian, ujian lembaran kerja,temu bual, dan analisis data. Dalam kajian ini pengkaji menggunakan pendekatan analisis dokumen. Hasil dapatan kajian menunjukkan bahawa terdapat peningkatan dalam penguasaan bahasa Melayu dalam kalangan murid orang asli. Kata Kunci:Lagu Sewang Wadah Pendidikan The aim of this study is to review the use of songs in teaching and learning process in the indigenous (orang asli) schools based on 18 sewang dance songs in Semai.The sewang dance is a type of traditional dance presented by The Orang Asli Community that is still being practice until today. The sewang dance in the ethnic Orang Asli group is presented for a variety of purpos; for example for entertainment, introducing love, marriages, worshipping the spirit of the rice, and also for medicial purposes. This dance has been a medium of entertainment among the tribes of the Orang Asli especially among the Semai tribe. The research on the songs of sewang dances is of a qualitative type. The objective of this research is to look into the intrinsic nature of these songs. Among the aspects that we have looked into were sounds, language from the physical side. The instruments used in this research consist of the sewang dance, the translation of songs and observation, test, interview and data analysis. In this research, the researchers used the document analysis approach. The researchers studied

Kedua. Tarian ini biasanya dilakukan dalam empat formasi yang berbeza bergantung kepada fungsi tarian tersebut. Suku kaum Melanau pula mengadakan tarian aluk-aluk semasa berkabung sepanjang empat hari bagi meredakan suasana muram yang mengiringi sesuatu kematian. Mengikut Mohamed Ghouse (1994) persembahan tarian yang memenuhi tujuan-tujuan ini terdapat di kalangan suku-suku kaum di Sabah. Oleh itu. Bentuk seterusnya ialah bulatan iaitu penari berada 2 . Persembahan berbentuk ritual merangkumi tarian. bercerita. penari perempuan mengetuk buluh centung ke atas buluh panjang atau kayu keras yang padat bagi mengeluarkan bunyi nyaring. Tarian ini biasanya diketuai oleh Tok Halak dan lima hingga sepuluh orang penari yang terdiri daripada lelaki dan perempuan. tarian sewang dibawa masuk ke dalam bilik darjah sebagai wahana pendidikan melalui Didik Hibur. ritual dan pengubatan. memuja semangat padi dan juga perubatan. Antaranya tarian secara berbaris iaitu penari-penari berada dalam satu barisan sambil menari. Di Sarawak juga terdapat tarian yang memenuhi keperluan yang sama seperti tarian tolak bala yang ditarikan oleh suku kaum Bidayuh untuk menyemah rumah panjang. Dalam kategori ritual untuk pengubatan ialah tarian magunatip dan mansayau dari suku kaum Kwijau. Sambil bersahut-sahutan beramai-ramai. Selain itu. terdapat enam orang pemuzik iaitu lima orang pemukul centung (buluh yang berukuran berbeza) dan seorang pemukul gong. iaitu untuk kesyukuran selepas menuai atau membuka tanah baru. Pengenalan Seni persembahan tradisi yang merangkumi bentuk-bentuk tarian. Latar Belakang Kajian Tarian sewang ialah satu bentuk persembahan tarian tradisional masyarakat orang Asli yang masih kekal diamalkan dan dipertahankan hingga sekarang. Pengkaji hanya menggunakan satu komponen dalam Didik Hibur iaitu aktiviti nyanyian. keseronokan murid secara total dalam mempelajari Bahasa Malayu akan dapat direalisasikan secara terancang dan bersistematik. teater. tarian sumayau/mandasayau dari suku kaum Dusun. Tarian sewang dipersembahkan untuk berbagai-bagai fungsi seperti hiburan. Di Semenanjung Malaysia tarian bagi tujuan seperti ini kebiasaannya diamalkan oleh masyarakat orang Asli iaitu tarian sewang.only on the songs for the sewang dancers in the form of happiness and entertainment. The findings from this research show that there is an increase in the mastery of Bahasa Melayu among the indigenous students. untuk menandakan tamat tempoh berkabung dan ketiga bagi tujuan mengiringi pengubatan tradisional. Tarian sewang bagi masyarakat orang Asli dipersembahkan untuk tiga upacara tertentu. memuja semangat dan roh dipercayai mempengaruhi kehidupan sesuatu suku kaum bagi memenuhi pelbagai tujuan. Kini. Apakah yang dimaksudkan dengan Didik Hibur? Didik Hibur merupakan satu pendekatan dalam proses pengajaran dan pembelajaran yang bersifat santai dan berhibur dengan penekanan pelaksanaannya terhadap empat komponen sastera iaitu nyanyian. buka cinta. perkahwinan. lakonan dan puisi. muzik dan teater tradisional boleh ditinjau dari segi hiburan.

menyambut kedatangan tahun baru. iii. lagu-lagu tarian sewang sudah bermain di bibir mereka. Melihat dan mengenal pasti penguasaan kosa kata murid-murid. budaya dan bahasa untuk mengkajinya. Apakah respons murid-murid terhadap aktiviti nyanyian lagu tarian sewang? 3 . Melihat dan mengenal pasti penglibatan murid di dalam bilik darjah.dalam bulatan sambil berjalan berpusing mengikut arah jam atau lawan jam. Lantaran itu. perkahwinan atau apa sahaja yang difikirkan dapat memberi kegembiraan di dalam kampung. ii. banyak kajian yang dijalankan hanya mengkaji dari aspek budaya. sering kedengaran lagu-lagu ini dinyanyikan. Melihat dan mengenal pasti penguasaan bahasa lisan murid-murid. Semasa sewang perubatan dijalankan. Keunikannya telah menarik minat para pengkaji seni. Objektif Kajian Kajian ini bertujuan meninjau aspek keberkesanan lagu-lagu tarian sewang dalam pengajaran dan pembelajaran bahasa Malaysia. menyambut kepulangan anak yang bekerja di perantauan. Bagi murid-murid orang asli. Apakah impak bahasa yang dikuasai oleh murid-murid melalui lirik lagu tarian sewang? iii. Kajian ini akan meneliti aktiviti nyanyian dalam Didik Hibur melalui lirik-lirik lagu dalam tarian sewang untuk kegembiraan yang dipersembahkan oleh masyarakat orang Asli kaum Semai. Persoalan Kajian Kajian ini akan dapat menjawab persoalan-persoalan kajian berikut: i. intrinsik dan etnomuzikalogi sahaja. fokus kajian ini ialah untuk melihat aktiviti nyanyian lagu tarian sewang dalam pengajaran dan pembelajaran Bahasa Malayu di sekolah orang asli kaum Semai. Saban hari jikalau kita berada di perkampungan mereka. orang luar tidak dibenarkan naik ke rumah tempat tarian diadakan sehingga tarian selesai. Antara objektif kajian adalah untuk: i. tidak hairanlah jika lagu-lagu ini dibawa masuk ke bilik darjah sebagai bahan sumber pengajaran. Selain itu tarian ini juga dilakukan secara berpasangan antara lelaki dan perempuan yang kadang kalanya berpegangan tangan. Manakala sewang untuk perubatan dijalankan pada waktu malam selama enam hari berturut-turut. Justeru. Pernyataan Masalah Seni kata lagu dalam tarian sewang diadun daripada pelbagai variasi. Walau bagaimanapun. Manakala formasi keempat ialah tarian secara beramairamai. Apakah kemahiran bahasa yang dikuasai oleh murid-murid? ii. Tarian sewang untuk tujuan kegembiraan kebiasaannya diadakan setelah upacara menuai padi.

Pengkaji menggunakan mikromedia dalam pengajaran. Meningkatkan minat murid untuk datang ke sekolah dan meneruskan pelajaran. 4 .kaedah pemerhatian. pemelajaran merupakan satu perubahan yang lebih maju.lebih tinggi dan lebih baik daripada tingkah laku yang sedia ada. Perubahan tingkah laku dikatakan agak kekal dan stabil serta tingkah laku yang dihasilkan adalah daripada pengalaman atau latihan dan bukan disebabkan oleh proses pertumbuhan semula jadi atau disebabkan oleh pengaruh lain. Rasionalnya ialah tarian ini mudah dipersembahkan kerana tidak memerlukan masa yang khusus. mentakrifkan nyanyian sebagai satu gubahan muzik yang dilagukan dengan suara. pula melihat aktiviti menyanyi sebagai satu aktiviti yang berlaku dalam kehidupan sebenar dan boleh dibawa ke bilik darjah sebagai satu kegiatan lisan yang menarik.Kepentingan Kajian Kajian ini diharapkan dapat dijadikan sumber pengajaran dan pembelajaran bahasa Melayu di sekolah-sekolah orang asli. Terjemahan yang dilakukan tidak berdasarkan terjemahan secara harfiah sebaliknya berdasarkan kepada makna baris-baris lagu. ujian bertulis. Kajian ini hanya tertumpu kepada murid orang asli suku kaum Semai di Kuala Lipis. lagu-lagu tarian sewang dapat diketengahkan sebagai satu seni tarian dalam kebudayaan nasional. dan sesi pengajaran di dalam bilik darjah. Definisi Istilah Nyanyian Kamus Dewan (2000). Di samping itu. Pengkaji juga menggunakan khidmat jurubahasa dari kaum Semai sebagai penterjemah. Pengajaran dan Pembelajaran Menurut Mok Soon Sang (1996). Pahang. Batasan Kajian Kajian ini melihat aktiviti nyanyian lagu-lagu tarian sewang dalam pengajaran dan pembelajaran di sekolah-sekolah orang asli. tegasnya boleh dijalankan pada bila-bila masa berbanding dengan tarian sewang untuk tujuan mengubati orang sakit atau kesyukuran. Tarian Sewang Tarian sewang atau dipanggil jenulang (dalam bahasa suku kaum Semai) adalah salah satu tarian tradisional orang Asli terutamanya bagi kaum Semai dan Temiar. Manakala Kamarudin Husin (1999).

Lenjang. bermaksud kelompok manusia yang mengamalkan satu cara hidup yang sama dan merupakan penduduk asal atau orang yang asal keturunannya.teachingenglish.Masyarakat Orang Asli Menurut Kamus Dewan (1996: 69).www. Singing can also improve the pronunciation and intonation paterns of students. Hasil kajian mendapati bahawa kumpulan yang mengikuti sistem muzik “Kodaly” lebih 5 . especially if accompanied by actions or mimes.especially younger children. Kajian oleh Pengkaji Luar Mengikut kajian Tarno et. Nyanyian/lagu yang lebih panjang mengandungi lebih banyak perbendaharaan kata serta perlbagai tatabahasa. menimang anak ko’an. bonet adalah puisi lisan yang dilagukan terbahagi kepada 4 jenis iaitu boennitu (puji-pujian kepada arwah). Kajian ini merangkumi masyarakat orang asli di Betau. Kuala Lipis. The total physical response (TPR) approach is particularly suited to younger learners. Some simple songs are very repetitive and good for singing along therefore easy to extend listening skills into other areas as a stimulus for reading and writing. lahir. Pahang. (1993) dalam Taum (2004). Ada tiga jenis nel atau pantun iaitu: (a) nel-masi’u (pantun untuk sindir-menyindir) (b) nel ta’tuna kanan (pantun untuk mengungkap asal-usul sesuatu kaum) (c) nel ta’tuna pah (pantun untuk mengagungkan kerajaan). sastera lisan masyarakat Dawan di Timor dapat dibahagikan kepada empat jenis iaitu bonet. Titom dan Lanai. weak form etc. Dan ianya adalah sesuai untuk pembentukan kemahiran mendengar secara amnya. seseorang kanak-kanak perlu menghafal perkataan tersebut beberapa kali dan nyanyian adalah antara cara yang palinng sesuai untuk mengulang dan mengukuh perkataan tersebut serta seuai dengan keupayaan kana-kanak. Selain itu kajian Parera (1994) dalam Taum (2004) mendapati sastera lisan lain dalam masyarakat Dawan yang berupa pantun ialah nel dan ta’nu’an iaitu cerita-cerita dongeng yang biasanya ditujukan untuk anak-anak. penyambutan tamu futmanusafemanu). boen Ba’e (puji-pujian dalam suasana ceria seperti kelahiran olen. heta. Satu sistem telah digunakan iaitu “Kodaly Muzik System”. al. dan tinggal di sesebuah negeri (bukan orang asing atau orang mendatang). dan nyanyian kerja (boenmepu). Hurwitz (1975). Berdasarkan isi dan fungsinya. tonis dan nu’u. Children really enjoy singing along and it can really improve motivation. Community singing in class brings the benefit of total participation from all students. Menurut kajian (BBC/British Council Teaching – Children. trough increased awareness of stress paterns.org.uk) untuk menguasai sesuatu bahasa. pula telah menjalankan kajian terhadap pelajar gred rendah mengenai kesan yang timbul di dalam pengajaran dan pembelajaran menggunakan muzik dan tanpa menggunakan muzik.

pelajar-pelajar ini akan kurang bersemangat dan akan melakukan sesuatu yang terlintas di fikiran mereka. Oleh itu dalam pengajaran. Kajian yang hampir sama juga telah dilakukan oleh Hood Salleh (1986) yang tertumpu kepada mitos kejadian alam. Pelajar sentiasa memberi respon kepada muzik dan akan merasa senang hati apabila dapat melahirkan ekspresi diri apabila mendengar muzik. Tanpa muzik beerti dunia pelajar adalah kosong (Zulkifli bin Yaakob. Asas muzik iaitu irama dan ton juga 6 .2007) Selain daripada itu. Perbandingan yang dibuat di antara kumpulan kawalan menunjukkan bahawa pelajar yang menerima program latihan muzik “Kodaly” memperolehi keputusan yang lebih baik dan efektif terhadap ujian lisan daripada pelajar yang tidak menerima program muzik ‘kodaly’. Manakala Sal Farina Kamaluddin (2003) telah mengkaji tradisi lisan berbentuk cerita suku kaum Jahut di Kampung Penderas Temerloh. Menghuraikan masalah pembelajaran Bahasa Inggeris sebagai bahasa kedua. Kajian oleh Pengkaji Tempatan Kajian awal terhadap masyarakat orang Asli banyak tertumpu kepada soal ekonomi dan sosial masyarakat tersebut. Muzik adalah sebahagian daripada alam kehidupan pelajar yang tidak boleh dipisahkan. Iskandar Carey (1976) dalam bukunya ’The Aboriginal Tribes of Peninsular Malaysia’ telah mengkaji tentang sistem ekonomi. fungsi dan alat muzik yang digunakan.menunjukkan persembahan yang memberangsangkan daripada kumpulan yang tidak menggunakannya. keagamaan dan sistem sosial suku kaum orang Asli terbesar di negara ini iaitu Negrito. muzik juga merupakan satu budaya kepada masyarakat. yang bersesuaian dalam menyampaikan pengajaran. Abdullah Hassan (1980) menjelaskan .mengajar bahasa kedua kepada pelajar bukan penutur jati memerlukan perhatian yang lebih teliti:dirancang dan dilaksanakan secara semula jadi dan tidak terlalu formal. Mohd. Mengikut Raven(1977) apabila seorang pelajar tidak minat dalam sesuatu mata pelajaran tertentu dan guru pula tidak berusaha untuk menarik minat mereka. Bazrul Bahaman (1999) dalam tesis sarjananya telah mengkaji aspek persembahan dan pencerita dalam Nyanyi Panjang Orang Sakai di Riau. Senoi dan Melayu Proto. kaedah dan teknik. Rizal Yaacob (1994) pula telah mengkaji tentang tarian sewang suku kaum Semai dan melihatnya dari pelbagai aspek seperti corak persembahan. asal-usul manusia dan larangan kahwin sumbang di kalangan masyarakat Negrito di Kelantan. guru sewajarnya menggunakan pendekatan. Perak dan Pahang serta masyarakat Semelai di Pahang. Pahang. Dan kajian mendapati elemen muzik dan nyanyian mampu menyelesaikan masalah ini. Kajian dari aspek bahasa juga telah dibuat oleh Subandi Kasidan (1999) yang mengkaji tentang pembentukan kata dalam seni kata lagu-lagu bahasa Iban di Sarawak. Lazimnya kurang minat belajar akan membawa kesan langsung kepada pencapaian akademik seseorang pelajar yang dinyatakan sebelum ini.

Dalam masa yang sama. guru bolehlah mengajar pula aspek bahasa yang hendak dipelajari.terdapat dalam amalan dan interaksi harian.1 Menyebut seni kata lagu dengan jelas melalui persembahan nyanyian secara didik hibur. guru perlu mengubah suai atau menulis semula seni kata lagu tersebut mengikut kesesuaian. Setelah menyanyi beberapa kali. Pertama tentukan tahap kesusahannya. Buat latihan nyanyian lagu tersebut mengikut baris ke baris. 1.2 Menyebut dengan jelas dan memahami seni kata lagu melalui persembahan nyanyian secara didik hibur. guru harus bijak memilih dan menentukan jenis lagu yang sesuai dengan murid serta sepadan dengan objektif pengajaran. 7 . 1. kekerapan mengulang perkataan aspek bahasa yang hendak ditekankan. METODOLOGI Reka Bentuk Kajian Persediaan Standard Kandungan Kurikulum Guru perlu memilih standard kurikulum yang sesuai dengan tahap pencapaian murid.bahan bantu mengajar yang diperlukan dan sebagainya. Prosedur Aktiviti Nyanyian (i) Prapersediaan Pada tahap ini. Terang dan latih mereka untuk menguasai ayat atau strukturnya. (ii) Penyampaian Guru boleh memilih untuk menggunakan kad imbasan perkataan dengan meminta muridmurid mencari maksud atau membina ayat mudah daripada perkataan berkenaan. Sifat cenderung kepada muzik yang sedia ada pada pelajar mempunyai peranan tertentu dalam proses perkembangan diri dari segi kualiti diri dan sahsiahnya (Zulkifli Yaakob. Guru perlu memberi perhatian kepada sebutan muridmurid. Contoh: (1) Menyebut seni kata lagu dengan jelas melalui persembahan nyanyian secara didik hibur. Seterusnya guru mengedarkan seni kata lagu yang hendak disampaikan dan meminta murid-murid membaca dan mengenal pasti beberapa perkataan yang susah. guru boleh memainkan CD lagu berkenaan dan memperdengarkannya kepada murid-murid. Pastikan setiap perkataan di dalam lagu tersebut disebut dengan betul.2007). sehingga seluruh perenggan itu diingat. Jika perlu. apakah tindakan susulan. Gunakan gambar untuk memperjelaskan maksud atau gunakan bahasa badan untuk menggambarkan makna secara jelas. panjang pendek bahan.

Ken Anuk. Amai Gabet. Amek Tolong Jar. Bunga Alam Ye. Bula. Guru membimbing murid-murid menyebut seni kata dengan gaya. Umpamanya murid-murid diminta menghasilkan sebuah dialog ringkas atau cerita pendek menggunakan kreativiti sendiri berdasarkan beberapa perkataan yang telah dikenal pasti dalam seni kata lagu berkenaan. Puteri Raja. Tok Kenah. Sir. Bah Bai-Bai. Seribu Ampun. Guru juga boleh meminta murid untuk melukiskan gambar dalam lagu di atas sehelai kertas A4 menggunakan lakaran yang tidak berwarna. Bek Yok. Ruwang Ruwet. nada dan intonasi yang betul. guru boleh menguji murid-murid secara bertulis tentang aspek bahasa yang hendak diajar sebelumnya. Bagi tujuan pengukuhan. Bula Babula babo babula be miro siok kentah bi dalag ha ibola siok kenreh bi dalag ha ibola ba bula babo ba bula tok raye Bola Bola teman saya teman dengan bola sebelah hulu riuh rendah sebelah hilir riuh rendah bola teman saya teman dengan bola (ii) Seterusnya murid-murid diperdengarkan CD lagu berkenaan dan mereka menyanyikannya bersama-sama dengan iringan lagu berkenaan. 8 . dan Guruk Abe.(iii)Penutup Guru menyanyikan lagu bersama-sama murid. Pusing Tamuk Tawin. (iii) Murid diminta menceritakan semula menggunakan perkataan sendiri tentang isi atau kandungan lagu yang dipelajari (iv) Seterusnya guru meminta murid menggambarkan idea dalam lagu itu dalam bentuk lukisan atau lakaran pada papan tulis di hadapan bilik darjah. Cerik. (v) Guru juga boleh meminta murid untuk mencipta dialog pendek daripadanya isi atau kandungan lagu tadi dan melakonkannya menggunakan perkataan sendiri tetapi terkawal. Joget. Panas Siang. Instrumen Kajian Sebanyak 18 buah lagu nyanyian dalam bentuk CD Rom iaitu judul-judul lagu antaranya ialah lagu Kok Gagek. Contoh Aktiviti Nyanyian (i) Murid diperlihatkan seni kata lagu Bula (bahasa Semai/Melayu) yang dipancarkan menerusi LCD di hadapan bilik darjah.

responden diberi kertas lembaran kerja (rujuk lampiran) yang meminta mereka membina ayat tunggal. Bahagian B: Lembaran Kerja 3. nada dan intonasi yang betul di samping melakukan gerak kreatif. pengkaji telah menganalisis aspek aktiviti nyanyian berdasarkan aspek lisan. Tujuannya untuk mengenal pasti sikap belajar mereka dan bagaimana mereka memberi respon terhadap pengajaran guru (pengkaji) Sementara itu dalam bahagian B pula.Dalam kajian ini 3 bahagian digunakan bagi tujuan mengumpul data seperti berikut. 1. Bahagian C: Soal selidik Bahagian A digunakan untuk 28 orang responden yang menjalankan aktiviti pengajaran dan pembelajaran melalui elemen nyanyian. Bagi aspek kosa kata pula merangkumi perkataan. Jawapan yang diberi oleh responden di dalam lembaran kerja tersebut kemudiannya disemak oleh penggkaji untuk menilai pencapaian murid. 9 . Analisis Data Berdasarkan 3 buah lagu yang diguna pakai dalam pengajaran dan pembelajaran di Sekolah Kebangsaan Lanai. Bahagian A: Pemerhatian (menjalankan aktiviti pengajaran dan pembelajaran) 2. kosa kata dan penglibatan murid-murid. Manakala aspek penglibatan murid pula merangkumi aktiviti menyanyi dengan sebutan. Kebanyakan soalan yang ditanya berbentuk soalan terbuka. ANALISIS ASPEK AKTIVITI NYANYIAN LAGU-LAGU TARIAN SEWANG Pengenalan Kajian ini akan melihat dan mengenal pasti aspek lisan. Tujuannya untuk membolehkan murid dapat menyatakan pendapat secara bebas isi hati mereka. istilah dan ayat yang dapat dibaca. tanpa berasa dikongkong oleh soalan. kosa kata dan penglibatan muridmurid di dalam bilik darjah. Pemerhatian dilakukan terhadap tingkah-laku murid-murid di dalam kelas semasa pengajaran dilakukan oleh pengkaji. Akhir sekali dalam bahagian C pula. Aspek lisan merangkumi kemahiran mendengar dan bertutur. soal selidik ke atas semua responden dilakukan bagi mendapatkan reaksi mereka berkaitan kaedah pengajaran yang dijalankan. difahami dan ditulis.

Analisis Dapatan Kajian Pencapaian dalam Ujian Pemerhatian Dapatan kajian menunjukkan bahawa murid-murid berminat dan tertarik dengan proses pengajaran yang dikendalikan oleh kerana elemen muzik telah diterapkan dalam proses pengajaran dan pembelajaran tersebut. 10 . Si isteri sering berleteran siang dan malam terhadap suaminya. Murid-murid begitu aktif dan responsif terhadap aktiviti yang dilaksanakan. didapati lebih kurang 45. Suaminya asyik berfikir bagaimana caranya untuk mengatasi masalah tersebut yang akhirnya telah berpakat dengan orang tuanya bagi mengatasi masalah itu.24% daripada muridmurid tersebut menunjukkan markah yang baik dan 54. bercerita ringkas dan menulis ayat tunggal dengan betul. Panas Siang Lagu ini mengisahkan kesempitan hidup sebuah rumah tangga. Bunga Alam Ye (Puteri Gunung) Lagu ini mengisahkan kecantikan Puteri Gunung.Maksud Lagu Bula (Bola) Lagu tersebut menceritakan seorang yang berat tulang tidak suka bekerja dan hanya menghabiskan masanya dengan bermain bola sepak sahaja.76% yang menunjukkan kelemahan dalam aspek menyebut perkataan. Pencapaian dalam Ujian Lembaran Kerja Berdasarkan pada jadual di bawah. Sesiapa sahaja setiap lelaki yang terpandang wajah puteri tersebut pasti terpikat.

Jadual 2 Hasil Temubual Responden Bil Soalan Temubual Jawapan YA 28 % 100 71 79 79 89 100 86 71 82 Jawapan TIDAK 0 8 6 6 3 0 4 8 5 % 0 29 21 21 11 0 14 29 18 1 2 2 3 4 5 6 7 8 Adakah anda suka menyanyi? Adakah kamu berasa gembira selepas 20 mengikuti pelajaran hari ini? Adakah kamu terhibur sepanjang aktiviti ini? 22 Melalui aktiviti nyanyian memudahkan kamu mengingati perkataan.jadual di bawah menunjukkan bahawa murid-murid mudah untuk mengingat dan menghafal perkataan.86 64.14 Jumlah 28 28 100 28 100 % 100 Hasil Dapatan Temubual Berdasarkan pada data jadual yang diperolehi. Selain itu.14 35.86 Lemah 12 18 16 % 42.Jadual 1 Penguasaan Kemahiran Bahasa Murid-murid Bil 1 2 3 Item yang diuji Menyebut perkataan Bercerita ringkas Membina ayat tunggal Baik 16 10 12 % 57.29 57.perkatan yang diajar? Aktiviti nyanyian mengurangkan daya mengantuk di dalam kelas? Patutkah aktiviti nyanyian diteruskan pada kelas yang akan datang? Rasa takut saya semakin berkurangan Adakah kafahaman saya kepada meningkat melalui aktiviti nyanyian? Adakah pergerakan anda bebas menyanyi? 22 25 28 24 subjek 20 ketika 23 11 . didapati murid-murid berasa sangat tertarik dengan proses pengajaran dan pembelajaran kerana aktiviti yang dijalankan oleh guru cukup menarik. Dalam jadual tersebut juga menunjukkan bahawa murid-murid sangat tertarik untuk belajar subjek tersebut.71 42.

Tetapi setelah pengkaji sendiri melibatkan diri dalam tarian ini baharulah dapat dirasakan bahawa melalui lirik. Diperteguhkan lagi oleh pendapat Raven (1977). Lirik lagu yang dicipta bukanlah dengan sewenang-wenangnya boleh dicipta oleh sebarang orang. kajian ini dijalankan untuk melihat sejauh mana aspek aktiviti nyayian lagu-lagu tarian sewang dalam pengajaran dan pembelajaran bahasa Melayu di dalam bilik darjah. lagu ini tidak menampakkan apa-apa makna kecuali pada mereka yang terlibat secara langsung dalam tarian tersebut. pengkaji melihat bahawa lagu-lagu tarian sewang ini sangat istimewa dan unik. 12 . Justeru. muziknya dan hentakkan kaki ketika menari mempunyai nilai seni yang amat berharga. Nyanyian diulang beberapa kali mengikut prosedur perancangan yang ditetapkan.9 10 11 12 Bolehkah gerak kreatif meningkatkan ingatan 20 kosa kata? Perasaan malu saya semakin berkurangan 23 Saya sayang pada guru saya Saya sayang akan sekolah saya 20 21 71 82 71 75 8 5 8 7 29 18 29 25 KESIMPULAN Pengenalan Melalui kajian ini. Murid-murid dapat menyebut dan mengingati perkataan melalui aktiviti nyanyian. yang menyatakan bahawa elemen muzik dapat mengatasi masalah pelajar yang tidak berminat dengan subjek dan dapat menarik mereka berminat untuk belajar. unik dan harus dikekalkan. Elemen muzik yang diterapkan dalam nyanyian menjajadikan mereka begitu aktif dan telah memberikan penglibatan sepenuhnya. Implikasi Responden cukup berminat dengan aktiviti nyanyian. Ini terbukti dengan pendapat Zulkifli Yaakob (2007) yang menyatakan muzik adalah sebahagian daripada alam kehidupan pelajar yang tidak dapat dipisahkan. Hal ini ada persamaan dengan kajian BBC British Council Teaching yang menyatakan penguasaan bahasa kanak-kanak perlu menghafal perkataan tersebut beberapa kali melalui aktiviti nyanyian. Mereka menyanyi dengan penuh minat dan situasi ini menjadikan pengajaran dan pembelajaran berjaya dan menarik. Pelajar sentiasa memberi respon kepada muzik dan akan merasa senang hati apabila dapat melakukan ekspresi diri apabila mendengar muzik. Jikalau dilihat dari aspek luarannya. Hanya orang-orang tertentu sahaja yang boleh mencipta lagu-lagu yang antara lainnya ialah tok halak.

Tesis Sarjana. 13 . Cadangan-cadangan 5. Bidang perkamusan iaitu Kamus Lengkap Bahasa Melayu-Semai boleh dijadikan kajian lanjutan. pengajaran guru sewajarnya menggunakan pendekatan. Pada kesimpulannya. Nyanyi Panjang Orang Sakai di Riau.dirancang dan dilaksanakan secara semula jadi dan tidak terlalu formal. Mereka dapat bekerjasama dan berkeyakinan dalam aktiviti berkumpulan. Ini ada persamaan dengan pendapat Ward (1976) yang menyatakan bahawa muzik boleh memberikan sumbangan yang baik di mana muzik yang sesuai boleh dijadikan bahan didikan kepada murid lambat melalui semangat berpasukan. kaedah dan teknik yang bersesuaian dalam menyampaikan pengajaran.3. dan mendirikan keyakinan diri. aktiviti nyanyian dalam didik hibur banyak membantu dalam pengajaran dan pembelajaran di sekolah-sekolah orang asli.3. bekerjasama.1 Tidak terdapat kamus yang lengkap tentang Bahasa Melayu – Semai. BIBLIOGRAFI Abdullah Hassan (1969). Universiti Kebangsaan Malaysia.3 5. Azizah Muhammad 1981.3. Padanan Bahasa Melayu-Semai Temiar amat terhad dan tidak lengkap sepenuhnya.3. Universiti kebangsaan Malaysia Bazrul Bahaman (1999). Aktiviti sebegini boleh ditingkatkan lagi dengan memberi pendedahan kepada para guru menguasai komponen didik hibur terutamanya aktiviti nyanyian.2 5. Kesan Pengiklanan di televisyen terhadap kanak-kanak Latihan ilmiah.4 Satu kajian fonetik bahasa Semai boleh dijalankan sebagai kajian lanjutan. Tarian Sewang boleh diangkat sebagai satu komponen seni tarian dalam kebudayaan nasional. Satu Kajian Fonologi-Morfologi Bahasa Orang-orang Melayu Asli Dialek Temuan. Kekangan dan halangan 5. Kepelbagaian kaedah dan teknik guru harus dipertingkatkan dan ini berssesuaian dengan pendapat Abdullah Hassan (1980) menjelaskan bahawa mengajar bahasa kedua kepada pelajar bukan penutur jati memerlukan perhatian yang lebih teliti. Oleh itu.Hasil kajian juga mendapati murid-murid yang lambat atau lemah dalam pelajaran berubah menjadi aktif melalui kerjasama dalam aktiviti nyanyian.

1997.wikipedia.Barrie D. .my/press/SSU/ghouse.Hurwitz. Seni Persembahan Tradisi Menjelang Abad ke-21. Kaedah Muzik dalam Pengajaran dan Pembeljaran Mataemati bagi kanak-kanak bermasslah pembelajaran.3(3):78-80. Kertas Kerja Seminar Islam di Kalangan Masyarakat Malaysia. Kuala Lipis. IPTHO Pendidikan Muzik Prasekolah. Universiti Kebangsaan Malaysia.lib. Pahang. Journal of The Education National Council For Special Education. Tradisi Lisan Berbentuk Cerita Suku Kaum Jahut di Kampung Penderas. (Atas talian) http://www. Kuala Lumpur: Kumpulan Budiman Sdn. Nonmusical effects of the Kodaly Music Curiculum in Primary Grade Children. Ward.D. 1996. Universiti Kebangsaan Malaysia. Kamus Dewan.Journal of Learning Disabilities.(1975). 24 September 1994.8(3):167-173. (15 Januari 2005) Teuku Iskandar (1994). (Atas talian) http://id.Klara Kokas.Universiti Kebangsaan Malaysia Sal Farina Kamaluddin (2003).usm.Music for Slow Learner: Special Education Forward Trends.1976. (23 Mei 2004) Mok Soon Sang. Temerloh.org/kid-songs-alphabet. 6. Johor. Pembentukan Kata Dalam Seni Kata Lagu-lagu Bahasa Iban.Bhd http//www. Zulkifly bin Yaakob(2002).Bhd Rozaimah bt Mohamad. Pengajaran Matematik untuk Diploma Perguruan.Bortnick.htm 14 . Dakwah Islamiah dan Pembangunan Masyarakat Orang Asli di Semenanjung. Pahang. Tarian Sewang Masyarakat Asli Semai. Mohd. Siri Syarahan Perlantikan Profesor 1994/Bil. Batu Pahat.Latihan Ilmiah. Pengajaran Matematik untuk Diploma Perguruan. Subandi Kasidan (1999). Universiti Malaya. Kertas Projek. Mohamed Ghouse Nasaruddin (1994). 1996.html.britishcouncil. Hood Salleh (1986). Kuala Lumpur: Dewan Bahasa Dan Pustaka. Kuala Lumpur: Kumpulan Budiman Sdn. Rizal bin Yaakub (1994). Universiti Sains Malaysia. Latihan Ilmiah.org/wiki/Morfologi. Mok Soon Sang.