P. 1
Jigs and Fixture ( Peralatan Tangan )

Jigs and Fixture ( Peralatan Tangan )

|Views: 814|Likes:
Published by Hamdan Gulam

More info:

Published by: Hamdan Gulam on Oct 18, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/02/2014

pdf

text

original

INSTITUT EVERTRONICS (IE) PUSAT LATIHAN KEMAHIRAN EVERTRONICS ( L- 01501

)

KERTAS PENERANGAN
KOD NAMA DAN PROGRAM TAHAP H-176-2 JURUTEKNIK AUTOMASI

2

NO DAN TAJUK MODUL

07: JIGS AND FIXTURES MAINTANANCE

04.01Carry Out Tools, Jigs and Fixtures Condition Check NO DAN PERNYATAAN TUGASAN 04.02 Carry Out Calibration Of Tools, Jigs And Fixtures 04.03 Carry Out Tools And Jigs Maintenance Activities 04.04 Carry Out Tools And Fixtures Replacement

OBJEKTIF PENCAPAIAN AKHIRAN

Performance tolos,jigs and fixtures using manufacturer’s specification,jigs and fixture,operation manual,checklist , speacial tools,hand tools,report form, calibration procedures etc so that tools,jigs and fixtures identitified,calibrated and recorded in accordance with job specification requirment and standart operating procedure. IE/11/IT0402/KP01 Muka :1 Drp :10

NO KOD

Tajuk :Jig And Fixtures Tujuan : kertas penerangan ini menerangkan apakah yang dimaksudkan dengan jig and fixtures serta pengunaan alatan tangan.

H-176-2/07

KERTAS PENERANGAN

HELAIAN 2

Pengenalan Pengunaan jigs and fixture adalah amat diperlukan dalam industri pengeluaran. Samada dalam system automasi ataupun mekanikal. Kertas penerangan ini akan menerangkan rekabentuk jigs and fixture, pengunaanya ,penempatannya serta perkara yang perlu ada pada jig and fixture. Jig Jig ditakrifkan sebagai satu alat untuk memegang benda kerja dan menentukan tempat benda kerja. Ia membantu alat pemotong yang berkaitan kepada benda kerja dan biasanya ia tidak dipasang pada mesin. Fixture Fixture adalah pemegang bendakerja dimana ia memegang dan menentukan kedudukan bendakerja tetapi ia tidak memandu ke tempat atau posisi alat pemotong. Rekabentuk jig and fixture Ada beberapa criteria yang perlu diberikan perhatian semasa merekabentuk jig and fixture antaranya ialah : 1. memastikan jig and fixture yang dbuat itu ringan, mudah dikendalikan dan tidak ada pepenjuru yang boleh mencederakan operator. 2. kedudukan ‘clamping device’ mestilah dapat menahan terhadap daya pemotongan semasa operasi mesin

H-176-2/07

KERTAS PENERANGAN

HELAIAN 3

`

H-176-2/07

KERTAS PENERANGAN

HELAIAN 4

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 5 .

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 6 .

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 7 .

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 8 .

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 9 .

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 10 .

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 11 .

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 12 .

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 13 .

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 14 .

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 15 .

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 16 .

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 17 .

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 18 .

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 19 .

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 20 .

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 21 .

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 22 .

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 23 .

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 24 .

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 25 .

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 26 .

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 27 .

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 28 .

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 29 .

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 30 .

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 31 .

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 32 .

001 inci dengan pengertian pada sekala vernier (vernier scale) pada bendul kepingan vernier itu:- a) Sekala utama inci (main scale inches) b) Sekala utama (Main scale mm ) Dan dua bahgian terkecil iaitu ialah vernier inci dan vernier metrik (mm). mengukur pada ukuran + .001 “ atau + .02 mm tepat. . sekala ini digunakan untuk mencari perbezaan ukuran diantara yang terdekat bagi mendapatkan tahap yang tepat.05 mm atau 0.02 mm atau 0. Apabila dilengkapi dengan sekala vernier (Vernier scale) Penggunaan pembaris keluli atau pembaris lain.0. ANGKUP VERNIER (VERNIER CALIPER) Angkup Vernier merupakan alat pengukur jitu dan boleh mengukur dengan tepat sehingga kepada ukuran sama ada 0.H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 33 ALAT MENGUKUR TAJUK : TUJUAN : Ketepatan senggatan (graduasi) pembaris keluli boleh digunakan meyukat. Alat ini lazimnya digunakan didalam bengkel mesin.0.02 mm.Angkup vernier mempunyai dua skala iaiut skala utama dan skala vernier. ANGKUP VERNIER (VERNIER CALIPERS) PENERANGAN : Angkup vernier adalah satu alat pengukur atau sukatan yang terpenting dan berguna bagi menyukat garispusat luar dan dalam pada setiap kerja atau benda kerja serta menyemak dalamnya satu satu lubang.Angkup vernier dalam/luar lihat rajah dibawah ini dilengkapi dengan garisan senggatan/graduasi ketepatan 0.

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 34 BAHAGIAN-BAHAGIAN ANGKUP VERNIER. Senggatan ini dinamakan skala utama. BADAN.Binaannya hampir sama dengan rahang tetapi iadigunakan untuk mengukur ukuran sebelah dalam. Apabila muka ukuran ini bersentuh. SKRU PENGUNCI Skru pengunci digunakan untuk mengunci palt vernier supaya kedudukan ukuran tidak berganjak semasa angkup Vernier dikeluarkan dari bendakerja. RAHANG. RUSUK Rusuk berbentuk runcing. Ini dapat mengurangkan kesilapan semasa mengukur. PLAT VERNIER. Plat vernier mempunyai disepangjang badan. Ia terletak disebelah atas. Badannya berbentuk seperti sebilah pembaris keluli yang mempunyai sanggatan dalam unit metrik atau inci. PENGANJAK HALUS skala vernier dan boleh digerak-gerakkan . manakala rahang gelangsar merupakan sebahagian daripada plat vernier yang boleh bergerak bersama-samanya iaitu selari dengan rahang tetap. Panjang badan ini menetukan saiz angkup vernier. bacaannya ialah sifar dan angka sifar pada skala vernier sejajar dengan angka sifar pada skala tetap. Rahang tetap merupakan sebahgian daripada badan yang bengkok. Rahang terdiri daripada rahang tetap dan rahang gelangsar. Permukaan diantara kedua-dua rahang ini merupakan muka ukuran bagi angkup Vernier.

BILAH PENGUKUR DALAM Ini merupakan satu bilah yang kecil. Pengapit halus ini hendaklah diketatkan terlebih dahulu supaya nat penganjak halus boleh mengawal pelarasan plat vernier. Biasanya ukuran paling kecil yang boleh dibaca oleh mikrometger ialah 1/100 milimeter (0.01 mm). PENERANGAN: Mikrometer merupakan alat pengukur jitu. lazimnya digunakan dalam bengkel mesin kerana ia dapat mengukur ukuran-ukuran yang paling kecil dengan tepat. Salah satu alat yang dimaksudkan ialah mikrometer. TAJUK: TUJUAN: MIKROMETER LUAR (OUTSIDE MICROMETER) Untuk mengambil ukuran yang terlalu kecil dengan jitu memerlukan alat yang khusus digunakan untuk tujuan tersebut.H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 35 Ada juga angkup Vernier yang dilengkapkan dengan penganjak halus. Terdapat juga mikro meter yang dilengkapi dengan skala vefrnier dan ia boleh memberikan bacaan yang lebih kecil iaitu 1/1000 milimeter (0. Mikrometer boleh didapatai dalam unit metrik dan inci.001 mm). boleh digerakkan keluar atau masuk dalam lurah dibahagian belakang badan apabila rahang dibuka. .

001 inci) dan 1/10 000 inci (0. .H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 36 Mikrometer inci pula boleh membaca sehingga 1/1000 inci (0.0001 inci).

Di bahagian bawah pula. ANDAS (ANVIL) Andas dipasang tetap disebelah kiri bingkai. Bagi setengah-setengah andas. tekanan mengukur mestilah tekal dan berdasarkan rasa sentuhan.5 mm. Bahagian atas disenggaatkan kepada 25 bahgian yang sama. Ia mestilah rata. bersudut tepat dengan garis pusat spindal dan swelari diantara satu dengan lain.01 mm.H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 37 BAHAGIAN-BAHAGIAN MIKROMETER. tiap-tiap senggatan bersamaan 1 mm. . SPINDAL (SPINDLE) Dibahgian hujung sebelah kanan terdapat benang yang boleh berputar dengan bantuan nat yang dilekagtkan pada bidal. LARAS (BARREL) Pada bahgian laras terdapat senggatan-senggatan yang dibuat di sebelah menyebelah garisan selari. Biasanya dinomborkanb setiap lima senggatan. Bahagian hujung sebelah kiri spindal juga dikimpal loyangkan dengan tip tungsten karbida. PENGANJAK HALUS (RATCHET) Terletak dibahagian hujung bidal. senggatan dibuat membahagia dua senggatan bahagian atas. mempunyai spindal di bahagian hujung sebelah kanan dan andas disebelah kiri. BIDAL (THIMBLE) Muka lilitan bidal disenggatkan kepada 25 bahagian yang sama. ini bermakna tipa-tiap satu garisan bersamaan 0. tip tungsten karbida dikimpal loyangkan pada bahagian mukanya supaya tidak cepat haus. Apabila bidal diputar spindal akan bergerak maju dan mundur kepermukaan andas. yang menjadi datum kepada mikrometer. BINGKAI (FRAME) Bingkai berbentuk separuh bulatan. Kedua-dua permukaan andas dan spindal merupakan muka ukuran. Untuk mendapatkan bacaan yang tepat. Kegunaannya ialah untuk memastikan ketepatan ukuran yang dibuat kerana ia boleh menfgawal dan mengelakkan bidal diputar berlebihan. Tiap-tiap satu bahagian bersamaan 0.

H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 38 .

Mikrometer 0 . Bidal pula disenggatkan kepada 50 bahagian yang sama. Oleh sebab pic ulir mikrometer ialah 0. maka tiap tiap satu putaran penuh bidal.H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 39 PRINSIP MEMBACA MIKROMETER. Skala sebelah atas mempunyai 25 senggatan. Laras mempunyai satu skala melintang dengan senggatan dibuat disebelah memyebelah garisan ini. Senggatan disebelah bawah pula membahgai dua senggatan disebelah atas. tiap tiap satu senggatan bersamaan 1 mm. 1. Mikrometer bekerja berasaskan pergerakan ulir skru.5 mm.01 mm . Perhatikan Rajah 10 yang menunjukkan keratan rentas satu mikrometer. Permukaan andas dan spindal disebut muka ukuran kerana bendakerja diukur diantara dua permukaan ini.5 milimeter yang dicanai dengan gtepatnya. Mikrometer 25 . Bacaan untuk mikrometer ini bermula daripada 100 mm. Mikrometer 100 .150 mm. .5 mm. Oleh sebab tipa-tiap satu pusingan bidal pergerakan yang dibuat oleh spindal sejauh 0. 3.50 mm Walaupun angka sifar sejajar antara satu dengan lain tetapi jarak muka ukuran ialah 25 mm dan bacaan bermula daripada 25 mm.25 mm Muka andas dan spindal tertutup rapat apabila angka sifar pada laras sejajar dengan angka sifar pada bidal dan bacaannya ialah 0 mm. spindal akan bergerak maju atau mundur ke permukaan andas.5 mm. Spindalnya mempunyai skru dengan pic ulir 0.5 mm. 2. Untuk memulakan bacaan satu-satu ukuran.5 = 0. angka sifar pada bidal hendaklah sejajar dengan angka sifar pada laras. maka tiap-tiap satu senggatan bidal ialah 1/50 X 0. Apabila bidal diputar. spindal bergerak 0. Ia boleh berputar dengan bantuan nat yang dilekatkan pada bidal. ini bermakna tiap-tiap satu senggatan bersamaan 0.

00 mm ------------------Jumlah: 11. . bacaan sebenar ialah 11. 4. 2. Bacaan senggatan terakhir pada laras atas yang dilalui oleh bidal didharab dengan 1 mm.01 mm.86 mm.01 = 0.H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 40 MEMBACA MIKROMETER METRIK. Bacan senggatan terakhir Pada laras atas Bacaan pada laras bawah yang terhampir dengan 1 mm Bacaan senggatan bidal yang sejajar dengan skala melintang pada laras = 36 X 0.50 mm.36 mm = 1 X 0. Bacaan senggatan pada bidal yang sejajar dengan garisan skala laras didarabkan dengan 0.50 = 0. Bacaan senggatan pada laras bawah yang terhampir dengan 1 mm didharabkan dengan 0.86 mm =========== Oleh itu. Jumlah nilai tersebut merupakan bacaan bagi mikrometer itu. Campurkan ketiga-tiga bacaan diatas. 1.50 mm = 11 X 1 = 11. 3.

5 = = Bacaan pada laras bawah yang terhampir dengan 1 mm = 0.75 mm.H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 41 CONTOH: Bacaan senggatan terakhir pada laras atas 13.25 mm --Jumlah : mm = 25 X 0.01 = --------------13.00 mm = 13 X 1 1 X 0.50 mm Bacaan senggatan bidal yang sejajar dengan skala melintang pada laras 0. bacaan sebenar ialah 13.75 ====== ===== Oleh itu. MEMBACA MIKROMETER VERNIER .

868 mm == ======= = = = ------ Oleh itu . maka ia ditambah dengan skala vernier. untuk membolehkan skala vernier ditempatkan pada laras atas.H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 42 Untuk membolehkan mikrometer dibaca sehingga 1/1000 mm atau 0.360 mm Bacaan pada skala vernier yang sejajar dengan skala bidal 0.868 mm. ini menjadikan setiap senggatan vernier bersamaan dengan 0.001 mm. perbezaannya 1/10 daripada 1/100 = 1/10 X 1/100 = 1/1000 = 0.5 mm 2. CONTOH: Bacaan senggatan terakhir pada laras yang terhampir dengan 0.001. Bagaimanapun. senggatan 1 mm dan 1/2 mm (0.5 mm) biasanya hanya dibuat pada laras bawah.001 mm. iaitu bacaan terkecil. .500 mm Bacaan senggatan bidal yang sejajar dengan skala melintang pada laras 0. bacaan sebenar ialah 2.008 mm ---------Jumlah: 2. Jadi. Skala vernier terbahagi kepada 10 bahagian yang memenuhi skala bidal sebanyak 11 bahagian.

Kemahiran hanya boleh tercapai sekiranya kerap menggunakannya dan dapat mengawal tekanan mengukur dengan betul. MENGUKUR BENDA KERJA YANG DIPEGANG. Sebaliknya dapatkan rasa sentuhan yang betul. Harus diingat bahawa untuk mengukur benda kerja pada mesin.H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 43 MENGGUNAKAN MIKROMETER.2 dan tetapkan dengan jari hantu dan jari manis tangan kanan sambil ibu jari telunjuk memutar bidal. mesin hendaklah diberhentikan terlebih dahulu. Benda kerja hendaklah diletakkan di antara permukaan andas dengan spindal Rajah (a) dan (b). Kebolehan mendapatkan ukuran yang atepat bergantung pada kemahiran menggunakan alat ini. MENGUKUR BENDA KERJA PADA MESIN. Putar bidal sehingga kedua-dua muka ukuran itu menyentuh benda kerja. Biarkan ibu jari telunjuk bebas memutarkan bidal untuk melaras spindal. Untuk mendapatkan tekanan mengukur yang betul elakkan memutar bidal berlebihan. Mikrometer hendaklah dipegang pada tapak tangan dan diapit dengan jari kelingking atau jari manis (mengikut yang mana lebih selesa). gerakkan spindal ke hadapan atau kebelakang perlahan-lahan. Pegang bingkai mikrometer dengan ibu jari dan jari telunjuk tangan kiri seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 1. . Untuk merasa sentuhan.

MENGUKUR KETEPATAN MIKROMETER. Cara menguji mikrometer 0 .H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 44 Rajah 1. Pastikan kedudukan angka sifar pada bidal sejajar atau sekenaan dengan garisan datum manakala angka sifar pada laras pula sejajar dengan tepi bibir bidal yang juga merupakan datum. Mikrometer perlu diuji ketepatannya sebelum digunakan.2 Mengukur benda kerja pada mesin pelarik. (Lihat gambar foto berikut) .25 mm ialah dengan merapatkan permukaan andas dengan spindal.

04 iaitu 19. Cara mengesan mikrometer yang mempunyai ralat sifar ialah dengan menguji ukuran tolok bongkah yang tertentu saiznya. Tetapi sekiranya angka sifar ini tidak sejajar kedudukannya dengan datum.22 mm. bermakna terdapat selisih dalam bacaan yang disebut sebagai ralat sifar. gunakan tolok bongkah berukuran 50 mm tebal.0. Ralat sifar ini sama ada positif atau negatif. kerana ukuran sebenar terpaksa ditolak dengan selisih bacaan terlebih dahulu. Kedua-dua gambar foto diatas menunjukkan angka sifar pada laras dan bidal dalam kedudukan tertutup. . MENGESAN RALAT SIFAR.26 . Caranya sama iaitu pastikan bahawa angka sifar pada laras dan bidal sejajar dengan datum apabila tolok bongkah penguji menyentuh kedua-dua muka ukurannya. Bacaan yang ditunjukkan ialah 10. iaitu 0.26 mm. Contoh: Ukur ketebalan tolok bongkah 10 mm dengan menggunakan mikrometer 0 . Ralat ini disebut ralat negatif. Jika mikrometer ini mencatatkan bacaan 19. ketepatannya boleh diuji dengan menggunakan tolok bongkah.04 mm lebih besar daripada saiz yang sepatutnya.H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 45 Bagi mikrometer yang lebih besar saiznya (lihat gambar foto dibawah).04 mm. Contohnya untuk menguji mikrometer 50 75 mm. maka ukuran sebenar ialah 19.25 mm seperti yang ditunjukkan dalam rajah yang berikut. Ini bermakna bacaan mikrometer itu tepat.

Melaras angka sifar pada bidal dan laras supaya sejajar dengan datum. Mikrometer tidak digunakan dengan cara yang betul. Bacaan yang ditunjukkan ialah 9. Melaras skru spindal yang longgar. 1. Antara punca-punca yang menyebabkan terjadinya ralat sifar ialah:1.18 mm + 0. Tatacara.22 mm. maka ukuran sebenar ialah 19. Buka bidal hingga kepada had maksimum pada bahagian pangkal laras. kerana ukuran sebenar terpaksa dicampurkan dengan selisih bacaan terlebih dahulu. PUNCA-PUNCA RALAT SIFAR. Tutup bidal sehingga andas dan spindal rapat kedudukannya. 2. Ralat sifar boleh dilaraskan dengan dua cara. Ini menjadi bertambah rumit lagi jika kita terpaksa menentukan jumlah dan jenis ralat terlebih dahulu. Ralat sifar mestilah diperbetulkan sebelum ia digunakan. 2. Ralat sifar ini menyulitkan kita untuk mengukur satu satu benda kerja.04 mm iaitu 19. Ketatkan nat pelaras dengan menggunakan sepana khas berbentuk C. Gunakan sepana khas berbentuk C Putar laras sehingga angka sifar pada bidal dan laras sejajar dengan datum. Jika mikrometer ini mencatatkan bacaan 19. Tatacara.96 mm iaitu 0.04 mm lebih kecil daripada saiz yang sepatutnya. Putar nat mengikut arah putaran jam sehingga skru mikrometer tidak lagi longgar. kemudian mengira dengan mencampurkan atau menolak jumlah ralat kepada bacaan yang didapati. Keadaan ini boleh menimbulkan kekeliruan dan mengambil masa yang lama yuntuk mengukur. Ralat ini pula disebut ralat positif.H-176-2/07 CONTOH: KERTAS PENERANGAN HELAIAN 46 Ukur ketebalan tolok bongkah 10 mm dengan menggunakan mikrometer 0 . .18 mm. Mikrometeer tidak dijaga dan diselenggarakan dengan sempurna. MELARAS RALAT SIFAR.25 mm seperti yang ditunjukkan dalam rajah yang berikut.

Gerakkan spindal perlahan-lahan apabila bersentuh dengan benda kerja. Bersihkan mikrometer sebelum atau sesudah digunakan.H-176-2/07 KERTAS PENERANGAN HELAIAN 47 3. 3. Jangan sekali-kali menjatuhkan mikrometer. 3. Perhatikan kedudukan sifar pada skala laras dan bidal supaya tidak terdapat sebarang ralat. 2. . Berikut ialah beberapa perkara yang perlu diberi perhatian apabila menggunakan mikrometer. 4. Jangan putar bidal berlebihan supaya dapat memberi tekanan mengukur atau rasa sentuhan yang betul. 1. 2. 1. Jangan mencampur adukkan mikrometer dengan alat-alat lain ketika menyimpan . PERKARA-PERKARA YANG HARUS DIPERHATIKAN APABILA MENGGUNA MIKROMETER. Seelok eloknya gunakan bekas atau kotak penyimpan yang dibekalkan. Oleh sebab mikrometer boleh mengukur yiang terlalu kecil dengan jitu. Permukaan (muka ukuran) andas dan spindal menjadi haus. Pastikan muka ukuran bersih iaitu bebas daripada kekotoran seperti habuk & minyak. ia mestilah diberi penjagaan yang rapi serta diselenggarakan dan digunakan dengan cara yang betul. 4. MENJAGA MIKROMETER. Jangan mengukur benda kerja yang sedang berputar.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->