2.0 SISTEM RANGKA Sistem rangka mempunyai pelbagai fungsi tubuh. Terdapat 206 ketul tulang padarangka manusia.

Sistem ini terdiri daripada tulang-tulang dan struktur-struktur sokongan seperti ligamen, tendon, kartilej dan sendi..

TULANG Tulang sebenarnya diliputi dengan porestium. Di hujung pangkal pula diliputi kartilej (rawan). Tulang juga diselaputi dengan kapilari darah. Semua tulang mempunyai mineral. Garam mineral mengeraskan bahan antara sel tulang. Kandungan tulang ialah 2/3 garam galian dan 1/3 bahan organic (sel-sel yang laru dalam gliserol). Jika tiada gaam dalam tulang maka tulang akan menjadi lebih teguh, lentur dan elastic.

Struktur tulang panjang ialah: epiphyses – hujung tulang panjang. Tulang Panjang Berfungsi sebagai system tuas. humerus (tangan) dan klavikel (badan). tulang pendek.Tulang terdiri dari empat jenis saiz iaitu tulang panjang. fibula dan tibia (kaki). tulang pipih dan tulang tidak sama bentuk. Tulang Pendek Berfungsi sebagai daya pergerakan dan bentuknya tidak tetap. ulna. diaphysis – dikenali sebagai aci. Contohnya tarsal (tulang pergelangan kaki). Berbentk bengkok sedikit dan merupakan tulang mampat.pat dan mempunyai sum-sum tulang. bersifat mam. periosteum – merupakan tisu penghubung yang berfiber. karpal (tulang pergelangan tangan) . radius. Contoh femur.

Contohnya kepala (tulang-tulang pada tengkorak) dan badan (sternum. .Tulang Leper Tulang ini berbentuk melengkung dan nipis dan berfungsi sebagai ikatan pada otot. scapula. pelvis).

Contohnya tulang servikel.Tulang Tidak Sama Bentuk Kebanyakkannya terdapat pada tulang belakang dan berfungsi sebagai tempat perlekatan otot. torasik. lumbar. sacrum dan koksiks. .

Rawan/Cartilage Berfungsi sebagai ‘kusyen’ pada tulang. . bersifat kenyal dan terdapat di hujung tulang.

Synarthroses – tiada pergerakan (sendi di bahagian tengkorak). Diathroses – pergerakan yang bebas (sendi bahu). .Sendi Sendi merupakan bahagian yang membolehkan system rangka melakukan pergerakan. Tiga pergerakan sendi ialah: Amphiarthroses – pergerakan yang terhad (sendi lutut).

Jenis-jenis Pergerakan Sendi Pergerakan bebas – sendi pelana. sendi pangsi dan sendi gelungsur. . sendio lesung. sendi engsel.

bahagian pubis. . tulang rusuk dan sternum. ulna. tibia. fibula.Pergerakan terhad – radius.

Ligamen Berfungsi untuk menyambungkan tulang dengan tulang. lengkungan pelvis dan sendi di antara gigi. merupakan tisu berfiber dan menyokong pergerakan sendi-sendi tulang. .Tiada pergerakan – tulang-tulang tengkorak.

.

otot dengan tulang dan meregangkan .Tendon Berfungsi untuk menyambunghkan pergerakan anggota-anggota badan.

skapula.3Jenis-jenis Sistem RangkaSistem Rangka terdiri daripada dua iaitu : •axial (paksi). tulang rusuk. Contoh tengkorak.4 Klasifikasi Tulang Terdapat pelbagai bentuk dan saiz tulang.ulna . Kepelbagaian ini membolehkan tulang-tulang memenuhi keperluan khusus bagi tulang tersebut. Contoh klavikel. sternum. . Tulang-tulang boleh diklasifikasikan berdasarkan kepada empat bentuknya.2. dan tulang vertebra. 2. radius. •appendicular (hujung/keluar dari badan).

pendek atau leper. Contoh:.    Tulang panjang Ukuran panjang mesti melebihi ukuran lebar tulang. Kebanyakkan terdiri daripada tulang mampat.Contoh:humerus. Berfungsi untuk memindahkan daya. Contoh:.Berfungsi sebagai tempat perlekatan otot. rusuk dan sternum. sakrum dankoksiks. Tulang leper/pipih Berbentuk pipih. nipis dan melengkung.kranium. radius. Berfungsi sebagai tuasuntuk memudahkan pergerakan.karpal dan tarsal. . berfungsi sebagai tempat pelekatan otot-otot dan melindungi organ-organ di bawahnya. ulna. fibula dan falanges Tulang pendek Ukuran panjang dan lebar tidak banyak perbezaan. lumbar. femur. Tulang tak sama bentuk Tulang yang tidak boleh dikategorikan dalam tulang panjang. Berbentuk kiub dan didapatidi ruangruang yang tertutup serta sedikit berongga. Contoh:. tibia.vertebra.

Terdiri daripada lapisan nipis tulang mampat. tulang mampat. •Sum-sum tulang Lapisan paling dalam pada struktur tulang. •Periosteum Lapisan pertama pada tulang dan mempunyai selaput luar yang nipis.5 Struktur Tulang Struktur tulang menyediakan rangka tuas yang teguh bagi membolehkan pergerakandalam aktiviti fizikal. Berfungsi menghasilkan sel-sel untuk membesar secara diameter dan melindungi diafisis. Pertumbuhan tulang berlaku secara diameter dan secaramemanjang. tulangberongga dan sum-sum tulang. . Lapisan ini melingkari kaviti medulari yang mengandungi lemak. •Tulang mampat (diafisis) Lapisan kedua pada tulang dan mempunyai bahagian batang yang halus dankeras serta disaluti periosteum. •Tulang berongga (epifisis) Lapisan ketiga dan terletak pada kedua-dua hujung tulang panjang. Terdiri daripada empat lapisan iaitu periosteum.2. Ia menyediakan salurandarah dan saraf ke tulang. Berperanan menghasilkan sum-sum asal dalam tulang. Terdiridaripada osteoblas (sel pembentukan jaringan tulang).

Osteoklas ialah sel-sel yang melarutkan mineral dalam tulang. .Tulang lembut ini membentuk tulang keras yang dihasilkan melalui prosesosifikasi tulang.Osteoblas aktif ketika usiamuda atau kanak-kanak manakala osteoklas aktif kepada orang dewasa. Terbentuk hasil daripada sel osteoblas yang merembeskan bahan matriks organik fiberfiber untuk memerangkap mineral. •Osifikasi tulang Ketika embrio. tulang-tulang rangka (tulang lembut) terbina daripada kartilej hialin. Osteoblas yang matang dikenali sebagai osteosit. Osteoblas dan osteoklas akanbertindak untuk mengubah ketumpatan dan bentuk tulang.2. Proses ini berlaku ketika usia embrio enam minggu dan berterusan sehingga dewasa.6Perkembangan dan Pembentukan Tulang •Sel-sel tulang Tulang terdiri daripada sel tulang berfiber kolagen dan bahan matriks bermineral padat.

sel-sel pada plat epifisial tulang panjang akan membahagi secara mitosis untukmemanjangkan tulang. tumbesaran tulang secara memanjang terhenti dan sel-sel pada plat epifisial juga akan berhenti.Pada akil baligh. Tetapi.Osteoblas memendapkan bahan matriks bermineral dalam kartilej kebahagian dalam tulang.Peringkat semasa proses osifikasi tulang: i. Semasa proses tumbesaran. Plat efipisial akan mengecil. . osifikasi tulang akan terus berlaku sehingga lapan tahun berikutnya.iv.Model kartilej hialin di bahagian dalam tulang dilarutkan oleh osteoklasuntuk membentuk kaviti medulari. •Tumbesaran tulang Tumbesaran tulang berterusan sehingga remaja. Pada usia18 tahun. Semasa proses ini berlaku osifikasi terus terlaksanapada kedua-dua hujung epifisis. hormon estrogen dan testosteron akan merencatkanpembahagian sel-sel pada plat epifisial.Kartilej yang terdapat pada bahagian dalam tulang akan menjadi keras. Osteoblas beransur-ansur bertukar menjadiosteosit untuk membentuk tulang baru. ii. iii.Osteoblas menyaluti kartilej hialin dengan bahan matriks bermineral.

○Vitamin A dan C pula diperlukan untuk tumbesaran dan membaiki tisu-tisu tulang yang rosak. Kedua-dua garam mineral ini diperlukan untuk tumbesaran dari segi pertambahan saiz dan berat tulang. vitamin dan hormon Garam mineral ○Kalsium dan fosfat diperlukan untuk tumbesaran tulang. Ini membolehkan struktur menjadi lebih kuat. Vitamin ○Vitamin A.Keperluan mineral. . ○Vitamin D merangsang penyerapan serta mengangkut kalsium dan fosfat kedalam tulang. Hormon ○Hormon-hormon tiroid. D dan C diperlukan untuk tumbesaran tulang. estrogen dan testosteron diperlukan untuk merangsang proses tumbesaran tulang.

•Amfiartrosis Membenarkan sendi melakukan pergerakan terhad. Sebagai contoh.otot. sendiantara tibia dan fibula. ekstensi aduksi. •Diartrosis Sendi ini membenarkan pergerakan berlaku secara bebas.2. Pergerakan sendi pula ditentukanoleh kelenturan tisu perantaraan yang mengikat tulang serta kedudukan ligamen. sutur antara tulang-tulang tengkorak. Sebagai contoh.Struktur sendi sangat mempengaruhi fungsinya. dan tendon. Terbahagi kepada dua jenis iaitu sendi berdasarkan struktur dansendi berdasarkan fungsi.Sendi berdasarkan struktur .7Sendi Sendi ialah tempat pertemuan antara tulang-tulang atau kartilej dengan tulang.sendi engsel (sendi siku dan lutut) melakukan pergerakan fleksi.abduksi dan hiperekstensi. Sebagai contoh. Jadual 1: Jenis-jenis sendi Sendi berdasarkan fungsi •Sinartosis Merupakan sendi tanpa gerak iaitu tiada pergerakan yang berlaku.

sutur antara tulang kranium. . Sendi ini tidak membenarkan sebarang pergerakan. •Sendi sinovial Sendi ini diselaputi oleh membran sinovial yang merembeskan cecair sinovialbagi melicinkan pergerakan sendi untuk membantu memelihara kartilej danmengurangkan kesan geseran antara dua tulang. Contoh. •Sendi cartilagenous Pada sendi ini. tulang-tulang disambung dengan kartilej atau diikat olehligamen.jenis sendi ini hanya membenarkan pergerakan yang terhad. Jenis sendi membenarkanpergerakan berlaku secara bebas antara tulang-tulang.Fibrous Tulang bercantum dengan tisu fibrous atau kartilej secara tetap.sendi antara vertebra. Contoh.

Sendi paksi (antara radius dan ulna) v.Sendi kondil (antara metacarpal dan falang) vi.Terdapat beberapa jenis sendi sinovial iaitu: i.Sendi gelungsur (karpal dan tarsal) iv.Sendi lesung (antara humerus dan scapula) ii.Sendi pelana (antara metakarpal pada ibu jari berartikulasi dengankarpal) .Sendi engsel (humerus dan patella) iii.

.

.2. Putaran Mengikut lengkuk bulatan mengelilingi satu putaran.meluncur dan menggelungsur. yang melibatkan sesaran dan kelajuan yang sama. •Kedudukan biasa berdiri lurus atau tegak dan tangan rapat ke sisi badan. supinasi danpronasi. Contoh.Kaki kanan dan kiri pula terbuka menghala ke luar.8 Pergerakan Terdapat dua jenis posisi dalam pergerakan iaitu kedudukan biasa dan kedudukan anatomi. •Kedudukan anatomi Berdiri lurus atau tegak dan tapak tangan menghala ke hadapan. Jenis-jenis pergerakan Pegerakan tubuh terdiri daripada empat jenis iaitu: •Linear Pergerakan linear adalah pergerakan menegak.mendatar atau melengkung pada arah Contoh.

Master your semester with Scribd & The New York Times

Special offer for students: Only $4.99/month.

Master your semester with Scribd & The New York Times

Cancel anytime.