2.0 SISTEM RANGKA Sistem rangka mempunyai pelbagai fungsi tubuh. Terdapat 206 ketul tulang padarangka manusia.

Sistem ini terdiri daripada tulang-tulang dan struktur-struktur sokongan seperti ligamen, tendon, kartilej dan sendi..

TULANG Tulang sebenarnya diliputi dengan porestium. Di hujung pangkal pula diliputi kartilej (rawan). Tulang juga diselaputi dengan kapilari darah. Semua tulang mempunyai mineral. Garam mineral mengeraskan bahan antara sel tulang. Kandungan tulang ialah 2/3 garam galian dan 1/3 bahan organic (sel-sel yang laru dalam gliserol). Jika tiada gaam dalam tulang maka tulang akan menjadi lebih teguh, lentur dan elastic.

ulna. bersifat mam. Contoh femur. karpal (tulang pergelangan tangan) . humerus (tangan) dan klavikel (badan). diaphysis – dikenali sebagai aci.pat dan mempunyai sum-sum tulang. Struktur tulang panjang ialah: epiphyses – hujung tulang panjang. tulang pendek. tulang pipih dan tulang tidak sama bentuk. fibula dan tibia (kaki).Tulang terdiri dari empat jenis saiz iaitu tulang panjang. Tulang Panjang Berfungsi sebagai system tuas. radius. periosteum – merupakan tisu penghubung yang berfiber. Berbentk bengkok sedikit dan merupakan tulang mampat. Contohnya tarsal (tulang pergelangan kaki). Tulang Pendek Berfungsi sebagai daya pergerakan dan bentuknya tidak tetap.

. pelvis). Contohnya kepala (tulang-tulang pada tengkorak) dan badan (sternum.Tulang Leper Tulang ini berbentuk melengkung dan nipis dan berfungsi sebagai ikatan pada otot. scapula.

sacrum dan koksiks. Contohnya tulang servikel. torasik. .Tulang Tidak Sama Bentuk Kebanyakkannya terdapat pada tulang belakang dan berfungsi sebagai tempat perlekatan otot. lumbar.

bersifat kenyal dan terdapat di hujung tulang.Rawan/Cartilage Berfungsi sebagai ‘kusyen’ pada tulang. .

Synarthroses – tiada pergerakan (sendi di bahagian tengkorak). Diathroses – pergerakan yang bebas (sendi bahu). Tiga pergerakan sendi ialah: Amphiarthroses – pergerakan yang terhad (sendi lutut). .Sendi Sendi merupakan bahagian yang membolehkan system rangka melakukan pergerakan.

sendi engsel.Jenis-jenis Pergerakan Sendi Pergerakan bebas – sendi pelana. sendi pangsi dan sendi gelungsur. sendio lesung. .

Pergerakan terhad – radius. bahagian pubis. ulna. . fibula. tibia. tulang rusuk dan sternum.

Tiada pergerakan – tulang-tulang tengkorak. Ligamen Berfungsi untuk menyambungkan tulang dengan tulang. . merupakan tisu berfiber dan menyokong pergerakan sendi-sendi tulang. lengkungan pelvis dan sendi di antara gigi.

.

otot dengan tulang dan meregangkan .Tendon Berfungsi untuk menyambunghkan pergerakan anggota-anggota badan.

radius. •appendicular (hujung/keluar dari badan). Contoh klavikel. 2. skapula.ulna . .2.3Jenis-jenis Sistem RangkaSistem Rangka terdiri daripada dua iaitu : •axial (paksi). dan tulang vertebra. Kepelbagaian ini membolehkan tulang-tulang memenuhi keperluan khusus bagi tulang tersebut. tulang rusuk. Tulang-tulang boleh diklasifikasikan berdasarkan kepada empat bentuknya. sternum. Contoh tengkorak.4 Klasifikasi Tulang Terdapat pelbagai bentuk dan saiz tulang.

Contoh:. pendek atau leper. Berfungsi sebagai tuasuntuk memudahkan pergerakan. Berbentuk kiub dan didapatidi ruangruang yang tertutup serta sedikit berongga.Berfungsi sebagai tempat perlekatan otot. Contoh:. Contoh:. lumbar.    Tulang panjang Ukuran panjang mesti melebihi ukuran lebar tulang. Kebanyakkan terdiri daripada tulang mampat. Tulang tak sama bentuk Tulang yang tidak boleh dikategorikan dalam tulang panjang. fibula dan falanges Tulang pendek Ukuran panjang dan lebar tidak banyak perbezaan. femur. radius. berfungsi sebagai tempat pelekatan otot-otot dan melindungi organ-organ di bawahnya. sakrum dankoksiks. ulna.Contoh:humerus. Berfungsi untuk memindahkan daya.vertebra. tibia.karpal dan tarsal. rusuk dan sternum. nipis dan melengkung. Tulang leper/pipih Berbentuk pipih.kranium. .

Lapisan ini melingkari kaviti medulari yang mengandungi lemak.5 Struktur Tulang Struktur tulang menyediakan rangka tuas yang teguh bagi membolehkan pergerakandalam aktiviti fizikal. Terdiri daripada empat lapisan iaitu periosteum. Berfungsi menghasilkan sel-sel untuk membesar secara diameter dan melindungi diafisis. •Sum-sum tulang Lapisan paling dalam pada struktur tulang. tulangberongga dan sum-sum tulang.2. Terdiridaripada osteoblas (sel pembentukan jaringan tulang). •Tulang berongga (epifisis) Lapisan ketiga dan terletak pada kedua-dua hujung tulang panjang. tulang mampat. Pertumbuhan tulang berlaku secara diameter dan secaramemanjang. . Terdiri daripada lapisan nipis tulang mampat. Berperanan menghasilkan sum-sum asal dalam tulang. Ia menyediakan salurandarah dan saraf ke tulang. •Periosteum Lapisan pertama pada tulang dan mempunyai selaput luar yang nipis. •Tulang mampat (diafisis) Lapisan kedua pada tulang dan mempunyai bahagian batang yang halus dankeras serta disaluti periosteum.

Tulang lembut ini membentuk tulang keras yang dihasilkan melalui prosesosifikasi tulang. . Osteoblas dan osteoklas akanbertindak untuk mengubah ketumpatan dan bentuk tulang. •Osifikasi tulang Ketika embrio.Osteoblas aktif ketika usiamuda atau kanak-kanak manakala osteoklas aktif kepada orang dewasa.2.6Perkembangan dan Pembentukan Tulang •Sel-sel tulang Tulang terdiri daripada sel tulang berfiber kolagen dan bahan matriks bermineral padat. Osteoblas yang matang dikenali sebagai osteosit.Osteoklas ialah sel-sel yang melarutkan mineral dalam tulang. tulang-tulang rangka (tulang lembut) terbina daripada kartilej hialin. Proses ini berlaku ketika usia embrio enam minggu dan berterusan sehingga dewasa. Terbentuk hasil daripada sel osteoblas yang merembeskan bahan matriks organik fiberfiber untuk memerangkap mineral.

•Tumbesaran tulang Tumbesaran tulang berterusan sehingga remaja. Tetapi. Plat efipisial akan mengecil. iii. . osifikasi tulang akan terus berlaku sehingga lapan tahun berikutnya.sel-sel pada plat epifisial tulang panjang akan membahagi secara mitosis untukmemanjangkan tulang.Osteoblas menyaluti kartilej hialin dengan bahan matriks bermineral. Semasa proses ini berlaku osifikasi terus terlaksanapada kedua-dua hujung epifisis.Peringkat semasa proses osifikasi tulang: i. ii. tumbesaran tulang secara memanjang terhenti dan sel-sel pada plat epifisial juga akan berhenti.iv.Model kartilej hialin di bahagian dalam tulang dilarutkan oleh osteoklasuntuk membentuk kaviti medulari. hormon estrogen dan testosteron akan merencatkanpembahagian sel-sel pada plat epifisial. Pada usia18 tahun.Osteoblas memendapkan bahan matriks bermineral dalam kartilej kebahagian dalam tulang. Osteoblas beransur-ansur bertukar menjadiosteosit untuk membentuk tulang baru.Pada akil baligh. Semasa proses tumbesaran.Kartilej yang terdapat pada bahagian dalam tulang akan menjadi keras.

vitamin dan hormon Garam mineral ○Kalsium dan fosfat diperlukan untuk tumbesaran tulang. .Keperluan mineral. ○Vitamin A dan C pula diperlukan untuk tumbesaran dan membaiki tisu-tisu tulang yang rosak. Ini membolehkan struktur menjadi lebih kuat. ○Vitamin D merangsang penyerapan serta mengangkut kalsium dan fosfat kedalam tulang. Hormon ○Hormon-hormon tiroid. Vitamin ○Vitamin A. D dan C diperlukan untuk tumbesaran tulang. estrogen dan testosteron diperlukan untuk merangsang proses tumbesaran tulang. Kedua-dua garam mineral ini diperlukan untuk tumbesaran dari segi pertambahan saiz dan berat tulang.

sutur antara tulang-tulang tengkorak. ekstensi aduksi. Sebagai contoh. Jadual 1: Jenis-jenis sendi Sendi berdasarkan fungsi •Sinartosis Merupakan sendi tanpa gerak iaitu tiada pergerakan yang berlaku.sendi engsel (sendi siku dan lutut) melakukan pergerakan fleksi. •Amfiartrosis Membenarkan sendi melakukan pergerakan terhad.abduksi dan hiperekstensi. Sebagai contoh. Terbahagi kepada dua jenis iaitu sendi berdasarkan struktur dansendi berdasarkan fungsi.Sendi berdasarkan struktur .7Sendi Sendi ialah tempat pertemuan antara tulang-tulang atau kartilej dengan tulang. Pergerakan sendi pula ditentukanoleh kelenturan tisu perantaraan yang mengikat tulang serta kedudukan ligamen.2. •Diartrosis Sendi ini membenarkan pergerakan berlaku secara bebas.otot. Sebagai contoh.Struktur sendi sangat mempengaruhi fungsinya. dan tendon. sendiantara tibia dan fibula.

jenis sendi ini hanya membenarkan pergerakan yang terhad. sutur antara tulang kranium.sendi antara vertebra. •Sendi sinovial Sendi ini diselaputi oleh membran sinovial yang merembeskan cecair sinovialbagi melicinkan pergerakan sendi untuk membantu memelihara kartilej danmengurangkan kesan geseran antara dua tulang.Fibrous Tulang bercantum dengan tisu fibrous atau kartilej secara tetap. tulang-tulang disambung dengan kartilej atau diikat olehligamen. Jenis sendi membenarkanpergerakan berlaku secara bebas antara tulang-tulang. •Sendi cartilagenous Pada sendi ini. Contoh. . Sendi ini tidak membenarkan sebarang pergerakan. Contoh.

Terdapat beberapa jenis sendi sinovial iaitu: i.Sendi pelana (antara metakarpal pada ibu jari berartikulasi dengankarpal) .Sendi lesung (antara humerus dan scapula) ii.Sendi kondil (antara metacarpal dan falang) vi.Sendi paksi (antara radius dan ulna) v.Sendi engsel (humerus dan patella) iii.Sendi gelungsur (karpal dan tarsal) iv.

.

•Kedudukan biasa berdiri lurus atau tegak dan tangan rapat ke sisi badan.2.Kaki kanan dan kiri pula terbuka menghala ke luar. •Kedudukan anatomi Berdiri lurus atau tegak dan tapak tangan menghala ke hadapan. Jenis-jenis pergerakan Pegerakan tubuh terdiri daripada empat jenis iaitu: •Linear Pergerakan linear adalah pergerakan menegak.8 Pergerakan Terdapat dua jenis posisi dalam pergerakan iaitu kedudukan biasa dan kedudukan anatomi.mendatar atau melengkung pada arah Contoh. Contoh. yang melibatkan sesaran dan kelajuan yang sama. Putaran Mengikut lengkuk bulatan mengelilingi satu putaran. . supinasi danpronasi.meluncur dan menggelungsur.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful