HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012

PENYERAHAN DAN PENILAIAN TUGASAN ASSIGNMENT SUBMISSION AND ASSESSMENT

FAKULTI PENDIDIKAN DAN BAHASA SEPTEMBER / 2012

HBML2103 MORFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU

MATRICULATION NO IDENTITY CARD NO. TELEPHONE NO E-MAIL LEARNING CENTRE NAME TUTOR

: 750620126206001 : 750620-12-6206 : 0135571200 : rohanajukarna@yahoo.com.my : SANDAKAN BRANCH : ROHANA BT HJ JUKARNA : MOHD SYADAT YAP BIN YAHYA YAP

ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001

Page 1

HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012

Isi Kandungan
PERKARA 1.0 Pengenalan MUKA SURAT 3

2.0 Definisi dan Konsep Kata Tugas Berpandukan Ahli Bahasa

4-5

3.0 Kelompok Jenis Kata Tugas

5-8

4.0 Huraian Setiap Jenis Kata Tugas

9-22

5.0 Penutup Rujukan

23

ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001

Page 2

ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 3 . muka surat 237 ). sama ada akan merosakkan ayat itu atau mengurangkan maksud-maksud tertentu. Bentuk kata pula ialah rupa unit tatabahasa. Pada akhir penulisan tugasan ini adalah diharapkan saya akan dapat : 1. Manakala sintaksis pula ialah cabang ilmu bahasa yang mengkaji bentuk struktur. iaitu kata nama. Menghuraikan setiap jenis kata tugas. dan binaan atau konstuksi ayat serta hukum-hukum yang menentukan bagaimana perkataan disusun dalam ayat. bentuk dan penggolongan kata.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 1. 2.0 Pengenalan Secara umumnya tatabahasa bahasa Melayu mencakupi dua bidang iaitu morfologi dan sintaksis. ( Edisi Baharu. Mengetahui secara terperinci tentang kajian tatabahasa iaitu morfologi dan sintaksis . Morfologi adalah bidang yang mengkaji struktur. dan golongan kata. kata kerja. Morfologi ialah bidang ilmu yang mengkaji struktur. kata tugas tidak berfungsi sebagai inti sesuatu frasa. sama ada berbentuk tunggal atau hasil daripada proses pengimbuhan. iaitu kata nama. sintaksis juga dikenali sebagai kajian tentang hukum atau rumus tatabahasa yang mendasari kaedah penggabungan dan penyusunan perkataan atau kelompok perkataan untukmembentuk ayat dalam sesuatu bahasa. dan binaan atau konstruksi ayat. Membincangkan penggolongan kata tugas dalam bahasa Melayu.. Struktur kata bermaksud susunan bentuk bunyi ujaran atau lambang (tulisan) yang menjadi unit bahasa yang bermakna. sama ada di bahagian hadapan ayat. atau di belakang perkataan-perkataan tertentu untuk memberikan makna khusus atau memainkan peranan sintaksis tertentu dalam ayat berkenaan. Menurut Tatabahasa Dewan. Kata tugas ialah satu kelompok perkataan yang kehadirannya dalam ayat penting kerana tugas-tugas sintaksis yang dipikulnya. pembentukan kata. yang jikalau tidak hadir dalam ayat. 3. Dalam bahasa Melayu terdapat empat golongan kata. kata kerja. dan kata tugas. Tidak seperti tiga golongan kata yang lain dalam bahasa Melayu. di bahagian hadapan frasa. pemajmukan dan penggandaan. Tiap-tiap jenis kata tugas mempunyai peranan tertentu. struktur. Menurut Nik Safiah Karim (2008). Penggolongan kata ialah proses menjeniskan perkataan berdasarkan keserupaan bentuk dan/atau fungsi dengan anggota lain dalam golongan yang sama. dan kata adjektif. Kata tugas hadir dalam ayat. 4. kata adjektif. Mendefinisi dan konsep kata tugas . sintaksis dapat ditakrifkan sebagai bidang ilmubahasa yang mengkaji bentuk.

penerang. Jika kita guna secara tunggal. e. penentu. Ini bermaksud kata tugas tidak mempunyai makna tetapi digunakan dalam ayat dan frasa bagi menjalankan sesuatu tugas tatabahasa. Siti Hajar Hj Abdul Aziz ( 2008 ) ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 4 . kata kerja dan kata adjektif yang mendukung sesuatu tugas tertentu dalam binaan ayat. Kehadiran kata tugas dalam ayat tidak berfungsi sebagai inti dalam sebarang frasa utama. sebaliknya mendukung sesuatu tugas sintaksis tertentu sama ada sebagai penghubung. Walaubagaimanapun. pembenar pemeri atau tugastugas lain. Asraf ( 2007 ) Kata tugas ialah golongan perkataan selain kata nama. pembantu. antara perkataannya ialah 'dari' dan kata hubung seperti 'yang'. Omar Kata tugas tidak mempunyai makna atau berdiri sendiri tetapi mempunyai fungsi yang amat penting dalam sesuatu ayat dan dipecahkan kepada dua bahagian iaitu Kata Penuh dan Kata Partikel d. penegas.Walaupun tidak berfungsi sebagai unsur inti dalam sebarang frasa. klausa dan frasa. penafi.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 2. penguat. Lain pula halnya dengan kata nama seperti 'kasut' ataupun kata kerja seperti 'makan'. a. Asmah Hj. perkataan tersebut amatlah tidak munasabah. namun kata tugas amat berguna dalam mendukung sebarang tugas sintaksis. pendepan. mari kita lihat definisi dan konsep kata tugas berpandukan ahli bahasa dan akademik . Profesor Emeritus Dr Abdullah Hassan ( 2006 ) Kata tugas adalah perkataan yang mempunyai fungsi tatabahasa. Sebagai contoh salah satu jenis kata tugas ialah kata sendi. Kata tugas tidak boleh menjadi unsur inti bagi mana-mana frasa nama. Jika kita guna kata 'kasut' atau kata 'makan' secara solonya pun sudah memberi makna yang lengkap. frasa kerja atau frasa adjektif. b. kata tugas ialah perkataan yang tidak boleh berdiri sendiri kecuali apabila digunakan dalam ayat sahaja. Nik Safiah Karim dan Norlidza Shamsuddin (2008) Kata tugas ialah golongan perkataan selain kata nama. kata kerja dan kata sifat yang mendukung sesuatu tugas tertentu dalam binaan ayat.0 Definisi dan Konsep Kata Tugas Berpandukan Ahli Bahasa dan Akademik Secara mudahnya. c. klausa dan frasa.

Kata penguat 8. penerang.0 Kelompok Jenis Kata Tugas Terdapat 17 jenis kata tugas iaitu : 1. 3. Kata nafi 10. Kata hubung 2. pembenar. Kata praklausa c.1 Kata Penyambung Ayat ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 5 . Kata sendi nama 12. Kata pangkal ayat 6. Kata seru 3. Kata pembenar 13. Kata adverba 16. Kata perintah 5. pendepan. Kata penegas 9. penguat. bagi memudahkan penghuraian. pembantu. Kata tanya 4. penegas.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 Kata tugas dapat dikelaskan kepada sepuluh tugasan iaitu penghubung. Kata penyambug ayat b. Kata arah 14. Kata bilangan 15. Kata bantu 7. Kata pasca kata 3. Kata penekanan 17. penafi. penentu. pemeri. Kata pemeri 11. Kata prafrasa dan pascafrasa d. jenis-jenis kata tugas ini bolehlah dikelompokkan kepada empat kelompok berdasarkan kriteria kedudukan dan fungsinya dalam binaan ayat seperti berikut : a. Kata pembenda Oleh yang demikian.

( perkataan yang adalah kata hubung relatif ) ii. pertanyaan. Kata pembenar Contoh : ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 6 . relatif. Mereka tahu bahawa pekerjaan semakin sukar didapati ( perkataan bahawa adalah kata hubung komplemen ) 3. Kata Tanya Contoh : Apakah maksud kata-kata awak tadi? c. Pelajar yang keracunan makanan itu dimasukkan ke hospital. pengiyaan. Kata hubung pancangan : keterangan. Kata praklausa terdiri daripada jenis-jenis kata yang berikut : a. Pelajar lelaki menjalani kursus tahan lasak dan pelajar wanita menjalani kursus sukan mempertahankan diri . sukanya dia ! d. Kata seru Contoh : Aduhai. Kata perintah Contoh : Harap saudari dapat datang petang ini. b. dan komplemen Contoh : i. atau sebagai penerang kepada pangkal klausa. ( perkataan hingga adalah kata hubung keterangan ) iii. Kata penyambung ayat terdiri daripada jenis kata hubung berikut : a.( perkataan dan adalah penggabung ayat ) b. Dia membaca terlalu banyak hingga terlupa untuk makan.2 Kata Praklausa Kata praklausa hadir di hadapan klausa bagi tujuan menimbulkan seruan.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 Kata hubung penyambung ayat ialah kata hubung yang bertugas menghubungkan dua atau lebih binaan ayat sehingga menjadi ayat majmuk. Kata hubung gabungan Contoh : i.

menafikan.3 Kata Prafrasa dan Pascafrasa Kata prafrasa dan pascafrasa hadir sebelum dan sesudah frasa nama. e. Kata-kata ini berfungsi menekankan maksud yang terkandung dalam ayat. Kata sendi Contoh : Dia pergi ke kantin.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 Ya. itu adalah kenyataan beliau tadi. Kata prafrasa terdiri daripada jenis kata berikut : a. Kata pemeri Contoh : Angin ialah udara yang bergerak. e. menguatkan. c. Kata penegas Contoh : Kami juga ingin ke bandar. frasa kerja. Kata adverb Contoh : Mereka meninggalkan majlis itu cepat benar . 3. Kata penguat Contoh : Bayi itu sangat comel. 1. Kata bantu Contoh : Kakak sedang menyiapkan tugasan itu. seperti membantu. menegas. g. ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 7 . memerikan. f. Kata pangkal ayat Contoh : Maka. dan frasa sendi. baginda yang sekian lama gering itu pun mangkat. frasa adjektif. d. Kata arah Contoh : Mereka menuju ke tepi sungai. dan membilang. b. menunjukkan arah.

HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 h. i. Kata pascafrasa yang hadir sesudah frasa terdiri daripada jenis kata yang berikut : a. ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 8 . c. 3. Kata bilangan Contoh : Dia meminjam beberapa buah buku di perpustakaan. Kata pascakata terdiri daripada dua jenis kata berikut : a. Kata adverba Contoh : Ibu pulang lewat. b. Kata pembenda Contohnya : Bukan kepalang sakitnya. 2. Kata nafi Contoh : Dia bukan teman lelaki saya. Kata penguat Contoh : Bunga itu cantik sungguh. b. Kata penekan Contoh : Pokok rambutan itu nampak berbuah lebat. Kata penegas Contoh : Dia datang juga.4 Kata Pascakata Kata pascakata hadir sesudah perkataan tertentu bagi membuat penekanan dan juga menerbitkan kata benda.

Puan Rohana seorang guru yang berdedikasi. Terdapat dua jenis ayat majmuk iaitu ayat majmuk gabungan dan ayat majmuk pancangan. Contoh kata hubung gabungan ialah : dan lalu atau malahan tetapi sambil serta kemudian b.1 Kata Hubung Kata hubung atau kata penyambung ayat ialah sejumlah perkataan yang bertugas menghubungkan dua binaan ayat atau lebih sehingga membentuk ayat selapis atau ayat majmuk.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 4.0 Huraian Setiap Jenis Kata Tugas Berikut merupakan perincian setiap jenis kata tugas yang terdapat dalam bahasa melayu. ii. Kata hubung pancangan terbahagi kepada tiga jenis. Contoh ayat : 1. iaitu : i. 4. a. yang baik itu budi (ii) Kata Hubung Pancangan Komplemen ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 9 . 2. Bentuk kata hubung jenis ini ialah yang. (i) Kata hubung pancangan relatif. Kata hubung pancangan komplemen Kata hubung pancangan keterangan Kata Hubung Pancangan Relatif Kata hubung pancangan relatif atau ringkasnya kata relatif ialah perkataan yang berfungsi menghubungkan klausa utama dengan klausa kecil yang lain. iii. Kata Hubung Pancangan Kata hubung pancangan ialah kata hubung yang menyambung klausa tak setara pada klausa utama. Kata Hubung Gabungan Kata hubung gabungan ialah jenis kata yang menghubungkan dua klausa atau lebih yang sama tara sifatnya. Ayat yang terbentuk dengan menggunakan kata hubung gabungan disebut ayat majmuk gabungan. Yang indah itu bahasa.

Wahai anak-anaku. Sementara menanti padi masak. Pegawai itu sering dipuji kerana rajin bekerja.Contoh kata seru ialah : aduh cis Contoh ayat : 1. Celaka. 2. 2. Kalau musuh menyerang.berbaktilah kepada negara ! 2. seseorang itu perlu mempunyai disiplin yang tinggi. Untuk menguruskan badan. Tuhanku. Kami akan membuat rayuan andai kata permohonan kami ditolak.Contoh kata keterangan adalah seperti berikut : kerana sekiranya C kalau o Contoh ayat : 1. 3. (iii) Kata Hubung Pancangan Keterangan Kata Hubung Pancangan Keterangan berfungsi menghubungkan klausa yang menjadi keterangan pada klausa utama. Oh. 4. Dua contoh kata komplemen ialah bahawa dan untuk.2 Kata Seru Kata seru ialah kata yang berfungsi melahirkan berbagai-bagai perasaan dan digunakan dalam ayat seruan. selamatkanlah mereka ! 3. petani itu menanam jagung. kami akan melawan. Semua pihak perlu mengetahui bahawa perkara yang sedang dihadapi adalah amat mencabar. 4. Contoh ayat : 1.habis tanamanku dimusnahkannya ! celaka wah aduhai amboi oh eh syabas wahai ketika sementara hingga walaupun agar semoga setelah tatkala semasa sebab untuk apabila jika(jikalau) sungguhpun kendatipun andai kata meskipun supaya ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 10 .HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 Kata Hubung Pancangan Komplemen berfungsi menghubungkan klausa yang menjadi pelengkap pada klausa utama.

itulah orangnya. atau permintaan. larangan.bila. Tolong temankan adik saya ini. Harga jam tangan itu berapa ? 2. 3. Penggunaannya dalam ayat adalah seperti berikut : 1. ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 11 . sayalah orang yang dimaksudkan itu. Kata tanya hadir dalam ayat sebagai sebahagian daripada prdikat. Betul. 4. Jangan berludah di sini. maka partikel –kah hendaklah disertakan. Sekiranya kata tanya didepankan. silaan. arahan.5 Kata Pembenar Kata pembenar ialah perkataan yang mengesahkan sesuatu pernyataan .bagaimana dan sebagainya. Ya. Sila ambil makanan di sana.berapa.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 4. Contoh kata perintah ialah : jangan usah sila jemput minta tolong harap Contoh ayat : 1. Contoh kata pembenar ialah : ya benar betul Contoh ayat : 1. Siapakah nama ayah kamu ? 4.itulah guru yang baharu. Benar. 2.3 Kata Tanya Kata tanya ialah perkataan yang digunakan untuk bertanyakan sesuatu. 3.contohnya mengapa.4 Kata Perintah Kata perintah ialah ialah perkataan yang bertujuan menimbulkan sesuatu tindak balas terhadap perintah. 2.

HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 4. Oleh yang demikian. atau masa hadapan. Hatta istana itu pun siaplah. masa kini . dan frasa sendi nama. iaitu kata bantu aspek dan kata bantu ragam. frasa adjektif. Pekerja itu telah pulang. Arakian bersemayamlah baginda di istana baharu itu.6 Kata Pangkal Ayat Kata pangkal ayat ialah perkataan yang hadir di bahagian hadapan ayat yang menjadi penanda kesinambungan ayat dalam wacana. iaitu sama ada masa lampau. ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 12 . Contoh kata pangkal ayat adalah seperti berikut : hatta kalakian maka sebermula syahdan alkisah adapun arakian Contoh ayat : 1. Maka panglima itu pun diberi persalinan. Murid-murid itu baru tiba. Syahdan baginda pun berangkat meninggalkan Melaka. iaitu dengan menimbulkan makna tambahan dari segi aspek dan ragam.7 Kata Bantu Kata bantu yang hadir sebelum frasa ialah jenis perkataan yang membantu frasa kerja. (i) Kata Bantu Aspek Kata bantu aspek menimbulkan suasana perbezaan semasa. 4. Kami pernah melawat ke Batu Tulug. 2. 2. 4. 4. Emak belum pulang dari kebun. Bentuk-bentuk kata bantu aspek ialah : telah sudah baru pernah sedang masih akan mula belum Contoh ayat : 1. 3. 3. kata bantu dibahagikan kepada dua kumpulan.

Kita boleh masuk ke dewan itu sekarang. Contoh kata bantu aspek ragam ialah : hendak dapat mahu enggan harus patut mesti mungkin boleh Contoh ayat : 1. Awak harus cepat supaya tidak ketinggalan bas. 3. 4. Pemandangan di kampung itu cukup indah. 2. kata penguat belakang. Terdapat tiga jenis kata penguat iaitu kata penguat hadapan. Contoh kata penguat hadapan ialah : terlalu paling agak cukup makin kurang Contoh ayat : 1.8 Kata Penguat Kata penguat ialah perkataan yang mendahului atau mengikuti frasa atau kata adjektif dan berfungsi menguatkan maksud yang terkandung dalam kata atau frasa adjektif. 2. Pokok di belakang rumahku terlalu tinggi untuk di panjat. (i) Kata Penguat Hadapan Kata penguat hadapan ialah perkataan yang letaknya di hadapan frasa atau kata adjektif. dan kata penguat bebas. Kanak-kanak itu enggan makan ubat. ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 13 .HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 (ii) Kata Bantu Ragam Kata bantu ragam ialah bentuk kata yang menyatakan atau menerangkan ragam perasaan yang berkait dengan perbuatan yang dilakukan. Mereka mesti ke balai raya sekarang. 3. Harga komoditi sawit makin menurun. 4. 4. Sungai itu agak dalam.

(b) Pakaian seragam pasukan itu kemas amat. dan -lah. (a) Pakaian seragam pasukan itu amat kemas. Disiplin pelajar-pelajar itu baik sekali.9 Kata Penegas Kata penegas yang juga disebut sebagai partikel atau penyerta ialah sejumlah perkataan yang memberi penekanan pada bahagian-bahagian tertentu dalam ayat.-kah.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 (ii) Kata Penguat Belakang Kata penguat belakang ialah perkataan yang letaknya di belakang kata adjektif. 4.Contohnya. iaitu sama ada di hadapan atau di belakang kata adjektif. (b) Pemandangan di kampung indah sungguh. 3. iaitu : (i) Yang menegaskan hanya frasa predikat . 4. ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 14 . Keputusan UPSR pada tahun ini teruk betul. 2. (iii) Kata Penguat Bebas Kata penguat bebas ialah perkataan yang letaknya bebas. Indah nian pemandangan di waktu senja. Contoh kata penguat bebas ialah : amat sangat sungguh Contoh ayat : 1. Terdapat dua jenis kata penegas. tah. (a) Pemandangan di kampung sungguh indah. Lambat benar kura-kura itu berjalan. 2. Contoh kata penguat belakang ialah : sekali benar betul nian Contoh ayat : 1.

frasa adjektif. Ketua saya yang sentiasa sibuk itu datang jua ke majlis pertunangan saya.11 Kata Pemeri Kata pemeri ialah unsur yang menjadi pemeri hal atau perangkai antara subjek dengan frasa-frasa utama dalam predikat. Hanya dia sahabat karibku. 3. jua. iaitu bukan dan tidak. Contoh ayat : 1. Makanan itu bukan untuk saya. dan frasa sendi nama. Bahasa Melayu ialah salah satu bahasa yang tergolong dalam keluarga Austronesia.10 Kata Nafi Kata nafi hanya hadir sebelum frasa. 2. Ucapannya bukan menghina kita. ialah perkataan yang menjadi unsur nafi frasa-frasa predikat. 2.Contohnya. 4. Makanan seimbang adalah baik untuk kesihatan. Contoh ayat : 1. iaitu frasa nama. pun. Apatah daya kita. Rombongan pengantin lelaki belum tiba lagi. iaitu frasa nama sebagai subjek atau frasa predikat. dengan menggunakan kata pemeri adalah . 4. dengan menggunakan kata pemeri ialah. juga. Contoh ayat : 1.sebaliknya hanya menegur. Pemerihalan tersebut boleh dilakukan melalui dua cara iaitu : (i) Secara persamaan antara subjek dengan predikat. ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 15 . Contoh ayat : 1. 3. (ii) Secara huraian tentang subjek oleh predikat. dan memang. lagi. Saya tidak akan datang lagi.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 (ii) Yang menegaskan kedua-dua bahagian ayat. frasa kerja. sahaja. Terdapat dua bentuk kata nafi. 4.

perbandingan.  Pecahan : Para peserta dibahagikan kepada dua kumpulan. menyatakan dan menyatakan perubahan. Pada  Menunjukkan  Waktu : Bas itu bertolak pada pukul ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 16 . pecahan.  Perubahan keadaan : Pastikan anakanak kita tidak terdedah kepada bahaya dadah. arah di tuju.  Tempat : Mereka akan ke Sandakan esok.12 Kata Sendi Nama Kata sendi nama ialah perkataan yang letaknya di hadapan frasa nama.  Menyatakan dan Kepada sasaran yang merujuk manusia.  Arah : Mereka menuju ke Utara. waktu atau masa Dari  Menyatakan arah atau tempat. haiwan. unsur mujarad. masa waktu atau  Angin bertiup dari arah selatan  Tempoh kempen pilihanraya bermula dari esok. Huraian kata sendi nama dan contoh ayat adalah seperti berikut : Kata Sendi Nama Di Ke Penerangan  Menujukkan tempat  Menunjukkan tempat Contoh Ayat  Ibunya mengajar di sekolah itu. perbezaan.  Perbezaan atau perbandigan : Ana lebih pandai daripada Rita.  Waktu : Ali menunggu dari pagi ke petang. haiwan.  Sasaran : Sila kembalikan borang itu kepada kerani.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 4. asal kejadian.  Sumber atau asal kejadian : Ukiran itu diperbuat daripada logam.  Punca : Dia menerima surat itu daripada kakaknya. Daripada  Menyatakan punca bagi manusia.

Umpama.  Hatinya keras (seperti. laksana ) batu Dengan  Bersama-sama : Ayah ke pekan dengan ibu. Bagi  Rumah untuk/bagi pekerja sedang diperbaiki. Semenjak maksud waktu atau tinggal di kampung itu sejak/semenjak dua tahun lepas.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 keterangan waktu dan tempat  Menunjukkan kegunaan untuk sesuatu atau diperuntukan. Bagai.  Cara sesuatu dilakukan : Dia memulakan majlis dengan doa.Umpama. Laksana  Membawa maksud bersama-sama. makna tujuan.  Hadiah ini untukmu.  Kami Sejak.  Kita hendaklah bersatu demi Negara. menyatakan perbandingan yang serupa.  Tempat : Tuliskan nama anda pada kertas ini. memakai atau menggunakan. Laksana  Membawa maksud membawa tujuh pagi.  Wanita anaknya. Demi  Bertugas  Membawa rujukan Seperti.  Menyatakan perbandingan : Dia sentiasa bercanggah pendapat dengan ayahnya. Untuk. umpama.  Membawa penanda masa. Bagai. Oleh  Membawa maksud ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 17 .  Kuih itu dibeli olehnya. cara sesuatu dilakukan. Akan  Mendahului kata itu sangat rindu akan adjektif yang bersifat emotif . bagai.  Memakai atau menggunakan : Ani melukis potret itu dengan cat air.  Mereka berbincang tentang masalah negara. Tentang maksud perbandingan : Seperti.

HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 pembuat hubungan  Pemain bola baling itu kalah sebab kurang latihan. waktu. 3. Sampai  Membawa maksud yang maksud  Anaknya belajar ( hingga. perihal peringkat dan had masa. lingkungan yang tidak mempunyai ruang atau jarak. 4. Ali menaiki kereta api untuk ke utara Semenanjung Malaysia. sampai ) ke universiti. Hingga. dan hubungan membawa sebab. 2. Contoh kata arah yang sering digunakan dalam bahasa Melayu ialah : atas dalam selatan antara luar samping bawah sisi timur tepi penjuru barat belakang sudut hadapan tengah segi utara Contoh ayat : 1.  Tidak ada perbezaan besar antara pendapatnya dan pendapat saya. Dia duduk di antara Ramli dan Ramlah.13 Kata Arah Kata arah ialah sejumlah perkataan yang hadir sebelum frasa nama dan lazimnya sesudah kata sendi nama untuk menunjukkan hala atau jurusan. atau tempat. ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 18 . Dalam. dalam ayat pasif. Antara  Membawa pengertian  Kita harus bertutur dalam bahasa kebangsaan. Mereka membuat pilihan dari segi kefasihan bertutur.

membawa tiap-tiap. maksud himpunan. persiapan pilihan untuk raya yang menunjukkan para.  Ketiga-tiga orang pesalah itu akan dipenjarakan. 3. bilangan tak tentu.  Jumlah penduduk di Bandar itu mencecah angka sejuta ringgit. Kata bilangan dapat di bahagikan kepada beberapa jenis mengikut ciri maknanya seperti yang tertera di dalam jadual berikut : Kata Bilangan Contoh Kata Bilangan Contoh Ayat 1.14 Kata Bilangan Kata bilangan ialah sejumlah perkataan yang menjadi penerang jumah pada frasa nama dan hadir sebelum frasa tersebut. membawa ketigatiga. dan sebagainya.  Beratus-ratus orang telah kehilangan tempat tinggal akibat banjir. Kata yang bilangan beratus-ratus. pegawai tidak seluruh.banyak. semua. sejuta. dan dibenarkan mengambil cuti esok.berabad-abad.  Segala yang menunjukkan tiga ratus.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 4. sedikit sebagainya. dua puluh. Kata bilangan dua. ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 19 .  Dua hari lagi saya akan berangkat ke Rusia. Kata bilangan segala. dan sebagainya. setiap maksud pisahan. sifatnya disebut bilangan kardinal. beberapa. menghadapi  Semua telah di laksanakan. jumlah yang tentu dan sebagainya. 4. 2.  Setiap pelajar dikehendaki membawa makanan masingmasing. sekalian. Kata yang bilangan Masing-masing.

 Pelancong itu akan tiba esok dari New Zealand. dan tempat .kelmarin. penerang golongan yang kepada kemudian.sepertiga. frasa adjektif atau nyaris. frasa sendi nama. termasuk ke dalam ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 20 . dan frasa sendi dari segi cara. dan yang tidak sebagainya. tadi. dan frasa kerja. yang esok. masa. pertiga sebagainya. jarang kata adjektif dan sekali.agaknya. begitu. sekali gus. kata barangkali. kelak.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 5. tulat. 4. dua dan  Setengah-setengah penduduk bandar tinggal di rumah pangsa.sempat.acap terdiri kali. lusa.  Pakatan Rakyat akan dapat mengambil pemerintahan alih teraju sekiranya maksud pecahan dapat memenagi dua pertiga kerusi di parlimen. daripada semalam. kata nama.kadangkala. nanti.  Orang yang begitu pandai pun boleh tertipu.sekarang. berfungsi sebagai dahulu.julung daripada kata kerja kali. Kata yang bilangan setengah. membawa seperempat.15 Kata Adverba Kata adverba ialah perkataan yang menerangkan kata kerja. Kata Adverba Jati Penerangan  Terdiri perkataan sememangnya Contoh Kata Contoh Ayat  Sejak peristiwa itu dia sering sakit. kata adjektif. Kata adverba dapat digolongkan kepada empat bentuk seperti berikut : Bentuk Kata Adverba a.

adverba seduhingar- akhirnya jatuh ke tanah jua.laju-laju) menerangkan kata ii. Kata Adverba dari Kata Adjektif  Berfungsi sebagai Berjalan penerang kata kepada ketawa kata hampir laju. kata adjektif penggandaan atau frasa nama. atau frasa putih sendi nama berseri.serta- ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 21 .(berdikitdikit.habishabisan) iii.Kata adverba daripada penggandaan penuh. atau frasa kurang sendi nama.  Ketam ialah haiwan yang mengiring. penerang kata kepada merah kata hitam menyala. menyidai kain. berkilat.  Perkataan terhasil proses dan  Kulit tuan puteri itu putih berseri.teresakesak.  Dia gembira kepulangan anaknya sekian terpisah.  Anak bongsu Pak Mat sudah besar adjektif. adjektif.  Layang-layang tinggi melangit. separa. hati. panjang.(betul- penggandaan yang betul.gilagilaan. Kata Adverba Bentuk Gandaan yang i. kerja. terjatuh. besar. dikejar bingar.  Sepandai-pandai tupai melompat setelah lama betul-betul dengan d.jarangberfungsi jarang.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 mana-mana golongan kata lain. Kata adverba kerja.tinggi mengawan sebagainya. itu berjalan c.( sedan.  Pencuri itu lari lintang-pukang kerana orang ramai. berhati Fatimah terjatuh hampir ketika kerja. tinggi lampai dan sebagainya. b. Kata Adverba yang Asalnya Kata Kerja  Berfungsi sebagai Terbang meninggi.Kata berentak.

4. Misalnya. Contoh ayat : 1. Lajunya ialah 100 km sejam.17 Kata Pembenda Kata pembenda ialah bentuk yang menjadikan sesuatu perkataan yang bukan daripada kata nama sebagai kata nama. Contoh ayat : 1. Sokongan kepada Pakatan Rakyat sesungguhnya semakin padu.16 Kata Penekan Kata penekan ialah bentuk yang member penegasan kepada kata yang bergabung dengannya. lajunya. lantangnya. Bukan kepalang sakitnya. 2.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 merta) 4. ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 22 . sakitnya.

kata tugas ini bolehlah di pecahkan kepada empat ketegori iaitu kata penyambung ayat. kata praklausa pula ialah kata yang hadir di hadapan klausa bagi tujuan pertanyaan ( kata tanya ). menafikan ( kata nafi ). maka semasa memperincikannya. dan yang terakhir kata pasca kata. dan juga menerbitkan kata benda iaitu menjadikan kata bukan kata nama sebagai kata nama ( kata pembenda ). Manakala. ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 23 .HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 5. keterangan. walaupun kata tugas dari segi konsepnya tidak mempunyai makna. menunjukkan arah ( kata sendi ). dan komplemen. tetapi perkataan-perkataan itu penting kerana tugas-tugas yang dimainkan oleh kata tugas ini sangat mustahak. dan membilang ( kata bilangan ). kata prafrasa dan pascafrasa. Kata prafrasa dan kata pascafrasa pula berfungsi sebagai penekanan kepada maksud yang terdapat dalam ayat seperti membantu ( kata bantu ).bagi memudahkan pemahaman tentang kata tugas. menguatkan ( kata penguat ). Kata hubung ini terdiri daripada kata hubung gabungan dan kata hubung pancangan relatif.0 Penutup Secara keseluruhannya. pengiyaan ( kata pembenar ). dan penerang ( kata pangkal ayat ). Kata penyambung ayat ataupun kata hubung berfungsi untuk menyambung ayat ataupun klausa. memerikan ( kata pemeri ). Kata pascakata pula ialah kata yang hadir sesudah perkataan tertentu agar dapat membuat penekanan atau penegasan kepada kata yang digandinginya ( kata penekanan ). Oleh yang demikian. kata praklausa. menegas ( kata penegas ). seruan ( kata seru ).

01. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Nik Safiah Karim. Tatabahasa Bahasa Melayu (Perkataan). Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 Rujukan Buku Abdullah Hassan.com/doc/27764365/Hbml2103-Pembelajaran-Morfo-Sintaksis-BahasaMelayu-1-Definisi Capaian 8 November 2012 . Omar. Morfologi-Sintaksis Bahasa Melayu (Malaya) dan Bahasa Indonesia Satu Perbandingan Pola. Abdul Aziz. Onn. Bhd. Nahu Melayu Mutakhir Edisi Keempat. Hashim Hj. Tatabahasa Dewan Edisi Baharu. Laman Web http://www.00 pm ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 24 . (1996). Asmah Hj. Asmah Hj.00pm Capaian 8 November http://www.tutor. (2003).00pm http://www. (2004).my/stpm/indeks. (1993).scribd. Kuala Lumpur: PTS Publications & Distributor Sdn. Abdul Hamid Mahmood.com. (1968).Tatabahasa Bahasa Melayu (Morfologi dan Sintaksis). Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.scribd. Siti Hajar Hj.htm Capaian 27 Oktober 2012. Farid M.com/doc/14660563/Morfologi-Bahasa-Melayu 2012 . Omar. Bhd. Kuala Lumpur: Kumpulan Budiman Sdn. Musa. 8. 2.