HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012

PENYERAHAN DAN PENILAIAN TUGASAN ASSIGNMENT SUBMISSION AND ASSESSMENT

FAKULTI PENDIDIKAN DAN BAHASA SEPTEMBER / 2012

HBML2103 MORFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU

MATRICULATION NO IDENTITY CARD NO. TELEPHONE NO E-MAIL LEARNING CENTRE NAME TUTOR

: 750620126206001 : 750620-12-6206 : 0135571200 : rohanajukarna@yahoo.com.my : SANDAKAN BRANCH : ROHANA BT HJ JUKARNA : MOHD SYADAT YAP BIN YAHYA YAP

ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001

Page 1

HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012

Isi Kandungan
PERKARA 1.0 Pengenalan MUKA SURAT 3

2.0 Definisi dan Konsep Kata Tugas Berpandukan Ahli Bahasa

4-5

3.0 Kelompok Jenis Kata Tugas

5-8

4.0 Huraian Setiap Jenis Kata Tugas

9-22

5.0 Penutup Rujukan

23

ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001

Page 2

Manakala sintaksis pula ialah cabang ilmu bahasa yang mengkaji bentuk struktur. bentuk dan penggolongan kata.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 1. Menurut Tatabahasa Dewan. 3. sama ada berbentuk tunggal atau hasil daripada proses pengimbuhan. Pada akhir penulisan tugasan ini adalah diharapkan saya akan dapat : 1. Menghuraikan setiap jenis kata tugas. ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 3 . sintaksis dapat ditakrifkan sebagai bidang ilmubahasa yang mengkaji bentuk. Morfologi ialah bidang ilmu yang mengkaji struktur.. Kata tugas ialah satu kelompok perkataan yang kehadirannya dalam ayat penting kerana tugas-tugas sintaksis yang dipikulnya. kata adjektif. sama ada di bahagian hadapan ayat. di bahagian hadapan frasa. kata tugas tidak berfungsi sebagai inti sesuatu frasa. Tiap-tiap jenis kata tugas mempunyai peranan tertentu. 4. ( Edisi Baharu. dan binaan atau konstruksi ayat. sintaksis juga dikenali sebagai kajian tentang hukum atau rumus tatabahasa yang mendasari kaedah penggabungan dan penyusunan perkataan atau kelompok perkataan untukmembentuk ayat dalam sesuatu bahasa. Dalam bahasa Melayu terdapat empat golongan kata. Penggolongan kata ialah proses menjeniskan perkataan berdasarkan keserupaan bentuk dan/atau fungsi dengan anggota lain dalam golongan yang sama.0 Pengenalan Secara umumnya tatabahasa bahasa Melayu mencakupi dua bidang iaitu morfologi dan sintaksis. Bentuk kata pula ialah rupa unit tatabahasa. Mendefinisi dan konsep kata tugas . dan golongan kata. Mengetahui secara terperinci tentang kajian tatabahasa iaitu morfologi dan sintaksis . Tidak seperti tiga golongan kata yang lain dalam bahasa Melayu. Membincangkan penggolongan kata tugas dalam bahasa Melayu. muka surat 237 ). Kata tugas hadir dalam ayat. Morfologi adalah bidang yang mengkaji struktur. sama ada akan merosakkan ayat itu atau mengurangkan maksud-maksud tertentu. kata kerja. Menurut Nik Safiah Karim (2008). pembentukan kata. dan kata adjektif. yang jikalau tidak hadir dalam ayat. kata kerja. dan binaan atau konstuksi ayat serta hukum-hukum yang menentukan bagaimana perkataan disusun dalam ayat. struktur. iaitu kata nama. dan kata tugas. atau di belakang perkataan-perkataan tertentu untuk memberikan makna khusus atau memainkan peranan sintaksis tertentu dalam ayat berkenaan. Struktur kata bermaksud susunan bentuk bunyi ujaran atau lambang (tulisan) yang menjadi unit bahasa yang bermakna. pemajmukan dan penggandaan. iaitu kata nama. 2.

frasa kerja atau frasa adjektif. Kehadiran kata tugas dalam ayat tidak berfungsi sebagai inti dalam sebarang frasa utama. Asmah Hj. Kata tugas tidak boleh menjadi unsur inti bagi mana-mana frasa nama. Walaubagaimanapun. a. Jika kita guna secara tunggal. namun kata tugas amat berguna dalam mendukung sebarang tugas sintaksis. Jika kita guna kata 'kasut' atau kata 'makan' secara solonya pun sudah memberi makna yang lengkap. Ini bermaksud kata tugas tidak mempunyai makna tetapi digunakan dalam ayat dan frasa bagi menjalankan sesuatu tugas tatabahasa. penguat. kata kerja dan kata adjektif yang mendukung sesuatu tugas tertentu dalam binaan ayat.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 2. perkataan tersebut amatlah tidak munasabah. mari kita lihat definisi dan konsep kata tugas berpandukan ahli bahasa dan akademik . pendepan. kata tugas ialah perkataan yang tidak boleh berdiri sendiri kecuali apabila digunakan dalam ayat sahaja. Nik Safiah Karim dan Norlidza Shamsuddin (2008) Kata tugas ialah golongan perkataan selain kata nama. c. klausa dan frasa.Walaupun tidak berfungsi sebagai unsur inti dalam sebarang frasa. klausa dan frasa. antara perkataannya ialah 'dari' dan kata hubung seperti 'yang'. penerang. kata kerja dan kata sifat yang mendukung sesuatu tugas tertentu dalam binaan ayat. Sebagai contoh salah satu jenis kata tugas ialah kata sendi. Omar Kata tugas tidak mempunyai makna atau berdiri sendiri tetapi mempunyai fungsi yang amat penting dalam sesuatu ayat dan dipecahkan kepada dua bahagian iaitu Kata Penuh dan Kata Partikel d. penafi. Siti Hajar Hj Abdul Aziz ( 2008 ) ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 4 . pembantu.0 Definisi dan Konsep Kata Tugas Berpandukan Ahli Bahasa dan Akademik Secara mudahnya. b. pembenar pemeri atau tugastugas lain. penentu. Profesor Emeritus Dr Abdullah Hassan ( 2006 ) Kata tugas adalah perkataan yang mempunyai fungsi tatabahasa. penegas. e. Asraf ( 2007 ) Kata tugas ialah golongan perkataan selain kata nama. sebaliknya mendukung sesuatu tugas sintaksis tertentu sama ada sebagai penghubung. Lain pula halnya dengan kata nama seperti 'kasut' ataupun kata kerja seperti 'makan'.

Kata pangkal ayat 6. Kata pembenar 13. bagi memudahkan penghuraian. Kata perintah 5. Kata tanya 4. penafi. Kata bantu 7. Kata penegas 9. Kata penyambug ayat b. pemeri. Kata praklausa c. Kata bilangan 15. penegas. Kata pembenda Oleh yang demikian. pembantu. Kata prafrasa dan pascafrasa d. Kata seru 3. Kata nafi 10. Kata sendi nama 12. Kata hubung 2. Kata pemeri 11. Kata penekanan 17. jenis-jenis kata tugas ini bolehlah dikelompokkan kepada empat kelompok berdasarkan kriteria kedudukan dan fungsinya dalam binaan ayat seperti berikut : a.0 Kelompok Jenis Kata Tugas Terdapat 17 jenis kata tugas iaitu : 1. 3. penguat. pembenar. Kata pasca kata 3. Kata arah 14.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 Kata tugas dapat dikelaskan kepada sepuluh tugasan iaitu penghubung. Kata penguat 8. penerang. pendepan. Kata adverba 16. penentu.1 Kata Penyambung Ayat ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 5 .

( perkataan yang adalah kata hubung relatif ) ii. Kata penyambung ayat terdiri daripada jenis kata hubung berikut : a. relatif. dan komplemen Contoh : i. sukanya dia ! d. atau sebagai penerang kepada pangkal klausa. Kata hubung pancangan : keterangan. pertanyaan. b. Kata pembenar Contoh : ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 6 . pengiyaan. Kata perintah Contoh : Harap saudari dapat datang petang ini. Dia membaca terlalu banyak hingga terlupa untuk makan. Pelajar yang keracunan makanan itu dimasukkan ke hospital.2 Kata Praklausa Kata praklausa hadir di hadapan klausa bagi tujuan menimbulkan seruan.( perkataan dan adalah penggabung ayat ) b. Kata seru Contoh : Aduhai. Pelajar lelaki menjalani kursus tahan lasak dan pelajar wanita menjalani kursus sukan mempertahankan diri . Mereka tahu bahawa pekerjaan semakin sukar didapati ( perkataan bahawa adalah kata hubung komplemen ) 3. Kata Tanya Contoh : Apakah maksud kata-kata awak tadi? c. Kata praklausa terdiri daripada jenis-jenis kata yang berikut : a.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 Kata hubung penyambung ayat ialah kata hubung yang bertugas menghubungkan dua atau lebih binaan ayat sehingga menjadi ayat majmuk. ( perkataan hingga adalah kata hubung keterangan ) iii. Kata hubung gabungan Contoh : i.

e. memerikan. b. menguatkan. frasa adjektif. seperti membantu. Kata penguat Contoh : Bayi itu sangat comel. Kata pangkal ayat Contoh : Maka. dan frasa sendi. Kata sendi Contoh : Dia pergi ke kantin. dan membilang.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 Ya. Kata adverb Contoh : Mereka meninggalkan majlis itu cepat benar . f. Kata-kata ini berfungsi menekankan maksud yang terkandung dalam ayat. menunjukkan arah. itu adalah kenyataan beliau tadi. Kata pemeri Contoh : Angin ialah udara yang bergerak. 3.3 Kata Prafrasa dan Pascafrasa Kata prafrasa dan pascafrasa hadir sebelum dan sesudah frasa nama. d. frasa kerja. 1. menegas. menafikan. Kata bantu Contoh : Kakak sedang menyiapkan tugasan itu. g. ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 7 . Kata arah Contoh : Mereka menuju ke tepi sungai. c. e. Kata prafrasa terdiri daripada jenis kata berikut : a. Kata penegas Contoh : Kami juga ingin ke bandar. baginda yang sekian lama gering itu pun mangkat.

b. Kata penguat Contoh : Bunga itu cantik sungguh.4 Kata Pascakata Kata pascakata hadir sesudah perkataan tertentu bagi membuat penekanan dan juga menerbitkan kata benda. Kata pembenda Contohnya : Bukan kepalang sakitnya. i. 3. 2. ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 8 . b.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 h. Kata penekan Contoh : Pokok rambutan itu nampak berbuah lebat. Kata pascakata terdiri daripada dua jenis kata berikut : a. c. Kata bilangan Contoh : Dia meminjam beberapa buah buku di perpustakaan. Kata penegas Contoh : Dia datang juga. Kata pascafrasa yang hadir sesudah frasa terdiri daripada jenis kata yang berikut : a. Kata nafi Contoh : Dia bukan teman lelaki saya. Kata adverba Contoh : Ibu pulang lewat.

Terdapat dua jenis ayat majmuk iaitu ayat majmuk gabungan dan ayat majmuk pancangan. Kata Hubung Gabungan Kata hubung gabungan ialah jenis kata yang menghubungkan dua klausa atau lebih yang sama tara sifatnya. Kata Hubung Pancangan Kata hubung pancangan ialah kata hubung yang menyambung klausa tak setara pada klausa utama.0 Huraian Setiap Jenis Kata Tugas Berikut merupakan perincian setiap jenis kata tugas yang terdapat dalam bahasa melayu. Contoh kata hubung gabungan ialah : dan lalu atau malahan tetapi sambil serta kemudian b. Ayat yang terbentuk dengan menggunakan kata hubung gabungan disebut ayat majmuk gabungan. a. 2.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 4. yang baik itu budi (ii) Kata Hubung Pancangan Komplemen ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 9 . Kata hubung pancangan terbahagi kepada tiga jenis. Puan Rohana seorang guru yang berdedikasi. Bentuk kata hubung jenis ini ialah yang. iaitu : i. iii. ii. (i) Kata hubung pancangan relatif. Contoh ayat : 1. 4. Kata hubung pancangan komplemen Kata hubung pancangan keterangan Kata Hubung Pancangan Relatif Kata hubung pancangan relatif atau ringkasnya kata relatif ialah perkataan yang berfungsi menghubungkan klausa utama dengan klausa kecil yang lain. Yang indah itu bahasa.1 Kata Hubung Kata hubung atau kata penyambung ayat ialah sejumlah perkataan yang bertugas menghubungkan dua binaan ayat atau lebih sehingga membentuk ayat selapis atau ayat majmuk.

berbaktilah kepada negara ! 2. Untuk menguruskan badan. Wahai anak-anaku.Contoh kata seru ialah : aduh cis Contoh ayat : 1. (iii) Kata Hubung Pancangan Keterangan Kata Hubung Pancangan Keterangan berfungsi menghubungkan klausa yang menjadi keterangan pada klausa utama.2 Kata Seru Kata seru ialah kata yang berfungsi melahirkan berbagai-bagai perasaan dan digunakan dalam ayat seruan. seseorang itu perlu mempunyai disiplin yang tinggi. 2. kami akan melawan. Sementara menanti padi masak. Oh.Contoh kata keterangan adalah seperti berikut : kerana sekiranya C kalau o Contoh ayat : 1. Tuhanku. Contoh ayat : 1. Dua contoh kata komplemen ialah bahawa dan untuk. Semua pihak perlu mengetahui bahawa perkara yang sedang dihadapi adalah amat mencabar. Kami akan membuat rayuan andai kata permohonan kami ditolak.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 Kata Hubung Pancangan Komplemen berfungsi menghubungkan klausa yang menjadi pelengkap pada klausa utama. selamatkanlah mereka ! 3. 4. petani itu menanam jagung. 2. Pegawai itu sering dipuji kerana rajin bekerja. Kalau musuh menyerang. 4.habis tanamanku dimusnahkannya ! celaka wah aduhai amboi oh eh syabas wahai ketika sementara hingga walaupun agar semoga setelah tatkala semasa sebab untuk apabila jika(jikalau) sungguhpun kendatipun andai kata meskipun supaya ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 10 . Celaka. 3.

bagaimana dan sebagainya. atau permintaan.5 Kata Pembenar Kata pembenar ialah perkataan yang mengesahkan sesuatu pernyataan . maka partikel –kah hendaklah disertakan. 2. 3.itulah orangnya. Ya. Betul. Sekiranya kata tanya didepankan. Sila ambil makanan di sana. silaan. Siapakah nama ayah kamu ? 4.4 Kata Perintah Kata perintah ialah ialah perkataan yang bertujuan menimbulkan sesuatu tindak balas terhadap perintah. Harga jam tangan itu berapa ? 2. Contoh kata perintah ialah : jangan usah sila jemput minta tolong harap Contoh ayat : 1. sayalah orang yang dimaksudkan itu. 2. Contoh kata pembenar ialah : ya benar betul Contoh ayat : 1. 3.contohnya mengapa.itulah guru yang baharu. arahan. ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 11 .3 Kata Tanya Kata tanya ialah perkataan yang digunakan untuk bertanyakan sesuatu. Jangan berludah di sini. 4.bila. larangan.berapa. Tolong temankan adik saya ini. Kata tanya hadir dalam ayat sebagai sebahagian daripada prdikat. Benar. Penggunaannya dalam ayat adalah seperti berikut : 1.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 4.

(i) Kata Bantu Aspek Kata bantu aspek menimbulkan suasana perbezaan semasa. Maka panglima itu pun diberi persalinan. ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 12 . Emak belum pulang dari kebun. Oleh yang demikian. 4. Murid-murid itu baru tiba. 4. 2. 4. Arakian bersemayamlah baginda di istana baharu itu. iaitu kata bantu aspek dan kata bantu ragam.6 Kata Pangkal Ayat Kata pangkal ayat ialah perkataan yang hadir di bahagian hadapan ayat yang menjadi penanda kesinambungan ayat dalam wacana. Bentuk-bentuk kata bantu aspek ialah : telah sudah baru pernah sedang masih akan mula belum Contoh ayat : 1. iaitu sama ada masa lampau. Kami pernah melawat ke Batu Tulug. masa kini . kata bantu dibahagikan kepada dua kumpulan.7 Kata Bantu Kata bantu yang hadir sebelum frasa ialah jenis perkataan yang membantu frasa kerja. atau masa hadapan.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 4. frasa adjektif. 3. Contoh kata pangkal ayat adalah seperti berikut : hatta kalakian maka sebermula syahdan alkisah adapun arakian Contoh ayat : 1. Hatta istana itu pun siaplah. Pekerja itu telah pulang. iaitu dengan menimbulkan makna tambahan dari segi aspek dan ragam. 2. 3. Syahdan baginda pun berangkat meninggalkan Melaka. dan frasa sendi nama.

ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 13 . dan kata penguat bebas.8 Kata Penguat Kata penguat ialah perkataan yang mendahului atau mengikuti frasa atau kata adjektif dan berfungsi menguatkan maksud yang terkandung dalam kata atau frasa adjektif. Contoh kata penguat hadapan ialah : terlalu paling agak cukup makin kurang Contoh ayat : 1. 3.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 (ii) Kata Bantu Ragam Kata bantu ragam ialah bentuk kata yang menyatakan atau menerangkan ragam perasaan yang berkait dengan perbuatan yang dilakukan. Sungai itu agak dalam. 4. 4. Terdapat tiga jenis kata penguat iaitu kata penguat hadapan. (i) Kata Penguat Hadapan Kata penguat hadapan ialah perkataan yang letaknya di hadapan frasa atau kata adjektif. 2. 3. 4. Pemandangan di kampung itu cukup indah. Mereka mesti ke balai raya sekarang. Harga komoditi sawit makin menurun. Contoh kata bantu aspek ragam ialah : hendak dapat mahu enggan harus patut mesti mungkin boleh Contoh ayat : 1. Pokok di belakang rumahku terlalu tinggi untuk di panjat. kata penguat belakang. Kanak-kanak itu enggan makan ubat. 2. Awak harus cepat supaya tidak ketinggalan bas. Kita boleh masuk ke dewan itu sekarang.

-kah. Keputusan UPSR pada tahun ini teruk betul. 4. tah. (a) Pakaian seragam pasukan itu amat kemas. 2. dan -lah. ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 14 . 2. Terdapat dua jenis kata penegas. iaitu sama ada di hadapan atau di belakang kata adjektif.Contohnya. 3. (b) Pemandangan di kampung indah sungguh.9 Kata Penegas Kata penegas yang juga disebut sebagai partikel atau penyerta ialah sejumlah perkataan yang memberi penekanan pada bahagian-bahagian tertentu dalam ayat. (b) Pakaian seragam pasukan itu kemas amat. Lambat benar kura-kura itu berjalan. Indah nian pemandangan di waktu senja. Contoh kata penguat belakang ialah : sekali benar betul nian Contoh ayat : 1. (iii) Kata Penguat Bebas Kata penguat bebas ialah perkataan yang letaknya bebas. 4.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 (ii) Kata Penguat Belakang Kata penguat belakang ialah perkataan yang letaknya di belakang kata adjektif. (a) Pemandangan di kampung sungguh indah. Contoh kata penguat bebas ialah : amat sangat sungguh Contoh ayat : 1. Disiplin pelajar-pelajar itu baik sekali. iaitu : (i) Yang menegaskan hanya frasa predikat .

Contohnya. Terdapat dua bentuk kata nafi. 4. iaitu frasa nama. 3. Ucapannya bukan menghina kita. Saya tidak akan datang lagi.sebaliknya hanya menegur. Apatah daya kita. Contoh ayat : 1. 4. Contoh ayat : 1. Pemerihalan tersebut boleh dilakukan melalui dua cara iaitu : (i) Secara persamaan antara subjek dengan predikat. pun. sahaja. iaitu bukan dan tidak. 3. dengan menggunakan kata pemeri adalah . dengan menggunakan kata pemeri ialah. lagi. jua.10 Kata Nafi Kata nafi hanya hadir sebelum frasa. iaitu frasa nama sebagai subjek atau frasa predikat. Makanan seimbang adalah baik untuk kesihatan. 2.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 (ii) Yang menegaskan kedua-dua bahagian ayat. frasa adjektif. Ketua saya yang sentiasa sibuk itu datang jua ke majlis pertunangan saya.11 Kata Pemeri Kata pemeri ialah unsur yang menjadi pemeri hal atau perangkai antara subjek dengan frasa-frasa utama dalam predikat. ialah perkataan yang menjadi unsur nafi frasa-frasa predikat. Bahasa Melayu ialah salah satu bahasa yang tergolong dalam keluarga Austronesia. Hanya dia sahabat karibku. 2. Rombongan pengantin lelaki belum tiba lagi. ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 15 . (ii) Secara huraian tentang subjek oleh predikat. Contoh ayat : 1. Contoh ayat : 1. frasa kerja. 4. dan memang. Makanan itu bukan untuk saya. dan frasa sendi nama. juga.

menyatakan dan menyatakan perubahan.  Perubahan keadaan : Pastikan anakanak kita tidak terdedah kepada bahaya dadah.  Sasaran : Sila kembalikan borang itu kepada kerani.  Waktu : Ali menunggu dari pagi ke petang. Daripada  Menyatakan punca bagi manusia. masa waktu atau  Angin bertiup dari arah selatan  Tempoh kempen pilihanraya bermula dari esok. haiwan. perbandingan. haiwan. perbezaan.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 4. waktu atau masa Dari  Menyatakan arah atau tempat.  Sumber atau asal kejadian : Ukiran itu diperbuat daripada logam. Huraian kata sendi nama dan contoh ayat adalah seperti berikut : Kata Sendi Nama Di Ke Penerangan  Menujukkan tempat  Menunjukkan tempat Contoh Ayat  Ibunya mengajar di sekolah itu. asal kejadian.  Arah : Mereka menuju ke Utara. arah di tuju.  Perbezaan atau perbandigan : Ana lebih pandai daripada Rita.  Tempat : Mereka akan ke Sandakan esok. unsur mujarad. pecahan.  Pecahan : Para peserta dibahagikan kepada dua kumpulan. Pada  Menunjukkan  Waktu : Bas itu bertolak pada pukul ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 16 .  Punca : Dia menerima surat itu daripada kakaknya.  Menyatakan dan Kepada sasaran yang merujuk manusia.12 Kata Sendi Nama Kata sendi nama ialah perkataan yang letaknya di hadapan frasa nama.

Semenjak maksud waktu atau tinggal di kampung itu sejak/semenjak dua tahun lepas.  Menyatakan perbandingan : Dia sentiasa bercanggah pendapat dengan ayahnya.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 keterangan waktu dan tempat  Menunjukkan kegunaan untuk sesuatu atau diperuntukan. Laksana  Membawa maksud bersama-sama. Bagai.  Kuih itu dibeli olehnya.  Kami Sejak.  Hadiah ini untukmu. Laksana  Membawa maksud membawa tujuh pagi. umpama.  Cara sesuatu dilakukan : Dia memulakan majlis dengan doa. Oleh  Membawa maksud ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 17 . memakai atau menggunakan. Untuk. Bagai. Demi  Bertugas  Membawa rujukan Seperti. Bagi  Rumah untuk/bagi pekerja sedang diperbaiki.  Mereka berbincang tentang masalah negara. cara sesuatu dilakukan.Umpama.Umpama. makna tujuan.  Membawa penanda masa.  Kita hendaklah bersatu demi Negara. Akan  Mendahului kata itu sangat rindu akan adjektif yang bersifat emotif .  Wanita anaknya. menyatakan perbandingan yang serupa. Tentang maksud perbandingan : Seperti.  Memakai atau menggunakan : Ani melukis potret itu dengan cat air.  Hatinya keras (seperti. bagai. laksana ) batu Dengan  Bersama-sama : Ayah ke pekan dengan ibu.  Tempat : Tuliskan nama anda pada kertas ini.

13 Kata Arah Kata arah ialah sejumlah perkataan yang hadir sebelum frasa nama dan lazimnya sesudah kata sendi nama untuk menunjukkan hala atau jurusan. Dia duduk di antara Ramli dan Ramlah. Contoh kata arah yang sering digunakan dalam bahasa Melayu ialah : atas dalam selatan antara luar samping bawah sisi timur tepi penjuru barat belakang sudut hadapan tengah segi utara Contoh ayat : 1.  Tidak ada perbezaan besar antara pendapatnya dan pendapat saya. 4. atau tempat. sampai ) ke universiti. 3. dan hubungan membawa sebab. Ali menaiki kereta api untuk ke utara Semenanjung Malaysia. waktu. Mereka membuat pilihan dari segi kefasihan bertutur. Antara  Membawa pengertian  Kita harus bertutur dalam bahasa kebangsaan. dalam ayat pasif. ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 18 .HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 pembuat hubungan  Pemain bola baling itu kalah sebab kurang latihan. Sampai  Membawa maksud yang maksud  Anaknya belajar ( hingga. 2. lingkungan yang tidak mempunyai ruang atau jarak. perihal peringkat dan had masa. Hingga. Dalam.

membawa tiap-tiap. dan sebagainya. menghadapi  Semua telah di laksanakan. Kata bilangan dapat di bahagikan kepada beberapa jenis mengikut ciri maknanya seperti yang tertera di dalam jadual berikut : Kata Bilangan Contoh Kata Bilangan Contoh Ayat 1.  Setiap pelajar dikehendaki membawa makanan masingmasing. ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 19 . Kata yang bilangan beratus-ratus. pegawai tidak seluruh. beberapa. dua puluh. jumlah yang tentu dan sebagainya. setiap maksud pisahan.  Jumlah penduduk di Bandar itu mencecah angka sejuta ringgit. bilangan tak tentu. 3. membawa ketigatiga. 4.  Dua hari lagi saya akan berangkat ke Rusia. sekalian. Kata yang bilangan Masing-masing.14 Kata Bilangan Kata bilangan ialah sejumlah perkataan yang menjadi penerang jumah pada frasa nama dan hadir sebelum frasa tersebut. dan sebagainya. Kata bilangan segala.banyak. maksud himpunan. dan dibenarkan mengambil cuti esok. sedikit sebagainya. semua. Kata bilangan dua.  Segala yang menunjukkan tiga ratus. persiapan pilihan untuk raya yang menunjukkan para. sejuta.  Beratus-ratus orang telah kehilangan tempat tinggal akibat banjir.  Ketiga-tiga orang pesalah itu akan dipenjarakan. sifatnya disebut bilangan kardinal.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 4. 2.berabad-abad.

kata adjektif. daripada semalam. berfungsi sebagai dahulu. dan tempat . lusa. frasa sendi nama. kelak.sempat.julung daripada kata kerja kali.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 5. tulat. yang esok. penerang golongan yang kepada kemudian. Kata adverba dapat digolongkan kepada empat bentuk seperti berikut : Bentuk Kata Adverba a. pertiga sebagainya. termasuk ke dalam ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 20 .sekarang. nanti.agaknya.15 Kata Adverba Kata adverba ialah perkataan yang menerangkan kata kerja. begitu.kadangkala. kata barangkali. frasa adjektif atau nyaris.sepertiga. jarang kata adjektif dan sekali. 4.  Pakatan Rakyat akan dapat mengambil pemerintahan alih teraju sekiranya maksud pecahan dapat memenagi dua pertiga kerusi di parlimen. dua dan  Setengah-setengah penduduk bandar tinggal di rumah pangsa.acap terdiri kali. masa. tadi. kata nama. dan yang tidak sebagainya.  Orang yang begitu pandai pun boleh tertipu.kelmarin.  Pelancong itu akan tiba esok dari New Zealand. Kata Adverba Jati Penerangan  Terdiri perkataan sememangnya Contoh Kata Contoh Ayat  Sejak peristiwa itu dia sering sakit. dan frasa kerja. dan frasa sendi dari segi cara. sekali gus. Kata yang bilangan setengah. membawa seperempat.

b.  Dia gembira kepulangan anaknya sekian terpisah. berkilat.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 mana-mana golongan kata lain.(betul- penggandaan yang betul.Kata berentak. besar. tinggi lampai dan sebagainya.tinggi mengawan sebagainya.  Pencuri itu lari lintang-pukang kerana orang ramai. hati. atau frasa putih sendi nama berseri.  Perkataan terhasil proses dan  Kulit tuan puteri itu putih berseri.teresakesak.( sedan. adjektif. panjang. berhati Fatimah terjatuh hampir ketika kerja.(berdikitdikit. Kata Adverba yang Asalnya Kata Kerja  Berfungsi sebagai Terbang meninggi.  Layang-layang tinggi melangit.  Sepandai-pandai tupai melompat setelah lama betul-betul dengan d. Kata adverba kerja. separa. atau frasa kurang sendi nama. kerja.serta- ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 21 .gilagilaan.  Anak bongsu Pak Mat sudah besar adjektif. Kata Adverba Bentuk Gandaan yang i.habishabisan) iii. itu berjalan c. adverba seduhingar- akhirnya jatuh ke tanah jua.jarangberfungsi jarang. penerang kata kepada merah kata hitam menyala.laju-laju) menerangkan kata ii. dikejar bingar.Kata adverba daripada penggandaan penuh. kata adjektif penggandaan atau frasa nama. terjatuh.  Ketam ialah haiwan yang mengiring. Kata Adverba dari Kata Adjektif  Berfungsi sebagai Berjalan penerang kata kepada ketawa kata hampir laju. menyidai kain.

sakitnya. Contoh ayat : 1. Sokongan kepada Pakatan Rakyat sesungguhnya semakin padu.16 Kata Penekan Kata penekan ialah bentuk yang member penegasan kepada kata yang bergabung dengannya. Bukan kepalang sakitnya. lantangnya. ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 22 . Lajunya ialah 100 km sejam.17 Kata Pembenda Kata pembenda ialah bentuk yang menjadikan sesuatu perkataan yang bukan daripada kata nama sebagai kata nama. lajunya. Misalnya.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 merta) 4. 2. 4. Contoh ayat : 1.

pengiyaan ( kata pembenar ). memerikan ( kata pemeri ). kata praklausa pula ialah kata yang hadir di hadapan klausa bagi tujuan pertanyaan ( kata tanya ). menegas ( kata penegas ). kata prafrasa dan pascafrasa. dan komplemen. keterangan.0 Penutup Secara keseluruhannya.bagi memudahkan pemahaman tentang kata tugas. tetapi perkataan-perkataan itu penting kerana tugas-tugas yang dimainkan oleh kata tugas ini sangat mustahak. Kata prafrasa dan kata pascafrasa pula berfungsi sebagai penekanan kepada maksud yang terdapat dalam ayat seperti membantu ( kata bantu ). Kata pascakata pula ialah kata yang hadir sesudah perkataan tertentu agar dapat membuat penekanan atau penegasan kepada kata yang digandinginya ( kata penekanan ). dan membilang ( kata bilangan ). menguatkan ( kata penguat ). menunjukkan arah ( kata sendi ). Kata penyambung ayat ataupun kata hubung berfungsi untuk menyambung ayat ataupun klausa. walaupun kata tugas dari segi konsepnya tidak mempunyai makna. dan yang terakhir kata pasca kata. dan juga menerbitkan kata benda iaitu menjadikan kata bukan kata nama sebagai kata nama ( kata pembenda ). Kata hubung ini terdiri daripada kata hubung gabungan dan kata hubung pancangan relatif. ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 23 . Manakala. Oleh yang demikian.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 5. maka semasa memperincikannya. kata tugas ini bolehlah di pecahkan kepada empat ketegori iaitu kata penyambung ayat. menafikan ( kata nafi ). seruan ( kata seru ). kata praklausa. dan penerang ( kata pangkal ayat ).

Onn.00 pm ROHANA BT JUKARNA OUM PPT SANDAKAN 750620126206001 Page 24 . 8. Abdul Hamid Mahmood. Nik Safiah Karim. (2004). (2003). Abdul Aziz. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Asmah Hj. (1993). Morfologi-Sintaksis Bahasa Melayu (Malaya) dan Bahasa Indonesia Satu Perbandingan Pola.my/stpm/indeks.01.htm Capaian 27 Oktober 2012. Hashim Hj. 2.com/doc/14660563/Morfologi-Bahasa-Melayu 2012 . Laman Web http://www. (1996). Omar. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.com.Tatabahasa Bahasa Melayu (Morfologi dan Sintaksis). (1968).00pm Capaian 8 November http://www. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Bhd. Musa.HBML2103 M0RFOLOGI DAN SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2012 Rujukan Buku Abdullah Hassan.com/doc/27764365/Hbml2103-Pembelajaran-Morfo-Sintaksis-BahasaMelayu-1-Definisi Capaian 8 November 2012 .tutor. Nahu Melayu Mutakhir Edisi Keempat. Siti Hajar Hj.00pm http://www. Omar. Tatabahasa Dewan Edisi Baharu.scribd. Tatabahasa Bahasa Melayu (Perkataan). Farid M. Asmah Hj. Kuala Lumpur: PTS Publications & Distributor Sdn. Kuala Lumpur: Kumpulan Budiman Sdn.scribd. Bhd.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful