INSTITUT PENDIDIKAN GURU KAMPUS RAJANG, BINTANGOR, SARAWAK

PROGRAM PENSISWAZAHAN GURU (PPG) INSTITUT PENDIDIKAN GURU SEMESTER 2 / AMBILAN FEBRUARI 2012

SCE 3103 MENEROKA BAHAN

PRAKTIKAL 1 : MINYAK MENGKAJI PENYULINGAN BERPERINGKAT PETROLEUM
NAMA PELATIH KAD PENGENALAN KUMPULAN / UNIT NAMA PENSYARAH : : : : SADAI LASAN 740608 – 13 – 6082 KUMPULAN SAINS 2 EN. MOHD FARIQ ARIFFIN BIN ABDULLAH TARIKH HANTAR : 8 SEPTEMBER 2012

Untuk mengkaji penyulingan berperingkat petroleum.PRAKTIKAL 1 : MINYAK PRAKTIKAL 1 Praktikal 1 : Minyak / Bahan Api Permasalahan : Bagaimanakah proses penyulingan berperingkat petroleum dijalankan? Objektif : 1. [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump. Sains 2 2 .

Apabila hidupan laut mati . pereputan separa berlaku dalam keadaan kekurangan oksigen. bangkai mereka tenggelam ke dasar laut. Melalui tindakan bakteria . Pemanasan minyak mentah membahagikannnya kepada beberapa jenis molekul. kemudian ditimbus oleh sedimen . Ia merupakan sumber asli hidrokarbon. Gambar 1 : Proses Penyulingan berperingkat [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump. kemudian tertimbus oleh lumpur dan pasir. Penyulingan minyak mentah bermula dengan memanaskan minyak mentah dalam suhu 335 oC di dalam relau. Penguraian seterusnya di bawah suhu dan tekanan yang tinggi akhirnya menghasilkan petroleum dan gas asli. Sains 2 3 .PRAKTIKAL 1 : MINYAK Pendahuluan : Petroleum ialah sejenis cecair pekat hitam yang dijumpai dalam tanah. Petroleum terbentuk berjuta-juta tahun dahulu daripada hidupan laut yang mati.

Semakin kecil saiz molekul hidrokarbon yang terdapat di dalam pecahan itu. Teori : Petroleum adalah cecair hitam yang terdiri daripada satu campuran hidrokarbon yang kompleks. Setiap komponen mengewap dalam suhu berbeza. Takat didih setiap pecahan bergantung kepada saiz molekul hidrokarbon yang terdapat di dalamnya. Setiap pecahan ini akan mendidih pada takat didih yang berbeza. Oleh kerana setiap pecahan itu mempunyai julat takat didih yang berbeza. Sains 2 4 . Petroleum mengandungi banyak jenis hidrokarbon daripada yang berantai pendek kepada yang berantai panjang. diesel dan kerosin dihasilkan selepas pemprosesan selanjutnya. Nafta sederhana dikumpulkan untuk kegunaan reformat iaitu komponen untuk dicampurkan dalam petrol. semakin kurang likat pecahan itu. Metana terhasil di tingkat teratas. Ini bermakna pecahan yang mempunyai julat takat didih yang lebih tinggi mesti terdiri daripada molekul-molekul hidrokarbon yang lebih besar saiznya. Petroleum mesti diasingkan kepada pecahan-pecahannya sebelum digunakan. Komponen-komponen ini mengalami kondensasi dan menyejuk di dulang-dulang dalam tingkat-tingkat terentu. semakin cerah warnanya. pengasingan petroleum kepada pecahan-pecahan dapat dilakukan dengan [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump.PRAKTIKAL 1 : MINYAK Minyak mentah diasingkan oleh haba kepada beberapa komponen. Petroleum terdiri daripada campuran hidrokarbon yang kompleks yang boleh diasingkan kepada pecahan berlainan melalui kaedah penyulingan berperingkat kerana setiap pecahan mempunyai takat didih yang berlainan. Biodiesel merupakan bahan bakar alternatif yang dapat menggatikan petroleum sebagai bahan api. Hasil seperti petrol. semakin mudah pecahan untuk terbakar dan semakin bersih nyalaanya (kurang berjelaga). Semakin rendah takat didih pecahan petroleum itu. semakin lemah daya tarikan antara molekul hidrokarbon itu dan menyebabkan julat takat didih pecahan itu pun menjadi semakin rendah.

Setiap pecahan yang terkumpul mempunyai kegunaan dan sifat-sifatnya yang tersendiri. 3. 6.PRAKTIKAL 1 : MINYAK menggunakan proses penyulingan berperingkat. 7. 5. 8. 2. Wap yang terhasil dilalukan melalui turus penyulingan untuk dikumpulkan pelbagai pecahan. Petroleum Porselin cip Kertas turas Kaki retort Thermometer (-10 – 36 oC) Kelalang penyulingan Kondenser Liebig Kelalang kon Kasa dawai Tuku kaki tiga Piring penyejat Penunu Bunsen [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump. 9. Pecahan yang berbeza terkondensasi dan dikumpulkan pada ketinggian turus yang berbeza mengikut takat didih pecahan. 11. 10. Semakin tinggi takat didih pecahan. 12. 4. Sains 2 5 . gelap. Sebatian-sebatian yang mempunyai rangkaian karbon yang pendek akan mendidih terlebih dahulu kerana takat didihnya yang rendah. Bahan dan Radas : 1. semakin likat. sukar menyala dan terbakar dengan lebih bergelaja.

Semakin tinggi takat didih semakin sukar pecahan terbakar. Semakin tinggi takat didih semakin gelap warna pecahan hasil penyulingan. Pembolehubah (a) malar (b) manipulasi : : jenis minyak mentah julat suhu warna. kelikatan dan kebolehbakaran pecahan/hasil penyulingan. (c) bergerak-balas : [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump.PRAKTIKAL 1 : MINYAK Hipotesis Semakin tinggi takat didih semakin likat hasil penyulingan. Sains 2 6 .

Sains 2 7 . Petroleum di dalam kelalang penyulingan dipanaskan secara perlahanlahan. 4. [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump. 120-160OC. 2. Pemanasan diteruskan dan hasil penyulingan dikumpulkan dalam kelalang kon yang berbeza pada julat suhu yang berbeza iaitu 80-120oC.PRAKTIKAL 1 : MINYAK Kaedah: A: Penyulingan berperingkat petroleum. 3. Petroleum pada peringkat pertama dikumpulkan pada suhu 30-80 oC. Sediakan peralatan seperti yang ditunjukkan di rajah 1. dan 160– 200oC. 1.

PRAKTIKAL 1 : MINYAK B: Ciri-ciri pecahan penyulingan yang berbeza. Warna nyalaan api dan jelaga diperhatikan. 4. Pemerhatian dicatatkan. Keputusan: Kebolehakaran Warna nyalaan Kekuningan cair Kekuningan Sedikit Biru Kandungan jelaga Sangat kurang Kurang Pecahan 1 (Nafta) 2 (Gasolin) 3 (Minyak paraffin) 4 Julat suhu (0C) 30-80 Warna Kelikatan 80-120 Lebih Jingga 120-160 Kekuningan hijau Melekat Merah cair Merah pekat Banyak Sangat banyak 160-200 (Diesel) Kuning Tebal [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump. 2. 3. 1. Warna petroleum diperhatikan pada setiap peringkat. Kelikatan petroleum diperhatikan dengan mencondongkan kelalang kon. Hasil penyulingan pada setiap peringkat suhu dimasukkan ke dalam piring pengewapan dan dipanaskan. Sains 2 8 .

minyak mentah akan diasingkan kepada beberapa pecahan berdasarkan julat suhu takat didih. Pecahan 2 yang mempunyai takat didih pada julat suhu daripada 80120ºC Warna bagi pecahan ini adalah kekuningan dan bermakna warna tersebut lebih gelap daripada pecahan 1 tetapi masih cair. Semasa eksperimen. Bagi pecahan pertama. semakin likat pecahan tersebut kerana saiz molekul pecahan semakin besar dan daya tarikan antara molekul. Warna api bagi pecahan pertama adalah biru dan ia menghasilkan sangat kurang jelaga apabila dibakar. warna pecahan. Semakin tinggi takat didih pecahan itu. Setiap pecahan mempunyai sifat-sifat yang tersendiri terhadap suhu takat didih. terdapat empat pecahan petroleum. Sains 2 9 .molekul sukar untuk bergelongsor antara satu sama lain. ini menunjukkan pecahan pertama mempunyai takat didih paling rendah berbanding pecahan-pecahan lain. Apabila pecahan 2 dibakar.molekulnya semakin kuat menyebabkan molekul. kelikatan. Pecahan pertama berwarna kekuningan cair. ia mempunyai takat didih pada julat suhu 30-80oC. Pecahan yang mempunyai takat didih yang tinggi juga semakin sukar untuk terbakar dan kuantiti jelaga semakin tinggi kerana peratus karbon per molukel semakin bertambah dengan bertambahnya takat didih pecahan itu.PRAKTIKAL 1 : MINYAK Perbincangan Dengan : melakukan penyulingan pecahan. warna nyalaan dan kuantiti jelaga yang terhasil apabila dibakar. kuantiti jelaga yang dihasilkan adalah lebih tinggi berbanding jelaga pecahan 1. Warna nyalaan api untuk pecahan 2 adalah jingga dan ia lebih likat daripada pecahan 1. Pecahan pertama mempunyai kelikatan yang sangat rendah dan lebih cair. [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump. didapati sifat(ciri) pecahan berubah dengan pertambahan takat didih pecahan tersebut. hamper tiada warna dan ia merupakan warna paling cerah bagi pecahan petroleum. Daripada keputusan eksperimen .

PRAKTIKAL 1 : MINYAK Pecahan 3 mempunyai takat didih di antara julat suhu 120-160ºC. Namun begitu. [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump. Warna bagi pecahan ini kekuningan hijau dan bermakna lebih pekat daripada pecahan 1 dan 2. Sains 2 10 . Semua pecahan petroleum juga adalah bersifat neutral . semua pecahan tersebut mempunyai beberapa ciri yang sama iaitu. Pecahan ini berwarna jingga kekuningan dan paling pekat berbanding pecahan lain. Pecahan 4 mempunyai takat didih yang julat suhunya daripada 160200°C. Pecahan ini adalah yang paling likat. keterlarutan dalam air kerana semua pecahan petroleum tidak larut dalam air. Warna nyalaan apinya merah dan kuantiti jelaga yang dihasilkan apabila pecahan dibakar adalah lebih berbanding pecahan lain. Pecahan 3 lebih likat berbanding pecahan 1 dan 2. Kuantiti jelaga yang dihasilkan banyak apabila pecahan 3 dibakar. Pecahan juga mempunyai hasil pembakaran sama iaitu semua pecahan terbakar dalam udara berlebihan untuk menghasilkan gas karbon dioksida dan air. Warna nyalaan api untuk pecahan 3 adalah merah.

Bincangkan kebolehbakaran bagi setiap pecahan petroleum. coklat cair dan coklat gelapwarna coklat gelap. Oleh itu. Semakin tinggi takat didih pecahan. molekul yang besar lebih likat kerana memunyai molekul yang lebih [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump.PRAKTIKAL 1 : MINYAK Soalan: 1. Rantaian ikatan molekul hidrokarbon yang besar adalah sangat ketat dan tidak mudah untuk menggelongsor. Pecahan yang mempunyai molekul lebih kecil mempunyai ikatan yang ringkas dan renggang antara satu sama lain. maka. Warna yang terhasil bergantung pada saiz molekul. semakin gelap warna pecahan yang terhasil. Jika saiz molekul besar. daripada tiada warna. Kadar kebolehan petroleum untuk terbakar semakin menurun walaupun takat didih dan jumlah molekul bertambah. Bincangkan hubungan takat didih pecahan dengan: a) Warna pecahan. 2. warna pecahan petroleum menjadi gelap. Sains 2 11 . semakin likat pecahan tersebut. b) Kelikatan pecahan Semakin tinggi takat didih pecahan. Pecahan petroleum peringkat pertama lebih mudah terbakar berbanding pecahan petroleum yang keempat. kekuningan. jingga.

Tulis persamaan kimia seimbang tindak balas yang mewakili pembakaran gasolin (C8H18) C8 H18 + O2 ---. Ia berwarna kekuningan cair . Pecahan X adalah hexane. Ramalkan warna. pecahan yang mempunyai takat didih yang tinggi mempunyai kuantiti karbon yang lebih banyak. Sains 2 12 . maka daya tarikan antara molekul semakin tinggi.PRAKTIKAL 1 : MINYAK padat.8CO2 + 9H2O [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump. semakin likat pecahan tersebut. Pecahan X ialah C6H14.. Semakin panjang rantai hidrokarbon didalam pecahan petroleum. c) Jumlah jelaga yang dihasilkan pada setiap pecahan. Pecahan petroleum yang mempunyai mempunyai jumlah hidrokarbon yang panjang mempunyai takat didih yang lebih tinggi. kelikatan dan jumlah jelaga yang dihasilkan oleh X. 3. Hal ini kerana. lebih sedikit kelikatannya dan sedikit jelaga yang dihasilkan apabila dibakar.CO2 + H2O = C8H18 + 25/2 O2 ---. semakin banyak kumlah kuantiti jelaga yang dihasilkan apabila dibakar. 4. Semakin tinggi takat didih pecahan tersebut.

Sains 2 13 . Pembakaran yang tidak sempurna bagi gasolin membebaskan gas beracun iaitu karbon monoksida dan oksida nitrik. 2C8H18 + 17O2  16CO + 18H2O 6.PRAKTIKAL 1 : MINYAK 5. [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump. Apakah yang dimaksudkan dengan biodiesel? Biodiesel merupakan suatu nama dari Alkyl Ester. berasal dari minyak sayuran lemak haiwan. Biodiesel tidak menghasilkan gas yang berbahaya dan lebih bersih dan lebih mudah ditangani dibandingkan dengan petroleum diesel. Dijadikan sebagai bahan bakar alternatif masa depan dan boleh diperbaharui. Tuliskan persamaan kimia untuk menunjukkan tindak balas tidak sempurna gasolin tersebut. Penggunaannya boleh mengurangkan pencermaran yang dihasilkan oleh bahan bakar dari petroleum.Biodiesel mempunyai sifat kimia yang serupa dengan petroleum diesel sehingga dapat digunakan langsung untuk mesin diesel atau dicampur dengan petroleum diesel. Biodiesel tidak mengandung petroleum diesel atau solar. Biodiesel dapat digunakan sebagai bahan bakar pada mesin yang menggunakan diesel sebagai bahan bakarnya.

Apakah kelebihan menggunakan biodiesel berbanding pecahan petroleum? Biodiesel boleh diperbaharui keran biodiesel dihasilkan daripada minyak seyuran dan lemak haiwan. Kurang berbau kerana mengeluarkan aroma makanan bergoreng atau aroma barbeku apabila digunakan. karbon dioksida. Ia juga lebih mesra alam daripada diesel kerana mengurangkan pelepasan karbon monoksida.PRAKTIKAL 1 : MINYAK 7. Penggunaan bahan api yang lebih cekap iaitu 320% berbanding bahan api petroleum diesel. Sains 2 14 . [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump. 83%. sulfur dioksida dan zarah-zarah.

8. 4. 5. Dua atau tiga porselin cip ditambah dalam kelalang penurasan untuk mengelakkan pemanasan yang berlebihan dan hentaman. 6. Produk atau hasil pecahan penurasan hendaklah diletakkan jauh daripada api di mana ia merupakan bahan mudah terbakar. [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump. Elakkan memanaskan kelalang penyulingan jika tidak terdapat cecair di dalamnya. Memastikan pengudaraan adalah baik sebelum memulakan eksperimen. Jangan menarik nafas secara terus daripada petroleum. Gunakan cermin mata keselamatan semasa melakukan aktiviti makmal. 3. Sains 2 15 . Pastikan alatan radas telah ketat dan getah paip yang digunakan untuk mengalirkan air tidak bocor. 2. 7. Mengendalikan alatan kaca dan panas berhati-hati.PRAKTIKAL 1 : MINYAK Langkah berjaga-jaga: 1.

semakin gelap warna pecahan tersebut.PRAKTIKAL 1 : MINYAK Kesimpulan : Petroleum boleh disediakan melalui proses penyulingan berperingkat berdasarkan takat didih tertentu. semakin likat pecahan tersebut. semakin kurang tahap kebolehbakarannya dan semakin banyak kuantiti jelaga yang terhasil. [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump. Semakin tinggi takat didih pecahan. Semakin tinggi takat didih pecahan. Semakin tinggi takat didih pecahan. Sains 2 16 .

(2008. Pengertian Biodiesel.org: http://en.my/hc001. (n.). (2011.d. Retrieved Juali 7.my: http://www.htm Hortono. Retrieved Julai 7. 2011. M.sabah.my/hc001.com/2008/02/pengertian.biodiesel. Retrieved Julai 7.edu. Retrieved Julai 7.my: http://www.html [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump.edu. 2011. from edu. 2011. from blogspot.wcdd/gas_asli. B.com: http://pematangpanggang. Jun 3).d.). Sains 2 17 . (n.org/wiki/Fractional_distillation Gas Asli.htm Hidrokorbon.wcdd/eksperimen. from edu. from wikipedia.wikipedia.PRAKTIKAL 1 : MINYAK Bibliografi : Fractional Distillation.blogspot. Februari).sabah. 2011.

Reece (2008).com/biology/lock-and-key-hypothesis Akses pada 10 Februari 2011 Shafinaz Sheikh Maznan.. Fokus Pelangi Sains PMR (1st ed).tutorvista. Nalini B. Selangor Darul Ehsan.html Akses pada 11 Februari 2011 [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump.com/topic/proses+emulsi+lemak+oleh+empedu. Bhd. Bhd. INTERNET http://www.PRAKTIKAL 1 : MINYAK RUJUKAN : BUKU Low Swee Neo (1994).blogspot.anneahira. Sains 2 18 . Bhd. Lee Soon Ching. Pearson International Edition. S. Jane B.html Akses pada 8 Februari 2011 AnneAhira. (2009). Oxford Fajar Sdn. Success Biology SPM – Integrated Curriculum for Secondary Schools (ICSS). ColumbiaAsia Medical Centre. Liew Shee Leong. Gan Wan Yeat (2007). Abd.com/enzim-pencernaan-manusia. Selangor Darul Ehsan.com http://www.jevuska. Jacqueline R. Dr. Biology for Matriculation Semester 1 – Second Edition Updated. Campbell/Reece Biology (Eighth Edition). Seremban. Pakar Runding Bedah Am dan Laparoskopik. Negeri Sembilan http://e-kesihatan. Oxford Fajar Sdn. Penerbitan Pelangi Sdn.htm Akses pada 8 Februari 2011 http://www.com/2008/01/batu-karang-hempedu. Utusan Malaysia. Hamid Mat Sain.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful