INSTITUT PENDIDIKAN GURU KAMPUS RAJANG, BINTANGOR, SARAWAK

PROGRAM PENSISWAZAHAN GURU (PPG) INSTITUT PENDIDIKAN GURU SEMESTER 2 / AMBILAN FEBRUARI 2012

SCE 3103 MENEROKA BAHAN

PRAKTIKAL 1 : MINYAK MENGKAJI PENYULINGAN BERPERINGKAT PETROLEUM
NAMA PELATIH KAD PENGENALAN KUMPULAN / UNIT NAMA PENSYARAH : : : : SADAI LASAN 740608 – 13 – 6082 KUMPULAN SAINS 2 EN. MOHD FARIQ ARIFFIN BIN ABDULLAH TARIKH HANTAR : 8 SEPTEMBER 2012

Sains 2 2 . [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump. Untuk mengkaji penyulingan berperingkat petroleum.PRAKTIKAL 1 : MINYAK PRAKTIKAL 1 Praktikal 1 : Minyak / Bahan Api Permasalahan : Bagaimanakah proses penyulingan berperingkat petroleum dijalankan? Objektif : 1.

pereputan separa berlaku dalam keadaan kekurangan oksigen. Petroleum terbentuk berjuta-juta tahun dahulu daripada hidupan laut yang mati. Gambar 1 : Proses Penyulingan berperingkat [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump. Sains 2 3 . kemudian ditimbus oleh sedimen . Pemanasan minyak mentah membahagikannnya kepada beberapa jenis molekul. Melalui tindakan bakteria . Penguraian seterusnya di bawah suhu dan tekanan yang tinggi akhirnya menghasilkan petroleum dan gas asli. bangkai mereka tenggelam ke dasar laut. Apabila hidupan laut mati .PRAKTIKAL 1 : MINYAK Pendahuluan : Petroleum ialah sejenis cecair pekat hitam yang dijumpai dalam tanah. Penyulingan minyak mentah bermula dengan memanaskan minyak mentah dalam suhu 335 oC di dalam relau. Ia merupakan sumber asli hidrokarbon. kemudian tertimbus oleh lumpur dan pasir.

Semakin rendah takat didih pecahan petroleum itu. semakin lemah daya tarikan antara molekul hidrokarbon itu dan menyebabkan julat takat didih pecahan itu pun menjadi semakin rendah. Setiap komponen mengewap dalam suhu berbeza. semakin mudah pecahan untuk terbakar dan semakin bersih nyalaanya (kurang berjelaga). Takat didih setiap pecahan bergantung kepada saiz molekul hidrokarbon yang terdapat di dalamnya. Metana terhasil di tingkat teratas. Teori : Petroleum adalah cecair hitam yang terdiri daripada satu campuran hidrokarbon yang kompleks. Petroleum mengandungi banyak jenis hidrokarbon daripada yang berantai pendek kepada yang berantai panjang. Biodiesel merupakan bahan bakar alternatif yang dapat menggatikan petroleum sebagai bahan api. diesel dan kerosin dihasilkan selepas pemprosesan selanjutnya. Ini bermakna pecahan yang mempunyai julat takat didih yang lebih tinggi mesti terdiri daripada molekul-molekul hidrokarbon yang lebih besar saiznya. Petroleum terdiri daripada campuran hidrokarbon yang kompleks yang boleh diasingkan kepada pecahan berlainan melalui kaedah penyulingan berperingkat kerana setiap pecahan mempunyai takat didih yang berlainan. Oleh kerana setiap pecahan itu mempunyai julat takat didih yang berbeza. Semakin kecil saiz molekul hidrokarbon yang terdapat di dalam pecahan itu. Petroleum mesti diasingkan kepada pecahan-pecahannya sebelum digunakan. Komponen-komponen ini mengalami kondensasi dan menyejuk di dulang-dulang dalam tingkat-tingkat terentu. Setiap pecahan ini akan mendidih pada takat didih yang berbeza. semakin kurang likat pecahan itu. semakin cerah warnanya. pengasingan petroleum kepada pecahan-pecahan dapat dilakukan dengan [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump. Nafta sederhana dikumpulkan untuk kegunaan reformat iaitu komponen untuk dicampurkan dalam petrol. Sains 2 4 .PRAKTIKAL 1 : MINYAK Minyak mentah diasingkan oleh haba kepada beberapa komponen. Hasil seperti petrol.

4. Wap yang terhasil dilalukan melalui turus penyulingan untuk dikumpulkan pelbagai pecahan. Petroleum Porselin cip Kertas turas Kaki retort Thermometer (-10 – 36 oC) Kelalang penyulingan Kondenser Liebig Kelalang kon Kasa dawai Tuku kaki tiga Piring penyejat Penunu Bunsen [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump. semakin likat. 5. Semakin tinggi takat didih pecahan. 6. 11. Sains 2 5 . Setiap pecahan yang terkumpul mempunyai kegunaan dan sifat-sifatnya yang tersendiri. sukar menyala dan terbakar dengan lebih bergelaja. 3. 10. 7. 12. Pecahan yang berbeza terkondensasi dan dikumpulkan pada ketinggian turus yang berbeza mengikut takat didih pecahan.PRAKTIKAL 1 : MINYAK menggunakan proses penyulingan berperingkat. Sebatian-sebatian yang mempunyai rangkaian karbon yang pendek akan mendidih terlebih dahulu kerana takat didihnya yang rendah. gelap. 9. Bahan dan Radas : 1. 8. 2.

Semakin tinggi takat didih semakin sukar pecahan terbakar.PRAKTIKAL 1 : MINYAK Hipotesis Semakin tinggi takat didih semakin likat hasil penyulingan. kelikatan dan kebolehbakaran pecahan/hasil penyulingan. Sains 2 6 . (c) bergerak-balas : [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump. Pembolehubah (a) malar (b) manipulasi : : jenis minyak mentah julat suhu warna. Semakin tinggi takat didih semakin gelap warna pecahan hasil penyulingan.

dan 160– 200oC. 120-160OC. Sains 2 7 . 2.PRAKTIKAL 1 : MINYAK Kaedah: A: Penyulingan berperingkat petroleum. 4. Petroleum di dalam kelalang penyulingan dipanaskan secara perlahanlahan. 1. Pemanasan diteruskan dan hasil penyulingan dikumpulkan dalam kelalang kon yang berbeza pada julat suhu yang berbeza iaitu 80-120oC. [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump. 3. Sediakan peralatan seperti yang ditunjukkan di rajah 1. Petroleum pada peringkat pertama dikumpulkan pada suhu 30-80 oC.

Sains 2 8 . Warna petroleum diperhatikan pada setiap peringkat. 3. 2. 1.PRAKTIKAL 1 : MINYAK B: Ciri-ciri pecahan penyulingan yang berbeza. Keputusan: Kebolehakaran Warna nyalaan Kekuningan cair Kekuningan Sedikit Biru Kandungan jelaga Sangat kurang Kurang Pecahan 1 (Nafta) 2 (Gasolin) 3 (Minyak paraffin) 4 Julat suhu (0C) 30-80 Warna Kelikatan 80-120 Lebih Jingga 120-160 Kekuningan hijau Melekat Merah cair Merah pekat Banyak Sangat banyak 160-200 (Diesel) Kuning Tebal [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump. Hasil penyulingan pada setiap peringkat suhu dimasukkan ke dalam piring pengewapan dan dipanaskan. Pemerhatian dicatatkan. Warna nyalaan api dan jelaga diperhatikan. 4. Kelikatan petroleum diperhatikan dengan mencondongkan kelalang kon.

molekul sukar untuk bergelongsor antara satu sama lain. warna pecahan. Pecahan 2 yang mempunyai takat didih pada julat suhu daripada 80120ºC Warna bagi pecahan ini adalah kekuningan dan bermakna warna tersebut lebih gelap daripada pecahan 1 tetapi masih cair. kelikatan. Semakin tinggi takat didih pecahan itu. ia mempunyai takat didih pada julat suhu 30-80oC. minyak mentah akan diasingkan kepada beberapa pecahan berdasarkan julat suhu takat didih. semakin likat pecahan tersebut kerana saiz molekul pecahan semakin besar dan daya tarikan antara molekul. didapati sifat(ciri) pecahan berubah dengan pertambahan takat didih pecahan tersebut. ini menunjukkan pecahan pertama mempunyai takat didih paling rendah berbanding pecahan-pecahan lain. Apabila pecahan 2 dibakar. Pecahan pertama berwarna kekuningan cair. Sains 2 9 . warna nyalaan dan kuantiti jelaga yang terhasil apabila dibakar. kuantiti jelaga yang dihasilkan adalah lebih tinggi berbanding jelaga pecahan 1. Setiap pecahan mempunyai sifat-sifat yang tersendiri terhadap suhu takat didih. Daripada keputusan eksperimen . Pecahan pertama mempunyai kelikatan yang sangat rendah dan lebih cair. Warna nyalaan api untuk pecahan 2 adalah jingga dan ia lebih likat daripada pecahan 1. Warna api bagi pecahan pertama adalah biru dan ia menghasilkan sangat kurang jelaga apabila dibakar.PRAKTIKAL 1 : MINYAK Perbincangan Dengan : melakukan penyulingan pecahan.molekulnya semakin kuat menyebabkan molekul. [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump. terdapat empat pecahan petroleum. Bagi pecahan pertama. Pecahan yang mempunyai takat didih yang tinggi juga semakin sukar untuk terbakar dan kuantiti jelaga semakin tinggi kerana peratus karbon per molukel semakin bertambah dengan bertambahnya takat didih pecahan itu. hamper tiada warna dan ia merupakan warna paling cerah bagi pecahan petroleum. Semasa eksperimen.

Semua pecahan petroleum juga adalah bersifat neutral . Pecahan 3 lebih likat berbanding pecahan 1 dan 2. Pecahan ini adalah yang paling likat. Warna nyalaan api untuk pecahan 3 adalah merah. Sains 2 10 . keterlarutan dalam air kerana semua pecahan petroleum tidak larut dalam air. [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump. Warna bagi pecahan ini kekuningan hijau dan bermakna lebih pekat daripada pecahan 1 dan 2. Kuantiti jelaga yang dihasilkan banyak apabila pecahan 3 dibakar. Namun begitu. Pecahan ini berwarna jingga kekuningan dan paling pekat berbanding pecahan lain. Pecahan juga mempunyai hasil pembakaran sama iaitu semua pecahan terbakar dalam udara berlebihan untuk menghasilkan gas karbon dioksida dan air. semua pecahan tersebut mempunyai beberapa ciri yang sama iaitu. Warna nyalaan apinya merah dan kuantiti jelaga yang dihasilkan apabila pecahan dibakar adalah lebih berbanding pecahan lain. Pecahan 4 mempunyai takat didih yang julat suhunya daripada 160200°C.PRAKTIKAL 1 : MINYAK Pecahan 3 mempunyai takat didih di antara julat suhu 120-160ºC.

Semakin tinggi takat didih pecahan. Kadar kebolehan petroleum untuk terbakar semakin menurun walaupun takat didih dan jumlah molekul bertambah. molekul yang besar lebih likat kerana memunyai molekul yang lebih [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump. semakin gelap warna pecahan yang terhasil. coklat cair dan coklat gelapwarna coklat gelap. jingga. b) Kelikatan pecahan Semakin tinggi takat didih pecahan.PRAKTIKAL 1 : MINYAK Soalan: 1. Pecahan yang mempunyai molekul lebih kecil mempunyai ikatan yang ringkas dan renggang antara satu sama lain. warna pecahan petroleum menjadi gelap. daripada tiada warna. maka. Bincangkan kebolehbakaran bagi setiap pecahan petroleum. Rantaian ikatan molekul hidrokarbon yang besar adalah sangat ketat dan tidak mudah untuk menggelongsor. Bincangkan hubungan takat didih pecahan dengan: a) Warna pecahan. kekuningan. Sains 2 11 . Pecahan petroleum peringkat pertama lebih mudah terbakar berbanding pecahan petroleum yang keempat. Warna yang terhasil bergantung pada saiz molekul. Oleh itu. Jika saiz molekul besar. 2. semakin likat pecahan tersebut.

Sains 2 12 .. Semakin panjang rantai hidrokarbon didalam pecahan petroleum. Ia berwarna kekuningan cair . pecahan yang mempunyai takat didih yang tinggi mempunyai kuantiti karbon yang lebih banyak. Hal ini kerana. Pecahan petroleum yang mempunyai mempunyai jumlah hidrokarbon yang panjang mempunyai takat didih yang lebih tinggi. lebih sedikit kelikatannya dan sedikit jelaga yang dihasilkan apabila dibakar. c) Jumlah jelaga yang dihasilkan pada setiap pecahan.8CO2 + 9H2O [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump. kelikatan dan jumlah jelaga yang dihasilkan oleh X. Pecahan X ialah C6H14. Tulis persamaan kimia seimbang tindak balas yang mewakili pembakaran gasolin (C8H18) C8 H18 + O2 ---. semakin banyak kumlah kuantiti jelaga yang dihasilkan apabila dibakar. semakin likat pecahan tersebut. 3.CO2 + H2O = C8H18 + 25/2 O2 ---. 4. Ramalkan warna.PRAKTIKAL 1 : MINYAK padat. Pecahan X adalah hexane. maka daya tarikan antara molekul semakin tinggi. Semakin tinggi takat didih pecahan tersebut.

Dijadikan sebagai bahan bakar alternatif masa depan dan boleh diperbaharui. Biodiesel tidak mengandung petroleum diesel atau solar. Penggunaannya boleh mengurangkan pencermaran yang dihasilkan oleh bahan bakar dari petroleum.Biodiesel mempunyai sifat kimia yang serupa dengan petroleum diesel sehingga dapat digunakan langsung untuk mesin diesel atau dicampur dengan petroleum diesel. Pembakaran yang tidak sempurna bagi gasolin membebaskan gas beracun iaitu karbon monoksida dan oksida nitrik. berasal dari minyak sayuran lemak haiwan. Tuliskan persamaan kimia untuk menunjukkan tindak balas tidak sempurna gasolin tersebut.PRAKTIKAL 1 : MINYAK 5. Biodiesel tidak menghasilkan gas yang berbahaya dan lebih bersih dan lebih mudah ditangani dibandingkan dengan petroleum diesel. Sains 2 13 . Biodiesel dapat digunakan sebagai bahan bakar pada mesin yang menggunakan diesel sebagai bahan bakarnya. 2C8H18 + 17O2  16CO + 18H2O 6. Apakah yang dimaksudkan dengan biodiesel? Biodiesel merupakan suatu nama dari Alkyl Ester. [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump.

Penggunaan bahan api yang lebih cekap iaitu 320% berbanding bahan api petroleum diesel. Ia juga lebih mesra alam daripada diesel kerana mengurangkan pelepasan karbon monoksida. sulfur dioksida dan zarah-zarah. Sains 2 14 . karbon dioksida. Kurang berbau kerana mengeluarkan aroma makanan bergoreng atau aroma barbeku apabila digunakan.PRAKTIKAL 1 : MINYAK 7. 83%. [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump. Apakah kelebihan menggunakan biodiesel berbanding pecahan petroleum? Biodiesel boleh diperbaharui keran biodiesel dihasilkan daripada minyak seyuran dan lemak haiwan.

Sains 2 15 . Mengendalikan alatan kaca dan panas berhati-hati. 8. Gunakan cermin mata keselamatan semasa melakukan aktiviti makmal.PRAKTIKAL 1 : MINYAK Langkah berjaga-jaga: 1. 2. Jangan menarik nafas secara terus daripada petroleum. 3. Pastikan alatan radas telah ketat dan getah paip yang digunakan untuk mengalirkan air tidak bocor. Elakkan memanaskan kelalang penyulingan jika tidak terdapat cecair di dalamnya. 4. Dua atau tiga porselin cip ditambah dalam kelalang penurasan untuk mengelakkan pemanasan yang berlebihan dan hentaman. 7. 6. [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump. Produk atau hasil pecahan penurasan hendaklah diletakkan jauh daripada api di mana ia merupakan bahan mudah terbakar. Memastikan pengudaraan adalah baik sebelum memulakan eksperimen. 5.

Sains 2 16 . [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump.PRAKTIKAL 1 : MINYAK Kesimpulan : Petroleum boleh disediakan melalui proses penyulingan berperingkat berdasarkan takat didih tertentu. Semakin tinggi takat didih pecahan. Semakin tinggi takat didih pecahan. semakin gelap warna pecahan tersebut. semakin kurang tahap kebolehbakarannya dan semakin banyak kuantiti jelaga yang terhasil. semakin likat pecahan tersebut. Semakin tinggi takat didih pecahan.

edu.).PRAKTIKAL 1 : MINYAK Bibliografi : Fractional Distillation.com: http://pematangpanggang.my/hc001. from blogspot. from edu.org/wiki/Fractional_distillation Gas Asli. Retrieved Julai 7.wikipedia.wcdd/gas_asli. (n. 2011. B.wcdd/eksperimen.).d.blogspot. Jun 3). from edu.sabah. from wikipedia. Sains 2 17 .my: http://www.my/hc001. 2011. Februari). 2011. Retrieved Julai 7. Retrieved Juali 7. (2011. 2011.org: http://en. Pengertian Biodiesel. (2008. Retrieved Julai 7.htm Hortono.my: http://www.sabah.com/2008/02/pengertian.edu.d.html [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump.biodiesel.htm Hidrokorbon. (n. M.

Sains 2 18 . Nalini B.com/2008/01/batu-karang-hempedu. Seremban.PRAKTIKAL 1 : MINYAK RUJUKAN : BUKU Low Swee Neo (1994). Bhd. Bhd. Success Biology SPM – Integrated Curriculum for Secondary Schools (ICSS). Dr. ColumbiaAsia Medical Centre. Hamid Mat Sain. Abd.htm Akses pada 8 Februari 2011 http://www. Lee Soon Ching. Liew Shee Leong. Gan Wan Yeat (2007).com http://www. Fokus Pelangi Sains PMR (1st ed).jevuska. Jane B. (2009). Campbell/Reece Biology (Eighth Edition). Bhd.com/enzim-pencernaan-manusia. Biology for Matriculation Semester 1 – Second Edition Updated. Utusan Malaysia. Jacqueline R..html Akses pada 8 Februari 2011 AnneAhira. Selangor Darul Ehsan.html Akses pada 11 Februari 2011 [SCE3103] Sadai Lasan [740608-13-6082] / PPG 2012 Kump. INTERNET http://www.anneahira. S. Oxford Fajar Sdn.blogspot. Pakar Runding Bedah Am dan Laparoskopik.tutorvista. Selangor Darul Ehsan. Oxford Fajar Sdn. Reece (2008). Pearson International Edition.com/biology/lock-and-key-hypothesis Akses pada 10 Februari 2011 Shafinaz Sheikh Maznan. Penerbitan Pelangi Sdn. Negeri Sembilan http://e-kesihatan.com/topic/proses+emulsi+lemak+oleh+empedu.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful