EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN1

PENGHARGAAN
Pertama sekali, saya ingin melahirkan syukur ke hadrat Allah di atas segala petunjuk dan hidayah-Nya. Alhamdulillah, Tugasan Seni Dalam Pendidikan ini telah berjaya disiapkan dengan ilham, kurnia dan petunjuk yang telah dianugerahkan oleh-Nya. Selawat dan salam ke atas junjungan Nabi besar kita Muhammad s.a.w dan kepada ahli keluarganya. Seinfiniti penghargaan dan ucapan terima kasih yang tidak terhingga kepada En.Hamdan bin Mahfoh selaku pensyarah kursus ini yang terlalu banyak membantu, membimbing dan juga sebagai pemudahcara sepanjang proses saya menyiapkan tugasan ini. Tanpa tunjuk ajar yang begitu jitu dan padu daripada beliau, menyiapkan tugasan ini dengan baik. Tidak lupa juga saya merakamkan ucapan terima kasih kepada rakan-rakan dan ahli keluarga yang banyak memberi sokongan dan dorongan di samping menyumbangkan idea-idea yang bernas . Terima kasih sekalung budi. tidak mungkin saya akan dapat

Dewa sakti melayang ke Daik Hendak mencari Dewa Jaruga Kalau ada budi yang baik Sampai ke mati orang tak lupa

1|Page

EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN2

ISI KANDUNGAN 1.0 2.0 Pengenalan Aspek kepelbagaian sosio budaya etnik Bajau 2.1 2.2 Asal usul etnik Bajau Nilai dan Kepercayaan

Muka surat 3-4

4-6 7-8

2.3 2.4 2.5 3.0

Kematian Perkahwinan Kebudayaan dan Kesenian

9 – 10 10 – 11 12

Implikasi kepelbagaian budaya 3.1 3.2 3.3 Implikasi terhadap sekolah Implikasi terhadap guru Implikasi terhadap murid 14 – 15 15 – 18 18 – 20

4.0

Cadangan kaedah pengajaran dan pembelajaran untuk mewujudkan persekitaran bilik darjah yang mesra budaya 20 – 23 23 23 – 24 24 - 25

5.0 6.0 7.0

Kesimpulan Refleksi Rujukan

2|Page

nilai.akal budi atau cara berfikir.kepercayaan dan sikap (Yahya. Selain itu.Warganegara Malaysia terdiri darpada kumpulan etnik Bumiputera (67.3 peratus daripada jumlah keseluruhan warganegara di Sarawak.susunan organisasi ekonomi.Cina (24.Beliau juga menjelaskan bahawa budaya ialah kajian tentang tingkah laku manusia dalam satu kumpulan yang berbeza mengikut masyarakat.mendefinasikan budaya sebagai kemajuan fikiran.saya telah memilih etnik yang terdapat di Sabah iaitu etnik Bajau .7%).1 peratus.Dari segi agama.2 peratus bukan warganegara.Sagor et al. dan peraturan tingkah laku.banci penduduk di Malaysia sehingga 2010 ialah seramai 28.politik.Tegasnya. 3|Page .3 peratus dengan diikuti dengan agama Buddha (19. Untuk tujuan kerja kursus ini.kepercayaan.Islam merupakan agama yang paling meluas dianuti di Malaysia dengan perkadaran 61.adat resam.Dalam kalangan warganegara Malaysia.manakala Kadazan/Dusun merekodkan sebanyak 24.suku dan sub budaya yang lain.4%).6%).Kristian (9.(1994) dalam Yahya (2007).kita patut bersyukur kerana kita masih boleh hidup dalam keadaan yang aman dan harmoni.2007).2%) dan Hindu (6.8%).8 peratus warganegara dan 8.kepercayaan.3%) dan lain-lain (0.Justeru itu. Kamus Dewan (2007).0 PENGENALAN Malaysia merupakan Negara yang sangat unik kerana terdiri daripada penduduk berbilang kaum dan etnik daripada pelbagai budaya.berkelakuan dan sebagainya.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN3 1.Melayu merupakan kumpulan etnik utama di Semenanjung Malaysia iaitu 63.menjelaskan bahawa budaya sebagai sistem sosial yang diintegrasikan oleh nilai-nilai.budaya menggambarkan cara hidup.5 peratus di Sabah.kumpulan etnik.agama.Menurut laporan yang telah dikeluarkan oleh Jabatan Perangkaan Malaysia.3 juta yang merangkumi 91.budaya boleh didefinasikan sebagai suatu cara hidup yang diamalkan oleh kumpulan tertentu dan meliputi sistem sosial.3%).India (7.sikap dan nilai.Aziah dan Yaakob.Iban mencatatkan 30.

terdapat dalam kalangan orang-orang Samah yang tidak mengakui Pala’u sebagai Bajau oleh sebab kesuluruhan Samah adalah beragama Islam. Mereka juga bukan penganut agama Islam. Riau-Lingga atau Maluku. Sehingga tahun 1950-an. Ada juga yang mengatakan Bajau berasal dari Kepulauan Riau-Lingga di Indonesia dan ada pula yang mengatakan etnik ini berasal dari kepulauan Maluku. Pala’u tinggal di dalam lepa yang bergerak bebas di sekitar laut Sulawesi. Kajian awal oleh Badan Galak Pusaka (2000) mengenai asal-usul bangsa Bajau mendapati bahawa bangsa Bajau adalah generasi asli Melayu Deutro yang mula bergerak dari Yunan menuju arah selatan (Asia Tenggara) pada kira-kira 1500 tahun Sebelum Masehi iaitu 3500 tahun yang lalu. air atau untuk membaiki lepa mereka. Kebanyakan masyarakat Bajau mendiami kawasan Samporna dan Kota Belud. kawasan-kawasan tersebut adalah dalam lingkungan Nusantara. ASAL USUL ETNIK BAJAU Ada pendapat mengatakan bahawa Bajau berasal dari Johor. untuk mendapatkan keperluan seperti ubi kayu. Johor. Borneo Utara. 4|Page . Bangsa Bajau atau Samah dapat dibahagikan kepada dua kelompok utama iaitu Pala’u (Bajau Laut) dan Samah (Bajau Darat). Hakikatnya. Oleh sebab bangsa Bajau adalah generasi asli Melayu Deutro. baik di Selatan Filipina. Terdapat pelbagai suku kaum dalam kalangan masyarakat Bajau seperti Ilanun.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN4 MASYARAKAT BAJAU Masyarakat Bajau merupakan masyarakat pribumi Sabah dan dari segi populasinya adalah kedua terbesar selepas kaum Kadazan. Justeru itu. Sulu dan sebagainya. maka mereka adalah Melayu tulen. mereka hanya mendarat di tepian pantai atau pesisiran sama ada di jajaran pulau atau tanah besar. yang kemudian tersebar luas di seluruh kepulauan Melayu dan Lautan Pasifik1.

EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN5 Daripada segi bahasa dan pertuturan. Semasa dalam majlis tertentu seperti pesta dan hari perayaan. Kaum Bajau merupakan kaum bumiputra kedua terbesar di negeri Sabah. Bagi kaum Bajau yang berada di bahagian pantai Timur Sabah . bahasa Bajau mempunyai lebih daripada 20 subdialek. Kaum Bajau didapati mempunyai kemahiran membina sampan atau kapal yang sederhana saiznya dalam beberapa catatan sejarah. Kaum Bajau dahulunya juga adalah pelaut yang mahir iaitu kegiatan utamanya ialah pelanunan serta penangkapan ikan. mereka masih mengamalkan kehidupan tradisional seperti kegiatan menangkap ikan dan kaum Bajau di sini digelar Bajau Laut. Mereka ini merupakan antara pelaut terkenal pada zaman dahulu sebelum kedatangan penjajah di Sabah. Kaum Bajau kebanyakannya beragama Islam dan berasal dari dua kumpulan etnik yang tidak jauh bezanya iaitu Bajau di pantai Timur dan juga Bajau di pantai Barat. penunggang kuda kaum Bajau ini sering kelihatan dalam pakaian berwarna-warni malah kuda mereka juga dipakaikan kain seperti penunggang juga Orang Bajau yang berada di sebelah pantai Barat Sabah kebanyakkannya menetap dari bahagian Kota Kinabalu sehingga ke Kota Belud. Kemahiran mereka ini menjadikan mereka terkenal di negeri Sabah dan diberi gelaran "Koboi Timur" atau "Koboi Sabah". Kajian awal oleh Badan Galak Pusaka menunjukkan terdapat sekurangkurangnya 26 subdialek bahasa Bajau. Orang-orang Bajau juga mempunyai kemahiran menunggang kuda dan ini menjadikan mereka antara kaum yang paling berjaya di Sabah. Walaubagaimanapun orang-orang Bajau di bahagian Timur Sabah ini kebanyakkannya 5|Page .

EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN6 telah menetap di darat atau di perkampungan tepian pantai. Di Sabah. Bukan itu sahaja. Kaum Bajau pantai Barat Sabah pula mengadaptasikan bahasa mereka daripada bahasa Melayu. perdagangan. Bagi kaum Bajau daripada bahagian pantai Timur Sabah. oren. kuning. 6 bahasa Bajau digunakan dan semuanya berasal daripada keluarga Sama-Bajau. 6|Page . Orang Bajau dikatakan telah menggunakan sistem Barter dalam aktiviti ekonomi mereka iaitu menukar ganti hasil tangkapan ikan mereka dengan beras orang Kadazan. emas dan putih. hijau. muzik dan juga rekabentuk bangunan. pengaruh kebudayaan daripada kedua-dua kaum ini juga dapat dilhat dari segi kesenian material. Kaum wanita Bajau juga terkenal dengan tenunan kain mereka iaitu Dastar yang disulam dengan kain berwarna merah. Segelintir daripada mereka masih lagi tinggal dalam perahu yang merantau ke sana-sini iaitu Lepa. Pengguna bahasa ini termasuklah pendatang-pendatang daripada negara jiran. bahasa mereka dipinjam daripada Suluk iaitu bahasa perdagangan di Laut Sulu. Kaum Bajau bahagian ini telah bekerjasama dengan kaum Kadazan dusun dari segi akitviti ekonomi. perhubungan sosial serta kebudayaan.

Sebaik sahaja bayi dilahirkan. menempah bidan. wanita Bajau juga perlu melalui upacara melenggang perut atau dikenali sebagai maglenggang dalam kalangan 7|Page . bidan dikenali sebagai pengulin atau pandai.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN7 NILAI DAN KEPERCAYAAN 1 Kelahiran Sewaktu mengandung Terdapat beberapa adat yang dijalankan oleh masyarakat Bajau ketika seseorang wanita itu mengandung. kelapa tua itu akan ditanam bersama-sama tembuni si ibu sebagai tanda kelahiran bayi yang berkenaan. di samping memudahkan proses kelahiran kelak.  Tanda Kelahiran Apabila sudah genap tujuh bulan mengandung. Setelah tujuh bulan hamil. suatu tanda kelahiran akan disediakan iaitu sebiji kelapa tua yang baru tumbuh tunasnya dibalut dengan kain putih dan diletakkan ke dalam sebuah pasu tembaga. Kemudian pasu tembaga beserta kandungannya sekali diletakkan di atas talam yang telah diisikan segantang padi. antaranya ialah berpantang. wanita berkenaan akan menempah bidan dan satu majlis doa selamat akan diuruskan oleh bidan tersebut dan mulai hari itu hingga hari ke-44 selepas kelahiran bayi.  Melenggang perut Selain daripada pantang larang dan adat-adat seperti di atas. Ia bertujuan untuk menjaga keselamatan dirinya serta kandungan. secara rasminya bidan bertanggungjawab menjaga wanita hamil tersebut. wanita tersebut perlu menjalani beberapa pantang larang tertentu.  Berpantang Untuk mengelakkan bahaya sewaktu mengandung. menyediakan kelapa tua sebagai tanda kelahiran dan melenggang perut.  Menempah bidan Dalam masyarakat Bajau. Antara pantang larang tersebut termasuklah iaitu wanita hamil tidak boleh berjalan malam kerana dikhuatiri akan diganggu oleh makhluk halus.

dibungkus dengan kain putih dan diletakkan ke dalam tempurung. 8|Page . duri dan benda-benda tajam seperti besi atau parang diletakkan untuk mengelakkan atau menjauhkan gangguan makhluk halus terhadap si ibu dan bayi. Di samping itu. si ibu perlu mengambil ubat yang dibuat daripada tumbuh-tumbuhan.  Semasa Bersalin Apabila sudah tiba masanya. terdapat beberapa adat lain yang dilakukan semasa menyambut kelahiran bayi tersebut iaitu adat potong tali pusat. ada kalanya pada hari yang sama diadakan juga upacara naik buai atau dipanggil pesakat nirundangan dalam kalangan masyarakat Bajau. tembuni ibu dicuci.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN8 masyarakat Bajau. bidan akan segera dipanggil dan beberapa peralatan tertentu disediakan. Selain kenduri. azan. Tempurung itu pula akan ditanam bersama-sama kelapa tua yang telah disediakan di suatu tempat berdekatan dengan rumah si ibu untuk menandakan kelahiran anaknya  Berpantang Terdapat beberapa pantang larang yang perlu diamalkan oleh seseorang wanita yang baru lepas bersalin.  Menanam Tembuni Pada hari kelahiran itu juga. dan menanam tembuni. Adakalanya di bawah rumah tersebut.Bayi berkenaan akan dinaikkan ke dalam buaiannya buat pertama kali. Upacara ini diadakan hanya jika seseorang wanita itu mengandung anak pertama dan upacara dijalankan ketika kandungan berusia tujuh bulan. Antaranya ialah si ibu tidak boleh makan sembarangan makanan. maka ibu bapa akan mengadakan kenduri tambahan. Selain bubur atau nasi tanpa lauk.  Naik Buai Oleh sebab kelahiran anak pertama dianggap sebagai peristiwa istimewa.

mereka mesti menangisi kematian tersebut kerana ia melambangkan kesedihan mereka. anak-anak lelaki dan perempuan akan dikhatankan apabila sudah cukup umur. doa akan dibaca dan mayatnya akan ditutup dengan kain. • Selepas Kematian Apabila seseorang itu meninggal dunia. 9|Page . beberapa adat. seperti dimandi. Upacara kematian mereka dilakukan secara teliti bersandarkan keperluan agama dan adat kerana melalui upacara inilah si mati dipercayai dapat menyesuaikan diri dengan keadaan hidup baru di akhirat. Mengikut adat bajau. dikafan dan disembahyangkan. Seterusnya mayat tersebut akan diuruskan sepenuhnya mengikut peraturan agama Islam.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN9  Berkhatan Sebagai orang Islam. Lazimnya anak perempuan akan dikhatankan ketika berumur lima tahun sementara anak lelaki pula dikhatankan ketika berumur 12 dan 15 tahun. KEMATIAN Antara masyarakat Bajau dengan masyarakat Islam yang lain memang tidak banyak perbezaan dari segi menguruskan pengebumian kerana mereka sama-sama mengikuti peraturan agama Islam walaupun terdapat sedikit sebanyak pengaruh adat tempatan. budaya dan kepercayaan masih dipegang kuat kerana telah diamalkan turun temurun. Pada masa itu. Namun demikian.. kini telah banyak memeluk agama Islam. Kawalan kubur selama tujuh hari dimestikan kerana masyarakat Bajau percaya mayat akan didatangi balan-balan dalam tempoh tersebut. tawak-tawak patai atau pukulan gong akan dibunyikan sebagai tanda seseorang itu telah meninggal dunia. • Adat mengawal kubur Masyarakat Bajau yang asalnya berfahaman animisme.Masyarakat Bajau percaya “Balan-balan” merupakan sejenis lembaga yang berasal daripada manusia. Adat paling menarik dalam budaya masyarakat Bajau ialah adat mengawal kubur.

EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN10 PERKAHWINAN  Merisik Adatnya tidak banyak bezanya daripada adat masyarakat Melayu. tiga ekor bagi keluarga yang sederhana dan seekor bagi keluarga biasa 10 | P a g e . pihak lelaki membawa sebentuk cincin. Pihak keluarga perempuan menentukan jumlah kerbau yang akan dihadiahkan untuk majlis perkahwinan..00 sebagai pengikat tali pertunangan. upacara merisik terlebih dahulu dilakukan terhadap gadis yang menjadi calon  Meminang Upacara meminang dilakukan dalam satu majlis yang dinamakan seruan. Dalam majlis itu. Masa pertunangan biasanya berlangsung selama setahun untuk membolehkan pihak lelaki membuat persediaan. Tujuh ekor bagi keluarga yang berada. Sebelum perkahwinan berlangsung. sepersalinan pakaian dan wang tunai sebanyak RM100.

11 | P a g e . kemudian diikuti dengan tarian tradisional yang dikenal sebagai limbai.TARIAN Tahukah anda. Keluarga yang berada mengadakan majlis tujuh hari sebelumnya.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN11 MAJLIS PERKAHWINAN Pengantin Bajau Majlis perkahwinan dibuat sebelum hari perkahwinan. Majlis ini mungkin berlangsung hingga larut malam. tiga hari bagi keluarga sederhana dan sehari bagi keluarga miskin.. tarian Limbai adalah sejenis tarian asli masyarakat suku Bajau. KEBUDAYAAN DAN KESENIAN a. Tarian Limbai digerakkan ketika menyambut ketibaan pengantin lelaki yang diarak ke rumah pengantin perempuan. Sebaik saja rombongan pengantin sampai.

Dari segi makanan. Ia juga sering dipersembahkan pada majlis keramaian tertentu dalam masyarakat berkenaan. MAKANAN TRADISI Masyarakat Bajau juga terdapat kebudayaan mereka yang tersendiri. Penari melambaikan selendang mereka sebagai simbol mengundang dan mengucapkan selamat datang.tarian dan sebagainya. Ia adalah upacara khas sebagai isyarat menjemput pengantin naik ke rumah untuk melakukan istiadat ijab kabul yakni pernikahan. Limbai ialah tarian suku kaum Bajau yang menetap di daerah Kota Belud di bahagian pantai Barat Sabah.seperti makanan tradisional.antaranya lapiran. Tarian ini dipersembahkan tiga hingga empat pasangan penari dan bercirikan gerakan lenggokan tangan penari yang lemah-lembut.Makanan tradisional kima adalah nama sejenis kerang laut dan terdapat dalam beberapa spesies.terdapat pelbagai jenis makanan.Kima ini boleh dimakan mentah-mentah setelah dihiris atau di potong kecil-kecil dan dicampur 12 | P a g e .Kima di jadikan lauk dalam makanan tradisi Orang Bajau.Antaranya ialah kima.dan Tompe atau tinompeh.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN12 perarakan dihentikan sementara. lalu tarian Limbai dipersembahkan di depan pengantin. Irama dan bahasa tarian mengiringi anggota rombongan pengantin naik ke rumah.putu.kima bohe dan sollot-sollot iaitu bersaiz kecil dan menyelit di celah-celah permukaan batu.

Selain itu.Pati ubi itu kemudiannya digoreng tanpa minyak di dalam kuali.Manakala. seluar.sehingga warna kekuning-kuningan. 13 | P a g e .makanan tradisional putu pula adalah makanan yang berupa ubi kayu yang diparut dan telah diperah airnya lalu dimasak secara stim. samping dan destar.Pasangan suku kaum Bajau menggayakan pakaian adat perkahwinan dan kebesaran.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN13 dengan air limau dan lada serta rempah ratus yang lain mengikut selera seseorang.Berdasarkan gambar. perhiasan leher mandapun dan perhiasan kepala sarempak. Pakaian lelaki dari kain satin berhias renda dan pakaian wanita juga dari satin yang dilengkapi dengan mandapun dan tali pinggang. Lelaki Bajau menggayakan baju potongan Cekak Musang. PAKAIAN TRADISIONAL Bagi pakaian tradisional suku Kaum Bajau.Manakala makanan tradisional Tompe atau Tinompeh juga ialah makanan yang berupa ubi kayu yang diparut dan telah diperah airnya.Ia juga boleh dimakan bersama sayur. wanita menggayakan blaus badu sampit dan kain sarung olos berangkit.

Menurut Abdullah (2005). Menurut Najeemah (2006). mengadakan pertandingan fotografi dan melukis sempena bulan kemerdekaan. Seterusnya. Kelab Rukun Negara perlu ditubuh dan diaktifkan bagi mengendalikan pelbagai program berkaitan aktiviti patriotik seperti Bulan Kemerdekaan. pendidikan pelbagai budaya mesti menjadi sebahagian daripada program pendidikan dan sebahagian daripada falsafah pendidikan. pihak sekolah boleh mengadakan pelbagai program yang menjurus kepada penghayatan prinsip-prinsip Rukun Negara. pihak sekolah perlulah merancang dan melaksanakan pelbagai program dan aktiviti ke arah memupuk perpaduan kaum dengan melibatkan murid daripada pelbagai kaum bagi member peluang kepada mereka untuk mengenali dan memahami budaya antara satu sama lain. Beliau menambah. Oleh itu. Selain itu. sekolah perlu perihatin dengan keperluan masyarakat pelbagai budaya dan menggambarkan kepelbagaiannya melalui struktur organisasi. meliputi daya usaha pendidikan. 14 | P a g e . melalui pemahaman tentang budaya etnik lain adalah diharapkan satu situasi asimilasi dan toleransi boleh diwujudkan supaya ruang untuk perpaduan lebih terbuka luas. pihak sekolah boleh mengadakan aktiviti yang memfokuskan kepada pengenalan tokoh-tokoh dan pemimpin negara daripada pelbagai kaum serta mengetahui tempattempat bersejarah Negara. perpaduan nasional dan persefahaman murid pelbagai agama dan bangsa di negara kita.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN14 IMPLIKASI DALAM PENDIDIKAN PELBAGAI BUDAYA DI MALAYSIA IMPLIKASI TERHADAP SEKOLAH Sekolah adalah tempat terbaik untuk menyemai semangat toleransi. Antara program yang boleh dijalankan ialah acara mengibarkan Jalur Gemilang.

Rakyat Malaysia terdiri daripada beberapa kaum yang utama seperti Melayu. Bidayuh dan lain-lain. guru perlulah memberi layanan yang sama rata kepada semua murid. dan bentuk tubuh badan. Menurut Mahani Razali. Guru perlu memahami perbezaan murid secara individu dalam kelasnya. fizikal. Abdul Rashid Mohamed (2007). guru perlu memberi perhatian kepada perbezaan murid. Ini dapat dikesan dengan memahami pola perkembangan dan sifat perseorangan murid. Seperti yang kita sedia maklum. moral. perbezaan individu memang menjadi suatu perkara yang jelas. manusia berbeza dari segi jantina. Dengan memberi perhatian kepada perbezaan 15 | P a g e . ketinggian. dan ciri-ciri personaliti serta reaksi emosi. tingkah laku. kemudian baru guru dapat menentukan bahan yang akan diajar serta memilih cara yang sesuai bagi mempertingkatkan kualiti pembelajaran. Menurut Abdul Ghani Abdullah. kaligrafi. bakat dan lain-lain aspek yang mungkin terdapat dalam kalangan individu dalam sesuatu kumpulan. berat. wau. Menurut Mahani (2006). perbezaan individu merujuk kepada variasi atau ketidaksamaan individu daripada norma kumpulan. Setiap kaum pula terdiri daripada kumpulan etnik yang tersendiri. sama ada sifat-sifat kognitif. sekolah perlu menganjurkan pertandingan reka cipta yang berunsurkan budaya pelbagai kaum seperti reka cipta tanglung. Perkembangan ini menunjukkan guru-guru perlu memahami perbezaan individu dalam pendidikan. dalam hal-hal lain seperti kesihatan dan tahap tenaga. setiap murid adalah berbeza antara satu sama lain. emosi. khat dan sebagainya bagi memupuk integrasi antara kaum. Menurut Papalia (2001). dalam konteks Negara Malaysia. Cina dan India serta kaum-kaum yang lain seperti Iban. IMPLIKASI TERHADAP GURU Pertama. Ramlah Jantan & Shahabuddin Hashim (2006). sosial.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN15 Selain itu. Abdul Rahman Abdul Aziz. Kadazan.

Menurut Noriati. guru harus berusaha untuk menolong murid memahami dan membentuk nilai. guru perlu sentiasa menerapkan nilai-nilai dalam semua mata pelajaran yang diajar. guru juga perlu mengajar tanpa membezakan kelas sosial murid. guru akan berjaya membimbing pelajar membina rasa yakin kepada pelajaran dan rasa selamat di sekolah. pendapatan. mereka dapat saling belajar dan mengenali budaya secara tidak langsung serta dapat mewujudkan sifat kerjasama dan toleransi yang diperlukan dalam masyarakat majmuk. martabat. Pada tahun 2005. sikap serta tingkah laku yang sesuai. politik. Kelas sosial merupakan perbezaan kedudukan sesuatu kelompok dalam masyarakat dari segi kuasa. Seterusnya. Jadi. taraf sosial dan pencapaian. etnik. kelas sosial wujud hasil daripada taraf pendidikan dan taraf sosioekonomi keluarga. Kebijaksaan guru mengendalikan perbezaan kelas sosial murid akan mewujudkan pergaulan bebas dan tidak berkelompok dalam sesuatu masyarakat. guru juga perlu menggunakan pelbagai teknik dan kaedah bagi memberi kepuasan kepada murid supaya tidak ada seorang pun murid dalam kelas dikebelakangkan. Inilah yang dikatakan ‘nilai merentas kurikulum’. Perbezaan kelas sosial yang wujud perlu ditangani supaya tidak ada murid yang berasa mereka dipinggirkan oleh guru dalam aktiviti pengajaran dan pembelajaran. Sebagai contoh. Kementerian 16 | P a g e .Dalam membentuk nilai murid. murid dibahagikan kepada kumpulan yang daripada pelbagai latar belakang. guru tidak boleh mengelompok murid mengikut kaum mereka tertentu sahaja. murid perlu dilayan sama rata tanpa mengira sama ada mereka dari kelas atasan atau bawahan.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN16 individu murid. Dengan cara ini satu suasana pembelajaran yang interaktif akan terbentuk dan pembelajaran akan menjadi menyeronokkan. Semasa sesi pengajaran dan pembelajaran. Sharifah dan Zuraidah (2011). dan pekerjaan. Keadaan ini menjamin semua murid akan berpeluang mengambil bahagian dalam setiap aktiviti yang dijalankan oleh guru dalam kelas. Boon Pong Ying. Selain itu. kekayaan. Bagi memastikan layanan yang diberikan adalah adil. guru boleh menggunakan kaedah pembelajaran koperatif dalam sesi pengajaran dan pembelajaran. melalui kaedah pembelajaran koperatif. Menurut Noriati (2011). Jadi.

sayang . guru hendaklah mengelakkan daripada menggunakan unsur . Daripada FPK tersebut. jelaslah bahawa tugas guru bukan sahaja memberi input semata . budaya hormat-menghormati. Seterusnya. Sebagai seorang guru. guru perlu sentiasa mengingatkan dan menegaskan kepada murid supaya sentiasa menggunakan bahasa yang standard iaitu bahasa Melayu semasa berkomunikasi.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN17 Pelajaran telah menerbitkan buku panduan pengajaran dan pembelajaran nilai merentas kurikulum KBSR dan KBSM bagi membantu guru-guru melaksanakan penerapan nlai murni dalam pengajaran dengan lebih efektif (Mohd Najib. jasmani dan emosi. rohani. Penggunaan bahasa yang Standard akan memberi peluang sama rata 17 | P a g e . guru perlulah bijak memilih bahan sumber untuk digunakan semasa sesi pengajaran dan pembelajaran. Sekiranya nilai .dalamnya kerana FPK merupakan tunjang utama kepada sistem pendidikan di Malaysia. 2011). Jadi. guru tidak boleh menyentuh atau mempertikaikan kepercayaan yang diamalkan oleh murid-murid. Jadi. Selain itu. guru perlulah menghormati adat resam dan kepercayaan murid-murid. guru perlu sentiasa mendapatkan maklumat yang tepat tentang budaya sesuatu etnik. dengan penerapan nilai ini. 2007).unsur negatif dan sensitif bagi mana-mana etnik. Sebagai contoh. maka gejala sosial yang berlaku dalam masyarakat dapat dikurangkan.mata malah mendidik murid secara seimbang dari segi intelek. guru mesti menggunakan bahasa yang sesuai yang tidak menyentuh unsur sensitif dari aspek gender.menyayangi. (Noriati. Di samping itu. Penerapan nilai ini juga sangat penting bagi seseorang guru bagi merialisasikan hasrat yang terkandung dalam Falsafah Pendidikan Kebangsaan (FPK). Selain itu. bertolak ansur dan sebagainya antara kaum dapat diamalkan.nilai telah tertanam dalam kalangan murid. kita perlulah memahami dan menghayati FPK sedalam . Menurut Noriati (2011). etnik dan kepercayaan murid kerana boleh membawa kepada salah faham antara guru dan murid. Hal ini menunjukkan betapa Kementerian Pelajaran begitu serius membantu guru untuk menerapkan nilai merentas kurikulum dalam pengajaran. Pemilihan bahan sumber yang sesuai dapat mengelakkan seseorang guru menyentuh sensitiviti sesuatu kaum.

interaksi antara murid pelbagai kaum akan terbuka luas dan secara tidak langsung dapat memupuk nilai perpaduan dalam kalangan murid.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN18 kepada murid untuk mengambil bahagian dalam aktiviti pembelajaran. 18 | P a g e . Kepercayaan dan amalan agama yang dianuti oleh murid tidak harus dipertikaikan dan aktiviti yang dijalankan haruslah berupaya menyemai semangat saling percaya dan mempercayai ke dalam jiwa murid. Proses sosiaisasi antara kaum tanpa mengira anutan agama hendaklah dikembangkan supaya proses pembentukan kendiri murid dapat dilaksanakan. Secara langsung semangat perpaduan dapat dijalinkan dalam masyarakat majmuk di negara kita. Mereka juga perlu diberikan kesedaran batasan perhubungan dalam interaksi yang berlainan jantina dan saling menghormati antara satu sama lain. Unsur-unsur dialek mengikut kaum hendaklah dielakkan. Laras bahasa yang tepat akan membantu murid berkomunikasi dengan lancar. Penggunaan bahasa yang standard harus diamalkan oleh murid-murid semasa berada di sekolah terutamanya semasa berlangsungnya pembelajaran. Jadi. IMPLIKASI TERHADAP MURID Murid harus bersosial dalam melakukan aktiviti pembelajaran dan seharusnya berinteraksi tanpa mengira kelas sosial dan perlu membuang sikap prejudis terhadap rakan bangsa lain. Hati dan jiwa mereka perlu dibersihkan melalui pendidikan terbaik supaya tidak terdapat perbezaan antara individu atau kumpulan murid dengan yang lain. dan murid harus sentiasa berinteraksi dengan menggunakan bahasa yang betul. Murid juga digalakkan berinteraksi dan berhubung dengan mereka yang berlainan jantina mengikut batas-batas yang sepatutnya.

EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN19 Kemahiran juga berkomunikasi memainkan peranan penting ke arah pembentukan budaya penyayang. dengan peraturan dan arahan yang jelas bagi mengurangkan segala tingkahlaku negatif. menyentuh emosi. penulisan. telefon dan sebagainya. . Guru boleh dapat mengurangkan kadar ponteng dan masalah disiplin melalui pendekatan pengurusan bilik darjah yang berkesan. Mungkin terdapat beberapa orang murid yang nakal di dalam setiap kelas. tahap disiplin yang terkawal melalui tindakan yang berhemah. Murid yang sentiasa mendapat dorongan dan bimbingan guru serta rakan sebaya. Murid biasanya akan terpengaruh kepada tindakan guru yang menunjukkan teladan sebagai seorang profesional. menyeronokkan. kreatif dan ininovatif dan bermatlamat. Kemahiran mengawal kelas sebaik sahaja guru memasuki kelas merupa titik noktah penting dalam pengajaran dan pembelajaran. supaya murid lain tidak menjadi ‘pak turut’. disamping meningkat kecergasan mental. Kadar bilangan murid yang terlalu ramai dan tidak seimbang bukanlah ukuran subjektif bahawa kelas itu tidak dapat dibangunkan. Oleh itu guru mesti membentuk program-program yang bertujuan membangunkan murid. juga melalui pengunaan alat-alat tertentu seperti komputer. Guru mesti mencuba 19 | P a g e oleh bakal guru menghasilkan sebuah bilik darjah yang dapat ditransformasikan menjadi sebuah rumah yang menepati slogan ‘bilik darjahku. hubungan yang mesra sesama murid dan murid dengan guru. Komunikasi berkesan dapat dicapai melalui cara bertutur. Murid –murid yang menimbulkan punca permasalahan harus dikenalpasti. Murid biasanya suka akan budaya belajar yang ceria. pengunaan bahasa badan. namun harus diingat bahawa bukan murid menjadi punca permasalahan. Guru diperlukan membentuk budaya bilik darjah yang dinamis. yang dibaluti perasaan kasih saying dapat memberi peluang yang terbaik untuk mengembangkan potensi diri mereka kea rah pembentukan modal insane yang berkualiti. Kecekapan yang ditunjukkan rumahku’. mementingkan aspek nilai-nilai murni. Tindakan murid boleh dibuat jangkaan oleh guru.

murid ini akan boleh berkomunikasi dan berinteraksi sesama mereka.murid tersebut sewajarnya dikumpulkan dalam kumpulan yang pelbagai kaum. Menyusun kumpulan murid. Apabila pelbagai bangsa ini berinteraksi.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN20 membantu menyelesaikan punca permasalahan dan meneruskan aktiviti pengajaran dengan banyak berinteraksi dengan murid sehingga ia merasakan dirinya mendapat perhatian dan dihargai sehingga ia merasakan mendapat perhatian dan dihargai bukan kerana dirinya tetapi kerana tingkahlakunya yang disenangi guru.rakan lain.murid dan menambahkan lagi kemahiran berbahasa Melayu dalam kalangan murid yang tidak berbangsa Melayu. Jika di dalam sesebuah kelas itu terdapat murid yang berbilang kaum. proses penerimaan akan berlaku antara pelbagai budaya. Ketegasan terhadap disiplin murid perlu dilakukan dengan cara dan pendekatan berhemah yang menampakkan bahawa ketegasan itu bukan bertujuan mendera tetapi lebih kepada pengajaran..murid ini berbeza bangsa dan agama. Dengan mencampuradukkan murid. masing.murid yang berbilang kaum ini. Melalui kerjasama ini. pasti mereka menggunakan bahasa Melayu sebagai bahasa perantaraan. Hal ini membawa makna walaupun murid. murid. Hal ini boleh mewujudkan suasana mesra antara mereka.masing boleh menerima dan menghormati budaya rakan. CADANGAN KE ARAH MEWUJUDKAN PERSEKITARAN BILIK DARJAH YANG MESRA BUDAYA 1. Murid harus diterapkan supaya membiasakan diri datang ke bilik darjah tepat pada masanya. Kesabaran. 20 | P a g e . Kerjasama ini boleh membentuk kesepaduan antara mereka dan juga dapat membentuk budaya satu Malaysia. kecekalan dan kesungguhan untuk membentuk perangai murid memang mengambil masa yang lama. maka murid.murid yang berbilang kaum ini boleh bekerjasama antara satu sama.murid yang berbilang kaum. Ini akan dapat mengelakkan salah faham antara murid. Selain itu murid.

3. Ruang fizikal boleh menjadi salah satu daya penarik dalam sesebuah bilik darjah. sudut informasi. dengan mewujudkan ruang hasil kerja murid. guru boleh meningkatkan motivasi murid untuk belajar. Untuk membina persekitaran P&P yang mesra budaya. ruang hasil kerja murid dan sebagainya. Peralatan yang dimaksudkan di sini merujuk kepada alat bantu mengajar. Contohnya ruang bacaan. Selain itu. Alat bantu mengajar yang bukan sahaja menarik tetapi juga sesuai dengan topik pembelajaran pasti akan mendorong murid untuk memberi tumpuan semasa guru mengajar. kegembiraan. guru boleh memupuk budaya positif seperti budaya cintakan ilmu dan budaya membaca. Oleh yang demikian. Peraturan yang dibuat oleh guru dan dilaksanakan oleh murid secara berterusan lama. murid dapat mengingat isi pembelajaran dengan lebih baik. guru mewujudkan peraturan bahawa murid mesti memberi salam kepada guru apabila guru masuk ke kelas dan bersalaman dengan guru apabila tamat sesi persekolahan.murid apabila mereka sudah sebati dengan peraturan ini. Sebagai contoh. Contohnya. mencuba sesuatu yang baru dan memperkembangkan bakat yang dimiliki. Mewujudkan peraturan bersama yang dijadikan budaya. kegembiraan serta hasil pembelajaran murid perlu dititikberatkan.ruangan seperti ini. dengan menggunakan diorama semasa mengajar topik habitat haiwan dalam subjek sains. Mereka akan melakukannya walaupun tanpa disuruh berbuat demikian. guru juga boleh mewujudkan peralatan yang dapat menarik minat murid untuk meneruskan sesi pembelajaran. Selain itu. Daya tarikan sesungguhnya sangat berkesan dalam membina memori jangka masa panjang. Peraturan ini kemudiannya akan dijadikan budaya oleh murid. Persekitaran P&P yang mesra budaya juga mengambil kira unsur peraturan yang perlu diaplikasikan oleh murid. Mewujudkan ruang fizikal dan peralatan serta kemudahan yang dapat memberi keselesaan. murid akan lebih tertarik dan sekaligus membina kefahaman yang lebih tinggi tentang topik berkenaan.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN21 2. Dengan wujudnya ruangan.kelamaan akan menjadi budaya. Budaya seperti ini merupakan satu budaya yang mulia 21 | P a g e . keselesaan. dan memberi kesan positif kepada hasil pembelajaran murid.

Untuk mewujudkan suasana P&P yang mesra budaya. Misalnya dalam permainan ketingting yang merupakan salah satu permainan tradisi Melayu. Guru boleh mewujudkan suasana mesra budaya itu melalui amalan pedagogi. guru bukan sahaja boleh mengajar topik yang perlu diajar tetapi pada masa yang sama boleh menyerapkan ilmu pengetahuan tentang budaya sesuatu kaum itu kepada muridmuridnya. 4. Kaedah main merupakan satu kaedah yang amat sinonim dalam P&P sekolah rendah. Dengan menggunakan permainan tradisi sesuatu kaum dalam P&P. Iban dan sebagainya pasti ada permainan tradisi. India. Apabila guru dihormati. Oleh itu.murid. Menggunakan kaedah belajar sambil bermain. murid boleh belajar tentang pergerakan lokomotor ketingting( 22 | P a g e . Bajau. salah satu caranya ialah dengan mengaitkan isi pembelajaran dengan budaya kaum yang berkaitan. 5.murid tentang pergerakan asas yang meliputi pergerakan lokomotor. Mengaitkan isi pembelajaran dengan budaya. apa kata kalau kita gunakan kaedah ini dalam P&P dan pada masa yang sama menyelitkan unsur budaya pelbagai kaum? Bagaimana pula ia dilakukan? Dalam budaya pelbagai kaum seperti kaum Melayu.kanak.kaum yang pelbagai. Cina. Oleh itu. budaya yang dimaksudkan ialah budaya kaum. pergerakan bukan lokomotor dan manipulasi alatan. Ia juga adalah budaya bagi golongan kanak. Proses P&P bukan sahaja berlaku di dalam bilik darjah tetapi juga boleh berlaku di luar bilik darjah seperti di padang dan perpustakaan. Permainan tradisional boleh digunakan dalam mengajar murid. maka pelajaran akan lebih berkat lagi. Permainan tradisi juga merupakan satu budaya. Contoh yang paling mudah ialah dalam subjek Pendidikan Jasmani.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN22 kerana ada nilai menghormati guru di situ. Main merupakan satu aktiviti yang menyeronokkan dan dapat menarik perhatian murid. fokus untuk mewujudkan persekitaran P&P mesra budaya bukan hanya tertumpu di dalam bilik darjah. Dalam konteks ini.

23 | P a g e .Marilah kita sama-sama membajai kepelbagaian ini dengan kuntum-kuntum perpaduan agar negara kita akan terus maju dan mencapai matlamat negara.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN23 melompat dengan satu kaki) dan pergerakan bukan lokomotor iaitu imbangan badan. Permainan masyarakat India seperti Kabaddi pula boleh digunakan untuk dijadikan permainan kecil.Kepelbagaian ini mewujudkan Malaysia yang unik pada mata dunia dan menguji kepintaran para pemimpin negara untuk memupuk kepelbagaian itu menjadi suatu ikon yang berharga di negara ini. KESIMPULAN Sebenarnya kepelbagaian etnik yang terdapat di Malaysia merupakan suatu rahmat kepada negara ini.

Hal ini disebabkan subjek ini merupakan subjek baru dan saya belum mengetahui tentang skop pembelajaran subjek ini. saya bersyukur kepada Allah SWT kerana telah memberi peluang dan kesempatan untuk saya menyiapkan tugasan ini.Di samping itu. Proses mengumpul maklumat ini berlaku sepanjang masa sehingga saya menyiapkan tugasan ini..Aktiviti ini telah memudahkan saya menyiapakan tugasan ini dengan jayanya.Selepas pensyarah subjek ini menerangkan secara ringkas kehendak soalan tugasan tersebut barulah saya memahami tugasan tersebut serba sedikit.saya juga menghubungi rakan-rakan sekuliah untuk mendapatkan input tambahan dan saya juga menyertai forum di facebook yang membincang topik ini. 24 | P a g e . Hal ini demikian kerana saya menulis esei sambil membuat rujukan pada masa yang sama. Perkara pertama yang saya lakukan ialah membuat pembacaan tentang tajuk esei ini dalam buku. jurnal. artikel dalam internet dan sebagainya. Saya sangat keliru dengan kehendak tugasan pada waktu itu.Selepas meneliti semula soalan beberapa kali dan berbincang dengan kawan-kawan sekuliah dan masing-masing memberikan input yang menjurus kepada melaksanakan tugasan tersebut dengan cemerlang barulah segala kekeliruan dapat saya atasi.Saya cuba memahami kepelbagai budaya yang terdapat di dalam negara kita dan implikasinya kepada proses pendidikan di Malaysia. Penerangan yang diberikan semasa interaksi pertama agak jelas tetapi saya kurang faham kehendak soalan yang diutarakan untuk menulis esei ini.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN24 REFLEKSI Alhamdulillah.Sesungguhnya kepelbagaian budaya memberikan impak yang besar dan sistem pendidikan negara.

Antaranya ialah tentang etnik-etnik yang terdapat di Malaysia. agama dan sebagainya.Cina dan India.Satu jumlah yang sangat besar.masalah itu telah berjaya diatasi kerana saya telah menggunakan pelbagai strategi dalam mengurus masa. banyak input baru yang telah saya peroleh. saya mengambil lebih masa pada waktu malam untuk menulis esei ini.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN25 Dari segi peruntukan masa bagi menyiapkan esei ini. Murut.Mengikut Wikipedia.Sebagai seorang guru yang mempunyai tanggungjawab yang bukan kepalang penting di sekolah iaitu guru Bahasa Melayu Tahun 6. saya juga sempat mencari maklumat tentang statistik demografi penduduk di Malaysia.Cina pula mewakili 25 peratus dan India pula 7 peratus dan yang selebihnya adalah terdiri daripada kelompok peribumi kecil seperti Dayak.Melanau dan Orang Ulu di Sarawak.saya telah mendapat pelbagai faedah terutamanya mengenai peranan guru dalam menangani kepelbagaian budaya yang terdapat di dalam kelasnya. Sebagai contoh. Melalui penulisan esei ini. Melalui dapatan ini. Melayu Brunei di Sabah Melalui tugasan ini.Guru sebagai insan yang telah diamanahkan untuk mendidik murid-murid menjadi masyarakat madani berhadapan dengan cabaran yang besar dalam usaha menangani kepelbagaian budaya ini. saya dapat mengetahui secara terperinci bilangan penduduk di Malaysia berdasarkan kaum.Hal ini demikian kerana saya terlibat dengan kelas tambahan dan aktiviti-aktiviti sekolah yang lain.Namun. Di samping itu.Namun secara umumnya. Etnik Melayu merangkumi 55 peratus penduduk di Malaysia.saya memang berasakan seolah-olah saya tidak cukup masa untuk menyiapkan tugasan ini dengan baik. secara jujur saya mengatakan tidak cukup memandangkan banyak aktiviti yang perlu dilakukan pada masa yang sama.di Malaysia terdapat 64 etnik .Pelbagai etnik pasti menuntut keprihatinan yang bukan sedikit untuk menyediakan pendidikan yang sama rata dan adil kepada semua etnik.Jika seseorang guru gagal untuk menangani cabaran ini maka pasti hasrat kerajaan untuk memupuk perpaduan kaum daripada akar umbi akan menemui kegagalan.Bidayuh. 25 | P a g e .Kadazandusun. Bajau.kita boleh bahagikan etnik kepada 3 etnik yang besar iaitu Melayu.

Murid akan sentiasa melihat kepada guru mereka dalam mengamalkan sesuatu nilai murni.Ibu bapa merupakan orang yang paling bertanggngjawab dalam melakukan perubahan kerana merekalah yang bertanggngjawab mencorakkan anak-anak mereka.Kerajaan di bawah Kementerian Pelajaran telah melaksanakan banyak program untuk memupuk perpaduan ini antaranya program RIMUP. 26 | P a g e . Saya berpendapat.Hal ini mungkin disebabkan oleh pemahaman yang cetek tentang rasional projek tersebut dilaksanakan ataupun oleh sebab politik demi kepentingan segelintir masyarakat yang tidak ingin melihat perpaduan terus utuh di Malaysia.kegiatan kokurikulum dan melalui kurikulum yang dilaksana di sekolah.Namun usaha daripada pihak guru sahaja tidak memadai andai ibu bapa dan masyarakat tidak memberikan kerjasama dalam merealisasikan aspirasi negara.Guru sebagai orang yang paling dekat dengan murid selain ibu bapa mereka mesti sentiasa mengamalkan nilai-nilai murni dalam amalan sehariannya agar dapat menjadi cerminan kepada nilai murni kepada murid-murid. Selain itu.Mereka mesti melihat perpaduan ini dalam konteks yang lebih luas yang melibatkan pembinaan negara bangsa yang dikagumi pada mata dunia.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN26 Saya juga menyedari bahawa pihak kerajaan juga memainkan peranan yang besar dalam usaha memupuk perpaduan pada peringkat sekolah. saya juga sedar betapa pentingnya peranan guru dalam memupuk perpaduan kaum di negara ini melalui penerapan nilai-nilai murni.Jika semua ibu bapa bertekad untuk menjadikan perpaduan kaum sebagai asas kepda pembinaan negara Malaysia yang aman maka mereka mesti mengubah corak pemikiran mereka agar tidak menjurus kepada survival etniknya sahaja. menjadi contoh teladan dan sebagainya.Saya juga menyedari usaha murni pihak kerajaan dalam pemupukan perpaduan ini adakalanya tidak mendapat sambutan yang baik daripada khalayak.sebenarnya pihak yang paling penting dalam melakukan perubahan ini ialah ibu bapa mereka.Antara contoh kegagalan program kerajaan ialah Sekolah Wawasan.Kerajaan telah menyalurkan peruntukan berjuta-juta ringgit dalam memastikan segala program untuk perpaduan berjalan dengan lancar dan berjaya mencapai objektif pelaksanaannya.

Saya juga berharap agar masyarakat Malaysia akan memberikan kerjasama yang tidak berbelah bagi kepada pihak kerajaan dalam usaha menjadikan perpaduan sebagai asas kemajuan negara.Kerapuhan perpaduan menjurus kepada kehancuran negara.tanggungjawab kami bukan alang-alang besarnya.Tanpa komitmen yang tinggi tidak mungkin saya akan dapat melahirkan murid-murid yang mencintai negaranya lebih daripada mencintai etniknya sahaja.Tiada kemajuan bakal dicapai jika perpaduan dalam kalangan rakyat Malaysia masih rapuh.maju dan progresif akan menjadi kenyataan.Saya sedar.Saya juga berharap agar segala usaha yang telah dilaksanakan oleh pihak kerajaan akan membuahkan hasil yang diharapkan. Akhirnya.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN27 Saya amat berharap saya dan rakan-rakan guru yang lain akan dapat menjadi seorang guru yang mampu mendokong aspirasi negara ini untuk mewujudkan masyarakat yang bersatu padu. 27 | P a g e .semoga impian kita untuk melihat rakyat Malaysia bernaung di bawah payung 1 Malaysia yang aman.

Putrajaya Mohd Najib A. (2011).my Kamus Dewan. Jurnal Pendidikan Universiti Teknologi Malaysia 12 : 99-118 Mohd Shafie bin Haji Apdal (2008).statistics. Membina Bangsa Malaysia Jilid 4 Integrasi Nasional. Kesenian dan Warisan. Boon Pong Ying. Ghafar & Ali Harun (2007). Rancangan Malaysia Ke-9 – Pelan Induk Pembangunan Pendidikan (2006-2010). Edisi Keempat (2007).gov. Jabatan Perpaduan Negara dan Integrasi Nasional.t). Kuala Lumpur : PTS Professional Noriati A. Sharifah Fakhriah Syed Ahmad dan Zuraidah A. Dicapai pada 15 Mac 2012 daripada http://www. Kebudyaan. Najeemah Md. Majid. Perbezaan antara Pengetahuan dan Amalan Konsep KBSM di Kalangan Guru. 28 | P a g e . Yusof (2007). Selangor : Oxford Fajar Sdn.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN28 RUJUKAN Banci Penduduk dan Perumahan Malaysia 2010 (Banci 2010) (t. Kementerian Perpaduan. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa Dan Pustaka Kementerian Pelajaran Malaysia (2006). Bhd. Laman Web Rasmi Jabatan Perangkaan Malaysia : Sumber Statistik Rasmi Malaysia. Konsep Pendidikan. Rashid. Siri Pendidikan Guru : Budaya dan Pembelajaran.

Kepimpinan & pembangunan pelajar sekolah di Malaysia.com.penerangan.mstar.my Salhah Abdullah (2009). Yaakob Daud (2007). Aziah Ismail.t). Kuala Lumpur : PTS Professional Yahya bin Don. Teks Ucapan Penuh Menteri Pelajaran Sempena Hari Guru. Selangor : PTS Professional Muhyiddin Yassin (16 Mei 2011).gov. Mstar Online. Kecerdasan Pelbagai.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN29 Perspektif Wawasan 2020 (t. Dicapai pada 10 Mac 2012 daripada http://pmr. Dicapai pada 16 Mac 2012 daripada ://www.my/ 29 | P a g e .Aplikasi dalam Pengajaran dan Pembelajaran.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful