EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN1

PENGHARGAAN
Pertama sekali, saya ingin melahirkan syukur ke hadrat Allah di atas segala petunjuk dan hidayah-Nya. Alhamdulillah, Tugasan Seni Dalam Pendidikan ini telah berjaya disiapkan dengan ilham, kurnia dan petunjuk yang telah dianugerahkan oleh-Nya. Selawat dan salam ke atas junjungan Nabi besar kita Muhammad s.a.w dan kepada ahli keluarganya. Seinfiniti penghargaan dan ucapan terima kasih yang tidak terhingga kepada En.Hamdan bin Mahfoh selaku pensyarah kursus ini yang terlalu banyak membantu, membimbing dan juga sebagai pemudahcara sepanjang proses saya menyiapkan tugasan ini. Tanpa tunjuk ajar yang begitu jitu dan padu daripada beliau, menyiapkan tugasan ini dengan baik. Tidak lupa juga saya merakamkan ucapan terima kasih kepada rakan-rakan dan ahli keluarga yang banyak memberi sokongan dan dorongan di samping menyumbangkan idea-idea yang bernas . Terima kasih sekalung budi. tidak mungkin saya akan dapat

Dewa sakti melayang ke Daik Hendak mencari Dewa Jaruga Kalau ada budi yang baik Sampai ke mati orang tak lupa

1|Page

EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN2

ISI KANDUNGAN 1.0 2.0 Pengenalan Aspek kepelbagaian sosio budaya etnik Bajau 2.1 2.2 Asal usul etnik Bajau Nilai dan Kepercayaan

Muka surat 3-4

4-6 7-8

2.3 2.4 2.5 3.0

Kematian Perkahwinan Kebudayaan dan Kesenian

9 – 10 10 – 11 12

Implikasi kepelbagaian budaya 3.1 3.2 3.3 Implikasi terhadap sekolah Implikasi terhadap guru Implikasi terhadap murid 14 – 15 15 – 18 18 – 20

4.0

Cadangan kaedah pengajaran dan pembelajaran untuk mewujudkan persekitaran bilik darjah yang mesra budaya 20 – 23 23 23 – 24 24 - 25

5.0 6.0 7.0

Kesimpulan Refleksi Rujukan

2|Page

5 peratus di Sabah.India (7.Justeru itu.adat resam.akal budi atau cara berfikir.Sagor et al. Untuk tujuan kerja kursus ini.Melayu merupakan kumpulan etnik utama di Semenanjung Malaysia iaitu 63.Cina (24. dan peraturan tingkah laku.saya telah memilih etnik yang terdapat di Sabah iaitu etnik Bajau .banci penduduk di Malaysia sehingga 2010 ialah seramai 28.menjelaskan bahawa budaya sebagai sistem sosial yang diintegrasikan oleh nilai-nilai.kepercayaan.Tegasnya.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN3 1.Warganegara Malaysia terdiri darpada kumpulan etnik Bumiputera (67.7%).8%).sikap dan nilai.nilai.2007).0 PENGENALAN Malaysia merupakan Negara yang sangat unik kerana terdiri daripada penduduk berbilang kaum dan etnik daripada pelbagai budaya.agama.Islam merupakan agama yang paling meluas dianuti di Malaysia dengan perkadaran 61.budaya menggambarkan cara hidup.3 peratus daripada jumlah keseluruhan warganegara di Sarawak.Beliau juga menjelaskan bahawa budaya ialah kajian tentang tingkah laku manusia dalam satu kumpulan yang berbeza mengikut masyarakat.Dalam kalangan warganegara Malaysia.Aziah dan Yaakob. 3|Page .3%) dan lain-lain (0.susunan organisasi ekonomi.budaya boleh didefinasikan sebagai suatu cara hidup yang diamalkan oleh kumpulan tertentu dan meliputi sistem sosial.kumpulan etnik.Menurut laporan yang telah dikeluarkan oleh Jabatan Perangkaan Malaysia.suku dan sub budaya yang lain.manakala Kadazan/Dusun merekodkan sebanyak 24.2 peratus bukan warganegara. Kamus Dewan (2007).Iban mencatatkan 30.3 peratus dengan diikuti dengan agama Buddha (19.kita patut bersyukur kerana kita masih boleh hidup dalam keadaan yang aman dan harmoni.Dari segi agama.politik.(1994) dalam Yahya (2007).kepercayaan dan sikap (Yahya.2%) dan Hindu (6.6%).kepercayaan.berkelakuan dan sebagainya.mendefinasikan budaya sebagai kemajuan fikiran.4%). Selain itu.3 juta yang merangkumi 91.1 peratus.Kristian (9.3%).8 peratus warganegara dan 8.

Pala’u tinggal di dalam lepa yang bergerak bebas di sekitar laut Sulawesi.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN4 MASYARAKAT BAJAU Masyarakat Bajau merupakan masyarakat pribumi Sabah dan dari segi populasinya adalah kedua terbesar selepas kaum Kadazan. Mereka juga bukan penganut agama Islam. Justeru itu. mereka hanya mendarat di tepian pantai atau pesisiran sama ada di jajaran pulau atau tanah besar. Sehingga tahun 1950-an. Kebanyakan masyarakat Bajau mendiami kawasan Samporna dan Kota Belud. kawasan-kawasan tersebut adalah dalam lingkungan Nusantara. baik di Selatan Filipina. Bangsa Bajau atau Samah dapat dibahagikan kepada dua kelompok utama iaitu Pala’u (Bajau Laut) dan Samah (Bajau Darat). terdapat dalam kalangan orang-orang Samah yang tidak mengakui Pala’u sebagai Bajau oleh sebab kesuluruhan Samah adalah beragama Islam. 4|Page . maka mereka adalah Melayu tulen. Terdapat pelbagai suku kaum dalam kalangan masyarakat Bajau seperti Ilanun. Riau-Lingga atau Maluku. Borneo Utara. ASAL USUL ETNIK BAJAU Ada pendapat mengatakan bahawa Bajau berasal dari Johor. Sulu dan sebagainya. air atau untuk membaiki lepa mereka. yang kemudian tersebar luas di seluruh kepulauan Melayu dan Lautan Pasifik1. Ada juga yang mengatakan Bajau berasal dari Kepulauan Riau-Lingga di Indonesia dan ada pula yang mengatakan etnik ini berasal dari kepulauan Maluku. Hakikatnya. Johor. Kajian awal oleh Badan Galak Pusaka (2000) mengenai asal-usul bangsa Bajau mendapati bahawa bangsa Bajau adalah generasi asli Melayu Deutro yang mula bergerak dari Yunan menuju arah selatan (Asia Tenggara) pada kira-kira 1500 tahun Sebelum Masehi iaitu 3500 tahun yang lalu. untuk mendapatkan keperluan seperti ubi kayu. Oleh sebab bangsa Bajau adalah generasi asli Melayu Deutro.

mereka masih mengamalkan kehidupan tradisional seperti kegiatan menangkap ikan dan kaum Bajau di sini digelar Bajau Laut.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN5 Daripada segi bahasa dan pertuturan. Walaubagaimanapun orang-orang Bajau di bahagian Timur Sabah ini kebanyakkannya 5|Page . Bagi kaum Bajau yang berada di bahagian pantai Timur Sabah . Kaum Bajau dahulunya juga adalah pelaut yang mahir iaitu kegiatan utamanya ialah pelanunan serta penangkapan ikan. Orang-orang Bajau juga mempunyai kemahiran menunggang kuda dan ini menjadikan mereka antara kaum yang paling berjaya di Sabah. penunggang kuda kaum Bajau ini sering kelihatan dalam pakaian berwarna-warni malah kuda mereka juga dipakaikan kain seperti penunggang juga Orang Bajau yang berada di sebelah pantai Barat Sabah kebanyakkannya menetap dari bahagian Kota Kinabalu sehingga ke Kota Belud. bahasa Bajau mempunyai lebih daripada 20 subdialek. Kemahiran mereka ini menjadikan mereka terkenal di negeri Sabah dan diberi gelaran "Koboi Timur" atau "Koboi Sabah". Kajian awal oleh Badan Galak Pusaka menunjukkan terdapat sekurangkurangnya 26 subdialek bahasa Bajau. Kaum Bajau didapati mempunyai kemahiran membina sampan atau kapal yang sederhana saiznya dalam beberapa catatan sejarah. Mereka ini merupakan antara pelaut terkenal pada zaman dahulu sebelum kedatangan penjajah di Sabah. Semasa dalam majlis tertentu seperti pesta dan hari perayaan. Kaum Bajau merupakan kaum bumiputra kedua terbesar di negeri Sabah. Kaum Bajau kebanyakannya beragama Islam dan berasal dari dua kumpulan etnik yang tidak jauh bezanya iaitu Bajau di pantai Timur dan juga Bajau di pantai Barat.

Bukan itu sahaja. 6 bahasa Bajau digunakan dan semuanya berasal daripada keluarga Sama-Bajau. perdagangan. hijau. Di Sabah. Kaum Bajau pantai Barat Sabah pula mengadaptasikan bahasa mereka daripada bahasa Melayu. bahasa mereka dipinjam daripada Suluk iaitu bahasa perdagangan di Laut Sulu. 6|Page . Bagi kaum Bajau daripada bahagian pantai Timur Sabah. Kaum Bajau bahagian ini telah bekerjasama dengan kaum Kadazan dusun dari segi akitviti ekonomi. Pengguna bahasa ini termasuklah pendatang-pendatang daripada negara jiran. muzik dan juga rekabentuk bangunan.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN6 telah menetap di darat atau di perkampungan tepian pantai. kuning. emas dan putih. Segelintir daripada mereka masih lagi tinggal dalam perahu yang merantau ke sana-sini iaitu Lepa. perhubungan sosial serta kebudayaan. oren. Kaum wanita Bajau juga terkenal dengan tenunan kain mereka iaitu Dastar yang disulam dengan kain berwarna merah. pengaruh kebudayaan daripada kedua-dua kaum ini juga dapat dilhat dari segi kesenian material. Orang Bajau dikatakan telah menggunakan sistem Barter dalam aktiviti ekonomi mereka iaitu menukar ganti hasil tangkapan ikan mereka dengan beras orang Kadazan.

menempah bidan. secara rasminya bidan bertanggungjawab menjaga wanita hamil tersebut. Setelah tujuh bulan hamil. bidan dikenali sebagai pengulin atau pandai.  Melenggang perut Selain daripada pantang larang dan adat-adat seperti di atas. di samping memudahkan proses kelahiran kelak.  Berpantang Untuk mengelakkan bahaya sewaktu mengandung. wanita berkenaan akan menempah bidan dan satu majlis doa selamat akan diuruskan oleh bidan tersebut dan mulai hari itu hingga hari ke-44 selepas kelahiran bayi. antaranya ialah berpantang.Sebaik sahaja bayi dilahirkan. Kemudian pasu tembaga beserta kandungannya sekali diletakkan di atas talam yang telah diisikan segantang padi.  Tanda Kelahiran Apabila sudah genap tujuh bulan mengandung. kelapa tua itu akan ditanam bersama-sama tembuni si ibu sebagai tanda kelahiran bayi yang berkenaan. Ia bertujuan untuk menjaga keselamatan dirinya serta kandungan. menyediakan kelapa tua sebagai tanda kelahiran dan melenggang perut. wanita tersebut perlu menjalani beberapa pantang larang tertentu. suatu tanda kelahiran akan disediakan iaitu sebiji kelapa tua yang baru tumbuh tunasnya dibalut dengan kain putih dan diletakkan ke dalam sebuah pasu tembaga.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN7 NILAI DAN KEPERCAYAAN 1 Kelahiran Sewaktu mengandung Terdapat beberapa adat yang dijalankan oleh masyarakat Bajau ketika seseorang wanita itu mengandung. wanita Bajau juga perlu melalui upacara melenggang perut atau dikenali sebagai maglenggang dalam kalangan 7|Page . Antara pantang larang tersebut termasuklah iaitu wanita hamil tidak boleh berjalan malam kerana dikhuatiri akan diganggu oleh makhluk halus.  Menempah bidan Dalam masyarakat Bajau.

terdapat beberapa adat lain yang dilakukan semasa menyambut kelahiran bayi tersebut iaitu adat potong tali pusat. Di samping itu. Selain bubur atau nasi tanpa lauk. Adakalanya di bawah rumah tersebut. bidan akan segera dipanggil dan beberapa peralatan tertentu disediakan. si ibu perlu mengambil ubat yang dibuat daripada tumbuh-tumbuhan. Upacara ini diadakan hanya jika seseorang wanita itu mengandung anak pertama dan upacara dijalankan ketika kandungan berusia tujuh bulan.  Semasa Bersalin Apabila sudah tiba masanya. tembuni ibu dicuci.  Naik Buai Oleh sebab kelahiran anak pertama dianggap sebagai peristiwa istimewa. duri dan benda-benda tajam seperti besi atau parang diletakkan untuk mengelakkan atau menjauhkan gangguan makhluk halus terhadap si ibu dan bayi. Tempurung itu pula akan ditanam bersama-sama kelapa tua yang telah disediakan di suatu tempat berdekatan dengan rumah si ibu untuk menandakan kelahiran anaknya  Berpantang Terdapat beberapa pantang larang yang perlu diamalkan oleh seseorang wanita yang baru lepas bersalin.  Menanam Tembuni Pada hari kelahiran itu juga. ada kalanya pada hari yang sama diadakan juga upacara naik buai atau dipanggil pesakat nirundangan dalam kalangan masyarakat Bajau. Selain kenduri. dibungkus dengan kain putih dan diletakkan ke dalam tempurung. dan menanam tembuni.Bayi berkenaan akan dinaikkan ke dalam buaiannya buat pertama kali. Antaranya ialah si ibu tidak boleh makan sembarangan makanan.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN8 masyarakat Bajau. maka ibu bapa akan mengadakan kenduri tambahan. 8|Page . azan.

dikafan dan disembahyangkan. tawak-tawak patai atau pukulan gong akan dibunyikan sebagai tanda seseorang itu telah meninggal dunia. doa akan dibaca dan mayatnya akan ditutup dengan kain. seperti dimandi.Masyarakat Bajau percaya “Balan-balan” merupakan sejenis lembaga yang berasal daripada manusia.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN9  Berkhatan Sebagai orang Islam. KEMATIAN Antara masyarakat Bajau dengan masyarakat Islam yang lain memang tidak banyak perbezaan dari segi menguruskan pengebumian kerana mereka sama-sama mengikuti peraturan agama Islam walaupun terdapat sedikit sebanyak pengaruh adat tempatan. 9|Page . • Adat mengawal kubur Masyarakat Bajau yang asalnya berfahaman animisme. beberapa adat. Adat paling menarik dalam budaya masyarakat Bajau ialah adat mengawal kubur. Upacara kematian mereka dilakukan secara teliti bersandarkan keperluan agama dan adat kerana melalui upacara inilah si mati dipercayai dapat menyesuaikan diri dengan keadaan hidup baru di akhirat. budaya dan kepercayaan masih dipegang kuat kerana telah diamalkan turun temurun. Pada masa itu. kini telah banyak memeluk agama Islam. Mengikut adat bajau. anak-anak lelaki dan perempuan akan dikhatankan apabila sudah cukup umur. • Selepas Kematian Apabila seseorang itu meninggal dunia. mereka mesti menangisi kematian tersebut kerana ia melambangkan kesedihan mereka.. Kawalan kubur selama tujuh hari dimestikan kerana masyarakat Bajau percaya mayat akan didatangi balan-balan dalam tempoh tersebut. Namun demikian. Seterusnya mayat tersebut akan diuruskan sepenuhnya mengikut peraturan agama Islam. Lazimnya anak perempuan akan dikhatankan ketika berumur lima tahun sementara anak lelaki pula dikhatankan ketika berumur 12 dan 15 tahun.

Pihak keluarga perempuan menentukan jumlah kerbau yang akan dihadiahkan untuk majlis perkahwinan.. Tujuh ekor bagi keluarga yang berada. tiga ekor bagi keluarga yang sederhana dan seekor bagi keluarga biasa 10 | P a g e . sepersalinan pakaian dan wang tunai sebanyak RM100. upacara merisik terlebih dahulu dilakukan terhadap gadis yang menjadi calon  Meminang Upacara meminang dilakukan dalam satu majlis yang dinamakan seruan. pihak lelaki membawa sebentuk cincin. Sebelum perkahwinan berlangsung.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN10 PERKAHWINAN  Merisik Adatnya tidak banyak bezanya daripada adat masyarakat Melayu. Dalam majlis itu.00 sebagai pengikat tali pertunangan. Masa pertunangan biasanya berlangsung selama setahun untuk membolehkan pihak lelaki membuat persediaan.

tiga hari bagi keluarga sederhana dan sehari bagi keluarga miskin.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN11 MAJLIS PERKAHWINAN Pengantin Bajau Majlis perkahwinan dibuat sebelum hari perkahwinan.TARIAN Tahukah anda. kemudian diikuti dengan tarian tradisional yang dikenal sebagai limbai.. Majlis ini mungkin berlangsung hingga larut malam. 11 | P a g e . Sebaik saja rombongan pengantin sampai. KEBUDAYAAN DAN KESENIAN a. Tarian Limbai digerakkan ketika menyambut ketibaan pengantin lelaki yang diarak ke rumah pengantin perempuan. tarian Limbai adalah sejenis tarian asli masyarakat suku Bajau. Keluarga yang berada mengadakan majlis tujuh hari sebelumnya.

Limbai ialah tarian suku kaum Bajau yang menetap di daerah Kota Belud di bahagian pantai Barat Sabah.Kima di jadikan lauk dalam makanan tradisi Orang Bajau.Makanan tradisional kima adalah nama sejenis kerang laut dan terdapat dalam beberapa spesies.Antaranya ialah kima. Ia juga sering dipersembahkan pada majlis keramaian tertentu dalam masyarakat berkenaan. Tarian ini dipersembahkan tiga hingga empat pasangan penari dan bercirikan gerakan lenggokan tangan penari yang lemah-lembut. Irama dan bahasa tarian mengiringi anggota rombongan pengantin naik ke rumah.tarian dan sebagainya.antaranya lapiran. Ia adalah upacara khas sebagai isyarat menjemput pengantin naik ke rumah untuk melakukan istiadat ijab kabul yakni pernikahan. MAKANAN TRADISI Masyarakat Bajau juga terdapat kebudayaan mereka yang tersendiri.Kima ini boleh dimakan mentah-mentah setelah dihiris atau di potong kecil-kecil dan dicampur 12 | P a g e . lalu tarian Limbai dipersembahkan di depan pengantin.seperti makanan tradisional.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN12 perarakan dihentikan sementara.kima bohe dan sollot-sollot iaitu bersaiz kecil dan menyelit di celah-celah permukaan batu.putu. Penari melambaikan selendang mereka sebagai simbol mengundang dan mengucapkan selamat datang.dan Tompe atau tinompeh.Dari segi makanan.terdapat pelbagai jenis makanan.

Pakaian lelaki dari kain satin berhias renda dan pakaian wanita juga dari satin yang dilengkapi dengan mandapun dan tali pinggang.sehingga warna kekuning-kuningan.Pati ubi itu kemudiannya digoreng tanpa minyak di dalam kuali. PAKAIAN TRADISIONAL Bagi pakaian tradisional suku Kaum Bajau.makanan tradisional putu pula adalah makanan yang berupa ubi kayu yang diparut dan telah diperah airnya lalu dimasak secara stim.Selain itu.Manakala makanan tradisional Tompe atau Tinompeh juga ialah makanan yang berupa ubi kayu yang diparut dan telah diperah airnya.Berdasarkan gambar. samping dan destar. Lelaki Bajau menggayakan baju potongan Cekak Musang. perhiasan leher mandapun dan perhiasan kepala sarempak. 13 | P a g e .Pasangan suku kaum Bajau menggayakan pakaian adat perkahwinan dan kebesaran.Ia juga boleh dimakan bersama sayur. wanita menggayakan blaus badu sampit dan kain sarung olos berangkit. seluar.Manakala.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN13 dengan air limau dan lada serta rempah ratus yang lain mengikut selera seseorang.

sekolah perlu perihatin dengan keperluan masyarakat pelbagai budaya dan menggambarkan kepelbagaiannya melalui struktur organisasi. melalui pemahaman tentang budaya etnik lain adalah diharapkan satu situasi asimilasi dan toleransi boleh diwujudkan supaya ruang untuk perpaduan lebih terbuka luas. Menurut Najeemah (2006). meliputi daya usaha pendidikan. pihak sekolah boleh mengadakan pelbagai program yang menjurus kepada penghayatan prinsip-prinsip Rukun Negara. 14 | P a g e . Selain itu. pihak sekolah boleh mengadakan aktiviti yang memfokuskan kepada pengenalan tokoh-tokoh dan pemimpin negara daripada pelbagai kaum serta mengetahui tempattempat bersejarah Negara. Menurut Abdullah (2005). Antara program yang boleh dijalankan ialah acara mengibarkan Jalur Gemilang. Oleh itu. mengadakan pertandingan fotografi dan melukis sempena bulan kemerdekaan.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN14 IMPLIKASI DALAM PENDIDIKAN PELBAGAI BUDAYA DI MALAYSIA IMPLIKASI TERHADAP SEKOLAH Sekolah adalah tempat terbaik untuk menyemai semangat toleransi. pihak sekolah perlulah merancang dan melaksanakan pelbagai program dan aktiviti ke arah memupuk perpaduan kaum dengan melibatkan murid daripada pelbagai kaum bagi member peluang kepada mereka untuk mengenali dan memahami budaya antara satu sama lain. Beliau menambah. pendidikan pelbagai budaya mesti menjadi sebahagian daripada program pendidikan dan sebahagian daripada falsafah pendidikan. perpaduan nasional dan persefahaman murid pelbagai agama dan bangsa di negara kita. Seterusnya. Kelab Rukun Negara perlu ditubuh dan diaktifkan bagi mengendalikan pelbagai program berkaitan aktiviti patriotik seperti Bulan Kemerdekaan.

Seperti yang kita sedia maklum. Abdul Rashid Mohamed (2007). Bidayuh dan lain-lain. kaligrafi. dan bentuk tubuh badan. Menurut Mahani Razali. Menurut Papalia (2001). dan ciri-ciri personaliti serta reaksi emosi. Rakyat Malaysia terdiri daripada beberapa kaum yang utama seperti Melayu. khat dan sebagainya bagi memupuk integrasi antara kaum. setiap murid adalah berbeza antara satu sama lain. dalam konteks Negara Malaysia. bakat dan lain-lain aspek yang mungkin terdapat dalam kalangan individu dalam sesuatu kumpulan. Perkembangan ini menunjukkan guru-guru perlu memahami perbezaan individu dalam pendidikan. IMPLIKASI TERHADAP GURU Pertama. Menurut Mahani (2006). Guru perlu memahami perbezaan murid secara individu dalam kelasnya. wau. berat. perbezaan individu memang menjadi suatu perkara yang jelas.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN15 Selain itu. Ini dapat dikesan dengan memahami pola perkembangan dan sifat perseorangan murid. Abdul Rahman Abdul Aziz. Kadazan. moral. tingkah laku. dalam hal-hal lain seperti kesihatan dan tahap tenaga. emosi. Ramlah Jantan & Shahabuddin Hashim (2006). sosial. Cina dan India serta kaum-kaum yang lain seperti Iban. guru perlulah memberi layanan yang sama rata kepada semua murid. fizikal. guru perlu memberi perhatian kepada perbezaan murid. Setiap kaum pula terdiri daripada kumpulan etnik yang tersendiri. sama ada sifat-sifat kognitif. Dengan memberi perhatian kepada perbezaan 15 | P a g e . Menurut Abdul Ghani Abdullah. ketinggian. sekolah perlu menganjurkan pertandingan reka cipta yang berunsurkan budaya pelbagai kaum seperti reka cipta tanglung. perbezaan individu merujuk kepada variasi atau ketidaksamaan individu daripada norma kumpulan. kemudian baru guru dapat menentukan bahan yang akan diajar serta memilih cara yang sesuai bagi mempertingkatkan kualiti pembelajaran. manusia berbeza dari segi jantina.

Menurut Noriati. guru boleh menggunakan kaedah pembelajaran koperatif dalam sesi pengajaran dan pembelajaran.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN16 individu murid. guru harus berusaha untuk menolong murid memahami dan membentuk nilai. Bagi memastikan layanan yang diberikan adalah adil. politik. guru juga perlu mengajar tanpa membezakan kelas sosial murid.Dalam membentuk nilai murid. pendapatan. Sharifah dan Zuraidah (2011). Jadi. Jadi. melalui kaedah pembelajaran koperatif. Kementerian 16 | P a g e . Selain itu. etnik. dan pekerjaan. guru tidak boleh mengelompok murid mengikut kaum mereka tertentu sahaja. Boon Pong Ying. Seterusnya. taraf sosial dan pencapaian. Kebijaksaan guru mengendalikan perbezaan kelas sosial murid akan mewujudkan pergaulan bebas dan tidak berkelompok dalam sesuatu masyarakat. guru juga perlu menggunakan pelbagai teknik dan kaedah bagi memberi kepuasan kepada murid supaya tidak ada seorang pun murid dalam kelas dikebelakangkan. murid dibahagikan kepada kumpulan yang daripada pelbagai latar belakang. guru akan berjaya membimbing pelajar membina rasa yakin kepada pelajaran dan rasa selamat di sekolah. Dengan cara ini satu suasana pembelajaran yang interaktif akan terbentuk dan pembelajaran akan menjadi menyeronokkan. Pada tahun 2005. Perbezaan kelas sosial yang wujud perlu ditangani supaya tidak ada murid yang berasa mereka dipinggirkan oleh guru dalam aktiviti pengajaran dan pembelajaran. Sebagai contoh. martabat. guru perlu sentiasa menerapkan nilai-nilai dalam semua mata pelajaran yang diajar. sikap serta tingkah laku yang sesuai. Semasa sesi pengajaran dan pembelajaran. murid perlu dilayan sama rata tanpa mengira sama ada mereka dari kelas atasan atau bawahan. Inilah yang dikatakan ‘nilai merentas kurikulum’. mereka dapat saling belajar dan mengenali budaya secara tidak langsung serta dapat mewujudkan sifat kerjasama dan toleransi yang diperlukan dalam masyarakat majmuk. kekayaan. Menurut Noriati (2011). Keadaan ini menjamin semua murid akan berpeluang mengambil bahagian dalam setiap aktiviti yang dijalankan oleh guru dalam kelas. kelas sosial wujud hasil daripada taraf pendidikan dan taraf sosioekonomi keluarga. Kelas sosial merupakan perbezaan kedudukan sesuatu kelompok dalam masyarakat dari segi kuasa.

Selain itu. guru tidak boleh menyentuh atau mempertikaikan kepercayaan yang diamalkan oleh murid-murid. guru perlulah menghormati adat resam dan kepercayaan murid-murid.unsur negatif dan sensitif bagi mana-mana etnik. Jadi. Hal ini menunjukkan betapa Kementerian Pelajaran begitu serius membantu guru untuk menerapkan nilai merentas kurikulum dalam pengajaran. guru perlulah bijak memilih bahan sumber untuk digunakan semasa sesi pengajaran dan pembelajaran. Pemilihan bahan sumber yang sesuai dapat mengelakkan seseorang guru menyentuh sensitiviti sesuatu kaum. guru hendaklah mengelakkan daripada menggunakan unsur . Penerapan nilai ini juga sangat penting bagi seseorang guru bagi merialisasikan hasrat yang terkandung dalam Falsafah Pendidikan Kebangsaan (FPK). Sekiranya nilai .mata malah mendidik murid secara seimbang dari segi intelek. guru perlu sentiasa mendapatkan maklumat yang tepat tentang budaya sesuatu etnik. dengan penerapan nilai ini. Di samping itu.nilai telah tertanam dalam kalangan murid. maka gejala sosial yang berlaku dalam masyarakat dapat dikurangkan.dalamnya kerana FPK merupakan tunjang utama kepada sistem pendidikan di Malaysia. etnik dan kepercayaan murid kerana boleh membawa kepada salah faham antara guru dan murid. Menurut Noriati (2011).EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN17 Pelajaran telah menerbitkan buku panduan pengajaran dan pembelajaran nilai merentas kurikulum KBSR dan KBSM bagi membantu guru-guru melaksanakan penerapan nlai murni dalam pengajaran dengan lebih efektif (Mohd Najib. rohani. budaya hormat-menghormati. jelaslah bahawa tugas guru bukan sahaja memberi input semata . Daripada FPK tersebut. kita perlulah memahami dan menghayati FPK sedalam . jasmani dan emosi. Penggunaan bahasa yang Standard akan memberi peluang sama rata 17 | P a g e . 2011). Sebagai contoh. Sebagai seorang guru. (Noriati. 2007). Seterusnya. guru perlu sentiasa mengingatkan dan menegaskan kepada murid supaya sentiasa menggunakan bahasa yang standard iaitu bahasa Melayu semasa berkomunikasi.menyayangi. Selain itu. Jadi. sayang . guru mesti menggunakan bahasa yang sesuai yang tidak menyentuh unsur sensitif dari aspek gender. bertolak ansur dan sebagainya antara kaum dapat diamalkan.

interaksi antara murid pelbagai kaum akan terbuka luas dan secara tidak langsung dapat memupuk nilai perpaduan dalam kalangan murid. 18 | P a g e . Kepercayaan dan amalan agama yang dianuti oleh murid tidak harus dipertikaikan dan aktiviti yang dijalankan haruslah berupaya menyemai semangat saling percaya dan mempercayai ke dalam jiwa murid. Laras bahasa yang tepat akan membantu murid berkomunikasi dengan lancar. Murid juga digalakkan berinteraksi dan berhubung dengan mereka yang berlainan jantina mengikut batas-batas yang sepatutnya. Proses sosiaisasi antara kaum tanpa mengira anutan agama hendaklah dikembangkan supaya proses pembentukan kendiri murid dapat dilaksanakan. Penggunaan bahasa yang standard harus diamalkan oleh murid-murid semasa berada di sekolah terutamanya semasa berlangsungnya pembelajaran.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN18 kepada murid untuk mengambil bahagian dalam aktiviti pembelajaran. Mereka juga perlu diberikan kesedaran batasan perhubungan dalam interaksi yang berlainan jantina dan saling menghormati antara satu sama lain. Unsur-unsur dialek mengikut kaum hendaklah dielakkan. Jadi. Hati dan jiwa mereka perlu dibersihkan melalui pendidikan terbaik supaya tidak terdapat perbezaan antara individu atau kumpulan murid dengan yang lain. Secara langsung semangat perpaduan dapat dijalinkan dalam masyarakat majmuk di negara kita. IMPLIKASI TERHADAP MURID Murid harus bersosial dalam melakukan aktiviti pembelajaran dan seharusnya berinteraksi tanpa mengira kelas sosial dan perlu membuang sikap prejudis terhadap rakan bangsa lain. dan murid harus sentiasa berinteraksi dengan menggunakan bahasa yang betul.

Murid –murid yang menimbulkan punca permasalahan harus dikenalpasti. menyeronokkan. Guru mesti mencuba 19 | P a g e oleh bakal guru menghasilkan sebuah bilik darjah yang dapat ditransformasikan menjadi sebuah rumah yang menepati slogan ‘bilik darjahku. mementingkan aspek nilai-nilai murni. Kemahiran mengawal kelas sebaik sahaja guru memasuki kelas merupa titik noktah penting dalam pengajaran dan pembelajaran. Kadar bilangan murid yang terlalu ramai dan tidak seimbang bukanlah ukuran subjektif bahawa kelas itu tidak dapat dibangunkan. hubungan yang mesra sesama murid dan murid dengan guru. pengunaan bahasa badan. penulisan. Oleh itu guru mesti membentuk program-program yang bertujuan membangunkan murid. supaya murid lain tidak menjadi ‘pak turut’. tahap disiplin yang terkawal melalui tindakan yang berhemah. Komunikasi berkesan dapat dicapai melalui cara bertutur. Tindakan murid boleh dibuat jangkaan oleh guru. namun harus diingat bahawa bukan murid menjadi punca permasalahan. Mungkin terdapat beberapa orang murid yang nakal di dalam setiap kelas. dengan peraturan dan arahan yang jelas bagi mengurangkan segala tingkahlaku negatif. telefon dan sebagainya. Murid yang sentiasa mendapat dorongan dan bimbingan guru serta rakan sebaya. kreatif dan ininovatif dan bermatlamat. . juga melalui pengunaan alat-alat tertentu seperti komputer.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN19 Kemahiran juga berkomunikasi memainkan peranan penting ke arah pembentukan budaya penyayang. Guru boleh dapat mengurangkan kadar ponteng dan masalah disiplin melalui pendekatan pengurusan bilik darjah yang berkesan. Kecekapan yang ditunjukkan rumahku’. menyentuh emosi. Guru diperlukan membentuk budaya bilik darjah yang dinamis. Murid biasanya akan terpengaruh kepada tindakan guru yang menunjukkan teladan sebagai seorang profesional. yang dibaluti perasaan kasih saying dapat memberi peluang yang terbaik untuk mengembangkan potensi diri mereka kea rah pembentukan modal insane yang berkualiti. disamping meningkat kecergasan mental. Murid biasanya suka akan budaya belajar yang ceria.

murid dan menambahkan lagi kemahiran berbahasa Melayu dalam kalangan murid yang tidak berbangsa Melayu.. Murid harus diterapkan supaya membiasakan diri datang ke bilik darjah tepat pada masanya.masing boleh menerima dan menghormati budaya rakan. 20 | P a g e .EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN20 membantu menyelesaikan punca permasalahan dan meneruskan aktiviti pengajaran dengan banyak berinteraksi dengan murid sehingga ia merasakan dirinya mendapat perhatian dan dihargai sehingga ia merasakan mendapat perhatian dan dihargai bukan kerana dirinya tetapi kerana tingkahlakunya yang disenangi guru. Dengan mencampuradukkan murid.murid yang berbilang kaum ini. Jika di dalam sesebuah kelas itu terdapat murid yang berbilang kaum. Hal ini membawa makna walaupun murid. Apabila pelbagai bangsa ini berinteraksi. Ini akan dapat mengelakkan salah faham antara murid. Menyusun kumpulan murid.rakan lain.murid yang berbilang kaum. pasti mereka menggunakan bahasa Melayu sebagai bahasa perantaraan.murid tersebut sewajarnya dikumpulkan dalam kumpulan yang pelbagai kaum. proses penerimaan akan berlaku antara pelbagai budaya.murid ini berbeza bangsa dan agama. Selain itu murid.murid ini akan boleh berkomunikasi dan berinteraksi sesama mereka. maka murid. Melalui kerjasama ini. Hal ini boleh mewujudkan suasana mesra antara mereka. kecekalan dan kesungguhan untuk membentuk perangai murid memang mengambil masa yang lama. Kerjasama ini boleh membentuk kesepaduan antara mereka dan juga dapat membentuk budaya satu Malaysia. masing. murid.murid yang berbilang kaum ini boleh bekerjasama antara satu sama. CADANGAN KE ARAH MEWUJUDKAN PERSEKITARAN BILIK DARJAH YANG MESRA BUDAYA 1. Ketegasan terhadap disiplin murid perlu dilakukan dengan cara dan pendekatan berhemah yang menampakkan bahawa ketegasan itu bukan bertujuan mendera tetapi lebih kepada pengajaran. Kesabaran.

Ruang fizikal boleh menjadi salah satu daya penarik dalam sesebuah bilik darjah. guru boleh memupuk budaya positif seperti budaya cintakan ilmu dan budaya membaca. mencuba sesuatu yang baru dan memperkembangkan bakat yang dimiliki. Selain itu.murid apabila mereka sudah sebati dengan peraturan ini. Sebagai contoh. Peralatan yang dimaksudkan di sini merujuk kepada alat bantu mengajar. Alat bantu mengajar yang bukan sahaja menarik tetapi juga sesuai dengan topik pembelajaran pasti akan mendorong murid untuk memberi tumpuan semasa guru mengajar. dengan menggunakan diorama semasa mengajar topik habitat haiwan dalam subjek sains. guru mewujudkan peraturan bahawa murid mesti memberi salam kepada guru apabila guru masuk ke kelas dan bersalaman dengan guru apabila tamat sesi persekolahan. murid dapat mengingat isi pembelajaran dengan lebih baik. kegembiraan.kelamaan akan menjadi budaya. dan memberi kesan positif kepada hasil pembelajaran murid. Persekitaran P&P yang mesra budaya juga mengambil kira unsur peraturan yang perlu diaplikasikan oleh murid. Mewujudkan ruang fizikal dan peralatan serta kemudahan yang dapat memberi keselesaan. guru juga boleh mewujudkan peralatan yang dapat menarik minat murid untuk meneruskan sesi pembelajaran. keselesaan. guru boleh meningkatkan motivasi murid untuk belajar. kegembiraan serta hasil pembelajaran murid perlu dititikberatkan. ruang hasil kerja murid dan sebagainya. Selain itu. Peraturan ini kemudiannya akan dijadikan budaya oleh murid.ruangan seperti ini. Untuk membina persekitaran P&P yang mesra budaya. Mewujudkan peraturan bersama yang dijadikan budaya. dengan mewujudkan ruang hasil kerja murid. Dengan wujudnya ruangan. Mereka akan melakukannya walaupun tanpa disuruh berbuat demikian. murid akan lebih tertarik dan sekaligus membina kefahaman yang lebih tinggi tentang topik berkenaan. Peraturan yang dibuat oleh guru dan dilaksanakan oleh murid secara berterusan lama. Contohnya. 3. Contohnya ruang bacaan.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN21 2. sudut informasi. Budaya seperti ini merupakan satu budaya yang mulia 21 | P a g e . Oleh yang demikian. Daya tarikan sesungguhnya sangat berkesan dalam membina memori jangka masa panjang.

budaya yang dimaksudkan ialah budaya kaum. pergerakan bukan lokomotor dan manipulasi alatan. Misalnya dalam permainan ketingting yang merupakan salah satu permainan tradisi Melayu. murid boleh belajar tentang pergerakan lokomotor ketingting( 22 | P a g e .murid. Dengan menggunakan permainan tradisi sesuatu kaum dalam P&P. Kaedah main merupakan satu kaedah yang amat sinonim dalam P&P sekolah rendah. Untuk mewujudkan suasana P&P yang mesra budaya. Menggunakan kaedah belajar sambil bermain. Iban dan sebagainya pasti ada permainan tradisi. 5. Oleh itu. salah satu caranya ialah dengan mengaitkan isi pembelajaran dengan budaya kaum yang berkaitan.murid tentang pergerakan asas yang meliputi pergerakan lokomotor. Guru boleh mewujudkan suasana mesra budaya itu melalui amalan pedagogi. apa kata kalau kita gunakan kaedah ini dalam P&P dan pada masa yang sama menyelitkan unsur budaya pelbagai kaum? Bagaimana pula ia dilakukan? Dalam budaya pelbagai kaum seperti kaum Melayu. Dalam konteks ini.kanak. Permainan tradisi juga merupakan satu budaya.kaum yang pelbagai. Contoh yang paling mudah ialah dalam subjek Pendidikan Jasmani. Oleh itu. Main merupakan satu aktiviti yang menyeronokkan dan dapat menarik perhatian murid. Proses P&P bukan sahaja berlaku di dalam bilik darjah tetapi juga boleh berlaku di luar bilik darjah seperti di padang dan perpustakaan. Mengaitkan isi pembelajaran dengan budaya. Bajau. India. maka pelajaran akan lebih berkat lagi. Permainan tradisional boleh digunakan dalam mengajar murid. Ia juga adalah budaya bagi golongan kanak. guru bukan sahaja boleh mengajar topik yang perlu diajar tetapi pada masa yang sama boleh menyerapkan ilmu pengetahuan tentang budaya sesuatu kaum itu kepada muridmuridnya. fokus untuk mewujudkan persekitaran P&P mesra budaya bukan hanya tertumpu di dalam bilik darjah. Apabila guru dihormati.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN22 kerana ada nilai menghormati guru di situ. Cina. 4.

EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN23 melompat dengan satu kaki) dan pergerakan bukan lokomotor iaitu imbangan badan.Kepelbagaian ini mewujudkan Malaysia yang unik pada mata dunia dan menguji kepintaran para pemimpin negara untuk memupuk kepelbagaian itu menjadi suatu ikon yang berharga di negara ini. 23 | P a g e . KESIMPULAN Sebenarnya kepelbagaian etnik yang terdapat di Malaysia merupakan suatu rahmat kepada negara ini. Permainan masyarakat India seperti Kabaddi pula boleh digunakan untuk dijadikan permainan kecil.Marilah kita sama-sama membajai kepelbagaian ini dengan kuntum-kuntum perpaduan agar negara kita akan terus maju dan mencapai matlamat negara.

EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN24 REFLEKSI Alhamdulillah. jurnal.Di samping itu.Hal ini disebabkan subjek ini merupakan subjek baru dan saya belum mengetahui tentang skop pembelajaran subjek ini. saya bersyukur kepada Allah SWT kerana telah memberi peluang dan kesempatan untuk saya menyiapkan tugasan ini.Selepas meneliti semula soalan beberapa kali dan berbincang dengan kawan-kawan sekuliah dan masing-masing memberikan input yang menjurus kepada melaksanakan tugasan tersebut dengan cemerlang barulah segala kekeliruan dapat saya atasi. Penerangan yang diberikan semasa interaksi pertama agak jelas tetapi saya kurang faham kehendak soalan yang diutarakan untuk menulis esei ini. Perkara pertama yang saya lakukan ialah membuat pembacaan tentang tajuk esei ini dalam buku. artikel dalam internet dan sebagainya. Hal ini demikian kerana saya menulis esei sambil membuat rujukan pada masa yang sama. Saya sangat keliru dengan kehendak tugasan pada waktu itu.Saya cuba memahami kepelbagai budaya yang terdapat di dalam negara kita dan implikasinya kepada proses pendidikan di Malaysia. Proses mengumpul maklumat ini berlaku sepanjang masa sehingga saya menyiapkan tugasan ini.Sesungguhnya kepelbagaian budaya memberikan impak yang besar dan sistem pendidikan negara. 24 | P a g e .Aktiviti ini telah memudahkan saya menyiapakan tugasan ini dengan jayanya.Selepas pensyarah subjek ini menerangkan secara ringkas kehendak soalan tugasan tersebut barulah saya memahami tugasan tersebut serba sedikit.saya juga menghubungi rakan-rakan sekuliah untuk mendapatkan input tambahan dan saya juga menyertai forum di facebook yang membincang topik ini..

banyak input baru yang telah saya peroleh.Jika seseorang guru gagal untuk menangani cabaran ini maka pasti hasrat kerajaan untuk memupuk perpaduan kaum daripada akar umbi akan menemui kegagalan.Cina pula mewakili 25 peratus dan India pula 7 peratus dan yang selebihnya adalah terdiri daripada kelompok peribumi kecil seperti Dayak. Di samping itu.saya telah mendapat pelbagai faedah terutamanya mengenai peranan guru dalam menangani kepelbagaian budaya yang terdapat di dalam kelasnya. saya dapat mengetahui secara terperinci bilangan penduduk di Malaysia berdasarkan kaum. Antaranya ialah tentang etnik-etnik yang terdapat di Malaysia.Namun secara umumnya.kita boleh bahagikan etnik kepada 3 etnik yang besar iaitu Melayu.masalah itu telah berjaya diatasi kerana saya telah menggunakan pelbagai strategi dalam mengurus masa. Bajau.Bidayuh. secara jujur saya mengatakan tidak cukup memandangkan banyak aktiviti yang perlu dilakukan pada masa yang sama.Namun. 25 | P a g e . Melalui penulisan esei ini.Melanau dan Orang Ulu di Sarawak. Etnik Melayu merangkumi 55 peratus penduduk di Malaysia. Melalui dapatan ini.Guru sebagai insan yang telah diamanahkan untuk mendidik murid-murid menjadi masyarakat madani berhadapan dengan cabaran yang besar dalam usaha menangani kepelbagaian budaya ini. saya juga sempat mencari maklumat tentang statistik demografi penduduk di Malaysia. Murut.Hal ini demikian kerana saya terlibat dengan kelas tambahan dan aktiviti-aktiviti sekolah yang lain.Pelbagai etnik pasti menuntut keprihatinan yang bukan sedikit untuk menyediakan pendidikan yang sama rata dan adil kepada semua etnik.Sebagai seorang guru yang mempunyai tanggungjawab yang bukan kepalang penting di sekolah iaitu guru Bahasa Melayu Tahun 6. Melayu Brunei di Sabah Melalui tugasan ini.Mengikut Wikipedia.Satu jumlah yang sangat besar.saya memang berasakan seolah-olah saya tidak cukup masa untuk menyiapkan tugasan ini dengan baik.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN25 Dari segi peruntukan masa bagi menyiapkan esei ini.Kadazandusun. agama dan sebagainya. saya mengambil lebih masa pada waktu malam untuk menulis esei ini.di Malaysia terdapat 64 etnik .Cina dan India. Sebagai contoh.

Saya juga menyedari usaha murni pihak kerajaan dalam pemupukan perpaduan ini adakalanya tidak mendapat sambutan yang baik daripada khalayak.Hal ini mungkin disebabkan oleh pemahaman yang cetek tentang rasional projek tersebut dilaksanakan ataupun oleh sebab politik demi kepentingan segelintir masyarakat yang tidak ingin melihat perpaduan terus utuh di Malaysia.kegiatan kokurikulum dan melalui kurikulum yang dilaksana di sekolah.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN26 Saya juga menyedari bahawa pihak kerajaan juga memainkan peranan yang besar dalam usaha memupuk perpaduan pada peringkat sekolah.Guru sebagai orang yang paling dekat dengan murid selain ibu bapa mereka mesti sentiasa mengamalkan nilai-nilai murni dalam amalan sehariannya agar dapat menjadi cerminan kepada nilai murni kepada murid-murid.Antara contoh kegagalan program kerajaan ialah Sekolah Wawasan.Namun usaha daripada pihak guru sahaja tidak memadai andai ibu bapa dan masyarakat tidak memberikan kerjasama dalam merealisasikan aspirasi negara. 26 | P a g e .Murid akan sentiasa melihat kepada guru mereka dalam mengamalkan sesuatu nilai murni. menjadi contoh teladan dan sebagainya. saya juga sedar betapa pentingnya peranan guru dalam memupuk perpaduan kaum di negara ini melalui penerapan nilai-nilai murni.sebenarnya pihak yang paling penting dalam melakukan perubahan ini ialah ibu bapa mereka.Mereka mesti melihat perpaduan ini dalam konteks yang lebih luas yang melibatkan pembinaan negara bangsa yang dikagumi pada mata dunia.Kerajaan di bawah Kementerian Pelajaran telah melaksanakan banyak program untuk memupuk perpaduan ini antaranya program RIMUP.Kerajaan telah menyalurkan peruntukan berjuta-juta ringgit dalam memastikan segala program untuk perpaduan berjalan dengan lancar dan berjaya mencapai objektif pelaksanaannya. Selain itu.Ibu bapa merupakan orang yang paling bertanggngjawab dalam melakukan perubahan kerana merekalah yang bertanggngjawab mencorakkan anak-anak mereka.Jika semua ibu bapa bertekad untuk menjadikan perpaduan kaum sebagai asas kepda pembinaan negara Malaysia yang aman maka mereka mesti mengubah corak pemikiran mereka agar tidak menjurus kepada survival etniknya sahaja. Saya berpendapat.

Kerapuhan perpaduan menjurus kepada kehancuran negara.Saya sedar.Saya juga berharap agar masyarakat Malaysia akan memberikan kerjasama yang tidak berbelah bagi kepada pihak kerajaan dalam usaha menjadikan perpaduan sebagai asas kemajuan negara.Saya juga berharap agar segala usaha yang telah dilaksanakan oleh pihak kerajaan akan membuahkan hasil yang diharapkan.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN27 Saya amat berharap saya dan rakan-rakan guru yang lain akan dapat menjadi seorang guru yang mampu mendokong aspirasi negara ini untuk mewujudkan masyarakat yang bersatu padu. 27 | P a g e .maju dan progresif akan menjadi kenyataan.Tanpa komitmen yang tinggi tidak mungkin saya akan dapat melahirkan murid-murid yang mencintai negaranya lebih daripada mencintai etniknya sahaja.tanggungjawab kami bukan alang-alang besarnya.Tiada kemajuan bakal dicapai jika perpaduan dalam kalangan rakyat Malaysia masih rapuh.semoga impian kita untuk melihat rakyat Malaysia bernaung di bawah payung 1 Malaysia yang aman. Akhirnya.

(2011). Yusof (2007). Membina Bangsa Malaysia Jilid 4 Integrasi Nasional. Perbezaan antara Pengetahuan dan Amalan Konsep KBSM di Kalangan Guru. Majid. Kementerian Perpaduan.statistics. Jurnal Pendidikan Universiti Teknologi Malaysia 12 : 99-118 Mohd Shafie bin Haji Apdal (2008). Sharifah Fakhriah Syed Ahmad dan Zuraidah A. Selangor : Oxford Fajar Sdn. Kebudyaan. Bhd.gov. Siri Pendidikan Guru : Budaya dan Pembelajaran.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN28 RUJUKAN Banci Penduduk dan Perumahan Malaysia 2010 (Banci 2010) (t. Kuala Lumpur : PTS Professional Noriati A. Boon Pong Ying. Putrajaya Mohd Najib A. Kesenian dan Warisan.t). Dicapai pada 15 Mac 2012 daripada http://www. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa Dan Pustaka Kementerian Pelajaran Malaysia (2006). Jabatan Perpaduan Negara dan Integrasi Nasional. Konsep Pendidikan. Edisi Keempat (2007).my Kamus Dewan. Ghafar & Ali Harun (2007). Rancangan Malaysia Ke-9 – Pelan Induk Pembangunan Pendidikan (2006-2010). Rashid. 28 | P a g e . Laman Web Rasmi Jabatan Perangkaan Malaysia : Sumber Statistik Rasmi Malaysia. Najeemah Md.

com.mstar. Kecerdasan Pelbagai. Aziah Ismail. Selangor : PTS Professional Muhyiddin Yassin (16 Mei 2011).my/ 29 | P a g e . Teks Ucapan Penuh Menteri Pelajaran Sempena Hari Guru.penerangan.my Salhah Abdullah (2009). Dicapai pada 10 Mac 2012 daripada http://pmr. Yaakob Daud (2007). Dicapai pada 16 Mac 2012 daripada ://www.gov. Kepimpinan & pembangunan pelajar sekolah di Malaysia. Mstar Online.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN29 Perspektif Wawasan 2020 (t. Kuala Lumpur : PTS Professional Yahya bin Don.t).Aplikasi dalam Pengajaran dan Pembelajaran.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful