EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN1

PENGHARGAAN
Pertama sekali, saya ingin melahirkan syukur ke hadrat Allah di atas segala petunjuk dan hidayah-Nya. Alhamdulillah, Tugasan Seni Dalam Pendidikan ini telah berjaya disiapkan dengan ilham, kurnia dan petunjuk yang telah dianugerahkan oleh-Nya. Selawat dan salam ke atas junjungan Nabi besar kita Muhammad s.a.w dan kepada ahli keluarganya. Seinfiniti penghargaan dan ucapan terima kasih yang tidak terhingga kepada En.Hamdan bin Mahfoh selaku pensyarah kursus ini yang terlalu banyak membantu, membimbing dan juga sebagai pemudahcara sepanjang proses saya menyiapkan tugasan ini. Tanpa tunjuk ajar yang begitu jitu dan padu daripada beliau, menyiapkan tugasan ini dengan baik. Tidak lupa juga saya merakamkan ucapan terima kasih kepada rakan-rakan dan ahli keluarga yang banyak memberi sokongan dan dorongan di samping menyumbangkan idea-idea yang bernas . Terima kasih sekalung budi. tidak mungkin saya akan dapat

Dewa sakti melayang ke Daik Hendak mencari Dewa Jaruga Kalau ada budi yang baik Sampai ke mati orang tak lupa

1|Page

EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN2

ISI KANDUNGAN 1.0 2.0 Pengenalan Aspek kepelbagaian sosio budaya etnik Bajau 2.1 2.2 Asal usul etnik Bajau Nilai dan Kepercayaan

Muka surat 3-4

4-6 7-8

2.3 2.4 2.5 3.0

Kematian Perkahwinan Kebudayaan dan Kesenian

9 – 10 10 – 11 12

Implikasi kepelbagaian budaya 3.1 3.2 3.3 Implikasi terhadap sekolah Implikasi terhadap guru Implikasi terhadap murid 14 – 15 15 – 18 18 – 20

4.0

Cadangan kaedah pengajaran dan pembelajaran untuk mewujudkan persekitaran bilik darjah yang mesra budaya 20 – 23 23 23 – 24 24 - 25

5.0 6.0 7.0

Kesimpulan Refleksi Rujukan

2|Page

manakala Kadazan/Dusun merekodkan sebanyak 24.5 peratus di Sabah.1 peratus.2 peratus bukan warganegara.akal budi atau cara berfikir.Justeru itu.3%) dan lain-lain (0.nilai.menjelaskan bahawa budaya sebagai sistem sosial yang diintegrasikan oleh nilai-nilai.Melayu merupakan kumpulan etnik utama di Semenanjung Malaysia iaitu 63.8%). dan peraturan tingkah laku.Kristian (9.budaya menggambarkan cara hidup.adat resam.Dari segi agama.2007).3 peratus daripada jumlah keseluruhan warganegara di Sarawak.suku dan sub budaya yang lain.Tegasnya.3 juta yang merangkumi 91.saya telah memilih etnik yang terdapat di Sabah iaitu etnik Bajau .kepercayaan dan sikap (Yahya.Cina (24.3%). Kamus Dewan (2007).kumpulan etnik.mendefinasikan budaya sebagai kemajuan fikiran. Selain itu.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN3 1.kepercayaan.Dalam kalangan warganegara Malaysia.Sagor et al.8 peratus warganegara dan 8. 3|Page .kepercayaan.kita patut bersyukur kerana kita masih boleh hidup dalam keadaan yang aman dan harmoni.sikap dan nilai.0 PENGENALAN Malaysia merupakan Negara yang sangat unik kerana terdiri daripada penduduk berbilang kaum dan etnik daripada pelbagai budaya.7%).4%).Iban mencatatkan 30.2%) dan Hindu (6.banci penduduk di Malaysia sehingga 2010 ialah seramai 28.susunan organisasi ekonomi.6%).agama. Untuk tujuan kerja kursus ini.Islam merupakan agama yang paling meluas dianuti di Malaysia dengan perkadaran 61.3 peratus dengan diikuti dengan agama Buddha (19.(1994) dalam Yahya (2007).Beliau juga menjelaskan bahawa budaya ialah kajian tentang tingkah laku manusia dalam satu kumpulan yang berbeza mengikut masyarakat.Menurut laporan yang telah dikeluarkan oleh Jabatan Perangkaan Malaysia.India (7.Aziah dan Yaakob.politik.budaya boleh didefinasikan sebagai suatu cara hidup yang diamalkan oleh kumpulan tertentu dan meliputi sistem sosial.Warganegara Malaysia terdiri darpada kumpulan etnik Bumiputera (67.berkelakuan dan sebagainya.

untuk mendapatkan keperluan seperti ubi kayu. yang kemudian tersebar luas di seluruh kepulauan Melayu dan Lautan Pasifik1. Borneo Utara. Bangsa Bajau atau Samah dapat dibahagikan kepada dua kelompok utama iaitu Pala’u (Bajau Laut) dan Samah (Bajau Darat).EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN4 MASYARAKAT BAJAU Masyarakat Bajau merupakan masyarakat pribumi Sabah dan dari segi populasinya adalah kedua terbesar selepas kaum Kadazan. air atau untuk membaiki lepa mereka. terdapat dalam kalangan orang-orang Samah yang tidak mengakui Pala’u sebagai Bajau oleh sebab kesuluruhan Samah adalah beragama Islam. Mereka juga bukan penganut agama Islam. Ada juga yang mengatakan Bajau berasal dari Kepulauan Riau-Lingga di Indonesia dan ada pula yang mengatakan etnik ini berasal dari kepulauan Maluku. Oleh sebab bangsa Bajau adalah generasi asli Melayu Deutro. mereka hanya mendarat di tepian pantai atau pesisiran sama ada di jajaran pulau atau tanah besar. Justeru itu. ASAL USUL ETNIK BAJAU Ada pendapat mengatakan bahawa Bajau berasal dari Johor. Pala’u tinggal di dalam lepa yang bergerak bebas di sekitar laut Sulawesi. Kajian awal oleh Badan Galak Pusaka (2000) mengenai asal-usul bangsa Bajau mendapati bahawa bangsa Bajau adalah generasi asli Melayu Deutro yang mula bergerak dari Yunan menuju arah selatan (Asia Tenggara) pada kira-kira 1500 tahun Sebelum Masehi iaitu 3500 tahun yang lalu. kawasan-kawasan tersebut adalah dalam lingkungan Nusantara. Sulu dan sebagainya. Kebanyakan masyarakat Bajau mendiami kawasan Samporna dan Kota Belud. 4|Page . Terdapat pelbagai suku kaum dalam kalangan masyarakat Bajau seperti Ilanun. Sehingga tahun 1950-an. Riau-Lingga atau Maluku. maka mereka adalah Melayu tulen. baik di Selatan Filipina. Hakikatnya. Johor.

Orang-orang Bajau juga mempunyai kemahiran menunggang kuda dan ini menjadikan mereka antara kaum yang paling berjaya di Sabah. Kaum Bajau merupakan kaum bumiputra kedua terbesar di negeri Sabah. penunggang kuda kaum Bajau ini sering kelihatan dalam pakaian berwarna-warni malah kuda mereka juga dipakaikan kain seperti penunggang juga Orang Bajau yang berada di sebelah pantai Barat Sabah kebanyakkannya menetap dari bahagian Kota Kinabalu sehingga ke Kota Belud. Mereka ini merupakan antara pelaut terkenal pada zaman dahulu sebelum kedatangan penjajah di Sabah. bahasa Bajau mempunyai lebih daripada 20 subdialek. Semasa dalam majlis tertentu seperti pesta dan hari perayaan. Kaum Bajau didapati mempunyai kemahiran membina sampan atau kapal yang sederhana saiznya dalam beberapa catatan sejarah. Kemahiran mereka ini menjadikan mereka terkenal di negeri Sabah dan diberi gelaran "Koboi Timur" atau "Koboi Sabah". Kaum Bajau kebanyakannya beragama Islam dan berasal dari dua kumpulan etnik yang tidak jauh bezanya iaitu Bajau di pantai Timur dan juga Bajau di pantai Barat.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN5 Daripada segi bahasa dan pertuturan. mereka masih mengamalkan kehidupan tradisional seperti kegiatan menangkap ikan dan kaum Bajau di sini digelar Bajau Laut. Walaubagaimanapun orang-orang Bajau di bahagian Timur Sabah ini kebanyakkannya 5|Page . Kajian awal oleh Badan Galak Pusaka menunjukkan terdapat sekurangkurangnya 26 subdialek bahasa Bajau. Bagi kaum Bajau yang berada di bahagian pantai Timur Sabah . Kaum Bajau dahulunya juga adalah pelaut yang mahir iaitu kegiatan utamanya ialah pelanunan serta penangkapan ikan.

6 bahasa Bajau digunakan dan semuanya berasal daripada keluarga Sama-Bajau. perdagangan. muzik dan juga rekabentuk bangunan. Kaum Bajau bahagian ini telah bekerjasama dengan kaum Kadazan dusun dari segi akitviti ekonomi. Kaum Bajau pantai Barat Sabah pula mengadaptasikan bahasa mereka daripada bahasa Melayu. hijau. kuning. Bagi kaum Bajau daripada bahagian pantai Timur Sabah. Segelintir daripada mereka masih lagi tinggal dalam perahu yang merantau ke sana-sini iaitu Lepa. 6|Page . perhubungan sosial serta kebudayaan. Orang Bajau dikatakan telah menggunakan sistem Barter dalam aktiviti ekonomi mereka iaitu menukar ganti hasil tangkapan ikan mereka dengan beras orang Kadazan. Kaum wanita Bajau juga terkenal dengan tenunan kain mereka iaitu Dastar yang disulam dengan kain berwarna merah. Pengguna bahasa ini termasuklah pendatang-pendatang daripada negara jiran.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN6 telah menetap di darat atau di perkampungan tepian pantai. Bukan itu sahaja. pengaruh kebudayaan daripada kedua-dua kaum ini juga dapat dilhat dari segi kesenian material. oren. Di Sabah. bahasa mereka dipinjam daripada Suluk iaitu bahasa perdagangan di Laut Sulu. emas dan putih.

Sebaik sahaja bayi dilahirkan. Setelah tujuh bulan hamil.  Menempah bidan Dalam masyarakat Bajau. di samping memudahkan proses kelahiran kelak.  Berpantang Untuk mengelakkan bahaya sewaktu mengandung. wanita tersebut perlu menjalani beberapa pantang larang tertentu. Ia bertujuan untuk menjaga keselamatan dirinya serta kandungan. wanita berkenaan akan menempah bidan dan satu majlis doa selamat akan diuruskan oleh bidan tersebut dan mulai hari itu hingga hari ke-44 selepas kelahiran bayi. suatu tanda kelahiran akan disediakan iaitu sebiji kelapa tua yang baru tumbuh tunasnya dibalut dengan kain putih dan diletakkan ke dalam sebuah pasu tembaga. secara rasminya bidan bertanggungjawab menjaga wanita hamil tersebut.  Tanda Kelahiran Apabila sudah genap tujuh bulan mengandung. wanita Bajau juga perlu melalui upacara melenggang perut atau dikenali sebagai maglenggang dalam kalangan 7|Page .EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN7 NILAI DAN KEPERCAYAAN 1 Kelahiran Sewaktu mengandung Terdapat beberapa adat yang dijalankan oleh masyarakat Bajau ketika seseorang wanita itu mengandung. Kemudian pasu tembaga beserta kandungannya sekali diletakkan di atas talam yang telah diisikan segantang padi. antaranya ialah berpantang. menempah bidan.  Melenggang perut Selain daripada pantang larang dan adat-adat seperti di atas. kelapa tua itu akan ditanam bersama-sama tembuni si ibu sebagai tanda kelahiran bayi yang berkenaan. menyediakan kelapa tua sebagai tanda kelahiran dan melenggang perut. bidan dikenali sebagai pengulin atau pandai. Antara pantang larang tersebut termasuklah iaitu wanita hamil tidak boleh berjalan malam kerana dikhuatiri akan diganggu oleh makhluk halus.

Selain bubur atau nasi tanpa lauk. dibungkus dengan kain putih dan diletakkan ke dalam tempurung. bidan akan segera dipanggil dan beberapa peralatan tertentu disediakan.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN8 masyarakat Bajau. terdapat beberapa adat lain yang dilakukan semasa menyambut kelahiran bayi tersebut iaitu adat potong tali pusat. Adakalanya di bawah rumah tersebut.  Semasa Bersalin Apabila sudah tiba masanya. 8|Page . Selain kenduri. azan. dan menanam tembuni.Bayi berkenaan akan dinaikkan ke dalam buaiannya buat pertama kali. maka ibu bapa akan mengadakan kenduri tambahan. Upacara ini diadakan hanya jika seseorang wanita itu mengandung anak pertama dan upacara dijalankan ketika kandungan berusia tujuh bulan. tembuni ibu dicuci.  Menanam Tembuni Pada hari kelahiran itu juga. si ibu perlu mengambil ubat yang dibuat daripada tumbuh-tumbuhan. Antaranya ialah si ibu tidak boleh makan sembarangan makanan. duri dan benda-benda tajam seperti besi atau parang diletakkan untuk mengelakkan atau menjauhkan gangguan makhluk halus terhadap si ibu dan bayi. Tempurung itu pula akan ditanam bersama-sama kelapa tua yang telah disediakan di suatu tempat berdekatan dengan rumah si ibu untuk menandakan kelahiran anaknya  Berpantang Terdapat beberapa pantang larang yang perlu diamalkan oleh seseorang wanita yang baru lepas bersalin.  Naik Buai Oleh sebab kelahiran anak pertama dianggap sebagai peristiwa istimewa. Di samping itu. ada kalanya pada hari yang sama diadakan juga upacara naik buai atau dipanggil pesakat nirundangan dalam kalangan masyarakat Bajau.

Pada masa itu.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN9  Berkhatan Sebagai orang Islam. beberapa adat. • Selepas Kematian Apabila seseorang itu meninggal dunia. mereka mesti menangisi kematian tersebut kerana ia melambangkan kesedihan mereka.Masyarakat Bajau percaya “Balan-balan” merupakan sejenis lembaga yang berasal daripada manusia.. Lazimnya anak perempuan akan dikhatankan ketika berumur lima tahun sementara anak lelaki pula dikhatankan ketika berumur 12 dan 15 tahun. • Adat mengawal kubur Masyarakat Bajau yang asalnya berfahaman animisme. anak-anak lelaki dan perempuan akan dikhatankan apabila sudah cukup umur. Kawalan kubur selama tujuh hari dimestikan kerana masyarakat Bajau percaya mayat akan didatangi balan-balan dalam tempoh tersebut. tawak-tawak patai atau pukulan gong akan dibunyikan sebagai tanda seseorang itu telah meninggal dunia. Namun demikian. Mengikut adat bajau. KEMATIAN Antara masyarakat Bajau dengan masyarakat Islam yang lain memang tidak banyak perbezaan dari segi menguruskan pengebumian kerana mereka sama-sama mengikuti peraturan agama Islam walaupun terdapat sedikit sebanyak pengaruh adat tempatan. budaya dan kepercayaan masih dipegang kuat kerana telah diamalkan turun temurun. seperti dimandi. dikafan dan disembahyangkan. Upacara kematian mereka dilakukan secara teliti bersandarkan keperluan agama dan adat kerana melalui upacara inilah si mati dipercayai dapat menyesuaikan diri dengan keadaan hidup baru di akhirat. 9|Page . doa akan dibaca dan mayatnya akan ditutup dengan kain. Seterusnya mayat tersebut akan diuruskan sepenuhnya mengikut peraturan agama Islam. Adat paling menarik dalam budaya masyarakat Bajau ialah adat mengawal kubur. kini telah banyak memeluk agama Islam.

Tujuh ekor bagi keluarga yang berada. sepersalinan pakaian dan wang tunai sebanyak RM100..00 sebagai pengikat tali pertunangan.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN10 PERKAHWINAN  Merisik Adatnya tidak banyak bezanya daripada adat masyarakat Melayu. Masa pertunangan biasanya berlangsung selama setahun untuk membolehkan pihak lelaki membuat persediaan. tiga ekor bagi keluarga yang sederhana dan seekor bagi keluarga biasa 10 | P a g e . Dalam majlis itu. Pihak keluarga perempuan menentukan jumlah kerbau yang akan dihadiahkan untuk majlis perkahwinan. Sebelum perkahwinan berlangsung. pihak lelaki membawa sebentuk cincin. upacara merisik terlebih dahulu dilakukan terhadap gadis yang menjadi calon  Meminang Upacara meminang dilakukan dalam satu majlis yang dinamakan seruan.

tiga hari bagi keluarga sederhana dan sehari bagi keluarga miskin. Tarian Limbai digerakkan ketika menyambut ketibaan pengantin lelaki yang diarak ke rumah pengantin perempuan. 11 | P a g e . Sebaik saja rombongan pengantin sampai. Keluarga yang berada mengadakan majlis tujuh hari sebelumnya. tarian Limbai adalah sejenis tarian asli masyarakat suku Bajau. kemudian diikuti dengan tarian tradisional yang dikenal sebagai limbai.. KEBUDAYAAN DAN KESENIAN a. Majlis ini mungkin berlangsung hingga larut malam.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN11 MAJLIS PERKAHWINAN Pengantin Bajau Majlis perkahwinan dibuat sebelum hari perkahwinan.TARIAN Tahukah anda.

lalu tarian Limbai dipersembahkan di depan pengantin.Kima ini boleh dimakan mentah-mentah setelah dihiris atau di potong kecil-kecil dan dicampur 12 | P a g e . Ia adalah upacara khas sebagai isyarat menjemput pengantin naik ke rumah untuk melakukan istiadat ijab kabul yakni pernikahan. Limbai ialah tarian suku kaum Bajau yang menetap di daerah Kota Belud di bahagian pantai Barat Sabah.seperti makanan tradisional.Makanan tradisional kima adalah nama sejenis kerang laut dan terdapat dalam beberapa spesies. MAKANAN TRADISI Masyarakat Bajau juga terdapat kebudayaan mereka yang tersendiri.dan Tompe atau tinompeh.kima bohe dan sollot-sollot iaitu bersaiz kecil dan menyelit di celah-celah permukaan batu.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN12 perarakan dihentikan sementara.putu.Kima di jadikan lauk dalam makanan tradisi Orang Bajau. Irama dan bahasa tarian mengiringi anggota rombongan pengantin naik ke rumah. Penari melambaikan selendang mereka sebagai simbol mengundang dan mengucapkan selamat datang.terdapat pelbagai jenis makanan. Ia juga sering dipersembahkan pada majlis keramaian tertentu dalam masyarakat berkenaan.antaranya lapiran.Antaranya ialah kima. Tarian ini dipersembahkan tiga hingga empat pasangan penari dan bercirikan gerakan lenggokan tangan penari yang lemah-lembut.Dari segi makanan.tarian dan sebagainya.

samping dan destar. Pakaian lelaki dari kain satin berhias renda dan pakaian wanita juga dari satin yang dilengkapi dengan mandapun dan tali pinggang. PAKAIAN TRADISIONAL Bagi pakaian tradisional suku Kaum Bajau. 13 | P a g e . Lelaki Bajau menggayakan baju potongan Cekak Musang.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN13 dengan air limau dan lada serta rempah ratus yang lain mengikut selera seseorang.Manakala makanan tradisional Tompe atau Tinompeh juga ialah makanan yang berupa ubi kayu yang diparut dan telah diperah airnya.sehingga warna kekuning-kuningan. wanita menggayakan blaus badu sampit dan kain sarung olos berangkit.Berdasarkan gambar.Pati ubi itu kemudiannya digoreng tanpa minyak di dalam kuali.Pasangan suku kaum Bajau menggayakan pakaian adat perkahwinan dan kebesaran.Ia juga boleh dimakan bersama sayur. seluar.Selain itu.Manakala.makanan tradisional putu pula adalah makanan yang berupa ubi kayu yang diparut dan telah diperah airnya lalu dimasak secara stim. perhiasan leher mandapun dan perhiasan kepala sarempak.

Menurut Najeemah (2006). Selain itu. Beliau menambah. sekolah perlu perihatin dengan keperluan masyarakat pelbagai budaya dan menggambarkan kepelbagaiannya melalui struktur organisasi. meliputi daya usaha pendidikan. Antara program yang boleh dijalankan ialah acara mengibarkan Jalur Gemilang. Menurut Abdullah (2005). perpaduan nasional dan persefahaman murid pelbagai agama dan bangsa di negara kita. Kelab Rukun Negara perlu ditubuh dan diaktifkan bagi mengendalikan pelbagai program berkaitan aktiviti patriotik seperti Bulan Kemerdekaan. pihak sekolah boleh mengadakan pelbagai program yang menjurus kepada penghayatan prinsip-prinsip Rukun Negara. pendidikan pelbagai budaya mesti menjadi sebahagian daripada program pendidikan dan sebahagian daripada falsafah pendidikan. 14 | P a g e . mengadakan pertandingan fotografi dan melukis sempena bulan kemerdekaan. Seterusnya. pihak sekolah boleh mengadakan aktiviti yang memfokuskan kepada pengenalan tokoh-tokoh dan pemimpin negara daripada pelbagai kaum serta mengetahui tempattempat bersejarah Negara. Oleh itu. pihak sekolah perlulah merancang dan melaksanakan pelbagai program dan aktiviti ke arah memupuk perpaduan kaum dengan melibatkan murid daripada pelbagai kaum bagi member peluang kepada mereka untuk mengenali dan memahami budaya antara satu sama lain. melalui pemahaman tentang budaya etnik lain adalah diharapkan satu situasi asimilasi dan toleransi boleh diwujudkan supaya ruang untuk perpaduan lebih terbuka luas.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN14 IMPLIKASI DALAM PENDIDIKAN PELBAGAI BUDAYA DI MALAYSIA IMPLIKASI TERHADAP SEKOLAH Sekolah adalah tempat terbaik untuk menyemai semangat toleransi.

Guru perlu memahami perbezaan murid secara individu dalam kelasnya. Cina dan India serta kaum-kaum yang lain seperti Iban. sekolah perlu menganjurkan pertandingan reka cipta yang berunsurkan budaya pelbagai kaum seperti reka cipta tanglung. Menurut Papalia (2001). Perkembangan ini menunjukkan guru-guru perlu memahami perbezaan individu dalam pendidikan. dan bentuk tubuh badan. Rakyat Malaysia terdiri daripada beberapa kaum yang utama seperti Melayu. moral. ketinggian. kaligrafi. kemudian baru guru dapat menentukan bahan yang akan diajar serta memilih cara yang sesuai bagi mempertingkatkan kualiti pembelajaran. Menurut Mahani (2006). Abdul Rahman Abdul Aziz. fizikal. setiap murid adalah berbeza antara satu sama lain. tingkah laku. sama ada sifat-sifat kognitif. Seperti yang kita sedia maklum. dalam hal-hal lain seperti kesihatan dan tahap tenaga.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN15 Selain itu. bakat dan lain-lain aspek yang mungkin terdapat dalam kalangan individu dalam sesuatu kumpulan. Abdul Rashid Mohamed (2007). Setiap kaum pula terdiri daripada kumpulan etnik yang tersendiri. Menurut Abdul Ghani Abdullah. wau. perbezaan individu merujuk kepada variasi atau ketidaksamaan individu daripada norma kumpulan. dalam konteks Negara Malaysia. berat. perbezaan individu memang menjadi suatu perkara yang jelas. Bidayuh dan lain-lain. guru perlu memberi perhatian kepada perbezaan murid. guru perlulah memberi layanan yang sama rata kepada semua murid. Dengan memberi perhatian kepada perbezaan 15 | P a g e . IMPLIKASI TERHADAP GURU Pertama. Menurut Mahani Razali. manusia berbeza dari segi jantina. Ramlah Jantan & Shahabuddin Hashim (2006). dan ciri-ciri personaliti serta reaksi emosi. Kadazan. sosial. khat dan sebagainya bagi memupuk integrasi antara kaum. Ini dapat dikesan dengan memahami pola perkembangan dan sifat perseorangan murid. emosi.

Pada tahun 2005. Semasa sesi pengajaran dan pembelajaran. Perbezaan kelas sosial yang wujud perlu ditangani supaya tidak ada murid yang berasa mereka dipinggirkan oleh guru dalam aktiviti pengajaran dan pembelajaran.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN16 individu murid. taraf sosial dan pencapaian. Dengan cara ini satu suasana pembelajaran yang interaktif akan terbentuk dan pembelajaran akan menjadi menyeronokkan. pendapatan. Sharifah dan Zuraidah (2011). kekayaan. Kebijaksaan guru mengendalikan perbezaan kelas sosial murid akan mewujudkan pergaulan bebas dan tidak berkelompok dalam sesuatu masyarakat. Menurut Noriati. sikap serta tingkah laku yang sesuai. Jadi. murid dibahagikan kepada kumpulan yang daripada pelbagai latar belakang. politik. Kelas sosial merupakan perbezaan kedudukan sesuatu kelompok dalam masyarakat dari segi kuasa. guru juga perlu menggunakan pelbagai teknik dan kaedah bagi memberi kepuasan kepada murid supaya tidak ada seorang pun murid dalam kelas dikebelakangkan. dan pekerjaan.Dalam membentuk nilai murid. Selain itu. murid perlu dilayan sama rata tanpa mengira sama ada mereka dari kelas atasan atau bawahan. melalui kaedah pembelajaran koperatif. Seterusnya. guru tidak boleh mengelompok murid mengikut kaum mereka tertentu sahaja. guru akan berjaya membimbing pelajar membina rasa yakin kepada pelajaran dan rasa selamat di sekolah. guru juga perlu mengajar tanpa membezakan kelas sosial murid. Keadaan ini menjamin semua murid akan berpeluang mengambil bahagian dalam setiap aktiviti yang dijalankan oleh guru dalam kelas. Menurut Noriati (2011). guru harus berusaha untuk menolong murid memahami dan membentuk nilai. kelas sosial wujud hasil daripada taraf pendidikan dan taraf sosioekonomi keluarga. Boon Pong Ying. guru perlu sentiasa menerapkan nilai-nilai dalam semua mata pelajaran yang diajar. martabat. Kementerian 16 | P a g e . mereka dapat saling belajar dan mengenali budaya secara tidak langsung serta dapat mewujudkan sifat kerjasama dan toleransi yang diperlukan dalam masyarakat majmuk. guru boleh menggunakan kaedah pembelajaran koperatif dalam sesi pengajaran dan pembelajaran. Inilah yang dikatakan ‘nilai merentas kurikulum’. Sebagai contoh. Jadi. Bagi memastikan layanan yang diberikan adalah adil. etnik.

guru hendaklah mengelakkan daripada menggunakan unsur . guru tidak boleh menyentuh atau mempertikaikan kepercayaan yang diamalkan oleh murid-murid. 2007).unsur negatif dan sensitif bagi mana-mana etnik.mata malah mendidik murid secara seimbang dari segi intelek. Selain itu. Selain itu. Sebagai contoh. jelaslah bahawa tugas guru bukan sahaja memberi input semata . Penerapan nilai ini juga sangat penting bagi seseorang guru bagi merialisasikan hasrat yang terkandung dalam Falsafah Pendidikan Kebangsaan (FPK). jasmani dan emosi. Di samping itu. Seterusnya. guru perlu sentiasa mengingatkan dan menegaskan kepada murid supaya sentiasa menggunakan bahasa yang standard iaitu bahasa Melayu semasa berkomunikasi. etnik dan kepercayaan murid kerana boleh membawa kepada salah faham antara guru dan murid. maka gejala sosial yang berlaku dalam masyarakat dapat dikurangkan. Pemilihan bahan sumber yang sesuai dapat mengelakkan seseorang guru menyentuh sensitiviti sesuatu kaum. guru perlulah bijak memilih bahan sumber untuk digunakan semasa sesi pengajaran dan pembelajaran. Daripada FPK tersebut. 2011). Sebagai seorang guru.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN17 Pelajaran telah menerbitkan buku panduan pengajaran dan pembelajaran nilai merentas kurikulum KBSR dan KBSM bagi membantu guru-guru melaksanakan penerapan nlai murni dalam pengajaran dengan lebih efektif (Mohd Najib. Hal ini menunjukkan betapa Kementerian Pelajaran begitu serius membantu guru untuk menerapkan nilai merentas kurikulum dalam pengajaran. sayang . Sekiranya nilai . Jadi. Menurut Noriati (2011). kita perlulah memahami dan menghayati FPK sedalam . bertolak ansur dan sebagainya antara kaum dapat diamalkan. rohani. guru perlu sentiasa mendapatkan maklumat yang tepat tentang budaya sesuatu etnik. dengan penerapan nilai ini.menyayangi. guru perlulah menghormati adat resam dan kepercayaan murid-murid. budaya hormat-menghormati.nilai telah tertanam dalam kalangan murid. (Noriati. guru mesti menggunakan bahasa yang sesuai yang tidak menyentuh unsur sensitif dari aspek gender.dalamnya kerana FPK merupakan tunjang utama kepada sistem pendidikan di Malaysia. Jadi. Penggunaan bahasa yang Standard akan memberi peluang sama rata 17 | P a g e .

Jadi. Laras bahasa yang tepat akan membantu murid berkomunikasi dengan lancar. 18 | P a g e . Hati dan jiwa mereka perlu dibersihkan melalui pendidikan terbaik supaya tidak terdapat perbezaan antara individu atau kumpulan murid dengan yang lain. dan murid harus sentiasa berinteraksi dengan menggunakan bahasa yang betul. Murid juga digalakkan berinteraksi dan berhubung dengan mereka yang berlainan jantina mengikut batas-batas yang sepatutnya.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN18 kepada murid untuk mengambil bahagian dalam aktiviti pembelajaran. Unsur-unsur dialek mengikut kaum hendaklah dielakkan. Penggunaan bahasa yang standard harus diamalkan oleh murid-murid semasa berada di sekolah terutamanya semasa berlangsungnya pembelajaran. Proses sosiaisasi antara kaum tanpa mengira anutan agama hendaklah dikembangkan supaya proses pembentukan kendiri murid dapat dilaksanakan. Kepercayaan dan amalan agama yang dianuti oleh murid tidak harus dipertikaikan dan aktiviti yang dijalankan haruslah berupaya menyemai semangat saling percaya dan mempercayai ke dalam jiwa murid. Mereka juga perlu diberikan kesedaran batasan perhubungan dalam interaksi yang berlainan jantina dan saling menghormati antara satu sama lain. IMPLIKASI TERHADAP MURID Murid harus bersosial dalam melakukan aktiviti pembelajaran dan seharusnya berinteraksi tanpa mengira kelas sosial dan perlu membuang sikap prejudis terhadap rakan bangsa lain. Secara langsung semangat perpaduan dapat dijalinkan dalam masyarakat majmuk di negara kita. interaksi antara murid pelbagai kaum akan terbuka luas dan secara tidak langsung dapat memupuk nilai perpaduan dalam kalangan murid.

Mungkin terdapat beberapa orang murid yang nakal di dalam setiap kelas. Guru boleh dapat mengurangkan kadar ponteng dan masalah disiplin melalui pendekatan pengurusan bilik darjah yang berkesan. tahap disiplin yang terkawal melalui tindakan yang berhemah. menyeronokkan. mementingkan aspek nilai-nilai murni. namun harus diingat bahawa bukan murid menjadi punca permasalahan. juga melalui pengunaan alat-alat tertentu seperti komputer. penulisan. Murid yang sentiasa mendapat dorongan dan bimbingan guru serta rakan sebaya. Kecekapan yang ditunjukkan rumahku’. hubungan yang mesra sesama murid dan murid dengan guru. Murid biasanya akan terpengaruh kepada tindakan guru yang menunjukkan teladan sebagai seorang profesional. kreatif dan ininovatif dan bermatlamat. telefon dan sebagainya. menyentuh emosi. Guru mesti mencuba 19 | P a g e oleh bakal guru menghasilkan sebuah bilik darjah yang dapat ditransformasikan menjadi sebuah rumah yang menepati slogan ‘bilik darjahku. supaya murid lain tidak menjadi ‘pak turut’. Komunikasi berkesan dapat dicapai melalui cara bertutur. Guru diperlukan membentuk budaya bilik darjah yang dinamis. Murid –murid yang menimbulkan punca permasalahan harus dikenalpasti. disamping meningkat kecergasan mental. Oleh itu guru mesti membentuk program-program yang bertujuan membangunkan murid. Tindakan murid boleh dibuat jangkaan oleh guru. Kemahiran mengawal kelas sebaik sahaja guru memasuki kelas merupa titik noktah penting dalam pengajaran dan pembelajaran. dengan peraturan dan arahan yang jelas bagi mengurangkan segala tingkahlaku negatif. Murid biasanya suka akan budaya belajar yang ceria. Kadar bilangan murid yang terlalu ramai dan tidak seimbang bukanlah ukuran subjektif bahawa kelas itu tidak dapat dibangunkan. .EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN19 Kemahiran juga berkomunikasi memainkan peranan penting ke arah pembentukan budaya penyayang. yang dibaluti perasaan kasih saying dapat memberi peluang yang terbaik untuk mengembangkan potensi diri mereka kea rah pembentukan modal insane yang berkualiti. pengunaan bahasa badan.

Melalui kerjasama ini. maka murid. Apabila pelbagai bangsa ini berinteraksi. Kerjasama ini boleh membentuk kesepaduan antara mereka dan juga dapat membentuk budaya satu Malaysia. murid.murid ini akan boleh berkomunikasi dan berinteraksi sesama mereka. Ini akan dapat mengelakkan salah faham antara murid. CADANGAN KE ARAH MEWUJUDKAN PERSEKITARAN BILIK DARJAH YANG MESRA BUDAYA 1.murid dan menambahkan lagi kemahiran berbahasa Melayu dalam kalangan murid yang tidak berbangsa Melayu. Hal ini membawa makna walaupun murid. pasti mereka menggunakan bahasa Melayu sebagai bahasa perantaraan. Murid harus diterapkan supaya membiasakan diri datang ke bilik darjah tepat pada masanya.murid yang berbilang kaum.murid yang berbilang kaum ini.murid tersebut sewajarnya dikumpulkan dalam kumpulan yang pelbagai kaum. proses penerimaan akan berlaku antara pelbagai budaya. Kesabaran. Dengan mencampuradukkan murid. Ketegasan terhadap disiplin murid perlu dilakukan dengan cara dan pendekatan berhemah yang menampakkan bahawa ketegasan itu bukan bertujuan mendera tetapi lebih kepada pengajaran. Jika di dalam sesebuah kelas itu terdapat murid yang berbilang kaum.masing boleh menerima dan menghormati budaya rakan. Menyusun kumpulan murid. Hal ini boleh mewujudkan suasana mesra antara mereka. masing. 20 | P a g e . kecekalan dan kesungguhan untuk membentuk perangai murid memang mengambil masa yang lama. Selain itu murid..EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN20 membantu menyelesaikan punca permasalahan dan meneruskan aktiviti pengajaran dengan banyak berinteraksi dengan murid sehingga ia merasakan dirinya mendapat perhatian dan dihargai sehingga ia merasakan mendapat perhatian dan dihargai bukan kerana dirinya tetapi kerana tingkahlakunya yang disenangi guru.murid yang berbilang kaum ini boleh bekerjasama antara satu sama.rakan lain.murid ini berbeza bangsa dan agama.

dengan menggunakan diorama semasa mengajar topik habitat haiwan dalam subjek sains.murid apabila mereka sudah sebati dengan peraturan ini. Selain itu. guru boleh memupuk budaya positif seperti budaya cintakan ilmu dan budaya membaca. ruang hasil kerja murid dan sebagainya. keselesaan. Alat bantu mengajar yang bukan sahaja menarik tetapi juga sesuai dengan topik pembelajaran pasti akan mendorong murid untuk memberi tumpuan semasa guru mengajar. Persekitaran P&P yang mesra budaya juga mengambil kira unsur peraturan yang perlu diaplikasikan oleh murid. kegembiraan.ruangan seperti ini. murid akan lebih tertarik dan sekaligus membina kefahaman yang lebih tinggi tentang topik berkenaan. kegembiraan serta hasil pembelajaran murid perlu dititikberatkan. Contohnya ruang bacaan. dan memberi kesan positif kepada hasil pembelajaran murid. Oleh yang demikian. guru boleh meningkatkan motivasi murid untuk belajar. Dengan wujudnya ruangan. mencuba sesuatu yang baru dan memperkembangkan bakat yang dimiliki. sudut informasi. Budaya seperti ini merupakan satu budaya yang mulia 21 | P a g e . Mewujudkan peraturan bersama yang dijadikan budaya. Selain itu. Peraturan yang dibuat oleh guru dan dilaksanakan oleh murid secara berterusan lama. Mereka akan melakukannya walaupun tanpa disuruh berbuat demikian. Ruang fizikal boleh menjadi salah satu daya penarik dalam sesebuah bilik darjah. Mewujudkan ruang fizikal dan peralatan serta kemudahan yang dapat memberi keselesaan. Untuk membina persekitaran P&P yang mesra budaya. Contohnya. dengan mewujudkan ruang hasil kerja murid.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN21 2. Daya tarikan sesungguhnya sangat berkesan dalam membina memori jangka masa panjang. Sebagai contoh. 3. murid dapat mengingat isi pembelajaran dengan lebih baik. guru mewujudkan peraturan bahawa murid mesti memberi salam kepada guru apabila guru masuk ke kelas dan bersalaman dengan guru apabila tamat sesi persekolahan. guru juga boleh mewujudkan peralatan yang dapat menarik minat murid untuk meneruskan sesi pembelajaran.kelamaan akan menjadi budaya. Peralatan yang dimaksudkan di sini merujuk kepada alat bantu mengajar. Peraturan ini kemudiannya akan dijadikan budaya oleh murid.

murid tentang pergerakan asas yang meliputi pergerakan lokomotor. India. murid boleh belajar tentang pergerakan lokomotor ketingting( 22 | P a g e . Kaedah main merupakan satu kaedah yang amat sinonim dalam P&P sekolah rendah. Dengan menggunakan permainan tradisi sesuatu kaum dalam P&P. Cina. salah satu caranya ialah dengan mengaitkan isi pembelajaran dengan budaya kaum yang berkaitan. Untuk mewujudkan suasana P&P yang mesra budaya. Ia juga adalah budaya bagi golongan kanak. Oleh itu. apa kata kalau kita gunakan kaedah ini dalam P&P dan pada masa yang sama menyelitkan unsur budaya pelbagai kaum? Bagaimana pula ia dilakukan? Dalam budaya pelbagai kaum seperti kaum Melayu. maka pelajaran akan lebih berkat lagi. Oleh itu. Misalnya dalam permainan ketingting yang merupakan salah satu permainan tradisi Melayu. Main merupakan satu aktiviti yang menyeronokkan dan dapat menarik perhatian murid. Contoh yang paling mudah ialah dalam subjek Pendidikan Jasmani.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN22 kerana ada nilai menghormati guru di situ. Permainan tradisi juga merupakan satu budaya. budaya yang dimaksudkan ialah budaya kaum. fokus untuk mewujudkan persekitaran P&P mesra budaya bukan hanya tertumpu di dalam bilik darjah. Proses P&P bukan sahaja berlaku di dalam bilik darjah tetapi juga boleh berlaku di luar bilik darjah seperti di padang dan perpustakaan. Apabila guru dihormati. 5. Iban dan sebagainya pasti ada permainan tradisi. guru bukan sahaja boleh mengajar topik yang perlu diajar tetapi pada masa yang sama boleh menyerapkan ilmu pengetahuan tentang budaya sesuatu kaum itu kepada muridmuridnya.kaum yang pelbagai.kanak. Dalam konteks ini. Mengaitkan isi pembelajaran dengan budaya. pergerakan bukan lokomotor dan manipulasi alatan. 4. Permainan tradisional boleh digunakan dalam mengajar murid. Menggunakan kaedah belajar sambil bermain. Guru boleh mewujudkan suasana mesra budaya itu melalui amalan pedagogi. Bajau.murid.

Marilah kita sama-sama membajai kepelbagaian ini dengan kuntum-kuntum perpaduan agar negara kita akan terus maju dan mencapai matlamat negara. 23 | P a g e . KESIMPULAN Sebenarnya kepelbagaian etnik yang terdapat di Malaysia merupakan suatu rahmat kepada negara ini. Permainan masyarakat India seperti Kabaddi pula boleh digunakan untuk dijadikan permainan kecil.Kepelbagaian ini mewujudkan Malaysia yang unik pada mata dunia dan menguji kepintaran para pemimpin negara untuk memupuk kepelbagaian itu menjadi suatu ikon yang berharga di negara ini.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN23 melompat dengan satu kaki) dan pergerakan bukan lokomotor iaitu imbangan badan.

Proses mengumpul maklumat ini berlaku sepanjang masa sehingga saya menyiapkan tugasan ini.Hal ini disebabkan subjek ini merupakan subjek baru dan saya belum mengetahui tentang skop pembelajaran subjek ini. 24 | P a g e .. Saya sangat keliru dengan kehendak tugasan pada waktu itu. artikel dalam internet dan sebagainya. Penerangan yang diberikan semasa interaksi pertama agak jelas tetapi saya kurang faham kehendak soalan yang diutarakan untuk menulis esei ini.Sesungguhnya kepelbagaian budaya memberikan impak yang besar dan sistem pendidikan negara.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN24 REFLEKSI Alhamdulillah. Perkara pertama yang saya lakukan ialah membuat pembacaan tentang tajuk esei ini dalam buku.Di samping itu. jurnal.Saya cuba memahami kepelbagai budaya yang terdapat di dalam negara kita dan implikasinya kepada proses pendidikan di Malaysia.saya juga menghubungi rakan-rakan sekuliah untuk mendapatkan input tambahan dan saya juga menyertai forum di facebook yang membincang topik ini.Selepas pensyarah subjek ini menerangkan secara ringkas kehendak soalan tugasan tersebut barulah saya memahami tugasan tersebut serba sedikit. Hal ini demikian kerana saya menulis esei sambil membuat rujukan pada masa yang sama. saya bersyukur kepada Allah SWT kerana telah memberi peluang dan kesempatan untuk saya menyiapkan tugasan ini.Aktiviti ini telah memudahkan saya menyiapakan tugasan ini dengan jayanya.Selepas meneliti semula soalan beberapa kali dan berbincang dengan kawan-kawan sekuliah dan masing-masing memberikan input yang menjurus kepada melaksanakan tugasan tersebut dengan cemerlang barulah segala kekeliruan dapat saya atasi.

Etnik Melayu merangkumi 55 peratus penduduk di Malaysia.Sebagai seorang guru yang mempunyai tanggungjawab yang bukan kepalang penting di sekolah iaitu guru Bahasa Melayu Tahun 6.Cina dan India.saya telah mendapat pelbagai faedah terutamanya mengenai peranan guru dalam menangani kepelbagaian budaya yang terdapat di dalam kelasnya.saya memang berasakan seolah-olah saya tidak cukup masa untuk menyiapkan tugasan ini dengan baik. Di samping itu. agama dan sebagainya.Guru sebagai insan yang telah diamanahkan untuk mendidik murid-murid menjadi masyarakat madani berhadapan dengan cabaran yang besar dalam usaha menangani kepelbagaian budaya ini. Murut.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN25 Dari segi peruntukan masa bagi menyiapkan esei ini. Melayu Brunei di Sabah Melalui tugasan ini.Cina pula mewakili 25 peratus dan India pula 7 peratus dan yang selebihnya adalah terdiri daripada kelompok peribumi kecil seperti Dayak. secara jujur saya mengatakan tidak cukup memandangkan banyak aktiviti yang perlu dilakukan pada masa yang sama.di Malaysia terdapat 64 etnik . 25 | P a g e .Mengikut Wikipedia.Namun secara umumnya. Antaranya ialah tentang etnik-etnik yang terdapat di Malaysia.Hal ini demikian kerana saya terlibat dengan kelas tambahan dan aktiviti-aktiviti sekolah yang lain.Bidayuh. saya juga sempat mencari maklumat tentang statistik demografi penduduk di Malaysia. saya mengambil lebih masa pada waktu malam untuk menulis esei ini.Melanau dan Orang Ulu di Sarawak. Melalui penulisan esei ini.Satu jumlah yang sangat besar.kita boleh bahagikan etnik kepada 3 etnik yang besar iaitu Melayu. Bajau.Jika seseorang guru gagal untuk menangani cabaran ini maka pasti hasrat kerajaan untuk memupuk perpaduan kaum daripada akar umbi akan menemui kegagalan.Namun.Pelbagai etnik pasti menuntut keprihatinan yang bukan sedikit untuk menyediakan pendidikan yang sama rata dan adil kepada semua etnik. banyak input baru yang telah saya peroleh. Sebagai contoh. saya dapat mengetahui secara terperinci bilangan penduduk di Malaysia berdasarkan kaum.masalah itu telah berjaya diatasi kerana saya telah menggunakan pelbagai strategi dalam mengurus masa. Melalui dapatan ini.Kadazandusun.

Namun usaha daripada pihak guru sahaja tidak memadai andai ibu bapa dan masyarakat tidak memberikan kerjasama dalam merealisasikan aspirasi negara.Ibu bapa merupakan orang yang paling bertanggngjawab dalam melakukan perubahan kerana merekalah yang bertanggngjawab mencorakkan anak-anak mereka.Guru sebagai orang yang paling dekat dengan murid selain ibu bapa mereka mesti sentiasa mengamalkan nilai-nilai murni dalam amalan sehariannya agar dapat menjadi cerminan kepada nilai murni kepada murid-murid. Saya berpendapat.kegiatan kokurikulum dan melalui kurikulum yang dilaksana di sekolah.Antara contoh kegagalan program kerajaan ialah Sekolah Wawasan.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN26 Saya juga menyedari bahawa pihak kerajaan juga memainkan peranan yang besar dalam usaha memupuk perpaduan pada peringkat sekolah.Murid akan sentiasa melihat kepada guru mereka dalam mengamalkan sesuatu nilai murni.Mereka mesti melihat perpaduan ini dalam konteks yang lebih luas yang melibatkan pembinaan negara bangsa yang dikagumi pada mata dunia.Kerajaan di bawah Kementerian Pelajaran telah melaksanakan banyak program untuk memupuk perpaduan ini antaranya program RIMUP. menjadi contoh teladan dan sebagainya.Jika semua ibu bapa bertekad untuk menjadikan perpaduan kaum sebagai asas kepda pembinaan negara Malaysia yang aman maka mereka mesti mengubah corak pemikiran mereka agar tidak menjurus kepada survival etniknya sahaja.Saya juga menyedari usaha murni pihak kerajaan dalam pemupukan perpaduan ini adakalanya tidak mendapat sambutan yang baik daripada khalayak. 26 | P a g e . Selain itu.Kerajaan telah menyalurkan peruntukan berjuta-juta ringgit dalam memastikan segala program untuk perpaduan berjalan dengan lancar dan berjaya mencapai objektif pelaksanaannya.Hal ini mungkin disebabkan oleh pemahaman yang cetek tentang rasional projek tersebut dilaksanakan ataupun oleh sebab politik demi kepentingan segelintir masyarakat yang tidak ingin melihat perpaduan terus utuh di Malaysia.sebenarnya pihak yang paling penting dalam melakukan perubahan ini ialah ibu bapa mereka. saya juga sedar betapa pentingnya peranan guru dalam memupuk perpaduan kaum di negara ini melalui penerapan nilai-nilai murni.

27 | P a g e .tanggungjawab kami bukan alang-alang besarnya.Tanpa komitmen yang tinggi tidak mungkin saya akan dapat melahirkan murid-murid yang mencintai negaranya lebih daripada mencintai etniknya sahaja.semoga impian kita untuk melihat rakyat Malaysia bernaung di bawah payung 1 Malaysia yang aman. Akhirnya.Saya sedar.Tiada kemajuan bakal dicapai jika perpaduan dalam kalangan rakyat Malaysia masih rapuh.Saya juga berharap agar masyarakat Malaysia akan memberikan kerjasama yang tidak berbelah bagi kepada pihak kerajaan dalam usaha menjadikan perpaduan sebagai asas kemajuan negara.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN27 Saya amat berharap saya dan rakan-rakan guru yang lain akan dapat menjadi seorang guru yang mampu mendokong aspirasi negara ini untuk mewujudkan masyarakat yang bersatu padu.Saya juga berharap agar segala usaha yang telah dilaksanakan oleh pihak kerajaan akan membuahkan hasil yang diharapkan.Kerapuhan perpaduan menjurus kepada kehancuran negara.maju dan progresif akan menjadi kenyataan.

Bhd. Jurnal Pendidikan Universiti Teknologi Malaysia 12 : 99-118 Mohd Shafie bin Haji Apdal (2008).gov. Dicapai pada 15 Mac 2012 daripada http://www. Rancangan Malaysia Ke-9 – Pelan Induk Pembangunan Pendidikan (2006-2010). Jabatan Perpaduan Negara dan Integrasi Nasional. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa Dan Pustaka Kementerian Pelajaran Malaysia (2006). Perbezaan antara Pengetahuan dan Amalan Konsep KBSM di Kalangan Guru. Konsep Pendidikan. Kesenian dan Warisan.t). (2011). Selangor : Oxford Fajar Sdn.my Kamus Dewan. Majid. Boon Pong Ying. Laman Web Rasmi Jabatan Perangkaan Malaysia : Sumber Statistik Rasmi Malaysia. Sharifah Fakhriah Syed Ahmad dan Zuraidah A.statistics. Kementerian Perpaduan. Ghafar & Ali Harun (2007).EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN28 RUJUKAN Banci Penduduk dan Perumahan Malaysia 2010 (Banci 2010) (t. Putrajaya Mohd Najib A. 28 | P a g e . Rashid. Yusof (2007). Membina Bangsa Malaysia Jilid 4 Integrasi Nasional. Kuala Lumpur : PTS Professional Noriati A. Najeemah Md. Siri Pendidikan Guru : Budaya dan Pembelajaran. Kebudyaan. Edisi Keempat (2007).

Dicapai pada 16 Mac 2012 daripada ://www.my Salhah Abdullah (2009).Aplikasi dalam Pengajaran dan Pembelajaran. Dicapai pada 10 Mac 2012 daripada http://pmr.EDU 3106:BUDAYA DAN PEMBELAJARAN29 Perspektif Wawasan 2020 (t. Selangor : PTS Professional Muhyiddin Yassin (16 Mei 2011).gov. Kepimpinan & pembangunan pelajar sekolah di Malaysia.mstar. Kuala Lumpur : PTS Professional Yahya bin Don. Teks Ucapan Penuh Menteri Pelajaran Sempena Hari Guru.penerangan.my/ 29 | P a g e .t). Yaakob Daud (2007).com. Mstar Online. Aziah Ismail. Kecerdasan Pelbagai.