P. 1
fonetik fonologi 3

fonetik fonologi 3

|Views: 62|Likes:
Published by Kashful Keroppi

More info:

Published by: Kashful Keroppi on Feb 13, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

09/29/2013

pdf

text

original

fonetik fonologi 3 Fonem suprasegmental ialah bidang kajian bunyi yang mengiringi bunyi-bunyi segmental dalam ujaran

. Fonem suprasegmental juga disebut sebagai fonem suprapenggalan dan merupakan cirri atau sifat bunyi yang menindih atau menumpangi sesuatu fonem. Fonem suprasegmental tidak boleh dipisahkan daripada fonem-fonem yang ditumpanginya, iaitu fonem yang kewujudannya harus bersama-sama dengan fonem segmental. Fonem suprasegmental terdiri daripada lima bunyi iaitu tekanan, kepanjangan, jeda, ton dan intonasi. Unsur tekanan dihasilkan bersama perkataan ataupun suku kata. Tekanan merupakan ciri lemah atau kerasnya suara penyebutan suku kata. Bunyi segmental tidak disertai dengan unsur tekanan ini. Bagi membezakan bunyi ataupun unsur tekanan ini, tanda *ʹ+ digunakan. Tekanan pada vokal biasanya berlaku dalam Bahasa Melayu. Selain itu, bunyi vokal juga turut disebut dengan lantang dan panjang. Kebiasaannya, dalam Bahasa Melayu juga tekanan kuat berlaku pada suku kata kedua dalam sesuatu perkataan. Contohnya: *kiʹta+ *baʹpa+ *saʹtu+ Walau bagaimanapun, terdapat bahasa asing yang menggunakan unsur tekanan ini bagi membezakan dua perkataan yang berlainan, iaitu pasangan minimal. Dalam Bahasa Inggeris, tekanan boleh membezakan makna antara perkataan. Contohnya: proʹgress:memajukan(kata kerja) exʹport:melakukan kerja eksport(kata kerja) ʹprogress:kemajuan(kata nama) ʹexport:barang yang dieksportkan(kata nama)

Dalam Bahasa Inggeris sangat jelas bahawa unsur tekanan padasuku kata yang berbeza merupakan bunyi suprasegmental yang distingtif. Fonem suprasegmental yang seterusnya ialah kepanjangan. Kepanjangan juga dikenali sebagai panjang pendek bunyi perkataan dalam sesuatu bahasa. Dalam bahasa Melayu, kepanjangan tidak membezakan makna sesuatu perkataan. Namun, kepanjangan bunyi perkataan membezakan makna dalam bahasa-bahasa tertentu seperti bahasa Inggeris dan bahasa Arab. Kepanjangan bunyi perkataan ini dilambangkan dengan titik yang dipanggil sebagai mora. Jika lambang mora tersebut satu titik [.], kepanjangan bunyinya ialah setengah mora, lambang dua titik [:] satu mora dan jika lambangnya empat titik [::] bermakna dua mora. Perbezaan makna berlaku dalam bahasa Inggeris apabila kepanjangan digunakan. Contohnya: Sit(duduk) Ship(kapal) si:t(tempat duduk) shi:p(kambing biri-biri)

Jeda merupakan unsur senyap dalam ujaran sebagai tanda memisahkan unsur linguistrik,iaitu perkataan, ayat atau rangkai kata. Jeda turut dikenali sebagai persendian. Jeda atau persendian

Ujaran ini sukar dibezakan maknanya melainkan jeda digunakan. jeda digunakan sebagai pembeza rangkai kata dan juga ayat. Pada permulaan subjek. ayat tanya pula menggunakan intonasi yang tinggi pada akhir ayat. Ayat bahasa Melayu mempunyai pelbagai intonasi dan lagu. Tingkat intonasi yang berbeza pada subjek dan predikat dapat dilihat dengan jelas. Pertuturan seharian juga terdiri daripada ayat-ayat yang bersambung yang diucapkan. ujaran “aiskrim” dan “I scream” mempunyai ujaran yang sama. ayat berita menggunakan intonasi yang menurun pada akhir ayat. Contohnya: Rangkai kata: Basuhkan+tin “membasuhkan tin=tin yang dibasuh” Basuh+kantin “membasuh kantin=kantin yang dibasuh” Ayat: #Saya membaca buku kakak#(Maksudnya saya membaca buku kepunyaan kakak) #Saya membaca buku // kakak(Maksudnya saya memberitahu kakak bahawa saya membaca buku) #Kami makan sate kambing#( Maksudnya kami makan sate daging kambing) #Kami makan sate// kambing(Maksudnya kami memberitahu kambing bahawa kami makan sate) Dalam bahasa tertentu seperti bahasa Inggeris. Manakala. dalam ayat. Dalam bahasa Melayu. Contonya. unsur jeda turut membezakan makna. intonasinya berada dalam tingkat 2. Intonasi ialah unsur naik atau turunnya suara dalam pengucapan ayat atau frasa. Contohnya.ditandai dengan lambang [+] dalam perkataan.jeda ditandai dengan lambang [//]. Manakala. Antara contoh intonasi pada ayat-ayat Melayu ialah: (i) Intonasi pada ayat penyata biasa Frasa subjek pelajar itu ditandai dengan tingkat nada 2-4. manakala frasa predikat iaitu pengawas ditanda dengan tingkat 2-3. frasa basuhkantin(basuhkan tin) dan basuhkantin(membasuh kantin) merupakan frasa yang sama tetapi berbeza makna apabila jeda digunakan dalam frasa tersebut. Contohnya: Ice cream /ais+kri:m/ I scream /ai+skri:m/ “aiskrim” “saya menjerit” Seterusnya ialah intonasi. Penggabungan ciri-ciri suprasegmental juga akhirnya mencetuskan intonasi yang berbeza dalam pertuturan. Ayat-ayat yang digunakan ini mempunyai intonasi dan melodi yang berbeza-beza. kemudian naik kepada . Lambang jeda harus digunakan bagi membezakan makna dalam rangkai kata dan ayat. Sebagai contoh.

dalam ayat Pergi! muncul daripada ayat Awak pergi!. predikat lebih diutamakan berbanding dengan subjek. ayat tanya (a) iaitu Pelajar itu pengawas? Tingkat nadanya sama sampai akhir suku kata pengawas namun naik semula ke nada tingkat 4 selepas selesainya pengucapan ayat. (ii) a) b) Intonasi pada ayat perintah Pergi! Pergilah Bagi intonasi ayat perintah pula. partikel -kah digunakan pada banagian predikat ayat. Hal ini disebabkan pengaruh tanda soal di akhir ayat. (iii) Intonasi pada ayat tanya (a) Pelajar itu pengawas? Pengawaskah pelajar itu? Generalisasinya. Predikat diletakkan di hadapan ayat setelah menerima partikel -kah disebabkan kepentingannya. Intonasinya ditandakan dengan tingkat nada 2-3-1-4. Pada suku kata akhir menandakan selesainya pengucapan frasa predikat pengawas pada tingkat yang ke 3. dalam ayat (b) pula partikel -lah telah digunakan dalam ayat perintah tersebut bagi melembutkan kata perintah. Hal ini mengubah intonasi ayat perintah tersebut kepada tingkat yang lebih rendah pada akhir suku kata. Misalnya. Hal ini jelas menunjukkan bahawa tingkat nada meningkat pada suku kata akhir. Dalam ayat asalnya. Dalam ayat tanya (b). Hai ini menjelaskan dengan terperinci akan pemisahan frasa subjek dan predikat yang disebabkan oleh intonasi. Intonasi ditandakan dengan tingkat nada 2-3-1. Dalam ayat (a). Intonasi tersebut kebiasaannya ditgunakan dalam bentuk pertanyaan kepada pendengar agar pendengar atau orang yang ditanyakan menjawabnya. dalam bahasa Melayu. subjek atau kata ganti nama diri yang kedua iaitu awak telah digugurkan dan akhirnya tinggalnya predikatnya sahaja. Seperti dalam ayat penyata. intonasi ayat tanya berada dalam tingkat nada 2-4-3-4. Manakala. (iv) Intonasi pada ayat terbalik atau sonsang a) Susunan biasa : pelajar itu+pengawas .tingkat 4 dan menurun semula pada permulaan predikat ataupun akhir suku kata kedua itu. perkataan Pergi! ditandakan dengan tingkat nada 2-3.

Tingkat nada predikat tidak berubah tetapi tingkat nada subjek berubah dan menurun kepada 1. Dalam ayat (c). Dalam ayat di atas. tingkat nada ayat pasif sama dengan ayat aktif iaitu 2-4-2-3. susunan biasanya ialah subjek+predikat. masyarakat sering menggunakan ayat sonsang atau ayat terbalik iaitu penggunaan predikat di depan ayat. tingkat pada intonasinya tidak sama. nada pada bahagian predikat ayat kekal pada tingkat nada 2-3.b) Ayat sonsang : Pengawas+pelajar itu c) Susunan sonsang dengan penambahan partikel -kah Dalam bahasa Melayu.manakala subjek di belakang. Ayat tanya aktif biasa dan ayat tanya pasif biasa ini turut mempunyai tingkat nada yang sama bagi subjek dan predikat iaitu 2-4 dan 2-3. Bahagian pertama iaitu tingkat nada 2-4 merupakan subjek dan tingkat nada 2-3 ialah predikat bagi kedua-dua ayat tersebut. Contohnya: Ayat tanya aktif biasa: Dia membuka bungkusan itu? Intonasi pada ayat pasif Ayat tanya pasif biasa: Bungkusan itu dibukanya? Berbeza pula jika ayat pasif tersebut adalah ayat pasif bagi orang pertama dan kedua. Dalam susunan sonsang ayat (b). penggunaan partikel -kah dalam ayat menyebabkan tingkat nada menurun kepada 1 pada nada -kah. Contohnya: a) Saya membuka bungkusan itu Nada intonasi: b) Saya buka bungkusan itu . (v) Ayat aktif: Ibu belum menjahit baju Ayat pasif: Baju itu belum dijahit oleh ibu. dalam pergaulan seharian. Namun.

Jadi. nada yang diterimanya di akhir ayat ialah 1. bahasa Mandarin. Contohnya: TONA Tona ialah naik atau turunnya suara dalam pengucapan perkataan ataupun dapat diertikan sebagai unsur lagu dalam perkataan. ayat tersebut juga boleh diujarkan dengan menggunakan tingkat nada 2-3 pada frasa keterangan sekiranya frasa tersebut perlu ditegaskan. ayat (b) ialah ayat pasif songsang manakala ayat (c) merupakan ayat asal (b).Nada intonasi: c) Bungkusan itu saya buka Berdasarkan contoh-contoh ayat yag telah diberikan. Tona dapat membezakan makna dalam bahasa-bahasa tertentu seperti bahasa Vietnam. dan tona menurun. Pertamanya ialah penggunaan lambang tona mendatar. iaitu frasa subjek. ayat (a) merupakan ayat aktif biasa. Tona hanya digunakan untuk perkataan sahaja. Contohnya: Tona datar Tona meninggi ma / Tona turun-naik ma ˅ Tona menurun ma“guni” “kuda” ma \ “marah” “ibu” . Tingkat nada suara disesuaikan dengan unit-unit frasa. Walau bagaimanapun. bahasa Laos. Namun setelah penambahan frasa keterangan di akhir ayat. frasa predikat dan keterangan. bahasa Thai. tona meninggi. tona turun-naik. Tona dapat dilambangkan dengan dua jenis lambang ataupun tanda bagi membezakan keadaan bunyi perkataan sama ada tinggi atau rendah. Ayat contoh di atas dapat dibahagikan kepada tiga bahagian. Contohnya: Para pelajar itu menelaah pelajaran di perpustakaan. bahasa Kampuchea dan lain-lain lagi. intonasi keseluruhannya ialah 2-4-3-1. iv) intonasi pada ayat yang panjang Kepanjangan sesuatu ayat tidak mempengaruhi intonasinya kerana polanya tetap sama. Tingkat nada bagi ayat tersebut tanpa keterangan ialah 2-4-2-3 seperti yang telah dijelaskan sebelum ini.

i. Bunyi segmental ada empat jenis iaitu bunyi vokal. e. Fon ditanda dalam kurungan [ ] fonetik untuk menandakan bahawa unsur tersebut adalah bunyi. o. vokal tengah dan vokal belakang.Penggunaan tanda yang kedua ialah tanda nombor 1 sehingga 4 untuk menunjukkan perbezaan seperti berikut: TONA Tinggi(sangat keras) Sederhana tinggi(keras) Rendah(lemah) Sangat rendah(sangat lemah) NOMBOR 1 2 3 4 (b) Bunyi segmental merupakan bunyi yang dihasilkan oleh pernafasan. Bunyi segmental juga adalah bunyi-bunyi yang telah disegmen kepada unit-unit terkecil. manakala sembilan pula adalah konsonan pinjaman. ә+. Terdapat tiga jenis vokal iaitu vokal depan. bunyi konsonan. u. Fonem segmental bahasa Melayu ialah 36. Contoh bunyi vokal adalah: vokal a e ә i o u awal adik enak emak ibu onar ular tengah dadu semak lemak rindu rona lusa akhir suka sate kiri lesu . Bunyi vokal dalam bahasa Melayu terbahagi kepada enam iaitu [a. 27 daripadanya adalah fonem asli. alat ucap dan pita suara. bunyi diftong dan bunyi kluster.

[au] dan [oi]. Konsonan asli bahasa Melayu pula terbahagi kepada tujuh iaitu konsonan letupan. Bunyi kluster juga dikenali sebagai bunyi konsonan rangkap. konsonan getaran. Hal ini bermakna bunyi suprasegmental terhasil bersamasama dengan fonem penggalan dengan cara menumpangi bunyi segmental. kepanjangan.Terdapat 18 konsonan asli bahasa Melayu. Diftong pula dibahagikan kepada tiga iaitu [ai]. Contoh konsonan rangkap adalah seperti berikut: ng→yang ny→nyawa kh→khusus Bunyi suprasegmental pula diinterprestasikan sebagai bunyi yang mengiringi bunyi segmental apabila kita mensegmen bunyi. tengah dan akhir adalah: Diftong au ai oi Awal aurat aising Tengah Akhir pulau hairan pantai sepoi Seterusnya bunyi kluster. (c) ‘exsport Ex’port ‘progress Pro’gress Mengeksport Benda yang dieksport Kemajuan Memajukan . jeda. Contoh penggunaan diftong dalam perkataan awal. Diftong merupakan bunyi vokal yang mengeluncur. konsonan letusan. konsonan geseran. konsonan nasal dan konsonan separuh vokal. konsonan sisian. Bunyi suprasegmental terjadi dengan ciri-ciri seperti tekanan. ton dan intonasi.

dalam perkataan ex’port dan pro’gress. egresif glotalik terdapat dalam kebanyakan bahasa di Afrika. Contohnya. Ingresif glotalik merupakan bunyi bahasa yang terbentuk dengan arus udara ingresif iaitu udara masuk ke paru-paru dengan mekanisma glotalik. Mekanisma udara pulmonik dapat dijelaskan dengan udara yang keluar dari paru-paru sebagai sumber utamanya dihembuskan keluar dengan cara mengecilkan ruangan paru-paru oleh otot paru-paru dan rongga dada. Contohnya. maksudnya tetap sama. Contoh-contoh penggunaan tekanan dalam bahasa Inggeris dapat dilihat pada jadual di atas. t’. Akan tetapi. Bunyi yang terhasil disebut sebagai implosit. Selain itu. udara yang terhalang tersebut dihembuskan keluar dengan cara membuka saluran rongga mulut. Perkataan Inggeris tersebut berbeza maksud setelah dikenakan tekanan walaupun ejaannya masih lagi sama. saluran rongga mulut dan hidung turut ditutup. sama ada tekanan diberikan atau tidak. s’+.Unsur tekanan merupakan bunyi suprasegmental yang telah dihasilkan bersama perkataan ataupun suku kata. Hal ini kerana. Jadi. Seterusnya ialah ingresif glotalik. Berdasarkan kajian. Egresif glotalik juga merupakan bunyi yang terbentuk dengan arus udara keluar tetapi dengan menggunakan mekanisma glotalik. sebaliknya suku kata yang kedua. Bunyi udara egresif pulmonik ini biasanya terdapat dalam bahasa Melayu. Egresif dibentuk dengan cara mengeluarkan arus udara dari dalam paru-paru. Manakala. Simbol bagi tekan adalah *‘+. bunyi ingresif pula dibentuk dengan cara menyedut udara ke dalam paru-paru. Mekanisma glotalik dapat terjadi dengan cara merapatkan pita-pita suara sehingga glotis berada dalam keadaan yang rapat sekali. Akan tetapi maksudnya berubah apabila tekanan tidak diberikan kepada suku kata yang pertama.Latetoged(1993:25). bunyi segmental tidak disertai dengan tanda ini. k’. bahasa Indonesia dan kebanyakan bahasabahasa Nusantara. Selain itu. manakala pro’gress membawa maksud memajukan. Cuma intonasinya yang berubah. India-Amerika dan Kaukasus. Bunyi yang terhasil dengan proses glotalik ini disebut sebagai bunyi ejektif. rongga pangkal tenggorok yang disempitkan itu diturunkan. *p’. Ingresif glotalik ini biasanya digunakan dalam bahasa . 4(a) Bunyi Egresif dan bunyi Ingresif dibezakan berdasrkan arus udara. Ex’port bermaksud benda yang dieksport. Penekanan pada suku kata kedua perkataan tersebut merubah maksudnya. Begitu juga dengan perkataan ‘progress yang membawa maksud kemajuan. hampir semua bunyi bahasa dihasilkan dalam pertuturan melalui arus udara egresif pulmonik. Unsur tekanan ini boleh membezakan makna dalam bahasa-bahasa lain di dunia ini tetapi tidak bagi bahasa Melayu. bunyi ejektif diberi tanda apostrofi di sebelah atas kanan. perkataan tersebut bermakna eksport. Di samping itu. Egresif pulmonik merupakan bunyi yang terbentuk dengan arus udara egresif keluar dari paru-paru dengan mekanisma pulmonik. pita suara hendaklah dirapatkan sehingga glotis tertutup rapat sekali. Apabila tekanan berlaku pada awal suku kata dalam perkataan ‘eksport. Bagi menghasilkan bunyi dengan arus udara ingresif glotalik. seluruh rongga pangkal tenggorok(laring) disempitkan kemudian dinaikkan sehingga udara dalam rongga mulut dan rongga kerongkongan(faring) terhalang serta tertekan(tersekat). dalam egresif glotalik ini. Dalam sistem tulisan. Menurut P.

Kemudian.Yoyolabal iaitu bahasa Indian-Amerika. Sewaktu udara keluar melalui glotis. Situasi inilah yang menyebabkan berlakunya bunyi klik sebagai akibat daripada proses ingresif velarik. Selain itu. [d] dan [g]. Bunyi bersuara vokal berlaku apabila udara dar paru-paru keluar berterusan melalui rongga tekak dan rongga mulut tanpa mendapatkan sebarang sekatan atau geseran. Semua vokal merupakan bunyi bersuara. [p]. Ingresif velarik ini disertai dengan mekanisma velarik. Contohnya konsonan [v]. Contohnya ialah [f]. Sebagai contohnya. bahasa Zulu mempunyai 3 klik iaitu: i) ii) iii) (b) Bunyi bersuara mahupun bunyi tidak bersuara dipengaruhi oleh keadaan pita suara. Bunyi bersuara berlaku apabila udara keluar melalui pita suara semasa pita suara atau glotis agak rapat menyebabkan berlakunya getaran. (c) klik dental[ʃ] alveolar lateral[3] klik postalveolar[c] Diftong menaik amboi Lambai tapai Diftong menurun Kuih Gua Buah . rongga pangkal tenggorok yang disempitkan diturunkan tanpa disertai dengan penutupan dengan cara merapatkan pita suara. Bunyi bersuara pula berlaku apabila glotis berada dalam keadaan renggang ataupun terbuka. tidak berlaku sebarang getaran. Pangkal lidah tetap terkena pada lelangit lembut. Glotis hanya tertutup dengan suara tidak terlalu rapat. hujung lidah dan kedua-dua sisi lidah dirapatkan pada gigi atas atau gusi dalam. hujung lidah dan kedua-dua sisi lidah yang merapat pada gigi gusi ini dilepaskan turut serta dibelakangan. Kedua-dua bibir dirapatkan. Selepas itu. Penutupan hanya berlaku sedikit sahaja. Selain itu. Bunyi tidak bersuara ini kebanyakannya terdapat dalam huruf konsonan. [s] dan lain-lain. Bagi proses yang lebih umum. bibir dibuka sehingga ada kerenggangan ruangan udara pada rongga mulut. Melalui mekanisma ini. Ingresif velarik ini terdapat dalam bahasa-bahasa Khoisa seperti Bosman dan Hottentot serta beberapa bahasa Bantu Selatan iaitu bahasa Xhosa dan bahasa Zulu. pangkal lidah dinaikkan dan ditempelkan pada lelangit lembut. Getaran inilah yang menghasilkan bunyi bersuara. sesetengah konsonan menghasilkan bunyi bersuara. Ingresif velarik pula merupakan bunyi yang terbentuk dengan aru udara masuk ke paru-paru seperti ingresif glotalik tadi. [b] dan [l]. Pita suara turut bergetar. Contohnya ialah [b].

Manakala. Pembibiran berlaku dengan pembundaran bibir sebelum mengujarkan bunyi vokal belakang. glotalisasi turut terjadi antara dua vokal yang berdekatan dalam perkataan. Banjar Hulu dan Madula. Udara terhenti seketika pada glotis semasa kita menyebut bunyi vokal pertama sebelum menyebut bunyi vokal seterusnya. posisi lidah amatlah penting. dalam bahasa Banjar Hulu ialah [ai].Diftong terbentuk daripada bunyi vokal yang menggeluncur. [u]. dalam bahasa Madula pula [ai]. diftong menurun dihasilkan dengan cara vokal pertama dihasilkan sepenuhnya dan vokal kedua dihasilkan separuh penuh. Selain itu. [Ͻi+ dan diftong turunnya ialah *iә+ dan *uә+. Glotalisasi atau pengglotalisasi berlaku pada awal bunyi vokal dalam satu-satu perkataan ataupun ayat yang dimulakan dengan perkataan yang mempunyai huruf vokal di depan. Diftong juga diertikan sebagai bunyi rangkap vokal yang terdiri daripada satu vokal penuh dan satu vokal rangkap tidak selesai. Contoh-contoh pengglotisan adalah seperti berikut: Awal perkataan/ayat Tengah-tengah perkataan . Contohnya. Dalam bahasa Indonesia. berikut merupakan contoh penggunaan pembibiran dalam perkataan bahasa Melayu: w kuniɳ tulaɳ w sewruliɳ Pengglotisan adalah ciri suprasegmental yang berlaku sebelum penyebutan bunyi vokal. Pembibiran ditandakan dengan lambang [w]. manakala vokal kedua dihasilkan secara sepenuhnya. Semasa menyebut perkataan yang mempunyai vokal diftong. Dalam bahasa Inggeris pula. Dalam bahasa Melayu terdapat 3 buah diftong iaitu [ai]. Bahasabahasa ini Cuma mempunyai diftong menaik tetapi tidak ada diftong menurun. Alat artikulasi ini mengambil sedikit masa untuk melafazkan bunyi vokal tersebut sebelum mengujarkannya. Hal ini mengakibatkan udara terhenti sebentar pada glotis semasa menyebut bunyii perkataan tersebut. (d) Pembibiran merupakan artikulasi tambahan yang berlaku pada bunyi semasa mengujarkan bunyi vokal belakang [u] dan [o]. Jadi. [oi]. mana-mana perkataan yang mempunyai vokal [u] selepas konsonan. Simbolnya ialah [ʔ]. [ui] dan [aU] manakala. Diftong menaik terhasil apabila vokal pertama dihasilkan dengan cara tidak selesai. tanda pembibiran haruslah diletakkan sebelum bunyi konsonan tersebut. diftong naiknya ialah [ei]. Pembibiran turut dikenali sebagai labialisasi. bahasa Indonesia. diftong naiknya ialah [ai]. [oi] dan [aU]. Diftong naik terdapat dalam bahasa Melayu. Glotalisasi pada deretan vokal tengah perkataan ditandakan dengan simbol *ˀ+. dan [au]. Diftong juga dibahagikan kepada dua iaitu diftong menaik dan diftong menurun. [oi]. kita dapat melihat dalam jadual di atas. Hal ini bermaksud terdapat gabungan antara dua vokal yang berlainan.

banyak aspek yang dikaji dalam fonetik dan fonologi. [#ʔazam#]. kita akan lebih mengetahui bunyi-bunyi dan sifat bunyi bahasa tersebut. kita akan lebih memahami fonetik dan fonologi. keǰajaˀan. Beberapa bahagian di atas merupakan sebahagian daripada aspek yang dikaji dalam fonetik dan fonologi sesuatu bahasa.com/2011/02/fonetik-fonologi-3. [#ʔekor#] [#ʔabaɳ tidur#] saˀat. Perkaitan dan maklumat yang paling jelas tentang fonetik dan fonologi adalah mengkaji tentang bunyi-bunyi bahasa.html . Dengan pendedahan dan penerangan yang diberikan. Dengan kajian ini.[#ʔawal#]. http://beautifulsaviorlaura89. sapaˀan KESIMPULAN Secara kesimpulannya.blogspot. faˀedah.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->