1.

0

Istiazah

1. Maksud istiazah yang terpilih ialah :

Ertinya “Aku berlindung dengan AlLah daripada syaitan yang direjam” . 2. Sunat dibaca ketika hendak memulakan bacaan alQuran. 3. Harus dibaca sama ada di awal surah atau di pertengahannya termasuk surah al-Tawbah. 4. Harus dibaca dengan lafaz :

‘ ’
Terjemahan : “Aku berlindung dengan AlLah yang Maha Mendengar lagi Maha Mengetahui daripada syaitan yang direjam” .

‘ ’
Terjemahan : “Aku berlindung dengan AlLah Yang Maha Besar lagi daripada syaitan yang direjam” .

‘ ’
Terjemahan : “Aku berlindung dengan AlLah daripada syaitan yang direjam , Sesungguh AlLah Dialah Yang Maha Mendengar lagi Maha Mengetahui” .

‘ ’
Terjemahan : “Aku berlindung dengan AlLah Yang Maha Gagah daripada syaitan yang sesat”.

Terjemahan : “Aku berlindung dengan AlLah Yang Maha Berkuasa daripada syaitan yang menyeleweng”.

1

w. lagi Maha Mengasihani”. 6. 2. Sunat dibaca ketika memulakan bacaan di awal surah kecuali surah al-Tawbah. 5. 3.0 Basmalah 1.w. maka mohonlah perlindungan daripada AlLah daripada syaitan yang direjam”. 2 .1. Wajib membacanya ketika hendak membaca surah alfatihah dalam sembahyang dan menyambung antara 2 surah kecuali surah al-Tawbah.w : Terjemahan : “ Setiap manusia yang mempunyai akal yang tidak mulai pekerjaannya dengan nama AlLah Yang Maha Pemurah Lagi Maha Penyayang . Yang Maha Pemurah. maka dia tidak akan mendapat ganjaran AlLah s. Merupakan pemisah di antara 2 surah . ( Surat al-Namly 27 : 30) Sabda RasululLah s.t. dan kandungannya (seperti berikut): `Dengan nama AlLah. 4. (Surah al-A’raf: ) 2.a. Dalil yang terdapat dalam al-Quran dan al-Hadith : Firman AlLah s. Maksud basmalah ialah : “ ” Ertinya “Dengan nama AlLah yang Maha Pemurah lagi Maha Penyayang”. Diharuskan di pertengahan surah termasuk surah alTawbah. Dalil sunat membaca isti’adhat : Terjemahan : “ Dan apabila kamu membaca al-Quran.t : Terjemahan : “ Sesungguhnya surat itu dari Nabi Sulaiman.

Hukum Nun Sakinah dan Tanwin terbahagi kepada 4 hukum [4 cara baca ] iaitu izhar. idgham..0 NUN SAKINA ( ) DAN TANW N ( __ _ ) Nun Sakinah : . manakala nun sakinah tanwin tidak ada pada tulisan . Tanda nun sakinah ialah sukun ( _ ) di atas . Nun sakinah ada pada tulisan. Bunyi nun sakinah dan tanwin sama ketika wasal tetapi tidak sama ketika waqaf . bacaan izhar dikenali dengan nama izhar halqiy. manakala tanwin ialah berbaris dua seperti fathatain ( ) . 3. Nun Sakinah ialah Nun Mati tidak berbaris yang asal pada kalimah . mengwasal /menyambung bacaan. mewaqafkan / memberhentikan bacaan . dommatain ( ) . dan iqlab dengan nama yang sama iaitu iqlab . dan kasratain ( ) . 3. Izhar bererti nyata [ bunyi jelas dan berasingan ] . Dalam hukum bacaan nun sakinah dan tanwin. 2. ikhfa’ bererti tersembunyi [ bunyi kurang jelas ] . 2.‫ﺷ‬ Tanwin : - - 1. Maka yang menentukan jenis hukum bacaan pada nun sakinah dan tanwin tersebut ialah 28 huruf hijaiyyah yang berada selepasnya. manakala Tanwin ialah bunyi [suara] Nun Sakinah yang ditambah pada kalimah .3. Perhatian : (a) Erti wasal ialah sambung . ikhfa’ dengan nama ikhfa’ haqiqy. dan ikhfa’ .0 Hukum Nun Sakinah [ ] ] Dan Tanw n [ __ _ 1. 5. iqlab. (b) Erti waqaf ialah berhenti . 4. idgham bererti gabung [ bunyi hilang dan bertasydid ] . 4. dan 3 . idgham terbahagi kepada dua nama iaitu idgham maal ghunnah dan bila ghunnah . Asal tanwin ialah nun sakinah .

Ia dikenali dengan nama Izdhar Halqiy [halqum] kerana sempena kepada izhar Nun Sakinah dan Tanwin bertemu huruf-huruf halqum [halqiy ] yang enam . Ia terbahagi kepada Hukum Izhar Nun Sakinah dan Tanwin 1. 4.iqlab bererti tukar [ daripada satu bunyi kepada bunyi yang lain ] . Sebab diidzharkan kerana kedudukan makhraj huruf [tempat keluar huruf] dan sifat Nun Sakinah dan Tanwin dengan huruf-huruf Idzhar adalah adalah jauh . 4. 2. Idgham Nun Sakinah dan Tanwin bermaksud menghilangkan bunyi nun sakinah dan tanwin sama ada sepenuhnya atau sebahagian setelah digabungkan [disambung] bunyinya dengan salah satu daripada – – – huruf-huruf Idgham yang enam iaitu - - sama ada bertasydid atau tidak . 2. 5. Huruf-huruf halqum[ia juga huruf Izdhar Halqi] tersebut ialah : – – – - – dan yang terhimpun dalam rangkai kata : 3. Izhar nun sakinah dan tanwin bermaksud menyatakan bunyi Nun Sakinah atau Tanwin dengan jelas tanpa dengung [ yang sempurna ] bersama mengekalkan suara dengung dalam rongga hidung dengan kadar yang sedikit [ sifat dengung merupakan sifat asal bagi maupun sekalipun keduanya berbaris] kerana bertemu salah satu huruf –huruf halqum yang enam . Contoh : – – - – ‫ﺷ‬ – – – – - Hukum Idgham Nun Sakinah Dan Tanwin 1. Ia terbahagi kepada 3 hukum [3 cara bacaan] iaitu : Idgham Kamil [sempurna] Bila [tanpa] Ghunnah 4 .

I. Contoh : - + + - III. Idgham Naqis Maal Ghunnah bermaksud hanya menghilangkan bunyi nun sakinah dan tanwin tetapi masih mengekalkan suara dengung pada Nun Sakinah dan Tanwin [ menyebabkan kesan nun sakinah dan tanwin masih ada kerana idgham tak sempurna ] beserta sedikit tasydid dan dengung 2 harakat setelah digabungkan [disambung] bunyinya dengan salah satu huruf – .[dengung] . Idgham Kamil Maal [bersama] Ghunnah . dan Idgham Naqis [ tak sempurna ] Maal Ghunnah . Contoh : – – + + – – II. Idgham Kamil Maal Ghunah bermaksud menghilangkan bunyi nun sakinah dan tanwin sepenuhnya [tanpa sedikitpun bunyi nun sakinah dan tanwin kerana sempurna idgham] beserta tasdid dan dengung sempurna 2 harakat setelah digabungkan [disambung] bunyinya dengan salah satu huruf - .Contoh : 5 . Idgham Kamil Bila Ghunnah bermaksud menghilangkan bunyi nun sakinah dan tanwin sepenuhnya [tanpa sedikitpun bunyi nun sakinah dan tanwin kerana sempurna idgham] beserta tasydid tanpa dengung setelah digabungkan [disambung] bunyinya dengan salah satu huruf – .

Ikhfa Mim Sakinah bermaksud menyebut Mim Sakinah dengan tidak jelas bunyinya dengan kedudukan bibir yang terbuka sedikt beserta dengung 2 harakat kerana bertemu . Ia hanya datang dalam 4 bentuk kalimah sahaja . Walaubagaimanapun . Ia dikenali dengan Izdhar Mutlak [semata-mata izdhar] kerana bacaan Izdhar hanya semata-mata berlaku pada Nun Sakinah tidak pada Tanwin . Iqlab Nun Sakinah dan Tanwin bermaksud menukar bunyi Nun Sakinah dan Tanwin kepada Ikhfa’Mim Sakinah kerana bertemu huruf sahaja . Ia dikenali dengan Iqlab kerana berlaku pertukaran bunyi daripada bunyi Nun Sakinah dan Tanwin kepada bunyi Ikhfa Mim Sakinah . 3. dan Idgham Maal Ghunnah bagi Idgham Kamil dan Naqis Maal Ghunnah . 3. Hukum Izdhar Nun Sakinah Tidak Pada Tanwin 1. Mengikut kaedah Hukum Nun Sakinah . Manakala jenis dengungnya nipis kerana bukan jenis huruf tebal . 4. tetapi oleh kerana ia berlaku dalam satu kaliamah dan kerana riwayat datang seperti itu . 2. sepatutnya ia dibaca dengan Idgham bukan Izdhar iaitu Izdhar Naqis Maal Ghunnah . Idgham Nun Sakinah dan Tanwin hanya dikenali dengan 2 nama iaitu Idgham Bila Ghunnah bagi Idgham Kamil Bila Ghunnah . Contoh : 6 . iaitu : - - - Hukum Iqlab Nun Sakinah dan Tanwin 1. Idzhar Nun Sakinah tidak pada Tanwin hanya berlaku dan dalam satu ketika Nun Sakinah bertemu kalimah .+ + 3. 2. maka ia dikecualikan dan dibaca dengan Izdhar .

maka dengungnya tebal seperti tebal . dan kiranya bukan Isti’la’ . Ikhfa Nun Sakinah dan Tanwin bermaksud menyebut Nun Sakinah dan Tanwin dengan tidak jelas bunyinya dengan kedudukan lidah yang tidak menyentuh lelangit atas beserta dengung 2 harakat kerana bertemu salah satu daripada huruf Ihkfa yang lima belas iaitu : Manakala jenis dengungnya bergantung kepada jenis huruf selepas Nun Sakinah dan Tanwin . maka dengungnya nipis . Kiranya selepas Nun Sakinah dan Tanwin huruf Isti’la’ [huruf . Ikhfa Nun Sakinah dan Tanwin dikenali dengan nama Ikhfa Hakiki kerana diikhfakan Nun Sakinah dan Tanwin dengan cara semulajadi [hakiki] tanpa perlu ditukar bunyi seperti Iqlab .– – – ] . 2.- - Hukum Ikhfa Nun Sakinah dan Tanwin 1. Contoh : - - ‫ﺷ‬ – - – 7 - - – – - ‫ﺷ‬ – .

Maka yang menentukan jenis hukum bacaan pada Mim Sakinah tersebut ialah 28 huruf hijaiyyah yang berada selepasnya.HUKUM MIM SAKINAH 1.. Idgham Mim Sakinah hanya mempunyai satu jenis bacaan sahaja iaitu juga Idgham Kamil Maal Ghunnah .. 2. Jadilah ia menyatakan bunyi huruf Mim Sakinah . 8 . Idgham .. Hukum Idzhar Mim Sakinah 1. dari tempat yang sama iaitu bibir . Huruf-huruf tersebut ialah . ..– - 3.. dan . Ia dikenali dengan nama Izhar Syafawi kerana Izhar bermaksud menyatakan bunyi . Izdhar Mim Sakinah bermaksud menyatakan bunyi Mim Sakinah dengan jelas tanpa dengung [yang sempurna] bersama mengekalkan suara dengung dalam rongga hidung dengan kadar yang sedikit kerana bertemu salah satu huruf –huruf selain daripada huruf dan . dan Ikhfa dengan nama Ikhfa Syafawi . 2. Hukum Mim Sakinah terbahagi kepada 3 hukum [3 cara baca] iaitu Idzhar . Contoh : Hukum Idgham Mim Sakinah - 1. Izdhar Mim Sakinah dikenali dengan nama Idzhar Syafawi . terutama ketika bertemu huruf dan kerana dibimbangi terjadi Idgham Maal Ghunnah atau Ikhfa disebabkan tempat keluar huruf . Idgham dengan nama Idgham Mithlain Soghir . dan Syafawi [2 bibir] bermaksud huruf mim . dan Ikhfa .

Ikhfa Mim Sakinah bermaksud menyebut Mim Sakinah dengan tidak jelas bunyinya dengan kedudukan bibir yang terbuka sedikt beserta dengung 2 harakat kerana bertemu sahaja. Contoh : Hukum Ikhfa Mim Sakinah 1. Hanya sahaja yang menyebabkan Mim Sakinah diidghamkan . Mithlain bermaksud dua huruf serupa iaitu huruf bertemu [Mim Sakinah bertemu Mim berbaris ] .2. 3. Tidak sepertimana Idgham dalam hukum Nun Sakinah . 2. dan Soghir bermaksud kecil iaitu huruf pertama mati dan huruf kedua berbaris [kerana Idgham Kabir iaitu Idgham Besar kedua-dua huruf yang bertemu adalah berbaris seperti iaitu bertemu . Contoh : HUKUM NUN DAN MIM BERTASYDID SEMULAJADI 1. 9 . Tanwin dan Mim Sakinah kerana terjadinya secara mendatang iaitu daripada 2 kalimah dan boleh dipisahkan . Idgham Kamil Maal Ghunnah [Mim Sakinah] bermaksud menghilangkan bunyi Mim Sakinah setelah digabungkan [disambung] bunyinya dengan huruf yang berada selepasnya beserta tasydid dan dengung 2 harakat. Ia dikenali dengan nama Idgham Mithlain Soghir kerana Idgham bermaksud bacaan Idgham . 3. Ia dikenali dengan nama Ikhfa Syafawi kerana Ikhfa merupakan hukum bacaan . Walaupun begitu ia tetap berlaku disebabkan oleh pertemuan 2 huruf sebagaimana Idgham yang lain dengan kaedah yang sama yang juga bertasydid . dibaca . Bertanda seperti ( ) di atas atau dikenali dengan ‘sabdu’. kerana 2. manakala Syafawi bermaksud huruf . namun dalam bacaan kita tiada Idgham Kabir ]. kedua-duanya berbaris . Nun dan Mim bertasydid merupakan Idgham yang terjadi secara semulajadil[asal] yang datang dalam bentuk satu kalimah yang tidak boleh dipisahkan. Manakala jenis dengungnya nipis bukan jenis huruf tebal .

Kadar dengung mestilah tidak kurang atau lebih daripada 2 harakat. 5. tanwin dan mim sahaja. Lalu Ibn Mas’ud telah bertanya kepada lelaki tersebut “adakah ini yang diajar oleh RasululLah s. Menurut istilah ialah suara lunak yang terdapat dalam rongga hidung tersusun hanya daripada jasad nun . Ada yang berpendapat . 3. Ikhfa . 6.4. martabat dengung yang paling atas ialah Nun dan Mim bertasydid . Kemudiannya beliau telah membaca ayat yang sama dengan memanjangkan bacaan pada hukum mad.” 10 . Nun dan Mim bertasydid mempunyai adar dengungnya 2 harakat sama seperti Idgham Maal Ghunnah yang lain .a [Aba Abd Rahman ]dengan lafaz yang bermaksud : “Adalah Ibn Mas’ud telah membacakan(mengajar) untuk seorang lelaki ketika mana lelaki itu membaca sepotong ayat : tanpa mad pada bacaan tersebut.a. 2. diikuti oleh Idgham mendatang dan Ikhfa. Ia dikenali dengan nama Wajibul Ghunnah kerana bacaannya mesti dengung . Bagaimana yang telah diajarkan kepada kamu Ya! Aba Abd alRahman ?. maupun Idzhar . Bahagian rongga hidung tersebut adalah bahagian atas hidung dan pangkal di sebelah dalam.w kepada kamu ?”. Sama ada dalam bentuk Idgham . Ghunnah menurut bahasa ialah suara yang berdengung dalam rongga hidung . Contoh : = - = = = GHUNNAH 1. PENGENALAN MAD : Cerita asal berkaitan hukum bacaan mad dan qasar ini telah dinakalkan daripada Ibn Mas’ud r.

Ini harta berdalilkan firman AlLah s.w. Menurut bahasa ialah memenjara. PENGERTIAN MAD : i.w. BAHAGIAN-BAHAGIAN MAD : Hukum bacaan Mad terbahagi kepada 2 bahagian .t : dengan maksud : “Bidadari itu dikurung(dipenjara) di dalam sebuah rumah”.t : dengan maksud : “AlLah menambahkan bagi kamu benda dan anak pinak” . Maksud bacaan Mad di sini ialah kadar bacaan yang melebihi 2 harakat dan tidak melebihi 6 harakat . iaitu : 11 . Pada hakikatnya bacaan 2 harakat juga termasuk di dalam erti kata mad dan setiap 1 harakat termasuk di dalam erti kata Qasar. Walaubagaimanapun pengertian mengikut istilah Mad dalam Ilmu Tajwid telah menetapkan bahawa Mad itu ialah bacaan yang melebihi 2 harakat dan Qasar itu pula ialah bacaan yang tidak melebihi 2 harakat. Ini berdalilkan firman AlLah s. Menurut istilah pula ialah memanjangkan suara pada ketika atau huruf atau salah satu huruf mad bertemu huruf hamzah seperti berbaris Sukun sama ada Sukun Asli seperti Sukun yang mendatang seperti . iii.[Riwayat al-Tibrani dan Ibn Mardawih dengan ulasan al-Suyuti di dalam kitabnya al-Dar al-Manthur dan Ibn al-Jazari di dalam kitabnya al-Nasyr].2 PENGERTIAN QASAR : i. Menurut istilah ialah mengekalkan bacaan huruf mad dengan kadar yang tidak melebihi 2 harakat. Mad menurut bahasa ialah menambahkan . ii. 1. ii. iii.

Kalimah yang terdapat huruf Mad Asli tetapi tidak dibaca dengan suara panjang akan merubah makna seperti dibaca dengan tanpa Mad. Mad asli ialah asal bagi permulaan bacaan panjang yang dibaca dengan kadar tetap Qasar 2 harakat dan tidak atau Sukun mempunyai sebarang sebab seperti ada Hamzah selepasnya untuk bacaannya lebih daripada 2 harakat bahkan memadai dengan salah satu hurufnya yang tiga iaitu . dan . Termasuk dalam kumpulan bacaan mad asli ialah Mad Iwad . Mad Iwad ialah bacaan Qasar 2 harakat kerana pertukaran daripada bacaan asal Tanwin dua baris di atas kepada bacaan Mad Asli disebabkan waqaf seperti kepada . Mad Silah Qasirah . Contoh : Sebelum alif berbaris fathah -baris di atas Sebelum wau berbaris dommah – baris di hadapan Sebelum ya’ berbaris kasrah – baris di bawah vi. 12 . Kadang-kadang huruf dan menjadi huruf lin jika sebelum keduanya itu berbaris fathah seperti dan . iii. iv.Mad Asli Mad Far’ie MAD ASLI : i. . Bacaannya tetap 2 harakat sama ada dalam keadaan Wasal waupun Waqaf . vii. Ia dinamakan Tabi’ie kerana mempunyai sifat yang selamat daripada di tambah maupun dikurang. Mad Tamkin . Ada yang berpendapat ia bersamaan 2 gerak jari . berada di tengah maupun di akhir kalimah . KUMPULAN BACAAN MAD ASLI 2 HARAKAT : i. Kadar bacaannya ialah satu alif iaitu 2 harakat . ii. Hukumnya adalah haram. dan Mad Asli Harfi yang terdapat di awal suruh .

Mad Tamkin ialah bacaan Qasar 2 harakat pada huruf Mad kerana untuk membezakan antara pertemuan dua huruf iaitu pertama Mad .ii. dan kedua huruf Mad berbaris sukun seperti dan . Mad Tamkin juga berlaku bagi membeza bunyi dua huruf yang pertama bertasydid . dan kedua berbaris seperti supaya tidak berlaku idgham atau gugur salah satu huruf tersebut. dan kedua berbaris seperti membezakan antara pertemuan dua huruf iaitu atau untuk pertama Mad . iii. Mad Asli Harfi ialah bacaan Mad Asli 2 harakat dalam bentuk huruf yang dibaca satu persatu yang hanya berlaku di awal surah sahaja yang terbentuk dalam rangkaikata seperti : Νm Èÿè‹γ!2 µÛ – . iv. Mad Silah Qasirah / Sughra \ ialah bacaan Mad Asli 2 harakat kerana bersambung huruf Mad Asli ketika wasal dan hilang Mad ketika waqaf berserta tiada huruf hamzah selepasnya seperti dan ϵÎ/ …ã&s! .µÛ 4 -!9# - Tambahan : 13 .

Dibaca tanpa Mad [Qasar 2 harakat] kerana bertembung 2 Sukun iaitu huruf Mad bertemu Hamzah Wasal $#. Ketika Waqaf kembali kepada 2 harakat . tidak disurah lain . Dibaca dengan Mad Silah Qasirah 2 harakat hanya dalam surah al-Furqan [ayat 69] sahaja . Ada huruf Mad bertanda bulat bujur di atas hanya di baca 2 harakat ketika waqaf . seperti 3 y ß ø$ nÎ “‰γ9# ’<) . ketika Wasal kembali 1 harakat seperti $Ψ3≈9 ¨Å © ξ‹6¡9# . seperti $ºΡ$yγãΒ ϵŠÏù 14 . tidak ketika wasal .βθfΚ9# #™‘ρ .ω虍9# .#tƒÍ‘#uθs% - 2.β#™)9# #‹≈δ t ã Ìô ã ø$ u u u È u öà ø$ x y É=≈tGÅ3ø9$# ’Îû 3.$tΡθΖà9# Ρ $ ß § $ O ã— $ 6ξÅ¡≈n=y™ .1.