BUNYI KONSONAN

Terdapat dua belas titik artikulasi yang terlibat bagi menghasilkan bunyi-bunyi konsonan. 1. Bibir 7. Gigi Gusi - Lelangit keras 2. Bibir – Gigi 8. Lelangit Keras 3. Gigi 9. Lelangit Lembut 4. Gigi-Gusi 10. Anak Tekak 5. Gelungan 11. Rongga Tekak 6. Lelangit keras 12. Pita Suara Ada sembilan cara bagi menghasilkan bunyi-bunyi konsonan. 1. Letupan 6. Tamparan 2. Sengau 7. Geseran 3. Sisian bergeser 8. Letusan 4. Sisian tak bergeser 9. Malaran tak bergeser. 5. Getaran
1

Udara dari paru-paru disekat disalah satu titik artikulasi sama ada di bibir. cuma ia tidak digeser dipita suara . gigi-gusi dan sebagainya. Cara menghasilkan bunyi sisian tak bergeser sama seperti di 2 atas. • Sengau/Nasal Sengau dikategori dibawah bunyi letupan. Udara yang melalui rongga mulut akan disekat di titik artikulasi yang tertentu dengan artikulator • Sisian Bunyi sisian dihasilkan dengan menaikkan hujung lidah ke arah bahagian belakang gigi dan udara akan keluar melalui sisi lidah.CARA PENGHASILAN BUNYI KONSONAN • Letupan Melepaskan udara yang disekat serta merta. Yang berbeza ialah bunyi sengau dihasilkan melalui velum agar udara dapat melalui rongga hidung dan mulut. Udara yang dikeluarkan akan digeser di pita suara bagi menghasilkan bunyi geseran.

GESERAN (Frikatif) Dihasilkan dengan menyempitkan ruang diantara titik artikulasi dengan artiklator. TAMPARAN Tamparan mempunyai persamaan dengan getaran kecuali hujung lidah tidak digetarkan. Udara yang keluar daripada paru-paru akan keluar di ruang yang sempit bagi menghasilkan bunyi geseran.GETARAN Dihasilkan dengan menggetarkan hujung lidah beberapa kali ke lelangit keras. 3 .

Ia pula dianggap sebagai konsonan kerana melibatkan pelbagai titik artikulasi dan titik artikulasi ini tidak sama dengan titik artikulasi vokal. Udara yang keluar dari paru-paru disekat di titik artikulasi. 4 .• Letusan Letusan mempunyai kedua-dua ciri letupan dan geseran. . Bunyi ini mempunyai ciri vokal kerana tiada berlaku apa-apa pergeseran atau sekatan dalam rongga mulut di antara titik artikulasi dengan artikulator semasa menghasikan bunyi ini. Kemudian udara akan dilepaskan secara perlahan-lahan di celah-celah ruang yang terbuka. • Malaran Tak Bergeser Bunyi malaran tak bergeser dikenali juga sebagai bunyi separuh vokal.

• Latihan 4 1. Apa yang dimaksudkan dengan bunyi separuh vokal? 5 . Buat deskripsi bunyi konsonan sengau. Buat deskripsi bunyi konsonan letupan. 2. Apa beza konsonan letupan dan letusan? 4. 3. Buat deskripsi bagaimana bunyi konsonan dihasilkan dan diklasifikasikan. 5.

sengau /m/. • Bibir – gigi Terlibat apabila bibir bawah berartikulasi dengan gigi atas. frikatif (geseran) / f /.TITIK ARTIKULASI • Dua Bibir Merupakan artikulator yang utama. dan malaran tak bergeser. / n / 6 . Terlibat semasa menghasilkan bunyi letupan /p/.Terlibat dalam menghasilkan bunyi sengau / /. dan malar tak bergeser /w/.

Hujung lidah berartikulasi dengan gigi bagi menghasilkan bunyi dental. z/. Buyi dental melibatkan bunyi frikatifv/ q /. • Gigi – gusi Gigi gusi terletak di antara lelangit keras. sisian tak bergeser / l/ dan sisian bergeser 7 .• Gigi (Dental) Melibat antara gigi dan belakang gigi. getaran /r/ tamparan / / geseran /s. sengau /n/. d/. Ia melibatkan bunyi letupan / t.

/.• Gelungan (Retoflex) Gelungan dihasilkan dengan membalikkan atau menggelungkan lidah ke arah lelangit keras yang bersempadanan dengan gigi-gusi. sengau /h /. c. Kedudukan depan lidah lebih ke arah gigi gusi.Ini melibatkan bunyi letupan / t. Bunyi yang terlibat bunyi geseran / s. sisian tak bergeser / / tamparan / / dan geseran / s. 8 . z / dan afrikat. z /. j/. d. /. • Lelangit keras – Gigi gusi Kawasannya meliputi dua sempadan iaitu diantara gigi-gusi dengan lelangit keras.

• Gigi-gusi – Lelangit keras Perbezaannya diantara lelangit keras-gigi gusi hanyalah pada kledudukan lidah. Ia bertentangan dengan depan lidah. Depan lidah lebih menyentuh lelangit keras dibandingkan dengan gigi-gusi. sengau / n /dan sisian tak bergeser /l/ 9 . Bunyi yang terlibat letepun /c j / .z /. • Lelangit keras Kawasan yang paling melengkung dalam rongga mulut. Bunyi yang terlibat ialah bunyi geseran / s.

dan malaran tak bergeser / w /. sengau / N /. g /. sengau / n /. Cara penghasilan letupan / q. g /. tamparan / R /. • Anak tekak Sekeping otot yang terdapat di belakang lelangit lembut. G /. 10 .• Lelangit Lembut Apabila belakang lidah menyentuh satu daerah di belakang lelangit keras. getaran / R /. geseran / x. bunyi-bunyi lelangit lembut dihasilkan. Bunyi yang terlibat letupan / k. geseran / X / dan malaran tak bergeser / f /.

• Pita Suara / Glotal Udara yang keluar disekat terus daripada keluar.• Rongga Tekak Cara menghasilkan adalah dengan melakukan geseran / h /. 11 . Bunyi yang dihasilkan melalui cara letupan / / geseran / h /.

q. k. Udara yang melalui rongga mulut akan disekat di titik artikulasi yang tertentu dengan artikulator Cth:/ m. Udara dari paru-paru disekat disalah satu titik artikulasi sama ada di bibir. d c. ?/. n. n. l. Menghasilkan Cara menghasilkan bunyi sisian tak bergeser sama seperti di atas Cuma ia tidak di geser dipita suara Cth: Sisian tak bergeser : / l. t. /. n. Yang berbeza ialah bunyi sengau dihasilkan melalui velum agar udara dapat melalui rongga hidung dan mulut.CARA PENGHASILAN BUNYI KONSONAN • Letupan Letupan/plosif dihasilkan dengan melepaskan udara yang disekat serta merta. t. N/. gigi-gusi dan sebagainya. Bunyi sisian dihasilkan dengan menaikkan hujung lidah ke arah bahagian belakang gigi dan udara akan keluar melalui sisi lidah. • Sengau/Nasal Sengau dikategori dibawah bunyi letupan. Udara yang dikeluarkan akan di geser di pita suara bagi menghasilkan bunyi geseran Cth Sisian bergeser: / . b. Cth:/ p. 12 . l/. • Sisian Dibahahgi kepada dua sisian bergeser dan sisian tak bergeser. G. g. m. J.

f. Hujung lidah mempunyai artikulator yang aktif sementara lenagit keras menjadi titik artikulasi yang pasif. Belakang lidah artikulator dan anak tekak ialah titik artikulasi.Getaran Dihasilkan dengan menggetarkan hujung lidah beberapa kali ke lelangit keras. Hujung lidah ditamparkan sekali sahaja bagi menghasilkan bunyi tamparan. Udara yang keluar daripada paru-paru akan keluar di ruang yang sempit bagi menghasilkan bunyi geseran. CTH: / f. v. r /. • Tamparan Tamparan mempunyai persamaan dengan getaran kecuali hujung lidah tidak digetarkan. b. • Geseran/Frikatif Bunyi geseran boleh dihasilkan dengan menyempitkan ruang diantara titik artikulasi dengan artiklator. q /. Cth: / r / Sementara bagi / R / belakang lidah digetarkan pada anak tekak. 13 . Cth: / .

. u. Kemudian udara akan dilepaskan secara perlahan-lahan di celah-celah ruang yang terbuka. Cth: / w. Ia pula dianggap sebagai konsonan kerana melibatkan pelbagai titik artikulasi dan titik artikulasi ini tidak sama dengan titik artikulasi vokal.• Letusan Letusan mempunyai kedua-dua ciri letupan dan geseran. Bunyi ini mempunyai ciri vokal kerana tiada berlaku apa-apa pergeseran atau sekatan dalam rongga mlut di antara titik artikulasi dengan artikulator semasa menghasikan bunyi ini. Udara yang keluar dari paru-paru disekat di titik artikulasi. 14 . Cth: / c. • Malaran Tak Bergeser Bunyi malaran tak bergeser dikenali juga sebagai bunyi separuh vokal. j/. f/. u.

BUNYI DIFTONG • Bunyi diftong melibatkan dua deretan vokal yang hadir serentak.Bunyi /u/ akan meluncur ke bunyi /a/ dan bunyi /u/ akan hilang bunyi kelantangannya 15 . /oi/ .Bunyi /i/ akan meluncur ke bunyi /a/ dan bunyi /i/ akan hilang bunyi kelantangannya.Bunyi /i/ akan meluncur ke bunyi /o/ dan bunyi /i/ akan hilang bunyi kelantangannya /au/ . Ketiadaan puncak kelantangan semasa penghasilan bunyi diftong menjadikan bunyi tersebut sebagai satu kata sahaja. Bunyi diftong terhasil apabila bunyi vokal yang hadir selepas bunyi vokal yang satu lagi menggeluncur ke arah vokal yang mula-mula hadir tanpa menunjukkan sebarang puncak kelantangan. Ada tiga jenis diftong dalam Bahasa Melayu /ai/ .

CARTA KONSONAN BAHASA MELAYU Daerah Dearer sebutan Cara Sebutan 1 Bibir 2 Gusi 3GusiLelangit keras 4 Lelangit Keras 5 Lelangit Lembut 6 Pita Suara Letupan tak Bersuara Letusan tak Bersuara Sengauan Geseran takbersuara Getaran Sisian Separuh vokal p b t d c j n k g ? m n n x h f v s z sz r l w y 16 .