PENGOLAHAN & ANALISIS AIR SISA KILANG SAWIT (POME

)
Oleh: HJ. ZULKIFLI AB. RAHMAN & HASLIYANTI ALIAS Unit Pengilangan & Pemprosesan Bahagian Kejuruteraan & Pemprosesan MPOB

Juta

10

20

30

40

50

60

0

19 75 19 77 19 79 19 81 19 83 19 85 19 87 19 89 19 91 19 93 19 95 19 97 19 99 20 01 20 03 20 05
POME

Penghasilan POME (mt/tahun)

PIAWAIAN DOE PELEPASAN EFLUEN TERAWAT
ALUR AIR DAN APLIKASI DI LADANG

SEMENANJUNG – BOD 100 PPM SARAWAK – BOD 20 PPM SABAH – 20 PPM + TIADA PELEPASAN?

0 . Suhu 30oC Keperluan Oksigen Kimia (COD) Pepejal terampai (SS) Index oC HAD 45 5.HAD-HAD PARAMETER BAGI PELEPASAN EFFLUEN KILANG MINYAK SAWIT KE ALURAIR Jenis Parameter Suhu pH Keperluan Oksigen Biokimia (BOD) 3hari .0 100 (20) 400 mg/l mg/l mg/l Minyak dan Gris (O&G) Nitrogen Ammonia mg/l mg/l 50 150* Sumber : Jabatan Alam Sekitar Akta Kualiti Alam Sekeliling 1974 (P.U 183/82) Peraturan-peraturan Kualiti Alam Sekeliling (Premis yang ditetapkan)(Minyak Sawit Mentah)(Pindaan) 1982 * Nilai contoh yang ditapis .9.

75m3) menghasilkan POME dan selebihnya hilang dalam bentuk stim. blowdown dll.PENGENALAN • Air sisa buangan kilang sawit lebih dikenali sebagai POME . .Palm Oil Mill Effluent • Dikeluarkan semasa kilang memproses Buah Tandan Segar untuk menghasilkan Minyak Sawit Mentah dan Isi Sawit • 1.5 m3 air digunakan untuk memproses 1 tan BTS • 50% (0.

PENGENALAN  3 punca utama menghasilkan POME: • Sterilizer condensate – 36% • Air buangan clarification – 60% • Air buangan hidrosiklon – 4%  POME tidak boleh dialirkan ke alur air kerana berasid dan BOD (Biochemical Oxygen Demand) sangat tinggi  POME mesti dirawat terlebih dahulu sehingga BOD turun ke tahap yang dibenarkan .

 BOD 5.  BOD 20. 1980an.PALM OIL MILL EFFLUENT (POME)     1960an.000mg/l 2. pemerangkapan biogas & penggunaan tidak berjaya Kini. pandangan baru tentang POME sebagai sumber tenaga boleh diperbaharui bagi penjanaan kuasa dan / atau bahan api di dalam dandang .000mg/l COD 50. pengenalan Akta Kualiti Alam Sekeliling 1974 terhadap piawai BOD & COD yang ketat. penggunaan kaedah pencernaan anaerobik yang lebih baik.000mg/l 100 mg/l 20mg/l  buangan sifar.000mg/l 1970an. Rawatan POME tidak memuaskan.

Oleh itu.Rawatan POME Rawatan POME tipikal ditentukan oleh: • kandungan organik yang tinggi dalam air sisa (high strenght POME) • had pelepasan yang rendah POME ‘high strength’ bermakna ia telah menjalani rawatan anaerobik sebelum rawatan aerobik. hampir semua sistem rawatan POME di Malaysia menggunakan pencernaan anaerobik dalam bentuk kolam anaerobik. . Rawatan POME menggunakan pencerna anaerobik adalah satu perkembangan terkini. Had pelepasan yang rendah bermakna perlu ada rawatan aerobik yang mencukupi untuk memenuhi had yang ditetapkan di bawah EQA.

tiada penggunaan biogas .Rawatan POME  Lebih daripada 80% daripada kilang minyak sawit menggunakan sistem kolam untuk rawatan POME  Sistem kolam adalah lebih murah walaupun memerlukan masa tahanan yang lebih lama bagi bakteria menguraikan bahan organik  Memerlukan kawasan tanah yang luas  Metana yang dijana di kolam anaerobik tidak diperangkap & terlepas ke atmosfera  Kaedah rawatan POME tidak cekap.

SISTEM RAWATAN EFLUEN BEBAN EFLUEN SISTEM RAWATAN ANAEROBIK SISTEM RAWATAN AEROBIK EFLUEN TERAWAT .

H.N.S (BAHAN ORGANIK) Mikrob Heterotropic Asid Lemak bebas+ CO2 +H2O + CH4 + Tenaga + Sisa .O.PROSES ANAEROBIK C.

NH3 NO2 NO3 Nitrifikasi .Proses Aerobik 1. ORGANIK + O2 bacteria + 02 O2 CO2 + H2O + NH3 + Tenaga PROSES RESPIRASI 3. Bahan organik + O2 + Nutrien (COHNS) Lebih SEL Bacteria PROSES REPRODUKSI 2.

Rajah Skematik Sistem Kolam Acidification Ponds POME De .oiling Tank 2 days HRT Recycled Biomase 1: 1 Ratio 2 days HRT Land application Anaerobic Maturation Pond 15 days HRT Primary Anaerobic Pond 30 days HRT Anaerobic Sludge 4 days HRT 4 days HRT 4 days HRT 4 days HRT Sand Beds For Drying Anaerobic Sludge Final discharge Facultative pond .

Skema Rajah Tangki Pencernaan Terbuka dan Sistem Pengudaraan Lanjutan Sludge for Land Application Acidification Pond Anaerobic Digester 1 20 days HRT Anaerobic Settling Pond Extended Aeration Pond Aerobic Settling Tank Final Discharge 1 day POME HRT 1 day HRT 20 days HRT 2 hours HRT Anaerobic Digester 1 20 days HRT Aerobic Sludge for Land Application .

Aerated lagoon Wind(wind action promotes mixing and reaeration) O2 (during daylight hours) O2 Sunlight If oxygen is not present in upper layers of pond. CO2 H2 S + 2O 2 H2 SO4 O2 NH3 . etc. alcohols CO2 + NH3 + H2 S + CH 4 Anaerobic zone .4. PO4 -3. etc. PO4 -3 . odorous gases can be released CO2 H2 S Reaeration Wastewater Settleable solids New cells Algae NH3 . Dead cells Aerobic zone Bacteria Dead cells New cells Facultative zone Bottom sludge Organic wastes Organic acids.

Loji Rawatan Efluen    Kolam anaerobik terbuka Metana terlepas ke atmosfera Proses yang tidak cekap Kawasan yang besar Kegagalan proses kolam anaerobik (gambar) .

Loji Rawatan Efluen Tangki anaerobik terbuka atas Metana terlepas ke atmosfera Tangki Pencernaan meliputi proses pemerangkapan biogas .

PROSES ANAEROBIK .Ia dilakukan oleh 2 kumpulan bakteria:  Bakteria penghasil asid   Bakteria penghasil metana Bakteria pembentuk asid (asid butyric & proplonic)  Bakteria Acetogenic (asid asetik & hidrogen)  Bakteria Acetoclastic methane (acetophilic)  Methane bacteria (hydrogenophilic) .

Proses Mikrobiologi  Berlaku dalam 3 langkah:  Hidrolisis  Acidogenesis  Methanogenesis .

Loji Biogas Tipikal .

Acetate Bakteria acetogenik H2. asid amino. Ketones. asid lemak Bakteria penapaian acidogenic H2. CO2. Organic acids. Asid asetik Methanogens Metana. Alcohol. karbohidrat Bakteria hidrolitik Molekul monomer larut: Gula.Proses yang dilakukan oleh bakteria: Molekul organik kompleks: Protein. CO2. lemak. CO2 . selulosa.

Proses yang dijalankan oleh mikroorganisma:  Bukan bersuhu tinggi.Bahan api daripada POME Penggunaan pencerna anaerobik akan menghasilkan biogas Biogas adalah bahan api yang boleh digunakan untuk menjana tenaga elektrik. CH4. Biogas terutamanya metana. Metana adalah gas asli/semulajadi. bukan proses kimia  mungkin teknologi yang rendah . Tarikan menggunakan POME untuk menjana biogas: . ditambah beberapa CO2.Substrat boleh diperbaharui  Tenaga boleh diperbaharui .

Proses Biogas mengurangkan BOD daripada ~ 85 to 97%,

BOD adalah Keperluan Oksigen Biokimia: jumlah O2 yang diperlukan untuk mengoksidakan organik untuk CO2 dan H2O. Sesetengah CO2 juga diperlukan untuk mengoksidakan spesies lain, seperti NH3, dll. BOD adalah setara dengan kekuatan-WW. Proses biogas telah banyak mengurangkan kekuatan WW. Dengan pengurangan 90%, jika POME mempunyai BOD 20,000 mg/L , selepas rawatan proses biogas, efluen akan hanya mempunyai 2,000 mg / L BOD, iaitu berkemungkinan untuk rawatan aerobik.

  

ETP – Penghasilan Biogas
 Sistem
POME
Cooling Mixing

ETP Terkini (Majoriti)
Methane Anaerobic Aerobic •Land application •Composting •Water course

ETP – Penghasilan Biogas
 Penjanaan

OPTIONS

Gas Engine

Electricity

Kuasa Biogas
Cleaning

Micro Turbine

Electricity

Boiler POME Methane Flare Aerobic

Electricity Steam

Cooling

Mixing

Anaerobic

•Land application •Composting •Water course

Sistem lain– kolam tertutup  Kolam anaerobik tertutup untuk memerangkap biogas Pic ref. AES Agri Verde .

O2 daripada udara dan sebatian yang dimetabolisma • Hubungan akrab – dengan substrat & mikrob dalam larutan berair atau ampaian • Sedikit lebihan– untuk mikrob menggunakannya .OKSIGEN • Sumber.

Syarat sistem aerobik pH .5 Suhu – psychrophilic (12 -18°C/ mesophilic m/o ( 25 .6.5 to 7.40°C) Nutrien Oksigen – O2 terlarut Campuran yang sempurna .

kg/hari Jumlah muatan = kepekatan bahan pencemar dalam pencemaran air (kg/m3) (kg/day) x Quantity (m3/day) (BOD) mikroorganisma menguraikan bahan organik .Keperluan Oksigen Biokimia .g/tan .ppm.jumlah O2 yang digunakan semasa units: mg/l .

the m/o responsible for waste breakdown are maintained in suspension with the mainstream. • ATTACHED GROWTH/ FIXED FILM In fixed film systems. .JENIS SISTEM AEROBIK • SISTEM KOLAM PENGOLAHAN •PERTUMBUHAN PEPEJAL TERAMPAI (ACTIVATED SLUDGE) Suspended growth system. m/o attach to an inert medium.

Suspended Growth -Bacteria are free- terapung/terampai dan gelembung udara through the liquid Aerated sludge process Step aeration Contact stabilization SBR Aerated lagoon Extended aeration .

Enapcemar sebagai baja .Operasi yang mudah Keburukan .Pengurangan enapcemar yang baik .enapcemar perlu penyahairan .Mengstabilkan enapcemar .kos yang tinggi .Kebaikan .sensitif kepada parameter yang berbeza .BOD yang rendah .tiada biogas .

POME TREATMENT PLANT .

POME TREATMENT PLANT .

SISTEM KOLAM .1.

Sebahagian liquor anaerobik di campur untuk menaikkan pH .Menyejukkan sludge .Masa tahanan – 1 hari • Kolam campuran (mixing pond) .REKABENTUK LOJI PENGOLAHAN EFFLUENT • Kolam penyejukan (Cooling Pond) .Masa tahanan – 1 hari .Memerangkap minyak dan keladak .

REKABENTUK LOJI PENGOLAHAN EFFLUENT  Kolam /Digester/ Anaerobik    2 peringkat tindakbalas yang menukar bahan organik ke asid meruap dan gas metana serta karbon dioksida Cecair anaerobik yang dihasilkan BOD < 2000 mg/l Masa tahanan – 20 hari (tangki). 45 hari (kolam) .

REKABENTUK LOJI PENGOLAHAN EFFLUENT  Kolam fakultatif  Sebahagian cecair anaerobik dan air buangan hidrosiklon  2 proses tindakbalas iaitu:  Anaerobik – bawah  Aerobik – atas  Masa tahanan – 20 hari  BOD dihasilkan – 500 mg/l .

Proses Aerobik – fotosintesis berlaku .Masa tahanan – 14 hari .BOD di hasilkan < 100 mg/l dan boleh dilepaskan ke alur air .REKABENTUK LOJI PENGOLAHAN EFFLUENT • Kolam Algae .

PENGELUARAN PENGOLAHAN EFFLUENT • Diuruskan oleh pengurusan kilang dan dibantu oleh Pembantu Makmal dan Operator • Tanggungjawab Pembantu Makmal : .Mengawal kemasukan cecair ke kolam / tangki mengikut analisa .Analisa harian sample kolam / tangki anaerobik .

 Semulajadi  Berkos Kelebihan Sistem Kolam: rendah  Sangat berkesan  Iklim tropika  Beban tahanan  Tiada pemindahan jisim  Mudah diselenggarakan .

Keburukan:  Masa tahanan hidraulik yang panjang tanah yang besar pepejal yang  Kawasan  Pembawaan tinggi .

Sistem Rawatan POME .

Aerobic Stabilisation Pond .

O  Mengawal pengembalian enapcemar aktif (activated sludge) sisa enapcemar aktif  Mengawal .Kawalan Proses  Kekalkan D.

Kemudahan Fizikal: Lokasi Inlet / Outlet Kedalaman dan kawasan optimum Dibarisi / dipadatkan Reka bentuk cerun .

Masalah pengoperasian: enapcemar pukal enapcemar yang semakin meningkat berbuih .

Pemantauan Influen & Efluen BOD/COD pH Pepejal terampai/VS/MLSS Minyak & Gris .

pH Suhu Keperluan Oksigen Kimia Keperluan Oksigen Biokimia Pepejal Terampai Nitrogen Ammonia Minyak dan Gris .JENIS ANALISIS AIR KUMBAHAN KILANG KELAPA SAWIT 1. 6. 5. 4. 2. 3. 7.

Suhu .Termometer . pH .ALATAN YANG DIPERLUKAN 1.Meter pH 2.

Flat Bottom Flask .Bikar .Kelalang Volumetric .Mantel Pemanas .Buret . Keperluan Oksigen Kimia .ALATAN YANG DIPERLUKAN 3.Pipet .Pam Pipet .

serbuk reagen .05 M .asid sulfurik .larutan standard potassium dichromate .BAHAN KIMIA YANG DI GUNAKAN REAGEN .silver sulphate .larutan penunjuk ferroin .standard ferrous ammonium sulphate 0.mercury sulphate .anti bumping granules .

ALATAN YANG DIPERLUKAN 4.Pipet .Botol BOD .pH Meter .Pam Pipet .Kelalang Volumetric .Inkubator . Keperluan Oksigen Biokimia (BOD) .Buret .Tangki Air .

Peti Sejuk .Kelalang Kon ..Bikar - Vesel .

larutan alkaline iodade azide .2 Reagen air .BAHAN KIMIA YANG DI GUNAKAN REAGEN 1.larutan sodium thiosulphate .Phosphate buffer stock solution .1 Winkler Titration Reagen .larutan manganese sulphate .Ferric Chloride .Calcium Chloride .kanji 1.Magnesium Sulphate .

Bikar .Piring Petri .Pam Vakum .ALATAN YANG DIPERLUKAN 5.Penimbang .unit penapisan .Pam Pipet .Kertas Turas .Oven .Pipet . Pepejal Terampai .

Alatan pendistillan – kelalang kon – flat bottom flask . Nitrogen Ammonia .ALATAN YANG DIPERLUKAN 6.

light magnesium oxide .penunjuk methyl red .asid sulfuric .boiling chip . 6 M .larutan penyerap .BAHAN KIMIA YANG DI GUNAKAN REAGEN .larutan borate buffer .sodium hydroxide.

Desikator . Minyak dan Gris .Corong Turas .Oven .Rotavapor .ALATAN YANG DIPERLUKAN 7.Corong Pemisah .Kertas Turas .Flat Bottom Flask .Penimbang .Bikar .

BAHAN KIMIA YANG DI GUNAKAN REAGEN -Hexane .

3 dan 4.PARAMETER ANALISIS pH dan Alkaliniti Kaedah Letakkan sampel di dalam bikar dan celupkan pH meter sambil mengacau sampel menggunakan magnetik bar Titrat menggunakan standard asid sehingga mencapai pH 8.5 Isipadu asid yang digunakan di rekod Kira jumlah alkaliniti .

PARAMETER ANALISIS Suhu Kaedah Cek suhu sampel dan rekodkan .

Tambahkan „boiling chip‟ Bersambung di muka sebelah .PARAMETER ANALISIS Keperluan Oksigen Kimia Kaedah Faktor kecairan ( bergantung pada sampel) Masukkan 10 ml sampel kedalam kelalang bawah rata untuk sampel.10 ml air suling di masukkan didalam kelalang bawah rata untuk blank dan faktor Tambahkan 5 ml larutan potassium dichromate Tambahkan 15 ml asid sulfurik. Kemudian goncang perlahan-lahan.

05 M (warna bertukar ke jingga) Rekod bacaan titrat dan kira nilai COD .Masukkan sampel dan blank ke dalam mantel pemanas dan panaskan selama 2 jam Kemudian sejukkan selama 1 jam Tambahkan 70 ml air suling ke dalam setiap kelalang bawah rata yang mengandungi sample. blank dan faktor Titikkan beberapa titik larutan penunjuk titrat menggunakan ferrous ammonium sulphate 0.

2) -jika alkali (+ H2SO4). asid (+ NaOH) Faktor kecairan (bergantung kepada nilai COD) Tuangkan sampel kedalam botol sampel (hari pertama & ketiga) Bersambung di muka sebelah .5-8.PARAMETER ANALISIS Keperluan Oksigen Biokimia Kaedah Cek pH sampel (6.

warna bertukar menjadi kuning keemasan) Tuangkan sampel kedalam kelalang volumetric 100 ml kemudian gantikan kedalam kelalang kon 250 ml.05 M. (warna bertukar dari ungu ke jernih* tidak berwarna) Rekod bacaan titrat dan kira nilai BOD .Tambahkan 2 ml manganese sulphate & 2 ml alkali iodide azide (warna bertukar menjadi jingga susu) *goncangkan dan biarkan seketika sehingga mendakan terbentuk Tambahkan 2 ml H2SO4 (Goncang sehingga sebati. Tambahkan beberapa titik kanji. Kemudian titrat menggunakan Sodium Thiosulphate 0.

PARAMETER ANALISIS Pepejal Terampai ( Kaedah Penapisan) Panaskan kertas turas didalam oven selama 1 jam pada suhu 105C Sejukkan didalam “dessicator” selama 1 jam Timbang berat kertas turas Pipet 10 ml sampel yang telah digoncang kedalam corong penuras Bilas bekas sampel dengan air suling dan tuang kedalam corong penuras Bersambung di muka sebelah .

Panaskan didalam oven pada suhu 105C selama 1 jam Sejukkan didalam “dessicator” selama 1 jam dan timbang sampel tersebut Sejukkan didalam “dessicator” selama 1 jam dan timbang sampel tersebut Ulang langkah di atas sehingga mendapat bacaan berat yang konsisten Kira nilai SS .

PARAMETER ANALISIS Ammonia Nitrogen Kaedah Sediakan jumlah sampel yang bersesuaian berasaskan anggaran kedalam flask didih Tambahkan air suling menjadikan jumlah isipadu 300 ml Campurkan 1 sudu sukatan light magnesium oxide dan sedikit boiling chips Tuangkan 20 ml larutan boric acid yang disediakan kedalam kelalang kon penerima dan tambahkan 2 titik larutan penunjuk Bersambung di muka sebelah .

Didihkan sampel yang terkandung didalam flask sehingga mendapat 200 ml hasil sulingan pada kelalang kon penerima Titrat dengan 0.01 M standard asid sulfurik sehingga warna ungu kebiruan terhasil yang kekal melebihi 15 saat Ulang langkah kedua untuk mendapat bacaan blank Kira nilai nitrogen ammonia .

pembakaran dll) • Papan tanda keselamatan (no entry e.KESELAMATAN • Tiada api (rokok.t. welding.c) • Injap tangki dan pintu pagar dikunci • Sampel dibuat oleh 2 orang • Ujian kandungan gas dilakukan (exsplosimeter) • Laporkan segera sekiranya terdapat bahaya atau kemalangan .

Master your semester with Scribd & The New York Times

Special offer for students: Only $4.99/month.

Master your semester with Scribd & The New York Times

Cancel anytime.