P. 1
Kesan Racun Perosak Terhadap Kesihatan

Kesan Racun Perosak Terhadap Kesihatan

|Views: 8|Likes:
Published by Anep Radzi

More info:

Published by: Anep Radzi on Mar 02, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/03/2013

pdf

text

original

Sections

Kit Tindakan Komuniti Terhadap Racun Perosak
(Community Pesticide Action Kits - CPAK)
Bertindak di peringkat tempatan!

AAAAA

WWWWW

A

S

!

A

S

!

A

S

!

A

S

!

A

S

!

Racun Perosak Membahayakan
Kesihatan Anda!

Penghargaan:

Penerbitan modul ini telah dijayakan dengan sokongan dan bantuan dari:

•ASEAN Canada
•CUSO, Canada
•Evangelische Zentralstelle Fur Entwicklungshilfe e.V (EZE), Germany
•Humanistisch Instituut Voor Ontwinkkelingssamenwerking (HIVOS)
•Netherlands Organization for International Development Cooperation (NOVIB), Netherlands

Maklumat untuk modul ini telah dipetik dari pelbagai sumber. Ucapan terima kasih ditujukan
khas kepada Marion Moses, Pesticide Education Center, yang mana buku beliau bertajuk,
Harvest of Sorrow-Farm Workers and PesticidesBahagian I dan II merupakan bahan
rujukan yang sangat berguna dalam menyiapkan modul ini.

Penulis utama: Romeo F. Quijano dan Sarojeni V. Rengam

Editor: Ronald Macfarlane

Pasukan Editorial: Irene Fernandez, Jeyamary M. Anthony, Lyn Redoble, Berdy Steven,
Agus Sugiartoto, Lolit Suplido dan Warsono

Susunatur dan rekabentuk terbitan: Yanes Govindaraj

Illustrasi: Allan Woong

Terima kasih ditujukan khas kepada: Jennifer Mourin dan juga kepada Gregg Strong yang
telah banyak membantu dalam menyiapkan draf awal sebahagian daripada modul-modul
CPAK dan memberikan panduan sepanjang tahun-tahun pertama penyiapan modul-modul
tersebut.

Modul ini didedikasi kepada Bernardo Calibo - beliau telah berkhidmat sebagai pengendali
bahan kimia di IRRI, antara tahun 1967 hingga 1988. Dalam tahun 1987, beliau disahkan
menghidap penyakit Parkinson dan telah dibuang kerja setahun selepas itu. Dia menerima
takdir tersebut dan meninggal pada minggu pertama bulan September 1999.

Diterbitkan bersama di dalam Bahasa Malaysia oleh: Pesticide Action Network Asia and
the Pacific (PAN AP), Penang dan Sustainable Development Network (SUSDEN)

Terjemahan oleh: Jumat Majid

Pulau Pinang

June 2002

KATA PENGANTAR

Kit Tindakan Komuniti Terhadap Racun Perosak (Community Pesticide Action Kits -
CPAK) diterbitkan bertujuan untuk membantu komuniti di kawasan pedalaman Asia dalam
memikirkan masalah-masalah yang timbul akibat penggunaan racun perosak. Selain itu ia
juga menggalakkan mereka untuk bekerjasama dalam usaha menangani sebahagian
daripada masalah tersebut. CPAK diterbitkan oleh beberapa buah badan bukan kerajaan
dan sosial yang beribu pejabat di beberapa buah negara ASEAN:-

Pesticide Action Network Asia dan Pacific (PAN AP), beribu pejabat di Malaysia
Gita Pertiwi, Indonesia
Pesticide Action Network Philippines, Filipina
Tenaganita, Malaysia

Terdapat sembilan modul yang masing-masing akan menyentuh pelbagai aspek:

oAwas! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda
oMemecahkan Kebisuan: Penggunaan Racun Perosak Di Ladang-ladang
oMengaut Keuntungan Dari Racun: Industri Racun Perosak
oRacun Perosak Memusnahkan Dunia Kita
oWanita Dan Racun Perosak
oTinggalkan Racun Perosak: Pengenalan Kepada Pertanian Mapan
oMeneruskan Pemantauan: Undang-Undang Berkaitan Racun Perosak
oBagaimana Untuk Mengatakan TIDAK! Kepada Racun Perosak: Pengorganisasian

Komuniti
oMemantau Racun Perosak: Panduan Aktiviti Pemantauan Oleh Komuniti

Walau bagaimanapun, terdapat beberapa modul lagi dijangka akan diterbitkan pada masa
hadapan. Modul-modul ini sebenarnya tidak mencukupi kerana ia tidak berdiri dengan
sendirinya. Terdapat banyak bahan tambahan dalam pelbagai bahasa tempatan diperlukan.
Anda mungkin ingin melengkapkan modul ini dengan

Kartun

Patung

Drama

Skrip radio

Permainan

Projektor sisip

Gambar

Pelekat

Poster

Pita video

Perhatikan persekitaran anda untuk bahan yang sesuai digunakan. Banyak daripada
bahan-bahan di atas boleh disediakan oleh komuniti sendiri. Anda juga boleh
menghubungi Pesticide Action Network Asia and the Pacific (PAN AP) untuk mendapatkan
panduan.

PAN AP akan berasa sangat gembira jika menerima sebarang maklum balas berkenaan
dengan terbitan ini dan bagaimana anda telah menggunakannya. Marilah berusaha
bersama-sama untuk menjauhkan dunia kita dari bahan toksik racun perosak.

KANDUNGAN

Muka surat

Kesan Racun Perosak
Terhadap Kesihatan

1

Sesetengah Racun Perosak
dan Simtom-simptom Keracunannya

26

Perhatikan Tubuh Anda!

29

Kekalkan Pemantauan

37

1

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

Kesan Racun Perosak Terhadap Kesihatan

Pada awal pagi 9 Disember 1996, para pekerja di Malita, Davao del Sur, Filipina telah mencuba
sejenis racun perosak baru di ladang koko mereka. Menurut mereka serangga perosak di
kawasan tersebut telah lali terhadap jenis racun perosak yang lain. Oleh sebab itu mereka
berpendapat bahawa telah tiba masanya bagi mereka untuk mencuba racun makhluk perosak
yang lebih kuat.

22 orang pekerja mula menyembur racun perosak pada pukul 7.00 pagi tanpa mengetahui
bahawa mereka sedang menggunakan sejenis racun perosak yang sangat merbahaya. Sejam
kemudian, seorang daripada mereka telah jatuh pengsan dan tidak sedarkan diri. Tiga jam
selepas itu, pekerja yang lain mula merasa loya, muntah-muntah, pening dan penglihatan
mereka mula kabur. Beberapa orang lagi turut jatuh pengsan. Kesemua pekerja tersebut
telah dibawa ke hospital.

Pekerja-pekerja dalam kumpulan kedua mula bekerja pada pukul 10.00 pagi pada hari yang
sama. Tanpa mengetahui apa yang telah berlaku kepada pekerja-pekerja dalam kumpulan
yang terdahulu. Hanya dalam jangka masa beberapa jam sahaja, mereka juga mengalami
simtom-simtom yang sama. Kumpulan penyelamat telah pergi ke kawasan tersebut untuk
membantu mereka, tetapi mereka juga turut mengalami keracunan.

Keseluruhannya pada hari tersebut sahaja, seramai 50 orang telah dimasukkan ke hospital
kerana keracunan racun perosak. 35 orang daripada mereka berada pada tahap yang kritikal.

2

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

Kesan Racun Perosak Kepada Masyarakat

Kesihatan Anda. Kesihatan keluarga Anda. Kesihatan Komuniti Anda.

Kepada para petani dan isi rumah di seluruh dunia yang menggunakan (atau tinggal
berdekatan dengan mereka yang menggunakan) racun perosak, perkara pertama yang perlu
mereka ambil tahu ialah bagaimana racun perosak ini akan memberi kesan kepada kesihatan
mereka.

Bukan para petani atau penyembur racun sahaja yang perlu mengambil berat tentang
penggunaan racun, tetapi juga keluarga dan jiran yang tinggal berdekatan dengan tempat
penggunaan racun tersebut. Ibu-ibu mengandung juga perlu mengambil berat tentang
penggunaan racun perosak kerana ia mungkin memberi kesan kepada anak-anak mereka
yang bakal dilahirkan, begitu juga dengan binatang ternakan, ikan dan burung-burung.
Komuniti secara keseluruhannya juga perlu mengambil berat tentang sumber makanan dan
minuman mereka yang mungkin tercemar!

Syarikat pengeluar racun perosak sering berbicara berkenaan “penggunaan racun perosak
secara “selamat” atau mengiklankan racun perosak yang “mesra alam”.

Kedua-dua kenyataan di atas adalah tidak benar. Racun perosak
adalah racun - ia selama-lamanya tidak akan selamat untuk digunakan!

Racun perosak membunuh organisma hidup dan akan mencemarkan
tanah serta sumber air - oleh sebab itu ia selamanya tidak akan “mesra
alam”.

3

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

Ini adalah kerana, kebanyakan simtom keracunan racun
perosak adalah sama dengan masalah kesihatan yang lain
- contohnya ruam dan pening - selalunya orang tidak sedar
bahawa mereka telah pun keracunan.

Oleh kerana kebanyakan masalah ini tidak menunjukkan
kesan secara serta merta, contohnya seperti gangguan
saraf atau kanser, orang ramai tidak menyedari bahawa
penyakit-penyakit ini mungkin disebabkan oleh racun
perosak.

Jika anda merasa kurang sihat selepas terdedah kepada
racun perosak, kemungkinan besar anda telah keracunan.
Jika anda terus terdedah, anda mungkin akan mengalami
penyakit yang lebih serius.

Jangan biarkan sesiapapun - pengurus ladang, suami atau
pegawai/kakitangan kesihatan - memberitahu anda bahawa
tidak ada apa-apa yang berlaku terhadap diri anda dan
menyatakan bahawa ia hanyalah kesan bahang matahari,
makanan yang anda makan ataupun perkara-perkara biasa
yang lain.

Belajarlah mengenal dan menerima tanda-tanda yang
ditunjukkan oleh tubuh anda!

4

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

Petani dan Pekerja Lebih Kerap Terdedah Kepada Racun
Perosak

Bilkis, seorang petani yang sedang mengandung tiga bulan, sering kali memetik kapas ketika
suaminya sedang menyembur racun perosak. Bilkis selalunya berkaki ayam dan tidak
memakai sebarang perlindungan semasa bekerja di ladang. Selepas bekerja, Bilkis memberi
makan kepada binatang ternakannya sebelum menukar pakaiannya. Pada hari seterusnya
Bilkis akan bekerja di ladang kapas itu lagi. Apabila merasa pening dia akan berhenti selama
lima belas minit dan meneruskan kerja. Bilkis menyatakan, “Apabila kami memasuki ladang
untuk memulakan kerja memetik, bau racun perosak sangat menyesakkan nafas. Malah,
seluruh kampung juga diselubungi bau busuk racun perosak tersebut.”

Carlos pula ialah seorang pekerja ladang di sebuah pusat penyelidikan antarabangsa semenjak
tahun 1977 hinggalah tahun 1990. Dia telah terdedah dengan pelbagai jenis racun perosak
dalam jangka masa tersebut. Dia telah disahkan menghidapi penyakit leukimia akibat daripada
kerja-kerja yang telah beliau lakukan. Dia meninggal dunia pada 23 Januari 1997 ketika
berumur 38 tahun. Dia meninggalkan seorang isteri dan dua orang anak.

Dalam setahun, dianggarkan terdapat seramai 25 juta orang
pekerja yang mengalami keracunan racun perosak.

5

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

Kanak-kanak Juga Turut Mengalami Keracunan

“Kami Tidak Tahu Apa Yang Patut Kami Lakukan”, kata seorang wanita desa mengeluh
kesedihan.

Pada 22 Oktober 1999, 60 orang murid telah mengambil sarapan di sebuah kampung di Peru.
Setengah jam kemudian, sebahagian daripada kumpulan murid tersebut mula mengadu
kekejangan perut dan pengsan di kawasan sekolah. Mereka menjerit, muntah dan menekan
perut menahan kesakitan. Ada di antara mereka yang mati di kawasan sekolah manakala yang
lain menggeliat kesakitan di sekitar padang dan bangunan sekolah. Mereka kemudiannya
dikejarkan ke hospital. Seramai dua puluh empat orang murid sekolah telah meninggal dalam
peristiwa itu dan ada di antara mereka yang hanya berumur empat tahun. Para doktor berusaha
keras untuk menyelamatkan seramai 21 orang murid yang masih hidup yang telah pengsan
selepas mengambil sarapan bijirin dan susu di sekolah.

Polis dan doktor tempatan menemui sisa racun serangga di dalam perut murid-murid yang telah
meninggal dunia. Tidak lama kemudian didapati salah satu daripada bekas susu yang didermakan
untuk sarapan murid-murid sekolah tersebut bercampur dengan parathion. Parathion ialah sejenis
racun serangga dan ia juga digunakan untuk membunuh tikus serta anjing. Bekas susu tersebut
diletakkan di hadapan salah sebuah rumah seorang petani. Murid-murid yang berjalan menuju
ke sekolah menyangka bahawa bekas susu tersebut adalah untuk sarapan mereka lalu
membawanya ke sekolah untuk dijadikan sarapan.

“Saya Membantu Mak Saya”, kata Premanathan, 10 tahun.

Premanathan tinggal bersama kedua-dua orang tuanya dan lima orang
adik beradik yang lain. Keluarganya merupakan sebuah keluarga tani yang
bekerja menanam sayur untuk diniagakan di pasar. Dia membantu kerja-
kerja di ladang selepas waktu sekolah dan sering kali diberikan wang untuk
membeli racun perosak dari kedai berdekatan untuk kegunaan di ladang.
Dia menggalas bekas racun perosak itu di atas bahunya dalam perjalanan
balik ke rumah. Bekas-bekas racun perosak yang telah digunakan dibiarkan
berselerak di kawasan ladang dan adik-adiknya yang berumur enam dan
tujuh tahun seringkali bermain dengan bekas-bekas tersebut. Pernah
berlaku, sebaik sahaja selesai bermain-main dengan bekas-bekas tersebut
adiknya telah jatuh pengsan dan dikejarkan ke hospital. Walau
bagaimanapun, adiknya bernasib baik kerana dibenarkan keluar dari hos-
pital selepas sehari ditahan.

6

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

Bagaimana Racun Perosak Menyebabkan Keracunan?

Ini boleh berlaku melalui tumpahan ke atas pakaian atau pun secara langsung ke atas kulit,
menyentuh tanaman yang baru sahaja disembur, resapan semburan racun perosak ke dalam
kulit atau ketika merendam pakaian, membancuh racun perosak tanpa memakai sebarang
sarung tangan, atau semasa membasuh pakaian yang tercemar dengan racun perosak.

Bagi kebanyakan petani yang bekerja di ladang, cara utama mereka terdedah kepada racun
perosak adalah melalui kulit.

Ini adalah cara yang paling biasa berlaku bagi petani yang menyembur racun perosak, atau
bagi sesiapa yang berada berdekatan dengan kawasan yang baru sahaja disembur. Adalah
amat penting untuk sentiasa diingati bahawa sesetengah racun perosak tidak mempunyai
bau.

Ini berlaku apabila seseorang meminum racun perosak secara tidak sengaja ataupun
sebaliknya, memakan atau meminum air yang dicemari dengan racun perosak, mengambil
makanan tanpa membasuh tangan dengan teliti dari racun perosak yang baru sahaja mereka
gunakan.

Bagaimana racun perosak memasuki tubuh

Melalui liang kulit

Melalui saluran pernafasan

Melalui pemakanan

Lain- lain
10%

Melalui Kulit
90%

7

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

Kesan Akut Racun Perosak Terhadap Kesihatan

Semua racun perosak berpotensi untuk membahayakan kesihatan. Terdapat dua jenis
keracunan – serta-merta dan jangka panjang.

Kesan toksik akut berlaku apabila kesan keracunan dapat dirasai dengan serta merta.
Nama lain bagi kesan toksik akut adalah keracunan akut.

Kesan toksik kronik berlaku apabila kesan keracunan dari racun perosak tidak berlaku
dengan serta merta. Kesan jangka masa panjang ini mungkin hanya berlaku sebulan atau
mungkin juga bertahun-tahun selepas pendedahan terhadap racun perosak.

Sebahagian Daripada Kesan Akut termasuklah:

Sakit Kepala

Pening Kepala

Loya

Sakit Dada

Muntah

Ruam

Sakit Otot

Peluh Keluar BerlebihanKekejangan Otot

Cirit-birit

Sukar Bernafas

Mati

Pandangan Kabur

8

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

Apakah yang dimaksudkan dengan “kesan akut setempat” racun
perosak

Kesan akut setempat merujuk kepada perubahan atau tindak balas yang berlaku pada
bahagian badan tertentu apabila secara langsung telah bersentuhan atau terkena racun
perosak.

Kesan akut setempat boleh digambarkan dengan rasa menyakitkan seperti kering, kemerahan
dan gatal pada mata, hidung, tekak dan kulit; mata berair serta batuk.

Ataupun, ia boleh juga digambarkan melalui masalah kulit seperti kemerahan, gatal, rasa
bahang/panas, ruam, melepuh dan keputihan. Simtom yang biasa dilihat akibat dari keracunan
racun perosak adalah apabila kuku tangan dan kaki bertukar warna kepada hitam atau biru.
Dalam keadaan yang lebih teruk kuku mungkin akan tertanggal.

Apakah yang dimaksudkan dengan “kesan akut sistemik” racun
perosak

Kesan akut sistemik racun perosak berlaku apabila racun perosak telah memasuki tubuh
dan memberikan kesan kepada keseluruhan sistem badan.

Darah membawa racun perosak memasuki semua bahagian tubuh anda dan ini akan
memberikan kesan terhadap mata, jantung, paru-paru, perut, usus, hati, buah pinggang,
otot, otak dan urat saraf.

Simtom-simtom bagi keracunan akut sistemik racun perosak dan sepantas mana racun
tersebut akan meracuni anda bergantung kepada jenis bahan, panjang tempoh pendedahan,
dan tahap toksik racun tersebut.

9

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

Adakah racun perosak memberikan kesan akut ke atas kulit?

YA!

Jenis racun perosak apakah yang diketahui menyebabkan masalah
kulit dikalangan pekerja ladang?

Racun kulat merupakan sejenis racun perosak yang paling banyak menyebabkan masalah
kulit berbanding dengan jenis-jenis racun perosak yang lain. Walau bagaimanapun, racun
rumpai, racun serangga dan penyemburan juga dilaporkan turut menjadi penyebab kepada
masalah kulit.

Racun perosak adalah bahan toksik yang boleh diserap ke dalam badan melalui liang kulit.
Kulit, dalam proses itu akan turut dirosakkan oleh bahan tersebut.

Kadang-kadang, tindakbalas kulit ditunjukkan dalam bentuk alahan terhadap racun perosak
atau komponen-komponen tertentu yang terdapat di dalam campuran tersebut. Kulit akan
memberikan tindakbalas yang kuat walaupun ia didedahkan kepada bahan tersebut dalam
jumlah yang sedikit.

Pendedahan kepada cahaya matahari boleh memburukkan lagi keadaan sesetengah masalah
kulit.

Racun Kulat

Racun Rumpai

Racun Serangga

Pewasap

2,4-D
Alachlor
Allidochlor
Amitrole
Atrazine
Barban
Diquat
Glyphosate
MCPA
Nitralin
Paraquat
Phenmedipham
Propachlor
Pyrazon

Arsenic
Cryolite
Dienochlor
Dinitrophenol
Malathion
Naled
Parathion
Pyrethrins

Dazomet
Dichloropropene
Ethylene oxide
Metam sodium
Methyl bromide

Walaupun ada banyak lagi racun perosak yang tidak termasuk
di dalam senarai ini, tidak bermakna ia selamat pada kulit anda.
Badan kita memberikan tindakbalas yang berlainan kepada
bahan-bahan ini. Sesetengah individu mungkin memberikan
tindakbalasyang lebih kuat berbanding dengan individu yang lain.

Benomyl
Captafol
Captan
Chlorothalonil
Copper sulfate
Dicloran (DCNA)
Dinobuton
Dinocap
Ditalimfos
Dithianon
Dyrene
Folpet
HCB
Maneb
Mancozeb
Organotins
PCNB
PCB
Sulfur
Thiophanate
Thiram
Triphenyltin
Zineb

10

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

Bagaimana untuk memastikan ruam disebabkan oleh racun
perosak?

Kadang-kala agak sukar untuk menentukan racun perosak yang mana menyebabkan masalah
kulit kerana pekerja di ladang sering kali terdedah kepada lebih daripada satu jenis racun
perosak.

Adakalanya juga masalah kulit bukan disebabkan oleh racun perosak: tindakbalas kulit pekerja
ladang terhadap jenis tanaman, gigitan serangga, alahan kepada bahan lain, atau jangkitan
penyakit kulit.

Ujian khas, seperti ujian tampalan, selalunya dapat memberitahu apa yang menyebabkan
ruam tersebut. Walau bagaimanapun, ujian jenis ini amat sukar diperolehi oleh petani dan
pekerja ladang. Secara umumnya, jika ruam kulit kelihatan selepas terdedah kepada racun
perosak, dan jika ia pulih selepas pendedahan dihentikan, kemungkinan besar racun perosak
menyebabkan ruam tersebut.

Ruam

11

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

Adakah racun perosak memberikan kesan kronik kepada ...

Banyak racun perosak yang digunakan di dalam sektor pertanian adalah sangat merbahaya
kepada otak dan sistem saraf.

Bahan kimia yang merbahaya kepada sistem saraf dikenali sebagai neurotoksin

simtom penyakit otak organik disebabkan oleh racun perosak adalah seperti masalah hilang
ingatan yang teruk, kesukaran untuk menumpukan perhatian, perubahan personaliti, lumpuh,
kekejangan, tidak sedar diri dan koma.

Oleh kerana tubuh menggunakan hati untuk menguraikan bahan toksik agar menjadi bahan
yang kurang merbahaya, hati sendiri akan dirosakkan oleh racun perosak. Ini boleh
menyebabkan penyakit hepatitis toksik.

Muntah, perut memulas dan cirit birit adalah simtom yang biasa bagi keracunan racun perosak.
Pendedahan kronik juga boleh membawa kepada masalah dalam perut yang serius. Ramai
orang yang telah menggunakan racun perosak selama bertahun-tahun selalunya mengalami
masalah mengambil makanan walaupun ia merupakan makanan yang biasa sahaja.

Bagi individu yang pernah meminum atau menelan racun perosak - sama ada secara sengaja
atau tidak - kerosakan pada bahagian perut adalah sangat dahsyat. Racun perosak akan
menghakis dinding perut.

... sistem saraf?

...hati?

...perut?

12

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

Tindakbalas alahan adalah gangguan ke atas sistem pelalian badan. Ia merupakan tindakbalas
badan terhadap bahan asing di dalam badan. Racun perosak mempunyai keupayaan yang
berbeza-beza dalam menghasilkan tindakbalas alahan, dan individu yang berlainan
memberikan tahap tindakbalas yang berlainan juga.

Sesetengah racun perosak telah disahkan boleh menganggu sistem pelalian badan dengan
cara yang lebih merbahaya. Ia boleh melemahkan keupayaan badan dari menentang jangkitan
penyakit. Ini bermaksud badan akan lebih mudah diserang penyakit. Ataupun, jika jangkitan
penyakit telah pun berlaku, penyakit tersebut akan menjadi lebih parah dan sukar untuk
disembuhkan.

Kajian ke atas haiwan menunjukkan bahawa racun perosak memberikan kesan ke atas
pengeluaran hormon. Hormon adalah bahan kimia yang dihasilkan oleh organ seperti otak,
tiroid, paratiroid, buah pinggang, kelenjar adrenal, zakar dan ovari, untuk mengawal fungsi
badan yang utama. Sesetengah racun perosak menyebabkan hormon pembiakan
mengeluarkan sperma pada jumlah yang kurang pada kaum lelaki atau perkembangan telur
yang tidak sempurna pada kaum wanita. Sementara itu, sesetengah racun perosak boleh
menyebabkan pembesaran kelenjar tiroid yang boleh membawa kepada kanser kelenjar
tiroid.

Sesetengah kelenjar, organ dan lapisan tisu yang penting akan menerima atau menghantar isyarat
hormon di dalam tubuh manusia.

Ilustrasi dari “Our Stolen Future: Are we threatening our fertility, intelligence and survival? - A scientific
detective story”, oleh Theo Colborn, Dianne Dumanoski dan John Peterson Myers; Dutton, 1996.

...sistem imun?

...keseimbangan hormon badan?

13

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

Adakah racun perosak boleh menyebabkan keguguran bayi?

Kebanyakan racun perosak yang biasa digunakan dalam sektor pertanian diketahui atau
disyaki menyebabkan keguguran terhadap haiwan percubaan di dalam makmal dan besar
kemungkinan ia akan menyebabkan perkara yang sama pada manusia.

Racun perosak yang menyebabkan keguguran dipanggil sebagai embriotoksin.

Beberapa penyelidikan menunjukkan bahawa golongan ibu yang terdedah kepada racun
perosak pada bulan pertama kandungan boleh menyebabkan keguguran.

Malah ibu bapa yang terdedah kepada racun perosak sebelum kandungan terbentuk juga
turut menerima risiko untuk mengalami keguguran bayi yang baru dikandung.

Adakah racun perosak boleh menyebabkan kematian bayi semasa
dilahirkan?

Kebanyakan racun perosak yang digunakan di dalam sektor pertanian diketahui atau disyaki
menyebabkan kematian bayi semasa dilahirkan.

Racun perosak yang menyebabkan kematian bayi semasa dilahirkan dikenali sebagai
fetotoksin.

Beberapa kajian menunjukkan bahawa ibu-ibu yang terdedah kepada racun perosak semasa
mengandung boleh dikaitkan dengan kejadian kematian bayi semasa dilahirkan.

Malah ibu bapa yang terdedah kepada racun perosak sebelum kandungan terbentuk juga
turut menerima risiko untuk mengalami kematian bayi semasa dilahirkan.

14

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

Adakah racun perosak boleh menyebabkan kemandulan pada

lelaki?

Ya!

Terdapat sesetengah racun perosak yang memang diketahui menyebabkan kemandulan
dan ketidaksuburan pada kaum lelaki. Terdapat laporan mengatakan ada di kalangan kaum
lelaki yang tidak mampu memperolehi cahaya mata lagi setelah terdedah kepada racun
perosak.

Sebahagian daripada racun perosak yang digunakan dalam sektor pertanian diketahui
menyebabkan ketidaksuburan dan kemandulan pada haiwan. Racun perosak boleh
merosakkan sel-sel sperma dengan membunuh atau mencacatkannya.

Racun perosak yang merosakkan sel-sel sperma dikenali sebagai spermatotksin atau toksin
organ pembiakan.

Bolehkah para suami yang menggunakan racun perosak memberi
semasa bekerja kesan kepada isteri mereka yang mengandung
dan tidak terdedah kepada racun perosak?

Kajian ke atas bahan kimia-bahan kimia ini menunjukkan terdapat kemungkinan bahawa
bayi yang belum dilahirkan akan menerima kesan walaupun ibu mereka tidak bekerja dengan
racun perosak. Kesan tersebut diperolehi daripada perhubungan dengan suami yang
mengunakan racun perosak di dalam kerja mereka seharian.

15

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

Adakah bayi terdedah kepada bahaya racun perosak melalui susu

ibu?

Ya, hanya jika siibu juga telah terdedah. Walau bagaimanapun, susu ibu adalah sangat penting
untuk mengekalkan kesihatan dan sebagai bekalan khasiat yang diperlukan oleh bayi. Terdapat
banyak bahan pelindung di dalam susu ibu yang mana bayi tidak boleh memperolehinya dari
susu tiruan.

Apabila racun perosak memasuki tubuh siibu, dan memasuki organ-organ tubuhnya seperti hati
atau buah pinggang ia hanya dikeluarkan melalui pembuangan air kecil, air besar atau peluh.
Racun perosak juga akan memasuki bahagian-bahagian tubuh yang berlemak dimana ia akan
terkumpul. Salah satunya adalah buah dada wanita. Susu ibu sering kali digunakan sebagai
bahan untuk mengukur kadar pencemaran kerana ia mudah untuk diperolehi. Ia adalah lebih
mudah berbanding dengan cara biopsi yang menyakitkan untuk mengukur tisu lemak di bahagian
yang lain. Perlu diingat bahawa organ-organ yang lain dan juga semua bahagian-bahagian yang
berlemak di dalam tubuh manusia boleh tercemar dengan racun perosak. Daripada berhenti
memberikan susu ibu kepada bayi adalah lebih baik kita menghentikan penggunaan racun
perosak.

Adakah racun perosak menyebabkan kecacatan pada bayi?

Ya!

Banyak racun perosak yang mampu menembusi kulit manusia juga mampu menembusi dinding
uri dan memberikan kesan kepada bayi di dalam kandungan. Terdapat kajian yang menunjukkan
kaitan di antara pendedahan racun perosak terhadap golongan ibu dan kecacatan pada bayi. Ini
secara khususnya berlaku jika pendedahan terjadi di dalam tempoh tiga bulan pertama kandungan
kerana pada masa tersebut organ-organ bayi sedang terbentuk.

Kerana anda terdedah kepada racun perosak yang boleh menyebabkan kecacatan bayi tidak
bermakna bayi anda akan mengalami kecacatan. Hakikatnya, ia bermaksud bahawa peluang
untuk bayi anda mendapat kecacatan adalah lebih tinggi.

Tidak dapat dipastikan sama ada pendedahan ibu bapa kepada racun perosak sebelum kandungan
terbentuk akan menyebabkan kecacatan pada bayi.

Susu Ibu sangat bagus untuk bayi

16

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

Apakah racun perosak yang diketahui sebagai penyebab kepada
kecacatan bayi?

Bahan kimia yang menyebabkan kecacatan pada bayi dikenali sebagai teratogen.

Banyak bahan kimia yang digunakan di dalam proses pembuatan racun perosak diketahui
atau disyaki sebagai penyebab kepada kecacatan anak-anak haiwan percubaan di makmal.
Memandangkan haiwan percubaan di makmal adalah dari jenis mamalia, haiwan yang
mempunyai struktur badan yang hampir sama dengan manusia dan mudah terkena penyakit
dan keracunan, terdapat kemungkinan yang mencukupi untuk bahan-bahan ini turut memberi
kesan sama kepada manusia.

Agensi Perlindungan Alam Sekitar Amerika Syarikat (U.S. EPA) telah menyenaraikan racun
perosak berikut sebagai telah diketahui atau disyaki menyebabkan kecacatan pada bayi
(lihat petak di bawah).

Racun Rumpai

Racun Kulat

Racun Serangga

Acrolien
Bentazone
Cyanazine
Bromoxynil
2,4-D
Dinocap
Dinoseb
Diquat
Nitrofen
Picloram
2,4,5-T

Benomyl
Captafol
Folpet
HCB
Mancozeb
Maneb
Tributyltin oxide
Tributyltin fluoride
Triphenyltin acetate

Avermectin
Chlordimeform
Endosulfan
Ethion
Phosmet
Methyl parathion
Mirex
Trichlorfon

17

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

Adakah racun perosak menyebabkan kanser?

Ya!

Terdapat kajian yang menunjukkan kaitan di antara pendedahan kepada racun perosak dan
kanser pada manusia. Ini tidak bermaksud bahawa jika anda terdedah kepada racun perosak,
anda pasti akan mendapat penyakit kanser. Sebenarnya ia bermaksud peluang untuk anda
mendapat kanser adalah lebih tinggi berbanding jika anda tidak terdedah kepada racun
perosak.

Dengan kata lain, anda mempunyai risiko yang lebih tinggi untuk menghidap kanser.

Bahan kimia yang boleh menyebabkan kanser dikenali sebagai karsinogen.

Apakah racun perosak yang diketahui atau disyaki sebagai
penyebab kanser?

Menurut U.S. EPA racun perosak yang disenaraikan di dalam kotak di bawah adalah diketahui
atau disyaki sebagai penyebab kepada kanser.

Ini hanyalah permulaan: Agensi Perlindungan Alam Sekitar California mempunyai senarai
tiga kali ganda lebih panjang daripada senarai di bawah.

Racun Serangga

Racun KulatRacun Rumpai

Pewasapan

Arsenic

Captafol

Acetochlor

DBCP

Cadmium

Captan

Acifluorfen

EDB

Chlordane

Chlorothalonil

Alachlor

Dichloropropane

Chlordimeform

Folpet

Amitrole

Dichloropropene

DDT

HCB

Oxadiazon

Dichlorvos

Maneb

Dieldrin

Mancozeb

Heptachlor

18

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

Apakah jenis racun perosak yang paling toksik atau beracun?

Racun perosak yang paling toksik atau beracun adalah dari jenis yang sama dengan gas
saraf - organofosfat atau metil karbamat.

Racun perosak jenis ini sangat merbahaya kerana ia menyerang kolinesterase, bahan yang
diperlukan oleh sistem saraf kita untuk berfungsi dengan sempurna. Racun perosak jenis
gas saraf mengurangkan tahap kolinesterase dan simtom-simtom keracunan akan muncul.

Racun perosak jenis gas saraf adalah penyebab utama kepada kematian berkaitan dengan
racun perosak di seluruh dunia.

Sebahagian daripada racun perosak jenis gas saraf yang sangat toksik disenaraikan di dalam
jadual di bawah.

Organofosfat

Kolinesterase

Azinophosmethyl

Aldicarb

Demeton methyl

Carbofuran

Dischlorvos/DDVP

Fomentanate

Disulfoton

Methomyl

Ethion

Oxamyl

Ethyl parathion/Parathion

Propoxur

Fenamiphos
Fensulfothion
Metamidophos
Methidathion
Methyl parathion
Mevinphos
Phorate
Sulfotepp
Terbufos

19

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

Berapa lama selepas pendedahan kepada racun perosak jenis
gas saraf simtom keracunan akan muncul?

Keracunan akut boleh berlaku sebaik sahaja selepas terdedah, selalunya dalam masa
beberapa jam sahaja. Masa yang diambil untuk simtom-simtom tersebut muncul bergantung
kepada faktor-faktor berikut:

tahap toksik racun perosak tersebut

tahap kepekatan racun perosak tersebut dan campurannya

bagaimana anda terdedah padanya - adakah ia tertumpah secara langsung ke
atas kulit anda atau adakah ia telah tertelan atau terminum

berapa lama anda telah bekerja dengan racun perosak

apakah pakaian perlindungan yang anda pakai

apakan jenis racun perosak lain yang anda gunakan

keadaan cuaca pada masa tersebut - adakah ia panas atau lembab

20

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

Simtom-simtom keracunan racun perosak jenis gas saraf yang
pada kadar yang rendah

Seseorang yang mengalami keracunan mungkin akan menunjukkan sebahagian atau semua
simtom yang diberikan. Walau bagaimanapun ini bergantung kepada jenis racun perosak
dan masa yang diambil oleh racun tersebut untuk meracuni mereka.

Adalah luarbiasa jika seseorang yang keracunan menunjukkan satu simtom sahaja. Malah
walaupun telah diracuni pada kadar yang rendah seseorang mungkin tidak menyedari mana-
mana simtom terutamanya jika simtom tersebut muncul secara perlahan-lahan.

Jika anda menunjukkan mana-mana daripada simtom ini semasa bekerja dengan racun
perosak, anda seharusnya meninggalkan kawasan tersebut serta merta. Anda tidak
sepatutnya menunggu lebih lama agar simtom-simtom keracunan yang lain muncul
ataupun keadaan anda akan menjadi semakin teruk.

Terlalu banyak cecair keluar
dari mata, hidung dan mulut

Sakit perut

Pandangan kabur

Sakit dada

Cirit-birit

Pening kepala

Peluh keluar berlebihanSakit kepala

Sakit dan
kekejangan otot

Rasa loya dan
muntah-muntah

21

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

Simtom-simtom keracunan racun perosak pada kadar yang
sederhana

Simtom-simtom keracunan pada tahap yang sederhana oleh racun perosak jenis gas saraf
adalah sama dengan yang disenaraikan bagi keracunan pada tahap yang rendah. Simtom-
simtom tambahan adalah seperti berikut:

Jika keracunan berlaku secara perlahan-lahan dalam jangka masa beberapa hari, mungkin
simtom-simtom ini juga akan ditunjukkan:

Jika pendedahan kepada racun perosak berterusan, keracunan pada tahap yang teruk
mungkin berlaku.

Seorang pekerja yang mengalami keracunan pada tahap sederhana mungkin akan
menunjukkan sebahagian atau semua simtom-simtom yang disenaraikan di atas, bergantung
kepada jenis racun perosak dan jangka masa pendedahan.

Rasa gundah

Sukar untuk tidur

Mimpi ngeri

Kekeliruan

Kesukaran untuk berjalan

Kesukaran menumpukan
perhatian

Rasa lemah badan

Sentakan otot

Anak mata menjadi
kecil (miosis)

22

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

Simtom-simtom keracunan racun perosak pada kadar yang teruk

Simtom-simtom keracunan oleh racun perosak jenis gas saraf adalah sama seperti yang
telah diberikan sebelum ini dengan tambahan seperti berikut:

Pengsan

Kurang kawalan ke atas pundi kencing dan cirit-birit

Koma

Anak mata menjadi sangat kecil (miosis)

Bibir dan kuku berwarna biru (sianosis)

Kesukaran bernafas

Sawan

Mati

Jika keracunan pada tahap yang teruk tidak dikenalpasti dan dirawat segera dan dengan
betul, mangsa mungkin akan mati.

Untuk tindakan!

Periksa label racun perosak yang anda gunakan.

Adakah diantaranya jenis gas saraf?

Berapa kerap anda terdedah kepada racun perosak tersebut?

Dengan cara apa racun perosak ini memasuki tubuh anda?

Adakah anda menunjukkan mana-mana simtom seperti yang
diberikan di atas semasa menggunakan racun perosak?

23

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

Apakah dia ujian kolinesterase?

Klonisterase adalah enzim yang terdapat di dalam darah yang membolehkan saraf berfungsi
dengan sempurna. Apabila seseorang mengalami keracunan oleh racun perosak jenis
organofosfat atau karbamat, tahap kolinesterase di dalam darah akan berkurangan.

Terdapat dua jenis kolinesterase di dalam darah anda, iaitu kolinesterase yang terdapat di
dalam sel darah merah dan kolinesterase yang terdapat di dalam plasma. Demikian juga
terdapat dua jenis ujian untuk tahap kolinesterase.

Oleh kerana ujian tersebut menguji perkara-perkara yang berbeza, adalah lebih baik jika
kedua-dua ujian dijalankan. Tetapi jika hanya satu jenis ujian sahaja dapat dijalankan dalam
satu masa, ujian yang terbaik untuk dijalankan adalah ujian tahap kolinesterase di dalam sel
darah merah, kerana ia dapat memberitahu doktor jenis rawatan yang sesuai diberikan kepada
mangsa.

Adakah doktor tahu dari tahap kolinesterase bahawa saya telah
mengalami keracunan?

Jika anda mengalami keracunan yang teruk, ya, kerana kolinesterase anda sudah pasti
pada tahap yang sangat rendah.

Walau bagaimanapun, kadang-kadang adalah sukar untuk menentukan dari satu ujian bahawa
seseorang telah mengalami keracunan pada tahap yang rendah atau sederhana. Ini adalah
kerana tahap kolinesterase setiap individu adalah berbeza. Oleh kerana itu, anda memerlukan
satu lagi ujian - dilakukan apabila anda tidak terdedah kepada racun perosak - sebagai
perbandingan.

Seseorang doktor mungkin menyatakan bahawa tahap kolinesterase anda adalah normal,
tetapi jangan mudah rasa selamat selagi anda belum melakukan ujian perbandingan.

Seseorang yang telah terdedah dalam jangka masa yang panjang seharusnya menjalankan
pemeriksaan dengan lebih kerap.

Untuk tindakan!

Adakah kerja anda melibatkan penggunaan racun perosak
jenis gas saraf?

Jika ya, adakah syarikat anda mempunyai program
pemantauan tahap kolinesterase yang kerap?

Adakah terdapat kakitangan terlatih yang mampu mentafsirkan
keputusan ujian tersebut?

Jika perkhidmatan ini tidak disediakan, apakah langkah yang
anda boleh lakukan untuk melobi bagi perkhidmatan kesihatan
yang lebih baik?

24

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

Jika saya telah mengalami keracunan, berapa lama tempoh yang
diperlukan untuk tahap kolinesterase saya kembali paras normal?

Ia bergantung kepada jenis dan tahap keracunan yang dialami. Kadang-kadang ia hanya
perlu mengambil masa dalam beberapa hari sahaja dan kadang-kadang ia mengambil masa
lebih dari sebulan sebelum paras kolinesterase kembali ke tahap yang normal.

Sehingga tahap kolinesterase anda kembali ke paras yang selamat, adalah lebih elok jika
anda tidak kembali bekerja!. Jika paras kolinesterase anda kekal pada tahap yang rendah,
adalah terlalu merbahaya untuk terdedah kepada racun perosak lagi.

Pengsan - boleh membawa maut jika tidak
dirawat

Untuk tindakan!

Jika anda dapati tahap kolinesterase anda rendah, apakah
yang akan anda lakukan?

Bolehkan anda mencari kerja lain?

100% (dari garis asas)

75% (dari garis asas)

50% (dari garis asas)

25% (dari garis asas)

0% (tidak ada aktiviti)

Normal bagi anda - garis asas

Keracunan tahap rendah - selalunya tidak
menunjukkan sebarang simtom

Keracunan pada tahap sederhana -
mungkin menunjukkan simtom

Keracunan pada tahap teruk - selalunya sakit
kepala, pening, loya dan muntah-muntah,
berpeluh dan simtom lain

25

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

Adakah terdapat ubat yang boleh mengubat keracunan oleh racun
perosak jenis gas saraf?

Ubat untuk keracunan oleh racun perosak dari kelompok organofosfat dan karbamate dikenali
sebagai atropine. Atropine adalah penawar, iaitu ubat yang memberikan tindakbalas ke atas
kesan keracunan tersebut.

Ubat lain yang disyorkan sebagai penawar kepada keracunan oleh racun perosak dari
kelompok organofosfat adalah pralidoxime (2-PAM). Walau bagaimanapun ia hanya berkesan
jika diberikan serta merta sebaik sahaja selepas keracunan.

Terdapat kaedah-kaedah yang telah ditetapkan tentang bagaimana memberikan ubat-ubat ini
- bila, berapa banyak, berapa kerap dan untuk berapa lama. Penawar juga merupakan bahan
toksik dan ia juga boleh menyebabkan keracunan jika tidak digunakan dengan betul.

Adakah terdapat penawar bagi racun perosak yang tidak termasuk
di dalam kelompok seperti yang dinyatakan di atas?

Tidak ada!

Tidak terdapat sebarang ubat yang boleh menjadi penawar kepada keracunan yang
disebabkan oleh racun perosak dari kelompok selain daripada yang dinyatakan di atas.

26

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

Beberapa Jenis Racun Perosak Dan
Simtom-simtom Keracunannya

Apakah simtom keracunan paraquat?

Paraquat adalah bahan perengsa yang sangat kuat yang boleh menyebabkan kecederaan
yang teruk kepada mata, kulit, hidung dan tekak.

Ia boleh menyebabkan barah pada kulit dan tekak serta pendarahan hidung yang teruk.

Paraquat merosakkan kuku, yang mana boleh menyebabkan ia tertanggal terus dari jari.

Ia boleh menyebabkan kegagalan hati dan buah pinggang dari berfungsi dengan betul.

Ia juga boleh menyebabkan luka pada paru-paru dan membawa kepada maut akibat
kelemasan.

Adakah terdapat penawar bagi keracunan paraquat?

Tidak ada!

Hanya sejumlah kecil pekatan paraquat diperlukan untuk menyebabkan kematian,
terutamanya apabila ia ditelan.

Terdapat para pekerja yang maut kerana paraquat meresap melalui kulit mereka.

Paraquat telah menyebabkan banyak kematian di seluruh dunia.

Untuk tindakan!

Adakah anda terdedah kepada paraquat?

Berapa kerapkah anda terdedah?

Cara apakah ia memasuki tubuh anda?

Adakah anda pernah mengalami mana-mana simtom di atas
semasa menggunakan racun perosak ini?

27

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

Apakah simtom keracunan metil bromida?

Sakit kepala

Lemah sendi dan otot

Pening

Kesukaran berjalan

Loya

Pengsan

Muntah

Metil bromida adalah gas yang tidak mempunyai warna dan pada kepekatan yang rendah ia
juga tidak mempunyai bau. Oleh sebab itu, gas pemedih mata, chloropicrin, kadang-kadang
ditambah pada campuran metil bromida agar ia dapat dikesan dengan lebih mudah.

Metil bromida boleh membunuh!

Metil bromida merupakan bahan perengsa yang sangat kuat pada paru-paru dan
menyebabkan kesukaran bernafas, pneumonia, serta pengumpulan air di dalam paru-paru.

Jika metil bromida terkena pada kulit ia boleh menyebabkan rasa gatal dan menggelupas
ataupun mungkin kesan terbakar yang teruk.

Sesetengah mangsa yang terselamat daripada keracunan metil bromida mungkin akan
mengalami kerosakan kekal sistem saraf yang akan membawa kepada perubahan personaliti,
kehilangan daya ingatan, kebimbangan melampau, kesukaran menumpukan perhatian dan
masalah mental yang lain.

Untuk tindakan!

Adakah anda terdedah kepada metil bromida?

Berapa kerapkah anda terdedah?

Cara apakah ia memasuki tubuh anda?

Adakah anda pernah mengalami mana-mana simtom di atas
semasa menggunakan racun perosak ini?

28

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

Apakah simtom keracunan organoklorin?

Simtom-simtom keracunan AKUT termasuklah:

Loya

Mudah berang/keliru

Muntah

Kekejangan otot

Sakit kepala

Lemah otot

Pening

Sawan

Simtom-simtom keracunan KRONIK termasuklah semua yang
disenaraikan di atas dan juga yang berikut:

Pucat

Masalah jantung

Masalah kulit

Masalah hati

Kemandulan

Tidak sedarkan diri

Contoh-contoh racun perosak dari jenis organoklorin:

Aldrin

Endosulfan

Chlordane

Endrin

DDT

Heptachlor

Dieldrin

Lindane

Untuk tindakan!

Adakah anda terdedah kepada racun perosak dari jenis
organoklorin?

Berapa kerapkah anda terdedah?

Cara apakah ia memasuki tubuh anda?

Adakah anda pernah mengalami mana-mana simtom di atas
semasa menggunakan racun perosak jenis ini?

29

CPAK: AWAS! Racun Perosak Membahayakan Kesihatan Anda!

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->