1.

0 STATISTIK

Statistik ialah satu kaedah saintifik untuk mengumpul, menyusun, meringkas, mempersembah dan menganalisis serta membuat kesimpulan, rumusan dan keputusan berdasarkan hasil penganalisian data tersebut. Dengan itu, statistic merupakan suatu kaedah matematik yang boleh membantu meyelesaikan masalah-masalah harian dan membuat keputusan sama ada dalam pentadbiran, pemasaran, perubatan,

kejuruteraan, sains sosial atau bidang-bidang yang lain.

JENIS-JENIS STATISTIK

Teknik-teknik statistik boleh dibahagikan kepada dua kategori, iaitu statistik perihalan (atau huraian) dan statistic invensi (atau induksi): a. Statistik Perihalan Bagi statistik perihalan, data-data dikumpul, disusun, diringkas, dan

dibentangkan dalam bentuk yang mudah difahami dan sesuai digunakan. Pelbagai carta, graf dan jadual digunakan untuk mempesembahkan maklumat yang telah diperolehi itu.

b. Statistik Inferensi Statistik infensi adalah kaedah yang melibatkan membuat rumusan atau kenyataan ke atas populasi berasaskan maklumat yang telah didapati daripada sampel. Statistik inferensi juga menentukan sejauh mana keputusan itu boleh diterima. Ini bermakna statistic inferensi bergantung kepada teori

kebarangkalian.

KECENDERUNGAN MEMUSAT Ukuran Kecenderungan Memusat Satu jenis pengukuran yang digunakan untuk memerihalkan set data adalah ukuran kecenderungan memusat. maka data tersebut ialah : . Pengukuran kecenderungan memusat menghasilkan maklumat berkaitan dengan titik tengah pada satu kumpulan nombor. Jadi. kia dapat menggangar min populasi.. MIN Min adalah purata suatu kumpulan data. kita akan dapat gambaran yang lebih baik tentang ciri-ciri populasi yang dimaksudkan. Jika dinamakan data-data yang dikumpul sebagai Χi. µ. sebagai alternative kita hanya mengumpul data menggunakan sampel. kita dapat mengira min populasi. Jika kita dapat mengumpul data daripada keseluruhan populasi . Terdapat tiga jenis sukatan kecenderungan memusat yang selalu digunakan iaitu min. ……. Sukatan kecenderungan memusat adalah suatu nilai pusat yang dapat mewakil keseluruhan nilai-nilai dan data. mod dan media. Χii. 1. kos dan tenaga kerja. Dengan mengetahui nilai-nilai pusat sesuatu data. Dengan menggunakan min sampel. dalam banyak keadaan kita tidak mungkin dapat mengumpul data daripada seluruh populasi disebabkan oleh faktor masa. Walaubagaimanapun.Χn .

.contoh 1: kira min untuk data-data berikut: 4.. kebanyakan ahli statistik hanya menggunakan istilah min sahaja....... X n n n . Disebabkan min aritmatik digunakan dengan meluas. 10. 5.. . 13 penyelesaian: Min aritmatik adalah susunan sinonim dengan purata kumpulan nombor dan ia dikira dengan menjumlahkan semua nombor dan membahagikannya dengan bilangan nombor tersebut... Formula bagi mengira min bagi populasi dan min sampel adalah sebagaimana berikut: Min populasi:   X  X1  X 2  X 3  . Min populasi ditandakan dengan huruf Greek mu ().. .. X N N N Min sampel: X  X  X1  X 2  X 3  .. 8... Min sampel pula ditandakan dengan huruf Roman ( X )...

26 dan 11 masing-masingnya. Disamping itu.1: Katakan syarikat mempunyai lima jabatan dengan bilangan pekerja 24. Contoh 1. 19. Min populasi adalah:  X = 24 + 13 + 19 +26 + 11 = 93   X  93  18. Secara amnya.6 N 5 . untuk tujuan kursus ini  X Menandakan  Xi i 1 N Min adalah sesuai digunakan untuk menganalisis data sekurang-kurangnya data bertaraf interval didalam pengukuran. definasi min adalah:   Xi i 1 N N Walau bagaimanapun. Algorithma untuk mengira min adalah dengan menjumlahkan nombor-nombor didalam populasi atau sampel dan kemudiannya membahagikannya dengan bilangan populasi atau sampel.Huruf Greek sigma () biasanya digunakan oleh ahli matematik untuk menunjukkan jumlah semua nombor-nombor didalam kumpulan data. N adalah bilangan nombor didalam populasi dan n adalah bilangan nombor didalam sampel. 13.

Jika bilangan data tersebut adalah ganjil. Jika nombor 22 dikeluarkan daripada senarai. median ialah nombor yang ditengah. Ia adalah median. median ditentukan dengan mengira purata dua nombor yang terletak ditengah-tengah susunan tersebut. LANGKAH 3:Jika bilangan data adalah genap. Dengan kata lain. Jika bilangan data adalah genap.2. Katakan ahli statistik hendak mencari median bagi kumpulan data berikut: 15 11 14 3 21 17 22 16 19 16 5 7 19 8 9 20 4 Susun nombor didalam sebutan menaik: 3 4 5 7 8 9 11 14 15 16 16 17 19 19 20 21 22 Terdapat 17 sebutan (bilangan ganjil). Langkah berikut adalah digunakan untuk menentukan LANGKAH 1: Susun data didalam susunan menaik. oleh itu median terletak ditengah-tengah susunan tersebut. median ialah purata dua nombor yang terletak ditengah-tengah. LANGKAH 2: Jika bilangan data adalah ganjil. carikan sebutan ditengah-tengah didalam susunan tersebut. median. iaitu 15. terdapat hanya 16 sebutan (bilangan genap): 3 4 5 7 8 9 11 14 15 16 16 17 19 19 20 21 Sekarang kita mempunyai bilangan sebutan genap. median ialah suatu nilai dengan separuh daripada data yang mempunyai nilai kurang daripadanya manakala separuh yang lain mempunyai nilai yang melebihnya. kirakan purata dua angka ditengahtengah susunan tersebut. Purata ini adalah median. MEDIAN Median ialah titik tengah sesuatu kumpulan nombor yang disusun secara menaik. 14 dan .

. Ini menghasilkan nilai median iaitu 14.5. Satu cara lain untuk menentukan median ialah mencari sebutan n 1 2 didalam susunan yang menaik.15. Ciri-ciri ini merupakan kelebihan disebabkan nilai terbesar atau terkecil tidak mempengaruhi median. Sebagai contoh. jika set data mempunyai 77 sebutan. Median tidak dipengaruhi oleh magnitud nilai ekstrim. median adalah terletak pada sebutan yang ke 39. iaitu: n  1 77  1   39 2 2 Formula ini amat berguna apabila melibatkan bilangan data yang besar.

. Mod boleh digunakan untuk menentukan manakah kategori yang kerap terjadi. Jika satu kumpulan data itu mempunyai lebih daripada satu nilai yang kerap berlaku. kita nyatakan yang data itu mempunyai lebih daripada satu mod.3. Mod adalah ukuran kecenderungan memusat sesuai bagi data nominal. Setiap saiz adalah berpadanan dengan model badan manusia. MOD Mod atau rangkap ialah nilai yang paling kerap berlaku dalam sesuatu kumpulan data. S. oleh itu. Sebagai contoh. Jika suatu kumpulan data tidak mempunyai nilai yang paling kerap berlaku. syarikat boleh mengurangkan jumlah kos pengeluaran dengan menghadkan kos penyediaan mesin dan bahan. dan XL. L. Dengan pengurangan bilangan kepada beberapa model saiz. konsep mod biasanya digunakan didalam menentukan saiz. M. maka kita nyatakan data tersebut tidak mempunyai mod. pengilang baju mengeluarkan baju didalam empat saiz. Didalam dunia perniagaan.

maka kita nyatakan bahawa taburab data tersebut berbentuk pencong ke kanan. Jika nilai mod adalah lebih kecl daripada nilai median dan min. maka kita nyatakan bahawa taburan data tersebut mempnyai bentuk pencong ke kiri. MEDIAN DAN MOD Bagi suatu kumpulan data. Sememangnya bentuk taburan sesuatu data member makluma yang penting tentang populasi. maka taburan data tersebut dikatakan berbentuk simetri. Jika ketiga-tiga nilai min median dan mod mempunyai nilai yang sama. Jika nilai mod tersebut lebih besar berbanding dengan nilai median dan min. media ialah nilai penengah manakala mod ialah nilai kekerapanya.HUBUNGAN ANTARA MIN. . min adala nilai puratanya.

meringkas. Dengan itu. Pelbagai carta.0 PETA KONSEP STATISTIK Statistik ialah satu kaedah saintifik untuk mengumpul. menyusun. graf dan jadual digunakan untuk mempesembahkan maklumat yang telah diperolehi itu. Ini bermakna statistic kepada inferensi teori digunakan.2. pemasaran. perubatan. diringkas. mempersembah dan menganalisis serta membuat kesimpulan. statistik merupakan suatu kaedah matematik yang boleh membantu meyelesaikan masalah-masalah harian dan membuat keputusan sama ada dalam pentadbiran. Statistik Perihalan Bagi statistik perihalan. Statistik inferensi juga menentukan sejauh mana keputusan itu boleh diterima. data-data dikumpul. rumusan dan keputusan berdasarkan hasil penganalisian data tersebut. bergantung kebarangkalian. kejuruteraan. . sains sosial atau bidangbidang yang lain. disusun. dan dibentangkan dalam bentuk yang mudah difahami dan sesuai Statistik Inferensi Statistik infensi adalah kaedah yang melibatkan membuat rumusan atau kenyataan ke atas populasi berasaskan maklumat yang telah didapati daripada sampel.

KECENDERUNGAN MEMUSAT Sukatan kecenderungan memusat adalah suatu nilai pusat yang dapat mewakil keseluruhan nilai-nilai dan data. . kita akan dapat gambaran yang lebih baik tentang ciri-ciri populasi yang dimaksudkan. 1. Terdapat tiga jenis sukatan kecenderungan memusat yang selalu digunakan iaitu min. kos dan tenaga kerja. kita dapat mengira min populasi. MIN Min adalah purata suatu kumpulan data. Jika kita dapat mengumpul data daripada keseluruhan populasi . µ. Dengan mengetahui nilai-nilai pusat sesuatu data. Walaubagaimanapun. dalam banyak keadaan kita tidak mungkin dapat mengumpul data daripada seluruh populasi disebabkan oleh faktor masa. mod dan media.

..Min aritmatik Min populasi Min aritmatik adalah susunan sinonim dengan purata kumpulan nombor dan ia dikira dengan menjumlahkan semua nombor dan membahagikannya dengan bilangan nombor tersebut........ X n n n . Min sampel pula ditandakan dengan huruf Roman ( X ). Min populasi ditandakan dengan huruf Greek mu ().. .. Formula bagi mengira min bagi populasi dan min sampel adalah sebagaimana berikut: CONTOH: Min populasi:   X  X1  X 2  X 3  .... .... X N N N Min sampel: X  X  X1  X 2  X 3  ..

Purata ini adalah median. median ialah suatu nilai dengan separuh daripada data yang mempunyai nilai kurang daripadanya manakala separuh yang lain mempunyai nilai yang melebihnya 2. didalam LANGKAH 3:Jika bilangan data adalah genap. kirakan purata dua angka ditengah-tengah susunan tersebut. Dengan kata lain. carikan sebutan ditengah-tengah susunan tersebut. LANGKAH 2: Jika bilangan data adalah ganjil. Ia adalah median. MEDIAN LANGKAH 1: Susun data didalam susunan menaik.Median ialah titik tengah sesuatu kumpulan nombor yang disusun secara menaik. .

Sebagai contoh. Jika nombor 22 dikeluarkan daripada senarai. terdapat hanya 16 sebutan (bilangan genap): 3 4 5 7 8 9 11 14 15 16 16 17 19 19 20 21 Sekarang kita mempunyai bilangan sebutan genap. median ditentukan dengan mengira purata dua nombor yang terletak ditengah-tengah susunan tersebut. Ini menghasilkan nilai median iaitu 14. Satu cara lain untuk menentukan median ialah mencari sebutan n 1 2 didalam susunan yang menaik.5. iaitu: n  1 77  1   39 2 2 .CONTOH: mencari median bagi kumpulan data berikut: 15 11 14 3 21 17 22 16 19 16 5 7 19 8 9 20 4 Susun nombor di atas dalam sebutan menaik: 3 4 5 7 8 9 11 14 15 16 16 17 19 19 20 21 22 Terdapat 17 sebutan (bilangan ganjil). median adalah terletak pada sebutan yang ke 39. 14 dan 15. oleh itu median terletak ditengah-tengah susunan tersebut. jika set data mempunyai 77 sebutan. iaitu 15.

Mod boleh digunakan untuk menentukan manakah kategori yang kerap terjadi. . Mod adalah ukuran kecenderungan memusat sesuai bagi data nominal. MOD Mod atau rangkap ialah nilai yang paling kerap berlaku dalam sesuatu kumpulan data.3. Jika satu kumpulan data itu mempunyai lebih daripada satu nilai yang kerap berlaku. kita nyatakan yang data itu mempunyai lebih daripada satu mod. oleh itu. maka kita nyatakan data tersebut tidak mempunyai mod. Jika suatu kumpulan data tidak mempunyai nilai yang paling kerap berlaku.