KEMENTERIAN PELAJARAN MALAYSIA

MODUL ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL
(Edisi ketiga)

Terbitan

Bahagian Pembangunan Kurikulum

2012

Cetakan Pertama 2010 Cetakan Kedua 2011 Cetakan Ketiga 2012 © Kementerian Pelajaran Malaysia Edisi Ketiga Hak Cipta Terpelihara. Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian artikel, ilustrasi dan isi kandungan buku ini dalam apa juga bentuk dan dengan cara apa jua sama ada secara elektronik, fotokopi, mekanik, rakaman atau cara lain sebelum mendapat kebenaran bertulis daripada Pengarah, Bahagian Pembangunan Kurikulum, Kementerian Pelajaran Malaysia, Aras 4-8, Blok E9, Parcel E, Kompleks Pentadbiran Kerajaan Persekutuan, 62604 Putrajaya.

Reka bentuk dan Susun atur: Muntasir b. Muaz Bahagian Pembangunan Kurikulum

KANDUNGAN
Muka Surat KANDUNGAN KATA ALUAN Pengenalan dan Nombor              Apa itu Program Abakus dan Aritmetik Mental Sasaran Program Abakus dan Aritmetik Mental, KPM Enam Sebab Utama Penggunaan Abakus dan Aritmetik mental Dalam Pengajaran dan Pembelajaran Matematik Perkembangan Program Abakus di Malaysia Isi Kandungan Abakus dan Aritmetik Mental Strategi Pelaksanaan Kelebihan Abakus dan Aritmetik Mental Bahagian-Bahagian Abakus Penggunaan Jari Pergerakan Manik Menggerakkan Manik Menentukan Nilai Tempat dan Nilai Nombor Latihan 3 3 4 4 5 5 5 6 6 7 8 9 10 iii v

Penambahan  Tambah Terus  Kombinasi 5  Kombinasi 10  Gabungan Kombinasi

15 21 33 43

Penolakan     Tolak Terus Kombinasi 5 Kombinasi 10 Gabungan Kombinasi 57 63 70 82

iii

KANDUNGAN
Muka Surat Pendaraban  Konsep Pendaraban  Nama Semua Bahagian Pendaraban  Istilah  Pengenalan Kepada Pengiraan Abakus Dalam Pendaraban  Meletakkan hasil Darab  Fakta Asas Darab  Nombor 2 Digit Darab Nombor 1 Digit  Nombor 3 Digit Darab Nombor 1 Digit  Kepelbagaian Kaedah  Nombor 2 Digit Darab Nombor 2 Digit  Nombor 3 Digit Darab Nombor 2 Digit  Pendardban Dengan Perpuluhan  Pendardban Pantas 89 89 89 90 90 90 93 111 123 134 152 192 207

Pembahagian  Konsep Bahagi  Terma  Fakta Asas (Pengenalan)  Pembahagian Tanpa Baki  Pembahagian Dengan Baki  3 digit ÷ 1 digit (Tanpa Baki)  3 digit ÷ 1 digit (Berbaki)  4 digit ÷ 1 digit (Tanpa Berbaki)  3 digit ÷ 2 digit (Tanpa Baki)  3 digit ÷ 2 digit (Berbaki)  Bahagi Dengan Sifar Pada Tengah Nombor Yang Dibahagi  Bahagi Nombor Perpuluhan

221 222 222 228 239 213 251 261 275 277 282 289

iv

Keberkesanan program-program latihan aritmetik mental serta potensinya untuk menjadikan masyarakat Malaysia sebagai masyarakat terbilang di dunia telah menarik perhatian pemimpin negara untuk melaksanakan perogram tersebut kepada semua murid sekolah di negara ini. Maka dengan itu.KATA ALUAN Kebolehan membuat pengiraan dengan tepat dan cepat secara mental merupakan suatu aset kepada individu. (HAJI ALI BIN AB. Kementerian Pelajaran Malaysia merakamkan setinggi-tinggi penghargaan dan ucapan terima kasih. Pelaksanaan program Abakus dan Aritmetik Mental di semua sekolah rendah di seluruh negara bukanlah suatu perkara yang boleh dilakukan dengan serta merta kerana terdapat dua isu besar yang perlu ditangani terlebih dahulu iaitu latihan kepada guru yang akan melaksanakan program Abakus dan Aritmetik Mental di bilik darjah dan menyediakan kurikulum yang sesuai untuk murid sekolah selaras dengan dasar pendidikan yang sedang berkuatkuasa sekarang ini. agar mereka dapat menguasai kecekapan penggunaan abakus sebagai asas kepada perkembangan pengiraan mental. Kementerian Pelajaran telah menyediakan program untuk melaksanakan Abakus dan Aritmetik Mental di semua sekolah rendah di seluruh negara. Modul Abakus dan Aritmetik Mental ini diterbitkan sebagai panduan dan rujukan pihak yang terlibat khususnya guru. Kementerian Pelajaran yakin bahawa jika program ini diberi penekanan dan dilaksanakan dengan betul. Jika setiap individu di negara ini mempunyai kebolehan tersebut. Sokongan semua pihak adalah diharapkan bagi mempastikan program ini dapat terus dilaksanakan bagi melihat keberkesanannya. Kepada semua pihak yang terlibat menghasilkan modul ini. Antaranya penggunaan jari-jemari atau abakus sebagai alat atau model untuk membina kebolehan mengira secara mental. Kebolehan seseorang mengira secara mental serta dapat memberikan hasil pengiraan dengan cepat dan tepat bukanlah sesuatu yang mustahil. bermakna Malaysia mempunyai masyarakat yang mempunyai keupayaan mental yang tinggi dan akan disegani oleh masyarakat lain di dunia. Program-program latihan seperti ini mempunyai kepelbagaian dari segi pendekatan dan tekniknya. GHANI AMN) Pengarah Bahagian Pembangunan Kurikulum Kementerian Pelajaran Malaysia v . Terdapat banyak program latihan yang memupuk kebolehan seumpamanya itu yang telah terbukti keberkesanannya. seterusnya dapat mengendalikan program ini secara berkesan. ia akan memberi manfaat yang besar kepada murid khususnya dan negara amnya.

.

PENGENALAN & NOMBOR .

.

Abakus Dan Aritmetik Mental Program Abakus Dan Aritmetik Mental Bagi Sekolah-Sekolah Di Malaysia Apa itu Program Abakus Dan Aritmetik Mental?  Penggunaan sistem pengiraan abakus merupakan salah satu model matematik membolehkan murid menguasai aritmetik mental. Program Latihan Abakus Dan Aritmetik Mental untuk jurulatih utama Program Latihan Abakus Dan Aritmetik Mental untuk guru matematik sekolah rendah Pelaksanaan kurikulum Abakus Dan Aritmetik Mental di sekolah Sasaran Program Abakus Dan Aritmetik Mental KPM Membolehkan murid sekolah rendah menguasai pengiraan secara mental. Setiap komponen mempunyai program tersendiri. PENGENALAN DAN NOMBOR 3 .  Program Abakus dan Aritmetik Mental Kementerian Pelajaran Malaysia mengandungi tiga komponen. Model pengiraan abakus adalah asas kepada perkembangan pengiraan secara mental.

Pada tahun 1996. Membaca Dan Mendengar Kebolehan membaca secara kuat. Kementerian Pelajaran Malaysia bersetuju untuk menggunakan abakus 4:1. Pemerhatian Latihan secara pemerhatian dan membuat latihan tanpa kesilapan. Hanya pada tahun 2004 program Abakus dan Aritmetik Mental dilaksanakan di sekolah rendah Malaysia secara formal. Dalam masa yang sama idea Aritmetik Mental juga diintegrasikan dalam program abakus. ia akan meningkatkan penumpuan murid. Gambaran Dan Inspirasi Pengiraan secara pantas dan dapat menyelesaikan banyak masalah. kurikulum abakus tidak dilaksanakan secara formal di sekolah tetapi program latihan abakus untuk guru dijalankan. memahami dan maklumat untuk menyelesaikan masalah dengan pantas. Otak kanan mengingati corak dan imej manakala otak kiri mengira secara mental. Sistem perwakilan nombor pada sempoa jenis 5:2 adalah kurang berkesan dan penggunaan sempoa sebagai alat pengiraan tidak selaras dengan perkembangan terkini. Ingatan Kedua-dua otak kiri dan otak kanan aktif apabila menggunakan abakus. Dari tahun 1996 hingga 2010. abakus jenis 5:2 yang dikenali sebagai sempoa digunakan. memproseskan      Perkembangan Program Abakus Di Malaysia  Abakus pertama kali diperkenalkan dalam sistem pendidikan Malaysia pada tahun 1994.Abakus Dan Aritmetik Mental Enam Sebab Utama Penggunaan Abakus Dan Aritmetik Mental Dalam Pengajaran & Pembelajaran Matematik  Penumpuan Semua deria utama digunakan apabila mengendalikan abakus. Oleh itu.     4 PENGENALAN DAN NOMBOR . Pada peringkat awal. Kepantasan Membina kebolehan mengira secara pantas dan pada masa yang sama mengelakkan daripada kesilapan.

 Kelebihan Abakus Dan Aritmetik Mental?  Pengajaran Matematik konvensional biasanya menggunakan model lisan. lima … tambah … 5+3=8 lapan tiga Sama dengan … Model Lisan Model Visual  Model lisan adalah sesuai bagi sebahagian murid. Menggunakan abakus dalam aktiviti pengiraan.Abakus Dan Aritmetik Mental Isi Kandungan Kurikulum Abakus Dan Aritmetik Mental A) Pengetahuan  Perwakilan Nombor  Tambah dan Tolak  Darab  Bahagi Kebolehan  Mengaplikasikan ilmu abakus dalam pengiraan aritmetik. Manakala sebahagian murid yang lain lebih memahami melalui model visual. Menggunakan abakus sebagai model konsep untuk menguasai pemahaman tentang konsep nombor bulat. tambah dan tolak.  Menggambarkan proses operasi dan hasilnya dalam minda Disiplin diri Kepantasan Ketepatan B) C) Sikap    Strategi Pelaksanaan    Dinyatakan di dalam kurikulum Matematik sekolah rendah. Abakus menyediakan model visual yang paling baik untuk menguasai aritmetik mental. 5 PENGENALAN DAN NOMBOR . Abakus merupakan satu alat untuk menguasai kemahiran mengira.

Jari hantu Jari telunjuk Jari kelengking Jari manis Ibu jari 6 PENGENALAN DAN NOMBOR .Abakus Dan Aritmetik Mental Bahagian-bahagian Abakus palang pemisah bingkai manik atas tiang Penggunaan Jari manik bawah  Nama jari-jari tangan.

Abakus Dan Aritmetik Mental Pergerakan Manik Hanya ibu jari. Jari telunjuk digunakan untuk menggerakkan manik bawah jauh daripada palang pemisah. Jari hantu digunakan untuk menggerakkan manik atas mendekati dan juga jauh daripada palang pemisah. PENGENALAN DAN NOMBOR 7 . jari telunjuk dan jari hantu sahaja digunakan untuk menggerakkan manik. Ibu jari digunakan untuk menggerakkan manik bawah menghala ke palang pemisah.

Abakus Dan Aritmetik Mental Menggerakkan manik Contoh: Naik satu Turun satu Naik dua Turun dua Naik lima Turun lima Naik enam Turun enam Naik tujuh Turun tujuh 8 PENGENALAN DAN NOMBOR .

Ri Ra Pu Sa Nilai tempat Mewakili nilai 5 Mewakili nilai 1 Ri Ra Pu Sa 1 Ri Ra Pu Sa 8 Ri Ra Pu Sa 27 Ri Ra Pu Sa 50 Ri Ra Pu Sa 105 PENGENALAN DAN NOMBOR 9 .Abakus Dan Aritmetik Mental Menentukan nilai tempat dan nilai nombor Manik mempunyai nilai apabila mendekati palang pemisah.

1 Th H T O 6 Th H T O 11 Th H T O 2 Th H T O 7 Th H T O 12 Th H T O 3 Th H T O 8 Th H T O 13 Th H T O 4 Th H T O 9 Th H T O 14 Th H T O 5 Th H T O 10 Th H T O 15 Th H T O 10 PENGENALAN DAN NOMBOR .Abakus Dan Aritmetik Mental Latihan: Tuliskan nombor yang diwakili oleh abakus.

Abakus Dan Aritmetik Mental Lukis gambar kedudukan manik. 1 Th H T O 6 Th H T O 11 Th H T O 4 2 7 81 12 Th 717 Th H T O Th H T O H T O 8 56 13 1010 3 Th H T O 8 Th H T O Th H T O 16 4 9 85 14 1616 T O Th H T O Th H Th H T O 20 101 15 Th 5408 5 Th H T O 10 Th H T O H T O 66 302 15 105 PENGENALAN DAN NOMBOR 11 .

.

.

.

naik 2 pada tiang sa Jawapan 3 PENAMBAHAN: TAMBAH TERUS 15 .Abakus Dan Aritmetik Mental TAMBAH TERUS Pengenalan: Tambah terus. naik 1 pada tiang sa Tambah 2. naik 2 pada tiang sa Jawapan 3 Aritmetik Mental 1+2= Mula. Contoh 1: Pengiraan Abakus 1+2= Mula. manik di setiap tiang mencukupi untuk digerakkan bagi mendapatkan jawapan. naik 1 pada tiang sa Tambah 2.

naik 1 pada tiang sa Kemudian. naik 6 pada tiang sa Jawapan 7 Aritmetik Mental 1+6= Mula. naik 1 pada tiang sa Kemudian.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 2: Pengiraan Abakus 1+6= Mula. naik 6 pada tiang sa Jawapan 7 16 PENAMBAHAN: TAMBAH TERUS .

naik 5 pada tiang sa Jawapan 27 PENAMBAHAN: TAMBAH TERUS 17 .Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 3: Pengiraan Abakus 12 + 15 = Mula. naik 12 Tambah 15. naik 12 Tambah 15. naik 5 pada tiang sa Jawapan 27 Aritmetik Mental 12 + 15 = Mula. naik 1 pada tiang puluh. naik 1 pada tiang puluh.

naik 6 pada tiang puluh. naik 136 Tambah 62. naik 2 pada tiang sa Jawapan 198 18 PENAMBAHAN: TAMBAH TERUS . naik 2 pada tiang sa Jawapan 198 Aritmetik Mental 136 + 62 = Mula. naik 136 Tambah 62.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 4: Pengiraan Abakus 136 + 62 = Mula. naik 6 pada tiang puluh.

Jawapan 999 naik 5 pada tiang ratus. Jawapan 999 naik 5 pada tiang ratus. naik 6 pada tiang sa Aritmetik Mental 493 + 506 = Mula.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 5: Pengiraan Abakus 493 + 506 = Mula. naik 493 Tambah 506. naik 6 pada tiang sa PENAMBAHAN: TAMBAH TERUS 19 . naik 493 Tambah 506.

9. 2. 10. 4. 8. 1 2 2 4 3 4 6 7 8 6 96 42 85 32 45 61 72 24 43 51 324 145 672 125 133 289 721 641 815 720 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 1 1 2 5 1 5 2 1 1 3 2 6 3 12 53 13 26 25 55 23 25 52 12 63 56 210 205 256 153 267 = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = Latihan 2: Latihan 3: 20 PENAMBAHAN: TAMBAH TERUS . 5. 3. 6.Abakus Dan Aritmetik Mental Latihan 1: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 1. 7.

naik 3 pada tiang sa. Oleh itu Kawan Kecil digunakan. Tetapi manik bawah tidak mencukupi. Contoh 1: Pengiraan Abakus 2+3= Mula. naik 2 pada tiang sa Tambah 3. 3.Abakus Dan Aritmetik Mental Tambah Kombinasi 5 Pengenalan Kawan Kecil Kawan Kecil merupakan kombinasi 5. 2. 4. PENAMBAHAN: KOMBINASI 5 21 . 5 5 5 1 Latihan 1 4 3 2 2 3 Tuliskan Kawan Kecil bagi nombor yang diberi 1. Kawan Kecil bagi 3 ialah________ Kawan Kecil bagi 4 ialah________ Kawan Kecil bagi 1 ialah________ Kawan Kecil bagi 2 ialah_______ Tambah Kombinasi 5 Kombinasi 5 digunakan apabila manik bawah tidak mencukupi untuk digerakkan ke hala palang pemisah.

5 3 2 Oleh itu. naik 3 tetapi manik bawah tidak mencukupi Fikir! Kawan Kecil bagi 3 ialah 2. naik 5 dan turun 2 Jawapan 5 Aritmetik Mental 2+3= Mula. 5 3 2 Oleh itu. naik 2 Tambah 3.Abakus Dan Aritmetik Mental Fikir! Kawan Kecil bagi 3 ialah 2. naik 5 turun 2 Jawapan 5 22 PENAMBAHAN: KOMBINASI 5 .

Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 2: Pengiraan Abakus 12 + 53 = Mula, naik 12.

Tambah 53, naik 5 pada tiang puluh dan naik 3 pada tiang sa, tetapi manik bawah tidak mencukupi

Fikir! Kawan Kecil bagi 3 ialah 2. 5 3 2 Oleh itu, naik 5 turun 2

Jawapan 65

Aritmetik Mental

12 + 53 Mula, naik 12.

Tambah 53, naik 5 pada tiang puluh dan naik 3 pada tiang sa, tetapi manik bawah tidak mencukupi.

PENAMBAHAN: KOMBINASI 5

23

Abakus Dan Aritmetik Mental

Fikir! Kawan Kecil bagi 3 ialah 2. 5 3 2 Oleh itu, naik 5 turun 2

Jawapan 65

Contoh 3: Pengiraan Abakus 25 + 44 = Mula, naik 25.

Tambah 44, naik 4 pada tiang puluh tetapi manik bawah tidak mencukupi. Fikir! Kawan Kecil bagi 4 ialah 1. 5 4 1

Oleh itu, naik 5 dan turun 1. Naik 4 pada tiang sa

Jawapan 69

24

PENAMBAHAN: KOMBINASI 5

Abakus Dan Aritmetik Mental Aritmetik Mental 25 + 44 =

Mula, naik 25.

Tambah 44, naik 4 pada tiang puluh tetapi manik bawah tidak mencukupi. Fikir! Kawan Kecil bagi 4 ialah 1. 5 4 1

Oleh itu, naik 5 dan turun 1.

Naik 4 pada tiang sa

Jawapan 69

PENAMBAHAN: KOMBINASI 5

25

Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 4: Pengiraan Abakus

44 + 25 =

Mula, naik 44.

Tambah 25, naik 2 pada tiang puluh tetapi manik bawah tidak mencukupi. Fikir! Kawan Kecil bagi 2 ialah 3. 5 2 3

Oleh itu, naik 5 turun 3.

naik 5 pada tiang sa.

Jawapan 69

26

PENAMBAHAN: KOMBINASI 5

Abakus Dan Aritmetik Mental Aritmetik Mental 44 + 25 =

Mula, naik 44.

Tambah 25, naik 2 pada tiang puluh tetapi manik bawah tidak mencukupi. Fikir! Kawan Kecil bagi 2 ialah 3. 5 2 3

Oleh itu, naik 5 turun 3.

naik 5 pada tiang sa.

Jawapan 69

PENAMBAHAN: KOMBINASI 5

27

Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 5: Pengiraan Abakus

132 + 415 = Mula, naik 132.

Tambah 415. Naik 4 pada tiang ratus, tetapi manik bawah tidak mencukupi.

Fikir! Kawan Kecil bagi 4 ialah 1. 5 4 1

Naik 5 dan turun 1 Naik 1 pada tiang puluh

Naik 5 pada tiang sa

Jawapan 547

28

PENAMBAHAN: KOMBINASI 5

Fikir! Kawan Kecil bagi 4 ialah 1. naik 132. Tambah 415. 5 4 1 Naik 5 dan turun 1 Naik 1 pada tiang puluh Naik 5 pada tiang sa Jawapan 547 PENAMBAHAN: KOMBINASI 5 29 . Naik 4 pada tiang ratus.Abakus Dan Aritmetik Mental Aritmetik Mental 132 + 415 = Mula. tetapi manik bawah tidak mencukupi.

5 3 2 Oleh itu. naik 5 dan turun 2 Naik 2 pada tiang puluh. tetapi manik bawah tidak mencukupi. Tambah 324. Fikir! Kawan Kecil bagi 3 ialah 2. naik 5 dan turun 3 Naik 4 pada tiang sa. Fikir! Kawan Kecil bagi 4 ialah 1. 5 4 1 Oleh itu. 5 2 3 Oleh itu. naik 5 dan turun 1 Jawapan 567 30 PENAMBAHAN: KOMBINASI 5 . Fikir! Kawan Kecil bagi 2 ialah 3. naik 243. Naik 3 pada tiang ratus. tetapi manik bawah tidak mencukupi. tetapi manik bawah tidak mencukupi .Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 6: Pengiraan Abakus 243 + 324 = Mula.

Fikir! Kawan Kecil bagi 3 ialah 2. 5 4 1 Oleh itu. naik 5 dan turun 3 Naik 4 pada tiang sa. Naik 3 pada tiang ratus. 5 3 2 Oleh itu. 5 2 3 Oleh itu. naik 5 dan turun 2 Naik 2 pada tiang puluh. Fikir! Kawan Kecil bagi 4 ialah 1. tetapi manik bawah tidak mencukupi. Fikir! Kawan Kecil bagi 2 ialah 3. Tambah 324. tetapi manik bawah tidak mencukupi.Abakus Dan Aritmetik Mental Aritmetik Mental 243 + 324 = Mula. naik 5 dan turun 1 Jawapan 567 PENAMBAHAN: KOMBINASI 5 31 . tetapi manik bawah tidak mencukupi. naik 243.

Abakus Dan Aritmetik Mental Latihan 1 1) 2) 3) 4) 5) 1+4 = 2+3 = 2+4 = 3+2 = 3+3 = 6) 7) 8) 9) 10) 3+4 = 4+1 = 4+2 = 4+3 = 4+4 = Latihan 2 1) 2) 3) 4) 5) 23 + 23 = 34 + 35 = 32 + 45 = 62 + 14 = 41 + 54 = 6) 7) 8) 9) 10) 32 + 24 = 43 + 54 = 32 + 44 = 42 + 33 = 82 + 14 = Latihan 3 1) 2) 3) 4) 5) 324 + 325 = 612 + 243 = 782 + 214 = 345 + 353 = 732 + 244 = 6) 7) 8) 9) 10) 892 + 104 = 453 + 534 = 621 + 144 = 342 + 524 = 452 + 523 = 32 PENAMBAHAN: KOMBINASI 5 .

6. 7. 9. Oleh itu. 4. Kawan Besar digunakan. PENAMBAHAN: KOMBINASI 10 33 . turunkan Kawan Besar dan bawa 1 pada tiang di sebelah kiri. 8. Apabila Kawan Besar digunakan. Kawan Besar bagi 1 ialah Kawan Besar bagi 2 ialah Kawan Besar bagi 3 ialah Kawan Besar bagi 4 ialah Kawan Besar bagi 5 ialah Kawan Besar bagi 6 ialah Kawan Besar bagi 7 ialah Kawan Besar bagi 8 ialah Kawan Besar bagi 9 ialah Tambah Kombinasi 10 Kombinasi 10 digunakan apabila manik atas dan manik bawah tidak mencukupi untuk digerakkan ke hala palang pemisah. 5. 2.Abakus Dan Aritmetik Mental Tambah Kombinasi 10 Pengenalan Kawan Besar Kawan Besar merupakan kombinasi dua nombor yang memberi jawapan 10 10 10 10 10 10 1 9 10 2 8 10 3 7 10 4 6 10 5 5 6 4 7 3 8 2 9 1 Latihan 1 Tuliskan Kawan Besar bagi nombor yang diberi 1. 3.

Fikir! Kawan Besar bagi 9 ialah 1 10 9 1 34 PENAMBAHAN: KOMBINASI 10 . tetapi manik tidak mencukupi. tetapi manik tidak mencukupi. Naik 9. naik 1 Tambah 9.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 1: Pengiraan Abakus 1+9= Mula. Tambah 9. Jawapan 10 Aritmetik Mental 1+9= Mula. turun 1. Fikir! Kawan Besar bagi 9 ialah 1 10 9 1 Oleh itu. bawa 1 pada tiang puluh. naik 1. Naik 9.

bawa 1 pada tiang puluh. PENAMBAHAN: KOMBINASI 10 35 . Jawapan 11 Aritmetik Mental 3+8= Mula. tetapi manik tidak mencukupi. naik 3. naik 3. turun 1. turun 2. Tambah 8. Tambah 8. Jawapan 10 Contoh 2: Pengiraan Abakus 3+8= Mula. tetapi manik tidak mencukupi. bawa 1 pada tiang puluh.Abakus Dan Aritmetik Mental Oleh itu. Fikir! Kawan Besar bagi 8 ialah 2. Naik 8. Naik 8. 10 8 2 Oleh itu.

10 9 1 Oleh itu. turun 1. naik 9 pada tiang puluh. Fikir! Kawan Besar bagi 9 ialah 1. turun 2. bawa 1 pada tiang ratus 36 PENAMBAHAN: KOMBINASI 10 . naik 34 Tambah 95. Jawapan 11 Contoh 3: Pengiraan Abakus 34 + 95 = Mula. 10 8 2 Oleh itu. bawa 1 pada tiang puluh.Abakus Dan Aritmetik Mental Fikir! Kawan Besar bagi 8 ialah 2. tetapi manik tidak mencukupi.

naik 9. Fikir! Kawan Besar bagi 9 ialah 1. tetapi manik tidak mencukupi. turun 1. 10 9 1 Oleh itu. naik 34 Tambah 95. bawa 1 pada tiang ratus.Abakus Dan Aritmetik Mental Naik 5 pada tiang sa Jawapan 129 Aritmetik Mental 34 + 95 = Mula. Naik 5 pada tiang sa Jawapan 129 PENAMBAHAN: KOMBINASI 10 37 .

naik 145. Naik 2 pada tiang ratus. 10 8 2 Oleh itu. turun 2. bawa1 pada tiang ratus. kemudian naik 8 pada tiang puluh. Naik 3 pada tiang sa. Jawapan 428 38 PENAMBAHAN: KOMBINASI 10 . Tambah 283. tetapi manik tidak mencukupi.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 4: Pengiraan Abakus 145 + 283 = Mula. Fikir! Kawan Besar bagi 8 ialah 2.

Abakus Dan Aritmetik Mental

Aritmetik Mental

145 + 283 = Mula, naik 145.

Tambah 283. Naik 2 pada tiang ratus, kemudian naik 8 pada tiang puluh, tetapi manik tidak mencukupi. Fikir! Kawan Besar bagi 8 ialah 2. 10

8

2

Oleh itu, turun 2, bawa 1 pada tiang ratus.

Naik 3 pada tiang sa

Jawapan 428

PENAMBAHAN: KOMBINASI 10

39

Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 5: Pengiraan Abakus

227 + 184 = Mula, naik 227.

Tambah 184. 1 pada tiang ratus, naik 8 pada tiang puluh tetapi manik tidak mencukupi. Fikir! Kawan Besar bagi 8 ialah 2. 10

8

2

Oleh itu, turun 2, bawa 1 pada tiang ratus. Naik 4 pada tiang sa, tetapi manik tidak mencukupi. Fikir! Kawan Besar bagi 4 ialah 6. 10

4

6

Oleh itu, turun 6, bawa 1 pada tiang puluh. Jawapan 411

40

PENAMBAHAN: KOMBINASI 10

Abakus Dan Aritmetik Mental

Aritmetik Mental

227 + 184 = Mula, naik 227.

Tambah 184. Naik 1 pada tiang ratus, kemudian naik 8 pada tiang puluh tetapi manik tidak mencukupi. Fikir! Kawan Besar bagi 8 ialah 2. 10

8

2

Oleh itu, turun 2, bawa 1 pada tiang ratus. Naik 4 pada tiang sa, tetapi manik tidak mencukupi. Fikir! Kawan Besar bagi 4 ialah 6. 10

4

6

Oleh itu, turun 6, bawa 1 pada tiang puluh. Jawapan 411

PENAMBAHAN: KOMBINASI 10

41

Abakus Dan Aritmetik Mental Latihan 1

1) 2) 3) 4) 5)

3 4 5 6 7

+ + + + +

8 7 5 9 4

= = = = =

6) 7) 8) 9) 10)

2 1 8 9 3

+ + + + +

8 9 4 3 8

= = = = =

Latihan 2 1) 2) 3) 4) 5) 13 24 42 45 62 + + + + + 28 17 49 62 29 = = = = = 6. 7. 8. 9. 10. 41 32 41 62 35 + + + + + 84 82 75 29 55 = = = = =

Latihan 3 1) 2) 3) 4) 5) 131 435 625 738 217 + + + + + 586 555 284 182 594 = = = = = 6) 7) 8) 9) 10) 642 631 245 789 568 + + + + + 260 299 582 132 312 = = = = =

42

PENAMBAHAN: KOMBINASI 10

Abakus Dan Aritmetik Mental Tambah Gabungan Kombinasi 5 dan Kombinasi 10 Tambah gabungan kombinasi 5 dan kombinasi 10 digunakan apabila manik tidak cukup untuk melaksanakan operasi. Kita gunakan Kawan Besar tetapi manik tidak mencukupi. Oleh itu, Kawan Kecil dinaikkan, turun 5 dan bawa 1. Contoh 1: Pengiraan Abakus 6+6= Mula, naik 6.

Tambah 6, tetapi manik tidak mencukupi. Fikir! Kawan Besar bagi 6 ialah 4 10 6 4

Turun 4, tetapi manik bawah tidak mencukupi. Fikir! Kawan Kecil bagi 4 ialah 1 . 5 4 1

Naik 1, turun 5, bawa 1 pada tiang puluh. Jawapan 12

PENAMBAHAN: TAMBAHAN GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10

43

Abakus Dan Aritmetik Mental

Aritmetik Mental 6+6= Mula, naik 6.

Tambah 6, tetapi manik tidak mencukupi. Fikir! Kawan Besar bagi 6 ialah 4 10 6 4

Turun 4, tetapi manik tidak mencukupi. Fikir! Kawan Kecil bagi 4 ialah 1 . 5 4 1

Naik 1, turun 5, bawa 1 pada tiang puluh.

Jawapan 12

44

PENAMBAHAN: TAMBAHAN GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10

turun 5. Fikir! Kawan Kecil bagi 2 ialah 3. Fikir! Kawan Besar bagi 8 ialah 2. naik 16. tetapi manik bawah tidak mencukupi. Tambah 8. 5 2 3 Jawapan 24 PENAMBAHAN: TAMBAHAN GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 45 . 10 8 2 Turun 2. bawa 1 pada tiang puluh. tetapi manik tidak mencukupi.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 2: Pengiraan Abakus 16 + 8 = Mula. Naik 3.

Abakus Dan Aritmetik Mental Aritmetik Mental 16 + 8 = Mula. 5 2 3 Jawapan 24 46 PENAMBAHAN: TAMBAHAN GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 . Fikir! Kawan Besar bagi 8 ialah 2. naik 16. turun 5. bawa 1 pada tiang puluh. Fikir! Kawan Kecil bagi 2 ialah 3. tetapi manik tidak mencukupi. tetapi manik tidak mencukupi. Naik 3. Tambah 8. 10 8 2 Turun 2.

Naik 3. naik 8 pada tiang puluh tetapi manik tidak mencukupi. turun 5. Fikir! Kawan Besar bagi 8 ialah 2 10 8 2 Turun 2 pada puluh. naik 50 Tambah 80. tetapi manik tidak mencukupi. Fikir! Kawan Kecil bagi 2 ialah 3. bawa 1 pada tiang ratus. 5 2 3 Jawapan 130 PENAMBAHAN: TAMBAHAN GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 47 .Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 3: Pengiraan Abakus 50 + 80 = Mula.

tetapi manik tidak mencukupi. naik 50 Tambah 80. tetapi manik tidak mencukupi pada tiang puluh. bawa 1 pada tiang ratus. naik 8 pada tiang puluh. turun 5. Fikir! Kawan Besar bagi 8 ialah 2 10 8 2 Turun 2 pada tiang puluh. Fikir! Kawan Kecil bagi 2 ialah 3.Abakus Dan Aritmetik Mental Aritmetik Mental 50 + 80 = Mula. 5 2 3 Naik 3. Jawapan 130 48 PENAMBAHAN: TAMBAHAN GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 .

5 3 2 Naik 2. 10 7 3 Turun 3 pada tiang sa. naik 115 Tambah 7. Fikir! Kawan Kecil bagi 3 ialah 2. naik 7. bawa 1 pada tiang puluh. turun 5.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 4: Pengiraan Abakus 115 + 7 = Mula. Fikir! Kawan Besar bagi 7 ialah 3. Jawapan 122 PENAMBAHAN: TAMBAHAN GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 49 . tetapi manik tidak mencukupi. tetapi manik tidak mencukupi.

Abakus Dan Aritmetik Mental Aritmetik Mental 115 + 7 = Mula. Fikir! Kawan Besar bagi 7 ialah 3. 5 3 2 Naik 2. 10 7 3 Turun 3 pada tiang sa. naik 7 pada tiang sa tetapi manik tidak mencukupi. bawa 1 pada tiang puluh. Jawapan 122 50 PENAMBAHAN: TAMBAHAN GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 . turun 5. tetapi manik tidak mencukupi. Fikir! Kawan Kecil bagi 3 ialah 2. naik 115 Tambah 7.

5 3 2 Naik 2. turun 5. naik 666. tetapi manik bawah tidak mencukupi. bawa 1 pada tiang puluh. Jawapan 693 PENAMBAHAN: TAMBAHAN GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 51 . Fikir! Kawan Kecil bagi 3 ialah 2. Fikir! Kawan Besar bagi 7 ialah 3. tetapi manik tidak mencukupi. 10 7 3 Naik 3 pada tiang sa. naik 2 pada tiang puluh Naik 7 pada tiang sa. Tambah 27.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 5: Pengiraan Abakus 666 + 27 = Mula.

Abakus Dan Aritmetik Mental Aritmetik Mental 666 + 27 = Mula. naik 2 pada tiang puluh Naik 7 pada tiang sa. naik 666. 5 3 2 Naik 2. bawa 1 pada puluh. Fikir! Kawan Besar bagi 7 ialah 3. turun 5. Tambah 27. tetapi manik bawah tidak mencukupi. tetapi manik tidak mencukupi. Jawapan 693 52 PENAMBAHAN: TAMBAHAN GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 . Fikir! Kawan Kecil bagi 3 ialah 2. 10 7 3 Naik 3 pada tiang sa.

Abakus Dan Aritmetik Mental Latihan 1 1) 5 + 6 = 2) 6 + 8 = 3) 7 + 7 = 4) 8 + 6 = 5) 25 + 7 = 6) 6 + 36 = 7) 17 + 17 = 8) 56 + 86 = 9) 78 + 75 = 10) 79 + 71 = Latihan 2 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) Latihan 3 1) 612 + 748 2) 675 + 879 3) 787 + 667 4) 555 + 967 5) 856 + 686 6) 795 + 226 7) 135 + 788 8) 154 + 974 9) 547 + 557 10) 365 + 865 = = = = = = = = = = 115 + 6 125 + 7 225 + 8 146 + 6 626 + 7 328 + 6 525 + 8 757 + 7 885 + 9 776 + 7 = = = = = = = = = = PENAMBAHAN: TAMBAHAN GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 53 .

.

.

.

naik 2 Tolak 1.Abakus Dan Aritmetik Mental TOLAK TERUS Pengenalan: Bagi menolak terus. turun 1 Jawapan 1 PENAMBAHAN: TAMBAHAN GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 57 . Naik 2 pada tiang sa Tolak 1. Contoh 1: Pengiraan abakus 2–1= Mula. manik di setiap tiang mencukupi untuk digerakkan bagi mendapatkan jawapan. turun 1 Jawapan 1 Aritmetik Mental 2–1= Mula.

turun 1 Jawapan 5 58 PENAMBAHAN: TAMBAHAN GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 . turun 1 Jawapan 5 Aritmetik Mental 6–1= Mula.Abakus Dan Aritmetik Mental CONTOH 2: Pengiraan abakus 6–1= Mula. naik 6 Tolak 1. naik 6 pada tiang sa Tolak 1.

turun 5 Jawapan 11 Aritmetik Mental 16 – 5 = Mula. naik 16. naik 16 Tolak 5. Naik 1 pada tiang puluh.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 3: Pengiraan Abakus 16 – 5 = Mula. 6 pada tiang sa Tolak 5. turun 5 Jawapan 11 PENAMBAHAN: TAMBAHAN GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 59 .

Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 4: Pengiraan abakus 28 – 13 = Mula. Tolak 13. Naik 2 pada tiang puluh dan 8 pada tiang sa. naik 28. naik 8 pada tiang sa Tolak 13. naik 28. naik 2 pada tiang puluh. turun 1 pada tiang puluh Turun 3 pada tiang sa Jawapan 15 60 PENAMBAHAN: TAMBAHAN GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 . turun 1 pada tiang puluh Turun 3 pada tiang sa Jawapan 15 Aritmetik Mental 28 – 13 = Mula.

naik 1 pada tiang ratus. turun 3 pada tiang puluh Turun 6 pada tiang sa Jawapan 113 Aritmetik Mental 149 – 36 = Mula. naik 149 Tolak 36. naik 4 pada tiang puluh dan naik 9 pada tiang sa Tolak 36. naik 149. Turun 3 pada tiang puluh Turun 6 pada tiang sa Jawapan 113 PENAMBAHAN: TAMBAHAN GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 61 .Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 5: Pengiraan Abakus 149 – 36 = Mula.

Abakus Dan Aritmetik Mental Latihan 1: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 2 3 4 4 3 4 9 8 9 7 19 58 79 54 98 19 65 48 99 87 146 247 924 752 398 879 337 449 999 915 – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – 1 2 3 4 1 2 6 7 5 2 6 5 3 2 5 14 55 33 75 52 25 31 22 51 75 655 126 138 875 215 = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = Latihan 2: Latihan 3: 62 PENAMBAHAN: TAMBAHAN GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 .

Oleh itu kita menggunakan Kawan Kecil di mana kita naikkan Kawan Kecil dan turunkan 5. 3. turun 3 tetapi manik bawah tidak mencukupi.Abakus Dan Aritmetik Mental TOLAK KOMBINASI 5 Pengenalan Kawan Kecil “Kawan Kecil” ialah kombinasi 5 5 4 Latihan 1: 1 3 5 2 2 5 3 1 5 4 Tuliskan “Kawan Kecil” bagi nombor yang diberi 1. 2. 4. Contoh 1: Pengiraan Abakus 7–3 = Mula. PENOLAKAN: KOMBINASI 5 63 . naikkan 7 Tolak 3. Kawan Kecil bagi 2 Kawan Kecil bagi 3 Kawan Kecil bagi 1 Kawan Kecil bagi 4 ialah ialah ialah ialah ________ ________ ________ ________ Tolak kombinasi 5 Tolak kombinasi 5 digunakan apabila manik bawah tidak mencukupi untuk ditolak tetapi manik atas cukup ditolak.

turun 3 tetapi manik bawah tidak mencukupi. turun 5. Fikir! Kawan Kecil 3 ialah 2 5 3 2 Jawapan 4 64 PENOLAKAN: KOMBINASI 5 . naik 7 Tolak 3. Jawapan 4. Aritmetik Mental 7–3 = Mula. naik 2.Abakus Dan Aritmetik Mental Fikir! Kawan Kecil 3 ialah 2 5 3 2 Oleh itu.

turun 3 pada tiang puluh tetapi manik bawah tidak mencukupi . PENOLAKAN: KOMBINASI 5 65 . turun 2 pada tiang sa. naik 67 Tolak 32. naik 2 dan turunkan 5 Tolak 2.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 2: Pengiraan Abakus 67 – 32 = Mula. Jawapan: 35. Fikir! Kawan Kecil 3 ialah 2 5 3 2 Oleh itu.

66 PENOLAKAN: KOMBINASI 5 .Abakus Dan Aritmetik Mental Mental Aritmetik 67 – 32 = Mula. turun 3 pada tiang puluh tetapi manik bawah tidak mencukupi. turun 2 pada tiang sa. naik 2 dan turun 5 Tolak 2. Jawapan 35. Fikir! Kawan Kecil 3 ialah 2 5 3 2 Oleh itu. naikkan 67 Tolak 32.

turun 4 pada tiang puluh tetapi manik bawah tidak mencukupi. naik 1 dan turun 5 Tolak 2.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 3: Pengiraan Abakus 264 – 142 = Mula. PENOLAKAN: KOMBINASI 5 67 . turunkan 1 pada tiang ratus Tolak 4. naik 264 Tolak 142. turun 2 pada tiang sa. Jawapan 122. Fikir! Kawan Kecil 4 ialah 1 5 4 1 Oleh itu.

68 PENOLAKAN: KOMBINASI 5 . turun 1 pada tiang ratus Turun 4 pada tiang puluh tetapi manik bawah tidak mencukupi. Fikir! Kawan Kecil bagi 4 ialah 1 5 4 1 Oleh itu.Abakus Dan Aritmetik Mental Aritmetik Mental 264 – 142 = Mula. naik 1 dan turun 5 Tolak 2. turun 2 pada tiang sa. Jawapan 122. naik 264 Tolak 142.

Abakus Dan Aritmetik Mental Latihan 1: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 5 6 7 6 8 5 6 7 5 5 – – – – – – – – – – 1 3 4 2 4 2 4 3 3 4 = = = = = = = = = = Latihan 2: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 63 47 82 62 47 35 45 72 58 62 354 612 782 345 732 892 453 621 541 452 – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – 31 24 41 30 23 12 14 42 13 42 242 302 482 224 422 452 233 220 321 322 = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = Latihan 3: PENOLAKAN: KOMBINASI 5 69 .

Abakus Dan Aritmetik Mental TOLAK KOMBINASI 10 Kawan Besar (Kombinasi 10) Kawan Besar ialah kombinasi dua nombor apabila ditambah menjadi 10. Ia digunakan apabila kita ambil 1 dan naikkan Kawan Besar pada tiang disebelah kanan. kita gunakan Kawan Besar. 10 1 10 4 10 7 3 8 6 5 10 2 9 9 2 10 5 6 10 1 10 8 3 10 4 10 7 Tolak kombinasi 10: Tolak kombinasi 10 digunakan apabila manik bawah dan manik atas tidak mencukupi untuk ditolak. 70 PENOLAKAN: KOMBINASI 10 . Oleh itu.

5. Fikir! Kawan Besar bagi 1 ialah 9. tetapi manik pada tiang sa tidak mencukupi. Mula. 2. 1 9 Ambil 1 pada tiang puluh 4.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 1: Pengiraan Abakus 10 – 1 = 1. Naik 9 pada tiang sa Jawapan 9 PENOLAKAN: KOMBINASI 10 71 . 10 3. turun 1. naik 10 Tolak 1.

5. Mula. 2. Fikir! Kawan Besar 1 ialah 9. Naik 9 pada tiang sa Jawapan 9 72 PENOLAKAN: KOMBINASI 10 . tetapi manik tidak mencukupi. naik 10 Tolak 1. 10 3. 1 9 Ambil 1 pada tiang puluh 4. turun 1.Abakus Dan Aritmetik Mental Aritmetik Mental 10 – 1 = 1.

5 5 Ambil 1 pada tiang puluh Naik 5 pada tiang sa 6. 4. tetapi manik tidak mencukupi.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 2: Pengiraan Abakus 20 – 15 = 2. naik 20 Tolak 15. Fikir! Kawan Besar 5 ialah 5. Jawapan 5 PENOLAKAN: KOMBINASI 10 73 . 10 Turun 5 pada tiang sa. turun 1 pada tiang puluh 3. 5. Mula.

5 5 4. 5. naik 20 Tolak 15. Tetapi manik tidak mencukupi. Ambil 1 pada tiang puluh Naik 5 pada tiang sa 6.Abakus Dan Aritmetik Mental Aritmetik Mental 1. 20 – 15 = 2. 10 3. Jawapan 5 74 PENOLAKAN: KOMBINASI 10 . Mula. Turun 5 pada tiang sa. turun 1 pada tiang puluh Fikir! Kawan Besar bagi 5 ialah 5.

Jawapan 85 PENOLAKAN: KOMBINASI 10 75 . turun 8 pada tiang puluh. tetapi manik tidak mencukupi. 8 4. Ambil 1 pada tiang ratus Naik 2 pada tiang puluh Turun 3 pada tiang sa 6. Fikir! Kawan Besar bagi 8 ialah 2. 10 3. Mula. 2. 2 5. naik 168 Tolak 83.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 3: Pengiraan abakus 168 – 83 = 1.

5.Abakus Dan Aritmetik Mental Aritmetik Mental 168– 83 = 1. 2. naik 168 Tolak 83. Mula. 10 8 2 Ambil 1 pada tiang ratus 4. Jawapan 85 76 PENOLAKAN: KOMBINASI 10 . Fikir! Kawan Besar 8 ialah 2. turun 8 pada tiang puluh. tetapi manik tidak mencukupi. 3. Naik 2 pada tiang puluh turun 3 pada tiang sa 6.

1 5. 423 – 291 = 2. Turun 9 pada tiang puluh. Fikir! Kawan Besar bagi 9 ialah 1. Tetapi manik tidak mencukupi. Mula . 10 3. naik 423 Tolak 291. turun 2 pada tiang ratus. Ambil 1 pada tiang ratus Naik 1 pada tiang puluh 6. 9 4. Turun 1 pada tiang sa Jawapan 132 PENOLAKAN: KOMBINASI 10 77 .Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 4: Pengiraan Abakus 1.

Mula. 3. 2. turun 2 pada tiang ratus. naik 423 Tolak 291. Jawapan 132 78 PENOLAKAN: KOMBINASI 10 . Naik 1 pada tiang puluh Turun 1 pada tiang sa 6.Abakus Dan Aritmetik Mental Aritmetik mental 423– 291 = 1. Fikir! Kawan Besar 9 ialah 1 10 9 1 Ambil 1 pada tiang ratus 4. Turun 9 pada tiang puluh. 5.

Fikir! Kawan Besar 8 ialah 2 Ambil 1 pada tiang ribu. tetapi manik tidak mencukupi. naik 1000 Tolak 800.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 5: Pengiraan Abakus 1000 – 800 = Mula. turun 8 pada tiang ratus. Naik 2 pada tiang ratus Jawapan 200 PENOLAKAN: KOMBINASI 10 79 .

naik 1000 Tolak 800.Abakus Dan Aritmetik Mental Aritmetik Mental 1000 – 800 = Mula. Fikir! Kawan Besar 8 ialah 2 Ambil 1 pada tiang ribu Naik 2 pada tiang ratus Jawapan 200 80 PENOLAKAN: KOMBINASI 10 . turun 8 pada tiang ratus. tetapi manik tidak mencukupi.

3. 2. 4.Abakus Dan Aritmetik Mental TOLAK KOMBINASI 10 Latihan 1: 1. 10 – 3 = 12 – 3 = 10 – 2 = 11 – 2 = 21 – 4 = 6) 7) 8) 9) 10) 41 – 4 = 70 – 4 = 61 – 3 = 90 – 3 = 81 – 2 = Latihan 2: 1) 2) 3) 4) 5) 70 – 11 = 80 – 52 = 45 – 27 = 62 – 55 = 32 – 18 = 6) 7) 8) 9) 10) 93 – 24 = 42 – 23 = 85 – 29 = 98 – 39 = 85 – 66 = Latihan 3: 1) 2) 3) 4) 5) 210 – 9 = 416 – 9 = 512 – 4 = 445 – 26 = 397 – 39 = 6) 7) 8) 9) 10) 341 – 29 = 228 – 19 = 720 – 585 = 826 – 189 = 942 – 558 = PENOLAKAN: KOMBINASI 10 81 . 5.

tetapi manik tidak mencukupi. Kita akan menggunakan Kawan Besar. naik 4 pada tiang sa. 10 6 4 Ambil 1 pada tiang puluh. 5 4 1 Naik 5.Abakus Dan Aritmetik Mental TOLAK GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 Tolak gabungan kombinasi 5 dan kombinasi 10 digunakan apabila manik pada tiang tidak mencukupi untuk menjalankan operasi tolak. Oleh itu. turun 1. Tolak 6. 82 PENOLAKAN: GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 . Fikir! Kawan Kecil 4 ialah 1. Turun 6. Contoh 1: Pengiraan Abakus 12 – 6 = Mula. Fikir! Kawan Besar 6 ialah 4. tetapi manik bawah tidak mencukupi. kita menggunakan Kawan Kecil. Jawapan 6. naik 12. tetapi manik tidak mencukupi.

tetapi manik bawah tidak mencukupi. tetapi manik tidak mencukupi. 10 6 4 Ambil 1 pada tiang puluh.Abakus Dan Aritmetik Mental Aritmetik Mental 12 – 6 = Mula. Turun 6. Fikir! Kawan Besar 6 ialah 4. Jawapan 6 PENOLAKAN: GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 83 . Fikir! Kawan Kecil 4 ialah 1 . naik 4 pada tiang sa. Tolak 6. turun 1. 5 4 1 Naik 5. naik 12.

naik 2 pada tiang sa tetapi manik bawah pada tiang sa tidak mencukupi. 10 8 2 Ambil 1 pada tiang puluh. Tolak 1 pada tiang puluh. tetapi manik tidak mencukupi. Tolak 8 pada tiang sa. 5 2 3 Naik 5 dan turun 3 Jawapan 25 84 PENOLAKAN: GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 . naik 43 Tolak 18. Fikir! Kawan Besar 8 ialah 2.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 2: Pengiraan Abakus 43 – 18 = Mula. Fikir! Kawan Kecil 2 ialah 3.

naik 43 Tolak 18. Fikir. Jawapan 25. Turun 1 pada tiang puluh. Fikir! Kawan Kecil 2 ialah 3. Kawan Besar 8 ialah 2. 2 PENOLAKAN: GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 85 . Tolak 8 pada tiang sa tetapi manik tidak mencukupi . 5 3 Naik 5 dan turun 3. tetapi manik bawah pada tiang sa tidak mencukupi.Abakus Dan Aritmetik Mental Aritmetik Mental 43 – 18 = Mula. 10 8 2 Oleh itu. ambil 1 pada tiang puluh dan naik 2 pada tiang sa.

Abakus Dan Aritmetik Mental Latihan 1 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11 12 13 12 14 14 21 32 43 54 – – – – – – – – – – 6 6 8 7 7 9 6 7 8 9 = = = = = = = = = = Latihan 2 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 41 53 62 73 52 83 64 84 72 54 – – – – – – – – – – 26 28 57 37 16 48 58 37 27 39 = = = = = = = = = = Latihan 3 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 211 544 314 212 146 342 123 328 624 923 – – – – – – – – – – 6 7 9 60 94 17 16 73 576 777 = = = = = = = = = = 86 PENOLAKAN: GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 .

.

.

Istilah      Nombor pendarab Nombor yang didarab Hasil darab Jadual Pendaraban Simbol darab PENDARABAN 89 . KONSEP PENDARABAN Pendaraban ialah algoritma yang melibatkan penambahan berulang bagi beberapa nombor yang sama. contoh: 3 + 3 + 3 + 3 = 12 4 × 3 = 12 2.Abakus Dan Aritmetik Mental PENDARABAN 1. Nama semua bahagian pendaraban 4 × 3 = 12 Nombor pendarab Hasil darab Nombor yang didarab 3.

Meletakkan hasil darab Ia diletakkan di bahagian sebelah kiri abakus Mulakan dari tiang pertama di sebelah kiri 6. hasil darab adalah sentiasa nombor dua digit. yang memenuhi dua tiang. Murid seharusnya dapat meletakkan hasil darab pada tiang yang betul apabila soalan diberikan. Fakta Asas (Pengenalan) Fakta asas darab mesti dihafal. Hasil darab diletakkan bermula dari sebelah kiri abakus. Contoh 1: 2 × 2 = 04 0 4 Naikkan 04 bermula dari tiang pertama di sebelah kiri abakus 90 PENDARABAN .Abakus Dan Aritmetik Mental 4. Pengenalan kepada pengiraan abakus dalam pendaraban Murid haruslah  Menguasai penambahan dan penolakan  Menghafal rumus pendaraban fakta asas  Mengetahui di mana untuk meletakkan hasil darab pada abakus 5. 2 × 2 sama dengan 04 dan bukan hanya 4. Oleh itu. Dalam pengiraan abakus.

Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 2: 9 × 1 = 09 0 9 Naikkan 09 bermula dari tiang pertama di sebelah kiri abakus Contoh 3: 2 × 8 = 16 1 6 Naikkan 16 bermula dari tiang pertama di sebelah kiri abakus Contoh 4: 6 × 7 = 42 4 2 Naikkan 42 bermula dari tiang pertama di sebelah kiri abakus PENDARABAN 91 .

Abakus Dan Aritmetik Mental Latihan: Lukis manik-manik untuk mewakili hasil darab bagi soalan-soalan berikut. Contoh: 4 × 4 = 16 1) 2×3= 2) 2×5= 3) 7×1= 4) 8×4= 5) 9×5= 6) 3×7= 92 PENDARABAN .

0 Langkah 2: 2 3 × 2 = 06 Naikkan 06 bermula dari tiang kedua.Abakus Dan Aritmetik Mental 7. murid harus menguasai  Penambahan nombor pada abakus  Fakta asas darab Contoh 1: Langkah 1: 13 × 2 = 1 × 2 = 02 Naikkan 02 bermula dari tiang pertama. 0 Jawapan: 13 × 2 = 26 6 2 6 PENDARABAN 93 . 2 digit × 1 digit Sebelum mendarab nombor 2 digit dengan nombor 1 digit.

Abakus Dan Aritmetik Mental

Contoh 2: Langkah 1: .

21 × 4 =
2 × 4 = 08 Naikkan 08 bermula dari tiang pertama.

0
Langkah 2:

8

1 × 4 = 04 Naikkan 04 bermula dari tiang kedua.

0
Jawapan: 21 × 4 = 84

4

8
Latihan: 1) 4) 13 × 2 = 12 × 4 = 2) 5) 24 × 2 = 11 × 7 =

4
3) 6) 33 × 3 = 11 × 9 =

94

PENDARABAN

Abakus Dan Aritmetik Mental

Contoh 3: Langkah 1:

13 × 6 =
1 × 6 = 06 Naikkan 06 bermula dari tiang pertama.

0
Langkah 2:

6

3 × 6 = 18 Naikkan 18 bermula dari tiang kedua.

1
Jawapan: 13 × 6 = 78

8

7

8

PENDARABAN

95

Abakus Dan Aritmetik Mental

Contoh 4: Langkah 1:

24 × 4 =
2 × 4 = 08 Naikkan 08 bermula dari tiang pertama.

0
Langkah 2:

8

4 × 4 = 16 Naikkan 04 bermula dari tiang kedua.

1
Jawapan: 24 × 4 = 96

6

9
Latihan: 1) 4) 7) 18 × 2 = 19 × 4 = 12 × 7 = 2) 5) 8) 27 × 2 = 13 × 5 = 13 × 7 =

6

3) 6) 9)

25 × 3 = 13 × 6 = 12 × 8 =

96

PENDARABAN

Abakus Dan Aritmetik Mental

Contoh 5: Langkah 1:

41 × 5 =
4 × 5 = 20 Naikkan 20 bermula dari tiang pertama.

2
Langkah 2:

0

1 × 5 = 05 Naikkan 05 bermula dari tiang kedua

0
Jawapan: 41 × 5 = 205

5

2

0

5

PENDARABAN

97

Abakus Dan Aritmetik Mental

Contoh 6: Langkah 1:

32 × 4 =
3 × 4 = 12 Naikkan 12 bermula dari tiang pertama.

1
Langkah 2:

2

2 × 4 = 08 Naikkan 08 bermula dari tiang kedua.

0
Jawapan: 32 × 4 = 128

8

1

2

8

Latihan: 1) 4) 7) 81 × 2 = 82 × 4 = 91 × 7 = 2) 5) 8) 43 × 3 = 51 × 5 = 41 × 8 = 3) 6) 9) 61 × 4 = 71 × 5 = 31 × 9 =

98

PENDARABAN

Abakus Dan Aritmetik Mental

Contoh 7: Langkah 1:

23 × 8 =
2 × 8 = 16 Naikkan 16 bermula dari tiang pertama.

1
Langkah 2:

6

3 × 8 = 24 Naikkan 24 bermula dari tiang kedua.

2
Jawapan: 23 × 8 = 184

4

1

8

4

PENDARABAN

99

2 Jawapan: 36 × 4 = 144 4 1 4 4 Latihan: 1) 4) 7) 89 × 2 = 87 × 4 = 54 × 7 = 2) 5) 8) 47 × 3 = 77 × 5 = 97 × 8 = 3) 6) 9) 56 × 4 = 82 × 6 = 72 × 9 = 100 PENDARABAN . 1 Langkah 2: 2 6 × 4 = 24 Naikkan 08 bermula dari tiang kedua.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 8: Langkah 1: 36 × 4 = 3 × 4 = 12 Naikkan 12 bermula dari tiang pertama.

Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 9: Langkah 1: 28 × 4 = 2 × 4 = 08 Naikkan 08 bermula dari tiang pertama. 0 Langkah 2: 8 4 × 8 = 32 Naikkan 32 bermula dari tiang kedua. Nota: Mengumpul semula dari tiang kedua ke tiang pertama adalah perlu. 3 Jawapan: 28 × 4 = 112 2 1 1 2 PENDARABAN 101 .

Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 10: Langkah 1: 34 × 3 = 3 × 3 = 09 Naikkan 09 bermula dari tiang pertama. Nota: Mengumpul semula dari tiang kedua ke tiang pertama adalah perlu. 1 Jawapan: 34 × 3 = 102 2 1 Latihan: 1) 4) 7) 34 × 3 = 18 × 6 = 19 × 8 = 2) 5) 8) 0 2 27 × 4 = 16 × 8 = 19 × 9 = 38 × 3 = 16 × 7 = 15 × 9 = 3) 6) 9) 102 PENDARABAN . 0 Langkah 2: 9 4 × 3 = 12 Naikkan 12 bermula dari tiang kedua.

2 Jawapan: 67 × 3 = 201 1 2 0 1 PENDARABAN 103 . 1 Langkah 2: 8 7 × 3 = 21 Naikkan 21 bermula dari tiang kedua. Nota: Mengumpul semula dari tiang kedua ke tiang pertama adalah perlu.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 11: Langkah 1: 67 × 3 = 6 × 3 = 18 Naikkan 18 bermula dari tiang pertama.

Langkah 2: 7 × 7 = 49 Naikkan 49 bermula dari tiang kedua Nota: Mengumpul semula dari tiang kedua ke tiang pertama adalah perlu.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 12: Langkah 1: 47 × 7 = 4 × 7 = 28 Naikkan 28 bermula dari tiang pertama. 2 8 4 Jawapan: 47 × 7 = 329 9 3 Latihan: 1) 4) 7) 67 × 3 = 72 × 7 = 39 × 8 = 2) 5) 8) 2 9 76 × 4 = 87 × 7 = 24 × 9 = 3) 6) 9) 37 × 6 = 26 × 8 = 68 × 9 = 104 PENDARABAN .

30 × 4 (2 digit) + (1 digit) = 120 (3 tiang) Oleh itu hasil darab 30 × 4 = mesti memenuhi 3 tiang Jawapan: 30 × 4= 120 1 2 0 PENDARABAN 105 .Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 13: Langkah 1: 30 × 4 = 3 × 4 = 12 Naikkan 12 bermula dari tiang pertama. Tentukan bilangan tiang yang dipenuhi oleh hasil darab seperti berikut. 1 Langkah 2: 2 0 × 4 = 00 0 × 4 ialah 00 dan tidak ada pergerakan manik bagi soalan-soalan di mana hasil darabnya mempunyai sifar di nilai tempat sa.

Tentukan bilangan tiang yang dipenuhi oleh hasil darab seperti berikut. 2 Langkah 2: 0 0 × 5 = 00 0 × 5 ialah 00 dan tidak ada pergerakan manik bagi soalan-soalan dimana hasil darabnya mempunyai sifar di nilai tempat sa. 40 × 5 = 200 (2 digit) + (1 digit) (3 tiang) Oleh itu hasil darab 40 × 5 = mesti memenuhi 3 tiang Jawapan: 40 × 5= 200 2 0 0 106 PENDARABAN .Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 14: Langkah 1: 40 × 5 = 4 × 5 = 20 Naikkan 20 bermula dari tiang pertama.

Tentukan bilangan tiang yang dipenuhi oleh hasil darab. hasil darab 15 × 4 sepatutnya memenuhi 3 tiang bermula dari tiang pertama. Nota: Hanya satu ruang yang dipenuhi. Jawapan: 15 × 4 = 60 6 0 PENDARABAN 107 .Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 15: Langkah 1: 15 × 4 = 1 × 4 = 04 Naikkan 04 bermula dari tiang pertama. 0 Langkah 2: 4 5 × 4 = 20 Naikkan 20 bermula dari tiang kedua. 2 0 Oleh itu.

Abakus Dan Aritmetik Mental Latihan: 1) 3) 5) 7) 9) 11) 13) 15) 17) 19) 21) 22) 24) 25 × 2 = 45 × 2 = 30 × 3 = 70 × 3 = 68 × 4 = 67 × 4 = 20 × 5 = 40 × 5 = 60 × 6 = 30 × 7 = 35 × 8 = 75 × 8 = 60 × 9 = 2) 4) 6) 8) 10) 12) 14) 16) 18) 20) 4) 23) 25) 30 × 2 = 82 × 2 = 50 × 3 = 90 × 3 = 24 × 4 = 76 × 4 = 30 × 5 = 50 × 5 = 66 × 6 = 70 × 7 = 50 × 8 = 40 × 9 = 80 × 9 = 108 PENDARABAN .

gambarkan manik-manik dan kumpulkan ia mengikut nilai tempat yang sama. gambarkan 6 × 4 sebagai Langkah 3: Jelaslah ia menunjukkan manik pada tiang kedua bergabung untuk membentuk 10. Contoh 1: 26 × 4 = Langkah 1: Gambarkan 2 × 4 sebagai Langkah 2: Selepas itu. Oleh itu 26 × 4 = 104 PENDARABAN 109 . murid mestilah dilatih untuk menggambarkan proses pendaraban juga.Abakus Dan Aritmetik Mental Aritmetik Mental Oleh kerana matlamat abakus ialah aritmetik mental. Pendaraban nombor 2 digit dan nombor 1 digit secara pengiraan mental dan dengan cepat akan meningkatkan kebolehan murid untuk mendarab nombor pelbagai digit dengan nombor 1 digit. Dalam pengiraan mental.

Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 2: 38 × 4 = Langkah 1: Gambarkan 3 × 4 sebagai Langkah 2: Selepas itu gambarkan 8 × 4 sebagai Langkah 3: Jelaslah ia menunjukkan manik pada tiang kedua bergabung untuk membentuk 5. Oleh itu. 38 × 4 = 152 Latihan 1) 3) 5) 26 × 6 = 43 × 7 = 67 × 4 = 2) 4) 6) 14 × 9 = 34 × 8 = 35 × 6 = 110 PENDARABAN .

murid mestilah telah menguasai pendaraban nombor 2 digit dengan nombor 1 digit. Kebolehan untuk mendarab nombor 3 digit dengan nombor 1 digit akan meningkatkan kemahiran murid untuk mendarab dengan cepat dan pantas. Nombor didarab pada nilai tempat ratus. Naikkan hasil darab dari tiang pertama di sebelah kiri abakus. darab dengan nombor pendarab. Naikkan hasil darab dari tiang kedua di sebelah kiri abakus. Nombor 3 Digit Darab Nombor 1 Digit Sebelum mencuba untuk mendarab nombor 3 digit dengan nombor 1 digit. Langkah pendaraban 1. Naikkan hasil darab dari tiang ketiga di sebelah kiri abakus. 2. darab dengan nombor pendarab. 3. darab dengan nombor pendarab. Nombor didarab pada nilai tempat sa. Illustrasi abc × d a b c ×    d Jadual Rujukan: abc × d LANGKAH abc × d Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 3 a×d b×d c×d x x x x x x x x Sama dengan x x PENDARABAN 111 .Abakus Dan Aritmetik Mental 8. Nombor didarab pada nilai tempat puluh.

Langkah 1: Langkah 2: 3 × 2 = 06 Naikkan 06 bermula dari tiang kedua.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 1: 236 × 2 = 2 × 2 = 04 Naikkan 04 bermula dari tiang pertama. Langkah 3: 6 × 2 = 12 Naikkan 12 bermula dari tiang ketiga. Jawapan: 236 × 2 = 472 112 PENDARABAN .

Abakus Dan Aritmetik Mental Jadual Rujukan: 236 × 2 = 472 LANGKAH 236 × 2 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 3 2×2 3×2 6×2 0 4 0 6 1 2 2 7 Sama dengan 0 4 Contoh 2: 913 × 3 = 9 × 3 = 27 Naikkan 27 bermula dari tiang pertama. PENDARABAN 113 . Langkah 1: Langkah 2: 1 × 3 = 03 Naikkan 03 bermula dari tiang kedua.

Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 3: 3 × 3 = 09 Naikkan 09 bermula dari tiang ketiga. Jawapan: 913 × 3 = 2739 Jadual Rujukan: 913 × 3 = 2739 LANGKAH 913 × 3 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 3 9×3 1×3 3×3 2 7 0 3 0 9 9 3 Sama dengan 2 7 114 PENDARABAN .

Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 3: 271 × 4 = 2 × 4 = 08 Naikkan 08 bermula dari tiang pertama. Langkah 3: 1 × 4 = 04 Naikkan 04 bermula dari tiang ketiga. Langkah 1: Langkah 2: 7 × 4 = 28 Naikkan 28 bermula dari tiang kedua. Jawapan: 271 × 4 = 1084 PENDARABAN 115 .

Abakus Dan Aritmetik Mental Jadual Rujukan: 271 × 4 = 1084 LANGKAH 271 × 4 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 3 2×4 7×4 1×4 0 8 2 8 0 4 4 8 Sama dengan 1 0 Contoh 4: 176 × 8 = 1 × 8 = 08 Naikkan 08 bermula dari tiang pertama. Langkah 1: Langkah 2: 7 × 8 = 56 Naikkan 56 bermula dari tiang kedua. 116 PENDARABAN .

Jawapan: 176 × 8 = 1408 Jadual Rujukan: 176 × 8 = 1408 LANGKAH 176 × 8 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 3 1×8 7×8 6×8 0 8 5 6 4 8 8 0 Sama dengan 1 4 PENDARABAN 117 .Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 3: 6 × 8 = 48 Naikkan 48 bermula dari tiang ketiga.

Langkah 3: 2 × 3 = 06 Naikkan 06 bermula dari tiang ketiga. Langkah 1: Langkah 2: 4 × 3 = 12 Naikkan 12 bermula dari tiang kedua. Jawapan: 842 × 3 = 2526 118 PENDARABAN .Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 5: 842 × 3 = 8 × 3 = 24 Naikkan 24 bermula dari tiang pertama.

Abakus Dan Aritmetik Mental Jadual Rujukan: 842 × 3 = 2526 LANGKAH 842 × 3 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 3 8×3 4×3 2×3 2 4 1 2 0 6 6 2 Sama dengan 2 5 Contoh 6: 327 × 8 = 3 × 8 = 24 Naikkan 24 bermula dari tiang pertama. Langkah 1: Langkah 2: 2 × 8 = 16 Naikkan 16 bermula dari tiang kedua. PENDARABAN 119 .

Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 3: 7 × 8 = 56 Naikkan 56 bermula dari tiang ketiga. Jawapan: 327 × 8 = 2616 Jadual Rujukan: 327 × 8 = 2616 LANGKAH 327 × 8 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 3 3×8 2×8 7×8 2 4 1 6 5 6 6 1 Sama dengan 2 6 120 PENDARABAN .

Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 7: 503 × 7 = 5 × 7 = 35 Naikkan 35 bermula dari tiang pertama. Jawapan: 503 × 7 = 3521 Jadual Rujukan: 503 × 7 = 3521 LANGKAH 503 × 7 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 3 5×7 0×7 3×7 3 5 0 0 2 1 1 2 Sama dengan 3 5 PENDARABAN 121 . Langkah 1: Langkah 2: Langkah 3: 0 × 7 = 00 (Langkau) 3 × 7 = 21 Naikkan 21 bermula dari tiang ketiga.

Abakus Dan Aritmetik Mental Latihan: 1) 3) 5) 7) 9) 11) 13) 15) 17) 19) 21) 23) 25) 27) 29) 116 × 2 = 119 × 5 = 513 × 2 = 811 × 7 = 364 × 2 = 271 × 4 = 386 × 3 = 189 × 5 = 673 × 2 = 831 × 8 = 555 × 2 = 883 × 6 = 606 × 2 = 706 × 4 = 403 × 7 = 2) 4) 6) 8) 10) 12) 14) 16) 18) 20) 22) 24) 26) 28) 30) 426 × 2 = 118 × 8 = 523 × 3 = 911 × 8 = 382 × 3 = 191 × 6 = 274 × 4 = 177 × 8 = 742 × 4 = 461 × 9 = 698 × 3 = 463 × 9 = 509 × 3 = 803 × 5 = 909 × 9 = 122 PENDARABAN .

Abakus Dan Aritmetik Mental 9. Kaedah 2: a b c ×   d 3. Kaedah 1: a b c ×    d 2. Kaedah 3: a b c ×   d PENDARABAN 123 . Kepelbagaian Kaedah 1.

Abakus Dan Aritmetik Mental 1. 124 PENDARABAN . Langkah 3: 8 × 4 = 32 Naikkan 32 bermula dari tiang ketiga. Langkah 2: 6 × 4 = 24 Naikkan 24 bermula dari tiang kedua. Kaedah 1: a b c ×    d Contoh: Langkah 1: 568 × 4 = 5 × 4 = 20 Naikkan 20 bermula dari tiang pertama.

Abakus Dan Aritmetik Mental Jawapan: 568 × 4 = 2272 Jadual Rujukan: 568 × 4 = 2272 Kaedah 1 LANGKAH 568 × 4 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 3 5×4 6×4 8×4 2 0 2 4 3 2 2 7 Sama dengan 2 2 Latihan: 1) 3) 5) 7) 9) 365 × 4 = 584 × 3 = 396 × 7 = 246 × 8 = 665 × 7 = 2) 4) 6) 8) 10) 879 × 2 = 463 × 4 = 726 × 6 = 693 × 5 = 935 × 9 = PENDARABAN 125 .

Jawapan: 149 × 2 = 298 126 PENDARABAN . Kaedah 2: a b c ×   d Contoh 1(a): 149 × 2 = Langkah 1: 14 × 2 = 028 Naikkan 028 bermula dari tiang pertama. Langkah 2: 9 × 2 = 18 Naikkan 18 bermula dari tiang ketiga.Abakus Dan Aritmetik Mental 2.

Abakus Dan Aritmetik Mental Jadual Rujukan: 149 × 2 = 298 Kaedah 1 LANGKAH 149 × 2 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 3 1×2 4×2 9×2 0 2 0 8 1 8 8 9 Sama dengan 0 2 Kaedah 2 LANGKAH 149× 2 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 14 × 2 9×2 0 0 2 2 8 1 9 8 8 Sama dengan PENDARABAN 127 .

Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 1(b): 816 × 2 = Langkah 1: 81 × 2 = 162 Naikkan 162 bermula dari tiang pertama. Langkah 2: 6 × 2 = 12 Naikkan 18 bermula dari tiang ketiga. Jawapan: 816 × 2 = 1632 128 PENDARABAN .

Abakus Dan Aritmetik Mental Jadual Rujukan: 816 × 2 = 1632 Kaedah 1 LANGKAH 816 × 2 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 3 8×2 1×2 6×2 1 6 0 2 1 2 2 3 Sama dengan 1 6 Kaedah 2 LANGKAH 816 × 2 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 81 × 2 6×2 1 1 6 6 2 1 3 2 2 Sama dengan Latihan: 1) 3) 5) 7) 9) 318 × 3 = 129 × 5 = 518 × 3 = 619 × 4 = 916 × 2 = 2) 4) 6) 8) 10) 426 × 2 = 228 × 4 = 729 × 2 = 327 × 3 = 538 × 6 = PENDARABAN 129 .

Jawapan: 812 × 4 = 3248 130 PENDARABAN .Abakus Dan Aritmetik Mental 3. Langkah 2: 12 × 4 = 048 Naikkan 48 bermula dari tiang kedua. Kaedah 3: a b c ×   d Contoh 1(a): 812 × 4 = Langkah 1: 8 × 4 = 32 Naikkan 32 bermula dari tiang pertama.

Abakus Dan Aritmetik Mental Jadual Rujukan: 812 × 4 = 3248 Kaedah 1 LANGKAH 812 × 4 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 3 8×4 1×4 2×4 3 2 0 4 0 8 8 4 Sama dengan Kaedah 3 LANGKAH 812 × 4 3 2 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 8×4 1×4 3 3 2 0 2 4 4 8 8 Sama dengan PENDARABAN 131 .

Jawapan: 751 × 5 = 3755 132 PENDARABAN . Langkah 2: 51 × 5 = 255 Naikkan 255 bermula dari tiang kedua.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 1(b): 751 × 5 = Langkah 1: 7 × 5 = 35 Naikkan 35 bermula dari tiang pertama.

Abakus Dan Aritmetik Mental Jadual Rujukan: 751 × 5 = 3755 Kaedah 1 LANGKAH 751 × 5 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 3 7×5 5×5 1×5 3 5 2 5 0 5 5 5 Sama dengan Kaedah 3 LANGKAH 751 × 5 3 7 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 7×5 51 × 5 3 3 5 2 7 5 5 5 5 Sama dengan Latihan: 1) 3) 5) 7) 9) 916 × 3 = 743 × 5 = 852 × 3 = 321 × 9 = 482 × 4 = 2) 4) 6) 8) 10) 653 × 4 = 422 × 6 = 728 × 5 = 541 × 7 = 352 × 8 = PENDARABAN 133 .

Kaedah 1 ab × cd  a d b  ×   a d Jadual Rujukan: ab × cd (2d) × (2d) LANGKAH ab × cd Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 3 4 a×c b×c a×d b×d x x x x x x x x x x Sama dengan x x 134 PENDARABAN .Abakus Dan Aritmetik Mental 10. Nombor dua digit darab nombor dua digit Terdapat 2 kaedah bagaimana menyelesaikan pendaraban nombor 2 digit darab nombor 2 digit menggunakan abakus dan setiap kaedah boleh dikategorikan kepada 5 jenis.

Langkah 4: 5 × 2 = 10 Naikkan 10 bermula dari tiang ketiga. Langkah 3: 3 × 2 = 06 Naikkan 06 bermula dari tiang kedua. PENDARABAN 135 . Langkah 1: Langkah 2: 5 × 3 = 15 Naikkan 15 bermula dari tiang kedua.Abakus Dan Aritmetik Mental Jenis 1: 35 × 32 = 3 × 3 = 09 Naikkan 09 bermula dari tiang pertama.

Abakus Dan Aritmetik Mental Jawapan: 35 × 32 = 1120 Jadual Rujukan: 35 × 32 = 1120 LANGKAH 35 × 32 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 3 4 3×3 5×3 3×2 6×2 0 9 1 0 5 6 1 0 0 2 Sama dengan 1 1 136 PENDARABAN .

Abakus Dan Aritmetik Mental Jenis 2: 53 × 12 = 5 × 1 = 05 Naikkan 05 bermula dari tiang pertama. Langkah 1: Langkah 2: 3 × 1 = 03 Naikkan 03 bermula dari tiang kedua. PENDARABAN 137 . Langkah 3: 5 × 3 = 10 Naikkan 10 bermula dari tiang kedua. Langkah 4: 3 × 2 = 06 Naikkan 06 bermula dari tiang ketiga.

Abakus Dan Aritmetik Mental Jawapan: 53 × 12 = 636 Jadual Rujukan: 53 × 12 = 636 LANGKAH 53 × 12 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 3 4 5×1 3×1 5×2 3×2 0 5 0 1 3 0 0 6 6 3 Sama dengan 0 6 138 PENDARABAN .

PENDARABAN 139 . Langkah 4: 2 × 5 = 10 Naikkan 10 bermula dari tiang ketiga.Abakus Dan Aritmetik Mental Jenis 3: 32 × 45 = 3 × 4 = 12 Naikkan 12 bermula dari tiang pertama. Langkah 1: Langkah 2: 2 × 4 = 08 Naikkan 08 bermula dari tiang kedua. Langkah 3: 3 × 5 = 15 Naikkan 15 bermula dari tiang kedua.

Abakus Dan Aritmetik Mental Jawapan: 32 × 45 = 1440 Jadual Rujukan: 32 × 45 = 1440 LANGKAH 32 × 45 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 3 4 3×4 2×4 3×5 2×5 1 2 0 1 8 5 1 0 0 4 Sama dengan 1 4 140 PENDARABAN .

Abakus Dan Aritmetik Mental Jenis 4: 48 × 42 = 4 × 4 = 16 Naikkan 16 bermula dari tiang pertama. Langkah 4: 8 × 2 = 16 Naikkan 16 bermula dari tiang ketiga. PENDARABAN 141 . Langkah 3: 4 × 2 = 08 Naikkan 08 bermula dari tiang kedua. Langkah 1: Langkah 2: 8 × 4 = 32 Naikkan 32 bermula dari tiang kedua.

Abakus Dan Aritmetik Mental Jawapan: 48 × 42 = 2016 Jadual Rujukan: 48 × 42 = 2016 LANGKAH 48 × 42 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 3 4 4×4 8×4 4×2 8×2 1 6 3 0 2 8 1 6 6 1 Sama dengan 2 0 142 PENDARABAN .

Langkah 4: 7 × 9 = 63 Naikkan 63 bermula dari tiang ketiga. Langkah 1: Langkah 2: 7 × 6 = 42 Naikkan 42 bermula dari tiang kedua. PENDARABAN 143 .Abakus Dan Aritmetik Mental Jenis 5: 87 × 69 = 8 × 6 = 48 Naikkan 48 bermula dari tiang pertama. Langkah 3: 8 × 9 = 72 Naikkan 72 bermula dari tiang kedua.

Abakus Dan Aritmetik Mental Jawapan: 87 × 69 = 6003 Jadual Rujukan: 87 × 69 = 6003 LANGKAH 87 × 69 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 3 4 8×6 7×6 8×9 7×9 4 8 4 7 2 2 6 3 3 0 Sama dengan 6 0 Latihan: 1) 3) 5) 7) 9) 39 × 85 = 78 × 36 = 64 × 17 = 42 × 56 = 96 × 43 = 2) 4) 6) 8) 10) 26 × 67 = 47 × 94 = 18 × 12 = 74 × 29 = 34 × 78 = 144 PENDARABAN .

Abakus Dan Aritmetik Mental Kaedah 2 ab × cd  a b ×  c d Jadual Rujukan: ab × cd (2d) × (2d) LANGKAH ab × cd Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 ab × c ab × d x x x x x x x x x x Sama dengan PENDARABAN 145 .

Langkah 1: Langkah 2: 35 × 2 = 070 Naikkan 070 bermula dari tiang kedua.Abakus Dan Aritmetik Mental Jenis 1: 35 × 32 = 35 × 3 = 105 Naikkan 105 bermula dari tiang pertama. Jawapan: 35 × 32 = 1120 Jadual Rujukan: 35 × 32 = 1120 LANGKAH 35 × 32 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 35 × 3 35 × 2 1 1 0 1 5 7 2 0 0 Sama dengan 146 PENDARABAN .

Abakus Dan Aritmetik Mental Jenis 2: 53 × 12 = 53 × 1 = 053 Naikkan 053 bermula dari tiang pertama. Langkah 1: Langkah 2: 53 × 2 = 106 Naikkan 106 bermula dari tiang kedua. Jawapan: 53 × 12 = 636 Jadual Rujukan: 53 × 12 = 636 LANGKAH 53 × 12 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 53 × 1 53 × 2 0 0 5 1 6 3 0 3 6 6 Sama dengan PENDARABAN 147 .

Langkah 1: Langkah 2: 32 × 5 = 160 Naikkan 160 bermula dari tiang kedua. Jawapan: 32 × 45 = 1440 Jadual Rujukan: 32 × 45 = 1440 LANGKAH 32 × 45 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 32 × 4 32 × 5 1 1 2 1 4 8 6 4 0 0 Sama dengan 148 PENDARABAN .Abakus Dan Aritmetik Mental Jenis 3: 32 × 45 = 32 × 4 = 128 Naikkan 128 bermula dari tiang pertama.

Langkah 1: Langkah 2: 48 × 2 = 096 Naikkan 096 bermula dari tiang kedua. Jawapan: 48 × 42 = 2016 Jadual Rujukan: 48 × 42 = 2016 LANGKAH 48 × 42 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 48 × 4 48 × 2 1 2 9 0 0 2 9 1 6 6 Sama dengan PENDARABAN 149 .Abakus Dan Aritmetik Mental Jenis 4: 48 × 42 = 48 × 4 = 192 Naikkan 192 bermula dari tiang pertama.

Abakus Dan Aritmetik Mental Jenis 5: 87 × 69 = 87 × 6 = 522 Naikkan 522 bermula dari tiang pertama. Jawapan: 87 × 69 = 6003 Jadual Rujukan: 87 × 69 = 6003 LANGKAH 87 × 69 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 87 × 6 87 × 9 5 6 2 7 0 2 8 0 3 3 Sama dengan 150 PENDARABAN . Langkah 1: Langkah 2: 87 × 9 = 783 Naikkan 783 bermula dari tiang kedua.

Abakus Dan Aritmetik Mental Latihan: 1) 3) 5) 7) 9) 11) 13) 15) 17) 19) 21) 23) 25) 27) 29) 66 × 23 = 83 × 46 = 36 × 72 = 96 × 83 = 65 × 47 = 43 × 28 = 76 × 64 = 38 × 74 = 63 × 44 = 82 × 51 = 35 × 26 = 28 × 66 = 48 × 59 = 93 × 28 = 46 × 29 = 2) 4) 6) 8) 10) 12) 14) 16) 18) 20) 22) 24) 26) 28) 30) 48 × 17 = 73 × 68 = 24 × 18 = 81 × 26 = 37 × 42 = 48 × 36 = 29 × 63 = 89 × 57 = 12 × 74 = 63 × 37 = 59 × 17 = 68 × 84 = 36 × 68 = 78 × 54 = 85 × 96 = PENDARABAN 151 .

Kaedah 1: Jenis 1 Ilustrasi: 231 × 42  2 3 1  Langkah 1:   4  2 ×  2 × 4 = 08 Naikkan 08 bermula dari tiang pertama. Langkah 2: 3 × 4 = 12 Naikkan 12 bermula dari tiang kedua.Abakus Dan Aritmetik Mental 11. 152 PENDARABAN . Nombor 3 Digit Darab Nombor 2 Digit Terdapat 2 kaedah bagaimana menyelesaikan pendaraban nombor 3 digit darab nombor 2 digit menggunakan abakus dan setiap kaedah boleh dikategorikan kepada 8 jenis.

Langkah 4: 2 × 2 = 04 Naikkan 04 bermula dari tiang kedua. Langkah 6: 1 × 2 = 02 Naikkan 02 bermula dari tiang ke-4. Jawapan: 231 × 42 = 9702 PENDARABAN 153 .Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 3: 1 × 4 = 04 Naikkan 04 bermula dari tiang ketiga.. Langkah 5: 3 × 2 = 06 Naikkan 06 bermula dari tiang ketiga.

Abakus Dan Aritmetik Mental Jadual Rujukan: 231 × 42 = 9702 LANGKAH 231 × 42 Tiang Pertama Tiang Ke-2 Tiang Ke-3 Tiang Ke-4 Tiang Ke-5 1 2 3 4 5 6 2×4 3×4 1×4 2×2 3×2 1×2 0 8 1 0 2 0 4 0 6 0 2 2 0 4 Sama dengan 0 9 7 154 PENDARABAN .

4 2 Langkah 2: 231 × 2 = 0462 Naikkan 0462 bermula dari tiang kedua.Abakus Dan Aritmetik Mental Kaedah 2: Jenis 1 231 × 42  2 3 1 ×  Langkah 1: 231 × 4 = 0924 Naikkan 0924 bermula dari tiang pertama. Jawapan: 231 × 42 = 9702 PENDARABAN 155 .

Abakus Dan Aritmetik Mental Jadual Rujukan: 231 × 42 = 9702 LANGKAH 231 × 42 Tiang Pertama Tiang Ke-2 Tiang Ke-3 Tiang Ke-4 Tiang Ke-5 1 2 231 × 4 231 × 2 0 0 9 0 9 2 4 7 4 6 0 2 2 Sama dengan Latihan: 1) 3) 5) 7) 9) 242 × 32 322 × 32 171 × 51 131 × 83 121 × 94 2) 4) 6) 8) 10) 372 × 21 131 × 53 454 × 21 141 × 81 121 × 64 156 PENDARABAN .

Langkah 2: 9 × 3 = 27 Naikkan 27 bermula dari tiang kedua.Abakus Dan Aritmetik Mental Kaedah 1: Jenis 2 Ilustrasi: 292 × 38  2 9 2  Langkah 1:   3  8 ×  2 × 3 = 06 Naikkan 06 bermula dari tiang pertama. Langkah 3: 2 × 3 = 06 Naikkan 06 bermula dari tiang ketiga. PENDARABAN 157 .

Langkah 5: 9 × 8 = 72 Naikkan 72 bermula dari tiang ketiga. Jawapan: 292 × 38 = 11 096 158 PENDARABAN .Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 4: 2 × 8 = 16 Naikkan 16 bermula dari tiang kedua. Langkah 6: 2 × 8 = 16 Naikkan 16 bermula dari tiang ke-4.

Abakus Dan Aritmetik Mental Jadual Rujukan: 292 × 38 = 11 096 LANGKAH 292 × 38 Tiang Pertama Tiang Ke-2 Tiang Ke-3 Tiang Ke-4 Tiang Ke-5 1 2 3 4 5 6 2×3 9×3 2×3 2×8 9×8 2×8 0 6 2 1 7 0 6 7 2 1 6 6 9 6 Sama dengan 1 1 0 PENDARABAN 159 .

Abakus Dan Aritmetik Mental Kaedah 2: Jenis 2 292 × 38  2 9 2 ×  Langkah 1: 292 × 3 = 0876 Naikkan 0876 bermula dari tiang pertama. Jawapan: 292 × 38 = 11096 160 PENDARABAN . 3 8 Langkah 2: 292 × 8 = 2336 Naikkan 3336 bermula dari tiang kedua.

Abakus Dan Aritmetik Mental Jadual Rujukan: 292 × 38 = 11 096 LANGKAH 292 × 38 Tiang Pertama Tiang Ke-2 Tiang Ke-3 Tiang Ke-4 Tiang Ke-5 1 2 292 × 3 292 × 8 0 1 8 2 1 7 3 0 6 3 9 6 6 Sama dengan Latihan: 1) 3) 5) 7) 9) 243 × 35 463 × 24 362 × 36 373 × 24 282 × 37 2) 4) 6) 8) 10) 352 × 36 454 × 25 262 × 35 382 × 26 232 × 46 PENDARABAN 161 .

Langkah 3: 5 × 1 = 05 Naikkan 05 bermula dari tiang ketiga. Langkah 2: 1 × 1 = 01 Naikkan 01 bermula dari tiang kedua. 162 PENDARABAN .Abakus Dan Aritmetik Mental Kaedah 1: Jenis 3 Ilustrasi: 315 × 15  3 1 5  Langkah 1:   1  5 ×  3 × 1 = 03 Naikkan 03 bermula dari tiang pertama.

Jawapan: 315 × 15 = 4725 PENDARABAN 163 . Langkah 6: 5 × 5 = 25 Naikkan 25 bermula dari tiang ke-4. Langkah 5: 1 × 5 = 05 Naikkan 05 bermula dari tiang ketiga.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 4: 3 × 5 = 15 Naikkan 15 bermula dari tiang kedua.

Abakus Dan Aritmetik Mental Jadual Rujukan: 315 × 15 = 4725 LANGKAH 315 × 15 Tiang Pertama Tiang Ke-2 Tiang Ke-3 Tiang Ke-4 Tiang Ke-5 1 2 3 4 5 6 3×1 1×1 5×1 3×5 1×5 5×5 0 3 0 1 1 0 5 0 5 2 5 5 2 5 Sama dengan 0 4 7 164 PENDARABAN .

1 5 Langkah 2: 315 × 5 = 1575 Naikkan 1575 bermula dari tiang kedua.Abakus Dan Aritmetik Mental Kaedah 2: Jenis 3 315 × 15  3 1 5 ×  Langkah 1: 315 × 1 = 0315 Naikkan 0315 bermula dari tiang pertama. Jawapan: 315 × 15 = 4725 PENDARABAN 165 .

Abakus Dan Aritmetik Mental Jadual Rujukan: 315 × 15 = 4725 LANGKAH 315 × 15 Tiang Pertama Tiang Ke-2 Tiang Ke-3 Tiang Ke-4 Tiang Ke-5 1 2 315 × 1 315 × 5 0 0 3 1 4 1 5 7 5 7 2 5 5 Sama dengan Latihan: 1) 3) 5) 7) 9) 317 × 19 212 × 36 212 × 37 434 × 23 414 × 18 2) 4) 6) 8) 10) 213 × 24 313 × 35 218 × 16 212 × 28 232 × 46 166 PENDARABAN .

PENDARABAN 167 . Langkah 2: 2 × 3 = 06 Naikkan 06 bermula dari tiang kedua.Abakus Dan Aritmetik Mental Kaedah 1: Jenis 4 Ilustrasi: 124 × 34  1 2 4  Langkah 1:   3  4 ×  1 × 3 = 03 Naikkan 03 bermula dari tiang pertama. Langkah 3: 4 × 3 = 12 Naikkan 12 bermula dari tiang ketiga.

Jawapan: 124 × 34 = 4216 168 PENDARABAN .Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 4: 1 × 4 = 04 Naikkan 04 bermula dari tiang kedua. Langkah 6: 4 × 4 = 16 Naikkan 16 bermula dari tiang ke-4. Langkah 5: 2 × 4 = 08 Naikkan 08 bermula dari tiang ketiga.

Abakus Dan Aritmetik Mental Jadual Rujukan: 124 × 34 = 4216 LANGKAH 124 × 34 Tiang Pertama Tiang Ke-2 Tiang Ke-3 Tiang Ke-4 Tiang Ke-5 1 2 3 4 5 6 1×3 2×3 4×3 1×4 2×4 4×4 0 3 0 0 6 1 4 0 8 1 6 6 1 2 Sama dengan 0 4 2 PENDARABAN 169 .

3 4 Langkah 2: 124 × 4 = 0496 Naikkan 0496 bermula dari tiang kedua. Jawapan: 124 × 34 = 4216 170 PENDARABAN .Abakus Dan Aritmetik Mental Kaedah 2: Jenis 4 124 × 34  1 2 4 ×  Langkah 1: 124 × 3 = 0372 Naikkan 0372 bermula dari tiang pertama.

Abakus Dan Aritmetik Mental Jadual Rujukan: 124 × 34 = 4216 LANGKAH 124 × 34 Tiang Pertama Tiang Ke-2 Tiang Ke-3 Tiang Ke-4 Tiang Ke-5 1 2 124 × 3 124 × 4 0 0 3 0 4 7 4 2 2 9 1 6 6 Sama dengan Latihan: 1) 3) 5) 7) 9) 136 × 23 134 × 33 245 × 22 334 × 23 123 × 44 2) 4) 6) 8) 10) 128 × 34 235 × 22 145 × 22 324 × 33 113 × 45 PENDARABAN 171 .

Abakus Dan Aritmetik Mental Kaedah 1: Jenis 5 Ilustrasi: 423 × 27  4 2 3  Langkah 1:   2  7 ×  4 × 2 = 08 Naikkan 08 bermula dari tiang pertama. Langkah 3: 3 × 2 = 06 Naikkan 06 bermula dari tiang ketiga. Langkah 2: 2 × 2 = 04 Naikkan 04 bermula dari tiang kedua. 172 PENDARABAN .

Langkah 6: 3 × 7 = 21 Naikkan 21 bermula dari tiang ke-4.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 4: 4 × 7 = 28 Naikkan 28 bermula dari tiang kedua. Jawapan: 423 × 27 = 11 421 PENDARABAN 173 . Langkah 5: 2 × 7 = 14 Naikkan 14 bermula dari tiang ketiga.

Abakus Dan Aritmetik Mental Jadual Rujukan: 423 × 27 = 11 421 LANGKA H 423 × 27 Tiang Pertama Tiang Ke-2 Tiang Ke-3 Tiang Ke-4 Tiang Ke-5 1 2 3 4 5 6 4×2 2×2 3×2 4×7 2×7 3×7 0 8 0 2 4 0 8 1 4 2 1 1 2 6 Sama dengan 1 1 4 174 PENDARABAN .

Jawapan: 423 × 27 = 11 421 PENDARABAN 175 . 2 7 Langkah 2: 423 × 7 = 2961 Naikkan 2961 bermula dari tiang kedua.Abakus Dan Aritmetik Mental Kaedah 2: Jenis 5 423 × 27  4 2 3 ×  Langkah 1: 423 × 2 = 0846 Naikkan 0846 bermula dari tiang pertama.

Abakus Dan Aritmetik Mental Jadual Rujukan: 423 × 27 = 11 421 LANGKAH 423 × 27 Tiang Pertama Tiang Ke-2 Tiang Ke-3 Tiang Ke-4 Tiang Ke-5 1 2 423 × 2 423 × 7 0 1 8 2 1 4 9 4 6 6 2 1 1 Sama dengan Latihan: 1) 3) 5) 7) 9) 333 × 35 442 × 27 343 × 25 342 × 28 232 × 36 2) 4) 6) 8) 10) 322 × 36 222 × 46 243 × 26 223 × 37 222 × 45 176 PENDARABAN .

Abakus Dan Aritmetik Mental Kaedah 1: Jenis 6 Ilustrasi: 136 × 47  1 3 6    4  7 ×  Langkah 1: 1 × 4 = 04 Naikkan 04 bermula dari tiang pertama. Langkah 2: 3 × 4 = 12 Naikkan 12 bermula dari tiang kedua. PENDARABAN 177 . Langkah 3: 6 × 4 = 24 Naikkan 24 bermula dari tiang ketiga.

Langkah 6: 6 × 7 = 42 Naikkan 42 bermula dari tiang ke-4. Langkah 5: 3 × 7 = 21 Naikkan 21 bermula dari tiang ketiga. Jawapan: 136 × 47 = 6392 178 PENDARABAN .Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 4: 1 × 7 = 07 Naikkan 07 bermula dari tiang kedua.

Abakus Dan Aritmetik Mental Jadual Rujukan: 136 × 47 = 6392 LANGKAH 136 × 47 Tiang Pertama Tiang Ke-2 Tiang Ke-3 Tiang Ke-4 Tiang Ke-5 1 2 3 4 5 6 1×4 3×4 6×4 1×7 3×7 6×7 0 4 1 0 2 2 7 2 1 4 2 2 9 4 Sama dengan 0 6 3 PENDARABAN 179 .

Abakus Dan Aritmetik Mental Kaedah 2: Jenis 6 136 × 47  1 3 6 ×  Langkah 1: 136 × 4 = 0544 Naikkan 0544 bermula dari tiang pertama. Jawapan: 136 × 47 = 6392 180 PENDARABAN . 4 7 Langkah 2: 136 × 7 = 0952 Naikkan 0952 bermula dari tiang kedua.

Abakus Dan Aritmetik Mental Jadual Rujukan: 136 × 47 = 6392 LANGKAH 136 × 47 Tiang Pertama Tiang Ke-2 Tiang Ke-3 Tiang Ke-4 Tiang Ke-5 1 2 136 × 4 136 × 7 0 1 5 0 6 4 9 3 4 5 9 2 2 Sama dengan Latihan: 1) 3) 5) 7) 9) 178 × 23 278 × 24 165 × 25 245 × 33 176 × 26 2) 4) 6) 8) 10) 295 × 34 369 × 32 186 × 27 356 × 32 437 × 42 PENDARABAN 181 .

182 PENDARABAN . Langkah 2: 5 × 3 = 15 Naikkan 15 bermula dari tiang kedua.Abakus Dan Aritmetik Mental Kaedah 1: Jenis 7 Ilustrasi: 456 × 36  4 5 6    3  6 ×  Langkah 1: 4 × 3 = 12 Naikkan 12 bermula dari tiang pertama. Langkah 3: 6 × 3 = 18 Naikkan 18 bermula dari tiang ketiga.

Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 4: 4 × 6 = 24 Naikkan 24 bermula dari tiang kedua. Langkah 5: 5 × 6 = 30 Naikkan 30 bermula dari tiang ketiga. Jawapan: 456 × 36 = 16 416 PENDARABAN 183 . Langkah 6: 6 × 6 = 36 Naikkan 36 bermula dari tiang ke-4.

Abakus Dan Aritmetik Mental Jadual Rujukan: 456 × 36 = 16 416 LANGKAH 456 × 36 Tiang Pertama Tiang Ke-2 Tiang Ke-3 Tiang Ke-4 Tiang Ke-5 1 2 3 4 5 6 4×3 5×3 6×3 4×6 5×6 6×6 1 2 1 2 5 1 4 3 0 3 6 6 1 8 Sama dengan 1 6 4 184 PENDARABAN .

3 6 Langkah 2: 456 × 6 = 2736 Naikkan 2736 bermula dari tiang kedua. Jawapan: 456 × 36 = 16 416 PENDARABAN 185 .Abakus Dan Aritmetik Mental Kaedah 2: Jenis 7 456 × 36  4 5 6 ×  Langkah 1: 456 × 3 = 1368 Naikkan 1368 bermula dari tiang pertama.

Abakus Dan Aritmetik Mental Jadual Rujukan: 456 × 36 = 16 416 LANGKAH 456 × 36 Tiang Pertama Tiang Ke-2 Tiang Ke-3 Tiang Ke-4 Tiang Ke-5 1 2 456 × 3 456 × 6 1 1 3 2 6 6 7 4 8 3 1 6 6 Sama dengan Latihan: 1) 3) 5) 7) 9) 574 × 34 568 × 37 486 × 45 456 × 44 346 × 57 2) 4) 6) 8) 10) 647 × 33 444 × 43 376 × 45 234 × 55 247 × 56 186 PENDARABAN .

Langkah 2: 1 × 1 = 01 Naikkan 01 bermula dari tiang kedua.Abakus Dan Aritmetik Mental Kaedah 1: Jenis 8 Ilustrasi: 213 × 13  2 1 3  Langkah 1:   1  3 ×  2 × 1 = 02 Naikkan 02 bermula dari tiang pertama. PENDARABAN 187 . Langkah 3: 3 × 1 = 03 Naikkan 03 bermula dari tiang ketiga.

Langkah 5: 1 × 3 = 03 Naikkan 03 bermula dari tiang ketiga.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 4: 2 × 3 = 06 Naikkan 06 bermula dari tiang kedua. Jawapan: 213 × 13 = 2769 188 PENDARABAN . Langkah 6: 3 × 3 = 09 Naikkan 09 bermula dari tiang ke-4.

Abakus Dan Aritmetik Mental Jadual Rujukan: 213 × 13 = 2769 LANGKAH 213 × 13 Tiang Pertama Tiang Ke-2 Tiang Ke-3 Tiang Ke-4 Tiang Ke-5 1 2 3 4 5 6 2×1 1×1 3×1 2×3 1×3 3×3 0 2 0 0 1 0 6 0 3 0 9 9 6 3 Sama dengan 0 2 7 PENDARABAN 189 .

1 3 Langkah 2: 213 × 3 = 0639 Naikkan 0639 bermula dari tiang kedua. Jawapan: 456 × 36 = 2769 190 PENDARABAN .Abakus Dan Aritmetik Mental Kaedah 2: Jenis 8 213 × 13  2 1 3 ×  Langkah 1: 213 × 1 = 0213 Naikkan 0213 bermula dari tiang pertama.

Abakus Dan Aritmetik Mental Jadual Rujukan: 213 × 13 = 2769 LANGKAH 213 × 13 Tiang Pertama Tiang Ke-2 Tiang Ke-3 Tiang Ke-4 Tiang Ke-5 1 2 213 × 1 213 × 3 0 0 2 0 2 1 6 7 3 3 6 9 9 Sama dengan Latihan: 1) 3) 5) 7) 9) 122 × 22 317 × 21 423 × 22 242 × 32 134 × 12 2) 4) 6) 8) 10) 324 × 23 323 × 33 233 × 32 232 × 31 142 × 13 PENDARABAN 191 .

Langkah 2: 3 × 2 = 06 Naikkan 06 bermula daripada tiang kedua. 192 PENDARABAN . Berupaya untuk menentukan kedudukan titik perpuluhan dengan kaedah 1 2.2 Guna sebagai 13 × 2 Langkah 1: 1 × 2 = 02 Naikkan 02 bermula daripada tiang pertama.Abakus Dan Aritmetik Mental Pendaraban Dengan Perpuluhan Objektif: 1. Berupaya untuk menentukan kedudukan titik perpuluhan dengan kaedah 2 3. Berupaya untuk mencongak secara mental 2 digit × 1 digit Contoh 1: 13 × 0.

2 = 2.Abakus Dan Aritmetik Mental Kaedah 1: Langkah 3: mengira 13 × 2 = 26 Untuk menentukan kedudukan titik perpuluhan dengan jumlah titik perpuluhan dalam soalan 13 × 0.p.6 2 + 0  1 = 1 Nombor didarab ialah nombor 2 digit Jika nombor pendarab tiada nombor bulat dan bukan sifar selepas titik perpuluhan. + 1 t.6 (t. = 1 t.2 = 2.p. Titik perpuluhan PENDARABAN 193 . = tempat perpuluhan) 0 t.p. Di sini titik perpuluhan Kaedah 2: Langkah 3: 13 × 0. Tolak 1 sebab tiang pertama pada abakus ialah kosong. I merujuk kepada hasil darab mesti dalam nombor 1 digit.p.2 = 2.6 13 × 0.

2 = 46 × 0.3 = 51 × 0.2 = 74 × 0.5 = 56 × 0.8 = 2) 4) 6) 8) 10) 21 × 0.5 = 35 × 0.43 0.4 = 62 × 0.0043 0.00043 … … … … … … … 3 2 1 0 1 2 3 nombor 3 digit nombor 2 digit nombor 1 digit Selepas titik perpuluhan tidak ada nombor bulat dan sifar 1 sifar selepas titik perpuluhan 2 sifar selepas titik perpuluhan 3 sifar selepas titik perpuluhan Latihan: 1) 3) 5) 7) 9) 12 × 0.7 = 69 × 0.9 = 194 PENDARABAN .Abakus Dan Aritmetik Mental Penerangan tentang rumus: 430 43 4.043 0.3 0.6 = 87 × 0.

Langkah 3: 3 × 3 = 09 Naikkan 09 bermula daripada tiang kedua. Langkah 2: 5 × 2 = 10 Naikkan 10 bermula daripada tiang kedua.3 Guna sebagai 35 × 23 Langkah 1: 3 × 2 = 06 Naikkan 06 bermula daripada tiang pertama. PENDARABAN 195 .Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 2: 35 × 2.

Kaedah 1: Langkah 5: 35 × 23 = 805 mengira Untuk menentukan kedudukan titik perpuluhan dengan jumlah titik perpuluhan dalam soalan.p. = 1 t. = tempat perpuluhan) 0 t.p.p.p. Di sini titik perpuluhan 196 PENDARABAN . 35 × 2.5 (t.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 4: 5 × 3 = 15 Naikkan 15 bermula daripada tiang ketiga. + 1 t.3 = 80.

00043 … … … … … … … 3 2 1 0 1 2 3 nombor 3 digit nomnor 2 digit nombor 1 digit Selepas titik perpuluhan tidak ada nombor bulat dan sifar 1 sifar selepas titik perpuluhan 2 sifar selepas titik perpuluhan 3 sifar selepas titik perpuluhan PENDARABAN 197 .043 0.3 = 80.0043 0.5 2 + 1  1 = 2 Nombor didarab ialah nombor 2 digit Nombor pendarab ada nombor 1 digit Tolak 1 sebab tiang pertama pada abakus ialah kosong. Titik perpuluhan Penerangan tentang rumus: 430 43 4.5 35 × 2.Abakus Dan Aritmetik Mental Kaedah 2: Langkah 5: 35 × 2.3 = 80. 2 merujuk kepada hasil darab mesti dalam nombor 2 digit.43 0.3 0.

Abakus Dan Aritmetik Mental Cara lain untuk mengira: 35 × 2. Di sini titik perpuluhan PENDARABAN 198 .p. + 1 t.p.p.5 (t. = 1 t. Langkah 2: 35 × 3 = 105 Naikkan 105 bermula daripada tiang kedua.p.3 Guna sebagai 35 × 23 Langkah 1: 35 × 2 = 070 Naikkan 070 bermula daripada tiang pertama. Kaedah 1: Langkah 3: 35 × 23 = 805 Untuk menentukan kedudukan titik perpuluhan dengan mengira jumlah titik perpuluhan dalam soalan. = tempat perpuluhan) 0 t. 35 × 2.3 = 80.

3 = 80.7 = 86 × 9.2 = 47 × 6.Abakus Dan Aritmetik Mental Kaedah 2: Langkah 3: 35 × 2.64 = 89 × 2.3 = 80.5 2 + 1  1 = 2 Nombor pendarab ialah nombor 2 digit Nombor didarab ada nombor 1 digit Tolak 1 sebab tiang pertama pada abakus ialah kosong.12 = 62 × 0.23 = 35 × 0. Titik perpuluhan Latihan: 1) 3) 5) 7) 9) 13 × 0.8 = 121 × 94 = 2) 4) 6) 8) 10) 24 × 0. 2 merujuk kepada hasil darab mesti dalam nombor 2 digit.34 = 54 × 0.5 35 × 2.4 = PENDARABAN 199 .45 = 76 × 7.

3 Guna sebagai 342 × 3 Langkah 1: 3 × 3 = 09 Naikkan 09 bermula daripada tiang pertama.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 3: 342 × 0. Langkah 3: 2 × 3 = 06 Naikkan 06 bermula daripada tiang ketiga. Langkah 2: 4 × 3 = 12 Naikkan 12 bermula daripada tiang kedua. 200 PENDARABAN .

6 0 t. (t. = tempat perpuluhan) Di sini titik perpuluhan Kaedah 2: Langkah 4: 342 × 0.Abakus Dan Aritmetik Mental Kaedah 1: Langkah 4: 342 × 3 = 1026 Untuk menentukan kedudukan titik perpuluhan dengan mengira jumlah titik perpuluhan dalam soalan.p.p. 342 × 0.3 = 102. Titik perpuluhan PENDARABAN 201 .6 3 + 0 = 3 Nombor pendarab ialah nombor 3 digit Jika nombor pendarab tiada nombor bulat dan bukan sifar selepas titik perpuluhan.6 342 × 0.p.p. = 1 t.3 = 102. + 1 t.3 = 102. 3 merujuk kepada hasil darab mesti dalam nombor 3 digit.

2 = 927 × 0.4 = 842 × 0.8 = 754 × 0.7 = 642 × 0.5 = 516 × 0.Abakus Dan Aritmetik Mental Latihan: 1) 3) 5) 7) 9) 233 × 0.6 = 364 × 0.6 = 202 PENDARABAN .3 = 426 × 0.9 = 2) 4) 6) 8) 10) 312 × 0.9 = 356 × 0.

Langkah 4: 3 × 3 = 09 Naikkan 09 bermula daripada tiang kedua.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 4: 354 × 2.3 3 × 2 = 06 Naikkan 06 bermula daripada tiang pertama. Langkah 3: 4 × 2 = 08 Naikkan 08 bermula daripada tiang ketiga. PENDARABAN 203 . Guna sebagai 354 × 23 Langkah 1: Langkah 2: 5 × 2 = 10 Naikkan 10 bermula daripada tiang kedua.

p.p. Kaedah 1: Langkah 7: 354 × 23 = 8142 Untuk menentukan kedudukan titik perpuluhan dengan mengira jumlah titik perpuluhan dalam soalan.3 = 814.p.2 (t.p. Langkah 6: 4 × 3 = 12 Naikkan 12 bermula daripada tiang ketiga. = 1 t.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 5: 5 × 3 = 15 Naikkan 15 bermula daripada tiang ketiga. = tempat perpuluhan) 0 t. + 1 t. 354 × 2. Di sini titik perpuluhan 204 PENDARABAN .

4 = 427 × 4.Abakus Dan Aritmetik Mental Kaedah 2: Langkah 7: 354 × 23 = 8142 354 × 2.3 = 346 × 3.64 = 692 × 0.48 = 832 × 0.96 = 2) 4) 6) 8) 10) 315 × 2. 3 merujuk kepada hasil darab ialah nombor 3 digit Titik Perpuluhan Latihan: 1) 3) 5) 7) 9) 234 × 1.4 = 578 × 0.76 = 436 × 0.2 3 + 1  1 = 3 Nombor didarab ialah nombor 3 digit Nombor pendarab ialah nombor 3 digit Tolak 1 sebab tiang pertama pada abakus ialah kosong.5 = 624 × 5.76 = PENDARABAN 205 .7 = 349 × 0.3 = 814.

5 × 0.03 2 × 3 = 06 (Guna sebagai 2 × 3) Naikkan 06 bermula daripada tiang pertama. = 3 t.p.006 = 64.4 = 85 × 0.03 = 0.p.6 = 5.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 5: 0. Langkah 1: Kaedah 1: 2 × 3 = 06 Untuk menentukan kedudukan titik perpuluhan dengan mengira jumlah titik perpuluhan dalam soalan.p.2 × 0.9= 8 × 0.03 = 0.006 1 t. + 2 t.p.2 × 0.008 = 2) 4) 6) 4. 0.006 + 1  1 = 2 Nombor didarab ialah nombor 0 digit Nombor pendarab mempunyai 1 sifar selepas titik perpuluhan Tolak 1 sebab tiang pertama pada abakus kosong 2 merujuk kepada hasil darab mempunyai 2 sifar selepas titik perpuluhan Latihan: 1) 3) 5) 206 0. = tempat perpuluhan) Kaedah 2: 2 × 3 = 06 0 0.2 × 0.8 × 0.2 × 0. (t.2 × 0.005 = PENDARABAN .

Naikkan 216 bermula dari tiang kedua. Gunakan konsep pendaraban iaitu penambahan berulang. Jawapan: 72 × 33 = 2376 PENDARABAN 207 .Abakus Dan Aritmetik Mental PENDARABAN PANTAS Pendaraban dengan nombor yang sama Contoh 1: 72 × 33 = 72 × 30 = 2160 Naikkan 2160 bermula dari tiang pertama. Langkah 1: Langkah 2: 72 × 3 = 216 Tidak perlu pendaraban untuk nilai tempat sa.

Langkah 2: 784 × 50 = 39 200 Pendaraban tidak perlu untuk nilai tempat puluh. 208 PENDARABAN . Gunakan konsep pendaraban iaitu penambahan berulang.Abakus Dan Aritmetik Mental Jadual Rujukan: 72 × 33 = 2376 LANGKAH 72 × 33 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 1 2 72 × 30 72 × 3 2 2 1 2 3 6 1 7 0 6 6 Sama dengan Contoh 2: 784 × 555 Langkah 1: 784 × 500 = 392 000 Naikkan 392 000 bermula dari tiang pertama. Naikkan 39 200 bermula dari tiang kedua.

Naikkan 3 920 bermula dari tiang ketiga. Gunakan konsep pendaraban iaitu penambahan berulang. Jawapan: 784 × 555 = 435 120 Jadual Rujukan: 784 × 555 = 435 120 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 Tiang ke-5 Tiang ke-6 LANGKAH 784 × 555 1 2 3 784 × 500 784 × 50 784 × 5 3 9 3 2 9 3 5 0 2 9 1 0 0 2 2 0 0 0 0 Sama dengan 4 3 PENDARABAN 209 .Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 3: 784 × 5 = 3 920 Pendaraban tidak perlu untuk nilai tempat sa.

Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 3: 531 × 464 = 531 × 400 = 212 400 531 × 4 = 2 124 531 × 60 = 31 860 Langkah 1: Langkah 2: Langkah 3: Jawapan: 531 × 464 = 246 384 Jadual Rujukan: 531 × 464 = 246 384 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 Tiang ke-5 Tiang ke-6 LANGKAH 531 × 464 1 2 3 531 × 400 531 × 4 531 × 60 2 1 3 2 2 1 6 4 1 8 3 0 2 6 8 0 4 0 4 Sama dengan 2 4 Latihan: 1) 3) 5) 7) 9) 231 × 44 = 476 × 515 = 714 × 666 = 812 × 909 = 328 × 707 = 2) 4) 6) 8) 10) 603 × 343= 281 × 122 = 900 × 333 = 654 × 441= 444 × 833 = 210 PENDARABAN .

Naikkan 04 680 bermula dari tiang kedua. Gunakan konsep pendaraban iaitu penambahan berulang.Abakus Dan Aritmetik Mental Pendaraban dengan rumus 9 = 10 – 1 = 11 8 = 10 – 2 = 12 7 = 10 – 3 = 13 … Contoh 1: 234 × 218 = 218 12 222 234 × 218 = 234 × 222 Langkah 1: 234 × 200 = 046 800 Naikkan 046 800 bermula dari tiang pertama. PENDARABAN 211 . Langkah 2: 234 × 20 = 04 680 Pendaraban tidak perlu untuk nilai tempat puluh.

Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 3: 234 × 2 = 0 468 Pendaraban tidak perlu untuk nilai tempat sa. Jawapan: 234 × 222 = 234 × 218 = 51 012 Jadual Rujukan: 234 × 222 = 51 012 LANGKAH 531 × 464 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 Tiang ke-5 Tiang ke-6 1 2 3 234 × 200 234 × 20 (Tambah) 234 × 2 0 0 (Penolakan) 0 4 0 5 0 5 6 4 1 4 1 8 6 4 6 0 0 8 8 8 1 0 0 0 2 Sama dengan 212 PENDARABAN . Tolakkan 0 468. Tolakkan 0 468 bermula dari tiang ketiga.

Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 2: 483 × 327 = 327 13 333 483 × 327 = 483 × 333 Langkah1: 483 × 300 = 144 900 Naikkan 144 900 bermula dari tiang pertama. Langkah2: 483 × 30 = 14 490 Pendaraban tidak perlu untuk nilai tempat puluh. PENDARABAN 213 . Naikkan 14 490 bermula dari tiang kedua. Gunakan konsep pendaraban iaitu penambahan berulang.

Tolakkan 1 449.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 3: 483 × 3 = 1 449 Pendaraban tidak perlu untuk nilai tempat sa. Tolakkan 1 449 bermula dari tiang ketiga. Jawapan: 483 × 333 = 483 × 327 =157 941 Jadual Rujukan: 483 × 333 = 157 941 LANGKAH 531 × 464 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 Tiang ke-5 Tiang ke-6 1 2 3 483 × 300 483 × 30 (Tambah) 483 × 3 1 1 (Penolakan) 1 4 1 5 1 5 4 4 9 4 7 9 4 3 4 9 0 9 9 9 4 0 0 0 1 Sama dengan 214 PENDARABAN .

Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 4: 364 × 213 = 364 140 444 364 × 213 = 444 × 213 Langkah 1: Langkah 2: Langkah 3: Jawapan: Jadual Rujukan: 400 × 213 = 085 200 Naikkan 085 200 bermula dari tiang pertama. 40 × 213 = 08 520 Tolak 08 520 bermula dari tiang kedua. 4 × 213 = 0 852 Naikkan 0 852 bermula dari tiang ketiga. 444 × 213 = 077 532 444 × 213 = 077 532 LANGKAH 531 × 464 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 Tiang ke-5 Tiang ke-6 1 2 3 400 × 213 40 × 213 (Penolakan) 0 0 (Penambahan) 0 8 0 7 0 7 5 8 6 8 7 2 5 6 5 5 0 2 8 2 3 0 0 0 2 4 × 213 Sama dengan PENDARABAN 215 .

825 × 1 = 0 825 Tolak 0 825 bermula dari tiang ketiga. Jadual Rujukan: 825 × 111 = 157 941 LANGKAH 531 × 464 Tiang pertama Tiang ke-2 Tiang ke-3 Tiang ke-4 Tiang ke-5 Tiang ke-6 1 2 3 825 × 100 825 × 10 (Tambah) 825 × 1 0 0 (Penolakan) 0 8 0 9 0 8 2 8 0 8 9 5 2 7 2 9 0 5 5 5 2 0 0 0 5 Sama dengan 216 PENDARABAN .Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 5: 825 × 109 = 109 11 111 825 × 109 = 825 × 111 Langkah 1: Langkah 2: Langkah 3: 825 × 100 = 082 500 Naikkan 082 500 bermula dari tiang pertama. 825 × 10 = 08 250 Naikkan 08 250 bermula dari tiang kedua.

Abakus Dan Aritmetik Mental Latihan: 1) 3) 5) 7) 9) 11) 13) 15) 17) 19) 89 × 436 = 364 × 28 = 46 × 127 = 999 × 36 = 154 × 236 = 455 × 207 = 872 × 718 = 327 × 345 = 297 × 451 = 556 × 934 = 2) 4) 6) 8) 10) 12) 14) 16) 18) 20) 72 × 278 = 182 × 22 = 99 × 545 = 824 × 245= 357 × 347 = 293 × 218 = 731 × 273 = 690 × 654 = 179 × 264 = 631 × 443 = PENDARABAN 217 .

.

.

.

Mengumpul objek kepada bilangan yang ditetapkan.Abakus Dan Aritmetik Mental BAHAGI 1. (3 mewakili bilangan kumpulan objek) PEMBAHAGIAN 221 . Mengagihkan objek sama banyak kepada kumpulan yang ditetapkan. Contoh: (3 mewakili bilangan dalam setiap bekas) ii. Konsep Bahagi 6  2 = i.

Panduan: Langkah 1: Fahami terma dalam bahagi 12  4 = 3 b) Nombor Pembahagi Hasil Bahagi Langkah 2: Letakkan nombor dibahagi pada tiang ketiga dari kiri. Terma      3.Abakus Dan Aritmetik Mental 2. Tiang ketiga 222 PEMBAHAGIAN . Semasa melaksanakan pembahagian. anda mesti mahir menggunakan jadual pendaraban (sifir darab) sehingga 9  9 dan melaksanakan penolakan dengan menggunakan abakus. nombor yang dibahagi dan hasil bahagi hendaklah ditunjukkan pada abakus. Nombor Dibahagi Nombor Pembahagi Hasil Bahagi Jadual Pendaraban Tolakkan Fakta Asas (Pengenalan) a) Sebelum melaksanakan proses bahagi.

Langkah 2: Tentukan hasil bahagi  Apakah nombor apabila didarab dengan 2 adalah sama atau hampir dengan 4  Hasilnya ialah 2.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 3: Tentukan kedudukan bagi hasil bahagi.  Jika digit pertama nombor dibahagi cukup dibahagi dengan pembahagi. Pembahagian Tanpa Baki Contoh 1: 2 digit  1 digit: 46  2 = Langkah 1: Tempatkan nombor yang dibahagi pada tiang ke tiga dari kiri.  Sekiranya digit pertama nombor yang dibahagi tidak cukup dibahagi dengan pembahagi. tempatkan hasil bahagi melangkau satu tiang di sebelah kiri nombor yang dibahagi.         4 2 3 2 6 6 8 9 langkau satu tiang langkau satu tiang langkau satu tiang langkau satu tiang tiang sebelahnya tiang sebelahnya tiang sebelahnya tiang sebelahnya Contoh: 8 6 9 4 24 36 48 72 4. PEMBAHAGIAN 223 . maka hasil bahaginya ditempatkan pada tiang di sebelah kiri nombor yang dibahagi.

Langkah 4: Tempatkan hasil bahagi. Langkah 5: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi. Langkau 1 tiang (ke kiri) dari nombor dibahagi untuk menempatkan hasil bahagi kerana 6 adalah cukup untuk dibahagi dengan 2. 224 PEMBAHAGIAN . Langkah 7: Tentukan hasil bahagi bagi 6  2  Apakah nombor apabila didarab dengan 2 adalah sama atau hampir dengan 6?  Hasilnya ialah 3 Langkah 8: Tempatkan hasil bahagi. 2  2 = 04 Langkah 6: Turunkan hasil 04 dari nombor dibahagi. 3 pada tiang kedua.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 3: Langkau 1 tiang (ke kiri) dari nombor dibahagi untuk menempatkan hasil bahagi kerana 4 adalah cukup untuk dibahagi dengan 2. 2 pada tiang pertama.

PEMBAHAGIAN 225 .Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 9: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi. 2  3 = 06 Langkah 10: Turunkan hasil 06 dari nombor dibahagi. Langkah 2: Tentukan hasil bahagi  Apakah nombor apabila didarab dengan 4 adalah sama atau hampir dengan 7?  Hasilnya ialah 1. Langkah 3: Langkau 1 tiang ke kiri dari nombor yang dibahagi untuk menempatkan hasil bahagi kerana 7 adalah cukup untuk dibahagi dengan 4. Jawapan: 46  2 = 23 Contoh 2: 76  4 = Langkah 1: Tempatkan nombor pembahagi pada tiang ketiga dari kiri.

9 pada tiang kedua. 04 dari nombor yang dibahagi. 9  4 = 36 226 PEMBAHAGIAN . tempatkan hasil bahagi. Langkah 7: Tentukan hasil bahagi untuk 36  4  Apakah nombor apabila didarab dengan 4 adalah sama atau hampir dengan 36?  Hasilnya ialah 9. Langkah 5: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi 1  4 = 04 Langkah 6: Turunkan hasil darab. Langkah 9: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi. Oleh itu.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 4: Oleh itu. 1 pada tiang pertama. tempatkan hasil bahagi. Langkah 8: Tempatkan hasil bahagi di tiang sebelah kiri dari nombor yang dibahagi kerana 3 adalah tidak cukup untuk dibahagi.

Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 10: Turunkan hasil bahagi. 36 dari nombor yang dibahagi. Jawapan: 76  4 = 19 Latihan: 1) 51  3 = 2) 65  5 = 3) 68  4 = 4) 84  7 = 5) 75  5 = 6) 7) 8) 9) 10) 96  8 = 87  3 = 98  7 = 34  2 = 51  3 = PEMBAHAGIAN 227 .

tempatkan hasil bahagi. Langkah 5: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi. Langkah 3: Langkau 1 tiang ke kiri dari nombor yang dibahagi untuk menempatkan hasil bahagi kerana 9 adalah tidak cukup untuk dibahagi dengan 6. dari nombor yang dibahagi. Pembahagian Dengan Baki 92  6 = Contoh 3: Langkah 1: Tempatkan nombor yang dibahagi.Abakus Dan Aritmetik Mental 5. 1 pada tiang pertama. Langkah 4: Oleh itu. 228 PEMBAHAGIAN . 1  6 = 06 Langkah 6: Turunkan hasil darab. bermula dari tiang ketiga. Langkah 2: Tentukan hasil bahagi  Apakah nombor apabila didarab dengan 6 adalah sama atau hampir dengan 9?  Hasilnya ialah 1.

6  5 = 30 Langkah 11: Turunkan hasil darab. Langkah 9: Tempatkan hasil bahagi pada tiang di sebelah kiri nombor yang dibahagi. Langkah 8: Tentukan hasil bahagi  Apakah nombor apabila didarab dengan 6 adalah sama atau hampir dengan 32?  Hasilnya ialah 5.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 7: Kumpulkan baki 32. dari nombor yang dibahagi Jawapan: 92 ÷ 6 = 15 baki 2 PEMBAHAGIAN 229 . Langkah 10: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi.

1  5 = 05 Langkah 6: Turunkan hasil darab. tempatkan hasil bahagi. 1 pada tiang pertama. Langkah 5: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi. dari nombor yang dibahagi. Langkah 4: Oleh itu. Langkah 2: Tentukan hasil bahagi  Apakah nombor apabila didarab dengan 5 adalah sama atau hampir dengan 8?  Hasilnya ialah 1 Langkah 3: Langkau 1 tiang ke kiri dari nombor yang dibahagi untuk menempatkan hasil bahagi kerana 8 adalah cukup untuk dibahagi dengan 5. 230 PEMBAHAGIAN . bermula dari tiang ketiga.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 4: 86  5 = Langkah 1: Tempatkan nombor yang dibahagi.

Langkah 10: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi. dari nombor yang dibahagi Jawapan: 86 ÷ 5 = 17 baki 1 PEMBAHAGIAN 231 .Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 7: Kumpulkan semula baki 36. Langkah 8: Tentukan hasil bahagi  Apakah nombor apabila didarab dengan 5 adalah sama atau hampir dengan 36?  Hasilnya ialah 7. Langkah 9: Tempatkan hasil bahagi pada tiang di sebelah kiri nombor yang dibahagi. 5  7 = 35 Langkah 11: Turunkan hasil darab.

Abakus Dan Aritmetik Mental Latihan: 1) 45  2 = 2) 54  5 = 3) 86  7 = 4) 79  2 = 5) 81  4 = 6) 7) 8) 9) 10) 78  5 = 83  3 = 96  7 = 62  3 = 88  5 = 232 PEMBAHAGIAN .

tolakkan hasil darab 1  4 = 04 dari 4. Hasil bahaginya adalah 1. Langkah 2: Ingatkan pembahagi 4. naik 48 bermula dari tiang ketiga sebelah kiri abakus.Abakus Dan Aritmetik Mental Aritmetik Mental Contoh 1: (2 digit  1 digit) 48  4 Langkah 1: Pengiraan secara mental. Langkah 4: Ingatkan. Langkah 3: Tentukan 4  4. hasil bahaginya ialah 2. PEMBAHAGIAN 233 . Langkah 5: Tentukan 8  4.

Langkah 3: Bahagikan 8 dengan 2. Langkah 2: Ingatkan pembahagi 2. hasil bahaginya adalah 4.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 6: Ingatkan. naik 86 bermula dari tiang ketiga sebelah kiri abakus. Jawapan: 48  4 = 12 Contoh 2: 86  2 = Langkah 1: Pengiraan secara mental. tolakkan hasil darab 2  4 = 08 dari 8. Ingatkan hasil bahaginya adalah 4 234 PEMBAHAGIAN .

Langkah 5: Bahagikan 6 dengan 2. hasil bahaginya adalah 3. Langkah 6: Ingatkan. Jawapan: 86  2 = 43. Ingatkan hasil bahaginya adalah 3. turunkan 08 dari nombor yang dibahagi. tolakkan 06 dari nombor yang dibahagi.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 4: Ingatkan. PEMBAHAGIAN 235 .

tolakkan hasil darab 1  6 = 06 dari 8. Langkah 3: Tentukan 8  6. Langkah 2: Ingatkan pembahagi 6. naik 84 bermula dari tiang ketiga sebelah kiri abakus. hasil bahaginya ialah 4. hasil bahaginya ialah 1.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 3: 84  6 Langkah 1: Pengiraan secara mental. Langkah 5: Kumpulkan baki 2 dengan 4 dan hasilnya ialah 24 Tentukan 24  6. 236 PEMBAHAGIAN . Langkah 4: Ingatkan.

Langkah 2: Ingatkan pembahagi 3. tolakkan hasil darab 4  6 = 24 dari 24. Langkah 3: Tentukan 8  3. Jawapan: 84  6 = 14 Contoh 4: 87  3 = Langkah 1: Pengiraan secara mental. hasil bahaginya ialah 2. PEMBAHAGIAN 237 .Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 6: Ingatkan. naik 87 bermula dari tiang ketiga sebelah kiri abakus.

Langkah 6: Bahagi 27 dengan 3 dan hasil bahaginya adalah 9. Jawapan: 87  3 = 29 Latihan: 1.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 4: Ingatkan. 27 dari nombor yang dibahagi. 92  4 = PEMBAHAGIAN . 78  6 = 5. tolakkan hasil darab 3  2 = 06 dari 8. 64  4 = 238 4. Langkah 7: Ingatkan. Langkah 5: Kumpulkan baki 2 dengan 7 dan hasilnya ialah 27. 93  3 = 3. 48  2 = 2. turunkan hasil darab.

PEMBAHAGIAN 239 . Tunjukkan nombor yang dibahagi. 2  2 = 04 Langkah 5: Turunkan hasil darab. bermula dari tiang ketiga di sebelah kiri abakus.Abakus Dan Aritmetik Mental 6. dari nombor yang dibahagi. Langkah 2: Tentukan hasil bahagi   4  2 = Apakah nombor apabila didarab dengan 2 adalah sama atau hampir dengan 4? Hasilnya ialah 2 Langkah 3: Langkau 1 tiang ke kiri dari nombor yang dibahagi untuk menempatkan hasil bahagi kerana 4 adalah cukup untuk dibahagi dengan 2. 3 digit  1 digit (Tanpa Baki) 486  2 = Contoh 1: Langkah 1: Tempatkan nombor yang dibahagi. Langkah 4: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi.

Langkah 10: 6 adalah cukup untuk dibahagi dengan 2. Langkah 7: Langkau 1 tiang ke kiri dari nombor yang dibahagi untuk menempatkan hasil bahagi kerana 8 adalah cukup untuk dibahagi dengan 2. Langkah 8: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi. dari nombor yang dibahagi. Tentukan hasil bahagi. 4  2 = 08 Langkah 9: Turunkan hasil darab.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 6: 8 adalah cukup untuk dibahagi dengan 2. 6  2 =   Apakah nombor apabila didarab dengan 2 adalah sama atau hampir dengan 6? Hasilnya ialah 3 240 PEMBAHAGIAN . 8  2 =  Apakah nombor apabila didarab dengan 2 adalah sama atau hampir dengan 8?  Hasilnya ialah 4. Tentukan hasil bahagi.

Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 11: Langkau 1 tiang ke kiri dari nombor yang dibahagi untuk menempatkan hasil bahagi kerana 6 adalah cukup untuk dibahagi dengan 2. Langkah 12: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi. Jawapan: 486  2 = 243 PEMBAHAGIAN 241 . dari nombor yang dibahagi. 3  2 = 06 Langkah 13: Turunkan hasil darab.

bermula dari tiang ketiga di sebelah kiri abakus. Tunjukkan nombor yang dibahagi. Langkah 2: Tentukan hasil bahagi 6  3 = Apakah nombor apabila didarab dengan 3 adalah sama atau hampir dengan 6?  Hasilnya ialah 2.  Langkah 3: Langkau 1 tiang ke kiri dari nombor yang dibahagi untuk menempatkan hasil bahagi kerana 6 adalah cukup untuk dibahagi dengan 3. 2  3 = 06 242 PEMBAHAGIAN . Langkah 4: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 2: 639  3 = Langkah 1: Tempatkan nombor yang dibahagi.

Tentukan hasil bahagi. 06 dari nombor yang dibahagi. Langkah 8: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi. Langkau 1 tiang ke kiri dari nombor yang dibahagi.  Apakah nombor apabila didarab dengan 3 adalah sama atau hampir dengan 3?  Hasilnya ialah 1. Langkah 7: Tempatkan hasil bahagi. PEMBAHAGIAN 243 . Langkah 6: 3 adalah cukup untuk dibahagi dengan 3. 03 dari nombor yang dibahagi.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 5: Turunkan hasil darab. 1  3 = 03 Langkah 9: Turunkan hasil darab.

Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 10: 9 adalah cukup untuk dibahagi dengan 3. Tentukan hasil bahagi. 09 dari nombor yang dibahagi. 3  3 = 09 Langkah 13: Turunkan hasil darab. Langkah 12: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi. 9  3 =   Apakah nombor apabila didarab dengan 3 adalah sama atau hampir dengan 9? Hasilnya ialah 3 Langkah 11: Langkau 1 tiang ke kiri dari nombor yang dibahagi untuk menempatkan hasil bahagi kerana 9 adalah cukup untuk dibahagi dengan 3. Jawapan: 639  3 = 213 244 PEMBAHAGIAN .

Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 3: 426  3 = Langkah 1: Tempatkan nombor yang dibahagi. PEMBAHAGIAN 245 . Langkah 4: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi. Langkah 2: Tentukan hasil bahagi 4  3 =  Apakah nombor apabila didarab dengan 3 adalah sama atau hampir dengan 4?  Hasilnya ialah 1. 03 dari nombor yang dibahagi. Langkah 3: Langkau 1 tiang ke kiri dari nombor yang dibahagi untuk menempatkan hasil bahagi kerana 4 adalah cukup untuk dibahagi dengan 3. 1  3 = 03 Langkah 5: Turunkan hasil darab. Tunjukkan nombor yang dibahagi. Tempatkan hasil bahagi pada tiang pertama. bermula dari tiang ketiga di sebelah kiri abakus.

Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 6: 1 adalah kurang dari nombor pembahagi 3. Langkah 10: Tentukan hasil bahagi 63 =  Apakah nombor apabila didarab dengan 3 adalah sama atau hampir dengan 6?  Hasilnya ialah 2. 4  3 = 12 Langkah 9: Turunkan hasil darab. Langkah 7: Tempatkan hasil bahagi pada tiang di sebelah kiri nombor yang dibahagi.  Apakah nombor apabila didarab dengan 3 adalah sama atau hampir dengan 12?  Hasilnya ialah 4. 246 PEMBAHAGIAN . 12 dari nombor yang dibahagi. oleh itu kita gunakan 12. Langkah 8: Darabkan hasil bahagi 4 dengan nombor pembahagi.

06 dari nombor yang dibahagi.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 11: Langkau 1 tiang ke kiri dari nombor yang dibahagi untuk menempatkan hasil bahagi 2 kerana 6 adalah cukup untuk dibahagi dengan 3. 2  3 = 06 Langkah 13: Turunkan hasil darab. Jawapan: 426  3 = 142 PEMBAHAGIAN 247 . Langkah 12: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi.

Tunjukkan nombor yang dibahagi iaitu 728. 1  4 = 04 Langkah 5: Turunkan hasil darab. Langkah 2: Tentukan hasil bahagi 7  4=  Apakah nombor apabila didarab dengan 4 adalah sama atau hampir dengan 7?  Hasilnya ialah 1 Langkah 3: Langkau 1 tiang ke kiri dari nombor yang dibahagi untuk menempatkan hasil bahagi kerana 7 adalah cukup untuk dibahagi dengan 4. 04 dari nombor yang dibahagi. bermula dari tiang ketiga di sebelah kiri abakus.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 4: 728  4 = Langkah 1: Tempatkan nombor yang dibahagi. Tempatkan hasil bahagi pada tiang pertama. 248 PEMBAHAGIAN . Langkah 4: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi.

oleh itu kita gunakan 32. 8  4 = 32 Langkah 9: Turunkan hasil darab.  Apakah nombor apabila didarab dengan 4 adalah sama atau hampir dengan 32?  Hasilnya ialah 8. Langkah 7: Tempatkan hasil bahagi pada tiang di sebelah kiri nombor yang dibahagi. . 32 dari nombor yang dibahagi. Langkah 10: Tentukan hasil bahagi 84=  Apakah nombor apabila didarab dengan 4 adalah sama atau hampir dengan 8?  Hasilnya ialah 2 PEMBAHAGIAN 249 .Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 6: 3 adalah kurang dari nombor pembahagi 4. Langkah 8: Darabkan hasil bahagi 8 dengan nombor pembahagi .

Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 11: Langkau 1 tiang ke kiri dari nombor yang dibahagi untuk menempatkan hasil bahagi 2. 08 dari nombor yang dibahagi. Jawapan: 728  4 = 182 250 PEMBAHAGIAN . Langkah 12: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi. 2  4 = 08 Langkah 13: Turunkan hasil darab.

Langkah 4: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi.Abakus Dan Aritmetik Mental 7. 3 digit  1 digit (Berbaki) 835  7 = Contoh 1: Langkah 1: Tempatkan nombor yang dibahagi. bermula dari tiang ketiga di sebelah kiri abakus. Tempatkan hasil bahagi pada tiang pertama. Langkah 2: Tentukan hasil bahagi 8  7=  Apakah nombor apabila didarab dengan 7 adalah sama atau hampir dengan 8?  Hasilnya ialah 1 Langkah 3: Langkau 1 tiang ke kiri dari nombor yang dibahagi untuk menempatkan hasil bahagi kerana 8 adalah cukup untuk dibahagi dengan 7. Tunjukkan nombor yang dibahagi iaitu 835. 1  7 = 07 PEMBAHAGIAN 251 .

Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 5: Turunkan hasil darab, 07 dari nombor yang dibahagi.

Langkah 6: 1 adalah kurang dari nombor pembahagi 7. Oleh itu kita ambil 13.  Apakah nombor apabila didarab dengan 7 adalah sama atau hampir dengan 13?  Hasilnya ialah 1. Langkah 7: Tempatkan hasil bahagi pada tiang di sebelah kiri nombor yang dibahagi.

Langkah 8: Darabkan hasil bahagi 1 dengan nombor pembahagi 7. 1  7 = 07 Langkah 9: Turunkan hasil darab, 07 dari nombor yang dibahagi.

252

PEMBAHAGIAN

Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 10: Tentukan hasil bahagi 65  7 =  Apakah nombor apabila didarab dengan 7 adalah sama atau hampir dengan 65?  Hasilnya ialah ialah 9. Langkah 11: Tempatkan hasil bahagi 9 di sebelah kiri nombor yang dibahagi.

Langkah 12: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi. 9  7 = 63 Langkah 13: Turunkan hasil darab, 63 dari nombor yang dibahagi.

Jawapan: 835  7 = 119 baki 2

PEMBAHAGIAN

253

Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 2: 507 ÷ 4 =

Langkah 1: Tempatkan nombor yang dibahagi. Tunjukkan nombor yang dibahagi, bermula dari tiang ketiga di sebelah kiri abakus.

Langkah 2: Tentukan hasil bahagi 5÷4=  Apakah nombor apabila didarab dengan 4 adalah sama atau hampir dengan 5?  Hasilnya ialah 1. Langkah 3: Langkau 1 tiang ke kiri nombor yang dibahagi untuk menempatkan hasil bahagi kerana 5 adalah cukup untuk dibahagi dengan 4. Tempatkan hasil bahagi pada tiang pertama.

Langkah 4: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi 1 × 4 = 04 Langkah 5: Turunkan hasil darab, 04 dari nombor yang dibahagi.

254

PEMBAHAGIAN

Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 6: 1 adalah kurang dari nombor pembahagi. Oleh itu kita ambil 10 untuk dibahagi 4. 10 ÷ 4 = Tentukan hasil bahagi  Apakah nombor apabila didarab dengan 4 adalah sama atau hampir dengan 10.  Hasilnya ialah 2. Langkah 7: Tempatkan hasil bahagi pada tiang di sebelah kiri nombor yang dibahagi.

Langkah 8: Darabkan hasil bahagi 2 dengan nombor pembahagi 2  4 = 08 Langkah 9: Turunkan hasil darab, 08 dari nombor yang dibahagi.

Langkah 10: 2 adalah kurang dari nombor pembahagi. Oleh itu kita ambil 27 untuk dibahagi dengan 4. 27 ÷ 4 = Tentukan hasil bahagi  Apakah nombor apabila didarab dengan 4 adalah sama atau hampir dengan 27.  Hasilnya ialah 6

PEMBAHAGIAN

255

Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 11: Tempatkan hasil bahagi 6 di sebelah kiri nombor yang dibahagi.

Langkah 12: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi. 6 × 4 = 24 Langkah 13: Turunkan hasil darab, 24 dari nombor yang dibahagi.

Jawapan: 507 ÷ 4 = 126 baki 3

256

PEMBAHAGIAN

Abakus Dan Aritmetik Mental Aritmetik Mental: (3d ÷ 1d) Contoh 1: 435  5 =

Langkah 1: Secara mental, naikkan 435 bermula dari tiang ketiga sebelah kiri abakus.

Langkah 2: Ingatkan nombor pembahagi 5. Langkah 3: Bahagi 43 dengan 5, hasil bahaginya ialah 8. Ingatkan hasil bahaginya adalah 8.

Langkah 4: Secara mental, tolakkan hasil darab 8  5 = 40 dari 43.

Langkah 5: Kumpulkan baki 3 dengan 5 dan hasilnya ialah 35.

PEMBAHAGIAN

257

Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 6: Bahagi 35 dengan 5 dan hasil bahaginya adalah 7. Ingatkan hasil bahagi 7. Langkah 7: Secara mental. Jawapan: 435  5 = 87 258 PEMBAHAGIAN . turunkan hasil darab 7  5 = 35 dari nombor yang dibahagi.

Ingatkan hasil bahaginya adalah 1. Langkah 3: Bahagikan 9 dengan 3. hasil bahaginya ialah 1. Langkah 5: Bahagikan 4 dengan 3. tolakkan 3 × 3 = 09 dari 9. Ingatkan hasil bahaginya adalah 3. Langkah 2: Ingatkan nombor pembahagi 3. naikkan 945 bermula dari tiang ketiga sebelah kiri abakus.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 2: 945 ÷ 3 = Langkah 1: Secara mental. Langkah 4: Secara mental. hasil bahaginya ialah 3. PEMBAHAGIAN 259 .

Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 6: Secara mental. tolakkan 1 × 3 = 03 dari 4. hasil bahaginya ialah 5. Langkah 7: Bahagikan 15 dengan 3. Langkah 8: Secara mental. Ingatkan hasil bahaginya adalah 5. tolakkan hasil darab 5 × 3 = 15 dari 15. Jawapan: 945 ÷ 3 = 315 Latihan: 1) 2) 3) 260 252  4 = 432  6 = 112  2 = PEMBAHAGIAN 4) 5) 711  9 = 972  4 = .

Abakus Dan Aritmetik Mental 8. Langkah 3: Langkau 1 tiang ke kiri dari nombor yang dibahagi untuk menempatkan hasil bahagi kerana 4 adalah cukup untuk dibahagi dengan 2. Langkah 4: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi 2 × 2 = 04 PEMBAHAGIAN 261 . Langkah 2: Tentukan hasil bahagi 4÷2=  Apakah nombor apabila didarab dengan 2 adalah sama atau hampir dengan 4. 4 digit  1 digit (Tanpa Baki) 4286 ÷ 2 = Contoh 1: Langkah 1: Tempatkan nombor yang dibahagi 4 286 bermula dari tiang ketiga di sebelah kiri abakus.  Hasilnya ialah 2. Tempatkan hasil bahagi pada tiang pertama.

Langkah 6: Tentukan hasil bahagi . 04 dari nombor yang dibahagi.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 5: Turunkan hasil darab. Langkah 8: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi 1  2 = 02 Langkah 9: Turunkan hasil darab. 2 ÷ 2=   Apakah nombor apabila didarab dengan 2 adalah sama atau hampir dengan 2? Hasilnya ialah 1. Langkah 7: Langkau 1 tiang ke kiri dari nombor yang dibahagi untuk menempatkan hasil bahagi kerana 2 adalah cukup untuk dibahagi dengan 2. 262 PEMBAHAGIAN . 02 dari nombor yang dibahagi.

Langkah 12: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi 4 × 2 = 08 Langkah 13: Turunkan hasil darab.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 10: Tentukan hasil bahagi 8÷2=  Apakah nombor apabila didarab dengan 2 adalah sama atau hampir dengan 8?  Hasilnya ialah 4. PEMBAHAGIAN 263 . Langkah 11: Langkau 1 tiang ke kiri dari nombor yang dibahagi untuk menempatkan hasil bahagi kerana 8 adalah cukup untuk dibahagi dengan 2. 08 dari nombor yang dibahagi Langkah 14: Tentukan hasil bahagi 6÷2=  Apakah nombor apabila didarab dengan 2 adalah sama atau hampir dengan 6?  Hasilnya ialah 3.

06 dari nombor yang dibahagi Jawapan: 4286 ÷ 2 = 2143 264 PEMBAHAGIAN . Langkah 16: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi 6 × 2 = 06 Langkah 17: Turunkan hasil darab.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 15: Langkau 1 tiang ke kiri dari nombor yang dibahagi untuk menempatkan hasil bahagi kerana 6 adalah cukup untuk dibahagi dengan 2.

Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 2: 8958 ÷ 6 = Langkah 1: Tempatkan nombor yang dibahagi. 06 dari nombor yang dibahagi. Langkah 3: Langkau 1 tiang ke kiri dari nombor yang dibahagi untuk menempatkan hasil bahagi kerana 8 adalah cukup untuk dibahagi dengan 6. Langkah 2: Tentukan hasil bahagi 8÷6=  Apakah nombor apabila didarab dengan 6 adalah sama atau hampir dengan 8?  Hasilnya ialah1. Langkah 4: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi 1 × 6 = 06 Langkah 5: Turunkan hasil darab. Tempatkan hasil bahagi pada tiang pertama. Tunjukkan nombor yang dibahagi bermula dari tiang ketiga di sebelah kiri abakus. PEMBAHAGIAN 265 .

Oleh itu. 24 dari nombor yang dibahagi. Tentukan hasil bahagi 55 ÷ 6 =  Apakah nombor apabila didarab dengan 6 adalah sama atau hampir dengan 55?  Hasilnya ialah 9. kita ambil 55 untuk dibahagikan dengan 6.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 6: 2 adalah kurang dari nombor pembahagi. Oleh itu. kita ambil 29 untuk dibahagikan dengan 6. Langkah 10: 5 adalah kurang dari nombor pembahagi. Langkah 8: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi 4  6 = 24 Langkah 9: Turunkan hasil darab. 266 PEMBAHAGIAN . Tentukan hasil bahagi 29 ÷ 6 =   Apakah nombor apabila didarab dengan 6 adalah sama atau hampir dengan 29? Hasilnya ialah 4. Langkah 7: Tempatkan hasil bahagi 4 di sebelah kiri nombor yang dibahagi.

Langkah 12: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi 9 × 6 = 54 Langkah 13: Turunkan hasil darab. Oleh itu. PEMBAHAGIAN 267 . 54 dari nombor yang dibahagi. Langkah 15: Tempatkan hasil bahagi 3 di sebelah kiri nombor yang dibahagi. kita ambil 18 untuk dibahagikan dengan 6. Tentukan hasil bahagi 18 ÷ 6 =  Apakah nombor apabila didarab dengan 6 adalah sama atau hampir dengan 18?  Hasilnya ialah 3.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 11: Tempatkan hasil bahagi 9 di sebelah kiri nombor yang dibahagi. Langkah 14: 1 adalah kurang dari nombor pembahagi.

Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 16: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi 3 × 6 = 18 Langkah 17: Turunkan hasil darab. 18 dari nombor yang dibahagi Jawapan: 8958 ÷ 6 = 1493 Latihan: 1) 4) 8860 ÷ 5 = 9289 ÷ 7 = 2) 5) 6284 ÷ 4 = 9828 ÷ 9 = 3) 7524 ÷ 6 = 268 PEMBAHAGIAN .

kita ambil 24 untuk dibahagikan dengan 3. Langkah 4: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi 8 × 3 = 24 PEMBAHAGIAN 269 . Langkah 3: Tempatkan hasil bahagi 8 di sebelah kiri nombor yang dibahagi. Tentukan hasil bahagi 24 ÷ 3 =   Apakah nombor apabila didarab dengan 3 adalah sama atau hampir dengan 24? Hasilnya ialah 8. bermula dari tiang ketiga di sebelah kiri abakus Langkah 2: 2 adalah kurang dari nombor pembahagi. Oleh itu.Abakus Dan Aritmetik Mental 4 digit  1 digit (Berbaki) Contoh 3: 2489 ÷ 3 = Langkah 1: Tempatkan nombor yang dibahagi Tunjukkan nombor yang dibahagi.

Langkah 8: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi. 24 dari nombor yang dibahagi. 06 dari nombor yang dibahagi. Langkah 7: Langkau 1 tiang ke kiri dari nombor yang dibahagi untuk menempatkan hasil bahagi kerana 8 adalah cukup untuk dibahagi dengan 2. 270 PEMBAHAGIAN .Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 5: Turunkan hasil darab. Langkah 6: Tentukan hasil bahagi 8 ÷ 3=   Apakah nombor apabila didarab dengan 3 adalah sama atau hampir dengan 8? Hasilnya ialah 2. 2  3 = 06 Langkah 9: Turunkan hasil darab.

Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 10: 2 adalah kurang dari nombor pembahagi. 27 dari nombor yang dibahagi. Langkah 12: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi 9 × 3 = 27 Langkah 13: Turunkan hasil darab. Oleh itu. Langkah 11: Tempatkan hasil bahagi 9 di sebelah kiri nombor yang dibahagi. kita ambil 29 untuk dibahagikan dengan 3. Jawapan: 2489 ÷ 3 = 829 baki 2 Latihan: 1) 7863 ÷ 6 = 4) 5289 ÷ 8 = 2) 5) 9284 ÷ 5 = 7828 ÷ 3 = 3) 5534 ÷ 4 = PEMBAHAGIAN 271 . Tentukan hasil bahagi 29 ÷ 3 =  Apakah nombor apabila didarab dengan 3 adalah sama atau hampir dengan 29?  Hasilnya ialah 9.

Langkah 4: Secara mental. 272 PEMBAHAGIAN .Abakus Dan Aritmetik Mental Aritmetik Mental 4 digit  1 digit Contoh 1: 8556 ÷ 6 = Langkah 1: Secara mental. naikkan 8556 bermula dari tiang ketiga di sebelah kiri abakus. Langkah 3: Bahagikan 8 dengan 6. Langkah 5: Kumpulkan baki 2 dengan 5 dan hasilnya ialah 25. Langkah 2: Ingatkan nombor pembahagi 6. tolakkan 6 dari 8. Ingatkan hasil bahaginya adalah 1. hasil bahaginya ialah 1.

PEMBAHAGIAN 273 .Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 6: Bahagi 25 dengan 6. Hasil bahaginya adalah 4. Langkah 7: Secara mental. Ingatkan hasil bahaginya adalah 4. Langkah 8: Kumpulkan baki 1 dengan 5 dan hasilnya ialah 15. Langkah 9: Bahagi 15 dengan 6. Ingatkan hasil bahaginya adalah 2 Langkah 10: Secara mental. tolakkan hasil darab 2 × 6 = 12 dari 15 Langkah 11: Kumpulkan baki 3 dengan 6 dan hasilnya ialah 36. tolakkan hasil darab 4 × 6 = 24 dari 25. Hasil bahaginya adalah 2.

Jawapan: 8556 ÷ 6 = 1426 Latihan: 1) 4) 2688 ÷ 2 = 8495 ÷ 5 = 2) 5) 6132 ÷ 4 = 5173 ÷ 7 = 3) 3285 ÷ 3 = 274 PEMBAHAGIAN . Hasil bahaginya adalah 6. Langkah 13: Secara mental. tolakkan hasil darab 6 × 6 = 36 dari 36. Ingatkan hasil bahaginya adalah 6.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 12: Bahagi 36 dengan 6.

Anggarkan 48 ÷ 20  2 Langkah 3: Oleh kerana 48 > 21.Abakus Dan Aritmetik Mental 9. Langkah 4: Tolakkan 2 × 21 dari nombor yang dibahagi. Langkau 1 tiang di sebelah kiri nombor yang dibahagi dan tempatkan 2. Turunkan hasil darab 2 × 1 = 02 bermula dari tiang ketiga. Turunkan hasil darab 2 × 2 = 04 bermula dari tiang kedua. Langkah 2: Fikirkan nombor pembahagi sebagai 20 kerana 21 adalah hampir dengan 20. Langkah 5: Anggarkan hasil bahagi 63 ÷ 21 = 3 PEMBAHAGIAN 275 . 3 digit  2 digit (Tanpa Baki) 483 ÷ 21 = Contoh 1: . Langkah 1: Tempatkan nombor yang dibahagi 483 bermula dari tiang ketiga di sebelah kiri abakus.

276 PEMBAHAGIAN . Langkau 1 tiang di sebelah kiri nombor yang dibahagi dan tempatkan 3. Langkah 7: Tolakkan 3 × 21 dari nombor yang dibahagi Turunkan hasil darab 3 × 2 = 06 bermula dari tiang ketiga. hasil bahagi ialah 3 – 2 + 1 = 2 digit. Jawapan: 483 ÷ 21 = 23 Semak Jawapan: 483 ÷ 21 = Nombor yang dibahagi ialah 3 digit Nombor pembahagi ialah 2 digit 48 > 21 Oleh itu.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 6: Oleh kerana 63 > 21. Turunkan hasil darab 3 × 1 = 03 bermula dari tiang keempat.

Langkah 4: Tolakkan 2 × 28 dari nombor yang dibahagi. Turunkan hasil darab 2 × 2 = 04 bermula dari tiang kedua. 3 digit  2 digit (Berbaki) 834 ÷ 28 = Contoh 2: Langkah 1: Tempatkan nombor yang dibahagi 834 bermula dari tiang ketiga di sebelah kiri abakus. Anggarkan 83 ÷ 28  2 Langkah 3: Oleh kerana 83 > 28. PEMBAHAGIAN 277 . Langkau 1 tiang di sebelah kiri nombor yang dibahagi dan tempatkan 2. Langkah 2: Fikirkan nombor pembahagi sebagai 30 kerana 28 adalah hampir dengan 30. Turunkan hasil darab 2 × 8 = 16 bermula dari tiang ketiga.Abakus Dan Aritmetik Mental 10.

kita perlu menganggarkan 274 ÷ 28 = ? Anggaran hasil bahagi ialah 9.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 5: Oleh kerana 28 > 27. Jawapan: 834 ÷ 28 = 29 baki 22 Semak Jawapan: 834 ÷ 28 = Nombor yang dibahagi ialah 3 digit Nombor pembahagi ialah 2 digit 83 > 28 Oleh itu. Langkah 6: Tempatkan anggaran hasil bahagi pada tiang kedua. Turunkan hasil darab 9 × 2 = 18 bermula dari tiang ketiga. Langkah 7: Tolakkan 9 × 28 dari nombor yang dibahagi. 278 PEMBAHAGIAN . So. hasil bahaginya ialah 3 – 2 + 1 = 2 digit. Turunkan hasil darab 9 × 8 = 72 bermula dari tiang keempat.

Langkau 1 tiang di sebelah kiri nombor yang dibahagi untuk menempatkan hasil bahagi kerana nombor pertama nombor yang dibahagi adalah cukup untuk dibahagi oleh nombor pembahagi. Langkah 3: Oleh kerana 86 > 32.Abakus Dan Aritmetik Mental 3 digit  2 digit (Tanpa Baki) Contoh 3: 869 ÷ 32 = Langkah 1: Tempatkan nombor yang dibahagi 869 bermula dari tiang ketiga di sebelah kiri abakus.  Apakah nombor apabila didarab dengan 3 adalah sama atau kurang dari 8?  Hasilnya ialah 2. Langkah 2: Tentukan hasil bahagi 86 ÷ 32 Anggarkan nombor pembahagi ialah 30 kerana 32 adalah hampir dengan 30. 2 × 32 = 64 PEMBAHAGIAN 279 . Langkah 4: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi.

Turunkan hasil darab 7 × 32 = 224 bermula dari tiang ketiga. Langkah 6: Tentukan hasil bahagi 229 ÷ 30  Apakah nombor apabila didarab dengan 30 adalah sama atau kurang dari 229?  Hasilnya ialah 7. Jawapan: 869 ÷ 32 = 27 baki 5 280 PEMBAHAGIAN . Langkah 8: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 5: Turunkan hasil darab dari nombor yang dibahagi. Langkah 7: Tempatkan hasil bahagi pada tiang pertama di sebelah kiri nombor yang dibahagi kerana nombor pertama nombor yang dibahagi adalah lebih kecil dari nombor pertama nombor pembahagi.

hasil bahagi ialah 3 – 2 + 1 = 2 digit.Abakus Dan Aritmetik Mental Semak Jawapan: 869 ÷ 32 = Nombor yang dibahagi ialah 3 digit Nombor pembahagi ialah 2 digit 86 > 32 Oleh itu. Latihan: 1) 4) 405 ÷ 15 = 580 ÷ 38 = 2) 5) 683 ÷ 31 = 178 ÷ 21 = 3) 800 ÷ 42 = PEMBAHAGIAN 281 .

Langkah 3: Langkau 1 tiang di sebelah kiri nombor yang dibahagi untuk menempatkan hasil bahagi 2 kerana 8 adalah cukup untuk dibahagi oleh 4. 282 PEMBAHAGIAN . 2 × 4 = 08 Langkah 5: Turunkan hasil darab 08 dari nombor yang dibahagi. Langkah 2: Tentukan hasil bahagi 8÷4  Apakah nombor apabila didarab dengan 4 hasilnya adalah sama atau kurang dari 8?  Hasilnya ialah 2.Abakus Dan Aritmetik Mental 11. Bahagi Dengan ‘Sifar’ Pada Tengah Nombor Yang Dibahagi 8004 ÷ 4 = Contoh 1: Langkah 1: Tempatkan nombor yang dibahagi 8004 bermula dari tiang ketiga di sebelah kiri abakus. Langkah 4: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi.

Jawapan: 8004 ÷ 4 = 2001 Semak Jawapan: 8004 ÷ 4 = Nombor yang dibahagi ialah 4 digit Nombor pembahagi ialah 1 digit Digit pertama nombor yang dibahagi (8 ) > nombor pembahagi (4) Oleh itu. 1 × 4 = 04 Langkah 9: Turunkan hasil darab 04 dari nombor yang dibahagi. Langkah 7: Langkau 1 tiang di sebelah kiri nombor yang dibahagi untuk menempatkan hasil bahagi 1 kerana 4 adalah cukup untuk dibahagi oleh 4. 4÷4  Apakah nombor apabila didarab dengan 4 hasilnya adalah sama atau kurang dari 4?  Hasilnya ialah 1. PEMBAHAGIAN 283 .Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 6: Tentukan hasil bahagi. hasil bahagi ialah 4 – 1 + 1 = 4 digit. Langkah 8: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi.

Langkah 2: Tentukan hasil bahagi 6÷4  Apakah nombor apabila didarab dengan 4 hasilnya adalah sama atau kurang dari 6?  Hasilnya ialah 1.Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 2: 6028 ÷ 4 = Langkah 1: Tempatkan nombor yang dibahagi 6028 bermula dari tiang ketiga di sebelah kiri abakus. 284 PEMBAHAGIAN . 1 × 4 = 04 Langkah 5: Turunkan hasil darab 04 dari nombor yang dibahagi. Langkah 3: Langkau 1 tiang di sebelah kiri nombor yang dibahagi untuk menempatkan hasil bahagi 1 kerana 6 adalah cukup untuk dibahagi oleh 4. Langkah 4: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi.

Langkah 7: Tempatkan hasil bahagi 5 di tiang kedua kerana kita menggunakan dua digit dari nombor yang dibahagi.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 6: Tentukan hasil bahagi 20 ÷ 4  Apakah nombor apabila didarab dengan 4 hasilnya adalah sama atau kurang dari 20?  Hasilnya ialah 5. Langkah 8: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi. Langkah 10: Tentukan hasil bahagi 28 ÷ 4  Apakah nombor apabila didarab dengan 4 hasilnya adalah sama atau kurang dari 28?  Hasilnya ialah 7. PEMBAHAGIAN 285 . 5 × 4 = 20 Langkah 9: Turunkan hasil darab 20 dari nombor yang dibahagi.

(Jangan langkau sebarang tiang kerana dua digit nombor yang dibahagi digunakan) Langkah 12: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi. hasil bahagi ialah 4 – 1 + 1 = 4 digit. 7 × 4 = 28 Langkah 13: Turunkan hasil darab 20 dari nombor yang dibahagi. Jawapan: 6028 ÷ 4 = 1507 Semak Jawapan: 6028 ÷ 4 = Nombor yang dibahagi ialah 4 digit Nombor pembahagi ialah 1 digit Digit pertama nombor yang dibahagi (6) > nombor pembahagi (4) Oleh itu.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 11: Tempatkan hasil bahagi di sebelah kiri nombor yang dibahagi. 286 PEMBAHAGIAN .

2 × 3 = 06 Langkah 5: Turunkan hasil darab 06 dari nombor yang dibahagi. Jawapan: 6000 ÷ 30 = 200 PEMBAHAGIAN 287 .Abakus Dan Aritmetik Mental Contoh 3: 6000 ÷ 30 = Langkah 1: Tempatkan nombor yang dibahagi 6000 bermula dari tiang ketiga di sebelah kiri abakus. Langkah 2: Tentukan hasil bahagi 6000 ÷ 30  Apakah nombor apabila didarab dengan 3 hasilnya adalah sama atau kurang dari 6?  Hasilnya ialah 2. Langkah 3: Langkau 1 tiang di sebelah kiri nombor yang dibahagi untuk menempatkan hasil bahagi 2 kerana nombor yang dibahagi adalah cukup untuk dibahagi oleh nombor pembahagi Langkah 4: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi.

hasil bahagi ialah 4 – 2 + 1 = 3 digit.Abakus Dan Aritmetik Mental Semak Jawapan: 6000 ÷ 30 = Nombor yang dibahagi ialah 4 digit Nombor pembahagi ialah 2 digit Digit pertama nombor yang dibahagi adalah lebih besar dari nombor pertama nombor pembahagi. Oleh itu. 288 PEMBAHAGIAN .

maka bilangan digit hasil bahagi ialah m – n + 1. abaikan titik perpuluhan dan anggaplah nombor yang dibahagi dan nombor pembahagi sebagai nombor bulat. PEMBAHAGIAN 289 .5 = Contoh 1: Langkah 1: Tempatkan nombor yang dibahagi bermula dari tiang ketiga dari kiri Langkah 2: Tentukan hasil bahagi   35 ÷ 5 Apakah nombor apabila didarab dengan 5 adalah sama atau kurang dari 35? Hasilnya ialah 7. Di akhir operasi. 35. Jika digit pertama nombor yang dibahagi adalah lebih kecil dari digit pertama nombor pembahagi.Abakus Dan Aritmetik Mental 12.6 ÷ 0. bilangan digit hasil bahagi boleh ditentukan dengan kaedah berikut:   Jika digit pertama nombor yang dibahagi adalah sama atau lebih besar dari digit pertama nombor pembahagi. Bahagi Nombor Perpuluhan Membahagi nombor perpuluhan. maka bilangan digit hasil bahagi ialah m – n.

290 PEMBAHAGIAN . Langkah 7: Langkau 1 tiang ke kiri nombor yang dibahagi dan tempatkan hasil bahagi 1.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 3: Tempatkan hasil bahagi 7 di sebelah kiri nombor yang dibahagi Langkah 4: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi 7 × 5 = 35 Langkah 5: Turunkan hasil darab 35 dari nombor yang dibahagi Langkah 6: Tentukan hasil bahagi 6÷5=  Apakah nombor apabila didarab dengan 5 adalah sama atau kurang dari ?  Hasilnya ialah 1.

10 ÷ 5 =  Apakah nombor apabila didarab dengan 5 adalah sama atau kurang dari 10?  Hasilnya ialah 2. 1 × 5 = 05 Langkah 9: Turunkan hasil darab 05 dari nombor yang dibahagi. PEMBAHAGIAN 291 .Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 8: Darabkan hasil bahagi dengan nombor pembahagi. 2 × 5 = 10 Langkah 13: Turunkan hasil darab 10 dari nombor yang dibahagi. Langkah 12: Darab hasil bahagi dengan nombor pembahagi. Langkah 11: Tempatkan hasil bahagi 2 di sebelah kiri nombor yang dibahagi. Langkah 10: Tentukan hasil bahagi.

2 Jawapan: 35.2 292 PEMBAHAGIAN .5 = 71. 35. Tentukan bilangan digit pada jawapan: Bilangan digit pada nombor yang dibahagi ialah 2.6 ÷ 0. m – n = 2 – 0 = 2 digit Jadi.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 14: Kita dapat 712.5 = 71.6 ÷ 0. Bilangan digit nombor pembahagi ialah 0 Digit pertama nombor yang dibahagi ‘3’ adalah kurang dari digit pertama pada nombor pembahagi ‘5’ Oleh itu.

63 ÷ 2. Langkah 3: Langkau 1 tiang di sebelah kiri nombor yang dibahagi dan tempatkan hasil bahagi 3 kerana 85 > 25. Langkah 4: Tolakkan 3 × 26 dari nombor yang dibahagi.6 = Langkah 1: Tempatkan nombor yang dibahagi bermula dari tiang ketiga dari kiri. Turunkanhasil darab 3 × 2 = 06 bermula dari tiang kedua. PEMBAHAGIAN 293 . Langkah 2: Anggarkan hasil bahagi 85 ÷ 26 =  Apakah nombor apabila didarab dengan 26 adalah sama atau kurang dari 85?  Hasilnya ialah 3.Abakus Dan Aritmetik Mental Bahagi Nombor perpuluhan Contoh 2: 85. Turunkanhasil darab 3 × 6 = 18 bermula dari tiang ketiga.

Langkah 6: Tempatkan hasil bahagi 2 pada tiang kedua.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 5: Anggarkan hasil bahagi. Langkah 7: Tolakkan 2 × 26 dari nombor yang dibahagi. Langkah 8: Anggarkan hasil bahagi. 76 ÷ 26 =  Apakah nombor apabila didarab dengan 26 adalah sama atau kurang dari 76?  Hasilnya ialah 2. Turunkan hasil darab 2 × 6 = 12 bermula dari tiang keempat. Turunkan hasil darab 2 × 2 = 04 bermula dari tiang ketiga. 243 ÷ 26 =  Apakah nombor apabila didarab dengan 26 adalah sama atau kurang dari 243?  Hasilnya ialah 9. 294 PEMBAHAGIAN .

Langkah 10: Tolakkan 9 × 26 dari nombor yang dibahagi. Turunkan hasil darab 9 × 6 = 54 bermula dari tiang kelima. 90 ÷ 26 =  Apakah nombor apabila didarab dengan 26 adalah sama atau kurang dari 90?  Hasilnya ialah 3. Langkah 12: Langkau 1 tiang di sebelah kiri nombor yang dibahagi dan tempatkan hasil bahagi 3 kerana 90 > 26. Langkah 11: Anggarkan hasil bahagi. Turunkan hasil darab 9 × 2 = 18 bermula dari tiang keempat.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 9: Tempatkan hasil bahagi 9 di sebelah kiri nombor yang dibahagi. PEMBAHAGIAN 295 .

Langkah 15: Tempatkan hasil bahagi 4 di sebelah kiri nombor yang dibahagi.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 13: Tolakkan 3 × 26 dari nombor yang dibahagi. Turunkan hasil darab 4 × 2 = 08 bermula dari tiang keenam. . Turunkan hasil darab 3 × 2 = 06 bermula dari tiang kelima. Langkah 16: Tolakkan 4 × 26 dari nombor yang dibahagi. 296 PEMBAHAGIAN . 120 ÷ 26 =  Apakah nombor apabila didarab dengan 26 adalah sama atau kurang dari 120?  Hasilnya ialah 4. Turunkan hasil darab 4 × 6 = 24 bermula dari tiang ketujuh. Turunkan hasil darab 3 × 6 = 18 bermula dari tiang keenam Langkah 14: Anggarkan hasil bahagi.

63 ÷ 2.934 Jawapan: 85.Abakus Dan Aritmetik Mental Langkah 17: Kita dapat 32934 Tentukan bilangan digit pada jawapan: Bilangan digit pada nombor yang dibahagi ialah 2. Bilangan digit nombor pembahagi ialah 1 Digit pertama nombor yang dibahagi ‘8’ adalah kurang dari digit pertama pada nombor pembahagi ‘2’ Oleh itu. m – n + 1 = 2 – 1 + 1 = 2 digit Jadi.93 (2 tempat titik perpuluhan) PEMBAHAGIAN 297 .6 = 32.63 ÷ 2. 85.6 = 32.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful