FAKULTI PENDIDIKAN DAN BAHASA

SEMESTER MEI / TAHUN 2012

HBML1203

PENGENALAN FONETIK DAN FONOLOGI BAHASA MELAYU

NO. MATRIKULASI NO. KAD PENGNEALAN NO. TELEFON E-MEL

: : : :

750630125717001 750630 - 12 - 5717 0138576005 pang5tausug@yahoo.com

PUSAT PEMBELAJARAN

:

PUSAT PEMBELAJARAN TAWAU

MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203

Isi Kandungan

Muka Surat

1.0 Pengenalan

2

2.0 Penghasilan Bunyi-Bunyi Vokal dan Konsonan Bahasa Melayu

3

2.1 Penghasilan Bunyi Vokal Bahasa Melayu

3-7

2.2 Penghasilan Bunyi Konsonan Bahasa Melayu

7 - 14

3.0 Perbezaan Di Antara Fonem dan Alofon Dalam Sistem fonologi Bahasa Melayu

15 - 16

4.0 Ciri-ciri Suprasegmental Bahasa Melayu dan Kepentingannya dalam Pengajaran Kemahiran Lisan

16 - 18

5.0 Penutup

18

Rujukan

1

lidah. Menurut Arbak Othman ( 1983 ). Manakala Kamus Dewan pula menjelaskan. Alat pertuturan ini sememangnya kompleks. Fonologi dan fonetik melibatkan organ tutur manusia secara langsung. fonetik ialah ilmu bahasa ( linguistik ) yang berkaitan dengan penyebutan kata dan lambang yang menunjukkan sebutannya. Asmah Hj. Contohnya bibir. Terdapat banyak alat artikulasi manusia dan setiap satunya mempunyai kedudukan dan fungsi yang berbeza dalam menghasilkan bunyi bahasa. Unsur tersebut ialah udara dan merupakan sumber tenaga utama penghasilan bunyi bahasa. Mengikut kamus linguistik ( Harimutri Kridalaksana. fonetik bertujuan mengkaji unsur-unsur bunyi bahasa yang digunakan dalam pertuturan. Dalam erti kata yang lebih luas. tetapi teratur dengan menggunakan kod-kod tertentu. Organ tutur manusia ini disebut alat artikulasi atau artikulatorr. Udara disedut ke dalam paru-paru dan dihembus keluar bersama-sama sewaktu kita sedang bernafas. terutamannya bunyi yang digunakan di dalam pertuturan. Manakala fonetik pula bermaksud bidang yang mengkaji segala bunyi bahasa yang dihasilkan oleh alat-alat artikulasi manusia dan ia memberi lambang kepada bunyi-bunyi tersebut. 1984 ) memberikan definisi fonologi sebagai bidang dalam linguistik yang menyelidik bunyi-bunyi bahasa mengikut fungsinya. Bidang fonologi merupakan satu cabang ilmu yang mengkaji tentang sistem bunyi yang diucapkan oleh manusia yang berfungsi atau dalam bahasa yang lebih mudah difahami oleh kedua-dua belah pihak. kemudiannya mendapat halangan di berbagai-bagai tempat alat artikulasi dan berbagai-bagai cara hingga terhasillah bunyi-bunyi bahasa. Secara khususnya. Fonologi juga ialah kajian tentang sistem bunyi bahasa yang sangat luas dan mempunyai berbagai-bagai teori bahasa. Fonetik dibahagikan lagi kepada tiga iaitu fonetik penghasilan bunyi. Fonetik ialah untuk mengkaji penyebutan bunyi manusia. tetapi amat berperanan dalam penghasilan bunyi bahasa. fonologi berhubung dengan anatomi dan fisiologi yang berkaitan dengan organ-organ ujaran dan bagaimana manusia menggunakan organ-organ tersebut. fonetik adalah kajian tentang bunyi-bunyi. fonologi merupakan kajian tentang bunyi sebutan dalam sesuatu bahasa. Namun demikian. 2 .MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 1. fonetik akustik dan fonetik auditori. lelangit dan pita suara.0 Pengenalan Bahasa merupakan alat komunikasi yang penting bagi manusia. Udara yang dihembuskan itu. Omar ( 1986 ) mengatakan bahasa yang digunakan oleh manusia adalah menggunakan alat-alat ujaran yang terdapat dalam tubuh badan manusia itu sendiri. Maksud dan makna fonologi menurut kamus dewan. terdapat unsur yang dikategorikan sebagai alat artikulasi manusia.

1. lelangit lembut dan pita suara dalam penghasilan bunyi vokal-vokal bahasa melayu. kita perlu peka bahawa terdapat lapan jenis huruf vokal yang wujud dalam bahasa melayu. Bunyi yang dihasilkan dengan cara demikian dipanggil bunyi vokal. Bunyi itu dipengaruhi oleh kedudukan lidah dan bentuk bibir sahaja. Aliran udara itu kemudiannya terganggu oleh alat-alat sebutan tadi semasa melalui rongga mulut atau rongga hidung. 2.MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 2. Vokal dalam bahasa melayu boleh dikategorikan sebagai vokal hadapan. Pita suara dirapatkan supaya udara keluar dapat mengetarkan selaput suara. Secara kasar bunyi-bunyi dapat dihasilkan dengan dua cara. Bunyi yang dikeluarkan dengan cara demikian dikatakan bunyi konsonan. vokal belakang dan vokal tengah. anak tekak. Kedua ialah bunyi yang dihasilkan dengan menekan udara keluar dari paru-paru.1.1. Dalam pertuturan sebenar. Pertama bunyi itu dikeluarkan dengan cara udara itu tidak terganggu dalam rongga mulut. Huraian berikut menyatakan peranan dan keadaan serta kedudukan alat-alat artikulasi seperti bibir. depan lidah dinaikkan setinggi yang mungkin ke arah lelangit keras tetapi tidak sampai menyentuh lelangit keras dan anak tekak dan lelangit lembut dinaikkan bagi menutup rongga hidung supaya udara tidak keluar melalui hidung udara dari paru-paru keluar ke rongga hidung.2 Vokal Hadapan Sempit [ i ] Untuk menghasilkan vokal ini keadaan bibir hampar.0 Penghasilan Bunyi-bunyi Konsonan dan Vokal Bahasa Melayu. bermakna pita suara bergetar dan aliran udara keluar tanpa sekatan.2 : Vokal hadapan sempit [i] 3 . Semua vokal dalam bahasa melayu bersuara.1 Penghasilan Bunyi Vokal Bahasa Melayu Vokal dihasilkan tanpa apa sekatan semasa diujarkan. 2. Udara keluar melalui rongga mulut dengan tidak tersekat atau terhimpit dan sebagainya.1 Vokal Hadapan 2. lidah. Rajah 2.

Untuk membunyikannya keadaan bibir hampar. hadapan lidah dinaikkan separuh luas yang bergerak ke arah lelangit keras.4 Vokal Hadapan Separuh Luas [ǝ] Cara membunyikan vokal ini. depan lidah dinaikkan setinggi yang mungkin ke arah gigi. Tengah [teleng] [leher] Akhir [tauge] [tempe] 4 .3 Vokal Hadapan Separuh Sempit [e] Vokal ini terletak di tengah bahagian hadapan mulut. Rajah 2.1. keadaan bibir hampar.MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 Bunyi yang dihasilkan ialah seperti pada perkataan berikut: Awal [ikan] [ibu] Tengah [bila] [tiba] Akhir [tali] [padi] 2.1. hujung lidah mencecahi gigi dan gusi sebelah bawah.1. Anak tekak dan lelangit lembut dinaikkan bagi menutup rongga hidung supaya udara tidak keluar melalui rongga hidung udara dari paru-paru keluar ke rongga hidung dan pita suara dirapatkan.3 : Vokal hadapan separuh sempit [e] Bunyi yang dihasilkan ialah seperti pada perkataan berikut : Awal [enak] [elok] 2. Lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan untuk menutup rongga hidung dan pita suara bergetar.

Udara ditekan keluar dari paru-paru dan pita suara bergetar. Vokal ini paling banyak terdapat dalam bahasa melayu. 5 .4 : Vokal hadapan separuh luas [ǝ] Bunyi yang dihasilkan ialah seperti pada perkataan berikut: Awal [ǝmak] [ǝnak] Tengah [bǝlǝk] [bǝlok] Akhir [taugǝ] [tǝmpǝ] 2.5 : Vokal hadapan luas [a] Bunyi yang dihasilkan ialah bunyi vokal depan luas [a] seperti pada perkataan yang berikut : Awal [awan] [anak] Tengah [kadar] [beras] Akhir [siapa] [nama] 2.ᴐ dan a]. kedua bibir dileperkan dalam menghasilkan bunyi vokal ini.1.MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 Rajah 2.1 Vokal Belakang Sempit [u] Dihasilkan dengan mengangkat belakang lidah setinggi mungkin ke atas. 2.2.o. Kecuali vokal [a] vokal yang lain membundarkan dua bibir. Rajah 2. Udara ditekan keluar dari paru-paru.1. glotis dirapatkan dan lelangit lembut dinaikkan. [u.5 Vokal Hadapan Luas [a] Dihasilkan dengan hujung lidah ditarik ke titik yang paling ke bawah dalam rongga mulut. Bentuk bibir dibundarkan.2 Vokal Belakang Terdapat empat vokal belakang dalam bahasa melayu. tetapi tidak menutup ruang aliran udara.1.

2.1: Vokal belakang sempit [u] Bunyi yang dihasilkan seperti pada perkataan berikut: Awal [upah] [ubat] Tengah [sudu] [bubuh] Akhir [palu] [pupus] 2. Tengah [tolong] [tolol] Akhir [koko] [boleh] 6 . belakang lidah diturunkan ⅓ di antara titik yang paling tinggi dan yang paling rendah boleh dicapai di belakang lidah. belakang lidah diturunkan ⅓ daripada kedudukannya semasa menghasilkan vokal [u].3 Vokal Belakang Separuh Luas [ᴐ] Untuk menghasilkannya. glotis dirapatkan dan lelangit lembut dinaikkan. Udara ditekan keluar dari paru-paru dan pita suara bergetar.MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 Rajah 2. Rajah 2.2. Apabila udara ditekan keluar maka bunyi vokal yang dihasilkan ialah [o]. dan lidah tidak menyekat arus udara dari paru-paru.2 Vokal Belakang Seperuh Sempit [o] Untuk menghasilkannya.2: Vokal belakang separuh sempit [o] Bunyi yang dihasilkan seperti pada perkataan berikut: Awal [orang] [otak] 2.2. Bibir dibundarkan.2. Bibir dibundarkan.

Penahanan ini dilepaskan dengan serta-merta. pita suara dirapatkan supaya semasa udara keluar melaluinya. Bunyi yang dihasilkan seperti pada perkataan berikut: Awal Kata [∂mak] [∂mpat] Tengah Kata [p∂nat] [t∂mpat] 2. [b] Dihasilkan dengan merapatkan bibir bawah ke bibir atas dan udara dari paru-paru akan tertahan. [b] 7 .4 Penghasilan Bunyi Konsonan Bahasa Melayu. pita suara akan bergetar.4.MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 Bunyi yang dihasilkan seperti pada perkataan yang berikut: Awal Kata [orang] [oleh] Tengah Kata [borong] [bolot] Akhir Kata [soto] [teko] 2.1 Konsonan Letupan a) Letupan bibir [p] . Kalau letupan itu dilakukan dengan pita suara tidak bergetar maka bunyi itu menjadi letupan dua bibir tak bersuara [p] dan jika pita suara bergetar ianya menjadi letupan dua bibir bersuara [b]. Lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan untuk menutup rongga hidung. Rajah A : Konsonan letupan [p] . Vokal ini hanya terdapat di awal dan tengah suku kata sahaja. 2.3 Vokal Tengah [∂] Dihasilkan dengan bahagian tengah lidah dinaikkan ke arah pertemuan antara lelaangit keras dan lelangit lembut.

Udara yang tertahan dalam rongga mulut dan dilepaskan dengan serta-merta. Bunyi yang dihasilkan ialah letupan gusi tak bersuara [t] dan letupan gusi bersuara [d]. [g] Untuk menghasilkannya belakang lidah dirapatkan ke lelangit lembut. [g] 8 . Rajah C: Konsonan letupan [k] .MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 Contoh perkataan: Huruf konsonan [p] konsonan [b] Awal palu batek Tengah lapik rabun Akhir atap adab b) Letupan gusi [t] . Rajah B: konsonan letupan [t] . Udara yang tertahan dilepaskan dengan serta-merta menghasilkan bunyi letupan lelangit lembut [k] tak bersuara dan letupan lelangit lembut bersuara [g]. [d] Hujung lidah dirapatkan ke gusi atas. [d] Contoh perkataan: Huruf konsonan [t] konsonan [d] Awal takut dalam Tengah batas tanduk Akhir padat abad c) Letupan lelangit lembut [k] .

iaitu letusan lelangit keras [j] yang bersuara dan [c] yang tak bersuara. Pita suara dirapatkan dan arus udara yang keluar dari paru-paru tersekat di bahagian rapatan pita suara udara menyebabkan pita suara tidak bergetar dan hentian glotis akan terhasil. malah hanya meletus. Rajah D: Konsonan letupan [ʔ] Contoh perkataan: Awal Anak Ikan Tengah saat rakyat Akhir lemak budak 2.2 Konsonan Letusan [j] . 9 .4. [c] Konsonan letusan dihasilkan dengan cara yang agak sama dengan letupan tetapi letusan itu tertahan untuk beberapa ketika baharu dilepaskan dengan perlahan dan tidak dengan serta-merta seperti letupan. Ada dua konsonan letusan dalam bahasa melayu.MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 Contoh perkataan: Huruf konsonan [k] konsonan [g] Awal kala garam Tengah makan pagar Akhir tamak dialog d) Letupan pita suara atau hentian [ʔ] Hentian glotis terhasil terhasil dengan cara lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan ke dinding rongga tekak untuk membuat sekatan udara ke rongga hidung.

Bunyi geseran gusi tak bersuara [s] akan terhasil. bunyi [h] yang dinamakan bunyi geseran glottis tak bersuara akan dihasilkan. Rajah A : Konsonan geseran [s] Contoh perkataan: Awal Silap Satu Tengah lasak lesu Akhir pedas lemas b) Geseran pita suara [h] Apabila udara keluar melalui pita suara yang renggang dan rongga mulut berkeadaan seperti sewaktu mengeluarkan bunyi vokal. Udara dari paru-paru tertekan dan keluar dengan bergeser.3 Konsonan geseran. 10 .4.4.2 : Konsonan letusan [j] .MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 Rajah 2. [c] Contoh perkataan: Huruf konsonan [j] konsonan [c] Awal jala cara Tengah kanji laci Akhir kolej koc 2. a) Geseran gusi tak bersuara [s] Hujung lidah dirapatkan ke arah sempadan gusi lelangit keras tetapi tidak menyekat aliran udara.

MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 Rajah B: Konsonan geseran [h] Contoh perkataan: Awal Hantu Haru Tengah bahu tahu Akhir buluh suluh 2. Udara dari paru-paru ditekan hingga menggetarkan lidah untuk menghasilkan bunyi getaran gusi bersuara [r]. Rajah 2.4. 11 . Lelangit lembut dinaikkan dan pita suara bergetar.4 Konsonan getaran [r] Bunyi konsonan ini dihasilkan dengan menggetarkan lidah dalam rongga mulut. Bunyi dihasilkan dinamakan bunyi sisian gusi bersuara [l]. Udara keluar melalui bahagian tepi lidah.4: Konsonan getaran [r] Contoh perkataan: Awal rapat rugi Tengah tiram seram Akhir sabar lebar 2. Lidah diangkat ke arah gusi atas.4.4.5 konsonan sisian [l] Dihasilkan dengan hujung dinaikkan ke gusi dan laluan udara tersekat.

5: Konsonan sisian [l] Contoh perkataan: Awal lagu Tengah tilam Akhir tebal 2. Rajah A: konsonan sengauan [m] Contoh perkataan: Awal macam Tengah teman Akhir ketam b) Konsonan sengau gusi bersuara [n] Hujung lidah dinaikkan ke gusi. Bunyi yang dihasilkan dinamakan sengauan gusi bersuara [n].2.MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 Rajah 2. Rajah B: Konsonan sengauan [n] 12 . Bunyi yang dihasilkan dinamakan sengauan dua bibir bersuara [m].2.6 Konsonan sengauan a) Konsonan sengau dua bibir bersuara [m]. Dua bibir dirapatkan.

Bunyi yang dihasilkan dinamakan sengauan lelangit keras bersuara [ɲ]. Bunyi yang dihasilkan dinamakan bunyi sengauan lelangit lembut bersuara [ng]. Rajah D: Konsonan sengauan [ɲ] Contoh perkataan: Awal nyaris Tengah banyak Akhir - 13 .MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 Contoh perkataan: Awal naga Tengah tanah Akhir taman c) Konsonan sengau lelangit lembut [ƞ] Belakang lidah dinaikkan ke lelangit lembut. Rajah C: Konsonan sengauan [ƞ] Contoh perkataan: Awal ngilu Tengah bingka Akhir lalang d) Konsonan sengauan lelangit keras bersuara [ɲ] Tengah lidah dinaikkan ke lelangit keras.

Rajah B: Separuh vokal [y] Contoh perkataan: Awal yakin Tengah tayang Akhir - 14 . kemudian lelangit lembut dinaikkan ke belakang rongga tekak untuk menyekat arus udara dari paru-paru ke rongga hidung. [j] a) Separuh vokal dua bibir bersuara [w] Dihasilkan dengan belakang lidah dinaikkan ke lelangit lembut. lelangit lembut dinaikkan ke belakang rongga tekak untuk menyekat udara dari paru-paru ke rongga hidung dan pita suara digetarkan sambil lidah bergerak pantas ke kedudukan untuk membunyikan vokal [y]. Rajah A: Separuh vokal [w] Contoh perkataan: Awal waris Tengah kawan Akhir takraw b) Separuh vokal lelangit bersuara [y] Bagi menghasilkan vokal ini. bibir dihamparkan.7 Separuh vokal [w] . Udara dari paruparu keluar ke rongga mulut dan pita suara digetarkan dan lidah bergerak dengan pantas ke kedudukan untuk membunyikan vokal [w]. depan lidah diangkat tinggi ke arah gusi.2.MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 2.

Fon-fon yang menjadi anggota dalam satu fonem dipanggil alofon. Perubahan bunyi yang berlaku menurut lingkungan itu hanya sifat biasa bunyi yang dipengaruhi oleh bunyi-bunyi lain sebelum dan selepasnya. di mana dua bunyi itu dapat membezakan erti dua perkataan itu. ciri diberi tanda [˃].3 Pasangan terkecil berkontras. manakala [p˃] berlaku dalam lingkungan [ata-]. Lingkungan pemakaiannya itu. Dengan itu penyebaran alofon fonem /p/ itu lengkap dalam semua lingkungan. Kalau ianya berkontras. yakni tidak diletupkan. maka [p˃] tidak dipakai dan begitulah sebaliknya. Dalam bahasa melayu fon [p] mempunyai dua cara sebutan yang berbeza. 3. Perbezaan itu tidaklah cukup besar sehingga menjadi bunyi yang berlainan. Omar. sapa dan atap. Menurut Asmah Hj. saling melengkapi. Lingkungan pemakaian alofon dari satu fonem ini dikatakan penyebarannya. Contohnya. Fon-fon yang mempunyai ciri-ciri fonetik yang sama dapat digolongkan ke dalam fonem yang sama. 15 . iaitu belum menerima imbuhan. Jadi ada dua jenis letupan dua bibir tak bersuara. iaitu di mana ada [p]. [p] dipakai dalam lingkungannya sendiri.1 Anggota satu fonem mempunyai ciri fonetik sama. Apa yang dimaksudkan dengan kontras itu ialah.0 Perbezaan Di Antara Fonem dan Alofon Dalam Sistem Fonologi Bahasa Melayu. Pasangan perkataan itu hendaklah terkecil. iaitu [p] dan [p>]. [p] berlaku dalam lingkungan [-aya] dan [sa-a]. Jadi hendaklah diketahui ciri fonetik yang boleh membezakan fonem dan yang hanya merupakan perubahan bunyi menurut lingkungan. Apa yang dimaksudkan dengan penyebaran saling melengkapi ini ialah. Bunyi [p] dalam paya dan sapa diujarkan dengan sempurna. bahawa [p] berlaku dalam lingkungan awal atau tengah perkataan dan [p˃] dalam lingkungan akhir perkataan. sebutan [p] dalam paya. Untuk membezakan sama ada sesuatu unsur tersebut fonem atau alofon. Untuk menentukan taraf dua bunyi yang berlainan sama ada ianya dua alofon dari satu fonem atau dua fonem yang berlainan adalah dengan mencari pasangan terkecil perkataan yang mempunyai bentuk fonetik yang sama di mana dua bunyi itu dapat dikontraskan. atau membezakan erti. 3. iaitu [paya] dan [sapa]. Tetapi bunyi letupan itu tidak disempurnakan letupannya dalam [atap˃]. dijelaskan seperti berikut: 3.MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 3.2 Alofon satu fonem berlaku dalam penyebaran saling melengkapi. Fonem [p] mempunyai dua alofon. Dengan kata lain [p] dan [p˃] terpakai dalam lingkungan masing-masing. fonem dianggap sebagai unit linguistik yang tidak mengandungi makna. iaitu [p] dan [p˃]. Fonem dapat membezakan makna dan hal ini berbeza dengan alofon yang tidak membezakan makna. dan [p˃] dalam lingkungannya pula [atap>].

Terdapat juga di mana alofon satu fonem tersebar dalam satu lingkungan tanpa berkontras. Fonem /a/ mempunyai kelainan. Terdapat juga dua fonem tidak berkontras dalam pasangan tertentu. Dalam ejaan bahasa melayu. Maka dengan sebab itu [p] dan [b] itu dianggap sebagai dua fonem yang berlainan. Fonem ditulis dalam kurungan / /. kerana fonem melambangkan satu keluarga bunyi. Hal ini dipanggil kelainan bebas. Nada ditandai dengan nombor. Unsur ini khusus dibincangkan dalam lingkungan perkataan sahaja. Nada adalah kadar meninggi atau menurun pengucapan sesuatu suku kata atau perkataan. Contohnya perkataan [pagi] dan [bagi]. nada. Ini biasanya ditandakan dengan [ʹ]. hanya satu sahaja yang diterima. boleh juga dipakai untuk bunyi bukan penggalan. nombor 1 ( rendah ). /u/ dan /i/ adalah fonem yang berlainan dan didapati tidak berkontras dalam satu perkataan ini. jeda dan panjang pendek. unsur ini dipanggil intonasi. Kalau digunakan dalam ayat. Kejadian ini dikatakan variasi bebas.2 Nada Nada merupakan unsur lagu yang ada pada sesuatu perkataan. 4. Oleh sebab itu ertinya berbeza. tekanan keras selalu berlaku pada suku kata kedua perkataan. misalnya: /agama/. Ayat penyata 16 .MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 maka ternyatalah dua bunyi itu terdiri dari dua fonem yang berlainan. iaitu /u/ dan /i/. dan 4 ( tinggi sekali ). 3 ( tinggi ). Dalam hal ini [ɔ] dan [o] bukanlah dua fonem yang berlainan. Dalam hal ini /a/. Konsep kontras dalam bunyi penggalan.4 Kelainan dan variasi bebas. malah hanya alofon fonem /o/. Ada empat ciri suprasegmental dalam bahasa melayu yang perlu diketahui iaitu tekanan. Misalnya [bɔtɔl] dan [botol] tidak berbeza. 2 ( biasa ). Sistem ejaan hanya menerima botol. 4. Bunyi-bunyi penggalan disertai dengan bunyi supra-penggalan. 4.0 Ciri-ciri Suprasegmental Bahasa Melayu dan Kepentingannya Dalam Pengajaran Kemahiran Lisan. 3. contohnya [ruʹmah] dan [kamʹpuƞ]. iaitu agama. / ugama/ dan /igama/.1 Tekanan Tekanan menunjukkan kelantangan sesuatu suku kata yang menandakan keras atau lembutnya penyebutan sesuatu suku kata tersebut. Dapat dilihat [pagi] dan [bagi] itu sama dalam semua bunyi melainkan antara [p] dan [b]. Ini dilakukan untuk membezakannya dari fon atau bunyi. Dalam bahasa melayu. Tekanan wujud pada suku kata perkataan.

ayat atau rangkai kata. murid boleh dan dapat bertutur dan menyampaikan ucapan atau berkomunakasi secara bertatasusila serta beradab. Contohnya pada ayat seperti berikut: ² saya hendak ³ mandi. Dalam bahasa melayu unsur ini tidak membawa apa-apa kepentingan fonemis. kemudian nada itu menaik bila ada tekanan dan turun hingga 1. wah dan lain-lain boleh disebut panjang 17 . Contohnya dalam pengajaran ayat seru dan kata seru. Eh. rima dan nada yang sesuai dengan bahan yang dilafazkan secara lisan sama ada secara hafalan atau bebas dengan penuh perasaan dan berkesan. Dalam unsur panjang-pendek dalam pengajaran lisan. cis. Sebenarnya unsur jeda ini memang mempunyai tugas pembeza dalam bahasa. Jeda atau persendian diberi lambang [+]. Ianya membolehkan murid mengetahui hentian sementara ketika membaca petikan atau ayat serta dapat pula membezakan jenis dan makna ayat yang dibaca atau diucapkan. Ujaran pukul empat ditranskripsi sebagai [pukul + ǝmpat]. Ujaran seperti [ bǝlikantin]. Dalam bahasa melayu terdapat juga pemakaian jeda yang dapat membezakan erti ini. Dalam pengajaran kemahiran lisan.] dikatakan setengah mora. sakitnya perut saya!. [::] dikatakan satu mora dan [. dalam pengajaran lisan. dan kata seru.3 Jeda Juga disebut sebagai persendian. perkataan atau rangkai kata sama ada diucapkan untuk membezakan unsur menegaskan atau lembut. contohnya. murid boleh membaca dan membunyikan sesuatu ayat dan perkataan mengikut intonasi dan nada yang sesuai. Unsur panjang-pendek diberi lambang [:] yang dipanggil mora. Jadi melalui tekanan ini. sebutan. Kepentingan unsur nada pula dalam pengajaran lisan. atau ʻmembeli sebuah kantinʼ dalam [bǝli + kantin]. Unsur tekanan merujuk cara bagaimana murid dalam proses pengajaran dan pembelajaran dapat mengucapkan dan menyebut suku kata. 4.4 Panjang-pendek Merupakan kadar panjang atau pendeknya sesuatu bunyi yang diucapkan. syair dan sajak mengikut intonasi. 4. Sementara jeda pula. keempat-empat unsur suprasegmental tersebut mempunyai kepentingan. memang ada bunyi perkataan dan ayat yang panjang dan ada bunyi yang pendek. Ujaran ini boleh ditafsirkan sebagai ʻmembeli sebuah tinʼ seperti dalam [bǝlikan + tin]. amboi.MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 biasanya dengan nada 2. iaitu unsur senyap dalam ujaran yang memisahkan antara perkataan. membolehkan murid membezakan nada yang sesuai ketika melafazkan puisi seperti pantun.

ciri-ciri suprasegmental seperti tekanan. Semua bunyi vokal merupakan bunyi-bunyi bersuara. Bunyi bersuara dan tidak bersuara ini berkait rapat dengan keadaan pita suara. 5. Namun demikian terdapat unsur yang bukan dikategorikan sebagai alat artikulasi manusia. Organ tutur manusia ini disebut alat artikulasi.283 patah perkataan ) 18 . Ianya membolehkan murid mengetahui sebutan panjang atau pendek perkataan atau ayat mengikut lambang-lambang unsur panjang-pendek. Unsur tersebut ialah udara dan merupakan sumber tenaga utama dalam menghasilkan bunyi. Melaui perbezaan fonem dan alofon dapat menjelaskan perbezaan dari segi makna. Sebaliknya jika pita suara itu direnggangkan atau terbuka sewaktu udara melaluinya. sebutan dan bunyi perkataan. maka getaran pada pita suara tidak berlaku maka yang terhasil ialah bunyi tidak bersuara.MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 atau pendek namun ianya tidak membawa apa-apa kepentingan fonemis.0 Kesimpulan. supaya mereka dapat bertindak dengan betul dan tepat sesuai dengan objektif pengajaran dan pembelajaran yang ingin dicapai. Kepentingan unsur-unsur tersebut dalam pengajaran lisan membolehkan guru menyampaikan ilmu dan kemahiran dengan berkesan dan hasilnya membolehkan murid-murid menguasai kemahiran-kemahiran terhadap bunyi-bunyi bahasa melayu. tetapi mempunyai peranan yang amat penting dalam menghasilkan bunyi. sebutan yang betul serta memahami makna bunyi-bunyi tersebut. Selain itu. ( 3. Ianya memberikan kefahaman dan pengetahuan kepada setiap guru bahasa melayu untuk menyampaikan pengajaran berkaitan tajuk fonologi. Sekirannya keadaan pita suara tertutup rapat sewaktu udara keluar melaluinya. nada dan panjang pendek merupakan unsur-unsur penting dalam sistem bunyi dalam fonem. manakala bunyi konsonan ada yang bersuara dan ada yang tidak bersuara. Bunyi vokal atau konsonan merupakan antara bunyi bahasa yang dihasilkan oleh alat artikulasi manusia. Kajian fonetik dan fonologi melibatkan organ pertuturan manusia secara langsung. ayat dan rangkai kata. jeda. maka getaran akan berlaku pada pita suara dan bunyi yang terhasil ialah bunyi bersuara. Terdapat banyak alat artikulasi manusia dan setiap satunya mempunyai kedudukan dan fungsi yang berbeza dalam menghasilkan bunyi bahasa.

Adenan Ayob. Linguistik Am. ( 1980 ). HBML 1203 Fonetik dan Fonologi Bahasa Melayu. Kuala Lumpur: Penerbitan Sarjana.MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 Rujukan Abdullah Hassan. Sdn. Linguistik Am Untuk Guru Bahasa Malaysia. Ali Mahmood. Arbak Othman dan Ahmad Mahmood Musanid. Fakulti Pendidikan dan Bahasa Open University Malaysia. 19 . Petaling Jaya: Penerbit Fajar Bakti. ( 2012 ). ( 2000 ). Mashudi Bahari. Selangor: Meteor Doc. Seman Salleh. Bhd.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful