P. 1
Fonetik Dan Fonologi

Fonetik Dan Fonologi

|Views: 6|Likes:

More info:

Published by: Muhammad Zairil Alif on Mar 04, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/08/2014

pdf

text

original

FAKULTI PENDIDIKAN DAN BAHASA

SEMESTER MEI / TAHUN 2012

HBML1203

PENGENALAN FONETIK DAN FONOLOGI BAHASA MELAYU

NO. MATRIKULASI NO. KAD PENGNEALAN NO. TELEFON E-MEL

: : : :

750630125717001 750630 - 12 - 5717 0138576005 pang5tausug@yahoo.com

PUSAT PEMBELAJARAN

:

PUSAT PEMBELAJARAN TAWAU

MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203

Isi Kandungan

Muka Surat

1.0 Pengenalan

2

2.0 Penghasilan Bunyi-Bunyi Vokal dan Konsonan Bahasa Melayu

3

2.1 Penghasilan Bunyi Vokal Bahasa Melayu

3-7

2.2 Penghasilan Bunyi Konsonan Bahasa Melayu

7 - 14

3.0 Perbezaan Di Antara Fonem dan Alofon Dalam Sistem fonologi Bahasa Melayu

15 - 16

4.0 Ciri-ciri Suprasegmental Bahasa Melayu dan Kepentingannya dalam Pengajaran Kemahiran Lisan

16 - 18

5.0 Penutup

18

Rujukan

1

Omar ( 1986 ) mengatakan bahasa yang digunakan oleh manusia adalah menggunakan alat-alat ujaran yang terdapat dalam tubuh badan manusia itu sendiri. Secara khususnya. Fonetik dibahagikan lagi kepada tiga iaitu fonetik penghasilan bunyi. Fonologi juga ialah kajian tentang sistem bunyi bahasa yang sangat luas dan mempunyai berbagai-bagai teori bahasa. Organ tutur manusia ini disebut alat artikulasi atau artikulatorr. Alat pertuturan ini sememangnya kompleks. fonetik adalah kajian tentang bunyi-bunyi. Contohnya bibir. lidah. Udara yang dihembuskan itu. tetapi teratur dengan menggunakan kod-kod tertentu. Terdapat banyak alat artikulasi manusia dan setiap satunya mempunyai kedudukan dan fungsi yang berbeza dalam menghasilkan bunyi bahasa. fonetik akustik dan fonetik auditori. kemudiannya mendapat halangan di berbagai-bagai tempat alat artikulasi dan berbagai-bagai cara hingga terhasillah bunyi-bunyi bahasa. Manakala fonetik pula bermaksud bidang yang mengkaji segala bunyi bahasa yang dihasilkan oleh alat-alat artikulasi manusia dan ia memberi lambang kepada bunyi-bunyi tersebut. Unsur tersebut ialah udara dan merupakan sumber tenaga utama penghasilan bunyi bahasa. Mengikut kamus linguistik ( Harimutri Kridalaksana.MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 1. Fonetik ialah untuk mengkaji penyebutan bunyi manusia. fonetik bertujuan mengkaji unsur-unsur bunyi bahasa yang digunakan dalam pertuturan. Dalam erti kata yang lebih luas. Namun demikian. tetapi amat berperanan dalam penghasilan bunyi bahasa. fonologi merupakan kajian tentang bunyi sebutan dalam sesuatu bahasa. Bidang fonologi merupakan satu cabang ilmu yang mengkaji tentang sistem bunyi yang diucapkan oleh manusia yang berfungsi atau dalam bahasa yang lebih mudah difahami oleh kedua-dua belah pihak.0 Pengenalan Bahasa merupakan alat komunikasi yang penting bagi manusia. Udara disedut ke dalam paru-paru dan dihembus keluar bersama-sama sewaktu kita sedang bernafas. Maksud dan makna fonologi menurut kamus dewan. terdapat unsur yang dikategorikan sebagai alat artikulasi manusia. Manakala Kamus Dewan pula menjelaskan. Fonologi dan fonetik melibatkan organ tutur manusia secara langsung. 1984 ) memberikan definisi fonologi sebagai bidang dalam linguistik yang menyelidik bunyi-bunyi bahasa mengikut fungsinya. fonologi berhubung dengan anatomi dan fisiologi yang berkaitan dengan organ-organ ujaran dan bagaimana manusia menggunakan organ-organ tersebut. terutamannya bunyi yang digunakan di dalam pertuturan. Menurut Arbak Othman ( 1983 ). 2 . fonetik ialah ilmu bahasa ( linguistik ) yang berkaitan dengan penyebutan kata dan lambang yang menunjukkan sebutannya. Asmah Hj. lelangit dan pita suara.

Bunyi yang dikeluarkan dengan cara demikian dikatakan bunyi konsonan. bermakna pita suara bergetar dan aliran udara keluar tanpa sekatan. Udara keluar melalui rongga mulut dengan tidak tersekat atau terhimpit dan sebagainya. Bunyi yang dihasilkan dengan cara demikian dipanggil bunyi vokal. Dalam pertuturan sebenar. Kedua ialah bunyi yang dihasilkan dengan menekan udara keluar dari paru-paru. 2. Pertama bunyi itu dikeluarkan dengan cara udara itu tidak terganggu dalam rongga mulut. Secara kasar bunyi-bunyi dapat dihasilkan dengan dua cara.2 Vokal Hadapan Sempit [ i ] Untuk menghasilkan vokal ini keadaan bibir hampar. kita perlu peka bahawa terdapat lapan jenis huruf vokal yang wujud dalam bahasa melayu. 2. vokal belakang dan vokal tengah.MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 2.1.1 Penghasilan Bunyi Vokal Bahasa Melayu Vokal dihasilkan tanpa apa sekatan semasa diujarkan.1. anak tekak. Huraian berikut menyatakan peranan dan keadaan serta kedudukan alat-alat artikulasi seperti bibir. Pita suara dirapatkan supaya udara keluar dapat mengetarkan selaput suara. lidah.1. Aliran udara itu kemudiannya terganggu oleh alat-alat sebutan tadi semasa melalui rongga mulut atau rongga hidung. Bunyi itu dipengaruhi oleh kedudukan lidah dan bentuk bibir sahaja. lelangit lembut dan pita suara dalam penghasilan bunyi vokal-vokal bahasa melayu.0 Penghasilan Bunyi-bunyi Konsonan dan Vokal Bahasa Melayu. Rajah 2.1 Vokal Hadapan 2.2 : Vokal hadapan sempit [i] 3 . Vokal dalam bahasa melayu boleh dikategorikan sebagai vokal hadapan. Semua vokal dalam bahasa melayu bersuara. depan lidah dinaikkan setinggi yang mungkin ke arah lelangit keras tetapi tidak sampai menyentuh lelangit keras dan anak tekak dan lelangit lembut dinaikkan bagi menutup rongga hidung supaya udara tidak keluar melalui hidung udara dari paru-paru keluar ke rongga hidung.

Untuk membunyikannya keadaan bibir hampar.4 Vokal Hadapan Separuh Luas [ǝ] Cara membunyikan vokal ini. Tengah [teleng] [leher] Akhir [tauge] [tempe] 4 . hadapan lidah dinaikkan separuh luas yang bergerak ke arah lelangit keras. depan lidah dinaikkan setinggi yang mungkin ke arah gigi. hujung lidah mencecahi gigi dan gusi sebelah bawah. Anak tekak dan lelangit lembut dinaikkan bagi menutup rongga hidung supaya udara tidak keluar melalui rongga hidung udara dari paru-paru keluar ke rongga hidung dan pita suara dirapatkan.3 : Vokal hadapan separuh sempit [e] Bunyi yang dihasilkan ialah seperti pada perkataan berikut : Awal [enak] [elok] 2.1. Lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan untuk menutup rongga hidung dan pita suara bergetar. keadaan bibir hampar.3 Vokal Hadapan Separuh Sempit [e] Vokal ini terletak di tengah bahagian hadapan mulut.1.1. Rajah 2.MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 Bunyi yang dihasilkan ialah seperti pada perkataan berikut: Awal [ikan] [ibu] Tengah [bila] [tiba] Akhir [tali] [padi] 2.

ᴐ dan a].2 Vokal Belakang Terdapat empat vokal belakang dalam bahasa melayu. 2.MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 Rajah 2.1.1. Kecuali vokal [a] vokal yang lain membundarkan dua bibir.1.5 Vokal Hadapan Luas [a] Dihasilkan dengan hujung lidah ditarik ke titik yang paling ke bawah dalam rongga mulut.5 : Vokal hadapan luas [a] Bunyi yang dihasilkan ialah bunyi vokal depan luas [a] seperti pada perkataan yang berikut : Awal [awan] [anak] Tengah [kadar] [beras] Akhir [siapa] [nama] 2. Rajah 2.1 Vokal Belakang Sempit [u] Dihasilkan dengan mengangkat belakang lidah setinggi mungkin ke atas. glotis dirapatkan dan lelangit lembut dinaikkan.4 : Vokal hadapan separuh luas [ǝ] Bunyi yang dihasilkan ialah seperti pada perkataan berikut: Awal [ǝmak] [ǝnak] Tengah [bǝlǝk] [bǝlok] Akhir [taugǝ] [tǝmpǝ] 2. Bentuk bibir dibundarkan. kedua bibir dileperkan dalam menghasilkan bunyi vokal ini. Udara ditekan keluar dari paru-paru. tetapi tidak menutup ruang aliran udara.o. 5 . Vokal ini paling banyak terdapat dalam bahasa melayu. [u. Udara ditekan keluar dari paru-paru dan pita suara bergetar.2.

2.2: Vokal belakang separuh sempit [o] Bunyi yang dihasilkan seperti pada perkataan berikut: Awal [orang] [otak] 2. glotis dirapatkan dan lelangit lembut dinaikkan. belakang lidah diturunkan ⅓ daripada kedudukannya semasa menghasilkan vokal [u]. Apabila udara ditekan keluar maka bunyi vokal yang dihasilkan ialah [o]. Rajah 2.3 Vokal Belakang Separuh Luas [ᴐ] Untuk menghasilkannya.MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 Rajah 2.2. Udara ditekan keluar dari paru-paru dan pita suara bergetar.1: Vokal belakang sempit [u] Bunyi yang dihasilkan seperti pada perkataan berikut: Awal [upah] [ubat] Tengah [sudu] [bubuh] Akhir [palu] [pupus] 2. belakang lidah diturunkan ⅓ di antara titik yang paling tinggi dan yang paling rendah boleh dicapai di belakang lidah.2 Vokal Belakang Seperuh Sempit [o] Untuk menghasilkannya. Bibir dibundarkan. Tengah [tolong] [tolol] Akhir [koko] [boleh] 6 . Bibir dibundarkan. dan lidah tidak menyekat arus udara dari paru-paru.2.2.

Vokal ini hanya terdapat di awal dan tengah suku kata sahaja. pita suara dirapatkan supaya semasa udara keluar melaluinya.4. pita suara akan bergetar. Bunyi yang dihasilkan seperti pada perkataan berikut: Awal Kata [∂mak] [∂mpat] Tengah Kata [p∂nat] [t∂mpat] 2. Kalau letupan itu dilakukan dengan pita suara tidak bergetar maka bunyi itu menjadi letupan dua bibir tak bersuara [p] dan jika pita suara bergetar ianya menjadi letupan dua bibir bersuara [b]. 2.3 Vokal Tengah [∂] Dihasilkan dengan bahagian tengah lidah dinaikkan ke arah pertemuan antara lelaangit keras dan lelangit lembut.MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 Bunyi yang dihasilkan seperti pada perkataan yang berikut: Awal Kata [orang] [oleh] Tengah Kata [borong] [bolot] Akhir Kata [soto] [teko] 2. [b] 7 . [b] Dihasilkan dengan merapatkan bibir bawah ke bibir atas dan udara dari paru-paru akan tertahan. Lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan untuk menutup rongga hidung.1 Konsonan Letupan a) Letupan bibir [p] . Rajah A : Konsonan letupan [p] . Penahanan ini dilepaskan dengan serta-merta.4 Penghasilan Bunyi Konsonan Bahasa Melayu.

MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 Contoh perkataan: Huruf konsonan [p] konsonan [b] Awal palu batek Tengah lapik rabun Akhir atap adab b) Letupan gusi [t] . Rajah C: Konsonan letupan [k] . [g] Untuk menghasilkannya belakang lidah dirapatkan ke lelangit lembut. Rajah B: konsonan letupan [t] . Udara yang tertahan dalam rongga mulut dan dilepaskan dengan serta-merta. [g] 8 . Udara yang tertahan dilepaskan dengan serta-merta menghasilkan bunyi letupan lelangit lembut [k] tak bersuara dan letupan lelangit lembut bersuara [g]. [d] Contoh perkataan: Huruf konsonan [t] konsonan [d] Awal takut dalam Tengah batas tanduk Akhir padat abad c) Letupan lelangit lembut [k] . Bunyi yang dihasilkan ialah letupan gusi tak bersuara [t] dan letupan gusi bersuara [d]. [d] Hujung lidah dirapatkan ke gusi atas.

9 .4. Pita suara dirapatkan dan arus udara yang keluar dari paru-paru tersekat di bahagian rapatan pita suara udara menyebabkan pita suara tidak bergetar dan hentian glotis akan terhasil. Ada dua konsonan letusan dalam bahasa melayu.2 Konsonan Letusan [j] .MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 Contoh perkataan: Huruf konsonan [k] konsonan [g] Awal kala garam Tengah makan pagar Akhir tamak dialog d) Letupan pita suara atau hentian [ʔ] Hentian glotis terhasil terhasil dengan cara lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan ke dinding rongga tekak untuk membuat sekatan udara ke rongga hidung. [c] Konsonan letusan dihasilkan dengan cara yang agak sama dengan letupan tetapi letusan itu tertahan untuk beberapa ketika baharu dilepaskan dengan perlahan dan tidak dengan serta-merta seperti letupan. iaitu letusan lelangit keras [j] yang bersuara dan [c] yang tak bersuara. malah hanya meletus. Rajah D: Konsonan letupan [ʔ] Contoh perkataan: Awal Anak Ikan Tengah saat rakyat Akhir lemak budak 2.

[c] Contoh perkataan: Huruf konsonan [j] konsonan [c] Awal jala cara Tengah kanji laci Akhir kolej koc 2.4.2 : Konsonan letusan [j] .MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 Rajah 2. Bunyi geseran gusi tak bersuara [s] akan terhasil. bunyi [h] yang dinamakan bunyi geseran glottis tak bersuara akan dihasilkan. Rajah A : Konsonan geseran [s] Contoh perkataan: Awal Silap Satu Tengah lasak lesu Akhir pedas lemas b) Geseran pita suara [h] Apabila udara keluar melalui pita suara yang renggang dan rongga mulut berkeadaan seperti sewaktu mengeluarkan bunyi vokal. 10 .4.3 Konsonan geseran. a) Geseran gusi tak bersuara [s] Hujung lidah dirapatkan ke arah sempadan gusi lelangit keras tetapi tidak menyekat aliran udara. Udara dari paru-paru tertekan dan keluar dengan bergeser.

4.4: Konsonan getaran [r] Contoh perkataan: Awal rapat rugi Tengah tiram seram Akhir sabar lebar 2. Lidah diangkat ke arah gusi atas.4.MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 Rajah B: Konsonan geseran [h] Contoh perkataan: Awal Hantu Haru Tengah bahu tahu Akhir buluh suluh 2. Udara dari paru-paru ditekan hingga menggetarkan lidah untuk menghasilkan bunyi getaran gusi bersuara [r].4. Lelangit lembut dinaikkan dan pita suara bergetar. 11 . Udara keluar melalui bahagian tepi lidah.5 konsonan sisian [l] Dihasilkan dengan hujung dinaikkan ke gusi dan laluan udara tersekat.4 Konsonan getaran [r] Bunyi konsonan ini dihasilkan dengan menggetarkan lidah dalam rongga mulut. Bunyi dihasilkan dinamakan bunyi sisian gusi bersuara [l]. Rajah 2.

2. Bunyi yang dihasilkan dinamakan sengauan dua bibir bersuara [m].MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 Rajah 2. Dua bibir dirapatkan.6 Konsonan sengauan a) Konsonan sengau dua bibir bersuara [m].2. Rajah B: Konsonan sengauan [n] 12 . Rajah A: konsonan sengauan [m] Contoh perkataan: Awal macam Tengah teman Akhir ketam b) Konsonan sengau gusi bersuara [n] Hujung lidah dinaikkan ke gusi.5: Konsonan sisian [l] Contoh perkataan: Awal lagu Tengah tilam Akhir tebal 2. Bunyi yang dihasilkan dinamakan sengauan gusi bersuara [n].

Bunyi yang dihasilkan dinamakan bunyi sengauan lelangit lembut bersuara [ng].MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 Contoh perkataan: Awal naga Tengah tanah Akhir taman c) Konsonan sengau lelangit lembut [ƞ] Belakang lidah dinaikkan ke lelangit lembut. Bunyi yang dihasilkan dinamakan sengauan lelangit keras bersuara [ɲ]. Rajah D: Konsonan sengauan [ɲ] Contoh perkataan: Awal nyaris Tengah banyak Akhir - 13 . Rajah C: Konsonan sengauan [ƞ] Contoh perkataan: Awal ngilu Tengah bingka Akhir lalang d) Konsonan sengauan lelangit keras bersuara [ɲ] Tengah lidah dinaikkan ke lelangit keras.

lelangit lembut dinaikkan ke belakang rongga tekak untuk menyekat udara dari paru-paru ke rongga hidung dan pita suara digetarkan sambil lidah bergerak pantas ke kedudukan untuk membunyikan vokal [y]. Udara dari paruparu keluar ke rongga mulut dan pita suara digetarkan dan lidah bergerak dengan pantas ke kedudukan untuk membunyikan vokal [w]. Rajah A: Separuh vokal [w] Contoh perkataan: Awal waris Tengah kawan Akhir takraw b) Separuh vokal lelangit bersuara [y] Bagi menghasilkan vokal ini.2.MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 2.7 Separuh vokal [w] . [j] a) Separuh vokal dua bibir bersuara [w] Dihasilkan dengan belakang lidah dinaikkan ke lelangit lembut. depan lidah diangkat tinggi ke arah gusi. kemudian lelangit lembut dinaikkan ke belakang rongga tekak untuk menyekat arus udara dari paru-paru ke rongga hidung. bibir dihamparkan. Rajah B: Separuh vokal [y] Contoh perkataan: Awal yakin Tengah tayang Akhir - 14 .

Pasangan perkataan itu hendaklah terkecil. dijelaskan seperti berikut: 3. iaitu [p] dan [p>]. 15 . Kalau ianya berkontras. iaitu [paya] dan [sapa]. Menurut Asmah Hj. fonem dianggap sebagai unit linguistik yang tidak mengandungi makna. Lingkungan pemakaian alofon dari satu fonem ini dikatakan penyebarannya. [p] berlaku dalam lingkungan [-aya] dan [sa-a]. Fonem [p] mempunyai dua alofon. [p] dipakai dalam lingkungannya sendiri. Perubahan bunyi yang berlaku menurut lingkungan itu hanya sifat biasa bunyi yang dipengaruhi oleh bunyi-bunyi lain sebelum dan selepasnya. dan [p˃] dalam lingkungannya pula [atap>]. Omar. yakni tidak diletupkan. Apa yang dimaksudkan dengan kontras itu ialah. bahawa [p] berlaku dalam lingkungan awal atau tengah perkataan dan [p˃] dalam lingkungan akhir perkataan. saling melengkapi. iaitu [p] dan [p˃]. Bunyi [p] dalam paya dan sapa diujarkan dengan sempurna.2 Alofon satu fonem berlaku dalam penyebaran saling melengkapi.3 Pasangan terkecil berkontras.0 Perbezaan Di Antara Fonem dan Alofon Dalam Sistem Fonologi Bahasa Melayu. Untuk menentukan taraf dua bunyi yang berlainan sama ada ianya dua alofon dari satu fonem atau dua fonem yang berlainan adalah dengan mencari pasangan terkecil perkataan yang mempunyai bentuk fonetik yang sama di mana dua bunyi itu dapat dikontraskan. Jadi hendaklah diketahui ciri fonetik yang boleh membezakan fonem dan yang hanya merupakan perubahan bunyi menurut lingkungan. iaitu di mana ada [p]. iaitu belum menerima imbuhan. Apa yang dimaksudkan dengan penyebaran saling melengkapi ini ialah. maka [p˃] tidak dipakai dan begitulah sebaliknya.MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 3. Dalam bahasa melayu fon [p] mempunyai dua cara sebutan yang berbeza. Dengan itu penyebaran alofon fonem /p/ itu lengkap dalam semua lingkungan. Dengan kata lain [p] dan [p˃] terpakai dalam lingkungan masing-masing. Perbezaan itu tidaklah cukup besar sehingga menjadi bunyi yang berlainan. Lingkungan pemakaiannya itu. Fon-fon yang mempunyai ciri-ciri fonetik yang sama dapat digolongkan ke dalam fonem yang sama. manakala [p˃] berlaku dalam lingkungan [ata-].1 Anggota satu fonem mempunyai ciri fonetik sama. sebutan [p] dalam paya. Fonem dapat membezakan makna dan hal ini berbeza dengan alofon yang tidak membezakan makna. ciri diberi tanda [˃]. 3. Jadi ada dua jenis letupan dua bibir tak bersuara. atau membezakan erti. 3. Fon-fon yang menjadi anggota dalam satu fonem dipanggil alofon. di mana dua bunyi itu dapat membezakan erti dua perkataan itu. sapa dan atap. Untuk membezakan sama ada sesuatu unsur tersebut fonem atau alofon. Contohnya. Tetapi bunyi letupan itu tidak disempurnakan letupannya dalam [atap˃].

4. 4. Unsur ini khusus dibincangkan dalam lingkungan perkataan sahaja. Oleh sebab itu ertinya berbeza. Bunyi-bunyi penggalan disertai dengan bunyi supra-penggalan. hanya satu sahaja yang diterima. Nada ditandai dengan nombor.0 Ciri-ciri Suprasegmental Bahasa Melayu dan Kepentingannya Dalam Pengajaran Kemahiran Lisan. jeda dan panjang pendek. Ini dilakukan untuk membezakannya dari fon atau bunyi. Ada empat ciri suprasegmental dalam bahasa melayu yang perlu diketahui iaitu tekanan. Konsep kontras dalam bunyi penggalan. nada.2 Nada Nada merupakan unsur lagu yang ada pada sesuatu perkataan. Dapat dilihat [pagi] dan [bagi] itu sama dalam semua bunyi melainkan antara [p] dan [b]. Terdapat juga di mana alofon satu fonem tersebar dalam satu lingkungan tanpa berkontras. Fonem ditulis dalam kurungan / /. Tekanan wujud pada suku kata perkataan. 3 ( tinggi ).MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 maka ternyatalah dua bunyi itu terdiri dari dua fonem yang berlainan. /u/ dan /i/ adalah fonem yang berlainan dan didapati tidak berkontras dalam satu perkataan ini. / ugama/ dan /igama/. Maka dengan sebab itu [p] dan [b] itu dianggap sebagai dua fonem yang berlainan. 3. dan 4 ( tinggi sekali ). Ayat penyata 16 . Kejadian ini dikatakan variasi bebas. contohnya [ruʹmah] dan [kamʹpuƞ]. Dalam hal ini /a/.1 Tekanan Tekanan menunjukkan kelantangan sesuatu suku kata yang menandakan keras atau lembutnya penyebutan sesuatu suku kata tersebut. Dalam hal ini [ɔ] dan [o] bukanlah dua fonem yang berlainan.4 Kelainan dan variasi bebas. Misalnya [bɔtɔl] dan [botol] tidak berbeza. kerana fonem melambangkan satu keluarga bunyi. Dalam ejaan bahasa melayu. misalnya: /agama/. Fonem /a/ mempunyai kelainan. Nada adalah kadar meninggi atau menurun pengucapan sesuatu suku kata atau perkataan. boleh juga dipakai untuk bunyi bukan penggalan. Hal ini dipanggil kelainan bebas. Sistem ejaan hanya menerima botol. iaitu agama. Kalau digunakan dalam ayat. Contohnya perkataan [pagi] dan [bagi]. 2 ( biasa ). 4. malah hanya alofon fonem /o/. tekanan keras selalu berlaku pada suku kata kedua perkataan. nombor 1 ( rendah ). Ini biasanya ditandakan dengan [ʹ]. Dalam bahasa melayu. iaitu /u/ dan /i/. unsur ini dipanggil intonasi. Terdapat juga dua fonem tidak berkontras dalam pasangan tertentu.

atau ʻmembeli sebuah kantinʼ dalam [bǝli + kantin]. Ujaran seperti [ bǝlikantin]. Ianya membolehkan murid mengetahui hentian sementara ketika membaca petikan atau ayat serta dapat pula membezakan jenis dan makna ayat yang dibaca atau diucapkan.4 Panjang-pendek Merupakan kadar panjang atau pendeknya sesuatu bunyi yang diucapkan. Dalam pengajaran kemahiran lisan. Dalam unsur panjang-pendek dalam pengajaran lisan. Unsur tekanan merujuk cara bagaimana murid dalam proses pengajaran dan pembelajaran dapat mengucapkan dan menyebut suku kata. Ujaran pukul empat ditranskripsi sebagai [pukul + ǝmpat]. Unsur panjang-pendek diberi lambang [:] yang dipanggil mora.3 Jeda Juga disebut sebagai persendian. ayat atau rangkai kata. memang ada bunyi perkataan dan ayat yang panjang dan ada bunyi yang pendek. amboi. murid boleh dan dapat bertutur dan menyampaikan ucapan atau berkomunakasi secara bertatasusila serta beradab. Sementara jeda pula. contohnya. membolehkan murid membezakan nada yang sesuai ketika melafazkan puisi seperti pantun. Contohnya pada ayat seperti berikut: ² saya hendak ³ mandi.] dikatakan setengah mora. Eh. sebutan. Jadi melalui tekanan ini. keempat-empat unsur suprasegmental tersebut mempunyai kepentingan. syair dan sajak mengikut intonasi. Dalam bahasa melayu unsur ini tidak membawa apa-apa kepentingan fonemis. kemudian nada itu menaik bila ada tekanan dan turun hingga 1. murid boleh membaca dan membunyikan sesuatu ayat dan perkataan mengikut intonasi dan nada yang sesuai. 4. cis. 4. Dalam bahasa melayu terdapat juga pemakaian jeda yang dapat membezakan erti ini. sakitnya perut saya!.MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 biasanya dengan nada 2. Jeda atau persendian diberi lambang [+]. Sebenarnya unsur jeda ini memang mempunyai tugas pembeza dalam bahasa. Contohnya dalam pengajaran ayat seru dan kata seru. Kepentingan unsur nada pula dalam pengajaran lisan. rima dan nada yang sesuai dengan bahan yang dilafazkan secara lisan sama ada secara hafalan atau bebas dengan penuh perasaan dan berkesan. dan kata seru. wah dan lain-lain boleh disebut panjang 17 . perkataan atau rangkai kata sama ada diucapkan untuk membezakan unsur menegaskan atau lembut. Ujaran ini boleh ditafsirkan sebagai ʻmembeli sebuah tinʼ seperti dalam [bǝlikan + tin]. [::] dikatakan satu mora dan [. iaitu unsur senyap dalam ujaran yang memisahkan antara perkataan. dalam pengajaran lisan.

Terdapat banyak alat artikulasi manusia dan setiap satunya mempunyai kedudukan dan fungsi yang berbeza dalam menghasilkan bunyi bahasa. sebutan dan bunyi perkataan. 5. ayat dan rangkai kata. ( 3. jeda. Sebaliknya jika pita suara itu direnggangkan atau terbuka sewaktu udara melaluinya. manakala bunyi konsonan ada yang bersuara dan ada yang tidak bersuara. Melaui perbezaan fonem dan alofon dapat menjelaskan perbezaan dari segi makna. Organ tutur manusia ini disebut alat artikulasi. Ianya membolehkan murid mengetahui sebutan panjang atau pendek perkataan atau ayat mengikut lambang-lambang unsur panjang-pendek. nada dan panjang pendek merupakan unsur-unsur penting dalam sistem bunyi dalam fonem. Semua bunyi vokal merupakan bunyi-bunyi bersuara. Sekirannya keadaan pita suara tertutup rapat sewaktu udara keluar melaluinya. tetapi mempunyai peranan yang amat penting dalam menghasilkan bunyi. ciri-ciri suprasegmental seperti tekanan. supaya mereka dapat bertindak dengan betul dan tepat sesuai dengan objektif pengajaran dan pembelajaran yang ingin dicapai. Bunyi vokal atau konsonan merupakan antara bunyi bahasa yang dihasilkan oleh alat artikulasi manusia. Kepentingan unsur-unsur tersebut dalam pengajaran lisan membolehkan guru menyampaikan ilmu dan kemahiran dengan berkesan dan hasilnya membolehkan murid-murid menguasai kemahiran-kemahiran terhadap bunyi-bunyi bahasa melayu. Unsur tersebut ialah udara dan merupakan sumber tenaga utama dalam menghasilkan bunyi. Ianya memberikan kefahaman dan pengetahuan kepada setiap guru bahasa melayu untuk menyampaikan pengajaran berkaitan tajuk fonologi.283 patah perkataan ) 18 . Kajian fonetik dan fonologi melibatkan organ pertuturan manusia secara langsung. maka getaran akan berlaku pada pita suara dan bunyi yang terhasil ialah bunyi bersuara. sebutan yang betul serta memahami makna bunyi-bunyi tersebut. Namun demikian terdapat unsur yang bukan dikategorikan sebagai alat artikulasi manusia.0 Kesimpulan. Selain itu. Bunyi bersuara dan tidak bersuara ini berkait rapat dengan keadaan pita suara. maka getaran pada pita suara tidak berlaku maka yang terhasil ialah bunyi tidak bersuara.MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 atau pendek namun ianya tidak membawa apa-apa kepentingan fonemis.

( 2000 ). Linguistik Am. Arbak Othman dan Ahmad Mahmood Musanid. Sdn. Kuala Lumpur: Penerbitan Sarjana. ( 2012 ). Linguistik Am Untuk Guru Bahasa Malaysia. Bhd. Adenan Ayob. HBML 1203 Fonetik dan Fonologi Bahasa Melayu. ( 1980 ). Fakulti Pendidikan dan Bahasa Open University Malaysia.MOHAMMAD HUSSIN BIN SARAIL 750630125717 HBML1203 Rujukan Abdullah Hassan. Seman Salleh. Petaling Jaya: Penerbit Fajar Bakti. Ali Mahmood. 19 . Mashudi Bahari. Selangor: Meteor Doc.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->