BIDANG MENCORAK DAN MEMBUAT REKAAN
Bidang kegiatan ini memberi peluang kepada murid memahami pelbagai cara untuk menghasilkan corak dan mengaplikasikannya menjadi suatu rekaan lain. Corak dan rekaan tersebut boleh juga dipadankan kepada manamana hasil daripada bidang kegiatan lain seperti binaan, kraf dan sebagainya. Corak terhasil daripada pelbagai teknik dan cara. Definisi Corak -susunan motif sama ada secara teratur, terancang atau bebas. Dua jenis corak iaitu corak terancang dan corak tidak rerancang. Motif -sama ada rupa/bentuk asas dalam rekaan/gubahan. -Ia drpd motif,flora,fauna,geometrical & organik. Corak Tradisi -corak yg mempunyai motifnya tersendiri dan mempunyai nama2 tertentu yg berunsur tradisi. Cth: Corak bunga buluh , Corak pucuk rebung, Corak bunga kiambang. Corak Terancang - guna motif yg disusun dgn teratur & dlm susunan tertentu. - motif menghasilkan corak yg ada pelbagai jenis susunan,seperti penggunaan garisan grid dlm penghasilan corak. Corak Tidak Terancang -dihasilkan secara bebas tanpa mpunyai motif tertentu. -dihasilkan dgn cara, merenjis,meniup, mengayak,menggolek dll - contoh: Corak teknik cerminan , Corak teknik pualaman, Corak cetakan tali, Cetakan daun, Corak tiupan Corak stensilan JENIS-JENIS MOTIF DALAM MEMBUAT CORAK DAN REKAAN Motif boleh didapati daripada; i. Rupa atau bentuk daripada alam ciptaan Tuhan Contohnya, Buah mangga ,Daun Siti Fatimah, Bunga teratai, Bunga mawar ii. Bentuk asas spt persegi, bulat,bujur, segitiga & geometri. iii. Bentuk dari bahan buatan manusia iv. Rupa atau bentuk angka dan huruf v. Rupa atau bentuk kraf tradisional 2.1 Corak tidak terancang secara: 2.1.1 Pualaman

penanda buku dan sabagainya! .Inilah corak yang telah dihasilkan menggunakan teknik pualaman Anda boleh menggunakan corak ini sebagai pembalut buku.

Sebuah talam untuk diisikan air sepenuhnya.Cat minyak akan dititiskan mengikut citarasa sendiri.Guna berus atau kayu untuk mengacau cat hingga menghasilkan corak yg dikehendaki!Tangkupkan kertas lukisan atau kertas katrij ke atas permukaan cat/air (dalam talam) dan angkat.jemur! .

.2 Tiupan ..1. 2.Bahan/ Warna untuk hasilkan corak pualaman.

.

mhasilkan corak yg menarik.3 Titisan (Cara-cara menghasilkannya-RPH Tahun 1) 2. Susunan berselang seli Motif disusun berselang-seli antara motif ruangan kosong.4 Ikatan dan celupan (Klik Disini > (1.JENIS-JENIS SUSUNAN DALAM CORAK DAN REKAAN Susunan ulang sekata Motif diulang berurutan dlm baris & lajur yg sama. 3) 2. Ia mgunakan garisan grid sbgai panduan.1.2.5 Renjisan dan percikan (Klik Disini) CORAK TERANCANG.1. .1. 2.

Susunan bertindih Motif yg sama disusun bertindih/bertindan sehingga mbentuk corak yg menarik. Susunan berpusat Motif berpunca drpd satu titik tengah yg dikembangkan.2 Corak terancang secara: 2.2.Garisan grid membantu mhasilkan corak yg menarik & teratur. Susunan batu-bata Moti disusun berurutan pada baris/lajur yg sama.3 Cetakan . Motif dihasilkan dlm btk bulatan.hexagon. Motif terdiri drpd motif yg sama/berbeza. Motif seterusnya disusun antara pertemuan dua motif yang sebelumnya Susunan bertimbal Motif diwujudkan secara cerminan.1 Lukisan 2. Susunan beralun Motif kelihatan berombak dlm bentuk garisan yg sekata/tidak.2 Catan 2.segi4.2.oktagon dan sebagainya. Motif kelihatan dlm posisi yang bertentangan.2. 2.

.

2.4 Capan .2.

2.2.5 Lipatan dan guntingan .

.

.

2.2.7 Kolaj .2.6 Resis 2.

TUJUAN MEMBUAT CORAK DAN REKAAN . peragaan dan lakonan. Kegiatan ini boleh dilakukan dalam pelbagai cara seperti pergerakan.2. Aspek apresiasi hasil kerja diadakan sebagai satu proses pembelajaran. Kegiatan ini memberi peluang kepada murid membuat rekaan corak tidak terancang.8 Kaligrafi Bidang ini membolehkan murid mengenali dan mengkaji pelbagai corak dalam alam dan kehidupan seharian. corak terancang dan juga corak tradisional dengan teknik tertentu.2. Bahagian ini menegaskan kegiatan mengenal motif dan olahannya untuk menghasilkan rekaan corak tertentu.

Mengenal & mbuat corak2 yg mpunyai unsur tradisional pd alat kgunaan harian 4. mgembangkan & mgekalkan unsur2 kebudayaan kebangsaan. harmoni. Menyedari prinsip seni reka spt imbangan. Menyedari adanya pelbagai jalinan dlm mbuat corak 10. 9. 15. Pengetahuan Budaya 1. Mbezakan jenis corak tertentu. Mmilih jenis bhn yg diperlukan dlm kegiatan pdidikan seni. Memberikan pertimbangan estetika terhadap karya seni. Menghargai. Menyedari adanya corak dlm palatan kegunaan harian 6. Menyedari adanya corak tertentu pada sesuatu bahan 9. 8.kepelbagaian. 14. mubahsuai &mgunakan bahan. Menyedari & mhargai keadaan psekitaran dlm suasana seni & kaitannya dgn kehidupan mereka. 14. 2. Mengenal & mbuatcorak2 tradisional yg mudah 2. Memilih serta menyesuaikan warna untuk tujuan tertentu. Mggunakan baneka jenis bhn & alat utk mbuat corak. . Memilih & mdapatkan benda2 utk dijadikan bhn mhasilkan gubahan seni. 12. Menyedari adanya perkaitan warna & rekaan corak 11. 7. Mencipta sesuatu karya seni yg digemari.Perlakuan 1. mubahsuai & mgunakan unsur2 corak kraf tradisional 3. molah. Memahami konsep penyusunan motif dlm mcorak 5. 3. 10. Merujuk alam semulajadi sebagai sumber idea. 3. Mengatur corak. Menyedari ptalian ciri2 seni yg tdapat dlm alamsekitar & mhasilkan karya yg bharmoni & bmakna. M‟olah. 4. Msuaikan jenis garisan dlm mhasilkan ciptaan. 13. Meningkatkan daya kreativiti dalam aktiviti mbuat corak & rekaan. Mpunyai pengamatan yg tajam & meningkatkan daya koordinasi Mata & tangan yg baik utk mhasilkan karya seni.�� Persepsi 1. Mengenal. penegasan.kontra dalam pghasilan corak 2. Mlatih kebiasaan utk mcipta dgn teratur & mberi phatian terperinci ciptaan tersebut. Mengenal & mbezakan pelbagai bentuk asas.kesatuan. 13. Mengenal & mbuat pelbagai corak yg bunsurkan pelbagai corak kraf tradisional 5. Memahami & menyedari corak alam sekitar 4. Mbuat penerokaan & ekperimentasi motif & warna dlm mcorak. 11. Menyedari adanya pkaitan antara warna &corak 7. kadar banding. Mgenal unsur corak yg tdapat di persekitaran. Mlukis mikut sifat semulaja sesuatu benda 6. Memperkukuhkan cita rasa terhadap unsur2 seni dlm rekaan yg baik 8. 5. 12.

kraf dll . Reka corak terdapat dlm seni bina. Reka corak terancang & tidak terancang mewujudkan kesan tampak yg berbeza tetapi memerlukan kemahiran. Corak sebagai elemen hiasan 3. Mencipta reka corak melibatkan proses latihan berfikir yg berhubung dengan asas rekaan & prinsip rekaan. 3. Mencantikkan bahagian atau permukaan luar sesuatu objek 2. psikomotor & afektif 2. lanskap. Corak sebagai nilai estetik RUMUSAN 1. hiasan dalaman. 4. kesedaran & pengetahuan seni utk menghasilkannya. Reka corak didefinisikan sebagai suatu bentuk kreativiti artistik yg dapat mmenuhi kperluan domain kognitif.KEPENTINGAN MEMBUAT CORAK &REKAAN 1.

The SickChild‟ (1886). cetakan bermula dgn mencetak kain batik sarung. cetakan kayu diguna utk mencetak kain sarung (kain terap hitam) sebelum kaedah lilin dari Jawa diperkenalkan.propaganda & tekstil utk pakaian. Redza Piyadasa (1939) Dilahirkan Kuantan. Blok/plat cetakan disediakan dgn memotong. Karyanya lebih berfokus kpd figura manusia. styrofoam. & melukis. Pensyarah seni Universiti Sains Malaysia. saringrafi/Sutera Saring. Tahun 1962diMPerguruan Ilmu Khas.CETAKAN DEFINISI CETAKAN Cetakan ialah proses terapan blok/plat. Norway pada 1863. England. etching. Cetakan blok kayu buatan tangan muncul pada abad ke7 Masihi Industri cetakan mono blok kayu buatan tgn berkembang di Barat abad-14 Di Malaysia. Cetakan dikembangkan utk kegunaan pendidikan. Kesan permukaan yg dicetakdilakukan ke atas bahan2 spt:. Cetakan bkembang di Eropah thn 1418 utk mencetak rekaan pd kain. logam. Proses melibatkan penciptaan plat mhasilkan pelbagai imej. „The Frieze of Life‟(1892). Pulau Pinang. . keagamaan. Tahun 1958 mdapat pendidikan seni d Maktab�� Perguruan Brinsford Lodge.linoleum. Pd 1963 – 1967 melanjutkan pengajian Hornesy College of Art. KualaLumpur. TOKOH CETAKAN Edvard Munch (1863 – 1944) Edvard Munch dilahirkan di Loten. kadbod dll. Dakwat diletakkan ke atas blok/plat tersebut dgn pelbagai teknik. mengguris. benaman. Industri cetakan yg mgabungkan teknik canggih melalui pembantuan perisian komputer . Amerika Syarikat. The Blue Raider. Kertas dicetak dgn cara menekap keatas blok melalui gosokan tangan / mgunakan mesin�� cetak. Umumnya. cetakan dibahagikan kpd :cetakan timbulan. Hasil karya beliau. The Kiss (1902). Sejarah Cetakan Bermula pada 3000 SM apabila cetakan timbul telah dihasilkan oleh org Sumeria dgn salinan imej kulit kerang di atas tanah liat yg bbtk 4segi. Beliau pelukis catan aliran ekspresionisme. Kini. Cetakan berwarna diperkenalkan pda kurun ke-15 Masihi Di Malaysia. Cetakan mempunyai keistimewaan keana dapat menghasilkan beberapa keping hasilan yg sama disebut edisi. Pahang 1939.London. Teknik cetakan kayu paling awal muncul di Negara China pd kurun ke8. cetakan planograf dan cetakan stensil. Pd 1975–1977 Menuntut University of Hawaii. “Keluarga Baba” merupakan salah satu karyanya yg agung.

.4 Cetakan Benaman ( Intaglio ) Cetakan benaman dakwat atau warnanya didalam ukiran turisan yg akan menjadi imej. cetakan muncul & mencapai status sebagai satu bentuk seni yg penting dgn pghasilan karya Albrecht Durer &karyawan Eropah.cetakan bermula dgn mencetak kain sarung mudah & murah. Cara & teknik sama dgn cetakan lino. Cetakan berwarna diperkenalkan kurun15M. Rembrandt Van Rijn. 2. Manakala kurun16. Cetakan Kayu Kaedah yg paling awal. Contoh cetakan ialah: a) Cetakan Kayu . Kekalisan antara air & minyak mhasilkan cetakan seakan lukisan pensil. c) Cetakan Kolograf d. Selepas asid diketahui boleh digunakan utk mengguris imej ke dlm kepingan logam.3. b) Cetakan Lino. Francisco Goya dan Pablo Picasso adalah antara artis yg menggunakan teknik ini. Teknik yg digunakan ialah teknik penolakkan minyak dgn air. DiMalaysia. c) Kaedah��Akuantin d) Kaedah Mesotin Cetakan Gurisan Asid Cetakan asid pertama kali awal kurun 16 . Cetakan Sutera Saring/Stensil ada beberapa kaedah iaitu:a) Kaedah Potongan Kertas Pendua. Merupakan proses membuat cetakan melalui cara mengukir pd plat Logam/kayu & meletakkan dakwat/warna ke dlm hasil turisan. Kemudian. Hasil permukaan acuan mrupakan imej yg terhasil di permukaan kertas. keagamaan. Corak gurisan yg dihasilkan diatas permukaan logam yg telah disapu dgn sejenis bahan yg kalis asid. propaganda & tekstil utk pakaian. Cetakan Kolaj Cetakan Stensil atau Skrin Cetakan memerlukan kain sutera yg direnggangkan diatas pemidang kayu. Mesin digunakan utk menghasilkan cetakan jenis ini. Contoh ialah:a) Kaedah Turisan. Berkembang ke Eropah 1418m utk mencetak rekaan pd kain. Gurisan dibuat dgn jarum etching diatas permukaan logam. dikembangkan utk kegunaan pendidikan. Muncul d China kurun ke8.JENIS-JENIS CETAKAN Cetakan Timbulan (Relief) Proses mbuat cetakan dgn meletakkan dakwat atau warna pada permukaan tapak cetakan yg biasanya terdiri drpd blok kayu/lino. Cetakan dibuat mgunakan mesen cetak. b) Kaedah Gurisan Asid . b) Kaedah Filem Leker c) Kaedah Skrin Foto Cetakan Lithografi / Planograf / Cetakan datar Cetakan ini mgunakan blok batu kapur sebagai blok persembahan imej.

Kemudian lukis imej pd muka belakang filem leker Langkah2 . d) Kaedah Sutera Saring Cetakan Stensil Kaedah Potongan Kertas Pendua Kaedah yg paling ringkas & mudah. filem leker/skrin foto. Sediakan sebuah pemidang skrin. Biasanya imej yg dipotong terlekat pada belakang pemidang skrin. Cetakan Lithografi Cetakan dicipta pd 1798 oleh Aloys Senefelder. Pemidang skrin diletakkan diatasnya sebelum dituangkan dakwat/warna. iaitu dlm btk warna oleh Piere Bonnard & Henri de Toulouse Leutrec. letakkan imej yg telah dipotong diatas kertas permukaan dasar yg hendak dicetak. Gunakan sekuji utk mratakan warna diatas pemidang skrin. Bezanya hanya imej yg hendak dicetak diukir dgn pahat pengukir di atas lino manakala kaedah cetakan kayu ukiran dibuat diatas blok kayu. Cetakan dibuat mgunakan mesin cetak. Pada 1890an. Angkat perlahan pemidang skrin. Cetakan Sutera Saring Juga dikenali sebagai cetakan stensil & sarigrafi. Permukaan kayu yg�� berira ini membawa kesan yg tersendiri yg menarik. Ia memerlukan kain sutera (organdi) yg diregangkan pada pemidang. Imejnya dihasilkan melalui keratan kertas pendua.Perbezaannya hanya cetakan Kayu mgunakan kayu yg kesan cetakannya berair manakala cetakan lino mgunakan lino kesannya yg licin. Kekalisan antara air & minyak dpt mhasilkancetakanseakan lukisan pensil. Lukis & gunting imej atas kertas pendua. Ia mgunakan sekuji utk menyapu dakwat/warna diatas pmukaan��kertas. Semasa mencetak.�� Beberapa kaedah ialah: a) Kaedah potongan kertas pendua. Teknik yg digunakan teknikpenolakan minyak dgn air. Cetakan Stensil Kaedah Filem Laker Langkah1 Sediakan lakaran imej. b) Kaedah Filem leker c) Kaedah Lilin.cetakan ini telah muncul dlm karya yg penuh artistik. Cetakan Lino Kaedah & proses sama dgn cetakan kayu iaitu kaedah cetakan timbul. Cetakan tidak boleh mhasilkan edisi yg banyak kerana kertas pendua yg dipotong itu akan lembap & menyebabkan dakwat/warna terkeluar. Juga dikenali sebagai cetakan��Plonografi Cetakan datar mgunakan blok batu kapur sbgi blok persembahan imej.

.gamkan bhagian tepi leker dgn pepenjuru kertas. Langkah4 Kemudian. Pastikan kedudukan kertas diatas blok lino sama dgn corak pertama. pembaris. Bahagian yg dipotong ialah bahagian yg berlilin. c) Sudu. pemidang filem leker boleh digunakan utk mencetak. Bahan ini sangat penting dalam proses mencetak kerana ia dapat Mbantu & memudahkan kita membuat tindihan warna yg kedua. kertas filem leker itu diletakkan dibawah pemidang yg telah tersedia dgn kain sutera. Pastikan bahagian yg dibuang tidak akan menerima warna LANGKAH2 Blok lino disapu dgn dakwat lino. & tiga.Potong & keluarkan bhgn2 yg hendak didakwatkan /diwarnakan dgn pisau pemotong NT. i) Penggelek Kertas keras. LANGKAH4(TINDIHAN WARNA KEDUA) Blok Lino dicuci kemudian diukir semula Ulang langkah dua. Pastikan sapuan warna rata utk mdapatkan kualiti cetakan yg bmutu & kemas. mpunyai dua lapisan. Filem leker ini Langkah3 Setelah selesai mgeluarkan bhgian yg ditembusi dakwat/warna. Gosokan hendaklah rata dan tidak terlalu kuat. Semasa mggosok. pisau pemotong. e) Blok Kayu. g) Penahan h) Pahat. digosok dgn seterika elektrik yg sederhana panas. Ini ntuk memudahkan proses tindihan warna yg seterusnya disamping menjaga mutu &kekemasan hasil cetakan. LANGKAH1 Membuat lakaran & mengukir diatas lino. LANGKAH3 Blok lino diletakan di atas penahan kemudian letakkan kertas diatasnya. PROSES MENCETAK CETAKAN LINO ALAT & BAHAN UNTUK CETAKAN KAYU & LINO a) Warna lino. Kemudian. Satu lapisan berlilin & satu lapisan kertas biasa. gam digunakan untuk membuat alasuntuk cetakan. b) Kertas. Setelah selesai. bhgian yg berlilin (leker) akan melekat pada pemidang. sementara kertas biasa(lutsinar) bolehlah ditarik keluar. papan lapis. Dengan mgunakan sudu gosok berhati2 hati diatas kertas tadi. f) Lino. Warna cerah digunakan utk lapisan pertama. Kerja ini hendaklah dilakukan dgn berhati2 hati. Pastikan arah & kedudukan yg betul mengikut sukatan yg ditelah dibuat pada penahan. d) Berus.

RESIS MENGGUNAKAN BATIK TULIS Kaedah membatik ini mggunakan alat canting yang diisikan dgn lilin cair untuk melukis atau mcanting di atas kain. Kecenderungan beliau thadap batik lukis merupakan satu proses asimilasi seni budaya yg dialaminya.catan. cat air dan lilin & sebagainya yg boleh dikatakan sebagai proses penolakan warna. Tokoh-tokoh Batik Chuah Thean Teng berasal dari Fukien. China dan berhijrah ke Malaya pada tahun 1932 &menetap di Pulau Pinang sejak 1936.Pada tahun 1920an. warna air dan kertas Alatan:Gunting. Bentukkan aliran corak yg sesuai dgn mencetak dipermukaan kertas.Beliau merupakan generasi pertama & pelopor catan batik di Malaysia Contoh karya beliau.pengusaha batik di Kelantan dan Terengganu.Resin 3. Indonesia sebagai hobi kaum wanita. Cara mewarnanya menggunakan berus seperti kaedah melukis cat air. Bentuk corak di permukaannya dgn mgunakan pisau. SEJARAH AWAL Sejarah munculnya industri batik tidak dapat dipastikan dgn tepat. LANGKAH5 Hasil cetakan digantung utk mengeringkannya CETAKAN MGUNAKAN BAHAN ALAM (CETAKAN KENTANG) Bahan:Kentang. Malaysia Life Batik dan Two Women And The Cow. Lukisan batik di kalangan masyarakat Melayu dikatakan bermula dgn penggunaan ubi kentang sebagai alat pengecap. Sebagai buktinya artifak batik berusia lebih 2000 tahun pernah ditemui di beberapa tempat di Asia dan Timur Tengah. penggunaan lilin telah diperkenalkan oleh pengusaha.Lilin 2.Warna yg lebih gelap digunakan utk tindihan kedua.Ia merupakan hasil seni yang telah lama wujud. Corak yg telah siapdigunakan sebagai penghias baling dan sebagainya Resis Resis ialah teknik menghasilkan lukisan atau reka corak dengan menggunakan bahan-bahan yang tidak bercampur antara satu sama lain seperti cat air dan cat minyak. Batik ini biasanya digunakan untuk membuat pakaian. alat-alat hiasan & sebagainya. Di Malaysia batik dipercayai bermula pada abad ke 15 Masihi.pisau.Pewarna .�� Sapukan warna dipermukaan kentang yg telah siap dibentuk coraknya. Ianya merupakan perintis kepada sejarah perkembangan batik negara.berus dan span Langkah1 Potong kentang kepada dua bhgian. Penggunaan batik didapati telah tersebar dengan meluas di kepulauan Jawa. ALAT DAN BAHAN 1. Perkataan batik (sebutan bateek) dikatakan terbit dari perkataan Jawa.

Kain–jenis kain yg sesuai kain kapas. Jemuran 8.rayon. 12. 7.Canting 1. Bahan pemati warna –sodium silikat. Pewarna reaktif & campuran remazol/primazin (pewarna reaktif) Urea/sodaash. Canting mempunyai pelbagai rupa & bentuk samada mpunyai satu corong atau banyak corong. 5. 2. Bahan Campuran Lilin: lemak binatang digunakan utk melembutkan lilin supaya aliran lilin tidak tersekat & tidak pecah. lawan Unitika danvoile. Berus PelbagaiSaiz utk menyapu warna. sementara corong besar utk mbentuk pola asas corak.4.serbuk sabun/soda ash. Pemidang kayu untuk meregangkan kain. 9. 4. 3.Soda Ash 5.drill.poplin. Bahan pencuci–sodaasli. 10.Periuk / kuali digunakan utk memasak lilin. .lawan Cotton shirting. 11. sodium silikat atau lilin.Sodium Silikat 6. Corong halus untuk melilinkan isen. Perbezaan saiz adalah untuk fungsi2 tertentu. Tempat mencelup kain & merebus kain. Dapur 6.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful