BIDANG MENCORAK DAN MEMBUAT REKAAN
Bidang kegiatan ini memberi peluang kepada murid memahami pelbagai cara untuk menghasilkan corak dan mengaplikasikannya menjadi suatu rekaan lain. Corak dan rekaan tersebut boleh juga dipadankan kepada manamana hasil daripada bidang kegiatan lain seperti binaan, kraf dan sebagainya. Corak terhasil daripada pelbagai teknik dan cara. Definisi Corak -susunan motif sama ada secara teratur, terancang atau bebas. Dua jenis corak iaitu corak terancang dan corak tidak rerancang. Motif -sama ada rupa/bentuk asas dalam rekaan/gubahan. -Ia drpd motif,flora,fauna,geometrical & organik. Corak Tradisi -corak yg mempunyai motifnya tersendiri dan mempunyai nama2 tertentu yg berunsur tradisi. Cth: Corak bunga buluh , Corak pucuk rebung, Corak bunga kiambang. Corak Terancang - guna motif yg disusun dgn teratur & dlm susunan tertentu. - motif menghasilkan corak yg ada pelbagai jenis susunan,seperti penggunaan garisan grid dlm penghasilan corak. Corak Tidak Terancang -dihasilkan secara bebas tanpa mpunyai motif tertentu. -dihasilkan dgn cara, merenjis,meniup, mengayak,menggolek dll - contoh: Corak teknik cerminan , Corak teknik pualaman, Corak cetakan tali, Cetakan daun, Corak tiupan Corak stensilan JENIS-JENIS MOTIF DALAM MEMBUAT CORAK DAN REKAAN Motif boleh didapati daripada; i. Rupa atau bentuk daripada alam ciptaan Tuhan Contohnya, Buah mangga ,Daun Siti Fatimah, Bunga teratai, Bunga mawar ii. Bentuk asas spt persegi, bulat,bujur, segitiga & geometri. iii. Bentuk dari bahan buatan manusia iv. Rupa atau bentuk angka dan huruf v. Rupa atau bentuk kraf tradisional 2.1 Corak tidak terancang secara: 2.1.1 Pualaman

Inilah corak yang telah dihasilkan menggunakan teknik pualaman Anda boleh menggunakan corak ini sebagai pembalut buku.penanda buku dan sabagainya! .

Sebuah talam untuk diisikan air sepenuhnya.Cat minyak akan dititiskan mengikut citarasa sendiri.Guna berus atau kayu untuk mengacau cat hingga menghasilkan corak yg dikehendaki!Tangkupkan kertas lukisan atau kertas katrij ke atas permukaan cat/air (dalam talam) dan angkat.jemur! .

2 Tiupan .. 2..1.Bahan/ Warna untuk hasilkan corak pualaman.

.

1.1.mhasilkan corak yg menarik. 3) 2. Ia mgunakan garisan grid sbgai panduan. 2.1.4 Ikatan dan celupan (Klik Disini > (1.JENIS-JENIS SUSUNAN DALAM CORAK DAN REKAAN Susunan ulang sekata Motif diulang berurutan dlm baris & lajur yg sama.2. Susunan berselang seli Motif disusun berselang-seli antara motif ruangan kosong. .3 Titisan (Cara-cara menghasilkannya-RPH Tahun 1) 2.5 Renjisan dan percikan (Klik Disini) CORAK TERANCANG.

2 Corak terancang secara: 2.2.segi4. 2. Motif seterusnya disusun antara pertemuan dua motif yang sebelumnya Susunan bertimbal Motif diwujudkan secara cerminan.Garisan grid membantu mhasilkan corak yg menarik & teratur. Motif kelihatan dlm posisi yang bertentangan. Susunan batu-bata Moti disusun berurutan pada baris/lajur yg sama. Motif terdiri drpd motif yg sama/berbeza.1 Lukisan 2. Motif dihasilkan dlm btk bulatan.hexagon.3 Cetakan .2 Catan 2.oktagon dan sebagainya.2. Susunan bertindih Motif yg sama disusun bertindih/bertindan sehingga mbentuk corak yg menarik.2. Susunan beralun Motif kelihatan berombak dlm bentuk garisan yg sekata/tidak. Susunan berpusat Motif berpunca drpd satu titik tengah yg dikembangkan.

.

4 Capan .2.2.

5 Lipatan dan guntingan .2.2.

.

.

2.7 Kolaj .2.6 Resis 2.2.

2. Kegiatan ini memberi peluang kepada murid membuat rekaan corak tidak terancang. TUJUAN MEMBUAT CORAK DAN REKAAN . Kegiatan ini boleh dilakukan dalam pelbagai cara seperti pergerakan.8 Kaligrafi Bidang ini membolehkan murid mengenali dan mengkaji pelbagai corak dalam alam dan kehidupan seharian. corak terancang dan juga corak tradisional dengan teknik tertentu. peragaan dan lakonan.2. Bahagian ini menegaskan kegiatan mengenal motif dan olahannya untuk menghasilkan rekaan corak tertentu. Aspek apresiasi hasil kerja diadakan sebagai satu proses pembelajaran.

Menyedari adanya corak dlm palatan kegunaan harian 6. 5. Mengenal & mbuat corak2 yg mpunyai unsur tradisional pd alat kgunaan harian 4. kadar banding. mubahsuai & mgunakan unsur2 corak kraf tradisional 3. Pengetahuan Budaya 1. Mengenal & mbuatcorak2 tradisional yg mudah 2. Menyedari adanya perkaitan warna & rekaan corak 11. Mengenal & mbuat pelbagai corak yg bunsurkan pelbagai corak kraf tradisional 5. Menyedari adanya corak tertentu pada sesuatu bahan 9. 13. Mengenal & mbezakan pelbagai bentuk asas. 3. Mggunakan baneka jenis bhn & alat utk mbuat corak. 4. 14. harmoni. Mengenal. . 12. Mlatih kebiasaan utk mcipta dgn teratur & mberi phatian terperinci ciptaan tersebut. Mgenal unsur corak yg tdapat di persekitaran. Mlukis mikut sifat semulaja sesuatu benda 6. Memahami & menyedari corak alam sekitar 4. 8.kesatuan. 7. 3. Menyedari prinsip seni reka spt imbangan. 11. 15. Memilih & mdapatkan benda2 utk dijadikan bhn mhasilkan gubahan seni. Mpunyai pengamatan yg tajam & meningkatkan daya koordinasi Mata & tangan yg baik utk mhasilkan karya seni. Memperkukuhkan cita rasa terhadap unsur2 seni dlm rekaan yg baik 8. Memahami konsep penyusunan motif dlm mcorak 5. 13. penegasan. Merujuk alam semulajadi sebagai sumber idea. Mbezakan jenis corak tertentu. Meningkatkan daya kreativiti dalam aktiviti mbuat corak & rekaan. Menyedari ptalian ciri2 seni yg tdapat dlm alamsekitar & mhasilkan karya yg bharmoni & bmakna. Mmilih jenis bhn yg diperlukan dlm kegiatan pdidikan seni.kepelbagaian. Mengatur corak. Mencipta sesuatu karya seni yg digemari.Perlakuan 1. Menyedari & mhargai keadaan psekitaran dlm suasana seni & kaitannya dgn kehidupan mereka. Menghargai. 10. 12.kontra dalam pghasilan corak 2. 9. 14. 2. molah. Mbuat penerokaan & ekperimentasi motif & warna dlm mcorak. mubahsuai &mgunakan bahan. Memilih serta menyesuaikan warna untuk tujuan tertentu. Memberikan pertimbangan estetika terhadap karya seni. Msuaikan jenis garisan dlm mhasilkan ciptaan. mgembangkan & mgekalkan unsur2 kebudayaan kebangsaan. Menyedari adanya pelbagai jalinan dlm mbuat corak 10. M‟olah. Menyedari adanya pkaitan antara warna &corak 7.�� Persepsi 1.

4. kraf dll . Reka corak terancang & tidak terancang mewujudkan kesan tampak yg berbeza tetapi memerlukan kemahiran.KEPENTINGAN MEMBUAT CORAK &REKAAN 1. Mencantikkan bahagian atau permukaan luar sesuatu objek 2. psikomotor & afektif 2. Corak sebagai elemen hiasan 3. hiasan dalaman. Reka corak terdapat dlm seni bina. lanskap. kesedaran & pengetahuan seni utk menghasilkannya. Mencipta reka corak melibatkan proses latihan berfikir yg berhubung dengan asas rekaan & prinsip rekaan. 3. Corak sebagai nilai estetik RUMUSAN 1. Reka corak didefinisikan sebagai suatu bentuk kreativiti artistik yg dapat mmenuhi kperluan domain kognitif.

Proses melibatkan penciptaan plat mhasilkan pelbagai imej. Cetakan mempunyai keistimewaan keana dapat menghasilkan beberapa keping hasilan yg sama disebut edisi. Pd 1975–1977 Menuntut University of Hawaii. styrofoam. kadbod dll. & melukis. Cetakan bkembang di Eropah thn 1418 utk mencetak rekaan pd kain. Cetakan berwarna diperkenalkan pda kurun ke-15 Masihi Di Malaysia. saringrafi/Sutera Saring. Karyanya lebih berfokus kpd figura manusia. Hasil karya beliau. Dakwat diletakkan ke atas blok/plat tersebut dgn pelbagai teknik. Beliau pelukis catan aliran ekspresionisme. Pensyarah seni Universiti Sains Malaysia. Kini. Sejarah Cetakan Bermula pada 3000 SM apabila cetakan timbul telah dihasilkan oleh org Sumeria dgn salinan imej kulit kerang di atas tanah liat yg bbtk 4segi. . Kertas dicetak dgn cara menekap keatas blok melalui gosokan tangan / mgunakan mesin�� cetak. England. Tahun 1958 mdapat pendidikan seni d Maktab�� Perguruan Brinsford Lodge. TOKOH CETAKAN Edvard Munch (1863 – 1944) Edvard Munch dilahirkan di Loten.propaganda & tekstil utk pakaian. Umumnya. Teknik cetakan kayu paling awal muncul di Negara China pd kurun ke8. Blok/plat cetakan disediakan dgn memotong. Industri cetakan yg mgabungkan teknik canggih melalui pembantuan perisian komputer . cetakan bermula dgn mencetak kain batik sarung. The Kiss (1902). The SickChild‟ (1886). Tahun 1962diMPerguruan Ilmu Khas. benaman. logam. Pahang 1939. cetakan planograf dan cetakan stensil. etching. Norway pada 1863. The Blue Raider. cetakan kayu diguna utk mencetak kain sarung (kain terap hitam) sebelum kaedah lilin dari Jawa diperkenalkan.London. Kesan permukaan yg dicetakdilakukan ke atas bahan2 spt:.CETAKAN DEFINISI CETAKAN Cetakan ialah proses terapan blok/plat. „The Frieze of Life‟(1892). Cetakan blok kayu buatan tangan muncul pada abad ke7 Masihi Industri cetakan mono blok kayu buatan tgn berkembang di Barat abad-14 Di Malaysia.linoleum. mengguris. cetakan dibahagikan kpd :cetakan timbulan. keagamaan. Cetakan dikembangkan utk kegunaan pendidikan. Pd 1963 – 1967 melanjutkan pengajian Hornesy College of Art. “Keluarga Baba” merupakan salah satu karyanya yg agung. Amerika Syarikat. Redza Piyadasa (1939) Dilahirkan Kuantan. Pulau Pinang. KualaLumpur.

propaganda & tekstil utk pakaian. Teknik yg digunakan ialah teknik penolakkan minyak dgn air. Francisco Goya dan Pablo Picasso adalah antara artis yg menggunakan teknik ini. Manakala kurun16.cetakan bermula dgn mencetak kain sarung mudah & murah. Cetakan Kayu Kaedah yg paling awal. Contoh cetakan ialah: a) Cetakan Kayu .3. b) Cetakan Lino. Selepas asid diketahui boleh digunakan utk mengguris imej ke dlm kepingan logam. c) Cetakan Kolograf d. Merupakan proses membuat cetakan melalui cara mengukir pd plat Logam/kayu & meletakkan dakwat/warna ke dlm hasil turisan. Corak gurisan yg dihasilkan diatas permukaan logam yg telah disapu dgn sejenis bahan yg kalis asid. Gurisan dibuat dgn jarum etching diatas permukaan logam. .JENIS-JENIS CETAKAN Cetakan Timbulan (Relief) Proses mbuat cetakan dgn meletakkan dakwat atau warna pada permukaan tapak cetakan yg biasanya terdiri drpd blok kayu/lino. Cetakan Sutera Saring/Stensil ada beberapa kaedah iaitu:a) Kaedah Potongan Kertas Pendua. Cetakan dibuat mgunakan mesen cetak. Kekalisan antara air & minyak mhasilkan cetakan seakan lukisan pensil. Kemudian. dikembangkan utk kegunaan pendidikan. b) Kaedah Filem Leker c) Kaedah Skrin Foto Cetakan Lithografi / Planograf / Cetakan datar Cetakan ini mgunakan blok batu kapur sebagai blok persembahan imej. Berkembang ke Eropah 1418m utk mencetak rekaan pd kain. c) Kaedah��Akuantin d) Kaedah Mesotin Cetakan Gurisan Asid Cetakan asid pertama kali awal kurun 16 . Rembrandt Van Rijn. Muncul d China kurun ke8. Cara & teknik sama dgn cetakan lino. cetakan muncul & mencapai status sebagai satu bentuk seni yg penting dgn pghasilan karya Albrecht Durer &karyawan Eropah. Mesin digunakan utk menghasilkan cetakan jenis ini. DiMalaysia. Contoh ialah:a) Kaedah Turisan. b) Kaedah Gurisan Asid . Hasil permukaan acuan mrupakan imej yg terhasil di permukaan kertas. Cetakan berwarna diperkenalkan kurun15M.4 Cetakan Benaman ( Intaglio ) Cetakan benaman dakwat atau warnanya didalam ukiran turisan yg akan menjadi imej. 2. keagamaan. Cetakan Kolaj Cetakan Stensil atau Skrin Cetakan memerlukan kain sutera yg direnggangkan diatas pemidang kayu.

Pada 1890an.cetakan ini telah muncul dlm karya yg penuh artistik.�� Beberapa kaedah ialah: a) Kaedah potongan kertas pendua. Cetakan dibuat mgunakan mesin cetak. Cetakan Lithografi Cetakan dicipta pd 1798 oleh Aloys Senefelder. Cetakan Lino Kaedah & proses sama dgn cetakan kayu iaitu kaedah cetakan timbul. Angkat perlahan pemidang skrin. Sediakan sebuah pemidang skrin. Permukaan kayu yg�� berira ini membawa kesan yg tersendiri yg menarik. iaitu dlm btk warna oleh Piere Bonnard & Henri de Toulouse Leutrec. filem leker/skrin foto. letakkan imej yg telah dipotong diatas kertas permukaan dasar yg hendak dicetak. Cetakan Stensil Kaedah Filem Laker Langkah1 Sediakan lakaran imej. Gunakan sekuji utk mratakan warna diatas pemidang skrin. Cetakan tidak boleh mhasilkan edisi yg banyak kerana kertas pendua yg dipotong itu akan lembap & menyebabkan dakwat/warna terkeluar. d) Kaedah Sutera Saring Cetakan Stensil Kaedah Potongan Kertas Pendua Kaedah yg paling ringkas & mudah. b) Kaedah Filem leker c) Kaedah Lilin. Cetakan Sutera Saring Juga dikenali sebagai cetakan stensil & sarigrafi. Lukis & gunting imej atas kertas pendua. Semasa mencetak. Pemidang skrin diletakkan diatasnya sebelum dituangkan dakwat/warna. Juga dikenali sebagai cetakan��Plonografi Cetakan datar mgunakan blok batu kapur sbgi blok persembahan imej. Kekalisan antara air & minyak dpt mhasilkancetakanseakan lukisan pensil. Biasanya imej yg dipotong terlekat pada belakang pemidang skrin. Imejnya dihasilkan melalui keratan kertas pendua.Perbezaannya hanya cetakan Kayu mgunakan kayu yg kesan cetakannya berair manakala cetakan lino mgunakan lino kesannya yg licin. Ia mgunakan sekuji utk menyapu dakwat/warna diatas pmukaan��kertas. Bezanya hanya imej yg hendak dicetak diukir dgn pahat pengukir di atas lino manakala kaedah cetakan kayu ukiran dibuat diatas blok kayu. Ia memerlukan kain sutera (organdi) yg diregangkan pada pemidang. Teknik yg digunakan teknikpenolakan minyak dgn air. Kemudian lukis imej pd muka belakang filem leker Langkah2 .

Pastikan kedudukan kertas diatas blok lino sama dgn corak pertama. Gosokan hendaklah rata dan tidak terlalu kuat. f) Lino. Setelah selesai. e) Blok Kayu.gamkan bhagian tepi leker dgn pepenjuru kertas. sementara kertas biasa(lutsinar) bolehlah ditarik keluar. gam digunakan untuk membuat alasuntuk cetakan. d) Berus. mpunyai dua lapisan. Kemudian. papan lapis. Pastikan sapuan warna rata utk mdapatkan kualiti cetakan yg bmutu & kemas. PROSES MENCETAK CETAKAN LINO ALAT & BAHAN UNTUK CETAKAN KAYU & LINO a) Warna lino. . Warna cerah digunakan utk lapisan pertama. Langkah4 Kemudian.Potong & keluarkan bhgn2 yg hendak didakwatkan /diwarnakan dgn pisau pemotong NT. i) Penggelek Kertas keras. Dengan mgunakan sudu gosok berhati2 hati diatas kertas tadi. Kerja ini hendaklah dilakukan dgn berhati2 hati. kertas filem leker itu diletakkan dibawah pemidang yg telah tersedia dgn kain sutera. Ini ntuk memudahkan proses tindihan warna yg seterusnya disamping menjaga mutu &kekemasan hasil cetakan. LANGKAH3 Blok lino diletakan di atas penahan kemudian letakkan kertas diatasnya. Satu lapisan berlilin & satu lapisan kertas biasa. pemidang filem leker boleh digunakan utk mencetak. & tiga. LANGKAH1 Membuat lakaran & mengukir diatas lino. pisau pemotong. Filem leker ini Langkah3 Setelah selesai mgeluarkan bhgian yg ditembusi dakwat/warna. pembaris. bhgian yg berlilin (leker) akan melekat pada pemidang. Bahan ini sangat penting dalam proses mencetak kerana ia dapat Mbantu & memudahkan kita membuat tindihan warna yg kedua. Pastikan arah & kedudukan yg betul mengikut sukatan yg ditelah dibuat pada penahan. digosok dgn seterika elektrik yg sederhana panas. c) Sudu. Semasa mggosok. Bahagian yg dipotong ialah bahagian yg berlilin. b) Kertas. g) Penahan h) Pahat. Pastikan bahagian yg dibuang tidak akan menerima warna LANGKAH2 Blok lino disapu dgn dakwat lino. LANGKAH4(TINDIHAN WARNA KEDUA) Blok Lino dicuci kemudian diukir semula Ulang langkah dua.

Bentukkan aliran corak yg sesuai dgn mencetak dipermukaan kertas. Lukisan batik di kalangan masyarakat Melayu dikatakan bermula dgn penggunaan ubi kentang sebagai alat pengecap. Indonesia sebagai hobi kaum wanita. SEJARAH AWAL Sejarah munculnya industri batik tidak dapat dipastikan dgn tepat. Batik ini biasanya digunakan untuk membuat pakaian. warna air dan kertas Alatan:Gunting. ALAT DAN BAHAN 1. Penggunaan batik didapati telah tersebar dengan meluas di kepulauan Jawa.Lilin 2. Ianya merupakan perintis kepada sejarah perkembangan batik negara. Perkataan batik (sebutan bateek) dikatakan terbit dari perkataan Jawa. Malaysia Life Batik dan Two Women And The Cow.Ia merupakan hasil seni yang telah lama wujud.Pada tahun 1920an.Pewarna . Di Malaysia batik dipercayai bermula pada abad ke 15 Masihi.pengusaha batik di Kelantan dan Terengganu. LANGKAH5 Hasil cetakan digantung utk mengeringkannya CETAKAN MGUNAKAN BAHAN ALAM (CETAKAN KENTANG) Bahan:Kentang. Cara mewarnanya menggunakan berus seperti kaedah melukis cat air.catan. Corak yg telah siapdigunakan sebagai penghias baling dan sebagainya Resis Resis ialah teknik menghasilkan lukisan atau reka corak dengan menggunakan bahan-bahan yang tidak bercampur antara satu sama lain seperti cat air dan cat minyak.Warna yg lebih gelap digunakan utk tindihan kedua. penggunaan lilin telah diperkenalkan oleh pengusaha. Bentuk corak di permukaannya dgn mgunakan pisau. RESIS MENGGUNAKAN BATIK TULIS Kaedah membatik ini mggunakan alat canting yang diisikan dgn lilin cair untuk melukis atau mcanting di atas kain. Sebagai buktinya artifak batik berusia lebih 2000 tahun pernah ditemui di beberapa tempat di Asia dan Timur Tengah.Beliau merupakan generasi pertama & pelopor catan batik di Malaysia Contoh karya beliau.berus dan span Langkah1 Potong kentang kepada dua bhgian. Kecenderungan beliau thadap batik lukis merupakan satu proses asimilasi seni budaya yg dialaminya.�� Sapukan warna dipermukaan kentang yg telah siap dibentuk coraknya. cat air dan lilin & sebagainya yg boleh dikatakan sebagai proses penolakan warna.Resin 3. China dan berhijrah ke Malaya pada tahun 1932 &menetap di Pulau Pinang sejak 1936. Tokoh-tokoh Batik Chuah Thean Teng berasal dari Fukien. alat-alat hiasan & sebagainya.pisau.

Periuk / kuali digunakan utk memasak lilin.Sodium Silikat 6.rayon.lawan Cotton shirting. Perbezaan saiz adalah untuk fungsi2 tertentu. 5.drill. 2. Pemidang kayu untuk meregangkan kain.4. Canting mempunyai pelbagai rupa & bentuk samada mpunyai satu corong atau banyak corong. 11. Pewarna reaktif & campuran remazol/primazin (pewarna reaktif) Urea/sodaash.Canting 1.poplin. 10. Bahan Campuran Lilin: lemak binatang digunakan utk melembutkan lilin supaya aliran lilin tidak tersekat & tidak pecah. sementara corong besar utk mbentuk pola asas corak. lawan Unitika danvoile. Bahan pemati warna –sodium silikat. Corong halus untuk melilinkan isen. sodium silikat atau lilin.Kain–jenis kain yg sesuai kain kapas. . Bahan pencuci–sodaasli. 4. Tempat mencelup kain & merebus kain.Soda Ash 5. 3. Berus PelbagaiSaiz utk menyapu warna. Dapur 6. 7.serbuk sabun/soda ash. 9. Jemuran 8. 12.