SISTEM SARAF AFIQAH BINTI ADANAN PISMP 3.

07

PENSYARAH EN MOHD NAZRI BIN OMAR

Terminologi Sistem Saraf
Sistem saraf membawa maksud mengintegrasi dan mengawal semua fungsi sistem badan. Sistem saraf juga berkebolehan menerima dan bertindak balas terhadap impuls dari persekitaran dan internal serta menghantar impuls ke sistem saraf pusat. Kemudian, impuls saraf pula dihantar dari satu neuron ke neuron yang lain dalam perjalannya ke sistem saraf pusat. Bidang yang mengkaji tentang fungsi sistem saraf ini dikenali sebagai neurofisologi.

Fungsi Sistem Saraf
Sistem saraf mempunyai fungsi-fungsinya yang tersendiri terhadap tubuh badan manusia. Antaranya ialah :  Mengintegrasikan rangsangan yang diterima  Menterjemah rangsangan  Mencetuskan pergerakan motor  Menyimpan maklumat  Menjana pemikiran dan idea

1) Neuron merupakan sel-sel saraf yang menghantar impuls-impuls saraf dari satu bahagian ke bahagian tubuh yang lain melalui unjuran protoplasma yang panjang. 2) Neuron merupakan sel saraf yang terdiri daripada dendrit, sel badan, dan akson.

Mielin melindungi dan menebat fiber-fiber serta meningkatkan kadar transmisi impuls saraf. Ia berfungsi membawa impuls-implus saraf ke badan sel.Antara fungsi bahagian-bahagian dalam sel saraf (neuron) ini ialah: Sel badan Sel badan mengandungi nukleus dan nukleus adalah pusat metabolik sel. Menerima impuls dari dendrit dan terus ke akson Akson Akson ialah satu fiber panjang yang membawa impuls saraf keluar dari badan sel. Akson disaluti dengan bahan putih dan berlemak yang dikenali sebagai mielin.  Dendrit Dendrit ialah fiber-fiber halus bercabang-cabang yang mengunjur dari badan sel. .

. Interneuron (perantaraan)Interneuron berfungsi sebagai penghubung antara dua neuron.Neuron deria (aferen) . Neuron motor (eferen)hantar saraf ke otot.terima rangsangan dan hantar ke saraf pusat.

Hubungan antara ketiga-tiga jenis neuron dan sistem saraf pusat adalah seperti rajah berikut : .

SINAPS Sinaps ialah celahan seni di antara satu neuron dengan neuron yang lain. . Sinaps merupakan bahan neurotransmitter yang dihasilkan sebagai bahan kimia penghubung untuk penghantaran impuls di antara neuron.

SUSUNAN SISTEM SARAF DALAM BADAN MANUSIA .

Sistem saraf pusat ini bertindak sebagai pusat integrasi dan arahan sistem saraf. Kedua-keduanya (otak dan saraf tunjang) menterjemah maklumat sensori yang diterima dan mengeluarkan arahan kepada afektor berdasarkan pengalaman sedia ada dan situasi baru yang dialami Otak • Serebrum • Serebelum • Medulla oblongata Saraf tunjang • Bersambung dengan otak untuk membentuk sistem saraf .Sistem saraf pusat terdiri daripada otak dan saraf tunjang yang terletak di tulang belakang manusia.

OTAK .

ingatan. • Pusat kawalan deria (lihat. Setiap belahan terdiri daripada empat lobus SEREBELUM • Terletak di bawah serebrum • Mempunyai banyak lipatan. • Mengawal keseimbangan badan. dan kewarasan. • Menyelaras pergerakan badan. batuk) • kadar denyutan jantung • kadar respirasi • pengembangan dan pengecutan salur darah . koordinasi gerak otot. • Fungsi: • mengawal tindakan luar kawalan(bersin. serta posisi tubuh. bau.rasa) • Serebrum terdiri atas dua belahan. • Pusat kawalan pergerakan.SEREBLUM • Terima utusan saraf atau impuls dan menafsir impuls • Pusat intelek. MEDULLA OBLONGATA • Penyambung saraf tunjang ke otak. • pusat keseimbangan gerak.

Saraf tunjang ini memberi kesan yang lebih cepat berbanding saraf pinggir. Setiap bahagian tulang belakang memainkan peranan penting bagi menyokong struktur badan. 2) saraf tunjang pula terletak di bahagian tulang belakang. yang bersambung dengan otak untuk membentuk sistem saraf pusat serta memanjang hingga ke ruang di antara vertebra lumbar pertama dan kedua. Setiap bahagian tulang belakang memainkan peranan penting bagi menyokong struktur badan.SARAF TUNJANG 1) Saraf tunjang ialah sekumpulan tisu saraf dan sel-sel sokongan yang panjang. Bahagian dalam saraf tunjang terdiri daripada jirim kelabu (badan sel). Selain itu. saraf tunjang ini juga merupakan medium untuk berhubung terus dengan sistem saraf pusat. tirus dan berbentuk tiub. 3) Saraf tunjang dilitupi oleh turus vertebrae yang bertulang sebagai perlindungan. Bahagian luat saraf tunjang terdiri daripada jirim putih (gentian saraf) .

.

Sistem saraf pinggir ini terdiri daripada 2 bahagian iaitu saraf somatik (saraf kranial dan saraf spinal) dan saraf autonomik (saraf simpatetik dan saraf parasimpatetik).Sistem saraf pinggir adalah sebahagian daripada sistem saraf yang berada di luar sistem saraf pusat. .

Saraf somatik Saraf somatik terdiri daripada Saraf kranial dan saraf spinal. Saraf Autonomik Sistem saraf autonomik adalah sebahagian daripada sistem saraf periferal yang berfungsi sebagai sistem kawalan penyelenggaraan homeostasis dalam tubuh badan. Aktiviti-aktiviti penyelenggaraan ini adalah dijalankan tanpa kawalan sedar. membawa impuls ke otak dan membawa impuls daripada otak Saraf kranial Saraf spinal saraf spinal membawa impuls ke saraf tunjang dan membawa impuls daripada saraf tunjang. Saraf autonomik ini terbahagi kepada 2 iaitu : Saraf simpatetik Saraf parasimpatetik .

Gerak Biasa Gerak Refleks .

lalu ke saraf sensori sebagai penghantar impuls.Gerak Biasa  Dikenali sebagai gerakan sedar  gerak yang terjadi melalui rangkaian alur impuls.  Akhirnya muncul tanggapan yang akan disampaikan ke saraf motor menuju ke efektor dalam bentuk gerak yang disedari. . Alur impuls tersebut dimulai dari reseptor sebagai penerima rangsangan. kemudian dibawa ke saraf pusat iaitu otak untuk diolah.

Gerak Refleks  suatu reaksi yang bersifat automatik atau tanpa disedari.  Kemudian tanggapan dikirim oleh saraf motor menuju ke efektor. tanpa diolah oleh pusat saraf. . Alur impuls dimulai dari reseptor sebagai penerima rangsangan  kemudian dibawa oleh neuron ke sumsum tulang belakang.  Impuls saraf pada gerak refleks melalui alur impuls pendek. Alur impuls pada gerak refleks disebut lengkung refleks.

refleks pupil mata karena rangsangan cahaya.Ada dua jenis gerak refleks iaitu: (1) Refleks otak. misalnya berkedipnya mata. . (2) Refleks sumsum tulang belakang. misalnya sentakan lutut karena kaki menginjak batu yang runcing. adalah gerak refleks yang melibatkan saraf perantara yang terletak di sumsum tulang belakang. adalah gerak refleks yang melibatkan saraf perantara yang terletak di otak.

.

penglihatan. otot dan sendi serta dari organ-organ deria istimewa. sakit dalaman . seperti kulit tubuh. sentuhan. suhu deria dalam : tekanan. bau-bauan dan pendengaran • Deria umum – deria permukaan : sakit.1) Deria umum .Deria ialah perasaan atau kesedaran yang berlaku pada otak hasil daripada pentafsiran utusan deria yang sampai ke otak dari struktur-struktur lain. 2) Deria boleh dibahagikan kepada: • Deria Istimewa – rasa.

Mencegah kemasukan mikroorganisma .Mencegah kehilangan air .Mengawal suhu badan .Penghasil vitamin D .Organ perkumuhan .KULIT Melindungi kulit daripada kecederaan dan sinaran ultra ungu .

hidung lidah Sebagai organ deria bau Sebagai organ deria rasa .

Pendengaran  . .Keseimbangan badan .

Mengawal jumlah cahaya yang masuk ke dalam mata g) Iris .a) Konjuktiva . serap dan Kurangkan pantulan cahaya.Melindungi kornea b) Kornea .Membekalkan oksigen dan makanan.Memfokuskan cahaya di atas retina c) Lapisan sklera .Mengesan rangsangan cahaya dan menghantar impuls ke otak f) Anak mata .Mengawal cahaya yang masuk dengan mengawal saiz anak mata . e) Retina .Melindungi dan mengekalkan bentuk mata d) Lapisan koroid .

.

7) Pesakit hanya boleh melakukan terapi bagi melambatkan proses penyakit ini kerana tiada ubat yang mampu menyembuhkan penyakit ini. 4) Kesusahan untuk bertutur 5) Ketika sedang makan. pesakit boleh tersedak secara tiba-tiba kerana tidak berupaya menelan dengan baik – bahaya untuk sistem pernafasan 6) Penyebab kepada penyakit ini ialah jaringan otak kecil dan saraf tulang belakang telah rosak – bukan disebabkan oleh virus. tidak boleh mengendalikan saraf motorik tubuh 3) Jika penyakit ini berada di tahap yang teruk.PENYAKIT DEGENERATIF SARAF ( SPINOCEREBELLAR DEGENERATION DISEASES) 1) Pergerakan terhambat (tiba-tiba jatuh tanpa sebab. pesakit tidak akan boleh berjalan dan hanya duduk di atas kerusi roda selain memerlukan bantuan orang lain. . tidak boleh menjaga keseimbangan) 2) Pergerakan terhenti secara tiba-tiba.

PENYAKIT MULTIPLE SCLEROSIS (MS) 1) MS merupakan penyakit sistem saraf yang menjejaskan otak dan saraf tunjang. penghidap juga mengalami rasa seperti dicucuk-cucuk pada muka. . penglihatan kabur. rasa lemah pada kaki dan kebas. 3) Tanda-tanda dan gejala-gejala yang berlaku bergantung kepada lokasi serat saraf yang rosak. Myelin berfungsi membantu serat-serat saraf untuk menghantar mesej elektrik dari otak ke bahagian tubuh yang lain. tangan. kaki atau badan serta kebas di sekitar dada dan abdomen. 2) Kemusnahan myelin menyebabkan individu terbabit hilang upaya seperti kelesuan. Selain itu. Penyakit ini mengakibatkan sistem imun tubuh memusnahkan beberapa tisu lemak yang dipanggil myelin.

.PERBEZAAN antara sel saraf yang normal dan sel saraf yang rosak akibat skelrosis multipel.

.

menghantarkan rangsangan ke seluruh bagian tubuh. Untuk menjalankan tugasnya. sistem saraf mempunyai tiga fungsi yang bertindan iaitu input sensori. berjuta respons reseptor sensori digunakan untuk mengesan perubahan yang berlaku di dalam dan di luar tubuh badan. Sistem saraf merupakan salah satu bahagian yang menyusun sistem koordinasi yang bertugas menerima rangsangan.1. manis. Rangsangan dapat berasal dari luar tubuh (eksternal) misalnya suara. Sedangkan rangsangan yang berasal dari dalam tubuh disebut juga rangsangan internal. integrasi (otak dan saraf tunjang) serta output motor (efektor). 2. serta memberikan respons terhadap rangsangan tersebut. panas. pahit dan sebagainya. cahaya. lapar. dan nyeri . misalnya rasa haus. Sebagai fungsi utama perlakuan sesuatu perkara. dingin. Perubahan-perubahan ini dipanggil rangsangan dan maklumat yang dikumpul pula dipanggil input sensori. 3. bau.

.

Pertama. tersebut akan dihantar ke otot atau kelenjar yang tertentu. Input sensori ini akan menghantar segala maklumat tersebut ke dalam otak dan saraf tunjang untuk di terjemah dan diolah. imej bola tersebut akan dihantar ke otot kaki untuk ditendang atau dihantar ke otot tangan untuk ditangkap. Proses yang kedua ini pula dinamakan proses integrasi. Kemudian. 2. Dalam hal ini. setelah diproses dan diolah maklumat (impuls) 3. Kemudian. . Proses ini dinamakan sebagai input sensori.Berdasarkan rajah di atas. penerangan lebih lanjut yang boleh dijelaskan adalah dengan menggunakan sukan bola sepak. ketika penjaga gol ternampak bola datang ke arahnya. rangsangan dan imej bola yang datang itu telah ditangkap oleh reseptor sensori iaitu mata. 1.

baik untuk merawat segala masalah tulang belakang manusia. sedangkan pakar chiropraktik pun tidak mampu berbuat seperti gerakan natural tulangtulang veterbra semasa orang menunggang kuda. menyebabkan vetebra tulang belakang manusia bergesel antara satu sama lain dalam keadaan harmoni. dan merangsang saraf-saraf tulang belakang. seolah-olah diurut. Seluruh anggota tubuh badan dari kepala hingga ke kaki. .SUKAN MEMANAH BERKUDA Berkuda amat baik untuk kesihatan manusia. Penunggang kuda yang hebat selalunya bebas dari mengalami sakit belakang Semasa pergerakan galloping iaitu cara rentak kuda melompat dan berlari. dari fizikal hingga mental akan mendapat manfaatnya. Bentuk lekuk badan belakang kuda – tempat di tunggang.

.

Klik untuk video . Secara tidak langsung. sistem saraf. ia melatih emosi dan fizikal untuk meletakkan target pada sasaran. Bagi memanah pula. Maka jika pemanah emosinya tertekan. Memanah sangat menitik beratkan body balancing. sukan ini melatih manusia bertenang dan menstabilkan emosi. organ-organ viseral – termasuklah sistem penghadaman. maka panahan amat mudah tersasar. sistem voluntary (somatik) mahupun involuntary (autonomik) dan organ perkumuhan. . Selain itu menunggang kuda turut mencerahkan mata sebab terdapat ransangan terhadap saraf kranial semasa gerakan ‘galloping’ kuda.Seluruh anggota : tulang rangka. otot-otot.

. • Imbangan letakan tubuh dan keseimbangan juga bergantung kepada rangsang deria yang dialirkan ke serebelum dari otot dan sendi.KESIEMBANGAN DAN PENDENGARAN • Salur separuh bulat yang di dapati di bahagian belakang labrin tulang berfungsi membantu dalam imbangan kedudukan dan keseimbangan. • Ada 3 salur separuh bulat iaitu : – salur atas (supra) – salur belakang (postika) – salur sisi luar (latera) • Perasaan pening dan loya pada masa belayar adalah disebabkan oleh gangguan yang terdapat di bendalir limfatika dalam dan di salur separuh bulat. Koklea di dalam bahagian telinga adalah pusat graviti keseimbangan badan.

.

KECEDERAAN TULANG BELAKANG 1. Kecederaan tulang belakang biasanya berlaku disebabkan trauma sama ada kemalangan jalan raya dan jatuh dari tempat tinggi . 3. Kecederaan ini adalah serius dan perlu diberikan perhatian dan rawatan yang teliti perlu diberikan untuk mengelakkan kecederaan menjadi lebih teruk yang boleh mengakibatkan lumpuh dan mati. Kecederaan pada tulang belakang boleh mengakibatkan saraf tunjang (spinal cord) yang terdapat di dalamnya boleh tercedera. 2.