Tata Cara Mantu Adat Jawa

Rerangkening tatacara tiyang ingkang badhe bebesanan miturut adat Jawa wonten 6, inggih punika: 1. Lamaran 4. malam medodareni 2. Ningseti 5. ijab 3. Siraman 6. lan pahargyan. Ananging tasih wonten tatacara adat sanesipun, gumantung papan lumampahing tatacara punika (adat lokal). Kangge ngawekani mbok bilih anggenipun nglamar dipuntampik, supados boten lingsem pramila wonten utusan ingkang winastan congkok. Congkok punika utusan saking keluwarga PK ingkang nindhakaken jejibahan tindhak wonten dalemipun keluwarga PP saperlu nakonaken. 1. Lamaran Tatacara lamaran ingkang prayogi punika PK sowan wonten dalemipun tiyang sepuhipun PP kanthi perlu ngaturaken bilih keluwarga PK badhe nglamar putrinipun (dinten, tanggal, wanci sarta kathahing tiyang ingkang badhe sowan). Leresipun ing tlatah Jawa, ingkang nindhakaken panglamar inggih punika tiyang sepuhipun PK/ kadhang cinaket (tuladha ingkang nglamar punika tiyang sepuhipun PP: Rembang-Pati, India). Putra kakung boten ndherek, kangge ngawekani mbok bilih dipuntampik dados boten lingsem. Ingkang atur wangsulan punika tiyang sepuhipun PP/ menawi kepepet inggih kadhang cinaket. Urut-urutaning lamaran: a. Atur pangandikan saking PK 1. Muji syukur 2. Pitepangan 3. Salam taklim saking tiyang sepuhipun PK 4. Nyuwun pangapunten menawi sowanipun wonten kiranging subasita 5. Wigatosing lampah 6. Panutup b. Atur wangsulan saking PP 1. Nyuwun pangapunten kiranging panampi 2. Salam taklim katampi lan kosok wangsulipun salam taklim katur tiyang sepuhipun PK 3. Matur nuwun panglamaripun 4. Pangajab/ pangarep-arep
1 Materi Pembelajaran Bahasa Jawa
Tata Cara Mantu Adat Jawa Ikhwatun Khasanah, S. Pd

Rerenggan pelik-pelik (emas-emasan). Enggal atur palapuran 3. lsp). ngemu panyuwunan tresnanipun PK lan PK saged mujudaken who ingkang sejati. rah lan sumsum boten saged kapisah. ngemu suraos bilih PK lan PP saged tumindak kados Raja ingkang sarwi tanggel jawab. Leganing manah 2. bilih PK bakal nyekapi c. Urip-urip (pithik lancur lan dhara. j. Kerata basanipun “imbuh-imbuh anggenipun ewuh”. Nyuwun pamit 2. Cengkir gadhing. ngemu suraos penganten kekalih boten badhe damel kuciwa. d. Tanggap wicara pancasan (putusan) saking PK 1. utawi banyak sajodho). ngemu suraos kabutuhanipun PP. Cengkir isinipun toya suci. Arta utawi buwuh. Ageman putri sapengadheg. Gedhang ayu limrahipun gedhang raja). Kalpika (ali-ali). Tiyang manton punika panci badhe kagungan damel utawi (ewuh). Panganan saking ketan. Woh-wohan (jeruk. ateges ingkang badhe bebojoan saged tanggel jawab dhumateng keluwarganipun kados dene urip-urip. nanas. Ubarampenipun inggih punika: a. f. mugi g. manggis. menawi pisah ateges sirna. b. e. Dipuntampi punapa boten 6. ateges mugi PK lan PP anggenipun mangun bale wisma tansah linambaran tresna ingkang suci.5. Panutup c. ngemu suraos tresnanipun boten saged pedhot kados wujudipun ali-ali. Lapis werni abrit lan pethak minangka pralambang manunggaling rah lan sum-suming PK lan PP. ngemu suraos bilih wos ketan punika tasih kumepyur nanging menawi sampun dipunolah saged luluh dados setunggal (antawisipun PK lan PP). Siraman . h. Ningseti/ singsetan (naleni) Ningseti punika limrahipun kakung tumprap putri. i. 3. lan nutupi sedaya wewadi.

jalaran wekdal punika minangka wekdalipun widodari nalika siram. b. Toya ingkang wening pralambang panganten kekalih saged mikir kanthi wening (fikiran jernih). Bubur warna pitu. melati. amargi toya ingkang kangge adus sampun kacampur kaliyan kembang sritaman (sri ateges ratu. Siraman dipunwastani adus kembang. Siraman dipunwastani adus pamor. Sanajan namung sadeyan dhawet nanging saged kangge nyekapi kabetahanipun sakeluwarga. f. Toya ingkang wangi. Klapa binelah. Ingkang nggadhahi jejibahan nyiram dipunwiwiti saking tiyang sepuhipun PP. Ubarampe siraman: a. Kangge ngresiki sedaya rereged lair trusing batin. b. Jajan pasar. Pd . dene bapakipun ingkang mayungi. wekdalipun antawis tabuh 10 enjing – 3 sonten. lan tansah nyuwun pitulungan dhateng Gusti. e. Amarga manungsa asalipun saking lemah (kreweng =lemah) 4. Ingkang sadeyan punika ibunipun PP. Tegesipun kekalih panganten saged ngraosaken punapa ingkang dipunraosaken pacanganipun kados klapa binelah. Tegesipun Gusti punika maha mirah. kangge srana ambuka pamor (aura) pasuryanipun panganten. Ingkang tumbas punika para tamu. Kanthi ancas bilih tiyang omahomah punika kedhah gotong royong supados gesangipun tansah tentrem. b. Ingkung. b. Ancasipun siraman: a. adicaranipun: a. migunakaken arto kreweng. Nyuwun marang Gusti supados calon panganten saged kalis ing godha. lan dilakoni ing dalemipun PP.Adicara punika dipunwontenaken sedinten saderengipun adicara ijab-qobul. Macemmacem tegesipun siraman: a. lajeng tiyang sepuhipun PK lan dipunpungkasi dening pamaes. PP pasuryanipunipun kados widodari. lan tansah wangi ing saben dintenipun. (cengkir= kencenging pikir) tiyang ingkang badhe omahomah punika krdhah nggadahi pikiran ingkang kenceng lan boten miyarmiyur. g. lan kenanga). lan saged nindakaken sedaya acara ngantos purna. Tegesipun tansah eling dhateng ingkang maha linangkung. Bubur tegesipun angubur sedayaning pakarti ingkang boten sae. supados nalika dipunpaesi. Cengkir gadhing. Sekul tumpeng. Malem medodareni Malem midodareni inggih punika malem saderengipun adicara akad nikah lan 3 Materi Pembelajaran Bahasa Jawa Tata Cara Mantu Adat Jawa Ikhwatun Khasanah. Sasampunipun siraman wonten adicara dodol dhawet dening tiyang sepuhipun PP. mliginipun PP. dados peparinganipun gusti punika maneka warna. Sritaman inggih punika kembang ingkang pinilih minangka ratuning kembang (mawar. Tegesipun tansah enget dhateng pepesthening kodrat ingkang sampun ginaris saking Gusti. c. S. Kanthi mecah kendi lan ngendikan “wis pecah pamore” tegesipun penganten kekalih sampun sumadya anggenipun palakrama. taman ateges papan). d.

PP boten kenging sare lan boten kenging medal saking kamaripun. Punika pralambang kangge nglatih raos sabaripun PK minangka imam (kepala keluarga). b. Urut-urutan adicara malem midodareni: a. Ing malem midodareni tiyang sepuhipun PK. pramila tiyang sepuhipun PP dhateng wonten kamaripun PP kanthi perlu nanting sepinten mantepipun PP anggenipun palakrama. Kembar mayang Kembar punika padha. mayang punika kembang. kangge PK).panggih. lan keluwarganipun sowan ing dalemipun PP. Ndadosaken bombonging manah keluwarga PP amargi PK tansah pinaringan kawilujengan. Prabu Dananjaya . 2. kanthi mbeta seserahan. Midodareni saking tembung widodari. H 4. Pasrah catur wedha Catur wedha punika pitutur saking tiyang sepuhipun PP katujokake dhateng PK. K 2. Piyambakipun dipunkancani kancanipun ing kamar. i c. Kangge nggampilake petugas KUA kangge naliti administrasi. PK. tiyang Jawa pertados bilih ing malem midodareni punika sedaya widodari saking khayangan mandhap wonten dalemipun PP kangge ndadosaken sampurna lan ayunipun PP kadosta widodari. lan boten kenging dhahar/ ngunjuk sanesipun toya pethak. Lajeng PP kedah mangsuli bilih PP ikhlas urip beberengan kaliyan priya ingkang sampun dipunpilih. Tantingan Sasampunipun keluwarga PK kondur. O 3. catur wedha punika wosipun sekawan pandoming urip omah-omah. d. inggih punika: 1. Ancasipun jonggolan/ nyantri/ nyantrik: 1. Jonggolan/ nyantri/ nyantrik (ngetoke awak. Ing mriku PK namung diaturi segelas toya pethah. Kembar mayang ateges kembang ingkang werni lan wujudipun sami. Asal usulipun kembar mayang punika saking legenda Dewi Supraba lan Prabu Dananjaya. Ing ndalu punika wiwit tabuh 6 sonten ngantos 12 ndalu. Dewi supraba kersa dados garwanipun Prabu Dananjaya kanthi bebana. lan boten kenging kepanggih kaliyan PK.

Wujud kados manuk. Kembar mayang ngemu suraos: a. Pd . Wujud kados payung. Wujud kados redi. Panggih 5 Materi Pembelajaran Bahasa Jawa Tata Cara Mantu Adat Jawa Ikhwatun Khasanah. Tegesipun penganten kekalih kedah mikir ingkang sae-sae mawon supados gesangipun tansah tentrem. adicara punika dipunsekseni dening sedaya keluwarga panganten kekalih. 6. Ngemu suraos yen pacangan kedah sami-sami nglindungi. ateges nglindungi panganten kekalih saking roh-roh ingkang ala. Kangge pakurmatan 5. tangga-tangga. Ngemu suraos penganten kekalih kedah tanggap ing sasmita lan saged mundhut putusan ingkang paling sae lan becik. S.saged mundhut kembar mayang khayangan awujud klepu dewadaru. inggil. kalpa ateges langgeng lan daru ateges wahyu. Godhong ringin. Kembang Patra Manggala. Klepu inggih punika kayu kalpataru. Wujud kados keris. Kembar mayang ancasipun: 1. Nandhakake yen pacangan kedhah nggadahi pikiran ingkang wening nalika ngadepi sedaya perkawis. Tegesipun penganten kekalih kedah atos-atos sing samubarang tanduk. e. ateges kedhah nglindungi. kalpataru dianggep “pohon kehidupan”. Kangge nebihaken sedaya bebaya/ roh-roh 3. i. Saking adicara punika. Wujud kados walang. kangge nambahi ayu kembar mayang. g. Ngemu suraos yen PK kedah nggadhahi kawruh ingkang sae lan sabar. f. d. tiyang sepuh PP masrahaken putrinipun dhateng PK. Ijab Ijab utawi ijab kabul inggih punika ngesahaken ningkahipun panganten kekalih saking petugas catatan sipil. Godhong dadap serep. Wujud kados cemeti. godhong punika saged kangge obat benter. lan amba. ateges panganten kedhah nggadhahi ancasing gesang punika. j. b. Werdinipun inggih punika supados gesangipun saged langgeng. h. lan petugas catatan sipil. Godhong kruton. c. PK nampi PP kanthi ngaturaken mahar kangge PP. Kangge adicara temu panganten 2.

Yogyakarta: Adicita Karya Nusa http://semarasanta. ing pangkuanipun PP kanthi pratanda bilih PK tansah paring nafkah kangge panguripan. Ngidhak tigan (dening PK). b. kekalih kedhah i. penganten kekalih nyuwun pangestu dhateng tiyang sepuhipun lan marasepuhipun. arto (uang logam) ingkahng cacahipun genep. Minangka tanda yen bapa bakal nuduhake dalan tumuju kamulyanipun panganten. Kacar-kucur/ tampa kaya/ tandur. dan Medodareni. g. f. Tukar kalpika (ali-ali). Srah-srahan. Kanthi pambiyantu pamaes. kembang. PK maringi dele. lan ritual punika minangka wujud sayangipun tiyang sepuh marang putra mantunipun. Ateges tresnanipun panganten kekalih sami-sami kuat. Ngresiki sukunipun PK (dening PP). c. ngemu suraos sinten ingkang kenging suruh punika pramila gesangipun bakal menangan. Bapa PP nglungguhaken penganten kekalih ing kursi panganten kanthi tanda bilih tiyang sepuh tansah ngrestuni ningkahan punika.Nalika PK sampun dugi ing dalemipun PP. lan Ibunipun PP nyampiraken kain sindur. DAFTAR PUSTAKA Pringgawidagda Suwarna. Balangan suruh. kacang. Sungkeman. Dulang-dulangan. lan PP sampun medal saking kamaripun. ateges PP tansah setya lan tansah nglayani PK. Panganten kekalih lenggah ing pangkuanipun bapa PP. jagung. h. ngemu suraos PK boten bakal nerak wewatoning ningkah. Paningset. Timbang/ pangkon. Pramila wonten tradisi ingkang wujudipun: a.com/2007/09/12/adat-istiadat-jawa-manusia-jawa-sejak-dalamkandungan-sampai-wafat/ . 2003. wos. e. Bapa PP nuntun penganten kekalih dumugi kursi panganten. Diwiwiti saking tiyang sepuh PP.wordpress. d. kanthi ngendikan “padha-padha abote”. kanthi pralambang bilih panganten nglakoni urip beberengan wiwit susah utawi seneng. lan ingkang ibu tansah paring dukungan. Tanem. wos ketan. Sindur binayan. minangka tanda tresnanipun panganten.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful