Tata Cara Mantu Adat Jawa

Rerangkening tatacara tiyang ingkang badhe bebesanan miturut adat Jawa wonten 6, inggih punika: 1. Lamaran 4. malam medodareni 2. Ningseti 5. ijab 3. Siraman 6. lan pahargyan. Ananging tasih wonten tatacara adat sanesipun, gumantung papan lumampahing tatacara punika (adat lokal). Kangge ngawekani mbok bilih anggenipun nglamar dipuntampik, supados boten lingsem pramila wonten utusan ingkang winastan congkok. Congkok punika utusan saking keluwarga PK ingkang nindhakaken jejibahan tindhak wonten dalemipun keluwarga PP saperlu nakonaken. 1. Lamaran Tatacara lamaran ingkang prayogi punika PK sowan wonten dalemipun tiyang sepuhipun PP kanthi perlu ngaturaken bilih keluwarga PK badhe nglamar putrinipun (dinten, tanggal, wanci sarta kathahing tiyang ingkang badhe sowan). Leresipun ing tlatah Jawa, ingkang nindhakaken panglamar inggih punika tiyang sepuhipun PK/ kadhang cinaket (tuladha ingkang nglamar punika tiyang sepuhipun PP: Rembang-Pati, India). Putra kakung boten ndherek, kangge ngawekani mbok bilih dipuntampik dados boten lingsem. Ingkang atur wangsulan punika tiyang sepuhipun PP/ menawi kepepet inggih kadhang cinaket. Urut-urutaning lamaran: a. Atur pangandikan saking PK 1. Muji syukur 2. Pitepangan 3. Salam taklim saking tiyang sepuhipun PK 4. Nyuwun pangapunten menawi sowanipun wonten kiranging subasita 5. Wigatosing lampah 6. Panutup b. Atur wangsulan saking PP 1. Nyuwun pangapunten kiranging panampi 2. Salam taklim katampi lan kosok wangsulipun salam taklim katur tiyang sepuhipun PK 3. Matur nuwun panglamaripun 4. Pangajab/ pangarep-arep
1 Materi Pembelajaran Bahasa Jawa
Tata Cara Mantu Adat Jawa Ikhwatun Khasanah, S. Pd

rah lan sumsum boten saged kapisah. ngemu suraos bilih wos ketan punika tasih kumepyur nanging menawi sampun dipunolah saged luluh dados setunggal (antawisipun PK lan PP). ngemu suraos bilih PK lan PP saged tumindak kados Raja ingkang sarwi tanggel jawab. 3. Arta utawi buwuh. Siraman . manggis. nanas. Enggal atur palapuran 3. ngemu suraos kabutuhanipun PP. bilih PK bakal nyekapi c. f. b. h. ngemu suraos tresnanipun boten saged pedhot kados wujudipun ali-ali. Kerata basanipun “imbuh-imbuh anggenipun ewuh”. Dipuntampi punapa boten 6. mugi g. Ageman putri sapengadheg. ateges mugi PK lan PP anggenipun mangun bale wisma tansah linambaran tresna ingkang suci. menawi pisah ateges sirna. Cengkir gadhing. j. Tiyang manton punika panci badhe kagungan damel utawi (ewuh). Gedhang ayu limrahipun gedhang raja). lan nutupi sedaya wewadi. ngemu panyuwunan tresnanipun PK lan PK saged mujudaken who ingkang sejati.5. Kalpika (ali-ali). utawi banyak sajodho). lsp). Lapis werni abrit lan pethak minangka pralambang manunggaling rah lan sum-suming PK lan PP. Nyuwun pamit 2. Ubarampenipun inggih punika: a. Panganan saking ketan. Woh-wohan (jeruk. Rerenggan pelik-pelik (emas-emasan). Panutup c. Ningseti/ singsetan (naleni) Ningseti punika limrahipun kakung tumprap putri. Leganing manah 2. i. e. d. Cengkir isinipun toya suci. Urip-urip (pithik lancur lan dhara. Tanggap wicara pancasan (putusan) saking PK 1. ateges ingkang badhe bebojoan saged tanggel jawab dhumateng keluwarganipun kados dene urip-urip. ngemu suraos penganten kekalih boten badhe damel kuciwa.

Kanthi ancas bilih tiyang omahomah punika kedhah gotong royong supados gesangipun tansah tentrem. Pd . Tegesipun Gusti punika maha mirah. c. Ubarampe siraman: a. amargi toya ingkang kangge adus sampun kacampur kaliyan kembang sritaman (sri ateges ratu. lan tansah nyuwun pitulungan dhateng Gusti. PP pasuryanipunipun kados widodari. Bubur warna pitu. b. Ingkang tumbas punika para tamu. Sanajan namung sadeyan dhawet nanging saged kangge nyekapi kabetahanipun sakeluwarga. Klapa binelah. b. Macemmacem tegesipun siraman: a. Amarga manungsa asalipun saking lemah (kreweng =lemah) 4. Sasampunipun siraman wonten adicara dodol dhawet dening tiyang sepuhipun PP. (cengkir= kencenging pikir) tiyang ingkang badhe omahomah punika krdhah nggadahi pikiran ingkang kenceng lan boten miyarmiyur. dados peparinganipun gusti punika maneka warna. wekdalipun antawis tabuh 10 enjing – 3 sonten. Toya ingkang wangi. Ingkang sadeyan punika ibunipun PP. Malem medodareni Malem midodareni inggih punika malem saderengipun adicara akad nikah lan 3 Materi Pembelajaran Bahasa Jawa Tata Cara Mantu Adat Jawa Ikhwatun Khasanah. Jajan pasar. b. Sekul tumpeng. Tegesipun tansah eling dhateng ingkang maha linangkung. melati. b. lan kenanga). e. d. f. Toya ingkang wening pralambang panganten kekalih saged mikir kanthi wening (fikiran jernih). lajeng tiyang sepuhipun PK lan dipunpungkasi dening pamaes. Sritaman inggih punika kembang ingkang pinilih minangka ratuning kembang (mawar. Siraman dipunwastani adus kembang. Nyuwun marang Gusti supados calon panganten saged kalis ing godha. kangge srana ambuka pamor (aura) pasuryanipun panganten. Ingkang nggadhahi jejibahan nyiram dipunwiwiti saking tiyang sepuhipun PP. Kanthi mecah kendi lan ngendikan “wis pecah pamore” tegesipun penganten kekalih sampun sumadya anggenipun palakrama. Cengkir gadhing. Kangge ngresiki sedaya rereged lair trusing batin. Tegesipun kekalih panganten saged ngraosaken punapa ingkang dipunraosaken pacanganipun kados klapa binelah. dene bapakipun ingkang mayungi. adicaranipun: a. Ancasipun siraman: a.Adicara punika dipunwontenaken sedinten saderengipun adicara ijab-qobul. Siraman dipunwastani adus pamor. taman ateges papan). jalaran wekdal punika minangka wekdalipun widodari nalika siram. S. Ingkung. lan saged nindakaken sedaya acara ngantos purna. g. Bubur tegesipun angubur sedayaning pakarti ingkang boten sae. lan dilakoni ing dalemipun PP. lan tansah wangi ing saben dintenipun. migunakaken arto kreweng. Tegesipun tansah enget dhateng pepesthening kodrat ingkang sampun ginaris saking Gusti. mliginipun PP. supados nalika dipunpaesi.

kangge PK). Ing ndalu punika wiwit tabuh 6 sonten ngantos 12 ndalu. Punika pralambang kangge nglatih raos sabaripun PK minangka imam (kepala keluarga). O 3. lan boten kenging dhahar/ ngunjuk sanesipun toya pethak. catur wedha punika wosipun sekawan pandoming urip omah-omah. Jonggolan/ nyantri/ nyantrik (ngetoke awak. Pasrah catur wedha Catur wedha punika pitutur saking tiyang sepuhipun PP katujokake dhateng PK.panggih. Piyambakipun dipunkancani kancanipun ing kamar. Kembar mayang ateges kembang ingkang werni lan wujudipun sami. Ing mriku PK namung diaturi segelas toya pethah. Dewi supraba kersa dados garwanipun Prabu Dananjaya kanthi bebana. lan keluwarganipun sowan ing dalemipun PP. PP boten kenging sare lan boten kenging medal saking kamaripun. Ing malem midodareni tiyang sepuhipun PK. Prabu Dananjaya . d. Tantingan Sasampunipun keluwarga PK kondur. 2. i c. Ndadosaken bombonging manah keluwarga PP amargi PK tansah pinaringan kawilujengan. Kangge nggampilake petugas KUA kangge naliti administrasi. lan boten kenging kepanggih kaliyan PK. K 2. b. mayang punika kembang. inggih punika: 1. Ancasipun jonggolan/ nyantri/ nyantrik: 1. pramila tiyang sepuhipun PP dhateng wonten kamaripun PP kanthi perlu nanting sepinten mantepipun PP anggenipun palakrama. Kembar mayang Kembar punika padha. Lajeng PP kedah mangsuli bilih PP ikhlas urip beberengan kaliyan priya ingkang sampun dipunpilih. Urut-urutan adicara malem midodareni: a. kanthi mbeta seserahan. H 4. PK. tiyang Jawa pertados bilih ing malem midodareni punika sedaya widodari saking khayangan mandhap wonten dalemipun PP kangge ndadosaken sampurna lan ayunipun PP kadosta widodari. Midodareni saking tembung widodari. Asal usulipun kembar mayang punika saking legenda Dewi Supraba lan Prabu Dananjaya.

Wujud kados redi. Wujud kados manuk. S.saged mundhut kembar mayang khayangan awujud klepu dewadaru. f. Ngemu suraos yen pacangan kedah sami-sami nglindungi. ateges nglindungi panganten kekalih saking roh-roh ingkang ala. Tegesipun penganten kekalih kedah mikir ingkang sae-sae mawon supados gesangipun tansah tentrem. Saking adicara punika. Kangge pakurmatan 5. Wujud kados cemeti. d. inggil. adicara punika dipunsekseni dening sedaya keluwarga panganten kekalih. Panggih 5 Materi Pembelajaran Bahasa Jawa Tata Cara Mantu Adat Jawa Ikhwatun Khasanah. Pd . ateges panganten kedhah nggadhahi ancasing gesang punika. Tegesipun penganten kekalih kedah atos-atos sing samubarang tanduk. lan petugas catatan sipil. Kangge nebihaken sedaya bebaya/ roh-roh 3. Wujud kados payung. ateges kedhah nglindungi. Godhong dadap serep. e. kalpataru dianggep “pohon kehidupan”. 6. tangga-tangga. Kembar mayang ancasipun: 1. Klepu inggih punika kayu kalpataru. Ijab Ijab utawi ijab kabul inggih punika ngesahaken ningkahipun panganten kekalih saking petugas catatan sipil. Nandhakake yen pacangan kedhah nggadahi pikiran ingkang wening nalika ngadepi sedaya perkawis. g. Ngemu suraos yen PK kedah nggadhahi kawruh ingkang sae lan sabar. PK nampi PP kanthi ngaturaken mahar kangge PP. lan amba. i. kangge nambahi ayu kembar mayang. h. c. Godhong kruton. b. Kangge adicara temu panganten 2. Godhong ringin. Kembar mayang ngemu suraos: a. godhong punika saged kangge obat benter. Wujud kados walang. Werdinipun inggih punika supados gesangipun saged langgeng. Kembang Patra Manggala. kalpa ateges langgeng lan daru ateges wahyu. Wujud kados keris. j. Ngemu suraos penganten kekalih kedah tanggap ing sasmita lan saged mundhut putusan ingkang paling sae lan becik. tiyang sepuh PP masrahaken putrinipun dhateng PK.

Kanthi pambiyantu pamaes. Timbang/ pangkon. kembang. Ngresiki sukunipun PK (dening PP). dan Medodareni. Tanem. Sungkeman. ing pangkuanipun PP kanthi pratanda bilih PK tansah paring nafkah kangge panguripan. Tukar kalpika (ali-ali). jagung. f. Yogyakarta: Adicita Karya Nusa http://semarasanta. arto (uang logam) ingkahng cacahipun genep. wos. Balangan suruh. PK maringi dele. Ateges tresnanipun panganten kekalih sami-sami kuat. kacang. Pramila wonten tradisi ingkang wujudipun: a. Kacar-kucur/ tampa kaya/ tandur. lan ritual punika minangka wujud sayangipun tiyang sepuh marang putra mantunipun. b. c.com/2007/09/12/adat-istiadat-jawa-manusia-jawa-sejak-dalamkandungan-sampai-wafat/ . d. lan ingkang ibu tansah paring dukungan. Srah-srahan. kekalih kedhah i.Nalika PK sampun dugi ing dalemipun PP. Paningset. DAFTAR PUSTAKA Pringgawidagda Suwarna. Diwiwiti saking tiyang sepuh PP. Panganten kekalih lenggah ing pangkuanipun bapa PP. kanthi ngendikan “padha-padha abote”. Minangka tanda yen bapa bakal nuduhake dalan tumuju kamulyanipun panganten. minangka tanda tresnanipun panganten. kanthi pralambang bilih panganten nglakoni urip beberengan wiwit susah utawi seneng. Dulang-dulangan. Sindur binayan. Ngidhak tigan (dening PK). wos ketan. ateges PP tansah setya lan tansah nglayani PK. Bapa PP nuntun penganten kekalih dumugi kursi panganten. 2003. Bapa PP nglungguhaken penganten kekalih ing kursi panganten kanthi tanda bilih tiyang sepuh tansah ngrestuni ningkahan punika. h. g.wordpress. ngemu suraos PK boten bakal nerak wewatoning ningkah. penganten kekalih nyuwun pangestu dhateng tiyang sepuhipun lan marasepuhipun. lan Ibunipun PP nyampiraken kain sindur. e. lan PP sampun medal saking kamaripun. ngemu suraos sinten ingkang kenging suruh punika pramila gesangipun bakal menangan.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful