Tata Cara Mantu Adat Jawa

Rerangkening tatacara tiyang ingkang badhe bebesanan miturut adat Jawa wonten 6, inggih punika: 1. Lamaran 4. malam medodareni 2. Ningseti 5. ijab 3. Siraman 6. lan pahargyan. Ananging tasih wonten tatacara adat sanesipun, gumantung papan lumampahing tatacara punika (adat lokal). Kangge ngawekani mbok bilih anggenipun nglamar dipuntampik, supados boten lingsem pramila wonten utusan ingkang winastan congkok. Congkok punika utusan saking keluwarga PK ingkang nindhakaken jejibahan tindhak wonten dalemipun keluwarga PP saperlu nakonaken. 1. Lamaran Tatacara lamaran ingkang prayogi punika PK sowan wonten dalemipun tiyang sepuhipun PP kanthi perlu ngaturaken bilih keluwarga PK badhe nglamar putrinipun (dinten, tanggal, wanci sarta kathahing tiyang ingkang badhe sowan). Leresipun ing tlatah Jawa, ingkang nindhakaken panglamar inggih punika tiyang sepuhipun PK/ kadhang cinaket (tuladha ingkang nglamar punika tiyang sepuhipun PP: Rembang-Pati, India). Putra kakung boten ndherek, kangge ngawekani mbok bilih dipuntampik dados boten lingsem. Ingkang atur wangsulan punika tiyang sepuhipun PP/ menawi kepepet inggih kadhang cinaket. Urut-urutaning lamaran: a. Atur pangandikan saking PK 1. Muji syukur 2. Pitepangan 3. Salam taklim saking tiyang sepuhipun PK 4. Nyuwun pangapunten menawi sowanipun wonten kiranging subasita 5. Wigatosing lampah 6. Panutup b. Atur wangsulan saking PP 1. Nyuwun pangapunten kiranging panampi 2. Salam taklim katampi lan kosok wangsulipun salam taklim katur tiyang sepuhipun PK 3. Matur nuwun panglamaripun 4. Pangajab/ pangarep-arep
1 Materi Pembelajaran Bahasa Jawa
Tata Cara Mantu Adat Jawa Ikhwatun Khasanah, S. Pd

Woh-wohan (jeruk. Arta utawi buwuh. Tiyang manton punika panci badhe kagungan damel utawi (ewuh). j. ateges ingkang badhe bebojoan saged tanggel jawab dhumateng keluwarganipun kados dene urip-urip. Lapis werni abrit lan pethak minangka pralambang manunggaling rah lan sum-suming PK lan PP. ngemu panyuwunan tresnanipun PK lan PK saged mujudaken who ingkang sejati. Kerata basanipun “imbuh-imbuh anggenipun ewuh”. f. Cengkir gadhing. 3. ngemu suraos bilih PK lan PP saged tumindak kados Raja ingkang sarwi tanggel jawab. utawi banyak sajodho).5. bilih PK bakal nyekapi c. Panganan saking ketan. mugi g. Leganing manah 2. i. Rerenggan pelik-pelik (emas-emasan). Ubarampenipun inggih punika: a. Cengkir isinipun toya suci. Siraman . nanas. menawi pisah ateges sirna. Ningseti/ singsetan (naleni) Ningseti punika limrahipun kakung tumprap putri. Ageman putri sapengadheg. Tanggap wicara pancasan (putusan) saking PK 1. ngemu suraos kabutuhanipun PP. e. ateges mugi PK lan PP anggenipun mangun bale wisma tansah linambaran tresna ingkang suci. rah lan sumsum boten saged kapisah. ngemu suraos penganten kekalih boten badhe damel kuciwa. Nyuwun pamit 2. b. Dipuntampi punapa boten 6. ngemu suraos bilih wos ketan punika tasih kumepyur nanging menawi sampun dipunolah saged luluh dados setunggal (antawisipun PK lan PP). h. Gedhang ayu limrahipun gedhang raja). Panutup c. manggis. lsp). Urip-urip (pithik lancur lan dhara. Enggal atur palapuran 3. lan nutupi sedaya wewadi. Kalpika (ali-ali). d. ngemu suraos tresnanipun boten saged pedhot kados wujudipun ali-ali.

Nyuwun marang Gusti supados calon panganten saged kalis ing godha. Amarga manungsa asalipun saking lemah (kreweng =lemah) 4. b. e. lajeng tiyang sepuhipun PK lan dipunpungkasi dening pamaes. lan saged nindakaken sedaya acara ngantos purna. Sekul tumpeng. Kanthi ancas bilih tiyang omahomah punika kedhah gotong royong supados gesangipun tansah tentrem. d. f. Ingkung. taman ateges papan). Toya ingkang wening pralambang panganten kekalih saged mikir kanthi wening (fikiran jernih). Ingkang sadeyan punika ibunipun PP. Jajan pasar. (cengkir= kencenging pikir) tiyang ingkang badhe omahomah punika krdhah nggadahi pikiran ingkang kenceng lan boten miyarmiyur. S. PP pasuryanipunipun kados widodari. Tegesipun Gusti punika maha mirah. Tegesipun tansah eling dhateng ingkang maha linangkung. Kangge ngresiki sedaya rereged lair trusing batin. melati. Malem medodareni Malem midodareni inggih punika malem saderengipun adicara akad nikah lan 3 Materi Pembelajaran Bahasa Jawa Tata Cara Mantu Adat Jawa Ikhwatun Khasanah.Adicara punika dipunwontenaken sedinten saderengipun adicara ijab-qobul. mliginipun PP. supados nalika dipunpaesi. Bubur tegesipun angubur sedayaning pakarti ingkang boten sae. dene bapakipun ingkang mayungi. lan kenanga). Cengkir gadhing. jalaran wekdal punika minangka wekdalipun widodari nalika siram. lan dilakoni ing dalemipun PP. lan tansah nyuwun pitulungan dhateng Gusti. kangge srana ambuka pamor (aura) pasuryanipun panganten. Tegesipun kekalih panganten saged ngraosaken punapa ingkang dipunraosaken pacanganipun kados klapa binelah. Siraman dipunwastani adus kembang. b. Ancasipun siraman: a. b. c. wekdalipun antawis tabuh 10 enjing – 3 sonten. Sasampunipun siraman wonten adicara dodol dhawet dening tiyang sepuhipun PP. amargi toya ingkang kangge adus sampun kacampur kaliyan kembang sritaman (sri ateges ratu. Ingkang tumbas punika para tamu. adicaranipun: a. Sanajan namung sadeyan dhawet nanging saged kangge nyekapi kabetahanipun sakeluwarga. Tegesipun tansah enget dhateng pepesthening kodrat ingkang sampun ginaris saking Gusti. migunakaken arto kreweng. Ubarampe siraman: a. Bubur warna pitu. Sritaman inggih punika kembang ingkang pinilih minangka ratuning kembang (mawar. Siraman dipunwastani adus pamor. lan tansah wangi ing saben dintenipun. g. Pd . Macemmacem tegesipun siraman: a. b. Klapa binelah. dados peparinganipun gusti punika maneka warna. Toya ingkang wangi. Ingkang nggadhahi jejibahan nyiram dipunwiwiti saking tiyang sepuhipun PP. Kanthi mecah kendi lan ngendikan “wis pecah pamore” tegesipun penganten kekalih sampun sumadya anggenipun palakrama.

O 3. Tantingan Sasampunipun keluwarga PK kondur. Piyambakipun dipunkancani kancanipun ing kamar. H 4. Kembar mayang Kembar punika padha. Jonggolan/ nyantri/ nyantrik (ngetoke awak. Ing ndalu punika wiwit tabuh 6 sonten ngantos 12 ndalu. tiyang Jawa pertados bilih ing malem midodareni punika sedaya widodari saking khayangan mandhap wonten dalemipun PP kangge ndadosaken sampurna lan ayunipun PP kadosta widodari.panggih. Ndadosaken bombonging manah keluwarga PP amargi PK tansah pinaringan kawilujengan. Punika pralambang kangge nglatih raos sabaripun PK minangka imam (kepala keluarga). Lajeng PP kedah mangsuli bilih PP ikhlas urip beberengan kaliyan priya ingkang sampun dipunpilih. 2. Prabu Dananjaya . catur wedha punika wosipun sekawan pandoming urip omah-omah. Dewi supraba kersa dados garwanipun Prabu Dananjaya kanthi bebana. Urut-urutan adicara malem midodareni: a. Kangge nggampilake petugas KUA kangge naliti administrasi. kanthi mbeta seserahan. lan keluwarganipun sowan ing dalemipun PP. b. Kembar mayang ateges kembang ingkang werni lan wujudipun sami. kangge PK). Midodareni saking tembung widodari. PP boten kenging sare lan boten kenging medal saking kamaripun. lan boten kenging kepanggih kaliyan PK. Ancasipun jonggolan/ nyantri/ nyantrik: 1. PK. d. mayang punika kembang. lan boten kenging dhahar/ ngunjuk sanesipun toya pethak. Ing mriku PK namung diaturi segelas toya pethah. i c. Asal usulipun kembar mayang punika saking legenda Dewi Supraba lan Prabu Dananjaya. Pasrah catur wedha Catur wedha punika pitutur saking tiyang sepuhipun PP katujokake dhateng PK. Ing malem midodareni tiyang sepuhipun PK. K 2. inggih punika: 1. pramila tiyang sepuhipun PP dhateng wonten kamaripun PP kanthi perlu nanting sepinten mantepipun PP anggenipun palakrama.

j. Ngemu suraos yen pacangan kedah sami-sami nglindungi. Wujud kados keris. Godhong dadap serep. PK nampi PP kanthi ngaturaken mahar kangge PP. Klepu inggih punika kayu kalpataru. ateges nglindungi panganten kekalih saking roh-roh ingkang ala. tangga-tangga. inggil. Kembang Patra Manggala. Wujud kados payung. e. Ngemu suraos yen PK kedah nggadhahi kawruh ingkang sae lan sabar. Saking adicara punika. kalpa ateges langgeng lan daru ateges wahyu. godhong punika saged kangge obat benter. Wujud kados cemeti. Pd . Kangge pakurmatan 5. g. 6. Kembar mayang ngemu suraos: a. kangge nambahi ayu kembar mayang. f. Godhong kruton.saged mundhut kembar mayang khayangan awujud klepu dewadaru. c. kalpataru dianggep “pohon kehidupan”. lan petugas catatan sipil. Wujud kados walang. h. i. d. Tegesipun penganten kekalih kedah mikir ingkang sae-sae mawon supados gesangipun tansah tentrem. lan amba. S. Panggih 5 Materi Pembelajaran Bahasa Jawa Tata Cara Mantu Adat Jawa Ikhwatun Khasanah. Tegesipun penganten kekalih kedah atos-atos sing samubarang tanduk. Kangge adicara temu panganten 2. ateges kedhah nglindungi. Ijab Ijab utawi ijab kabul inggih punika ngesahaken ningkahipun panganten kekalih saking petugas catatan sipil. tiyang sepuh PP masrahaken putrinipun dhateng PK. ateges panganten kedhah nggadhahi ancasing gesang punika. Werdinipun inggih punika supados gesangipun saged langgeng. Godhong ringin. Ngemu suraos penganten kekalih kedah tanggap ing sasmita lan saged mundhut putusan ingkang paling sae lan becik. adicara punika dipunsekseni dening sedaya keluwarga panganten kekalih. b. Wujud kados manuk. Wujud kados redi. Kangge nebihaken sedaya bebaya/ roh-roh 3. Kembar mayang ancasipun: 1. Nandhakake yen pacangan kedhah nggadahi pikiran ingkang wening nalika ngadepi sedaya perkawis.

ngemu suraos PK boten bakal nerak wewatoning ningkah. lan ingkang ibu tansah paring dukungan.com/2007/09/12/adat-istiadat-jawa-manusia-jawa-sejak-dalamkandungan-sampai-wafat/ . kanthi pralambang bilih panganten nglakoni urip beberengan wiwit susah utawi seneng. e. Sindur binayan. Bapa PP nuntun penganten kekalih dumugi kursi panganten. kembang. Yogyakarta: Adicita Karya Nusa http://semarasanta. Balangan suruh. PK maringi dele. wos ketan. kacang. penganten kekalih nyuwun pangestu dhateng tiyang sepuhipun lan marasepuhipun. Ateges tresnanipun panganten kekalih sami-sami kuat. DAFTAR PUSTAKA Pringgawidagda Suwarna. dan Medodareni. ngemu suraos sinten ingkang kenging suruh punika pramila gesangipun bakal menangan.Nalika PK sampun dugi ing dalemipun PP. wos. kekalih kedhah i. c. Bapa PP nglungguhaken penganten kekalih ing kursi panganten kanthi tanda bilih tiyang sepuh tansah ngrestuni ningkahan punika. Pramila wonten tradisi ingkang wujudipun: a. d. jagung. Ngidhak tigan (dening PK). g. Tukar kalpika (ali-ali). lan ritual punika minangka wujud sayangipun tiyang sepuh marang putra mantunipun. Ngresiki sukunipun PK (dening PP). Kanthi pambiyantu pamaes. Tanem. Dulang-dulangan. b. arto (uang logam) ingkahng cacahipun genep. ateges PP tansah setya lan tansah nglayani PK. Diwiwiti saking tiyang sepuh PP. h. f. 2003. Srah-srahan. minangka tanda tresnanipun panganten. Minangka tanda yen bapa bakal nuduhake dalan tumuju kamulyanipun panganten. Kacar-kucur/ tampa kaya/ tandur. Paningset. kanthi ngendikan “padha-padha abote”.wordpress. lan Ibunipun PP nyampiraken kain sindur. Timbang/ pangkon. Panganten kekalih lenggah ing pangkuanipun bapa PP. Sungkeman. ing pangkuanipun PP kanthi pratanda bilih PK tansah paring nafkah kangge panguripan. lan PP sampun medal saking kamaripun.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful