Tata Cara Mantu Adat Jawa

Rerangkening tatacara tiyang ingkang badhe bebesanan miturut adat Jawa wonten 6, inggih punika: 1. Lamaran 4. malam medodareni 2. Ningseti 5. ijab 3. Siraman 6. lan pahargyan. Ananging tasih wonten tatacara adat sanesipun, gumantung papan lumampahing tatacara punika (adat lokal). Kangge ngawekani mbok bilih anggenipun nglamar dipuntampik, supados boten lingsem pramila wonten utusan ingkang winastan congkok. Congkok punika utusan saking keluwarga PK ingkang nindhakaken jejibahan tindhak wonten dalemipun keluwarga PP saperlu nakonaken. 1. Lamaran Tatacara lamaran ingkang prayogi punika PK sowan wonten dalemipun tiyang sepuhipun PP kanthi perlu ngaturaken bilih keluwarga PK badhe nglamar putrinipun (dinten, tanggal, wanci sarta kathahing tiyang ingkang badhe sowan). Leresipun ing tlatah Jawa, ingkang nindhakaken panglamar inggih punika tiyang sepuhipun PK/ kadhang cinaket (tuladha ingkang nglamar punika tiyang sepuhipun PP: Rembang-Pati, India). Putra kakung boten ndherek, kangge ngawekani mbok bilih dipuntampik dados boten lingsem. Ingkang atur wangsulan punika tiyang sepuhipun PP/ menawi kepepet inggih kadhang cinaket. Urut-urutaning lamaran: a. Atur pangandikan saking PK 1. Muji syukur 2. Pitepangan 3. Salam taklim saking tiyang sepuhipun PK 4. Nyuwun pangapunten menawi sowanipun wonten kiranging subasita 5. Wigatosing lampah 6. Panutup b. Atur wangsulan saking PP 1. Nyuwun pangapunten kiranging panampi 2. Salam taklim katampi lan kosok wangsulipun salam taklim katur tiyang sepuhipun PK 3. Matur nuwun panglamaripun 4. Pangajab/ pangarep-arep
1 Materi Pembelajaran Bahasa Jawa
Tata Cara Mantu Adat Jawa Ikhwatun Khasanah, S. Pd

manggis. Lapis werni abrit lan pethak minangka pralambang manunggaling rah lan sum-suming PK lan PP. j. f. Rerenggan pelik-pelik (emas-emasan). Nyuwun pamit 2. mugi g. Leganing manah 2. i. h. lan nutupi sedaya wewadi. ngemu panyuwunan tresnanipun PK lan PK saged mujudaken who ingkang sejati. Kalpika (ali-ali). Siraman . Tiyang manton punika panci badhe kagungan damel utawi (ewuh). Ageman putri sapengadheg. lsp). Panutup c. ngemu suraos kabutuhanipun PP. menawi pisah ateges sirna. rah lan sumsum boten saged kapisah. d. Kerata basanipun “imbuh-imbuh anggenipun ewuh”. Gedhang ayu limrahipun gedhang raja). ateges ingkang badhe bebojoan saged tanggel jawab dhumateng keluwarganipun kados dene urip-urip. ateges mugi PK lan PP anggenipun mangun bale wisma tansah linambaran tresna ingkang suci. Cengkir gadhing. b. Urip-urip (pithik lancur lan dhara. Ubarampenipun inggih punika: a. bilih PK bakal nyekapi c. Dipuntampi punapa boten 6. ngemu suraos bilih wos ketan punika tasih kumepyur nanging menawi sampun dipunolah saged luluh dados setunggal (antawisipun PK lan PP). Ningseti/ singsetan (naleni) Ningseti punika limrahipun kakung tumprap putri. ngemu suraos tresnanipun boten saged pedhot kados wujudipun ali-ali. Woh-wohan (jeruk. ngemu suraos penganten kekalih boten badhe damel kuciwa. e. Cengkir isinipun toya suci. Tanggap wicara pancasan (putusan) saking PK 1. Panganan saking ketan. Enggal atur palapuran 3. 3. ngemu suraos bilih PK lan PP saged tumindak kados Raja ingkang sarwi tanggel jawab. utawi banyak sajodho). Arta utawi buwuh.5. nanas.

Klapa binelah. lan tansah nyuwun pitulungan dhateng Gusti. Tegesipun Gusti punika maha mirah. Nyuwun marang Gusti supados calon panganten saged kalis ing godha. Siraman dipunwastani adus pamor. b. Siraman dipunwastani adus kembang. PP pasuryanipunipun kados widodari. (cengkir= kencenging pikir) tiyang ingkang badhe omahomah punika krdhah nggadahi pikiran ingkang kenceng lan boten miyarmiyur. Amarga manungsa asalipun saking lemah (kreweng =lemah) 4. d. Toya ingkang wening pralambang panganten kekalih saged mikir kanthi wening (fikiran jernih). mliginipun PP. migunakaken arto kreweng. Sekul tumpeng. Malem medodareni Malem midodareni inggih punika malem saderengipun adicara akad nikah lan 3 Materi Pembelajaran Bahasa Jawa Tata Cara Mantu Adat Jawa Ikhwatun Khasanah. Kangge ngresiki sedaya rereged lair trusing batin. melati. Bubur warna pitu. lan dilakoni ing dalemipun PP. Sanajan namung sadeyan dhawet nanging saged kangge nyekapi kabetahanipun sakeluwarga. b. Macemmacem tegesipun siraman: a. Bubur tegesipun angubur sedayaning pakarti ingkang boten sae. Kanthi ancas bilih tiyang omahomah punika kedhah gotong royong supados gesangipun tansah tentrem. Jajan pasar. Ingkang sadeyan punika ibunipun PP. adicaranipun: a. dene bapakipun ingkang mayungi. lajeng tiyang sepuhipun PK lan dipunpungkasi dening pamaes. Tegesipun tansah eling dhateng ingkang maha linangkung. jalaran wekdal punika minangka wekdalipun widodari nalika siram. Ubarampe siraman: a. wekdalipun antawis tabuh 10 enjing – 3 sonten. b. b. S. Kanthi mecah kendi lan ngendikan “wis pecah pamore” tegesipun penganten kekalih sampun sumadya anggenipun palakrama. c. e. kangge srana ambuka pamor (aura) pasuryanipun panganten. Tegesipun kekalih panganten saged ngraosaken punapa ingkang dipunraosaken pacanganipun kados klapa binelah. f. amargi toya ingkang kangge adus sampun kacampur kaliyan kembang sritaman (sri ateges ratu. Sasampunipun siraman wonten adicara dodol dhawet dening tiyang sepuhipun PP. Ingkung. dados peparinganipun gusti punika maneka warna.Adicara punika dipunwontenaken sedinten saderengipun adicara ijab-qobul. supados nalika dipunpaesi. Sritaman inggih punika kembang ingkang pinilih minangka ratuning kembang (mawar. taman ateges papan). Ancasipun siraman: a. Pd . Cengkir gadhing. Ingkang tumbas punika para tamu. lan saged nindakaken sedaya acara ngantos purna. lan tansah wangi ing saben dintenipun. Toya ingkang wangi. g. Ingkang nggadhahi jejibahan nyiram dipunwiwiti saking tiyang sepuhipun PP. Tegesipun tansah enget dhateng pepesthening kodrat ingkang sampun ginaris saking Gusti. lan kenanga).

Lajeng PP kedah mangsuli bilih PP ikhlas urip beberengan kaliyan priya ingkang sampun dipunpilih. Midodareni saking tembung widodari. Ndadosaken bombonging manah keluwarga PP amargi PK tansah pinaringan kawilujengan.panggih. lan boten kenging dhahar/ ngunjuk sanesipun toya pethak. Urut-urutan adicara malem midodareni: a. PP boten kenging sare lan boten kenging medal saking kamaripun. lan boten kenging kepanggih kaliyan PK. PK. 2. mayang punika kembang. pramila tiyang sepuhipun PP dhateng wonten kamaripun PP kanthi perlu nanting sepinten mantepipun PP anggenipun palakrama. d. Asal usulipun kembar mayang punika saking legenda Dewi Supraba lan Prabu Dananjaya. Tantingan Sasampunipun keluwarga PK kondur. H 4. Piyambakipun dipunkancani kancanipun ing kamar. kanthi mbeta seserahan. Prabu Dananjaya . Dewi supraba kersa dados garwanipun Prabu Dananjaya kanthi bebana. O 3. Ing malem midodareni tiyang sepuhipun PK. Punika pralambang kangge nglatih raos sabaripun PK minangka imam (kepala keluarga). Kangge nggampilake petugas KUA kangge naliti administrasi. lan keluwarganipun sowan ing dalemipun PP. catur wedha punika wosipun sekawan pandoming urip omah-omah. Pasrah catur wedha Catur wedha punika pitutur saking tiyang sepuhipun PP katujokake dhateng PK. Ing mriku PK namung diaturi segelas toya pethah. Ancasipun jonggolan/ nyantri/ nyantrik: 1. Kembar mayang Kembar punika padha. tiyang Jawa pertados bilih ing malem midodareni punika sedaya widodari saking khayangan mandhap wonten dalemipun PP kangge ndadosaken sampurna lan ayunipun PP kadosta widodari. Kembar mayang ateges kembang ingkang werni lan wujudipun sami. Ing ndalu punika wiwit tabuh 6 sonten ngantos 12 ndalu. kangge PK). i c. inggih punika: 1. b. Jonggolan/ nyantri/ nyantrik (ngetoke awak. K 2.

Ngemu suraos penganten kekalih kedah tanggap ing sasmita lan saged mundhut putusan ingkang paling sae lan becik. Ngemu suraos yen PK kedah nggadhahi kawruh ingkang sae lan sabar. kalpataru dianggep “pohon kehidupan”. Wujud kados walang. e. d. ateges panganten kedhah nggadhahi ancasing gesang punika. Werdinipun inggih punika supados gesangipun saged langgeng. Wujud kados cemeti. Ngemu suraos yen pacangan kedah sami-sami nglindungi. f. 6. Kembar mayang ngemu suraos: a. Kembar mayang ancasipun: 1. i. Kangge adicara temu panganten 2. Godhong dadap serep. Ijab Ijab utawi ijab kabul inggih punika ngesahaken ningkahipun panganten kekalih saking petugas catatan sipil. lan amba. kangge nambahi ayu kembar mayang. c. Godhong ringin. Nandhakake yen pacangan kedhah nggadahi pikiran ingkang wening nalika ngadepi sedaya perkawis. Wujud kados redi. h. Kangge nebihaken sedaya bebaya/ roh-roh 3. j.saged mundhut kembar mayang khayangan awujud klepu dewadaru. lan petugas catatan sipil. Tegesipun penganten kekalih kedah atos-atos sing samubarang tanduk. adicara punika dipunsekseni dening sedaya keluwarga panganten kekalih. b. Godhong kruton. g. Kembang Patra Manggala. Tegesipun penganten kekalih kedah mikir ingkang sae-sae mawon supados gesangipun tansah tentrem. Saking adicara punika. kalpa ateges langgeng lan daru ateges wahyu. Panggih 5 Materi Pembelajaran Bahasa Jawa Tata Cara Mantu Adat Jawa Ikhwatun Khasanah. Wujud kados keris. Kangge pakurmatan 5. tiyang sepuh PP masrahaken putrinipun dhateng PK. ateges nglindungi panganten kekalih saking roh-roh ingkang ala. ateges kedhah nglindungi. godhong punika saged kangge obat benter. tangga-tangga. PK nampi PP kanthi ngaturaken mahar kangge PP. inggil. Wujud kados manuk. Wujud kados payung. Klepu inggih punika kayu kalpataru. Pd . S.

penganten kekalih nyuwun pangestu dhateng tiyang sepuhipun lan marasepuhipun. ngemu suraos PK boten bakal nerak wewatoning ningkah. ing pangkuanipun PP kanthi pratanda bilih PK tansah paring nafkah kangge panguripan. kekalih kedhah i. kacang. e. Timbang/ pangkon. b. dan Medodareni. kanthi ngendikan “padha-padha abote”. Minangka tanda yen bapa bakal nuduhake dalan tumuju kamulyanipun panganten. Kanthi pambiyantu pamaes. Sindur binayan. Bapa PP nglungguhaken penganten kekalih ing kursi panganten kanthi tanda bilih tiyang sepuh tansah ngrestuni ningkahan punika. Balangan suruh.com/2007/09/12/adat-istiadat-jawa-manusia-jawa-sejak-dalamkandungan-sampai-wafat/ . kembang. Kacar-kucur/ tampa kaya/ tandur. lan PP sampun medal saking kamaripun. Ngresiki sukunipun PK (dening PP).Nalika PK sampun dugi ing dalemipun PP. Bapa PP nuntun penganten kekalih dumugi kursi panganten. h. ateges PP tansah setya lan tansah nglayani PK. Srah-srahan. Tukar kalpika (ali-ali). Diwiwiti saking tiyang sepuh PP. minangka tanda tresnanipun panganten. 2003. Dulang-dulangan. Ateges tresnanipun panganten kekalih sami-sami kuat. Pramila wonten tradisi ingkang wujudipun: a. ngemu suraos sinten ingkang kenging suruh punika pramila gesangipun bakal menangan. Ngidhak tigan (dening PK). wos ketan. jagung. f. Paningset. Sungkeman. kanthi pralambang bilih panganten nglakoni urip beberengan wiwit susah utawi seneng. g.wordpress. PK maringi dele. c. DAFTAR PUSTAKA Pringgawidagda Suwarna. Panganten kekalih lenggah ing pangkuanipun bapa PP. lan ingkang ibu tansah paring dukungan. d. arto (uang logam) ingkahng cacahipun genep. wos. Yogyakarta: Adicita Karya Nusa http://semarasanta. lan Ibunipun PP nyampiraken kain sindur. Tanem. lan ritual punika minangka wujud sayangipun tiyang sepuh marang putra mantunipun.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful