STILISTIK

PENGENALAN
Perbincangan mengenai stilistik adalah berkenaan dengan gaya atau style.Dalam bahasa , Melayu kata stylistiks menjadi stilistik. Sebagai pendahuluan , kita akan membicarakan persoalan istilah dahulu.Persoalan ini akan berkaitan dengan berbagai-bagai persoalan lain,misalnya istilah dan pengertian yang berhubungan dengan style dan stilistik atau persoalan yang berhubungan dengan kemunculan ilmu itu sendiri, yang berhubungan dengan hakikatnya sebagai ilmu. Sebelum timbul ilmu stilistik , iaitu kajian tentang gaya bahasa yang digunakan untuk menganalisis karya sastera, bahasa memang sudah mempunyai apa yang dinamakan gaya. Ini kerana semua pengucapan yang tidak lurus seperti biasa dipakai oleh masyarakat adalah gaya. Kelainan daripada bahasa yang lurus dan biasa itu dipakai untuk bercakap atau menulis, Maka timbullah berbagai-bagai kelainan dan ia membezakan gaya tertentu antara satu sama lain. Stilistik ialah ilmu yang masih baru dan kedudukannya masih goyah.Kesedaran tentang ilmu yang masih goyah, terutamanya tentang gaya yang sudah lama wujud bagi mengkaji gaya yang terdapat di dalam sesebuah karya sastera.Terdapat dua faktor yang menyebabkan perkembangannya lambat. Ini dinyatakan seperti berikut;

i)

Perhatian terhadap gaya mungkin pernah muncul pada orang yang hidup di dalam sastera dan mereka sedar, pemakaian bahasa mereka „berbeza‟ daripada bahasa seharian mereka.

ii)

Di dalam hubungan dengan perkembangan lainnya, ada keinginan untuk merumuskan gaya yang terdapat pada „bahasa yang indah‟ itu dengan menghubungkan gya dengan „keindahan‟

Gerak ke arah stilistik sebagai ilmu hanya muncul setelah adanya perubahan besar di dalam perkembangan linguistik dan kajian karya sastera.Menurut Bally. stilistik ialah ilmu kebahasaan yang mempelajari gaya bahasa.Levin.Widdowson.Kedua-dua faktor ini berpengaruh terhadap „kelambatan‟ munculnya stilistik sebagai ilmu.Di dalam konteks yang lebih luas .Chatman. . mereka menjelaskan stilistik sebagai suatu deskripsi daripada bahasa yang digunakan di dalam teks sastera. ciri-ciri stilistik. Menurut Kamus Bahasa Indonesia.Kesemua sub bidang ini akan disentuh memandangkan kepentinganya di dalam memberi gambaran kasar kepada pelajar sebelum mendalami bidang ini secara lebih mendalam pada topik berikutnya.dalan dan lain-lain.ching.Jacobsons beranggapan bahawa puitika (poetics) sebagai teori tentang system dan kaedah teks sastera sebagai bahagian yang tidak dipisahkan bagi linguistik.Jacobson. bahasa perbandingan dan keberkesanan stilistik di dalam bahasa.1 DEFINISI STILISTIK Stilistik berasal daripada bahasa Inggeris iaitu “style‟ yang bererti gaya dan daripada bahasa serapan . Berdasarkan gerak ke arah menjadikan stilistik sebagai bidang ilmu yang penting. perlu didedahkan tentang kepentingan ilmu stilistik yang meliputi definisi stilistik. maka dalam topik ini . 2.Leech. stilistik di dalam bahasa. Wawasan demikian adalah seiring dengan pernyataan Cummings dan Simmons: bahawa pembelajaran bahasa di dalam teks sastera merupakan „a branch of linguistic called stylistic‟. Bagi Leech.‟linguistik‟ yang bererti tatabahasa. stilistik adalah pembelajaran gaya ilmu linguistik atau „simply‟ defined as the (linguistic ) study as style”.

1990:221). Walaupun fokusnya hanya pada sistem tanda untuk memperoleh pemahaman tentang ciri-ciri penggunaan .Chavatik pula mengemukan stilistik sebagal kajian teks sasatera dan kod estetik dengan kajian stilistik yang mengkaji bahasa dalam teks sastera.1995.22).Manakala . kita perlu memahami i) ii) iii) Gambaran objek/peristiwa Gagasan Ideologi yang terkandung di dalam karya sastera Mengikut Kamus Linguistik Edisi Ketiga . stilistik ialah suatu kajian mengenai teknik penggunaan gaya bahasa yang mantap serta secara berkesan di dalam suatu penulisan. Sedangkan menurut Rene Wellek dan Austin Warren . apabila system tanda dihubungkan dengan cara pengarang di dalam menyampaikan gagasan . .Ianya berkaitan dengan stail atau gaya terutamanya gaya bahasa. stilistika perhatian utamanya adalah kontras sistem bahasa pada zamannya (Wellek dan Warren. sebagaimana bahasa menjadi objek kajian linguistik (Aminuddin.stilistik boleh didefinisikan sebagai ilmu yang menyelidiki bahasa yang dipergunakan di dalam karya sastera atau ilmu yang bersifat interdisiplin antara linguistik dan kesusasteraan ataupun penerapan linguistik pada penelitian gaya bahasa.Aminuddin mentakrifkan stilistik sebagai pengajian tentang cara pengarang di dalam menggunakan sistem tanda sejajar dengan gagasan yang ingin disampaikan secara kompleks. dan juga kekayaan unsur pembentuk itu dijadikan sasaran kajian hanya pada wujud penggunaan sistem tandanya.Kamus Dewan Edisi Ketiga pula mengatakan stilistik ilah kajian tentang teknik penggunaan gaya bahasa secara berkesan di dalam penulisan . Mengikut Kamus Zaaba. Bertolak daripada berbagai pengertian yang telah disebutkan.

ikut dipertimbangkan.Stilistik ialah kajian stail yang melibatkan bentuk atau bahasa dan isi kesusasteraan. di kaji dan dihubungkan dengan kajian bahasa (Keris Mas:8) .antaranya ialah untuk menghuraikan tingkah laku bentuk bentuk bahasa tulisan yang digunakan atau dicipta oleh pengarang di dalam karya deskriptif mahupun karya kesusasteraan . berdasarkan jenis bahasa inilah .Kelompok sosial itu pula dibezakan oleh bidang pekerjaan atau perbezaan kelas di dalam sesuatu masyarakat.Ia meliputi kajian mengenai teknik pemakaian bahasa di dalam penulisan dan teknik yang mengkaji segala kemungkinan yang berkaitan dengan gaya bahasa penulisan kesusasteraan yang semata-mata untuk mendapatkan kefahaman sebenar tentang kesusasteraan (Nik Hassan Basri:378). Kaedah ini banyak dipakai .stilistik merujuk kepada kajian mengenai bahasa literari sesuatu komuniti dengan menggunakan kaedah linguistik. Selain itu. baik gaya individu mahupun implikasi lain. pada kebiasaanyan . bentuk bahasa tulisan atau gaya bahasa banyak dipakai. kesusasteraan yang mempunyai sifat dan hakikat perkembangan dan perubahan yang sejajar dengan perkembangan fikiran dan realiti kehidupan manusia dan masyarakat. maka stilistik berusaha mencari jalan keluar bagi menghuraikan perhubungan antara bentuk pengucapan dengan makna yang dibawa oleh ny a (Nik Hassan Basri :378). Stilistik juga merupakan satu lagi disiplin yang mengkaji ciri-ciri lingustik yang berbeza yang berlaku di dalam kalangan kelompok sosial. stilistik ialah kajian stail mengkaji segala kemungkinan gaya kesusasteraan untuk menilai dan mendapat kefahaman sebenar mengenai sesebuah teks kesusasteraan. yang melibatkan. Menurut Keris Mas .Oleh itu.lahirnya hasil sastera yang diperhatikan dan diberi saluran kajian khusus.Di dalam karya kesusasteraan.Segala hubungan yang menimbulkan kelainan gaya bahasa.walaubagaimanapun .

. Ia meliputi kajian terhadap teks sastera. disamping kelainan yang bersifat figuratif .stilistik atau ilmu gaya dapat dianggap sebagai kajian variasi linguistik. pendekatan terhadap kajian teks sastera meninggalkan cara pendekatan yang subjektif dan impresionis dan memasuki cara baru yang lebih objektif dan lebih saintifik. Perubahan kajian ini disebut kajian bentuk dan kajian isi. Dengan stilistik.com). Stilistik juga mempunyai hubungan yang rapat dengan disiplin sosiolinguistik dan dialektologi . terdapat stilistik.bahasa kiasan. Beberapa pendapat lain yang sempat dikutip telah diutarakan oleh Freeman(1970:4).Esasterawan.Kajian stilistik telah berubah kepada kajian yang dianggap lebih objektif dan saintifik.ungkapan dan sebagainya.(Keris Mas :8) Didalam disiplin linguistik.sindiran . penggunaan pengulangan dan meminjam usaha pengarang (di dalam konteks ini penyair) untuk mendapat kepastian tulisannnya. Variasi linguistik ini mempunyai hubungan yang rapat dengan konteks teks dan konteks situasi.Kajian terhadap teks sastera secara tradisional hanya terbatas pada kelainan bahasa dalam hubungan dengan kehendak tatabahasa.Kedua-dua pula merupakan cabang linguistik (Azmi Rahman . Stilistik merujuk kepada penggunaan prinsip linguistik terhadap bahasa sastera. yang diandaikan sebagai apa yang diperkatakan (isi) dan apa cara mengatakan bentuk atau bahasa ).stilistik melihat penggunaan bahasa yang menyimpang atau deviasi daripada norma tatabahasa . yang tidak lagi dari sudut kebahasaan saja tetapi juga dari sudut isi yang disampaikan dengan penggunaan bahasa itu.Pemilihan kata dan penyusunan struktur ayat memperlihatkan ciri-ciri keperibadian penulis.pencapaian estetika dan pernyataan sikap penulis.baginya . Murray pula berpendapat bahawa stilistik ialah gaya dan sesuatu yang istimewa. teknik eksposisi.iaitu penggunaan peribahasa.

menurutnya . Fowier (1987. mengatakan bahawa stilistik merupakan cabang daripada pengajian sastera. Di dalam kajian puisi. sintaksis dan lain-lain.Umar Junus (1980. morfologi dan sintaksis. khasnya bahasa puisi adalah bahasa yang paling menonjol deviasi atau penyimpangan bahasa. memberikan batasan stiliistik.com) Kridalaksana(1982:157).xviii) mengusulkan bahawa stilistik menjadi ilmu yang berdiri sendiri.Tetapi kemunculannya sudah ada di dalam linguistik . stilistik. yakni imej.Umar Junus (1980:xvii).Selanjutnya . stilistik adalah bahagian daripada linguistik yang memusatkan perhatian nya pada variasi penggunaan bahasa . juga memberikan pengertian tentang stilistik.Bahasa sastera.1982:49-50) .Gaya bahasa sendiri adalah pemuafakatan kekayaan bahasa oleh seseorang di dalam bertutur dan menulis.com) Tuner (1977:7). iaitu ilmu sastera dan ilmu linguistik . struktur suara.adalah tentang ilmu gaya bahasa.Stilistik juga melihat diri puisi sebagai bahasa kreatif yang membenarkan terjadi deviasi/penyimpangan di dalam aspek linguistik secara eksplisit maupun implisit (Esasterawan. mengatakan bahawa hakikat stilistik adalah pemakaian dan penggunaan nya di dalam karya sastera.menurutnya . stilistik dipakai sebagai gabungan. terutama kesusasteraan. di dalam Kamus Linguistik. stilistik adalah ilmu yang menyelidiki bahasa yang dipergunakan di dalam karya sastera: iaitu ilmu interdispiliner antara linguistik dan kesusasteraan atau penerapan linguistik pada penelitian gaya bahasa (Dwisusanto.Wordpress. pemakaian ragam tertentu untuk memperoleh kesan tertentu serta keseluruhan ciri bahasa sekelompok penulis sastera (Kridalaksana.stilistik melihat kajian bahasa puisi dengan unsur linguistik seperti fonologi. Sebagaimana yang kita sudah ketahui. terlepas daripada linguistik ataupun sastera.237).Menurutnya .Menurutnya para ahli mengatakan bahawa stilistik meneliti sastera pada aspek bahasa .

pengajaran stilistik dilakukan dengan cara menganalisis system linguistik karya sastera dan dilanjutkan dengan menginterpretasi ciri-cirinya. mengatakan bahawa gaya bahasa ada enam pengertian . ada dua kemungkinan di dalam mendekatinya . (ii) Kedua.Ia dilihat daripada tujuan estetik karya sastera sebagai makna yang penuh.Wordpress. iaitu: (i) Pertama. penelitian stilistik ini di lakuakn dengan menghayati variasi terhadap pemakaian bahasa yang normal dan mememukan tujuan estetiknya (Wellekdan Warren. seperti berikut: (i) (ii) (iii) (iv) (v) (vi) Bungkus yang membungkus inti pemikiran yang telah ada sebelumnya Pilihan antara berbagai pernyataan yang mungkin Sekumpulan ciri peribadi Penyimpangan norma atau kaedah Sekumpulan ciri kolektif Hubungan antara satuan bahasa yang dinyatakan di dalam teks yang lebih luas daripada kalimat Untuk mengkaji karya sastera dari sudut stilistik.com). . ternyata terdapat perbezaan mengikut bidang kajian masing-masing.1990:226) Berdasarkan kedua-dua pendekatan tersebut.Enkvist(Junus 1989:4).namun kedua-dua pendekatan tersebut pada hakikatnya tidaklah saling bertentangan (Dwisusanto.

. (i) Kajian tentang unsur-unsur ekspresif bahasa yang dapat menampilkan pemikiran dan perasaan sefektif mungkin (ii) Kajian tentang gaya bahasa pengarang secara individu. Ciri-ciri keindahan bahasa yang universal itu.Stilistik ialah kajian kuantitatif yang berkaitan dengan usaha untuk mendapatkan atau membuktikan ciri-ciri keindahan bahasa yang universal berkenaan sesuatu karya sastera. misalnya berupa rangkaian (perulangan) sesuatu bentuk linguistik seperti ayat jenis tertentu atau bunyi tertentu . Ini akan diterangkan seterusnya.Mengikut Awang Sariyan (1985) daripada dua aliran pemikiran yang diperkembangkan oleh Charles Bally dan Leo Spitzer itu. ahli-ahli stilistik menyimpulkan dua jenis kajian stilistik. dalam tulisannya cuba menunjukkan perbezaan antara stilistik dengan linguistik.Stilistik wujud sebagai cabang disiplin linguistik yang berdiri sendiri pada penghujung abad ke 19 dan awal abad ke 20. cerpen. Lutfi Abas. maka beliau dapat mengemukakan takrif stilistik dengan lebih jelas. puisi moden atau sajak (Lutfi Abas.drama . sesuatu karya sastera boleh berupa novel . stilistik mula digunakan pada tahun 1846. Di dalam Bahasa Inggeris .1988:210). Dengan cara membuat perbandingan ini. iaitu.

Stilistik di dalam kajian bahasa secara umumnya boleh dibahagikan kepada lima bahagian.asonansi.inverse dan paradox (c) Sementara . gaya bahasa ini di ajar mengikut tahap-tahap tertentu. sindiran dan gaya retorik.pleonasme dan simile.epifora.personafikasi. pertautan dan pertentangan. (d) Gaya yang terakhir ialah penyirnaan yang hanya terdapat satu cirri sahaja iaitu sinkof. (b) Gaya bahasa pertentangan pula adalah seperti hiperbola.CIRI LINGUISTIK Stilistik atau kajian bentuk boleh dibahagikan kepada dua perkara.Kelainan bahasa juga termasuk peribahasa. . perbandingan. bahasa pengulangan. metafora.penyirnaan.sintaksis dan semantik.Kesemua gaya ini mempunyai takrifan dan ciri-ciri yang membezakan diantaranya. Misalnya gaya bahasa perbandingan simile di ajar kepada pelajar-pelajar tingkatan satu. (a) Ciri-ciri yang terdapat di dalam gaya bahasa perbandingan adalah seperti imejan.kajian tentang kelainan bahasa yang mengandungi bentuk gaya . Di dalam mata pelajaran Bahasa melayu. Pertama. anaphora.morfologi. gaya pertentangan merangkumi aliterasi. Ciri yang keduanya ialah pemakaian bahasa yang termasuk segala yang tercakap dalam linguistik seperti fonologi.rima dan sinkof.CIRI. Ianya boleh dipecahkan kepada beberapa bahagian yang utama tadi.

Ia merangkumi pengganti symbol atau lambing yang menyatakana sesuatu sifat atau ciri yang khas daripada seseorang atau sesuatu hal.Sungguhpun gaya bahasa pertautan tidak terdapat di dalam sukatan pelajaran.antaranya gaya bahasa yang selalu dikelompokkan di dalam gaya bahasa ini ialah gaya bahasa sinekdok. Kilatan atau bayangan merupakan nama lain bagi alusi. Menurut Nik Hassan Basri (2005) . eufemisme. eponym. antonomasia. epitet. Ciri yang seterusnya ialah epitet yang menjadi keterangan atau frasa yang menggelarkan atau merupakan suatu huraian yang menjelaskan atau menggantikan nama sesuatu benda atau gaya bahasa. Contoh perkataan yang sering digunakan bagi menggambarkan ciri ini ialah “Loceng pagi bersahut-sahutan pada pagi itu di rumah saya”. . gambar yang ditunjukkan itu menggembalikan kenangan kita kepada peristiwa Mei 1969. gaya bahasa pertautan ialah gaya bahasa yang menghubungkan sesuatu yang memiliki ciri atau sifat tertentu dengan yang lain.Loceng pagi sebenarnya menggambarkan ayam jantan yang berkokok.Alusi merupakan pemerian yang membayangkan atau merujuk sesuatu secara tidak langsung kepada sesuatu cerita. ianya juga perlu dikuasai oleh guru bagi membezakan nya dengan ciri-ciri yang lain. Contohnya . metonimia dan alusi.Seterusnya antonomasia melibatkan penggunaan Jabatan kementerian dan gelaran tertentu seperti Dekan dan Guru Besar.

suku kata. akronim.apokop.2005) Gaya bahasa penyirnaan atau pelesapan iaitu bentuk bahasa yang mengalami unsure pengguguran bunyi.Terdapat perkataan yang sinonim dengan perkataan ini seperti “meninggal dunia”.Apokop pula ialah sejenis gaya bahasa penyirnaan yang mengalami proses pengguguran huruf akhir.Contoh ayat .Perkataan ini lebih lembut berbanding mati. Tetapi bagi menggambarkan ciri eufemisme. praakhir atau suku kata akhir bagi sesuatu . dan aferisis.batang hidung pun tak nampak”.Contoh nya ABIM yang bermaksud Angkatan Belia Islam Malaysia.Metonimia pula digunakan bagi menjelaskan ciri atau nama seperti jenama dan sebagainya.Penyingkatan ini adalah disebabkan oleh pengguguran huruf atau suku kata didalam struktur kata tertentu.afesis. Ciri yang terakhir di dalam gaya pertautan adalah sinekdok.Contoh perkataan yang sering digugurkan ialah perkataan “hulu” menjadi”ulu” dan “kamu” menjadi “mu” sahaja.sama ada hasil daripada cantuman dua atau lebih perkataan sehingga akhirnya membentuk satu perkataan yang terdiri daripada satu atau lebih suku kata.Sinekdok membawa maksud perkataan yang disebut itu membawa maksud sepenuhnya.Aferisis ialah salah satu gaya bahasa penyirnaan . Sementara itu.Eponim pula sejenis gaya yang menggunakan nama seseorang yang memiliki sifat tertentu di pakai di dalam ayat bagi menghubungkan sifat yang dimiliki oleh orang lain. perkataan “mati.ellipsis.”Perangai kamu ini seperti Pak Pandir”. kata. kata yang mengalami proses penyingkatan pula disebut sebagai akronim.Pengguguran ini adalah bagi memudahkan penutur meyebutnya .perkataan kasar digunakan . Contohnya .iaitu pengguguran bunyi atau kata pada awal ujaran atau huruf awal atau suku kata awal bagi sesuatu perkataan. Manakala eufemisme merupakan kata atau ungkapan yang lebih halus sebagai pengganti kata-kata atau ungkapan yang agak kasar atau keras. walaupun perkataan separuh sahaja digunakan.”Setelah mereka pergi dari rumah.Antara unsurnya ialah sinkof. dan“beranak”.Contohnya. frasa atau bahagian ayatnya. Batang hidung itu mewakili keseluruhan tubuhnya (Nik Hassan Basri .

Contohnya . . anaphora. Ian jug termasuk pengguguran seluruh frasa predikat atau pengguguran bahagian frasa predikat atau gaya bahasa. objek. Proses penyingkatan adalah disebabkan penggunaan huruf .Contoh perkataan “kekanda” menjadi “kanda”.epanortesis. suku kata.asyndeton.seterunya . tetapi pencantuman itu tidak dapat membentuk akronim. baharu menjadi baru saja. suku kata atau bahagian suku kata di dalam struktur kata dan rangkai kata tertentu. contohnya “anakanda”menjadi “anak” sahaja.Pengguguran huruf sisip atau suku kata sisip perkataan atau dengan menghilangkan huruf tengah atau suku kata tengah.Afesis dan aferisis adalah hampir sama . atau bahagian ayat yang dianggap penting untuk menghasilkan kesan dan memberi tekanan di dalam sesebuah konteks yang sesuai. frasa atau rangkai kata atau pengguguran tertentu seperti pengguguran frasa nama sebagai subjek.antanaklasis. asonansi. dan kiasmus. “Dia dirotan”. Di dalam contoh ayat. kata.frasa yang digugurkan ialah “oleh gurunya”.ellipsis merupakan sejenis gaya bahasa penyirnaan yang di dalam struktur ayatnya dihilangkan kata. manakala aferisis adalah sebaliknya.epanalepsi. terdapat sembilan ciri yang kurang digunakan iaitu anadiplosis. frasa.perkataan. sama ada hasil daripada cantuman dua atau lebih.Contohnya Akademi Seni Kebangsaan (ASK).epizeukis.dan epifora.yang di dalam ayatnya di dapati adanya unsur penghilangan atau pengguguran kata atau kata-kata atau ayat yang menjadi unsur penting di dalam pembinaan sintaksis yang lengkap.Sementara itu.Terdapat lima ciri yang sering digunakan di dalam sukatan pelajaran iaiatu aliterasi.Kesemua ciri di bawah penyirnaan ini adalah hampir sama tetapi mempunyai hanya sedikit perbezaan dari segi pengguguran penyingkatan. tetapi afesis mengugurkan bunyi vokal bagi sesuatu kata. Ciri stilistik keempat yang terdapat dalam gaya bahasa pengulangan atau repetisi bermaksud gaya bahasa yang mengandungi unsur pengulangan bunyi. gradasi.erotesis.

Oleh yang demikian .‟o‟. Surat yang merupakan buku karya S.Contoh gaya bahasa epifora yang ditinjau di dalam prosa kumpulan.beberapa kata pada akhir baris atau beberapa kata pada akhir ayat yang juga berurutan. Contohnya. gaya bahasa asonansi yang dipetik daripada puisi. terdapat enam jenis vokal tetapi bunyi-bunyi itu hanya diwakili oleh lambing „a‟. sama ada di dalam puisi tradisional .Pengulangan ini biasanya dapat dilihat di dalam beberapa rangkap sajak atau syair. Gaya bahasa ini terbentuk hasil daripada pengulangan konsonan yang sama .cinta kepadanya adalah cinta jutaan bunga-bungaan.Pengulangan bunyi konsonan yang sama pada awal kata dan yang berurutan . Epifora atau epistrofa ialah sejenis gaya bahasa pengulangan: iaitu pengulangan kata.Puisinya adalah seperti berikut”Alam adalah sebahagian daripada kami . . cinta kepadanya cinta jutaan manusiawi.gaya bahasa pengulangan ini biasanya terdapat di dalam puisi atau prosa.Benarbenar tidak mahu”(halaman 29).Di dalam bahasa Melayu .” Setiap huruf “a‟ menggambarkan asonansi. prosa tradisional.dan „u‟ iaitu sebanyak lima huruf sahaja.‟e‟.iaitupengulangan vokal „a‟. Seterusnya asonansi. sajak “Negara Cinta”oleh Nahmar Jamil. yang biasanya secara berurutan supaya memperoleh kesan tertentu.alam adalah syurga bumi. Contoh . moden.185a:197) mendifinisikan aliterasi sebagai pemakaian kata yang permulaannaya sama bunyinya.Anafora pula ialah pengulangan perkataan pertama pada setiap baris atau pada setiap ayat.frasa.Menurut Rahman Shaari (2004. moden kreatif atau bukan kreatif. anaphora ialah pengulangan kata pada awal baris untuk ayat-ayat yang berturut-turutan.5). taringan (1985a:181. pengulangan vokal pada setiap baris atau ayat yang biasanya berurutan seperti anaphora. Othman Kelantan iaitu: “Aku tidak mahu. pengulangan konsonan „d‟ “dara damba daku”.‟i‟.

iaitu.didalam daya ada segala”.pantun.atau rima ialah susunan bunyi atau keselarasan huruf pada akhir kata atau suku kata terakhir di dalam sesuatu baris atau serangkap puisi. tetapi mempunyai makna yang berbeza.di dalam darah ada tenaga .”Di dalam raga ada darah. budi sedikit rasa nak junjung”(Nik Hassan Basri .abcabc.Contohnya .aabb. Menegur kakak tua ayahku pagi kelmarin”.abba dan sebagainya.abab.”Burung kakak tua menegur ayahku kelmarin.Contohnya.ayat antara satu dengan lainnya menjadikan satu ayat yang panjang .hati terkenang mulut menyebut. .Anadiplosis ialah sejenis gaya bahasa pengulangan.Contohnya. “Tenang-tenang air di laut. iaitu kata atau frasa terakhir di dalam satu klausa atau ayat yang berikutnya.gurindam.klausa. frasa.di dalam tenaga ada daya.Penggunaan gaya bahasa ini boleh digunakan juga di dalam penulisan kreatif.Antanaklasis pula ialah sejenis gaya bahasa pengulangan yang mengandungi pengulangan kata yang sama bentuknya di dalam ayat .Epanalepsi juga merupakan pengulangan awal kata di dalam struktur kata di dalam ayat menjadi kata terakhir di dalam baris yang sama di dalam ayat.Rima akhir bunyi ialah bunyi yang sama pada huruf akhir atau kata akhir di dalam suatu rangkap .iaitu hanya dengan tanda koma atau beberapa tanda koma. Gaya bahasa pengulangan yang menggunakan tanda baca yang sama berulangulang untuk menghubungkan kata. iaitu yang terdapat dalam puisi seperti syair.”Mereka tidak lupa pesanan ibu mereka”.Ianya dikenali sebagai asindeton. Contoh rangkap yang memaparkan rima akhir „abab‟ yang dipetik daripada “Pantun Budi”. misalnya aaaa.sampan kolek mudik ke tanjung.2005) Sungguhpun ciri-ciri ini juga terkandung di dalam gaya bahasa penyirnaan.namun ianya kurang diketahui.Gaya bahasa ini terlalu banyak menggunakan tanda koma di dalam ayat.Sementara. epanalepsi membawa maksud pengulangan kata pertama menjadi kata terakhir di dalam kalausa atau ayat.

Tetapi di sebalik pengulangan itu terkandung maksud ayat pada mulanya ingin menjelaskan sesuatu tetapi diperbetulkan yang salah.1985:239) pula merupakan inverse hubungan antara dua kata di dalam satu ayat pula dikenal sebagai kiasmus.(Taringan..Epizeukis ialah sejenis gaya bahasa pengulangan. Sementara .Misalnya “Kita malah bermegah juga di dalam kesengsaraan kita tahu kesengsaraan itu menimbulkan ketekunan..dan ketekunan menimbulkan tahan uji..Dan pengharapan tidak mengecewakan. iaitu pengulangan kata atau frasa yang pentingkan atau yang ditekan itu diulang beberapa kali berturut-turut di dalam satu ayat.‟‟. iaitu pengulangan kata atau frasa yang berada di tengah . perbahasan atau penulisan yang tujuannaya adalah untuk mencapai keberkesanan yang mendalam dan penekanan setra pertanyaan yang disuarakan atau persoalanyang diajukan itu tidak mengharapkan jawapan.iaiatu pengulangan beberapa kata yang sama di dalam ayat.eh makan bubur”.contohnya.. Erotesis pula merupakan sejenis gaya bahasa pengulangan yang berupa pertanyaan yang sering digunakan di dalam ucapan . dan tahan uji menimbulkan harapan.Epanortesis ialah gaya bahasa pengulangan.Contohnya..”Ramli makan nasi..Tuhan Yang Maha Kuasa dan Maha Pengampun”.mesodilopsis atau nama lainnya responsif ialah gaya bahasa pengulangan.Ya Allah.Gradisi pula ialah gaya bahasa pengulangan yang memaparkan maklumat yang mengandungi beberapa kata atau frasa yang paling sedikit tiga kata –atau istilah yang hadir secara berurutan di dalam ayat yang mempunyai beberapa perubahan yang bersifat kuantitatif. pidato.

Manakala .antiklimaks.sarkasme satira.hipalase.preterisio.klimaks.Contohnya..Contohnya.”Rasuah bukan sahaja patut di kutuk tetapi diperangi habis-habisan”.tengah baris atau pengulangan kata atau beberapa kata di bahagian tengah ayat atau di bahagian tengah baris sesuatu ayat yang berturut-turutan. .Paralelisme ialah gaya bahsa pengulangan.Tautotes ialah sejenis gaya bahasa pengulangan .Contohnya “Abang mengunjungi kakak. iaitu yang menggunakan kata hubung yang sama diulang-ulang untuk menghubungkan kata dengan kata menggunakan kata hubung yang sama diulang-ulang untuk menghubungkan kata dengan kata atau frasa dengan frasa atau klausa dengan klausa di dalam ayat.silepsi dan zeugma.apofasis.ironi.dan inverse atau anastof.mengemukakan makna yang bertentangan dengan makna yang bertentangan.”Bapanya memelihara kambing dan ayam dan lembu dan kerbau di ladang”.kakak mengunjungi abang dan mereka saling kunjung mengunjungi”.paradox. gaya bahasa yang lain pula adalah seperti antifrasis. iaitu sejenis gaya yang berusaha untuk mencapai keselarian di dalam penggunaan kata –kata beberapa frasa yang menduduki fungsi yang sama di dalam bentuk kenahuan yang sama. Gaya yang terakhir di dalam gaya bahasa yang berkaitan dengan pengulangan ialah tautotes.litotes. hiperbaton.oksimoron.iaitu yang berupa pengulangan sebuah kata atau beberapa kata berkali-kali di dalam sebuah struktur ayat.sinis.Gaya yang sering digunakan di dalam gaya bahasa ini tiga sahaja iaitu hiperbola. Gaya bahasa pertentangan.Polisindeton ialah sejenis gaya bahasa pengulangan.katabasis.inuendo.

Kata majmuk ini dibina melalui gabungan perkataan „hyper‟ yang bermaksud melebihi dan „ballien‟yang bererti meluahkan atau mengeluarkan . iaitu suatu gaya bahasa yang mengandungi kebenaran yang diperbesarkanbesarkan (Dale et al. maksud hiperbola ialah pembaziran atau suatu cara yang melebihkan –lebihkan semata-mata untuk mencapai kesan tertentu.1971:233). ditengah-tengah kesedihan ada juga kelucuan (Dzul Karnain. sama ada ayat aktif songsang atau ayat pasif songsang. ukurannya dan sifatnya (Moelino. c) Manakala .tetapi kenyataannya mengandungi kebenaran dengan pendapat umum dan reality.1984:3).Gaya bahasa ini boleh dijumpai dalam teks komsas. (b) Paradoks ialah sejenis gaya bahasa pertentangan yang mengandungi pertentangan nyata dengan fakta yang ada.Ini bermaksud paradox memaparkan suatu keadaan atau suasana yang berlawanan. .Jadi .Contohnya ..2000:79).Dengan kata lain hiperbola ialah unkapan yang melebihkan –lebihkan apa yang sebenarnya dimaksudkan : jumlahnya.a)Hiperbola berasal daripada bahasa Yunani. inverse atau anaskof pula ialah gaya bahasa pertentangan yang memfokuskan pembalikan kata-kata atau frasa yang berbeza daripada susunan nya yang lazim atau ayat yang susunnya dimulai dengan predikat dan diikuti dengan subjek.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful