Pengertian ilmu tajwid

Dari segi bahasa ilmu tajwid bermaksud mengelokkan atau mencantikkan.
Dari segi istilah pula bermaksud satu ilmu mengetahui cara menghafal huruf-huruf
al-Quran dengan betul.
Sesetengah ulamak mentakrifkan hukum tajwid ialah menunaikan hak
huruf dan apa yang sepatutnya bagi huruf al-Quran,seperti menunaikan apa yang
sepatutnya bagi makhraj sesuatu huruf,sifat-sifatnya (ciri-cirinya) ,dengungnya,
panjangnya (mad), tebal atau tipis sesuatu sebutan sesuatu huruf dan lain-lain
hukum ilmu tajwid.
Hukum ilmu tajwid
Mempelajari ilmu tajwid adalah fardhu kifayyah. Mempraktikkannya pula
dalam bacaan adalah fardhu ‘ain
Mempelajari hukum tajwid adalah fardhu kifayyah dengan erti kata,
mestilah ada dalamsatu tempat itu seseorang atau beberapa orang yang mengetahui
tentang ilmu tajwid dan boleh menjadikan rujukan ilmu tajwid bagi masyarakat
tempatan. Jika tidak ada seorang pun dalam satu Bandar , orang yang mahir dalam
ilmu tajwid dan mengajarnya kepada penduduk bandarnya, maka semua penduduk
bandarnya adalah berdosa 1
Dalil wajib mempriktikkan ilmu tajwid dalam setiap bacaan

Dalil dari al-Quran
 



………

. dan Bacalah Al Quran itu dengan perlahan-lahan.
Surah Al-Muzammil ayat 4
Ayat ini jelas menunjukkan allah memerintahkan kepada nabi membaca
alQuran yang diturunkan kepadanya dengan tartil iaitu memperelokkan sebutan
huruf-huruf al-Quran yakni bertajwid. Maka ini membuktikan ayat yang
diturunkan kepada rasulallah hendaklah dibaca dengan tartil.

Izhar Syafawi( ‫) الظهار الشفوي‬.

1

Kitab

‫ غاية المريد‬m/s39

1

Salleh.4 Peringatan : Perlu diperhatikan apabila terdapat huruf Wau atau Fa' selepas Mim Sukun.Takrif Dari sudut bahasa: Menyatakan. maka hendaklah diizharkan iaitu dinyatakan makhraj Mim mati itu tanpa dengung (sifat dengungnya tidak dipanjangkan sampai dua harkat. Kitab Al-Tajwid. menerangkan sesuatu. Kursus Qari’ dan Qari’ah m/s 76 3 2 . hanya mengekalkan kadar dengung yang sedia ada)3 dan tanpa berputus suara. Dari sudut istilah Ilmu Tajwid: Mengeluarkan sebutan setiap huruf dari makhrajnya (tempat keluarnya) tanpa dengung.m/s:43 Haji Abdul Qadir. Sebab Berjauhan makhraj diantara mim mati dengan huruf-huruf Izhar Syafawiy. Huruf Izhar Syafawi adalah terdiri dari dua puluh enam huruf iaitu kesemua huruf hijaiah selepas dibuang huruf Mim dan Ba'. huruf Mim Sukun mestilah dibaca secara Izhar Syafawi (dinyatakan 2 Abdullah Hisyam bin Abdul Wahab.2 Hukum membaca Bila mim mati bertemu dengan huruf-huruf selain huruf Mim dan Ba’. Ia dinamakan syafawi kerana Mim Sukun iaitu huruf yang zahir keluar dari dua bibir mulut dan ia disandarkan kepada makhraj huruf yang zahir kerana tepat sebutannya.m/s46 4 Abdullah Al-Qari bin Hj. Tajwid AlQuran Rasm Uthmani: Leong.

:Huruf Izhar Syafawiy Mim sukun terbahagi kepada dua bahagian 1. Berlaku dalam satu dan dua kalimah (lapan belas huruf) Contohnya:        dan           Contoh Izhar Shafawiy dalam Surah Al-Baqarah                                                                                 3 . Berlaku dalam dua kalimah sahaja (lapan huruf) Contohnya:                  2.sebutan) supaya terselamat dari keraguan membacanya secara Ikhfa' di mana huruf Mim wajib dibaca secara Ikhfa' ketika bertemu dengan huruf Ba' kerana makhraj huruf Mim dengan huruf Wau adalah sama manakala makhraj huruf Mim dengan huruf Fa' pula adalah berhampiran.

                                                                                                                                                         4 .

                                                                                                                                              5                   .

m/s:45 6 .ia juga menyembunyikan mim mati apabila bertemu dengan huruf ikhfa’ syafawiy iaitu Ba’ disertai dua harkat5. Sebab Diikhfa’kan Apabila Ba’ dan Mim yang bersamaan pada makhraj dan tajanis pada sifat infitah dan istifal akan memberatkan sebutan jika diizharkan atau diidghamkan. Dari sudut istilah Ilmu Tajwid: Membaca huruf yang sifatnya antara Izhar dan Idgham tanpa sabdu serta mengekalkan sifat dengung pada huruf pertama. Ia dinamakan Syafawiy kerana Huruf Mim dan Ba' samasama keluar dari dua bibir mulut. Ia dinamakan Ikhfa’ Syafawi ertinya Ikhfa’ Kebibiran.m/s:42 Haji Abdul Qadir Leong Tajwid AlQuran Rasm Uthmani:.                       Ikhfa' Syafawiy( ‫) الخفاء الشفوي‬. Caranya: 5 6 Kitab Al-Tajwid: Abdullah Hisyam bin Abdul Wahab. Takrif Dari sudut bahasa: Tersembunyi sesuatu.6 Huruf Ikhfa' Syafawi terdiri dari satu huruf iaitu Ba'.

Bibir mulut direnggangkan sedikit supaya tersembunyi makhraj mim mati. Jika merapatkan dua bibir bacaannya telah menjadi Idgham Mithlain Saghir. Contoh Ikhfa' Syafawiy dalam Surah Al-Baqarah                          7    .

Dari sudut istilah Ilmu Tajwid: Memasukkan huruf pertama yang bertanda Sukun (mati) ke dalam huruf berikutnya yang berbaris hidup dan menjadikan huruf yang berikutnya bersabdu serta terangkat lidah ketika menyebutnya dengan dengung dua harkat. Idgham Mithlain atau Mutamaathilain ini dikenal juga dengan nama “Idgham Ma’alghunnah Saghir” (Idgham berdengung kecil)7 kerana kedua-dua huruf yang bertemu itu adalah ma iaitu “mim” sama atau serupa tentang makhraj dan sifatnya.Idgham Syafawiy Takrif Dari sudut bahasa: Memasukkan sesuatu ke dalam sesuatu. Ia dinamakan Mithlain (dua jenis huruf yang sama) kerana ia terbentuk dari dua huruf yang sama makhraj dan sifat manakala dinamakan saghir (kecil) pula ialah kerana huruf yang pertama berbaris Sukun (mati) dan huruf kedua berbaris hidup. maka ianya didengungkan.m/s:46 8 . Haji Abdul Qadir Leong. Huruf Idgham syafawiy terdiri dari satu huruf iaitu Mim. Sebab Bersamaan makhraj dan sifat 7 . Tajwid AlQuran Rasm Uthmani.

Contoh Idgham Syafawiy dalam Surah Al-Baqarah                                                           9 .

Rujukan 1. Salleh. Abdullah Hisyam bin Abdul Wahab. Abdullah Al-Qari bin Hj. 5. Haji Abdul Qadir Leong. 1983. 1995. Tajwid AlQuran Rasm Uthmani. 2. Kitab Al-Tajwid.2005. Kitab Pelajaran Tajwid. Ismail Muhammad Al-hafiz. Hj. Tajwid. 10 . Azhari Ibrahim. 4. 2002. 1991 Mutiara Asuhan Islam. Kursus Qari’ dan Qari’ah . 3.

11 .