P. 1
BAB 4.Bahasa.orang.asia

BAB 4.Bahasa.orang.asia

|Views: 63|Likes:
Published by Norafsah Awang Kati

More info:

Published by: Norafsah Awang Kati on Mar 17, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/31/2013

pdf

text

original

Bab 4: Bahasa-Bahasa Asia

BAB 4: BAHASA-BAHASA ASIA

Se Setelah selesai Bab ini, anda akan dapat: a) Menerangkan perbezaan bahasa yang ditutur oleh penduduk Asia b) Membincangkan ciri-ciri bahasa di Asia c) Menjelaskan isu kepupusan bahasa

Bab 1: Lokasi & Bentuk Muka Bumi 4.1 Apakah Bahasa? 4.2 Rumpun Bahasa Asia  Sino-Tibetan  Indo-Eropah  Altaic  Semitic  Austro-Asiatic  Austroonesia  Dravidian  Tai-Kadai 4.3 Bahasa Rasmi 4.4 Kepupusan Bahasa Kata Kunci RINGKASAN Bab 2: Iklim & Tumbuhan-Tumbuhan Asal Bab 3: Tamadun Awal Bab 4: Bahasa-Bahasa Asia Bab 5: Agama-Agama Asia Bab 6: Globalisasi & Kerjasama Serantau Bab 7: Penduduk Asia Bab 8: Ekonomi Bab 9: Politik & Konflik

1

Kata Kunci Ringkasan Rujukan

Bab 4: Bahasa-Bahasa Asia 4. Austro-Asiatic  Vietnamese  Khmer  Lao 6. ialah pertuturan yang terangkum di dalamnya bunyi. perkataan dan ayat. Tai-Kadai  Thai  Lao Jadual 4. Bahasa juga merefleksi pemikiran.1 APAKAH BAHASA? Bahasa ialah simbol bersuara yang digunakan oleh manusia dalam berkomunikasi. 4. 1. manuskrip atau bahan bertulis dan adab atau sopan santun.2 RUMPUN BAHASA ASIA Adalah dijangkakan terdapat kira-lira 7000 bahasa yang digunakan oleh manusia dimerata dunia.1 Lapan Rumpun Bahasa Asia 2 . keinginan. Bagaimana pun. Sino-Tibetan  Cina  Tibeto-Burman 2. Beribu-ribu bahasa digunakan oleh penduduk di Benua Asia yang telah pun dikategorikan kepada beberapa rumpun. Altaic  Japanese  Korean  Mongolian  Turkic 4. bahasa-bahasa dalam sesuatu rumpun mungkin berbeza kerana perubahan-perubahan sepanjang masa. Bahasa ialah sistem bunyi-bunyi vokal dan konsonan dengan urutan bunyi yang digunakan dalam komunikasi oleh sekumpulan manusia. Dravidian  Tamil  Malayalam  Telegu  Kannada 8. Secara umum bahasa-bahasa yang dikelompokkan dalam sesuatu „rumpun‟ berkongsi kosa kata asas dan morfologi. Indo-Eropah  Indic  Iranian  Turkic 3. Semitic  Arab  Hebrew  Amharic 5. Austronesia  Indonesia  Bahasa Melayu  Tagalog 7. perasaan dan budaya sekelompok manusia. Rumpun bahasa adalah sekumpulan bahasa-bahasa yang mempunyai asal-usul dan ciri-ciri yang hampir sama. sama ada dalam bentuk rangsangan lisan atau pun tulisan. Bahasa digunakan oleh manusia untuk menyampaikan maklumat serte menerima maklumat daripada persekitaran. Tiga unsur utama sesuatu bahasa.

Turkic Cina Mongolia Jepun Tibeto-Burman Semitic Austro-Asiatic Iran Indic Austronesia Dravidian Tai-Kadai Cina Jepun Semitik Dravidian Tibeto-Burman Mongolia Tai-Kadai Indic Iran Turkic Korea Austro-Asiatic Austronesia Rajah 4.1 Peta Menunjukkan Taburan Rumpun Bahasa Asia Lihat Rajah 4.Bab 4: Bahasa-Bahasa Asia Contohnya. 3 .1 yang menujukkan taburan rumpun-rumpun bahasa benua Asia. Bahasa yang paling luas digunakan di bawah rumpun ini ialah Bahasa Indonesia (di Indonesia). Bahasa Melayu (di Malaysia) dan Tagalog (di Filipina). Jadual 4. Perlu ditegaskan bahawa terdapat beberapa kaedah mengklasifikasi beribu-ribu bahasa yang ditutur oleh penduduk Asia.1 yang membahagikan bahasa-bahasa Asia kepada LAPAN RUMPUN umum adalah salah satu cara mengklasifikasi bahasa-bahasa Asia yang mungkin tidak dipersetujui oleh sesetengah pakar etnolinguistik. Secara umum. bahasa-bahasa utama yang ditutur oleh penduduk benua Asia boleh dikelompokkan kepada LAPAN rumpun utama. rumpun Austronesia terdiri daripada kira-kira 1200 bahasa.

Bahasa kebangsaan negara Cina ialah Mandarin yang dipanggil Putonghua yang merupakan bahasa pertuturan Cina Han (Han Chinese). dialek-dialek Min (ditutur oleh 50 juta penduduk) ditutur oleh penduduk di tenggara China (seperti di wilayah Fujian. Terdapat juga bahasa-bahasa Cina lain seperti Wu.  Bahasa Cina ditutur oleh penduduk di China. Walau pun bahasa-bahasa Cina berbeza dariapada bahasa pertuturan. RUMPUN SINO-TIBET Rumpun Sino-Tibet terdiri daripada 250 jenis bahasa yang meliputi Bahasa Cina. Bahasa ini menggunakan skrip Burma yang berasal daripada skrip Brahmi yang merupakan skrip yang tertua di India. Guangdong dan pulau Hainan). Australia dan Amerika Syarikat. Taiwan dan penduduk Cina di Filipina. Min dan Yue.Bab 4: Bahasa-Bahasa Asia 1.1. Bahasa Cina 我叫 你好吗 谢谢 Wǒ jiào Nǐhǎo ma? Xiè xiè Nama saya ialah …. Lihat Jadual 4. Hong Kong dan disapora Cina di Asia Tenggara.1 Bahasa-Bahasa Cina  Sementera itu. Yue atau Kantonis di ditutur oleh 70 juta penduduk di selatan China serta di Hong Kong dan Macau. Ditutur oleh: 850 juta penduduk 90 juta penduduk 70 juta penduduk 50 juta penduduk Mandarin Wu Yue (Kantonis) Min Dan (Teochew. Skrip Burma telah melalui pelbagai perubahan dengan mengambil kira kaum-kaum etnik yang menggunakan bahasa berkenaan sebagai bahasa komunikasi dan lingua franca. Kira-kira 850 juta oranga bertutur dalam Mandarin. Teochew dan Hainanese. Taiwan. hampir semua bahasa menggunakan skrip yang sama. Pulau Pinang di Malaysia dan Thailand. Wu terdiri dariapda beberapa dialek yang ditutur oleh 90 juta penduduk terutama di wilayah Zheijiang. 4 ..… Apa khabar? Terima kasih  Bahasa Burma ditutur oleh 42 juta penduduk di negara Burma (atau Myanmar). Bahasa Bahasa Tibet dan Bahasa Burma. wilayah Jiangsu dan bandaraya Shanghai.Hainanese & Hokkien) Jadual 4. Antara dialek-dialek Min Dan ialah Hokkien. Amerika Syarikat dan Kanada. Kantonis juga ditutur di Asia Tenggara.

 Bahasa Jepun ditutur oleh 120 juta penduduk di negara Jepun dan ditempat-tempat lain yang diduduki orang keturunan Jepun seperti di Hawaii. Perancis dan Itali. Dicadangkan bahawa kedua-dua bahasa ini mempunyai ciri-ciri tersendiri dan patut di anggap sebagai berasingan. RUMPUN INDO-EROPAH Rumpun ini terdiri daripada ratusan bahasa dan dialek dan merupakan rumpun bahasa yang paing besar." "Saya mahu pergi ke Jepun. Rumpun bahasa ini mendapat namanya daripada Pergunungan Altai di Asia Tengah.2 juta penduduk berkomunikasi dalam bahasa Mongolia. Tungusic. Bahasa Parsi terdiri daripada perkataan daripada bahasa Turki. kawasan-kawasan tertentu di Afghanistan dan Takijkistan. Seramai 3 billion manusia dalam dunia bertutur dalam salah satu rumpun bahasa indo-eropah. RUMPUN ALTAIC Rumpun bahasa ini terdiri daripada bahasa Turki."   Bahasa Turki ditutur oleh 200 juta penduduk di negara Turki dan Balkans. Mongolia. Dianggarkan kira-kira 5. Semua bahasa di Eropah dikelompok sebagai rumpun indoeropah dan anataranya ialah bahasa Sepanyol. rumpun Indo-Eropah terdiri daripada  Bahasa Iran atau Parsi yang ditutur oleh 110 penduduk di Iran. Rusia. Bahasa Jepun 田中さんにあげて下さい。 Tanaka-san ni agete kudasai 日本に行きたい。 Nihon ni ikitai "Sila berikannya kepada En. 3. 2.Bab 4: Bahasa-Bahasa Asia  Bahasa-Bahasa Lain: o Bahasa Tibet di tutur oleh kira-kira 6 juta penduduk di Tibet yang kini dibawah jagaan Cina. Bahasa Mongolia ditutur oleh penduduk di Mongolia dan kawasan-kawasan sekeliling. Tanaka. Bahasa Jepun telah banyak menggunakan kata dasar dan morfologi Bahasa Cina tetapi tidak dikategorikan dalam rumpun bahasa yang sama. Jerman. Portuguese. Japonic dan Korea. Bahasa Tibet juga terdiri daripada beberapa dialek. Di benua Asia. 5 . Contohnya. sesetengah pendapat tidak bersetuju bahawa bahasa Jepun dan bahasa Korea dikategorikan dalam rumpun Bahasa Altaic. Inggeris. Arab dan Hindustani. Masih dipertikaikan tentang rumpun bahasa ini.

Perancis. Bahasa Arab yang ditutur oleh penduduk di Afrika Utara berbeza dengan Bahasa Arab yang ditutur di Kuwait atau Bahrain. Yemen.. Bahasa-bahasa seperti Inggeris. Kuwait dan Oman. Arab dan Sanskrit. Bahasa Melayu.. RUMPUN SEMITIK Rumpun ini terdiri daripada beberapa bahasa yang ditutur oleh 270 juta penduduk merentasi Tumur Tengah. Bahasa HINDUSTANI Helo Selamat Petang Berapakah harga ini? Namastey Shubh sundhyaa Yeh kaisey diyaa? नमस्ते शुभ संध्या यह क ै से दिया । 4. Banyak kosa kata Bahasa Hindustani diperolehi daripada Bahasa Parsi. German. Oman. Pashto dan Punjabi pula telah meminjam perkataanperkataan Arab. Bahasa Arab Hi! Boleh saya Hal tolong anda? Berapakah harga ini? Salam! ‫س الم‬ ‫؟كتدعاسم يناكمإب له‬ 6 ‫ك م هو ث م نه؟‬ Hal beemkani mosa’adatuk? Kam howa thamanoh? . Nama saya ialah…. bahasa Urdu. Kesatuan Emiriyah Arab. Utara Africa dan Semenanjung Africa (Horn of Africa). Malayalam. Yunani dan Farsi. Esm e man…. Indonesia. Bahasa Arab lisan mungkin berbeza mengikut kawasan tetapi bahasa tulisan adalah sama. Jordan. Hindustani. bahasa Bengali dan bahasa lain yang ditutur oleh penduduk di utara India dan utara Pakistan dan negaranegara berhampiran.Bab 4: Bahasa-Bahasa Asia Bahasa FARSI Selamat Petang Terima Kasih Asr be kheyr Mamnoon ‫ب خ یر ع صر‬ ‫مم نون‬ ‫ من ا سم‬. Contohnya. Syria.  Bahasa Indic yang meliputi bahasa Hindustani. Bahasa Arab telah meminjam perkataan daripada Hebrew.. dan antaranya ialah:  Bahasa Arab yang ditutur oleh 206 juta penduduk yang tinggal di Arab Saudi.

Bab 4: Bahasa-Bahasa Asia    Bahasa Amharic ditutur dengan meluas di Ethiopia dan merupakan bahasa rasmi negara berkenaan bagi kira-kira 27 juta penduduk. Je a) Nyatakan bahasa-bahasa yang dikategorikan sebagai Rumpun Sino-Tibetan. Bahasa Hebrew ditutur oleh 7 juta penduduk yang kebanyakkannya tinggal di Israel.2 Peta menunjukkan taburan bahasa-bahasa Austro-Asiatic 7 . Perancis telah menjajah Vietnam Rajah 4. Frasa „austro-asiatic‟ berasal daripada perkataan Latin yang bermakna “selatan” dan “Asia”.2 yang menunjukkan taburan bahasa Austro-Asiatic. Bahasa Tigrinya ditutur oleh 6.7 juta penduduk di Eritrea di Ethiopia. b) Apakah ciri-ciri bahasa Rumpun Altaic? c) Manakah rumpun bahasa yang paling luas ditutur? d) Jelaskan ciri-ciri bahasa dikategorikan sebagai Rumpun Semitik. Lihat Rajah 4.  Bahasa Vietnamese (Vietic) ialah bahasa rasmi di Vietnam. RUMPUN AUSTRO-ASIATIC Rumpun ini terdiri daripada 168 bahasa yang ditutur di negara-negara Asia Tenggara. Berhati-hati anda tidak keliru dengan mengaitkan perkataan “austro” dengan Australia!. 5. Bahasa Vietnamese telah meminjam banyak perkataan daripada bahasa Cina dan dipengaruhi oleh J bahasa Perancis.

Bahasa Khmer dipengaruhi oleh bahasa Sanskrit dan juga bahasa Thai. Myanmar da Assam (India). 7. Ini termasuk bahasa Thai yang merupakan bahasa rasmi Thailand. RUMPUN AUSTRONESIA Rumpun ini terdiri daripada 1. rumpun bahasa Tai-Kadai dikelompok bersama rumpun Sino-Tibet tetapi kini diklasifikasikan sebagai rumpuan berasingan. Thailand. Adalah dianggarkan kira-kira sejuta orang bertutur dalam bahasa Mon yang kini sedang merosot dikalangan orang muda yang kurang menggunakannya. Lao dan Vietnamese Bahasa Mon (Monic) ditutur oleh orang Mon yang tinggal di Myanmar dan Thailand. Malaysia dan Filipina.268 bahasa yang ditutur oleh kira-kira 380 juta orang di Indonesia. Palaungic. Vietnam. Pearic dan Nicobarese ditutur oleh kumpulan-kumpulan minoriti. Katuic. dan bahasa Lao yang merupakan bahasa rasmi Laos. Bahasa Austronesia juga ditutur di New Zealand (bahasa Maori). 6.Bab 4: Bahasa-Bahasa Asia    Bahasa Khmer ditutur oleh kira-kira 10 juta penduduk Khmer di Cambodia. RUMPUN TAI-KADAI Pada suatu ketika. 2005).3. Rajah 4. Kira-kira 100 juta penduduk bertutur dalam kedua-dua bahasa ini. Pulau Hawaii dan Madagascar (bahasa Malagasi). Terdapat banyak perkataan-perkatan bahasa-bahasa Tai-Kadai yang dipinjam daripada bahasa-bahasa Sino-Tibet (Ostapirat. Lihat Rajah 4. Bahasa-Bahasa lain seperti Bahnaric. Rumpun bahasa terdiri daripada bahasa-bahasa yang ditutur oleh penduduk di selatan China.3 Peta menunjukan Taburan Bahasa Austronesia 8 .

„austronesia. Bahasa-bahasa Polinesia. Marshall. Irian and Kepulaun Caledonia. Contoh : bahasa-bahasa di Kepulauan Fiji. Contoh : bahasa Hawaii. Aceh. Roto. Bahasa Melayu dan Bahasa Indonesia lebih rapat berbanding dengan Bahasa Tagalog. Kini terdapat ratusan bahasa Austronesia dan di antaranya ialah Bahasa Melayu. Haiti Bahasa-bahasa Melanesia. Bahasa Tagalog. Solo. Kebanyakan bahasa Austronesia mempunyai bilangan penutur yang kecil. Tagalog. Bahasa Indonesia. Bahasa Austronesia berasal dari Cina Selatan apabila penduduk bermigrasi ke pulau Taiwan dan dari sana bermigrasi ke Filipina. Contoh : bahasa Melayu. Maori. Jika dicantumkan. Bahasa Aceh dan lain-lain. Bahasa Melayu Berat Mata Ikan Telur Tahun Air Lidah Api Masin Bulan Pasir Tahun Bahasa Tagalog Bigat Mata Isda Itlog Taon Tubig Dila Apoy Asin Buwan Pasig Tulug Jadual 4. Sunda. kedua-dua bahasa menggunakan perkataan yang sama untuk „mata‟. Lihat Jadual 4. Perkataan „tahun‟ dalam Bahasa Melayu ialah „taon‟ dalam Bahasa Tagalog. Indonesia.2 Persamaan dan Perbezaan Di Antara Bahasa Melayu dan Tagalog TAHUKAH ANDA Bahasa Melayu ditutur oleh 180 juta orang dan merupkan bahasa yang ke 8 kerap digunakan dalam dunia. Tonga.Bab 4: Bahasa-Bahasa Asia Istilah „austronesia‟ berasal daripada perkataan „auster‟ yang bermakna „bayu selatan‟ dan perkataan Yunani „nesos‟ yang bermakna „pulau‟.2. Bahasa-bahasa Mikronesia. Jawa. „Pasir‟ dalam Bahasa Melayu disebut sebagai „Pasig‟ untuk maksud yang sama. Bahasa Jawa. 9 . Sika dan lain-lain. Dayak. bermakna „pulau-pulau selatan‟ yang sungguh tepat kerana bahasa-bahasa „austronesia‟ ditutur dengan meluas di pulau-pulau. Rumpun bahasa Austronesia ini pula terbahagi kepada empat kelompok yang lebih kecil     Bahasa-bahasa Kepulauan Melayu atau Bahasa Nusantara. Bahasa Batak Bahasa Bali. Carolina dan Gilbert. Bahasa Sunda. Pada umumnya. Malaysia dan kemudian ke Madagascar dekat benua Afrika dan ke seluruh lautan Pasifik. Contoh : bahasa-bahasa di Kepulauan Marianna. Mengikut pakar-pakar linguistik. Sebaliknya.

RUMPUN DRAVIDIAN terdiri daripada kira-kira 85 jenis bahasa yang ditutur oleh penduduk di selatan India. kawasan tertentu di timur dan pertengahan India (Lihat Rajah 4. Bahasa-bahasa Dravidian yang paling luas ditutur ialah:  Bahasa Tamil ditutur di wilayah Tamil Nadu dan bahagian utara Sri Lanka. Terdapat bukti-bukti yang menunjukkan bahawa tulisan-tulisan Telegu wujud pada 400 S.4 Peta Menunjukkan Bahasa.4). (kira-kira 2500 tahun yang lampau). Rajah 4.Bahasa Dravidian di Selatan India D 10 . Bahasa Tamil Apakah ini? Bolehkah saya tolong anda? Apakah nama anda? Berapakah harga ini? Ithu yenna? Naan unakku uthavalaamaa? Un peyar yenna? Ithu yenna vilai? இது என்ன? உன் பப஬ர் என்ன? நான் உனக்கு உதவலா஫ா? இது என்ன விலல?  Bahasa Telegu ditutur dengan meluas di wilayah Andhra Pradesh.M. Bahasa Tamil ialah bahasa yang paling tua selepas bahasa Sanskrit di India.Bab 4: Bahasa-Bahasa Asia 8. Juga sastera Tamil adalah kaya dengan pelbagai hasil karya yang telah wujud 2000 tahun yang lampau. Bahasa Telegu telah memimjam banyak perkataan daripada Sanskrit.

Bab 4: Bahasa-Bahasa Asia  Bahasa Kannada ditutur dengan meluas di wilayah Karnataka dan terdapat buktibukti bahawa bahasa ini wujud pada 230 S. Bahasa Kannada mempunyai skripnya yang tersendiri yang berasal daripada skrip Brahmi seperti bahasa-bahasa India lain. dan Nambudiri Brahmin bahasa Malayalam telah berkembang dan menggantikan bahasa Tamil sebagai bahasa pertuturan penduduk wilayah Kerala. kerajaan di negara tertentu telah memperkenalkan „Bahasa Rasmi‟. Di Filipina. di India bahasa rasmi ialah Hindi (bersama Bahasa Inggeris) manakala di China. Untuk mengatasi masalah ini. Lihat Jadual 4. Bahasa Malayalam ditutur oleh 33 juta penduduk di wilayah Kerala. bahasa rasmi ialah Bahasa Tagalog dan di Indonesia.  4. Dengan kedatangan dan pengaruh agama Kristian dan Islam. bahasa rasmi ialah Mandarin.3 BAHASA RASMI Oleh kerana penduduk Asia bertutur dalam pelbagai jenis bahasa. Banyak perkataan dalam bahasa Malayalam berasal daripada bahasa Tamil klasik serta Sanskrit. Contohnya. (iaitu 2240 tahun yang lampau). Kadang-kala orang yang tinggal berhampiran tidak memahami sama sendiri kerana bahasa atau dialek yang digunakan adalah berlainan. bahasa rsami ialah Bahasa Indonesia.3 11 .M. komunikasi di antara penduduk dalam sesebuah negara boleh terjejas. Sebelum abad ke 14. bahasa Tamil digunakan di wilayah Kerala.

c) Senaraikan bahasa-bahasa di bawah Rumpun Dravidian.Bab 4: Bahasa-Bahasa Asia NEGARA Afghanistan Azerbaijan Bahrain Bangladesh Bhutan Brunei Cambodia China India Indonesia Iraq Iran Israel Jepun Jordan Kazakhstan Korea Selatan Korea Utara Kuwait Kyrgyzstan Laos BAHASA RASMI Pashto Azeri Arab Benggali Bhutan Melayu Khmer Mandarin Hindi Indonesia Arab Parsi Hebrew Jepun Arab Kazakh Korea Korea Arab Kyrgyz Lao NEGARA Lebanon Malaysia Maldives Mongolia Nepal Oman Palestin Pakistan Filipina Qatar Arab Saudi Sri Lanka Syria Taiwan Tajikistan Thailand Turki Turkmenistan Vietnam Yemen BAHASA RASMI Arab Melayu Dhivehi Khalka Mongol Nepali Arab Arab Urdu Tagalog Arab Arab Sinhala Arab Mandarin Tajik Thai Turki Turkmen Vietnam Arab Jadual 4. b) Berikan contoh-contoh perbezaan dan persamaan di antara Bahasa Tagalog dan Bahasa Melayu.3 Bahasa Rasmi Beberapa Negara Asia D Je a) Namakan bahasa-bahasa yang dikategorikan di bawah Rumpun Tai Kadai. d) Mengapakah bahasa rasmi penting bagi sesebuah negara? J 12 .

Gone: Five of Asia’s Most Endangered Language‟ telah mengenal past lima bahasa di Asia yang menghadapi kepupusan. Going. Adalah dianggarkan bahawa hampir 50% daripada 7000 bahasa dalam dunia akan pupus dalam tempoh 100 tahun. 13 . Separuh daripada 3054 bahasa yang menghadapi masalah kepupusan adalah bahasa-bahasa Asia. Laporan terkini mencadangkan hanya terdapat dua orang sahaja yang boleh bertutur dalam bahasa berkenaan (Lihat gamber sebelah).4 BAHASA-BAHASA YANG TERANCAM KEPUPUSAN Seperti tumbuh-tumbuhan dan hidupan liar mengalami kepupusan. Terdapat sumber-sumber yang mengatakan hanya sepuluh orang yang boleh berbahasa Ainu hari ini. Di tengah Nepal terdapat sekumpulan penduduk yang bertutur dalam bahasa „Kusunda‟ yang berasal daripada Papua New Guinea. Di selatan Taiwan terdapat 300 orang daripada kumpulan etnik „Saaroa‟ (Lihat gambar disebelah). Akhirnya. Di Jepun terdapat kaum asli bernama „Ainu‟ yang menetap di pulai Hokkaido (Lihat Gambar disebelah). Kini hanya enam orang yang fasih dalam bahasa Saaroa dan dalam beberapa tahun akan datang bahasa ini akan pupus sama sekali. Pada masa kini hanya generasi tua yang masih bercakap bahasa Ainu dan apabila orang-orang tua ini meninggal dunia. bahasa ini akan pupus kerana generasi muda tidak ingin mempelajari bahasa Kusunda. bahasa berkenaan akan pupus kerana generasi muda dihalanga oleh kerajaan Jepun mempelajari bahasa berkenaan. bahasa berkenaan akan pupus. Sherley Wetherhold (2012) dalam artikel „Going. sesetengah bahasa Asia juga mengalami masalah kepupusan. Akhirnya. Bahasa yang terancam kepupusan adalah kerana tidak ada orang lagi yang bertutur dalam bahasa berkenaan atau orang berpindah penggunaan sesuatu bahasa kepada bahasa yang lain dan mengabaikan bahasa asal.Bab 4: Bahasa-Bahasa Asia 4.

Namun kini. 2012. Setakat ini. Bahasa Kelabit merupakan salah satu daripada 7.000 penduduk Kelabit yang berasal dari tanah tinggi Bario di utara Sarawak. Di antara 300 orang Jarawa yang tinggal. berhadapan dengan ancaman kepupusan kerana bilangan penutur di kalangan generasi muda yang bercakap dalam bahasa itu semakin mengecil. Kajian Kes: Bahasa Kelabit Diancam Kepupusan MIRI 18 Jun. bahasa Jarawa akan pupus seperti bahasa Bo juga di Pulau Andaman yang telah pupus sejak tahun 2010.000 bahasa dunia yang sedang mengalami kepupusan berikutan jumlah penutur terutama di kalangan generasi muda kian berkurangan. Hari ini terdapat kira-kira 10 juta kaum etnik Manchu di China tetapi hanya 20 orang boleh bertutur dalam bahasa Manchu. 14 . bahasa Kelabit yang merupakan salah satu daripada bahasa tertua di dunia. Kaum Jarawa ialah orang asli yang tinggal di Pulau Andaman. jika tidak ada usaha untuk memelihara. Ini adalah kerana hampir semua kaum Manchu telah diterima sebagai China Han dan menguasai bahasa Mandarin. Bahasa Kelabit merupakan bahasa kaum minoriti Kelabit dan dipercayai digunakan sejak 200 hingga 300 tahun dahulu. Jika tindakan tidak diambil. bahasa Kelabit akan pupus daripada permukaan bumi dalam tempoh 10 hingga 15 tahun akan datang. Bahasa Manchu akan pupus dalam berapa tahun akan datang. bahasa ini dituturkan oleh kira-kira 6. India. hanya 10 hingga 30 orang masih boleh bertutur dalam bahasa Jarawa (Lihat gamber disebelah).Bab 4: Bahasa-Bahasa Asia Dinasti Manchu merupakan dinasti yang akhir memerintah China di antara 1644 hingga 1912 (Lihat Gambar disebelah).

Usaha menerbitkan bahan seperti Kamus Kelabit Inggeris dan cerita rakyat dalam bahasa Kelabit hanya wujud sejak beberapa tahun kebelakangan ini. Walaupun usaha itu agak lambat. ramai kaum Kelabit terutama generasi muda menggunakan bahasa Melayu dan Inggeris dan ini secara tidak langsung menjejaskan penggunaan bahasa ibunda mereka dengan begitu teruk. Katanya. usaha mendokumentasikan perkara berkaitan kaum Kelabit hanya berlaku sehingga pendidikan diperkenalkan di tanah tinggi Bario.” katanya. Lucy memberitahu. Selain itu. Beliau berkata. setakat ini tidak sampai 1. kaum Kelabit tidak mempunyai sebarang dokumentasi yang ditulis dalam bahasa itu sendiri dan keadaan ini menyukarkan mereka untuk mengembangkan bahasa itu kepada generasi muda. Pengerusi Unit Pendidikan RKS. Kebanyakan generasi muda Kelabit kini dibesarkan di bandar yang mana persekitarannya sudah jarang menggunakan bahasa ibunda dalam kehidupan seharian. namun setidaktidaknya sudah ada kesedaran dan usaha untuk menghidupkan semula bahasa Kelabit secara bertulis. Lucy Bulan berkata. RKS kini menghadapi cabaran untuk menulis pertuturan bahasa Kelabit ke dalam bentuk tulisan kerana setakat ini belum ada standard yang boleh digunakan untuk rujukan. bahasa yang pupus memberi kesan terhadap kebudayaan sesuatu komuniti.000 penduduk Kelabit tinggal di Bario dan majoriti mereka adalah generasi tua. kebanyakan kaum Kelabit yang berkahwin dengan kaum lain tidak lagi menuturkan bahasa Kelabit menyebabkan anak-anak hasil perkahwinan campur berkenaan tidak dapat bertutur dalam bahasa tersebut. Menurut Lucy. Ujarnya. mereka 15 . namun itu pun dalam bahasa Inggeris. identiti termasuk cara hidup yang diwarisi daripada nenek moyang mereka. Lucy berkata. Hanya generasi tua yang tinggal di kampung fasih bertutur dalam bahasa Kelabit. antara kekangan utama yang dihadapi dalam memelihara dan mengembangkan bahasa ini ialah ketiadaan kajian lanjut mengenai asal usul bahasa Kelabit dan sistem ejaan yang standard. Di samping itu. kira-kira 40 tahun lalu. jumlah kaum Kelabit yang boleh bertutur dalam bahasa Kelabit kini berkurangan. nilai.Bab 4: Bahasa-Bahasa Asia Menurut pakar bahasa. katanya.

Kita juga sedang berusaha mengumpul murid-murid untuk diajar. kita terpaksa menghantar bahan bantuan mengajar menggunakan pesawat. Kita berharap dapat mengumpul lebih banyak dana untuk membiayai kos penyelenggaraan dan operasi kelas terbabit. Dayang Meterik dan Siyok dan Uging. ramai orang tua yang mahir berbahasa Kelabit dan arif mengenai cerita rakyat sudah tiada. Setakat ini kita sudah menghantar dua orang guru untuk menjalani latihan di Kuching. Jika tidak. kita tidak mempunyai sumber lagi dan mustahil untuk mengumpul maklumat. Setakat ini sebanyak 25 cerita rakyat Kelabit sudah ditulis semula dan dalam simpanan Dewan Bahasa dan Pustaka Cawangan Sarawak antaranya Agan Tadun. Tambahnya. Bimbang dengan kepupusan bahasa Kelabit. Kami mempunyai banyak lagu-lagu rakyat yang belum sempat dikumpulkan selain cerita rakyat. Dua orang lagi guru yang mengajar di Bario Asal dan Pa Ukat turut menjalani latihan yang sama di Kuching setiap tahun sejak tahun lepas. Pusat pembelajaran di Bario menempatkan kira-kira 20 murid. RKS kini mengorak langkah dengan menubuhkan sebuah lagi Pusat Pembelajaran Kelabit atau Tawaq Raut untuk pra sekolah di Miri yang dijangka bermula pada tahun ini. Sumber kewangan yang tidak mencukupi dan kekurangan kemudahan merupakan cabaran utama yang kita hadapi dalam melaksanakan kelas ini. Justeru kita perlu mempercepatkan usaha ini untuk mengumpul maklumat sebanyak mungkin daripada mereka yang masih tinggal. pusat ini bertujuan untuk mengajar anak-anak ahli yang berusia antara lima hingga enam tahun untuk bertutur dan menulis dalam bahasa Kelabit. Balang Ramudan. Apa yang menyedihkan. Bagi melancarkan proses pengajaran dan pembelajaran. Setiap Tawaq Raut ini perlu dibekalkan dengan bantuan mengajar dan ini memerlukan kos yang tinggi. Unit Pendidikan RKS bertanggungjawab mengeluarkan sendiri bahan bantuan mengajar termasuk buku bacaan dalam bahasa Kelabit. Tawaq Raut pertama kali ditubuhkan di Bario pada 2007 dan mendapat sambutan amat menggalakkan daripada penduduk tempatan. ujar Lucy. Setakat ini dua Tawaq Raut dibuka iaitu di Bario Asal dan Pa Ukat yang mengajar dan mendidik anak-anak Kelabit berusia antara tiga hingga lima tahun. 16 . Menurut Lucy.Bab 4: Bahasa-Bahasa Asia memerlukan sistem ejaan yang standard bagi memudahkan usaha dokumentasi bahasa dilakukan. Di Bario Asal dan Pa’ Ukat misalnya. tegasnya. katanya.

mereka lebih mudah mempelajari dan memahami pelbagai bahasa dalam satu masa terutama bahasa ibunda. katanya. berkata. Menurut Marcus pada usia tersebut. Ini telah menyebabkan sesetengah komuniti mengabaikan mempelajari bahasa ibunda dan memilih untuk mempelajari Bahasa Inggeris. Ahli akademik. Lebih kerap anak-anak itu didedahkan dengan bahasa ibunda. Mahu tidak mahu. RKS akan terus melipatgandakan usaha untuk mengumpul dana bagi memastikan ketiga-tiga Tawaq Raut ini dapat berjalan dengan lancar. 2012] Bahasa-bahasa di Asia yang telah wujud beratusan tahun kini menghadapai masalah kepupusan. Kanak-kanak Kelabit perlu didedahkan dengan penggunaan bahasa ibunda seawal usia tiga hingga enam tahun. masyarakat Kelabit harus mempertimbangkan langkah untuk mengajar anak-anak mereka bertutur dalam bahasa sendiri. Tempoh ini amat sesuai kerana otak mereka sedang berkembang dan mudah menerima sesuatu yang baru.. [sumber: Utusan Malaysia Online. katanya. pendedahan mengenai bahasa ini terutama di kalangan generasi muda perlu dilakukan sebelum ia terlambat.” katanya. Disesetengah komuniti. Projek „ENDANGERED LANGUAGES‟ Salah satu usaha menyelematkan bahasa-bahasa daripada terus pupus ialah Projek “Endangered Languages” (Bahasa Terancam) oleh Alliance for Linguistic Divesity. generasai muda dikehendaki menguasai Bahasa Rasmi atau Bahasa Kebangsaan masing-masing dan ini secara tidak langsung menyebabkan mereka mengabaikan bahasa ibunda yang seterusnya menghadapai masalah kepupusan. Lihat laman web halaman 18. penerbitan buku dalam bahasa Kelabit untuk kegunaan kelas memerlukan tenaga kerja tambahan selain latihan berterusan. bahasa Kelabit sedang berhadapan dengan kemungkinan kepupusan jika tidak ada usaha dilakukan untuk mengekalkannya. 18 Jun. lebih tinggi potensi mereka untuk menguasai bahasa asing. Apakah yang menyebabjannya? Salah satu fakor dikaitan dengan globalisasi yang mementingkan penguasaan Bahasa Inggeris sebagai bahasa ilimu dan bahasa komunikasi antarabangsa. 53. Marcus Gatuman Raja. Lucy berkata. sebagai bahasa minoriti.Bab 4: Bahasa-Bahasa Asia Selain itu. Projek ini juga bertujuan membantu komuniti-komuniti yang ingin memelihara bahasa-bahasa yang menghadapi masalah kepupusan. 17 . Justeru katanya. Tujuan Projek ini ialah untuk mengumpul dan berkongsi maklumat tentang bahasa-bahasa yang terancam serta cara menyelamatkan bahasa-bahasa yang mungkin pupus.

Pastikan bilangan orang yang masih bertutur bahasa-bahasa berkenaan - 18 J . .endangeredlanguages.Gunakan peta dan kenal pasti bahasa-bahasa yang mengalami kepupusan di negara-negara Asia .Klik pada ‘Explore’ .com/ Je a) Apakah yang menyebabkan sesuatu bahasa mengalamai kepupusan? b) Nyatakan contoh-contoh bahasa yang akan pupus jika tindakan tidak diambil.Bab 4: Bahasa-Bahasa Asia URL Laman Web: http://www. c) Rujuk kepada Laman Web “Endangered Languages”.

Bab 4: Bahasa-Bahasa Asia KATA KUNCI Sino-Tibetan Indo-Eropah Altaic Semitic Austro-Asiatic Austroonesia Dravidian Tai-Kadai Bahasa Rasmi Kepupusan bahasa   Bahasa ialah simbol bersuara yang digunakan oleh manusia dalam berkomunikasi. Rumpun Tai-Kadai terdiri daripada bahasa-bahasa yang ditutur oleh penduduk di selatan China. Mongolia. manuskrip atau bahan bertulis dan adab atau sopan santun. Tungusic. Rumpun Sino-Tibet terdiri daripada 250 jenis bahasa yang meliputi Bahasa Cina. Rumpun bahasa adalah sekumpulan bahasa-bahasa yang mempunyai asal-usul dan ciri-ciri yang hampir sama. Rumpun bahasa ini terdiri daripada bahasa Turki. Utara Afrika dan Semenanjung Afrika. Thailand. Myanmar da Assam (India). perkataan dan ayat. Vietnam. Bahasa Tibet dan Bahasa Burma. ialah pertuturan yang terangkum di dalamnya bunyi. Rumpun Semitik terdiri daripada beberapa bahasa yang ditutur oleh 270 juta penduduk merentasi Tumur Tengah. sesetengah bahasa Asia juga mengalami masalah kepupusan.       19 . Seperti tumbuh-tumbuhan dan hidupan liar mengalami kepupusan. Tiga unsur utama sesuatu bahasa. Japonic dan Korea.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->