BUNYI DAN HURUF Unit yang terkecil dalam sesuatu bahasa ialah fonem atau secara umum disebut

bunyi bahasa. Bahasa-bahasa Melayu, seperti juga bahasa-bahasa yang lain, mempunyai sejumlah bunyi bahasa yang diguna untuk menerbitkan bentuk-bentuk kata mengikut suatu peraturan atau sistem bunyi bahasa. Bentuk-bentuk kata ini yang menjadi unit ujaran atau pertuturan, dapat dipecah-pecahkan kepada unit-unit bunyi yang disebut fonem atau bunyi bahasa. Sebenarnya bunyi bahasa dalam sesuatu bentuk kata itu tidak berpecah-pecah sifatnya, tetapi untuk kemudahan analisis ia dipecahkanpecahkan. Huruf vokal ialah huruf A, E, I, O dan U. Huruf vokal E terbahagi kepada dua iaitu “E taling” dan “E pepet”. Huruf konsonan pula ialah huruf-huruf selain daripada huruf vokal seperti B, C, D, M, N, P, T, W, dan Y. Hanya 9 konsonan hadir pada awal, tengah dan akhir perkataan : Huruf Awal Contoh Tengah Akhir

p t m n ng s h r l

peri turi mari naik ngeri salam hari rancak lari

lipas atas laman tani sungai kesat sahut tari tulis

malap ulat kelam taman palang panas serah pagar tuil

5 konsonan hadir pada awal dan pertengahan perkataan :

Huruf b d g c j Awal bisu dari galas comot jari

Contoh Tengah sabit lidi pegang kocek kejang

Konsonan-konsonan ini hanya berada pada akhir perkataan ddlam perkataan-perkataan pinjaman seperti abad, had, beg, koc, dan kolej. 3 konsonan yang hanya hadir pada awal dan pertengahan perkataan :

Huruf ny w y Awal nyaring wangi yang

Contoh Tengah kunyit awan kayap

z. Bahasa Melayu tidak terkecuali daripada menghadapi arus perubahan. Sebagai suatu bahasa yang pesat berkembang di dunia. haqiqat. au dan oi. dh.Enam vokal asli Bahasa Melayu terdiri daripada tiga voka depan (i. terdapat juga tiga bunyi geluncuran yang disebut diftong iaitu ai. tauge. Kini Bahasa Melayu telah menerima sebanyak lapan konsonan pinjaman. o). ithbat dan fasakh. a dan u dapat hadir pada awal. yang kesemuanya tediri daripada jenis bunyi geseran. Penggunaan bunyi-bunyi pinjaman ini dalam bentuk-bentuk perkataan yang dieja mengikut ejaan lama. pembinaan dan pengembangan. Hanya tiga vokal iaitu i. E taling merupakan vokal depan separuh sempit. bengkak E taling dan o hanya hadir pada akhir perkataan dalam suku kata terbuka dalam kata pinjaman seperti sate. tengah dan akhir pekataan. namun bunyi-bunyi seperti th. e taling dan a). dan sh kini telah ditukar menjadi s. Contohnya hadith. maka Bahasa Melayu telah mengalami proses peminjaman bunyi-bunyi bahasa daripada bahasa-bahasa tersebut. idhram. azab dh kepada d : daif. dobi. hadir Namun begitu. Walaupun umumnya bunyi-bunyi pinjaman ini masih jelas digunakan dalam bentuk ujaran. Akibat pertembungannya dengan bahasa-bahasa lain terutamanya Bahasa Arab dan Bahasa Inggeris. Vokal e taling. bagi perkataan yang tergolong sebagai istilah keagamaan yang berkaitan aqidah dan Al-Quran bunyi-bunyi asal dikekalkan ejaannya. Selain vokal yang enam ini. satu vokal tengah (e pepet) dan dua vokal belakang (u. Contohnya : th kepada s : Selasa. logo dan polo. d dan sy mengikut Sistem Ejaan Rumi Baharu. dz. . bengkok boleh belah. zat. Dalam Sistem Ejaan Baharu Bahasa Melayu bunyi e taling (seperti dalam ‘leka’) dan bunyi e pepet (seperti dalam ‘besar’) diwakili oleh huruf yang sama iaitu e. o dan e pepet hanya hadir pada awal dan tengah perkataan. Bunyi-bunyi bahasa ini dipinjam untuk menampung kemasukan bentuk kata pinjaman bagi memperkaya khazanah perbendaharaan kata Bahasa Melayu. Huruf e taling o e pepet Awal ekar orang emak Contoh Tengah berang. salji dz kepada z : zalim.