SIMBOL FONETIK BAHASA MELAYU.

Sistem ejaan bertujuan untuk mewakili bunyi yang digunakan oleh penutur sesuatu bahasa. Untuk mencapai tujuan tersebut, berikut disenaraikan bunyi dalam bahasa bahasa Melayu untuk dipadankan dengan simbol ejaan (huruf). Dalam hal ini tumpukan hanya kepada ejaan Rumi sahaja.

SIMBOL FONOLOGI

Vokal

Konsonan

Diftong

Konsonan gandingan

SIMBOL VOKAL BAHASA MELAYU
Huruf a e (pepet) e taling i o u Simbol bunyi [a] [e] [ə] [i] [i] [u]

SIMBOL KONSONAN BAHASA MELAYU

Huruf b c d g h j k l m n p q r s t v w x y z

Simbol bunyi [b] [č] [d] [g] [h] [j] [k], [/], [Q] [l] [m] [n] [P] [q] [r] [s] [š] [t] [v] [w] [z] [Y] [z]

SIMBOL DIFTONG BAHASA MELAYU

Huruf Gabungan Vokal ai au

Simbol bunyi [ai] [au]

oi

[oi]

SIMBOL KONSONAN GANDINGAN BAHASA MELAYU

Konsonan Rangkap

Simbol bunyi

gh ny ng sy th dz akh

[] [ɲ] [ŋ] [∫] [] [ð] [x]

Berdasarkan senarai dalam jadual 1, 2, dan 3, kita dapati ada simbol-simbol bunyi yang diwakili oleh satu huruf dan ada juga yang mewakili dua huruf dalam bahasa Melayu.

ARTIKULASI TAMBAHAN Artikulasi tambahan atau ko-artikulasi ialah sebutan tambahan yang terjadi akibat daripada pengaruh penyebutan sesuatu bunyi tertentu. akan wujud keadaan pengaruh-mempengaruhi di antara bunyi-bunyi sehingga dalam keadaan tertentu seolah-olah wujud satu unsur bunyi lain dalam himpunan bunyi-bunyi itu. penyegauan. rengkung dan seumpamanya sehingga berlakunya artikulasi tambahan seperti pembibiran. lelangit keras. rongga hidung. Pembibiran Glotalisasi Penyengauan ARTIKULASI TAMBAHAN Perengkungan Penglelangitk erasan . Apabila kita menyebut bunyi-bunyi dalam satu himpunan. penglelangitkerasan dan perengkungan. Keadaan ini disebut sebagai “artikulasi tambahan”. Sewaktu menyebut sesuatu bunyi tertentu terjadi juga sebutan tambahan secara sampingan kerana dalam proses penyebutan sesuatu bunyi tertentu beberapa alat artikulasi turut terlibat misalnya bibir.

[a] atau [i]. Artikulasi tambahan pembibiran ditanda dengan lambang w seperti dalam contoh berikut:      kʷucing kʷuning lʷubang sʷulit tʷolak . Pembibiran atau dikenali sebgai labialisasi ialah artikulasi tambahan yang berlaku kerana semasa hendak menyebut bunyi vokal belakang. kedudukan lidah mengalami geluncuran dan bibir berkeadaan bundar. Sebenarnya semasa kita hendak menyebut bunyi konsonan k yang diikuti oleh vokal belakang u dalam perkataan kuning itu berlaku sedikit pembundaran bibir. iaitu pengaruh daripada hendak menyebut bunyi vokal belakang u dalam perkataan kuning itu. [o]. Misalnya semasa kita menyebut bunyi perkataan kuning. sewaktu menghasilkannya. [u] diikuti oleh bunyi vokal [u]. Pembibiran Unsur pembibiran hadir pada bunyi-bunyi konsonan atau vokal [a].

n. misalnya m. n. ny. ngantuk. ng seperti dalam perkataan malam. nyamuk. Lambang penyegauan atau nasalisasi ditanda dengan lambang seperti dalam perkataan yang berikut:     makan nangka nyanyi mengantuk . Penyegauan atau nasalisasi merupakan artikulasi tambahan yang berlaku pengaruh daripada proses penyebutan bunyi perkataan yang mengandungi konsonan sengau yang diikuti oleh vokal. Semasa menyebut bunyi sengan. Penyengauan ( nasalisasi) Unsur bunyi penyengauan hadir pada vokal-vokal yang mengikuti bunyi-bunyi konsonan sengau dan pada struktur-struktur yang telah dinyatakan dalam bahagian vokal-vokal sengau. nasi. pengaruh bunyi sengau m. ny dan ng merebak kepada bunyi vokal kerana rongga hidung tidak sempat ditutup sepenuhnya semasa menyebut bunyi vokal dalam perkataan tersebut.

[io] atau [ia]. lelangit keras turut berfungsi. anjing dan anjung. Contoh : kencang. [iu]. Penglelangitkerasan atau palatalisasi juga merupakan artikulasi tambahan yang berlaku akibat proses penghasilan bunyi lelangit keras. Penglelangit kerasan ini terhasil sebelum bunyi letusan lelangit keras c dan j dan lambang yang digunakan untuk melambangkan penglelangitkerasan ialah lambang      punca manja belanja senja belunjur . Pelelangitkerasan juga berlaku sewaktu membunyikan perkataan yang mengandungi urutan bunyi vokal dan konsonan [n] yang seterusnya diikuti oleh konsonan letusan. Pelelangitkerasan (palatalisasi) Unsur bunyi ini hadir sewaktu membunyikan perkataan yang mengandungi vokal rangkap [ai]. Dalam penghasilan unsur bunyi ini.

Simbul yang digunakan bagi melambangkan bunyi perengkungan ialah seperti yang terdapat pada fonem yang berikut:    t z d . Bunyi seperti ini banyak terdapat dalam bahasa Arab. Perengkungan Perengkungan ialah artikulasi tambahan yang berlaku akibat daripada pengucapan bunyi rengkungan.

ʔabang. jumaat. Glatalisasi biasanya berlakju pada awal bunyi vokal yang hadir pada perkataan yang disebut secara satu-satu. Sebelum bunyi vokal itu dilafazkan. saat. dan ini mengakibatkan udara terhenti sebentar pada glottis semasa menyebut bunyi vokal dalam perkataan itu. udara ditahan pada bahagian glottis kemudian dilepaskan dengan serta-merta untuk menghasilkan bunyi yang mengikutinya. . Unsur bunyi ini menyerupai bunyi hentian glottis. Sewaktu menghasilkannya. Glotalisasi Glotalisasi merupakan cirri suprasegmental yang berlaku sebelum penyebutan bunyi vokal. alat artikulasi mengambil sedikit masa untuk melafazkan bunyi vokal tersebut. keadaan dan suun . ʔalat Unsur bunyi ini terhasil apabila dalam sesuatu perkataan itu terdapat turutan dua vokal yang sama dan sewaktu membunyikannya berlaku hentian di antara kedua-dua vokal itu. Contoh : taat. Misalnya : ʔadek.

Ada 33 buah fonem dalam bahasa Melayu yang terdiri daripada 24 fonem asli dan 9 fonem pinjaman. Pada akhir perkataan. /w/ dan /y/./j/. /r/. kita dapat mengenal pasti fon-fon yang distingtif daripada yang hanya berbeza sebutan.FONEM Fonem ialah unit bahasa yang diwujudkan bagi memudahkan deskripsi bunyi. didapati kontras fonem bahasa Melayu lebih banyak berlaku pada konteks pangkal dan tengah perkataan daripada pada akhir perkataan. 2006: 62). Bagi menentukan sama ada fon itu adalah distingtif. maka huruf akan dibuat supaya melambangkan fonem (Abdullah Hassan. seperti fonem yang diberi lambang huruf ng. Fonem wujud di dalam susunan tertentu dan susunan ini berlainan daripada satu bahasa kepada bahasa yang lain. manusia sudah mengenali konsep fonem. Daripada kajian. kontras antara fonem bersuara dengan yang tak bersuara menjadi neutral atau hilang. hanya beberapa sahaja yang distingtif atau berbeza. Dengan demikian. tetapi daripada fonfon tersebut. Apabila kita menyusun sistem ejaan atau lambang tulisan. Oleh kerana bilangan huruf terhad. Mengkaji kewujudan dan penggunaan fonem daripada aspek demikian adalah mengkaji struktur fonologi bahasa tersebut.. Ini dilakukan dengan memberi lambang kepada fonem tadi. /n/. Apabila kita sudah dapat mengenal pasti fonem dalam bahasa. ada juga fonem yang diberi lambang gabungan dua huruf. Fonem vokal ialah /i/. Setiap fonem diberi satu lambang huruf seperti fonem /p/ diberi lambang huruf p. /e/. u/ dan /o/. sistem fonologi menggunakan kaedah analisis segmental. /d/. /s/. /b/. /t/. Hanya golongan fonfon yang distingtif itulah yang dikenali sebagai fonem. Daripada 24 fonem asli Melayu. fon-fon dibandingkan dan dikontraskan antara satu dengan yang lain. tetapi tidak distingtif. Manusia dapat menghasilkan banyak bunyi atau fon. /c/. apabila manusia membentuk sistem ejaan. terdapat 6 fonem vokal dan 18 fonem konsonan. /g/. maka kita dapat pula membentuk sistem ejaannya. Fonologi pula ialah bidang yang mengkaji sistem bunyi bahasa (Abdullah Hassan. Di dalam bahasa Melayu. Ini bermakna. /m/. Manakala fonem konsonan pula ialah /p/. /l/. /k/. /a/. Ini ialah kerana mereka dihasilkan pada konteks yang berlainan. 2006: 62-63). /h/. .

Fonem ini dapat dianalisis kewujudannya. Gleason (1961). FONEM SEGMENTAL SUPRASEGMENTAL FONEM SEGMENTAL Fonem segmental atau bunyi penggalan merujuk kepada proses mengeluarkan unit linguistik daripada ujaran atau teks yang berurutan.Terdapat pelbagai jenis fonem dalam bahasa Melayu. VOKAL FONEM SEGMENTAL DIFTONG KONSONAN . John Lyons (1968). Hill (1958) mengatakan bahawa fonem dapat dibahagikan kepada dua jenis iaitu fonem segmental dan fonem suprasegmental. Peter Ladefoged (1975).

dua vokal belakang dan satu vokal tengah. Vokal yang disengaukan ini tidak berkontras dengan vokal yang tidak disengaukan. Fonem vokal Keenam-enam fonem vokal bahasa Melayu dapat dijadualkan dalam rajah berikut. Ada tiga vokal depan. vokal sengau hanya menjadi alofon kepada fonem vokal yang tidak disengaukan. FONEM VOKAL VOKAL DEPAN VOKAL TENGAH VOKAL BELAKANG Semua fonem vokal dalam bahasa Melayu menjadi sengau apabila didahului oleh konsonan sengau. Oleh itu yang demikian. .

Carta Fonem Vokal Bahagian lidah Cara sebutan Hadapan Sempit atau Tinggi Hadapan Separuh Sempit atau Separuh Tinggi Hadapan Separuh Luas atau Separuh Rendah Hadapan Luas atau Rendah Belakang Sempit atau Tinggi Belakang Separuh Sempit Belakang Separuh Luas atau Separuh Rendah Bahagian tengah Depan Tengah Belakang i e ε A U O ‫כ‬ e .

/i/ dan /e/ [bila] „pertanyaan waktu‟ [bela] „balasan‟ 2. /kita/ „kita‟. e. /kita/ „kita‟ Setiap vokal depan berkontras dengan vokal depan lain dalam pasangan terkecil. /batu/ „batu‟. /beta/ „beta‟. /e/ dan /a/ [bela] „balasan‟ [bala] „musibah‟ 3. /laki/ „laki‟ /e/: /eloʔ/ „elok‟. Contohnya: 1. a /.a) Vokal depan Ada tiga fonem vokal depan / i. /i/ dan /a/ [bila] „pertanyaan waktu‟ [bala] „musibah‟ . Contohnya: /i/: /itu/ „itu‟. /sate/ „sate‟ /a/: /aku/ „aku‟.

/moto/ „moto‟ /u/ : /ulam/ „ulam‟. [urat] „saluran darah dalam tubuh‟ [orat] „memikat kaum lain‟ 2. Contohnya: 1. /gula/ „gula‟. /laku/ „laku‟ Kedua-dua vokal belakang berkontras di antara satu dengan yang lain dalam pasangan terkecil. buru] „unggas‟ [boroɳ] „membeli banyak‟ .kotak‟. /kotaʔ/ .b) Vokal belakang Ada dua fonem vokal belakang : /o/ dan /u/. Contohnya: /o/ : /otak/ „otak‟.

c) Vokal tengah Hanya ada satu fonem vokal tengah iaitu /ə/. /kəna/ „kena‟. Contohnya: /ə/: /əmaʔ/ „emak‟. ‘ukur’ . kenapa’ • [antah] : ‘padi yang tertinggal dalam beras’ • [bəla] : ‘pelihara’ • [bola] : ‘benda bulat disepak sebagai mainan’ • [səkat] : ‘halang’ • [sukat] . /kitə/ „kita‟ Vokal belakang ini berkontras dalam pasangan terkecil dengan semua vokal lain. Contohnya: /ə/ dengan /i/ /ə/ dengan /e/ /ə/ dengan /a/ /ə/ dengan /o/ /ə/ dengan /u/ • [bəri] : ‘memindahkan milik secara rela’ • [biri] : ‘kambing dari kawasan sejuk’ • [bəla] : ‘pelihara’ • [bela] : ‘balasan’ • [əntah] : ‘tak tahu.

au. iaitu / ai. Fonem Diftong Bahasa Melayu mempunyai tiga diftong. oi/. ai au oi .

tetapi semuanya /ai/. au / boleh berlaku pada tengah perkataan dalam sukukata terbuka. /au/ dan /oi/ berlaku pada suku kata terbuka pada akhir perkataan contohnya: Diftong Ai Au Oi Awal hairan taulan - Akhir Pandai Pulau Baloi . Penyebaran Diftong / ai.Carta Fonem Vokal Cara Penghasilan Vokal depan luas ke vokal depan sempit Vokal depan luas ke vokal belakang sempit Vokal belakang separuh sempit ke vokal depan sempit Diftong ai au oi 1.

Gambar rajah di atas menunjukkan penghasilan fonem diftong [ au ]. /au/ dan /oi/ • [kalau] ‘agak-agak’ • [kaloi] ‘ikan guarami’ . / ai/ dan /au/ • [pulai] ‘sejenis pohon’ • [pulau] ‘tanah yang timbul di laut’ Gambar rajah di atas menunjukkan penghasilan fonem diftong [ oi ].

Gambar rajah di atas menunjukkan penghasilan fonem diftong [ ai ]. /ai/ dan /oi/ • [balai] ‘bangunan berhimpun’ • [baloi] ‘memandai’ .

 Fonem konsonan Ada 18 fonem konsonan dalam bahasa Melayu. Konsonan ini terdiri daripada bunyi letupan. sisian dan separuh vokal. sengau. letusan. getaran. Semuanya dipaparkan dalam jadual berikut. LETUPAN SEPARUH VOKAL FONEM KONSONAN SISIAN LETUSAN SENGAUAN GETARAN .

Carta Fonem Konsonan Daerah sebutan Cara sebutan Letupan tidak bersuara Letupan bersuara Letusan tak bersuara Letusan bersuara Sengauan Geseran tak bersuara Geseran bersuara Getaran Sisian Separuh vokal 1 Dua bibir p b 2 Gusi 3 4 5 6 Gusi Lelangit Lelangit Pita Lelangit keras Lembut suara keras k g t d m n S H i w y/j Rajah dan carta di atas menunjukkan tentang carta konsonankonsonan dalam bahasa Melayu. .

Contohnya: Fonem /b/ /d/ /g/ Awal bayar dua getah Tengah laba kuda raga Akhir bab (Arab) had (Arab) beg (Arab) . Konsonan letupan bersuara tidak berlaku pada akhir perkataan melainkan dalam kata pinjaman. Konsonan letupan Ada tujuh fonem letupan /p. Fonem /k/ yang berlaku pada akhir perkataan itu sebenarnya adalah hentian glotis. d. dan tidak diberi lambang huruf yang berlainan. b. tidak ada perbezaan antara [ara ʔ] dan [arak]. t. Contoh: Fonem /p/ /t/ /k/ Awal paya talam kolam Tengah bapa bata luka Akhir atap sikat Arak Semua letupan bersuara boleh berlaku pada awal dan tengah perkataan. tengah dan akhir perkataan. k/ dan /g/ Semua konsonan letupan tak bersuara berlaku di pangkal. Kedua-duanya diberi lambing k sahaja.a. Penggunaan letupan bersuara pada akhir perkataan hanya berlaku pada kata pinjaman sahaja. Oleh sebab itu [k] dan [ʔ] bukanlah dua fonem yang berlainan. Walau bagaimanapun hentian glotis ini tidak membezakan makna apabila dikontraskan dengan [k].

Konsonan sengau Ada empat bunyi konsonan sengau /m. tengah dan akhir kata. 1. n/ dan /ɳ/ berlaku pada awal. Contoh: Fonem /m/ /n/ /ɲ/ /ɳ/ Awal Main nasi ɲaman ɳaɳa Tengah lama sana taɲa buɳa Akhir malam ikan buaɳ c.b. Fonem /c/ /j/ Awal Cabai Jalan Tengah baca meja Akhir - d. Kedua-dua leusan ini berlaku pada awal dan tengah perkataan sahaja dan tidak berlaku pada akhir perkataan. tengah dan akhir perkataan. Konsonan getaran Hanya ada satu getaran /r/ yang boleh berlaku pada awal. Contoh: Fonem /r/ Awal rata Tengah mara Akhir pasar . Konsonan letusan Ada satu letupan tak bersuara /c/ dan satu letusan bersuara /j/.

dan satu daripada bahasa Inggeris. Sembilan dipinjam daripada bahasa Arab. fonem /f/ juga dipinjam daripada bahasa Inggeris. Fonem-fonem pinjaman ini berasal dari perkataan-perkataan pinjaman. Ada bunyi yang disesuaikan dengan bunyi bahasa Melayu dan ada yang bervariasi bebas dengan fonem-fonem asli. tetapi fonem ini terlebih dahulu sudah dipinjam daripada bahasa Arab.e. Konsonan pinjaman Ada sepuluh konsonan pinjaman dalam bahasa MElayu. tengah dan akhir kata. Ada sepuluh bunyi konsonan yang kita pinjam. Daripada sepuluh fonem pinjaman ini. iaitu fonem /v/. Konsonan sisian Hanya ada satu sisian /l/ yang boleh berlaku pada awal. Contoh: Fonem /l/ Awal lari Tengah gali Akhir bakal f. Fonem geseran yang dipinjam adalah seperti dibawah: Huruf f v th dh z sy kh gh /f/ /v/ /ө/ /ð/ /z/ /š/ /x/ / Fonem filem variasi Contoh Penggunaan mithal (misal) dharab (darab) zaman mesyuarat khat ghaib . Semuanya adalah fonem konsonan geseran. Semuanya dipinjam daripada bahasa Arab dan Inggeris.

tona dan intonasi. jeda.FONEM SUPRASEGMENTAL Fonem ini juga disebut sebagai fonem suprapenggalan iaitu ciri atau sifat bunyi yang menindihi atau menumpangi sesuatu fonem. TEKANAN JEDA FONEM SUPRASEGMENTAL KEPANJANGAN INTONASI TONA . kepanjangan. Fonem ini terdiri daripada tekanan.

Ia di tanda dengan tanda titik dipanggil mora. Bagi bahasa Inggeris tekanan boleh membezakan makna. “ba pa”. . Dalam bahasa Inggeris perbezaan makna terjadi apabila kepanjangan ini digunakan.  Kepanjangan Ia juga disebut sebagia pendek bunyi merupakan ciri khusus yang terdapat pada perkataan dalam bahasa-bahasa tertentu. Prog res bermaksud kemajuan (kata nama) Pro gres bermaksud memajukan (kata kerja) Dengan perkataan conduct insult dan semuanya boleh membawa maksud yang berbeza dalam bahasa Inggeris apabila dipakai tekanan pada suku kata yang berbeza. . Biasanya berlaku pada suku kata dalam perkataan. dan jika empat titik :: kepanjangan ialah dua mora. Tekanan Merupakan ciri lemah atau kerasnya suara penyebutan sesuatu suku kata. Jika tanda mora itu satu titik setengah mora . Contohnya. Contoh. Inggeris. dan si:t bermakna tempat duduk. “sa tu” dan seumpamanya. kepanjangan bunyinya dua titik kepanjangan satu mora. Lazimnya ia berlaku dalam suku kata yang kedua seperti “ki ta”. Ciri kepanjangan dan panjang pendek ini juga boleh membezakan makna dalam bahasa-bahasa tertentu seperti bahasa Arab. sit bermaksud duduk. Dalam bahasa Melayu tekanan berlaku dalam vokal. Bunyi vokal selalunya disebut dengan lantang dan boleh dipanjangkan. tetapi tidak membezakan makna bagi bahasa Melayu.

Terdapat rangkai kata yang boleh mengelirukan jika tidak memakai jeda. Jeda atau persendian ini ditanda dengan + . Dalam bahasa Melayu. Contoh : „Saya membaca buku kakak‟ boleh dibezakan seperti berikut. Bagi bahasa Inggeris unsur ini membezakan makna. Contoh. # Saya membaca buku# kakak (saya memberitahu kakak bahawa saya membaca buku) . Jeda Disebut persendian ialah ciri atau unsur hentian (senyap) dalam ujaran sebagai tanda pemisah unsur linguistik. misalnya ujaran belikantin (belikan tin). iaitu perkataan. Jeda juga digunakan untuk membezakan makna ayat. 1. ayat dan rangkai kata. I scream „‟saya menjerit‟‟ dan ice cream „‟aiskrim” bunyinya sama sukar dibezakan tetapi maknanya lain. Bagi membezakan makna itu perlu tanda dengan jeda seperti berikut: Belikan + tin “ membelikan tin = tin yang dibeli” Beli + kantin “ membeli kantin = kantin yang dibeli” Jeda atua persendian merupakan perbezaan dalam bahasa. # Saya membaca buku kakak# (maksudnya saya membaca buku kepunyaan kakak) 2.

tona sederhana tinggi (keras) menggunakan dua. tona rendah (lemah) menggunakan tiga dan tona sangat rendah (sangat lemah) menggunakan empat. Kedua tona meninggi. Banyak bahasa mempunyai tona dan ia mengubah makna. Pertama menggunakan tona mendatar. Contohnya ayat berita yang menurun pada akhir ayat. kepanjangan. iaitu tekanan. Tona Merupakan naik turun suara dalam pengucapan. jeda. ayat tanyapula meninggi apaila di akhir ayat. contoh “kuda” dan akhir sekali tona menurun. Tona tinggi (keras) menggunakan satu. tona secara kombinasi turut membentuk intonasi dalam ayat dan digunakan dalam pertuturan seharian. contoh “guni”. Intonasi juga disebut lagu bahasa. Terdapat dua jenis tanda yang berbeza digunakan untuk membezakan tinggi rendah sesuatu perkataan. . contohnya “marah”. Ketiga tona turun -naik. Semua jenis ciri suprasegmental.  Intonasi Turun naik nada suara dalam pengucapan ayat atau prasa. Bahasa Melayu terdapat pelbagai intonasi atau lagu yang terdapat dalam ayat. Yang kedua memakia tanda nombor 1 hingga 4 untuk menunjukkan perbezaan tona. seperti “ibu”.

Lambang akhiran ayat atau ujaran pertuturan bagi transkripsi fonetik ialah #].TRANSKRIPSI FONETIK Transkripsi fonetik dikenali juga sebagai transkripsi sempit. jenis koartikulasi dan jugaciri-ciri suprasegmental yang ditumpangi oleh perkataan atau ayat dalam transkripsi ini. Oleh itu. d. Lambang permulaan ayat atau ujaran pertuturan bagi transkripsi fonetik ialah [ #. Lambang jeda atau hentian sebentar bagi ayat atau ujaran pertuturan bagi transkripsi fonetik ialah //. Walau bagaimanapun. Terdapat lambang-lambang yang mewakili setiap fonetik tersebut. z ]. perengkungan [ L. Lambanglambang koartikulasi bagi pembibiran ialah [w]. penyengauan atau dikenali jugasebagai nasalisasi dan lambangnya ialah [ ].transkripsi bertujuan untuk mencatatkan setepat mungkin semua sifat yang terdapat pada pengucapan seseorang penutur yang natif. tidak semua bunyi koartikulasi wujud dalam bahasa Melayu. penglelangit kerasan dan glotalisasi. iaitu pengkaji memberi lambang fonetik setepat-tepatnya dan terperinci yang merangkumi lambang koartikulasi seperti lambang pembibiran. nasalisasi. Dalam transkripsi fonetik terdapat segala bunyi segmental. penglelangitkerasan [ j ] dan glotalisasi atau pengglotisan lambangnya ialah [?]. perengkungan. . penyengauan. Lambang jeda atau hentian sebentar bagi perkataan dalam pertuturan untuk transkripsi fonetik ialah +.

Persamaannya ialah.TRANSKRIPSI FONEMIK Transkripsi fonemik pula dikenali sebagai transkripsi luas. Lambang akhiran ayat atau ujaran pertuturan bagi transkripsi fonemik ialah #/. Lambang jeda atau hentian sebentar bagi ayat atau ujaran pertuturan bagi transkripsi fonemik ialah //. Namun. tiada penggunaan huruf besar. Lambang permulaan ayat atau ujaran pertuturan bagi transkripsi fonemik ialah / #. terdapat sedikit persamaan kedua-dua transkripsi ini. tanda koma. Transkripsi fonemik mencatatkan bunyi-bunyi bahasa dengan menggunakan fonem-fonem yang terdapat dalam sesuatu bahasa itu dengan mudah dan secara umum. tanda soal. Lambang jeda atau hentian sebentar bagi perkataan dalam pertuturan untuk transkripsifonemik ialah +. . tandasempang. tanda titik.transkripsi fonemik adalah berbeza dengan transkripsi fonetik kerana transkrispi fonemik tidak menggunakan ciri-ciri koartikulasi atau ciri-ciri suprasegmental seperti dalam transkripsi fonetik. Dalam transkripsi fonemik tiada koartikulasi. pembuka dan penutup kata dalam penulisan transkripsi fonetik dan fonemik. tanda seru. semua permulaan kata dalam ayat baik dalam transkripsi fonetik mahupun fonemik mesti dimulai dengan huruf kecil. Oleh itu.Transkripsi fonemik hanya bertujuan untuk memberikan lambang-lambang bunyi dengan mudahdalam bentuk lambang bunyi segmental sahaja. Dalam kedua-dua transkripsi ini.

lelangit dan alat-alat artikulasi yang lain.RUMUSAN Melalui bab ini kita dapat mengetahui maksud fonologi iaitu salah satu cabang dalam ilmu bahasa yang mengkaji tentang bunyi-bunyi yang berfungsi serta memberikan makna dalam sesuatu bahasa manakala fonetik pula ialah salah satu cabang fonologi yang membincangkan tentang bidang yang mengkaji segala jenis bunyibunyi bahasa yang dihasilkan oleh alat-alat artikulasi manusia dan juga memberikan lambang kepada bunyi-bunyi tersebut dan bagi fonemik pula. Melalui tugasan ini juga kita dapati dalam symbol fonetik bahasa Melayu terdapat simbol-simbol bunyi yang diwakili oleh satu huruf dan ada juga yang mewakili dua huruf dalam bahasa Melayu. Selain daripada itu. rengkung dan seumpamanya sehingga berlakunya artikulasi tambahan seperti pembibiran.Setiap kedudukan alat-alat artikulasi menghasilkan bunyinya yang tersendiri yang akan menghasilkan. Sewaktu menyebut sesuatu bunyi tertentu terjadi juga sebutan tambahan secara sampingan kerana dalam proses penyebutan sesuatu bunyi tertentu beberapa alat artikulasi turut terlibat misalnya bibir. kita dapat mengetahui bahawa dalam bahasa Melayu terdapat sebahagian huruf-hurufnya adalah pinjaman dan ada sebahagian huruf digabungkan untuk menghasilkan satu bunyi yang dipanggil diftong. penyegauan. rongga hidung. bibir. ianya merupakan cabang fonologi yang menganalisa sistem sesuatu bahasa yang dikaji secara sinkronik. Setiap fonem mempunyai cara tersendiri untuk dilafazkan yang melibatkan kedudukan lidah. . tugasan ini juga menyentuh tentang artikulasi tambahan iaitu sebutan tambahan yang terjadi akibat daripada pengaruh penyebutan sesuatu bunyi tertentu. Bukan itu sahaja. penglelangit-kerasan dan perengkungan. Bab ini juga telah menerangkan cara-cara penghasilan fonem-fonem yang terdapat dalam bahasa Melayu. lelangit keras.

. hanya beberapa sahaja yang distingtif atau berbeza. Hanya golongan fonfon yang distingtif itulah yang dikenali sebagai fonem.Melalui tugasan ini juga dapat dirumuskan bahawa Fonem ialah unit bahasa yang diwujudkan bagi memudahkan deskripsi bunyi. Bagi menentukan sama ada fon itu adalah distingtif. Fonologi pula ialah bidang yang mengkaji sistem bunyi bahasa (Abdullah Hassan. Manusia dapat menghasilkan banyak bunyi atau fon. tetapi tidak distingtif. tetapi daripada fon-fon tersebut. kita dapat mengenal pasti fon-fon yang distingtif daripada yang hanya berbeza sebutan. Ini ialah kerana mereka dihasilkan pada konteks yang berlainan. 2006: 62). fon-fon dibandingkan dan dikontraskan antara satu dengan yang lain. Dengan demikian. Fonem terbahagi kepada dua iaitu fonem segmental dan suprasegmenta.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful