SIMBOL FONETIK BAHASA MELAYU.

Sistem ejaan bertujuan untuk mewakili bunyi yang digunakan oleh penutur sesuatu bahasa. Untuk mencapai tujuan tersebut, berikut disenaraikan bunyi dalam bahasa bahasa Melayu untuk dipadankan dengan simbol ejaan (huruf). Dalam hal ini tumpukan hanya kepada ejaan Rumi sahaja.

SIMBOL FONOLOGI

Vokal

Konsonan

Diftong

Konsonan gandingan

SIMBOL VOKAL BAHASA MELAYU
Huruf a e (pepet) e taling i o u Simbol bunyi [a] [e] [ə] [i] [i] [u]

SIMBOL KONSONAN BAHASA MELAYU

Huruf b c d g h j k l m n p q r s t v w x y z

Simbol bunyi [b] [č] [d] [g] [h] [j] [k], [/], [Q] [l] [m] [n] [P] [q] [r] [s] [š] [t] [v] [w] [z] [Y] [z]

SIMBOL DIFTONG BAHASA MELAYU

Huruf Gabungan Vokal ai au

Simbol bunyi [ai] [au]

oi

[oi]

SIMBOL KONSONAN GANDINGAN BAHASA MELAYU

Konsonan Rangkap

Simbol bunyi

gh ny ng sy th dz akh

[] [ɲ] [ŋ] [∫] [] [ð] [x]

Berdasarkan senarai dalam jadual 1, 2, dan 3, kita dapati ada simbol-simbol bunyi yang diwakili oleh satu huruf dan ada juga yang mewakili dua huruf dalam bahasa Melayu.

Apabila kita menyebut bunyi-bunyi dalam satu himpunan. penyegauan. Pembibiran Glotalisasi Penyengauan ARTIKULASI TAMBAHAN Perengkungan Penglelangitk erasan .ARTIKULASI TAMBAHAN Artikulasi tambahan atau ko-artikulasi ialah sebutan tambahan yang terjadi akibat daripada pengaruh penyebutan sesuatu bunyi tertentu. Sewaktu menyebut sesuatu bunyi tertentu terjadi juga sebutan tambahan secara sampingan kerana dalam proses penyebutan sesuatu bunyi tertentu beberapa alat artikulasi turut terlibat misalnya bibir. lelangit keras. akan wujud keadaan pengaruh-mempengaruhi di antara bunyi-bunyi sehingga dalam keadaan tertentu seolah-olah wujud satu unsur bunyi lain dalam himpunan bunyi-bunyi itu. rengkung dan seumpamanya sehingga berlakunya artikulasi tambahan seperti pembibiran. Keadaan ini disebut sebagai “artikulasi tambahan”. penglelangitkerasan dan perengkungan. rongga hidung.

[u] diikuti oleh bunyi vokal [u]. Misalnya semasa kita menyebut bunyi perkataan kuning. sewaktu menghasilkannya. Pembibiran Unsur pembibiran hadir pada bunyi-bunyi konsonan atau vokal [a]. Artikulasi tambahan pembibiran ditanda dengan lambang w seperti dalam contoh berikut:      kʷucing kʷuning lʷubang sʷulit tʷolak . kedudukan lidah mengalami geluncuran dan bibir berkeadaan bundar. iaitu pengaruh daripada hendak menyebut bunyi vokal belakang u dalam perkataan kuning itu. [o]. [a] atau [i]. Sebenarnya semasa kita hendak menyebut bunyi konsonan k yang diikuti oleh vokal belakang u dalam perkataan kuning itu berlaku sedikit pembundaran bibir. Pembibiran atau dikenali sebgai labialisasi ialah artikulasi tambahan yang berlaku kerana semasa hendak menyebut bunyi vokal belakang.

pengaruh bunyi sengau m. nyamuk. Penyegauan atau nasalisasi merupakan artikulasi tambahan yang berlaku pengaruh daripada proses penyebutan bunyi perkataan yang mengandungi konsonan sengau yang diikuti oleh vokal. ngantuk. nasi. Penyengauan ( nasalisasi) Unsur bunyi penyengauan hadir pada vokal-vokal yang mengikuti bunyi-bunyi konsonan sengau dan pada struktur-struktur yang telah dinyatakan dalam bahagian vokal-vokal sengau. ny. misalnya m. n. Lambang penyegauan atau nasalisasi ditanda dengan lambang seperti dalam perkataan yang berikut:     makan nangka nyanyi mengantuk . Semasa menyebut bunyi sengan. ng seperti dalam perkataan malam. ny dan ng merebak kepada bunyi vokal kerana rongga hidung tidak sempat ditutup sepenuhnya semasa menyebut bunyi vokal dalam perkataan tersebut. n.

Penglelangitkerasan atau palatalisasi juga merupakan artikulasi tambahan yang berlaku akibat proses penghasilan bunyi lelangit keras. [iu]. anjing dan anjung. Penglelangit kerasan ini terhasil sebelum bunyi letusan lelangit keras c dan j dan lambang yang digunakan untuk melambangkan penglelangitkerasan ialah lambang      punca manja belanja senja belunjur . Pelelangitkerasan juga berlaku sewaktu membunyikan perkataan yang mengandungi urutan bunyi vokal dan konsonan [n] yang seterusnya diikuti oleh konsonan letusan. [io] atau [ia]. Contoh : kencang. Pelelangitkerasan (palatalisasi) Unsur bunyi ini hadir sewaktu membunyikan perkataan yang mengandungi vokal rangkap [ai]. lelangit keras turut berfungsi. Dalam penghasilan unsur bunyi ini.

Bunyi seperti ini banyak terdapat dalam bahasa Arab. Perengkungan Perengkungan ialah artikulasi tambahan yang berlaku akibat daripada pengucapan bunyi rengkungan. Simbul yang digunakan bagi melambangkan bunyi perengkungan ialah seperti yang terdapat pada fonem yang berikut:    t z d .

keadaan dan suun . ʔalat Unsur bunyi ini terhasil apabila dalam sesuatu perkataan itu terdapat turutan dua vokal yang sama dan sewaktu membunyikannya berlaku hentian di antara kedua-dua vokal itu. Sebelum bunyi vokal itu dilafazkan. Glotalisasi Glotalisasi merupakan cirri suprasegmental yang berlaku sebelum penyebutan bunyi vokal. Glatalisasi biasanya berlakju pada awal bunyi vokal yang hadir pada perkataan yang disebut secara satu-satu. Sewaktu menghasilkannya. Unsur bunyi ini menyerupai bunyi hentian glottis. ʔabang. dan ini mengakibatkan udara terhenti sebentar pada glottis semasa menyebut bunyi vokal dalam perkataan itu. saat. alat artikulasi mengambil sedikit masa untuk melafazkan bunyi vokal tersebut. udara ditahan pada bahagian glottis kemudian dilepaskan dengan serta-merta untuk menghasilkan bunyi yang mengikutinya. Contoh : taat. jumaat. Misalnya : ʔadek. .

Apabila kita sudah dapat mengenal pasti fonem dalam bahasa. Hanya golongan fonfon yang distingtif itulah yang dikenali sebagai fonem. maka huruf akan dibuat supaya melambangkan fonem (Abdullah Hassan. kita dapat mengenal pasti fon-fon yang distingtif daripada yang hanya berbeza sebutan. /d/. Ini dilakukan dengan memberi lambang kepada fonem tadi. Dengan demikian. /w/ dan /y/. Ada 33 buah fonem dalam bahasa Melayu yang terdiri daripada 24 fonem asli dan 9 fonem pinjaman. Daripada kajian. Ini ialah kerana mereka dihasilkan pada konteks yang berlainan. fon-fon dibandingkan dan dikontraskan antara satu dengan yang lain.. hanya beberapa sahaja yang distingtif atau berbeza. terdapat 6 fonem vokal dan 18 fonem konsonan. /h/. Pada akhir perkataan. apabila manusia membentuk sistem ejaan. /g/. sistem fonologi menggunakan kaedah analisis segmental. . 2006: 62-63). /e/. manusia sudah mengenali konsep fonem. Manusia dapat menghasilkan banyak bunyi atau fon. /r/. /n/. Ini bermakna. /c/. Manakala fonem konsonan pula ialah /p/. maka kita dapat pula membentuk sistem ejaannya. Fonem wujud di dalam susunan tertentu dan susunan ini berlainan daripada satu bahasa kepada bahasa yang lain. Daripada 24 fonem asli Melayu. Apabila kita menyusun sistem ejaan atau lambang tulisan.FONEM Fonem ialah unit bahasa yang diwujudkan bagi memudahkan deskripsi bunyi. seperti fonem yang diberi lambang huruf ng. /l/./j/. Mengkaji kewujudan dan penggunaan fonem daripada aspek demikian adalah mengkaji struktur fonologi bahasa tersebut. /k/. Bagi menentukan sama ada fon itu adalah distingtif. ada juga fonem yang diberi lambang gabungan dua huruf. kontras antara fonem bersuara dengan yang tak bersuara menjadi neutral atau hilang. u/ dan /o/. tetapi tidak distingtif. tetapi daripada fonfon tersebut. /s/. /m/. /b/. /a/. Oleh kerana bilangan huruf terhad. Fonologi pula ialah bidang yang mengkaji sistem bunyi bahasa (Abdullah Hassan. Setiap fonem diberi satu lambang huruf seperti fonem /p/ diberi lambang huruf p. /t/. 2006: 62). Di dalam bahasa Melayu. Fonem vokal ialah /i/. didapati kontras fonem bahasa Melayu lebih banyak berlaku pada konteks pangkal dan tengah perkataan daripada pada akhir perkataan.

FONEM SEGMENTAL SUPRASEGMENTAL FONEM SEGMENTAL Fonem segmental atau bunyi penggalan merujuk kepada proses mengeluarkan unit linguistik daripada ujaran atau teks yang berurutan. Fonem ini dapat dianalisis kewujudannya. John Lyons (1968). Hill (1958) mengatakan bahawa fonem dapat dibahagikan kepada dua jenis iaitu fonem segmental dan fonem suprasegmental.Terdapat pelbagai jenis fonem dalam bahasa Melayu. VOKAL FONEM SEGMENTAL DIFTONG KONSONAN . Gleason (1961). Peter Ladefoged (1975).

FONEM VOKAL VOKAL DEPAN VOKAL TENGAH VOKAL BELAKANG Semua fonem vokal dalam bahasa Melayu menjadi sengau apabila didahului oleh konsonan sengau. Vokal yang disengaukan ini tidak berkontras dengan vokal yang tidak disengaukan. Fonem vokal Keenam-enam fonem vokal bahasa Melayu dapat dijadualkan dalam rajah berikut. Ada tiga vokal depan. dua vokal belakang dan satu vokal tengah. . vokal sengau hanya menjadi alofon kepada fonem vokal yang tidak disengaukan. Oleh itu yang demikian.

Carta Fonem Vokal Bahagian lidah Cara sebutan Hadapan Sempit atau Tinggi Hadapan Separuh Sempit atau Separuh Tinggi Hadapan Separuh Luas atau Separuh Rendah Hadapan Luas atau Rendah Belakang Sempit atau Tinggi Belakang Separuh Sempit Belakang Separuh Luas atau Separuh Rendah Bahagian tengah Depan Tengah Belakang i e ε A U O ‫כ‬ e .

/beta/ „beta‟. Contohnya: /i/: /itu/ „itu‟. /laki/ „laki‟ /e/: /eloʔ/ „elok‟. a /. /kita/ „kita‟. Contohnya: 1.a) Vokal depan Ada tiga fonem vokal depan / i. /batu/ „batu‟. /i/ dan /e/ [bila] „pertanyaan waktu‟ [bela] „balasan‟ 2. /e/ dan /a/ [bela] „balasan‟ [bala] „musibah‟ 3. /i/ dan /a/ [bila] „pertanyaan waktu‟ [bala] „musibah‟ . e. /sate/ „sate‟ /a/: /aku/ „aku‟. /kita/ „kita‟ Setiap vokal depan berkontras dengan vokal depan lain dalam pasangan terkecil.

/moto/ „moto‟ /u/ : /ulam/ „ulam‟. [urat] „saluran darah dalam tubuh‟ [orat] „memikat kaum lain‟ 2. Contohnya: 1. buru] „unggas‟ [boroɳ] „membeli banyak‟ . Contohnya: /o/ : /otak/ „otak‟. /gula/ „gula‟. /kotaʔ/ . /laku/ „laku‟ Kedua-dua vokal belakang berkontras di antara satu dengan yang lain dalam pasangan terkecil.kotak‟.b) Vokal belakang Ada dua fonem vokal belakang : /o/ dan /u/.

kenapa’ • [antah] : ‘padi yang tertinggal dalam beras’ • [bəla] : ‘pelihara’ • [bola] : ‘benda bulat disepak sebagai mainan’ • [səkat] : ‘halang’ • [sukat] . /kitə/ „kita‟ Vokal belakang ini berkontras dalam pasangan terkecil dengan semua vokal lain. Contohnya: /ə/: /əmaʔ/ „emak‟. ‘ukur’ . Contohnya: /ə/ dengan /i/ /ə/ dengan /e/ /ə/ dengan /a/ /ə/ dengan /o/ /ə/ dengan /u/ • [bəri] : ‘memindahkan milik secara rela’ • [biri] : ‘kambing dari kawasan sejuk’ • [bəla] : ‘pelihara’ • [bela] : ‘balasan’ • [əntah] : ‘tak tahu. /kəna/ „kena‟.c) Vokal tengah Hanya ada satu fonem vokal tengah iaitu /ə/.

 Fonem Diftong Bahasa Melayu mempunyai tiga diftong. ai au oi . oi/. iaitu / ai. au.

Carta Fonem Vokal Cara Penghasilan Vokal depan luas ke vokal depan sempit Vokal depan luas ke vokal belakang sempit Vokal belakang separuh sempit ke vokal depan sempit Diftong ai au oi 1. au / boleh berlaku pada tengah perkataan dalam sukukata terbuka. tetapi semuanya /ai/. Penyebaran Diftong / ai. /au/ dan /oi/ berlaku pada suku kata terbuka pada akhir perkataan contohnya: Diftong Ai Au Oi Awal hairan taulan - Akhir Pandai Pulau Baloi .

/ ai/ dan /au/ • [pulai] ‘sejenis pohon’ • [pulau] ‘tanah yang timbul di laut’ Gambar rajah di atas menunjukkan penghasilan fonem diftong [ oi ]. /au/ dan /oi/ • [kalau] ‘agak-agak’ • [kaloi] ‘ikan guarami’ .Gambar rajah di atas menunjukkan penghasilan fonem diftong [ au ].

Gambar rajah di atas menunjukkan penghasilan fonem diftong [ ai ]. /ai/ dan /oi/ • [balai] ‘bangunan berhimpun’ • [baloi] ‘memandai’ .

 Fonem konsonan Ada 18 fonem konsonan dalam bahasa Melayu. LETUPAN SEPARUH VOKAL FONEM KONSONAN SISIAN LETUSAN SENGAUAN GETARAN . getaran. sengau. Semuanya dipaparkan dalam jadual berikut. letusan. sisian dan separuh vokal. Konsonan ini terdiri daripada bunyi letupan.

.Carta Fonem Konsonan Daerah sebutan Cara sebutan Letupan tidak bersuara Letupan bersuara Letusan tak bersuara Letusan bersuara Sengauan Geseran tak bersuara Geseran bersuara Getaran Sisian Separuh vokal 1 Dua bibir p b 2 Gusi 3 4 5 6 Gusi Lelangit Lelangit Pita Lelangit keras Lembut suara keras k g t d m n S H i w y/j Rajah dan carta di atas menunjukkan tentang carta konsonankonsonan dalam bahasa Melayu.

b. Contoh: Fonem /p/ /t/ /k/ Awal paya talam kolam Tengah bapa bata luka Akhir atap sikat Arak Semua letupan bersuara boleh berlaku pada awal dan tengah perkataan. t. d. tidak ada perbezaan antara [ara ʔ] dan [arak]. Walau bagaimanapun hentian glotis ini tidak membezakan makna apabila dikontraskan dengan [k]. Penggunaan letupan bersuara pada akhir perkataan hanya berlaku pada kata pinjaman sahaja. tengah dan akhir perkataan.a. Konsonan letupan Ada tujuh fonem letupan /p. dan tidak diberi lambang huruf yang berlainan. Kedua-duanya diberi lambing k sahaja. Konsonan letupan bersuara tidak berlaku pada akhir perkataan melainkan dalam kata pinjaman. k/ dan /g/ Semua konsonan letupan tak bersuara berlaku di pangkal. Oleh sebab itu [k] dan [ʔ] bukanlah dua fonem yang berlainan. Contohnya: Fonem /b/ /d/ /g/ Awal bayar dua getah Tengah laba kuda raga Akhir bab (Arab) had (Arab) beg (Arab) . Fonem /k/ yang berlaku pada akhir perkataan itu sebenarnya adalah hentian glotis.

n/ dan /ɳ/ berlaku pada awal. Konsonan getaran Hanya ada satu getaran /r/ yang boleh berlaku pada awal. Konsonan sengau Ada empat bunyi konsonan sengau /m.b. tengah dan akhir perkataan. Kedua-dua leusan ini berlaku pada awal dan tengah perkataan sahaja dan tidak berlaku pada akhir perkataan. Fonem /c/ /j/ Awal Cabai Jalan Tengah baca meja Akhir - d. Contoh: Fonem /m/ /n/ /ɲ/ /ɳ/ Awal Main nasi ɲaman ɳaɳa Tengah lama sana taɲa buɳa Akhir malam ikan buaɳ c. tengah dan akhir kata. Contoh: Fonem /r/ Awal rata Tengah mara Akhir pasar . Konsonan letusan Ada satu letupan tak bersuara /c/ dan satu letusan bersuara /j/. 1.

dan satu daripada bahasa Inggeris. Semuanya adalah fonem konsonan geseran. Daripada sepuluh fonem pinjaman ini. Fonem-fonem pinjaman ini berasal dari perkataan-perkataan pinjaman. Contoh: Fonem /l/ Awal lari Tengah gali Akhir bakal f. Ada bunyi yang disesuaikan dengan bunyi bahasa Melayu dan ada yang bervariasi bebas dengan fonem-fonem asli. Fonem geseran yang dipinjam adalah seperti dibawah: Huruf f v th dh z sy kh gh /f/ /v/ /ө/ /ð/ /z/ /š/ /x/ / Fonem filem variasi Contoh Penggunaan mithal (misal) dharab (darab) zaman mesyuarat khat ghaib . Ada sepuluh bunyi konsonan yang kita pinjam. Konsonan pinjaman Ada sepuluh konsonan pinjaman dalam bahasa MElayu. tetapi fonem ini terlebih dahulu sudah dipinjam daripada bahasa Arab.e. iaitu fonem /v/. Semuanya dipinjam daripada bahasa Arab dan Inggeris. fonem /f/ juga dipinjam daripada bahasa Inggeris. Konsonan sisian Hanya ada satu sisian /l/ yang boleh berlaku pada awal. Sembilan dipinjam daripada bahasa Arab. tengah dan akhir kata.

TEKANAN JEDA FONEM SUPRASEGMENTAL KEPANJANGAN INTONASI TONA . Fonem ini terdiri daripada tekanan. tona dan intonasi. kepanjangan.FONEM SUPRASEGMENTAL Fonem ini juga disebut sebagai fonem suprapenggalan iaitu ciri atau sifat bunyi yang menindihi atau menumpangi sesuatu fonem. jeda.

Contohnya. Jika tanda mora itu satu titik setengah mora . Lazimnya ia berlaku dalam suku kata yang kedua seperti “ki ta”. dan jika empat titik :: kepanjangan ialah dua mora. dan si:t bermakna tempat duduk.  Kepanjangan Ia juga disebut sebagia pendek bunyi merupakan ciri khusus yang terdapat pada perkataan dalam bahasa-bahasa tertentu. Inggeris. kepanjangan bunyinya dua titik kepanjangan satu mora. Biasanya berlaku pada suku kata dalam perkataan. Bagi bahasa Inggeris tekanan boleh membezakan makna. Contoh. . Tekanan Merupakan ciri lemah atau kerasnya suara penyebutan sesuatu suku kata. . Dalam bahasa Inggeris perbezaan makna terjadi apabila kepanjangan ini digunakan. Ia di tanda dengan tanda titik dipanggil mora. “sa tu” dan seumpamanya. “ba pa”. Prog res bermaksud kemajuan (kata nama) Pro gres bermaksud memajukan (kata kerja) Dengan perkataan conduct insult dan semuanya boleh membawa maksud yang berbeza dalam bahasa Inggeris apabila dipakai tekanan pada suku kata yang berbeza. Ciri kepanjangan dan panjang pendek ini juga boleh membezakan makna dalam bahasa-bahasa tertentu seperti bahasa Arab. sit bermaksud duduk. Bunyi vokal selalunya disebut dengan lantang dan boleh dipanjangkan. Dalam bahasa Melayu tekanan berlaku dalam vokal. tetapi tidak membezakan makna bagi bahasa Melayu.

# Saya membaca buku# kakak (saya memberitahu kakak bahawa saya membaca buku) . I scream „‟saya menjerit‟‟ dan ice cream „‟aiskrim” bunyinya sama sukar dibezakan tetapi maknanya lain. iaitu perkataan. 1. Terdapat rangkai kata yang boleh mengelirukan jika tidak memakai jeda. # Saya membaca buku kakak# (maksudnya saya membaca buku kepunyaan kakak) 2. Dalam bahasa Melayu. Contoh : „Saya membaca buku kakak‟ boleh dibezakan seperti berikut. ayat dan rangkai kata. Jeda Disebut persendian ialah ciri atau unsur hentian (senyap) dalam ujaran sebagai tanda pemisah unsur linguistik. Jeda atau persendian ini ditanda dengan + . Contoh. Jeda juga digunakan untuk membezakan makna ayat. misalnya ujaran belikantin (belikan tin). Bagi membezakan makna itu perlu tanda dengan jeda seperti berikut: Belikan + tin “ membelikan tin = tin yang dibeli” Beli + kantin “ membeli kantin = kantin yang dibeli” Jeda atua persendian merupakan perbezaan dalam bahasa. Bagi bahasa Inggeris unsur ini membezakan makna.

 Tona Merupakan naik turun suara dalam pengucapan. Tona tinggi (keras) menggunakan satu. Contohnya ayat berita yang menurun pada akhir ayat. Yang kedua memakia tanda nombor 1 hingga 4 untuk menunjukkan perbezaan tona. seperti “ibu”. . tona secara kombinasi turut membentuk intonasi dalam ayat dan digunakan dalam pertuturan seharian. jeda. Banyak bahasa mempunyai tona dan ia mengubah makna. Terdapat dua jenis tanda yang berbeza digunakan untuk membezakan tinggi rendah sesuatu perkataan. iaitu tekanan. contohnya “marah”. Semua jenis ciri suprasegmental. Kedua tona meninggi. Intonasi juga disebut lagu bahasa. Pertama menggunakan tona mendatar. tona sederhana tinggi (keras) menggunakan dua. contoh “kuda” dan akhir sekali tona menurun. Ketiga tona turun -naik. Bahasa Melayu terdapat pelbagai intonasi atau lagu yang terdapat dalam ayat. tona rendah (lemah) menggunakan tiga dan tona sangat rendah (sangat lemah) menggunakan empat. ayat tanyapula meninggi apaila di akhir ayat. kepanjangan. contoh “guni”.  Intonasi Turun naik nada suara dalam pengucapan ayat atau prasa.

. Dalam transkripsi fonetik terdapat segala bunyi segmental. tidak semua bunyi koartikulasi wujud dalam bahasa Melayu.transkripsi bertujuan untuk mencatatkan setepat mungkin semua sifat yang terdapat pada pengucapan seseorang penutur yang natif. Lambang permulaan ayat atau ujaran pertuturan bagi transkripsi fonetik ialah [ #. Lambang jeda atau hentian sebentar bagi ayat atau ujaran pertuturan bagi transkripsi fonetik ialah //. Lambang jeda atau hentian sebentar bagi perkataan dalam pertuturan untuk transkripsi fonetik ialah +. perengkungan. Lambanglambang koartikulasi bagi pembibiran ialah [w]. iaitu pengkaji memberi lambang fonetik setepat-tepatnya dan terperinci yang merangkumi lambang koartikulasi seperti lambang pembibiran. Oleh itu. z ].TRANSKRIPSI FONETIK Transkripsi fonetik dikenali juga sebagai transkripsi sempit. Walau bagaimanapun. d. jenis koartikulasi dan jugaciri-ciri suprasegmental yang ditumpangi oleh perkataan atau ayat dalam transkripsi ini. Lambang akhiran ayat atau ujaran pertuturan bagi transkripsi fonetik ialah #]. perengkungan [ L. penglelangit kerasan dan glotalisasi. penyengauan. Terdapat lambang-lambang yang mewakili setiap fonetik tersebut. penglelangitkerasan [ j ] dan glotalisasi atau pengglotisan lambangnya ialah [?]. nasalisasi. penyengauan atau dikenali jugasebagai nasalisasi dan lambangnya ialah [ ].

Dalam kedua-dua transkripsi ini. Dalam transkripsi fonemik tiada koartikulasi. tanda koma. Transkripsi fonemik mencatatkan bunyi-bunyi bahasa dengan menggunakan fonem-fonem yang terdapat dalam sesuatu bahasa itu dengan mudah dan secara umum. Persamaannya ialah. Lambang jeda atau hentian sebentar bagi ayat atau ujaran pertuturan bagi transkripsi fonemik ialah //. tanda soal. Namun. terdapat sedikit persamaan kedua-dua transkripsi ini. Lambang permulaan ayat atau ujaran pertuturan bagi transkripsi fonemik ialah / #. tanda seru. tiada penggunaan huruf besar.Transkripsi fonemik hanya bertujuan untuk memberikan lambang-lambang bunyi dengan mudahdalam bentuk lambang bunyi segmental sahaja. tanda titik. tandasempang.TRANSKRIPSI FONEMIK Transkripsi fonemik pula dikenali sebagai transkripsi luas. Lambang akhiran ayat atau ujaran pertuturan bagi transkripsi fonemik ialah #/. Oleh itu.transkripsi fonemik adalah berbeza dengan transkripsi fonetik kerana transkrispi fonemik tidak menggunakan ciri-ciri koartikulasi atau ciri-ciri suprasegmental seperti dalam transkripsi fonetik. . semua permulaan kata dalam ayat baik dalam transkripsi fonetik mahupun fonemik mesti dimulai dengan huruf kecil. pembuka dan penutup kata dalam penulisan transkripsi fonetik dan fonemik. Lambang jeda atau hentian sebentar bagi perkataan dalam pertuturan untuk transkripsifonemik ialah +.

Setiap fonem mempunyai cara tersendiri untuk dilafazkan yang melibatkan kedudukan lidah. penyegauan. rongga hidung. Selain daripada itu. Bukan itu sahaja.RUMUSAN Melalui bab ini kita dapat mengetahui maksud fonologi iaitu salah satu cabang dalam ilmu bahasa yang mengkaji tentang bunyi-bunyi yang berfungsi serta memberikan makna dalam sesuatu bahasa manakala fonetik pula ialah salah satu cabang fonologi yang membincangkan tentang bidang yang mengkaji segala jenis bunyibunyi bahasa yang dihasilkan oleh alat-alat artikulasi manusia dan juga memberikan lambang kepada bunyi-bunyi tersebut dan bagi fonemik pula. lelangit keras. Sewaktu menyebut sesuatu bunyi tertentu terjadi juga sebutan tambahan secara sampingan kerana dalam proses penyebutan sesuatu bunyi tertentu beberapa alat artikulasi turut terlibat misalnya bibir. lelangit dan alat-alat artikulasi yang lain. ianya merupakan cabang fonologi yang menganalisa sistem sesuatu bahasa yang dikaji secara sinkronik. bibir. kita dapat mengetahui bahawa dalam bahasa Melayu terdapat sebahagian huruf-hurufnya adalah pinjaman dan ada sebahagian huruf digabungkan untuk menghasilkan satu bunyi yang dipanggil diftong. penglelangit-kerasan dan perengkungan. tugasan ini juga menyentuh tentang artikulasi tambahan iaitu sebutan tambahan yang terjadi akibat daripada pengaruh penyebutan sesuatu bunyi tertentu.Setiap kedudukan alat-alat artikulasi menghasilkan bunyinya yang tersendiri yang akan menghasilkan. rengkung dan seumpamanya sehingga berlakunya artikulasi tambahan seperti pembibiran. Bab ini juga telah menerangkan cara-cara penghasilan fonem-fonem yang terdapat dalam bahasa Melayu. Melalui tugasan ini juga kita dapati dalam symbol fonetik bahasa Melayu terdapat simbol-simbol bunyi yang diwakili oleh satu huruf dan ada juga yang mewakili dua huruf dalam bahasa Melayu. .

. kita dapat mengenal pasti fon-fon yang distingtif daripada yang hanya berbeza sebutan. Ini ialah kerana mereka dihasilkan pada konteks yang berlainan. Fonem terbahagi kepada dua iaitu fonem segmental dan suprasegmenta. tetapi daripada fon-fon tersebut.Melalui tugasan ini juga dapat dirumuskan bahawa Fonem ialah unit bahasa yang diwujudkan bagi memudahkan deskripsi bunyi. Fonologi pula ialah bidang yang mengkaji sistem bunyi bahasa (Abdullah Hassan. fon-fon dibandingkan dan dikontraskan antara satu dengan yang lain. Dengan demikian. Hanya golongan fonfon yang distingtif itulah yang dikenali sebagai fonem. Bagi menentukan sama ada fon itu adalah distingtif. tetapi tidak distingtif. Manusia dapat menghasilkan banyak bunyi atau fon. 2006: 62). hanya beberapa sahaja yang distingtif atau berbeza.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful