SIMBOL FONETIK BAHASA MELAYU.

Sistem ejaan bertujuan untuk mewakili bunyi yang digunakan oleh penutur sesuatu bahasa. Untuk mencapai tujuan tersebut, berikut disenaraikan bunyi dalam bahasa bahasa Melayu untuk dipadankan dengan simbol ejaan (huruf). Dalam hal ini tumpukan hanya kepada ejaan Rumi sahaja.

SIMBOL FONOLOGI

Vokal

Konsonan

Diftong

Konsonan gandingan

SIMBOL VOKAL BAHASA MELAYU
Huruf a e (pepet) e taling i o u Simbol bunyi [a] [e] [ə] [i] [i] [u]

SIMBOL KONSONAN BAHASA MELAYU

Huruf b c d g h j k l m n p q r s t v w x y z

Simbol bunyi [b] [č] [d] [g] [h] [j] [k], [/], [Q] [l] [m] [n] [P] [q] [r] [s] [š] [t] [v] [w] [z] [Y] [z]

SIMBOL DIFTONG BAHASA MELAYU

Huruf Gabungan Vokal ai au

Simbol bunyi [ai] [au]

oi

[oi]

SIMBOL KONSONAN GANDINGAN BAHASA MELAYU

Konsonan Rangkap

Simbol bunyi

gh ny ng sy th dz akh

[] [ɲ] [ŋ] [∫] [] [ð] [x]

Berdasarkan senarai dalam jadual 1, 2, dan 3, kita dapati ada simbol-simbol bunyi yang diwakili oleh satu huruf dan ada juga yang mewakili dua huruf dalam bahasa Melayu.

Keadaan ini disebut sebagai “artikulasi tambahan”. Pembibiran Glotalisasi Penyengauan ARTIKULASI TAMBAHAN Perengkungan Penglelangitk erasan . Sewaktu menyebut sesuatu bunyi tertentu terjadi juga sebutan tambahan secara sampingan kerana dalam proses penyebutan sesuatu bunyi tertentu beberapa alat artikulasi turut terlibat misalnya bibir. penyegauan.ARTIKULASI TAMBAHAN Artikulasi tambahan atau ko-artikulasi ialah sebutan tambahan yang terjadi akibat daripada pengaruh penyebutan sesuatu bunyi tertentu. rengkung dan seumpamanya sehingga berlakunya artikulasi tambahan seperti pembibiran. rongga hidung. Apabila kita menyebut bunyi-bunyi dalam satu himpunan. akan wujud keadaan pengaruh-mempengaruhi di antara bunyi-bunyi sehingga dalam keadaan tertentu seolah-olah wujud satu unsur bunyi lain dalam himpunan bunyi-bunyi itu. lelangit keras. penglelangitkerasan dan perengkungan.

[a] atau [i]. [o]. [u] diikuti oleh bunyi vokal [u]. Sebenarnya semasa kita hendak menyebut bunyi konsonan k yang diikuti oleh vokal belakang u dalam perkataan kuning itu berlaku sedikit pembundaran bibir. Pembibiran atau dikenali sebgai labialisasi ialah artikulasi tambahan yang berlaku kerana semasa hendak menyebut bunyi vokal belakang. sewaktu menghasilkannya. Misalnya semasa kita menyebut bunyi perkataan kuning. kedudukan lidah mengalami geluncuran dan bibir berkeadaan bundar. iaitu pengaruh daripada hendak menyebut bunyi vokal belakang u dalam perkataan kuning itu. Pembibiran Unsur pembibiran hadir pada bunyi-bunyi konsonan atau vokal [a]. Artikulasi tambahan pembibiran ditanda dengan lambang w seperti dalam contoh berikut:      kʷucing kʷuning lʷubang sʷulit tʷolak .

ngantuk. Penyengauan ( nasalisasi) Unsur bunyi penyengauan hadir pada vokal-vokal yang mengikuti bunyi-bunyi konsonan sengau dan pada struktur-struktur yang telah dinyatakan dalam bahagian vokal-vokal sengau. nyamuk. Lambang penyegauan atau nasalisasi ditanda dengan lambang seperti dalam perkataan yang berikut:     makan nangka nyanyi mengantuk . Penyegauan atau nasalisasi merupakan artikulasi tambahan yang berlaku pengaruh daripada proses penyebutan bunyi perkataan yang mengandungi konsonan sengau yang diikuti oleh vokal. pengaruh bunyi sengau m. Semasa menyebut bunyi sengan. ny. misalnya m. ng seperti dalam perkataan malam. n. ny dan ng merebak kepada bunyi vokal kerana rongga hidung tidak sempat ditutup sepenuhnya semasa menyebut bunyi vokal dalam perkataan tersebut. n. nasi.

 Pelelangitkerasan (palatalisasi) Unsur bunyi ini hadir sewaktu membunyikan perkataan yang mengandungi vokal rangkap [ai]. Penglelangit kerasan ini terhasil sebelum bunyi letusan lelangit keras c dan j dan lambang yang digunakan untuk melambangkan penglelangitkerasan ialah lambang      punca manja belanja senja belunjur . [iu]. lelangit keras turut berfungsi. Penglelangitkerasan atau palatalisasi juga merupakan artikulasi tambahan yang berlaku akibat proses penghasilan bunyi lelangit keras. [io] atau [ia]. Dalam penghasilan unsur bunyi ini. Pelelangitkerasan juga berlaku sewaktu membunyikan perkataan yang mengandungi urutan bunyi vokal dan konsonan [n] yang seterusnya diikuti oleh konsonan letusan. Contoh : kencang. anjing dan anjung.

Bunyi seperti ini banyak terdapat dalam bahasa Arab. Perengkungan Perengkungan ialah artikulasi tambahan yang berlaku akibat daripada pengucapan bunyi rengkungan. Simbul yang digunakan bagi melambangkan bunyi perengkungan ialah seperti yang terdapat pada fonem yang berikut:    t z d .

ʔalat Unsur bunyi ini terhasil apabila dalam sesuatu perkataan itu terdapat turutan dua vokal yang sama dan sewaktu membunyikannya berlaku hentian di antara kedua-dua vokal itu. udara ditahan pada bahagian glottis kemudian dilepaskan dengan serta-merta untuk menghasilkan bunyi yang mengikutinya. Misalnya : ʔadek. Glotalisasi Glotalisasi merupakan cirri suprasegmental yang berlaku sebelum penyebutan bunyi vokal. alat artikulasi mengambil sedikit masa untuk melafazkan bunyi vokal tersebut. jumaat. Contoh : taat. ʔabang. Glatalisasi biasanya berlakju pada awal bunyi vokal yang hadir pada perkataan yang disebut secara satu-satu. keadaan dan suun . saat. . Sebelum bunyi vokal itu dilafazkan. Unsur bunyi ini menyerupai bunyi hentian glottis. Sewaktu menghasilkannya. dan ini mengakibatkan udara terhenti sebentar pada glottis semasa menyebut bunyi vokal dalam perkataan itu.

Oleh kerana bilangan huruf terhad./j/. Ada 33 buah fonem dalam bahasa Melayu yang terdiri daripada 24 fonem asli dan 9 fonem pinjaman. Fonem vokal ialah /i/. Di dalam bahasa Melayu. seperti fonem yang diberi lambang huruf ng. Fonem wujud di dalam susunan tertentu dan susunan ini berlainan daripada satu bahasa kepada bahasa yang lain. . Ini bermakna. maka huruf akan dibuat supaya melambangkan fonem (Abdullah Hassan. Dengan demikian. Ini dilakukan dengan memberi lambang kepada fonem tadi. /t/. /h/. tetapi tidak distingtif. Daripada kajian. terdapat 6 fonem vokal dan 18 fonem konsonan. /a/. /e/. Pada akhir perkataan.. apabila manusia membentuk sistem ejaan. /s/. /c/.FONEM Fonem ialah unit bahasa yang diwujudkan bagi memudahkan deskripsi bunyi. ada juga fonem yang diberi lambang gabungan dua huruf. Mengkaji kewujudan dan penggunaan fonem daripada aspek demikian adalah mengkaji struktur fonologi bahasa tersebut. Apabila kita menyusun sistem ejaan atau lambang tulisan. Manakala fonem konsonan pula ialah /p/. /k/. fon-fon dibandingkan dan dikontraskan antara satu dengan yang lain. /m/. /w/ dan /y/. u/ dan /o/. /r/. Daripada 24 fonem asli Melayu. 2006: 62). /l/. Apabila kita sudah dapat mengenal pasti fonem dalam bahasa. Ini ialah kerana mereka dihasilkan pada konteks yang berlainan. sistem fonologi menggunakan kaedah analisis segmental. kontras antara fonem bersuara dengan yang tak bersuara menjadi neutral atau hilang. Fonologi pula ialah bidang yang mengkaji sistem bunyi bahasa (Abdullah Hassan. /b/. manusia sudah mengenali konsep fonem. kita dapat mengenal pasti fon-fon yang distingtif daripada yang hanya berbeza sebutan. /n/. hanya beberapa sahaja yang distingtif atau berbeza. Setiap fonem diberi satu lambang huruf seperti fonem /p/ diberi lambang huruf p. 2006: 62-63). Manusia dapat menghasilkan banyak bunyi atau fon. /g/. Bagi menentukan sama ada fon itu adalah distingtif. /d/. didapati kontras fonem bahasa Melayu lebih banyak berlaku pada konteks pangkal dan tengah perkataan daripada pada akhir perkataan. tetapi daripada fonfon tersebut. maka kita dapat pula membentuk sistem ejaannya. Hanya golongan fonfon yang distingtif itulah yang dikenali sebagai fonem.

John Lyons (1968). FONEM SEGMENTAL SUPRASEGMENTAL FONEM SEGMENTAL Fonem segmental atau bunyi penggalan merujuk kepada proses mengeluarkan unit linguistik daripada ujaran atau teks yang berurutan. Gleason (1961). VOKAL FONEM SEGMENTAL DIFTONG KONSONAN . Fonem ini dapat dianalisis kewujudannya. Peter Ladefoged (1975).Terdapat pelbagai jenis fonem dalam bahasa Melayu. Hill (1958) mengatakan bahawa fonem dapat dibahagikan kepada dua jenis iaitu fonem segmental dan fonem suprasegmental.

Vokal yang disengaukan ini tidak berkontras dengan vokal yang tidak disengaukan. dua vokal belakang dan satu vokal tengah. . vokal sengau hanya menjadi alofon kepada fonem vokal yang tidak disengaukan. FONEM VOKAL VOKAL DEPAN VOKAL TENGAH VOKAL BELAKANG Semua fonem vokal dalam bahasa Melayu menjadi sengau apabila didahului oleh konsonan sengau. Ada tiga vokal depan. Oleh itu yang demikian. Fonem vokal Keenam-enam fonem vokal bahasa Melayu dapat dijadualkan dalam rajah berikut.

Carta Fonem Vokal Bahagian lidah Cara sebutan Hadapan Sempit atau Tinggi Hadapan Separuh Sempit atau Separuh Tinggi Hadapan Separuh Luas atau Separuh Rendah Hadapan Luas atau Rendah Belakang Sempit atau Tinggi Belakang Separuh Sempit Belakang Separuh Luas atau Separuh Rendah Bahagian tengah Depan Tengah Belakang i e ε A U O ‫כ‬ e .

a /. Contohnya: /i/: /itu/ „itu‟. /kita/ „kita‟.a) Vokal depan Ada tiga fonem vokal depan / i. Contohnya: 1. /batu/ „batu‟. /e/ dan /a/ [bela] „balasan‟ [bala] „musibah‟ 3. e. /sate/ „sate‟ /a/: /aku/ „aku‟. /i/ dan /e/ [bila] „pertanyaan waktu‟ [bela] „balasan‟ 2. /i/ dan /a/ [bila] „pertanyaan waktu‟ [bala] „musibah‟ . /kita/ „kita‟ Setiap vokal depan berkontras dengan vokal depan lain dalam pasangan terkecil. /laki/ „laki‟ /e/: /eloʔ/ „elok‟. /beta/ „beta‟.

/laku/ „laku‟ Kedua-dua vokal belakang berkontras di antara satu dengan yang lain dalam pasangan terkecil. /kotaʔ/ .kotak‟. /gula/ „gula‟. buru] „unggas‟ [boroɳ] „membeli banyak‟ .b) Vokal belakang Ada dua fonem vokal belakang : /o/ dan /u/. /moto/ „moto‟ /u/ : /ulam/ „ulam‟. Contohnya: /o/ : /otak/ „otak‟. [urat] „saluran darah dalam tubuh‟ [orat] „memikat kaum lain‟ 2. Contohnya: 1.

kenapa’ • [antah] : ‘padi yang tertinggal dalam beras’ • [bəla] : ‘pelihara’ • [bola] : ‘benda bulat disepak sebagai mainan’ • [səkat] : ‘halang’ • [sukat] . Contohnya: /ə/: /əmaʔ/ „emak‟. ‘ukur’ . /kitə/ „kita‟ Vokal belakang ini berkontras dalam pasangan terkecil dengan semua vokal lain. Contohnya: /ə/ dengan /i/ /ə/ dengan /e/ /ə/ dengan /a/ /ə/ dengan /o/ /ə/ dengan /u/ • [bəri] : ‘memindahkan milik secara rela’ • [biri] : ‘kambing dari kawasan sejuk’ • [bəla] : ‘pelihara’ • [bela] : ‘balasan’ • [əntah] : ‘tak tahu. /kəna/ „kena‟.c) Vokal tengah Hanya ada satu fonem vokal tengah iaitu /ə/.

ai au oi . iaitu / ai. au. Fonem Diftong Bahasa Melayu mempunyai tiga diftong. oi/.

Penyebaran Diftong / ai. tetapi semuanya /ai/. au / boleh berlaku pada tengah perkataan dalam sukukata terbuka. /au/ dan /oi/ berlaku pada suku kata terbuka pada akhir perkataan contohnya: Diftong Ai Au Oi Awal hairan taulan - Akhir Pandai Pulau Baloi .Carta Fonem Vokal Cara Penghasilan Vokal depan luas ke vokal depan sempit Vokal depan luas ke vokal belakang sempit Vokal belakang separuh sempit ke vokal depan sempit Diftong ai au oi 1.

/ ai/ dan /au/ • [pulai] ‘sejenis pohon’ • [pulau] ‘tanah yang timbul di laut’ Gambar rajah di atas menunjukkan penghasilan fonem diftong [ oi ].Gambar rajah di atas menunjukkan penghasilan fonem diftong [ au ]. /au/ dan /oi/ • [kalau] ‘agak-agak’ • [kaloi] ‘ikan guarami’ .

/ai/ dan /oi/ • [balai] ‘bangunan berhimpun’ • [baloi] ‘memandai’ .Gambar rajah di atas menunjukkan penghasilan fonem diftong [ ai ].

sisian dan separuh vokal. sengau. Fonem konsonan Ada 18 fonem konsonan dalam bahasa Melayu. Konsonan ini terdiri daripada bunyi letupan. Semuanya dipaparkan dalam jadual berikut. letusan. getaran. LETUPAN SEPARUH VOKAL FONEM KONSONAN SISIAN LETUSAN SENGAUAN GETARAN .

.Carta Fonem Konsonan Daerah sebutan Cara sebutan Letupan tidak bersuara Letupan bersuara Letusan tak bersuara Letusan bersuara Sengauan Geseran tak bersuara Geseran bersuara Getaran Sisian Separuh vokal 1 Dua bibir p b 2 Gusi 3 4 5 6 Gusi Lelangit Lelangit Pita Lelangit keras Lembut suara keras k g t d m n S H i w y/j Rajah dan carta di atas menunjukkan tentang carta konsonankonsonan dalam bahasa Melayu.

Contohnya: Fonem /b/ /d/ /g/ Awal bayar dua getah Tengah laba kuda raga Akhir bab (Arab) had (Arab) beg (Arab) . Konsonan letupan Ada tujuh fonem letupan /p.a. Fonem /k/ yang berlaku pada akhir perkataan itu sebenarnya adalah hentian glotis. dan tidak diberi lambang huruf yang berlainan. t. k/ dan /g/ Semua konsonan letupan tak bersuara berlaku di pangkal. Penggunaan letupan bersuara pada akhir perkataan hanya berlaku pada kata pinjaman sahaja. tengah dan akhir perkataan. Contoh: Fonem /p/ /t/ /k/ Awal paya talam kolam Tengah bapa bata luka Akhir atap sikat Arak Semua letupan bersuara boleh berlaku pada awal dan tengah perkataan. Kedua-duanya diberi lambing k sahaja. tidak ada perbezaan antara [ara ʔ] dan [arak]. d. Oleh sebab itu [k] dan [ʔ] bukanlah dua fonem yang berlainan. b. Konsonan letupan bersuara tidak berlaku pada akhir perkataan melainkan dalam kata pinjaman. Walau bagaimanapun hentian glotis ini tidak membezakan makna apabila dikontraskan dengan [k].

Konsonan letusan Ada satu letupan tak bersuara /c/ dan satu letusan bersuara /j/. Konsonan sengau Ada empat bunyi konsonan sengau /m. Fonem /c/ /j/ Awal Cabai Jalan Tengah baca meja Akhir - d. 1. tengah dan akhir kata. n/ dan /ɳ/ berlaku pada awal. Contoh: Fonem /m/ /n/ /ɲ/ /ɳ/ Awal Main nasi ɲaman ɳaɳa Tengah lama sana taɲa buɳa Akhir malam ikan buaɳ c. Kedua-dua leusan ini berlaku pada awal dan tengah perkataan sahaja dan tidak berlaku pada akhir perkataan. Contoh: Fonem /r/ Awal rata Tengah mara Akhir pasar . Konsonan getaran Hanya ada satu getaran /r/ yang boleh berlaku pada awal. tengah dan akhir perkataan.b.

Fonem geseran yang dipinjam adalah seperti dibawah: Huruf f v th dh z sy kh gh /f/ /v/ /ө/ /ð/ /z/ /š/ /x/ / Fonem filem variasi Contoh Penggunaan mithal (misal) dharab (darab) zaman mesyuarat khat ghaib . tengah dan akhir kata. tetapi fonem ini terlebih dahulu sudah dipinjam daripada bahasa Arab. Ada sepuluh bunyi konsonan yang kita pinjam. Sembilan dipinjam daripada bahasa Arab. Ada bunyi yang disesuaikan dengan bunyi bahasa Melayu dan ada yang bervariasi bebas dengan fonem-fonem asli. iaitu fonem /v/. Konsonan sisian Hanya ada satu sisian /l/ yang boleh berlaku pada awal. Fonem-fonem pinjaman ini berasal dari perkataan-perkataan pinjaman. Semuanya adalah fonem konsonan geseran. Contoh: Fonem /l/ Awal lari Tengah gali Akhir bakal f. Semuanya dipinjam daripada bahasa Arab dan Inggeris. fonem /f/ juga dipinjam daripada bahasa Inggeris. Konsonan pinjaman Ada sepuluh konsonan pinjaman dalam bahasa MElayu. Daripada sepuluh fonem pinjaman ini.e. dan satu daripada bahasa Inggeris.

Fonem ini terdiri daripada tekanan. tona dan intonasi. TEKANAN JEDA FONEM SUPRASEGMENTAL KEPANJANGAN INTONASI TONA . jeda. kepanjangan.FONEM SUPRASEGMENTAL Fonem ini juga disebut sebagai fonem suprapenggalan iaitu ciri atau sifat bunyi yang menindihi atau menumpangi sesuatu fonem.

. Dalam bahasa Melayu tekanan berlaku dalam vokal. sit bermaksud duduk. Inggeris. Prog res bermaksud kemajuan (kata nama) Pro gres bermaksud memajukan (kata kerja) Dengan perkataan conduct insult dan semuanya boleh membawa maksud yang berbeza dalam bahasa Inggeris apabila dipakai tekanan pada suku kata yang berbeza. dan si:t bermakna tempat duduk. . Jika tanda mora itu satu titik setengah mora . Bunyi vokal selalunya disebut dengan lantang dan boleh dipanjangkan. Bagi bahasa Inggeris tekanan boleh membezakan makna. “sa tu” dan seumpamanya.  Kepanjangan Ia juga disebut sebagia pendek bunyi merupakan ciri khusus yang terdapat pada perkataan dalam bahasa-bahasa tertentu. dan jika empat titik :: kepanjangan ialah dua mora. Tekanan Merupakan ciri lemah atau kerasnya suara penyebutan sesuatu suku kata. Biasanya berlaku pada suku kata dalam perkataan. Contohnya. Ia di tanda dengan tanda titik dipanggil mora. Dalam bahasa Inggeris perbezaan makna terjadi apabila kepanjangan ini digunakan. Ciri kepanjangan dan panjang pendek ini juga boleh membezakan makna dalam bahasa-bahasa tertentu seperti bahasa Arab. kepanjangan bunyinya dua titik kepanjangan satu mora. tetapi tidak membezakan makna bagi bahasa Melayu. “ba pa”. Contoh. Lazimnya ia berlaku dalam suku kata yang kedua seperti “ki ta”.

Contoh. # Saya membaca buku kakak# (maksudnya saya membaca buku kepunyaan kakak) 2. Jeda juga digunakan untuk membezakan makna ayat. Jeda atau persendian ini ditanda dengan + . iaitu perkataan. Contoh : „Saya membaca buku kakak‟ boleh dibezakan seperti berikut. Dalam bahasa Melayu. Jeda Disebut persendian ialah ciri atau unsur hentian (senyap) dalam ujaran sebagai tanda pemisah unsur linguistik. ayat dan rangkai kata. Bagi bahasa Inggeris unsur ini membezakan makna. 1. misalnya ujaran belikantin (belikan tin). # Saya membaca buku# kakak (saya memberitahu kakak bahawa saya membaca buku) . Bagi membezakan makna itu perlu tanda dengan jeda seperti berikut: Belikan + tin “ membelikan tin = tin yang dibeli” Beli + kantin “ membeli kantin = kantin yang dibeli” Jeda atua persendian merupakan perbezaan dalam bahasa. Terdapat rangkai kata yang boleh mengelirukan jika tidak memakai jeda. I scream „‟saya menjerit‟‟ dan ice cream „‟aiskrim” bunyinya sama sukar dibezakan tetapi maknanya lain.

Intonasi juga disebut lagu bahasa. kepanjangan. Semua jenis ciri suprasegmental. tona rendah (lemah) menggunakan tiga dan tona sangat rendah (sangat lemah) menggunakan empat. contoh “kuda” dan akhir sekali tona menurun. Bahasa Melayu terdapat pelbagai intonasi atau lagu yang terdapat dalam ayat. Banyak bahasa mempunyai tona dan ia mengubah makna.  Intonasi Turun naik nada suara dalam pengucapan ayat atau prasa. Terdapat dua jenis tanda yang berbeza digunakan untuk membezakan tinggi rendah sesuatu perkataan. Ketiga tona turun -naik. contoh “guni”. Contohnya ayat berita yang menurun pada akhir ayat. Yang kedua memakia tanda nombor 1 hingga 4 untuk menunjukkan perbezaan tona. seperti “ibu”. contohnya “marah”. Tona Merupakan naik turun suara dalam pengucapan. . Tona tinggi (keras) menggunakan satu. ayat tanyapula meninggi apaila di akhir ayat. iaitu tekanan. Kedua tona meninggi. Pertama menggunakan tona mendatar. tona secara kombinasi turut membentuk intonasi dalam ayat dan digunakan dalam pertuturan seharian. tona sederhana tinggi (keras) menggunakan dua. jeda.

. Dalam transkripsi fonetik terdapat segala bunyi segmental. Terdapat lambang-lambang yang mewakili setiap fonetik tersebut. penyengauan atau dikenali jugasebagai nasalisasi dan lambangnya ialah [ ]. z ].transkripsi bertujuan untuk mencatatkan setepat mungkin semua sifat yang terdapat pada pengucapan seseorang penutur yang natif. nasalisasi. penglelangitkerasan [ j ] dan glotalisasi atau pengglotisan lambangnya ialah [?].TRANSKRIPSI FONETIK Transkripsi fonetik dikenali juga sebagai transkripsi sempit. penglelangit kerasan dan glotalisasi. iaitu pengkaji memberi lambang fonetik setepat-tepatnya dan terperinci yang merangkumi lambang koartikulasi seperti lambang pembibiran. Lambanglambang koartikulasi bagi pembibiran ialah [w]. perengkungan. Lambang jeda atau hentian sebentar bagi ayat atau ujaran pertuturan bagi transkripsi fonetik ialah //. Lambang permulaan ayat atau ujaran pertuturan bagi transkripsi fonetik ialah [ #. Lambang akhiran ayat atau ujaran pertuturan bagi transkripsi fonetik ialah #]. Lambang jeda atau hentian sebentar bagi perkataan dalam pertuturan untuk transkripsi fonetik ialah +. tidak semua bunyi koartikulasi wujud dalam bahasa Melayu. perengkungan [ L. Oleh itu. penyengauan. jenis koartikulasi dan jugaciri-ciri suprasegmental yang ditumpangi oleh perkataan atau ayat dalam transkripsi ini. d. Walau bagaimanapun.

TRANSKRIPSI FONEMIK Transkripsi fonemik pula dikenali sebagai transkripsi luas. Transkripsi fonemik mencatatkan bunyi-bunyi bahasa dengan menggunakan fonem-fonem yang terdapat dalam sesuatu bahasa itu dengan mudah dan secara umum. Namun. Lambang permulaan ayat atau ujaran pertuturan bagi transkripsi fonemik ialah / #. tiada penggunaan huruf besar. pembuka dan penutup kata dalam penulisan transkripsi fonetik dan fonemik. Oleh itu. tandasempang. Lambang jeda atau hentian sebentar bagi perkataan dalam pertuturan untuk transkripsifonemik ialah +. Lambang jeda atau hentian sebentar bagi ayat atau ujaran pertuturan bagi transkripsi fonemik ialah //. Persamaannya ialah. tanda seru. tanda titik. Lambang akhiran ayat atau ujaran pertuturan bagi transkripsi fonemik ialah #/. tanda koma. Dalam transkripsi fonemik tiada koartikulasi.transkripsi fonemik adalah berbeza dengan transkripsi fonetik kerana transkrispi fonemik tidak menggunakan ciri-ciri koartikulasi atau ciri-ciri suprasegmental seperti dalam transkripsi fonetik.Transkripsi fonemik hanya bertujuan untuk memberikan lambang-lambang bunyi dengan mudahdalam bentuk lambang bunyi segmental sahaja. terdapat sedikit persamaan kedua-dua transkripsi ini. Dalam kedua-dua transkripsi ini. . semua permulaan kata dalam ayat baik dalam transkripsi fonetik mahupun fonemik mesti dimulai dengan huruf kecil. tanda soal.

rengkung dan seumpamanya sehingga berlakunya artikulasi tambahan seperti pembibiran. ianya merupakan cabang fonologi yang menganalisa sistem sesuatu bahasa yang dikaji secara sinkronik. Bukan itu sahaja. Sewaktu menyebut sesuatu bunyi tertentu terjadi juga sebutan tambahan secara sampingan kerana dalam proses penyebutan sesuatu bunyi tertentu beberapa alat artikulasi turut terlibat misalnya bibir. . Setiap fonem mempunyai cara tersendiri untuk dilafazkan yang melibatkan kedudukan lidah. lelangit dan alat-alat artikulasi yang lain. lelangit keras. Selain daripada itu. kita dapat mengetahui bahawa dalam bahasa Melayu terdapat sebahagian huruf-hurufnya adalah pinjaman dan ada sebahagian huruf digabungkan untuk menghasilkan satu bunyi yang dipanggil diftong.Setiap kedudukan alat-alat artikulasi menghasilkan bunyinya yang tersendiri yang akan menghasilkan. penglelangit-kerasan dan perengkungan. penyegauan. bibir. Melalui tugasan ini juga kita dapati dalam symbol fonetik bahasa Melayu terdapat simbol-simbol bunyi yang diwakili oleh satu huruf dan ada juga yang mewakili dua huruf dalam bahasa Melayu. Bab ini juga telah menerangkan cara-cara penghasilan fonem-fonem yang terdapat dalam bahasa Melayu. tugasan ini juga menyentuh tentang artikulasi tambahan iaitu sebutan tambahan yang terjadi akibat daripada pengaruh penyebutan sesuatu bunyi tertentu.RUMUSAN Melalui bab ini kita dapat mengetahui maksud fonologi iaitu salah satu cabang dalam ilmu bahasa yang mengkaji tentang bunyi-bunyi yang berfungsi serta memberikan makna dalam sesuatu bahasa manakala fonetik pula ialah salah satu cabang fonologi yang membincangkan tentang bidang yang mengkaji segala jenis bunyibunyi bahasa yang dihasilkan oleh alat-alat artikulasi manusia dan juga memberikan lambang kepada bunyi-bunyi tersebut dan bagi fonemik pula. rongga hidung.

tetapi tidak distingtif.Melalui tugasan ini juga dapat dirumuskan bahawa Fonem ialah unit bahasa yang diwujudkan bagi memudahkan deskripsi bunyi. hanya beberapa sahaja yang distingtif atau berbeza. . 2006: 62). tetapi daripada fon-fon tersebut. Hanya golongan fonfon yang distingtif itulah yang dikenali sebagai fonem. fon-fon dibandingkan dan dikontraskan antara satu dengan yang lain. kita dapat mengenal pasti fon-fon yang distingtif daripada yang hanya berbeza sebutan. Dengan demikian. Manusia dapat menghasilkan banyak bunyi atau fon. Ini ialah kerana mereka dihasilkan pada konteks yang berlainan. Fonem terbahagi kepada dua iaitu fonem segmental dan suprasegmenta. Fonologi pula ialah bidang yang mengkaji sistem bunyi bahasa (Abdullah Hassan. Bagi menentukan sama ada fon itu adalah distingtif.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful