SIMBOL FONETIK BAHASA MELAYU.

Sistem ejaan bertujuan untuk mewakili bunyi yang digunakan oleh penutur sesuatu bahasa. Untuk mencapai tujuan tersebut, berikut disenaraikan bunyi dalam bahasa bahasa Melayu untuk dipadankan dengan simbol ejaan (huruf). Dalam hal ini tumpukan hanya kepada ejaan Rumi sahaja.

SIMBOL FONOLOGI

Vokal

Konsonan

Diftong

Konsonan gandingan

SIMBOL VOKAL BAHASA MELAYU
Huruf a e (pepet) e taling i o u Simbol bunyi [a] [e] [ə] [i] [i] [u]

SIMBOL KONSONAN BAHASA MELAYU

Huruf b c d g h j k l m n p q r s t v w x y z

Simbol bunyi [b] [č] [d] [g] [h] [j] [k], [/], [Q] [l] [m] [n] [P] [q] [r] [s] [š] [t] [v] [w] [z] [Y] [z]

SIMBOL DIFTONG BAHASA MELAYU

Huruf Gabungan Vokal ai au

Simbol bunyi [ai] [au]

oi

[oi]

SIMBOL KONSONAN GANDINGAN BAHASA MELAYU

Konsonan Rangkap

Simbol bunyi

gh ny ng sy th dz akh

[] [ɲ] [ŋ] [∫] [] [ð] [x]

Berdasarkan senarai dalam jadual 1, 2, dan 3, kita dapati ada simbol-simbol bunyi yang diwakili oleh satu huruf dan ada juga yang mewakili dua huruf dalam bahasa Melayu.

penglelangitkerasan dan perengkungan. akan wujud keadaan pengaruh-mempengaruhi di antara bunyi-bunyi sehingga dalam keadaan tertentu seolah-olah wujud satu unsur bunyi lain dalam himpunan bunyi-bunyi itu. penyegauan. lelangit keras. rengkung dan seumpamanya sehingga berlakunya artikulasi tambahan seperti pembibiran. Apabila kita menyebut bunyi-bunyi dalam satu himpunan. rongga hidung.ARTIKULASI TAMBAHAN Artikulasi tambahan atau ko-artikulasi ialah sebutan tambahan yang terjadi akibat daripada pengaruh penyebutan sesuatu bunyi tertentu. Sewaktu menyebut sesuatu bunyi tertentu terjadi juga sebutan tambahan secara sampingan kerana dalam proses penyebutan sesuatu bunyi tertentu beberapa alat artikulasi turut terlibat misalnya bibir. Keadaan ini disebut sebagai “artikulasi tambahan”. Pembibiran Glotalisasi Penyengauan ARTIKULASI TAMBAHAN Perengkungan Penglelangitk erasan .

Misalnya semasa kita menyebut bunyi perkataan kuning. Artikulasi tambahan pembibiran ditanda dengan lambang w seperti dalam contoh berikut:      kʷucing kʷuning lʷubang sʷulit tʷolak . Pembibiran Unsur pembibiran hadir pada bunyi-bunyi konsonan atau vokal [a]. kedudukan lidah mengalami geluncuran dan bibir berkeadaan bundar. [u] diikuti oleh bunyi vokal [u]. Sebenarnya semasa kita hendak menyebut bunyi konsonan k yang diikuti oleh vokal belakang u dalam perkataan kuning itu berlaku sedikit pembundaran bibir. sewaktu menghasilkannya. Pembibiran atau dikenali sebgai labialisasi ialah artikulasi tambahan yang berlaku kerana semasa hendak menyebut bunyi vokal belakang. iaitu pengaruh daripada hendak menyebut bunyi vokal belakang u dalam perkataan kuning itu. [o]. [a] atau [i].

pengaruh bunyi sengau m. Penyengauan ( nasalisasi) Unsur bunyi penyengauan hadir pada vokal-vokal yang mengikuti bunyi-bunyi konsonan sengau dan pada struktur-struktur yang telah dinyatakan dalam bahagian vokal-vokal sengau. ny. ngantuk. n. Lambang penyegauan atau nasalisasi ditanda dengan lambang seperti dalam perkataan yang berikut:     makan nangka nyanyi mengantuk . misalnya m. ng seperti dalam perkataan malam. Semasa menyebut bunyi sengan. Penyegauan atau nasalisasi merupakan artikulasi tambahan yang berlaku pengaruh daripada proses penyebutan bunyi perkataan yang mengandungi konsonan sengau yang diikuti oleh vokal. nasi. n. ny dan ng merebak kepada bunyi vokal kerana rongga hidung tidak sempat ditutup sepenuhnya semasa menyebut bunyi vokal dalam perkataan tersebut. nyamuk.

Pelelangitkerasan juga berlaku sewaktu membunyikan perkataan yang mengandungi urutan bunyi vokal dan konsonan [n] yang seterusnya diikuti oleh konsonan letusan. Contoh : kencang. [io] atau [ia]. [iu]. anjing dan anjung. Penglelangitkerasan atau palatalisasi juga merupakan artikulasi tambahan yang berlaku akibat proses penghasilan bunyi lelangit keras. Pelelangitkerasan (palatalisasi) Unsur bunyi ini hadir sewaktu membunyikan perkataan yang mengandungi vokal rangkap [ai]. Penglelangit kerasan ini terhasil sebelum bunyi letusan lelangit keras c dan j dan lambang yang digunakan untuk melambangkan penglelangitkerasan ialah lambang      punca manja belanja senja belunjur . Dalam penghasilan unsur bunyi ini. lelangit keras turut berfungsi.

Bunyi seperti ini banyak terdapat dalam bahasa Arab. Perengkungan Perengkungan ialah artikulasi tambahan yang berlaku akibat daripada pengucapan bunyi rengkungan. Simbul yang digunakan bagi melambangkan bunyi perengkungan ialah seperti yang terdapat pada fonem yang berikut:    t z d .

Glatalisasi biasanya berlakju pada awal bunyi vokal yang hadir pada perkataan yang disebut secara satu-satu. . jumaat. ʔabang. Contoh : taat. dan ini mengakibatkan udara terhenti sebentar pada glottis semasa menyebut bunyi vokal dalam perkataan itu. saat. Glotalisasi Glotalisasi merupakan cirri suprasegmental yang berlaku sebelum penyebutan bunyi vokal. ʔalat Unsur bunyi ini terhasil apabila dalam sesuatu perkataan itu terdapat turutan dua vokal yang sama dan sewaktu membunyikannya berlaku hentian di antara kedua-dua vokal itu. Sewaktu menghasilkannya. keadaan dan suun . Sebelum bunyi vokal itu dilafazkan. Misalnya : ʔadek. Unsur bunyi ini menyerupai bunyi hentian glottis. udara ditahan pada bahagian glottis kemudian dilepaskan dengan serta-merta untuk menghasilkan bunyi yang mengikutinya. alat artikulasi mengambil sedikit masa untuk melafazkan bunyi vokal tersebut.

Bagi menentukan sama ada fon itu adalah distingtif. Manakala fonem konsonan pula ialah /p/. /t/. terdapat 6 fonem vokal dan 18 fonem konsonan. manusia sudah mengenali konsep fonem. Apabila kita sudah dapat mengenal pasti fonem dalam bahasa. kita dapat mengenal pasti fon-fon yang distingtif daripada yang hanya berbeza sebutan. tetapi tidak distingtif. ada juga fonem yang diberi lambang gabungan dua huruf. Fonologi pula ialah bidang yang mengkaji sistem bunyi bahasa (Abdullah Hassan. Fonem wujud di dalam susunan tertentu dan susunan ini berlainan daripada satu bahasa kepada bahasa yang lain. sistem fonologi menggunakan kaedah analisis segmental. Mengkaji kewujudan dan penggunaan fonem daripada aspek demikian adalah mengkaji struktur fonologi bahasa tersebut. Ini bermakna. fon-fon dibandingkan dan dikontraskan antara satu dengan yang lain. Apabila kita menyusun sistem ejaan atau lambang tulisan. seperti fonem yang diberi lambang huruf ng. Ini ialah kerana mereka dihasilkan pada konteks yang berlainan. Dengan demikian. /r/. /m/. maka huruf akan dibuat supaya melambangkan fonem (Abdullah Hassan. /g/. /w/ dan /y/.. Ini dilakukan dengan memberi lambang kepada fonem tadi. Setiap fonem diberi satu lambang huruf seperti fonem /p/ diberi lambang huruf p. /b/. Oleh kerana bilangan huruf terhad. /s/. u/ dan /o/. maka kita dapat pula membentuk sistem ejaannya. tetapi daripada fonfon tersebut. kontras antara fonem bersuara dengan yang tak bersuara menjadi neutral atau hilang. /c/. Di dalam bahasa Melayu. apabila manusia membentuk sistem ejaan. /d/. 2006: 62). /a/. Daripada kajian.FONEM Fonem ialah unit bahasa yang diwujudkan bagi memudahkan deskripsi bunyi. /n/. /h/. /l/. didapati kontras fonem bahasa Melayu lebih banyak berlaku pada konteks pangkal dan tengah perkataan daripada pada akhir perkataan. . Pada akhir perkataan. Manusia dapat menghasilkan banyak bunyi atau fon. /k/. Hanya golongan fonfon yang distingtif itulah yang dikenali sebagai fonem. hanya beberapa sahaja yang distingtif atau berbeza. Ada 33 buah fonem dalam bahasa Melayu yang terdiri daripada 24 fonem asli dan 9 fonem pinjaman. Daripada 24 fonem asli Melayu. Fonem vokal ialah /i/. 2006: 62-63)./j/. /e/.

John Lyons (1968). FONEM SEGMENTAL SUPRASEGMENTAL FONEM SEGMENTAL Fonem segmental atau bunyi penggalan merujuk kepada proses mengeluarkan unit linguistik daripada ujaran atau teks yang berurutan.Terdapat pelbagai jenis fonem dalam bahasa Melayu. Hill (1958) mengatakan bahawa fonem dapat dibahagikan kepada dua jenis iaitu fonem segmental dan fonem suprasegmental. Fonem ini dapat dianalisis kewujudannya. Gleason (1961). Peter Ladefoged (1975). VOKAL FONEM SEGMENTAL DIFTONG KONSONAN .

 Fonem vokal Keenam-enam fonem vokal bahasa Melayu dapat dijadualkan dalam rajah berikut. FONEM VOKAL VOKAL DEPAN VOKAL TENGAH VOKAL BELAKANG Semua fonem vokal dalam bahasa Melayu menjadi sengau apabila didahului oleh konsonan sengau. vokal sengau hanya menjadi alofon kepada fonem vokal yang tidak disengaukan. Vokal yang disengaukan ini tidak berkontras dengan vokal yang tidak disengaukan. Ada tiga vokal depan. dua vokal belakang dan satu vokal tengah. Oleh itu yang demikian. .

Carta Fonem Vokal Bahagian lidah Cara sebutan Hadapan Sempit atau Tinggi Hadapan Separuh Sempit atau Separuh Tinggi Hadapan Separuh Luas atau Separuh Rendah Hadapan Luas atau Rendah Belakang Sempit atau Tinggi Belakang Separuh Sempit Belakang Separuh Luas atau Separuh Rendah Bahagian tengah Depan Tengah Belakang i e ε A U O ‫כ‬ e .

/kita/ „kita‟. e. /beta/ „beta‟.a) Vokal depan Ada tiga fonem vokal depan / i. a /. /sate/ „sate‟ /a/: /aku/ „aku‟. /kita/ „kita‟ Setiap vokal depan berkontras dengan vokal depan lain dalam pasangan terkecil. /laki/ „laki‟ /e/: /eloʔ/ „elok‟. /batu/ „batu‟. /e/ dan /a/ [bela] „balasan‟ [bala] „musibah‟ 3. Contohnya: 1. Contohnya: /i/: /itu/ „itu‟. /i/ dan /e/ [bila] „pertanyaan waktu‟ [bela] „balasan‟ 2. /i/ dan /a/ [bila] „pertanyaan waktu‟ [bala] „musibah‟ .

b) Vokal belakang Ada dua fonem vokal belakang : /o/ dan /u/. buru] „unggas‟ [boroɳ] „membeli banyak‟ . /gula/ „gula‟.kotak‟. Contohnya: 1. [urat] „saluran darah dalam tubuh‟ [orat] „memikat kaum lain‟ 2. Contohnya: /o/ : /otak/ „otak‟. /moto/ „moto‟ /u/ : /ulam/ „ulam‟. /laku/ „laku‟ Kedua-dua vokal belakang berkontras di antara satu dengan yang lain dalam pasangan terkecil. /kotaʔ/ .

kenapa’ • [antah] : ‘padi yang tertinggal dalam beras’ • [bəla] : ‘pelihara’ • [bola] : ‘benda bulat disepak sebagai mainan’ • [səkat] : ‘halang’ • [sukat] .c) Vokal tengah Hanya ada satu fonem vokal tengah iaitu /ə/. Contohnya: /ə/ dengan /i/ /ə/ dengan /e/ /ə/ dengan /a/ /ə/ dengan /o/ /ə/ dengan /u/ • [bəri] : ‘memindahkan milik secara rela’ • [biri] : ‘kambing dari kawasan sejuk’ • [bəla] : ‘pelihara’ • [bela] : ‘balasan’ • [əntah] : ‘tak tahu. /kəna/ „kena‟. /kitə/ „kita‟ Vokal belakang ini berkontras dalam pasangan terkecil dengan semua vokal lain. Contohnya: /ə/: /əmaʔ/ „emak‟. ‘ukur’ .

oi/. Fonem Diftong Bahasa Melayu mempunyai tiga diftong. au. ai au oi . iaitu / ai.

au / boleh berlaku pada tengah perkataan dalam sukukata terbuka.Carta Fonem Vokal Cara Penghasilan Vokal depan luas ke vokal depan sempit Vokal depan luas ke vokal belakang sempit Vokal belakang separuh sempit ke vokal depan sempit Diftong ai au oi 1. Penyebaran Diftong / ai. /au/ dan /oi/ berlaku pada suku kata terbuka pada akhir perkataan contohnya: Diftong Ai Au Oi Awal hairan taulan - Akhir Pandai Pulau Baloi . tetapi semuanya /ai/.

/au/ dan /oi/ • [kalau] ‘agak-agak’ • [kaloi] ‘ikan guarami’ .Gambar rajah di atas menunjukkan penghasilan fonem diftong [ au ]. / ai/ dan /au/ • [pulai] ‘sejenis pohon’ • [pulau] ‘tanah yang timbul di laut’ Gambar rajah di atas menunjukkan penghasilan fonem diftong [ oi ].

/ai/ dan /oi/ • [balai] ‘bangunan berhimpun’ • [baloi] ‘memandai’ .Gambar rajah di atas menunjukkan penghasilan fonem diftong [ ai ].

getaran. Konsonan ini terdiri daripada bunyi letupan. letusan. sisian dan separuh vokal. sengau. LETUPAN SEPARUH VOKAL FONEM KONSONAN SISIAN LETUSAN SENGAUAN GETARAN . Fonem konsonan Ada 18 fonem konsonan dalam bahasa Melayu. Semuanya dipaparkan dalam jadual berikut.

.Carta Fonem Konsonan Daerah sebutan Cara sebutan Letupan tidak bersuara Letupan bersuara Letusan tak bersuara Letusan bersuara Sengauan Geseran tak bersuara Geseran bersuara Getaran Sisian Separuh vokal 1 Dua bibir p b 2 Gusi 3 4 5 6 Gusi Lelangit Lelangit Pita Lelangit keras Lembut suara keras k g t d m n S H i w y/j Rajah dan carta di atas menunjukkan tentang carta konsonankonsonan dalam bahasa Melayu.

b. tidak ada perbezaan antara [ara ʔ] dan [arak]. Penggunaan letupan bersuara pada akhir perkataan hanya berlaku pada kata pinjaman sahaja. Walau bagaimanapun hentian glotis ini tidak membezakan makna apabila dikontraskan dengan [k]. Contoh: Fonem /p/ /t/ /k/ Awal paya talam kolam Tengah bapa bata luka Akhir atap sikat Arak Semua letupan bersuara boleh berlaku pada awal dan tengah perkataan. Kedua-duanya diberi lambing k sahaja. d. Fonem /k/ yang berlaku pada akhir perkataan itu sebenarnya adalah hentian glotis. Konsonan letupan bersuara tidak berlaku pada akhir perkataan melainkan dalam kata pinjaman. Oleh sebab itu [k] dan [ʔ] bukanlah dua fonem yang berlainan. tengah dan akhir perkataan. dan tidak diberi lambang huruf yang berlainan. k/ dan /g/ Semua konsonan letupan tak bersuara berlaku di pangkal. Contohnya: Fonem /b/ /d/ /g/ Awal bayar dua getah Tengah laba kuda raga Akhir bab (Arab) had (Arab) beg (Arab) .a. Konsonan letupan Ada tujuh fonem letupan /p. t.

1. Contoh: Fonem /r/ Awal rata Tengah mara Akhir pasar . n/ dan /ɳ/ berlaku pada awal. Contoh: Fonem /m/ /n/ /ɲ/ /ɳ/ Awal Main nasi ɲaman ɳaɳa Tengah lama sana taɲa buɳa Akhir malam ikan buaɳ c.b. Kedua-dua leusan ini berlaku pada awal dan tengah perkataan sahaja dan tidak berlaku pada akhir perkataan. Konsonan sengau Ada empat bunyi konsonan sengau /m. tengah dan akhir perkataan. tengah dan akhir kata. Konsonan letusan Ada satu letupan tak bersuara /c/ dan satu letusan bersuara /j/. Konsonan getaran Hanya ada satu getaran /r/ yang boleh berlaku pada awal. Fonem /c/ /j/ Awal Cabai Jalan Tengah baca meja Akhir - d.

Contoh: Fonem /l/ Awal lari Tengah gali Akhir bakal f. Fonem geseran yang dipinjam adalah seperti dibawah: Huruf f v th dh z sy kh gh /f/ /v/ /ө/ /ð/ /z/ /š/ /x/ / Fonem filem variasi Contoh Penggunaan mithal (misal) dharab (darab) zaman mesyuarat khat ghaib . dan satu daripada bahasa Inggeris. Ada sepuluh bunyi konsonan yang kita pinjam. Konsonan sisian Hanya ada satu sisian /l/ yang boleh berlaku pada awal. Semuanya adalah fonem konsonan geseran. Ada bunyi yang disesuaikan dengan bunyi bahasa Melayu dan ada yang bervariasi bebas dengan fonem-fonem asli. iaitu fonem /v/. Fonem-fonem pinjaman ini berasal dari perkataan-perkataan pinjaman. Semuanya dipinjam daripada bahasa Arab dan Inggeris. tengah dan akhir kata. fonem /f/ juga dipinjam daripada bahasa Inggeris.e. tetapi fonem ini terlebih dahulu sudah dipinjam daripada bahasa Arab. Daripada sepuluh fonem pinjaman ini. Konsonan pinjaman Ada sepuluh konsonan pinjaman dalam bahasa MElayu. Sembilan dipinjam daripada bahasa Arab.

TEKANAN JEDA FONEM SUPRASEGMENTAL KEPANJANGAN INTONASI TONA .FONEM SUPRASEGMENTAL Fonem ini juga disebut sebagai fonem suprapenggalan iaitu ciri atau sifat bunyi yang menindihi atau menumpangi sesuatu fonem. tona dan intonasi. Fonem ini terdiri daripada tekanan. jeda. kepanjangan.

Bagi bahasa Inggeris tekanan boleh membezakan makna. sit bermaksud duduk. Ciri kepanjangan dan panjang pendek ini juga boleh membezakan makna dalam bahasa-bahasa tertentu seperti bahasa Arab. Dalam bahasa Inggeris perbezaan makna terjadi apabila kepanjangan ini digunakan. Ia di tanda dengan tanda titik dipanggil mora.  Kepanjangan Ia juga disebut sebagia pendek bunyi merupakan ciri khusus yang terdapat pada perkataan dalam bahasa-bahasa tertentu. Prog res bermaksud kemajuan (kata nama) Pro gres bermaksud memajukan (kata kerja) Dengan perkataan conduct insult dan semuanya boleh membawa maksud yang berbeza dalam bahasa Inggeris apabila dipakai tekanan pada suku kata yang berbeza. Contohnya. tetapi tidak membezakan makna bagi bahasa Melayu. . Contoh. Dalam bahasa Melayu tekanan berlaku dalam vokal. “ba pa”. Biasanya berlaku pada suku kata dalam perkataan. kepanjangan bunyinya dua titik kepanjangan satu mora. “sa tu” dan seumpamanya. . dan si:t bermakna tempat duduk. Bunyi vokal selalunya disebut dengan lantang dan boleh dipanjangkan. Tekanan Merupakan ciri lemah atau kerasnya suara penyebutan sesuatu suku kata. dan jika empat titik :: kepanjangan ialah dua mora. Lazimnya ia berlaku dalam suku kata yang kedua seperti “ki ta”. Inggeris. Jika tanda mora itu satu titik setengah mora .

Dalam bahasa Melayu. Contoh. # Saya membaca buku# kakak (saya memberitahu kakak bahawa saya membaca buku) . Bagi membezakan makna itu perlu tanda dengan jeda seperti berikut: Belikan + tin “ membelikan tin = tin yang dibeli” Beli + kantin “ membeli kantin = kantin yang dibeli” Jeda atua persendian merupakan perbezaan dalam bahasa. Bagi bahasa Inggeris unsur ini membezakan makna. iaitu perkataan. misalnya ujaran belikantin (belikan tin). I scream „‟saya menjerit‟‟ dan ice cream „‟aiskrim” bunyinya sama sukar dibezakan tetapi maknanya lain. Jeda atau persendian ini ditanda dengan + . # Saya membaca buku kakak# (maksudnya saya membaca buku kepunyaan kakak) 2. Jeda Disebut persendian ialah ciri atau unsur hentian (senyap) dalam ujaran sebagai tanda pemisah unsur linguistik. ayat dan rangkai kata. Contoh : „Saya membaca buku kakak‟ boleh dibezakan seperti berikut. Jeda juga digunakan untuk membezakan makna ayat. 1. Terdapat rangkai kata yang boleh mengelirukan jika tidak memakai jeda.

Contohnya ayat berita yang menurun pada akhir ayat. Intonasi juga disebut lagu bahasa. jeda. tona sederhana tinggi (keras) menggunakan dua. contoh “guni”. seperti “ibu”. tona rendah (lemah) menggunakan tiga dan tona sangat rendah (sangat lemah) menggunakan empat. kepanjangan. Kedua tona meninggi. Yang kedua memakia tanda nombor 1 hingga 4 untuk menunjukkan perbezaan tona.  Intonasi Turun naik nada suara dalam pengucapan ayat atau prasa. Banyak bahasa mempunyai tona dan ia mengubah makna. contohnya “marah”. ayat tanyapula meninggi apaila di akhir ayat. contoh “kuda” dan akhir sekali tona menurun. Tona tinggi (keras) menggunakan satu. Bahasa Melayu terdapat pelbagai intonasi atau lagu yang terdapat dalam ayat. Ketiga tona turun -naik. tona secara kombinasi turut membentuk intonasi dalam ayat dan digunakan dalam pertuturan seharian. Tona Merupakan naik turun suara dalam pengucapan. Pertama menggunakan tona mendatar. iaitu tekanan. Terdapat dua jenis tanda yang berbeza digunakan untuk membezakan tinggi rendah sesuatu perkataan. Semua jenis ciri suprasegmental. .

TRANSKRIPSI FONETIK Transkripsi fonetik dikenali juga sebagai transkripsi sempit. Walau bagaimanapun. perengkungan [ L. penglelangit kerasan dan glotalisasi. . penyengauan. Lambang jeda atau hentian sebentar bagi ayat atau ujaran pertuturan bagi transkripsi fonetik ialah //. nasalisasi. penglelangitkerasan [ j ] dan glotalisasi atau pengglotisan lambangnya ialah [?]. d. Oleh itu. Lambang permulaan ayat atau ujaran pertuturan bagi transkripsi fonetik ialah [ #. Lambang jeda atau hentian sebentar bagi perkataan dalam pertuturan untuk transkripsi fonetik ialah +. perengkungan. z ]. Lambang akhiran ayat atau ujaran pertuturan bagi transkripsi fonetik ialah #]. Terdapat lambang-lambang yang mewakili setiap fonetik tersebut.transkripsi bertujuan untuk mencatatkan setepat mungkin semua sifat yang terdapat pada pengucapan seseorang penutur yang natif. Dalam transkripsi fonetik terdapat segala bunyi segmental. penyengauan atau dikenali jugasebagai nasalisasi dan lambangnya ialah [ ]. Lambanglambang koartikulasi bagi pembibiran ialah [w]. tidak semua bunyi koartikulasi wujud dalam bahasa Melayu. jenis koartikulasi dan jugaciri-ciri suprasegmental yang ditumpangi oleh perkataan atau ayat dalam transkripsi ini. iaitu pengkaji memberi lambang fonetik setepat-tepatnya dan terperinci yang merangkumi lambang koartikulasi seperti lambang pembibiran.

. tiada penggunaan huruf besar. tanda soal.TRANSKRIPSI FONEMIK Transkripsi fonemik pula dikenali sebagai transkripsi luas. Lambang jeda atau hentian sebentar bagi perkataan dalam pertuturan untuk transkripsifonemik ialah +. tandasempang. Dalam kedua-dua transkripsi ini. Lambang akhiran ayat atau ujaran pertuturan bagi transkripsi fonemik ialah #/.Transkripsi fonemik hanya bertujuan untuk memberikan lambang-lambang bunyi dengan mudahdalam bentuk lambang bunyi segmental sahaja. tanda koma. tanda titik. tanda seru. Transkripsi fonemik mencatatkan bunyi-bunyi bahasa dengan menggunakan fonem-fonem yang terdapat dalam sesuatu bahasa itu dengan mudah dan secara umum. Namun.transkripsi fonemik adalah berbeza dengan transkripsi fonetik kerana transkrispi fonemik tidak menggunakan ciri-ciri koartikulasi atau ciri-ciri suprasegmental seperti dalam transkripsi fonetik. semua permulaan kata dalam ayat baik dalam transkripsi fonetik mahupun fonemik mesti dimulai dengan huruf kecil. pembuka dan penutup kata dalam penulisan transkripsi fonetik dan fonemik. Lambang permulaan ayat atau ujaran pertuturan bagi transkripsi fonemik ialah / #. Oleh itu. terdapat sedikit persamaan kedua-dua transkripsi ini. Persamaannya ialah. Dalam transkripsi fonemik tiada koartikulasi. Lambang jeda atau hentian sebentar bagi ayat atau ujaran pertuturan bagi transkripsi fonemik ialah //.

Selain daripada itu. rengkung dan seumpamanya sehingga berlakunya artikulasi tambahan seperti pembibiran. Melalui tugasan ini juga kita dapati dalam symbol fonetik bahasa Melayu terdapat simbol-simbol bunyi yang diwakili oleh satu huruf dan ada juga yang mewakili dua huruf dalam bahasa Melayu. bibir. ianya merupakan cabang fonologi yang menganalisa sistem sesuatu bahasa yang dikaji secara sinkronik.RUMUSAN Melalui bab ini kita dapat mengetahui maksud fonologi iaitu salah satu cabang dalam ilmu bahasa yang mengkaji tentang bunyi-bunyi yang berfungsi serta memberikan makna dalam sesuatu bahasa manakala fonetik pula ialah salah satu cabang fonologi yang membincangkan tentang bidang yang mengkaji segala jenis bunyibunyi bahasa yang dihasilkan oleh alat-alat artikulasi manusia dan juga memberikan lambang kepada bunyi-bunyi tersebut dan bagi fonemik pula. rongga hidung.Setiap kedudukan alat-alat artikulasi menghasilkan bunyinya yang tersendiri yang akan menghasilkan. kita dapat mengetahui bahawa dalam bahasa Melayu terdapat sebahagian huruf-hurufnya adalah pinjaman dan ada sebahagian huruf digabungkan untuk menghasilkan satu bunyi yang dipanggil diftong. tugasan ini juga menyentuh tentang artikulasi tambahan iaitu sebutan tambahan yang terjadi akibat daripada pengaruh penyebutan sesuatu bunyi tertentu. penglelangit-kerasan dan perengkungan. . Bukan itu sahaja. Sewaktu menyebut sesuatu bunyi tertentu terjadi juga sebutan tambahan secara sampingan kerana dalam proses penyebutan sesuatu bunyi tertentu beberapa alat artikulasi turut terlibat misalnya bibir. Bab ini juga telah menerangkan cara-cara penghasilan fonem-fonem yang terdapat dalam bahasa Melayu. penyegauan. lelangit keras. lelangit dan alat-alat artikulasi yang lain. Setiap fonem mempunyai cara tersendiri untuk dilafazkan yang melibatkan kedudukan lidah.

fon-fon dibandingkan dan dikontraskan antara satu dengan yang lain. Dengan demikian. Hanya golongan fonfon yang distingtif itulah yang dikenali sebagai fonem. . Fonem terbahagi kepada dua iaitu fonem segmental dan suprasegmenta. hanya beberapa sahaja yang distingtif atau berbeza.Melalui tugasan ini juga dapat dirumuskan bahawa Fonem ialah unit bahasa yang diwujudkan bagi memudahkan deskripsi bunyi. kita dapat mengenal pasti fon-fon yang distingtif daripada yang hanya berbeza sebutan. tetapi tidak distingtif. Manusia dapat menghasilkan banyak bunyi atau fon. Ini ialah kerana mereka dihasilkan pada konteks yang berlainan. Bagi menentukan sama ada fon itu adalah distingtif. tetapi daripada fon-fon tersebut. Fonologi pula ialah bidang yang mengkaji sistem bunyi bahasa (Abdullah Hassan. 2006: 62).

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful