P. 1
Modul Bmm3107 - Pengantar Linguistik Bahasa Melayu

Modul Bmm3107 - Pengantar Linguistik Bahasa Melayu

|Views: 80|Likes:
Published by Anizah Aslam

More info:

Published by: Anizah Aslam on Apr 10, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/14/2013

pdf

text

original

TAJUK 1

(SEJARAH PERKEMBANGAN LINGUISTIK)

Sinopsis Tajuk ini membincangkan tentang sejarah perkembangan ilmu linguistik yang bermula pada tahun 500 SM hingga ke zaman moden. Sejarah pengkajian ilmu linguistik bermula pada zaman Yunani, zaman Iskandariah, zaman Rom, zaman pertengahan, zaman Peralihan (Renaissance), zaman Arab, zaman India, zaman Linguitik perbandingan dan zaman linguistik moden. HASIL PEMBELAJARAN 1. Menyusur galur sejarah perkembangan ilmu linguistik. 2. Menghuraikan sejarah ilmu linguistik zaman Yunani, Iskandariah, Rom, Arab, India hingga zaman moden abad ke 20 Tahukah anda bila kajian bahasa bermula? Berdasarkan catatan awal sejarah ilmu linguistik, kajian tentang bahasa telah berlaku seawal 800 tahun sebelum masihi yang berlaku di India. Walau bagaimanapun titik permulaan kajian ilmu linguistik dipercayai berlaku pada zaman Yunani. Hal ini ada kaitannya dengan penemuan kegiatan kajian orang-orang India yang didasarkan kepada hasil kajian Panini telah diwartakan pada abad ke-17. Kehebatan orang Yunani dalam kajian bahasa adalah berdasarkan bukti dalam bentuk catatan yang dikaji pada zaman linguistik yang bermula di Eropah. 1.1 Zaman Yunani, Zaman Iskandariah, Zaman Rom Dalam sejaran ilmu linguistik, golongan pertama yang bergiat dalam bidang pengkajian bahasa ialah orang-orang Yunani.Tamadun Yunani merupakan satu tamadun terawal yang wujud di atas muka bumi ini. Kehebatan tamadun ini merangkumi semua aspek seperti bahasa, ekonomi, budaya dan politik. Kegiatan dalam pengkajian bahasa bermula kira-kira 500 tahun sebelum masihi. Disebabkan seluruh kehidupan mereka dibendung oleh falsafah, maka kajian mereka tentang bahasa banyak dipengaruhi oleh pemikiran yang berbentuk falsafah. Falsafah bahasa bermula pada zaman praSocrates, iaitu pada abad ke-6 sebelum masihi. Falsafah Bahasa merupakan satu teras kepada bermulanya satu falsafah yang menjadi pegangan dan kekuatan masyarakat ketika itu Untuk pengetahuan anda, tokoh hebat dalam pengkajian bahasa pada zaman Yunani ialah Plato dan Aristotle, iaitu murid Plato. Plato (427 – 347) merupakan ahli falsafah pertama yang mengenal pasti dan menyelidik bahasa sebagai suatu masalah dan persoalan melalui karyanya yang berbentuk dialog, iaitu Cratylus. Dialog Cratylus telah mencetuskan kontroversi berabad-abad lamanya, iaitu antara kumpulan analogis yang mempercayai bahawa bahasa bersifat alamiah,

Kita telah selesai membincangkan tentang sejarah perkembangan linguistik zaman Yunani. Walau bagaimanapun sumbangan mereka amat penting kerana hasil tulisan mereka menjadi rujukan kepada semua pengkaji bahasa selepas zaman itu. Para pengkaji pada zaman ini menggunakan ilmu bahasa sebagai satu elemen untuk mengukur kualiti sesuatu bahasa. Mereka kurang menyumbang kepada perkembangan ilmu baharu berkenaan bahasa.2 Zaman Pertengahan. Mereka turut mengkaji sistem fonetik dan membahagikan perkataan kepada adverb. kaedah kajian mereka lebih bercorak logik dan bukannya saintifik. Iskandariah menjadi pusat perkembangan kesusasteraan dan linguistik tamadun Yunani. Tahukah anda bahawa mereka mengambil ilmu bahasa Yunani dan membuat kajian dalam bahasa Latin. iaitu berdasarkan persetujuan masyarakat. Orang Rom telah mengambil alih bidang bahasa setelah tamadun Yunani runtuh. Secara umumnya. iaitu pertuturan. . Beliau juga menyelidik tentang tatabahasa yang membezakan antara kata nama dengan kata kerja. ganti nama dan kata depan. Anggapan mereka bahawa hasil tulisan itu baik sekiranya bahasa dan hasil tulisan itu tepat dan kurang kesalahan tatabahasa.participal. Bahasa pada era ini masih kekal kepada fungsi kesusasateraan. iaitu kata penghubung. Ilmu linguistik terus berkembang pada zaman Aristotle tahun 384 – 322 sebelum masihi dengan menambah satu lagi pembahagian dalam tatabahasa. Plato telah menimbulkan persoalan adakah ketepatan sesuatu nama berasaskan tabii dan realiti atau konvensyen. Zaman India Sekarang kita akan membincangkan sejarah perkembangan linguistik zaman pertengahan yang dikenali juga sebagai zaman Renaissance. Namun demikian. Jika dikaji perkembangan bahasa pada zaman ini lebih kepada perubahan sistem bahasa daripada tamadun Yunani kepada bahasa Latin. Sebagai sebuah tanah jajahan Yunani. iaitu ayat yang merupakan satu unit deskriptif yang terdiri daripada turutan-turutan perkataan yang mempunyai makna.nalar dan logis dengan kumpulan anomalis yang berpegang kepada kepercayaan bahawa bahasa tidak nalar sepenuhnya. 1. Gagasan lain yang dikembangkan oleh Aristotle ialah fungsi bahasa sebagai alat. Para sarjana turut memperkenalkan bidang sintaksis. namun penumpuan bahasa pada waktu ini lebih kepada aspek lisan. Sekarang kita akan membincangkan sejarah perkembangan linguistik zaman Rom. Sekarang kita beralih pula kepada Zaman Iskandariah. tetap dan dapat diperoleh dalam tulisan yang menjadi subjek tatabahasa dan sebagai cara menunjukkan apa-apa sahaja yang ada di dunia yang menjadi subjek logika. Beliau memperkembang dan memperdalam pemikiran tentang falsafah bahasa yang diasaskan oleh Plato. anda dapati bahawa kajian mengenai bahasa pada era Yunani lebih tertumpu kepada tatabahasa. Beliau menganggap bahawa bahasa itu sebagai suatu juzuk dunia. khususnya untuk retorik dan puisi. Zaman Arab. Zaman ini bermula pada abad ketiga tahun masihi. Pada era ini ahli bahasa mula meneroka bahasa termasuk tatabahasa vernakular. Aristotle merupakan sarjana yang mula-mula mengakui tentang adanya sistem kala atau tensedalam bahasa Yunani. Plato telah meletakkan fungsi kata nama sebagai subjek kepada predikat dan kata kerja sebagai penerangan kepada perbuatan.

kelainan logika dalam bahasa dan hubungan antara bahasa mula berkembang. Perbincangan seterusnya ialah sejarah perkembangan linguistik zaman India. Tahukah anda bahawa kesan daripada kajian ini wujudnya rumpun-rumpun bahasa daripada semua bahasa di dunia. Kajian mereka lebih baik daripada Yunani dari aspek fonetik. Bidang bahasa mula berkembang dengan wujudnya bidang baharu. 1. Pada era ini bahasa Sanskrit digunakan dengan meluas dan memberikan kesan besar kepada ilmu linguistik. Mereka mendapati bahawa hubungan bahasa bukan melalui peminjaman atau kebetulan tetapi wujud daripada satu rumpun yang sama. morfologi dan sintaksis.Anda harus ingat bahawa pada era ini juga teori sebab musabab. Ahli bahasa zaman ini turut mengasingkan bahasabahasa di dunia kepada tiga kelompok. iaitu bahasa berisolasi. Tamadun ini turut mengiktiraf bahawa bahasa berasal daripada satu bahasa yang sama. Mereka turut mengkaji pertalian dan hubungan antara satu bahasa dengan bahasa yang lain. Kajian pada era ini lebih sistematik dan menekankan kepada sinkronis dan diakronis. Hukum baharu mula wujud yang dikenali sebagai hukum R-G-L dan R-D-L. zaman ini dikatakan sebagai permulaan kepada linguistik moden. Golongan zaman pertengahan ini menolak bahasa luar atau bahasa pinjaman. marilah sama-sama kita lihat sejarah perkembangan linguistik zaman moden sekitar abad ke-20. . iaitu sekitar abad ke-19. Mereka juga dapat mengesan hubungan satu bahasa dengan bahasa lain terutama bahasa Inggeris. berimbuhan dan bahasa berfleksi. Gunakan bahasa sendiri menunjukkan anda faham apa yang dibincangkan. hampir semua bahasa memiliki perkataan yang hampir sama dan maksud perkataan juga hampir sama. Hal ini dapat dibuktikan melalui kajian. iaitu antropologi dan sosiologi. Pengkajian ilmu bahasa pada zaman ini lebih cenderung kepada linguistic deskriptif atau linguistik huraian. Tahukah anda bahawa sumbangan terpenting ahli-ahli bahasa zaman ini ialah kejayaan mereka membawa pembaharuan dalam ilmu bahasa dan mula mengkaji bahasa secara saintifik. Pada zaman ini bahasa berkembang pesat di Baghdad sebagai sebuah pusat ilmu di dunia. Sekarang mari kita bincang pula perkembangan linguistik zaman Arab. Pendekatan kajian bahasa berdasarkan bukti nyata. Kajian mereka tertumpu kepada sumber al-Qur’an dan hasilnya perkembangan ilmu fonetik semakin pesat dan hampir menjadi sempurna serta terciptanya kamus lengkap untuk dijadikan bahan rujukan. Sebagai mengakhiri perbincangan tajuk 1 ini. Kebanyakan ahli fikir yang lahir pada zaman ini ialah sarjana Islam yang sentiasa mendapat sokongan daripada pemimpin mereka. Para pengkaji turut mengeluarkan satu teori baharu. iaitu bahasa adalah baka dan satu fenomena sosial.3 Zaman Linguistik Bandingan dan Linguistik Moden Untuk pengetahuan anda. Tugasan: Buat catatan nota dalam bentuk grafik tentang sejarah perkembangan linguistik sejak sebelum masihi hingga ke zaman moden. Bahan kajian turut berubah daripada tradisi bahasa Inggeris kepada kitab Rig-Veda. Hal ini disebabkan Eropah mengalami zaman gelap.

Mereka merupakan tokoh linguistik yang banyak memberi sumbangan kepada perkembangan ilmu bahasa melalui hasil kajian secara empirikal.1 Pemikiran Edward Sapir Dalam Bidang Linguistik · Edward Sapir (1884 – 1939) seorang sarjana linguistik struktural dan antropologi dari Amerika pada awal abad ke-20. Hasil Pembelajaran (i) Menghuraikan aliran pemikiran tokoh-tokoh lingustik mengiku zaman (ii) Menghargai sumbangan tokoh-tokoh dalam perkembangan ilmu bahasa sejak zaman awal hingga zaman moden (iii) Membuat banding beza bentuk pemikiran antara tokoh-tokoh linguistik Kerangka Tajuk Hasil pemikiran de Saussure telah melayakkan beliau diberikan jolokan sebagai “Bapa Linguistik Moden” Hasil pemikiran Bloomfield telah menghasilkan teori behaviourisme Hasil pemikiran Edward Sapir dapat diterokai melalui bukunya bertajuk Language (1881) 1. TAJUK 2 : PEMIKIRAN DALAM LINGUISTIK Sinopsis Tajuk dua ialah pemikiran dalam linguistik. iaitu bersifat arbitrari untuk menyampaikan perasaan dan fikiran. · Menurut beliau. Tajuk ini meliputi tiga subtajuk. iaitu pemikiran Edward Sapir. Kesimpulan kajian beliau mendapati bahawa struktur bahasa merupakan unsur yang menentukan sturktur pemikiran manusia. . · Beliau berpendapat psikologi mendasari pengkajian bahasa dalam sains. bahasa akan sentiasa berubah. bahasa ialah sistem manusiawi yang instingtif. Buku beliau bertajuk Language berbeza dengan Bloomfield kerana menggunakan pendekatan antropologi yang melihat bahasa dari segi fungsinya dalam masyarakat.Bincangkan sumbangan Plato dan Aristotle kepada perkembangan ilmu linguistik sehingga kini. Leonard Bloomfield dan pemikiran Ferdinand de Saussure. Beliau mengkaji hubungan bahasa dengan pemikiran manusia dari aspek psikologi. · Rumusan hasil pemikiran beliau tiada bahasa yang sempurna.

Huraikan dengan ringkas menggunakan ayat sendiri sumbangan dan kesan teori behaviourisme terhadap pengajaran dan pembelajaran bahasa.2 Pemikiran Leonard Bloomfield Dalam Bidang Linguistik · Bloomfield (1887 – 1949) merupakan ahli linguistik yang mempelopori teori behaviourisme yang berkait rapat dengan fahaman ahli psikologi dalam menghuraikan bahasa. Karya agung beliau ini adalah hasil daripada usaha pelajar-pelajarnya yang telah mengumpul dan menyusun semula bahan-bahan kuliah sehingga terhasilnya buku tersebut yang kemudian diterjemahkan ke dalam bahasa Inggeris pada tahun 1959. · De Saussure merupakan orang pertama yang mengemukakan konsep ‘langue’ dan ‘parole’. beliau merupakan orang pertama yang mengemukakan dan menekankan peri pentingnya kajian bahasa dilakukan dari sudut yang berbeza-beza. · Dalam sejarah ilmu linguistik moden. · Beliau juga beranggapan bahawa bahasa ialah satu tingkah laku manusia. maka bahasapun dapat dilahirkan sebagai gerak balas atau respons terhadap rangsangan itu. Tugasan : Buat banding beza dalam bentuk grafik antara pemikiran de Saussure dengan Bloomfield. . Dengan kata lain. iaitu secara sinkronis dan diakronis.3 Pemikiran Ferdinand de Saussure Dalam Bidang Linguistik · Ferdinand de Saussure (1857 – 1913) ialah orang pertama mengasaskan ilmu linguistik moden. Beliau memperlihatkan konsep saintifik dalam kajiannya. · Ketokohan beliau adalah hasil penelitiannya sehingga menerbitkan buku bertajuk Couse de Linguistique Generale pada tahun 1915. sekiranya tingkah laku manusia lain berpunca daripada adanya rangsangan ataustimulus.1. Ketokohan beliau sebagai ‘Bapa Ilmu Linguistik Moden’ telah terbukti melalui penemuan-penemuan konsep dan pendekatan baharu dalam bidang bahasa secara moden. Beliau beranggapan bahawa bahasa sebagai pangkalan data ucapan yang boleh mengeluarkan segala unit bahasa. Linguistik sinkronis mengkaji bahasa pada suatu masa tertentu. · Rumusan beliau. Buku beliau yang popular ialahLanguage (1933). iaitu suatu kenyataan yang menunjukkan bahawa semua bahan kajian hendaklah dapat diperhatikan dan dianalisis secara empirikal. Linguistik diakronis mengkaji bahasa dari segi sejarah yang dilalui oleh bahasa serta perubahan-perubahan yang dialami oleh sesuatu bahasa tersebut. ayat-ayat itu tersusun di dalam otak dan dikeluarkan apabila adanya rangsangan. 1. Langue bermaksud loghat atau dialek dan parole bermaksud ciri-ciri bahasa yang dituturkan atau diucapkan oleh individu dalam masyarakat.

Linguistik Sejarah dan Linguistik Perbandingan serta Linguistik Kontekstual. · Antara kaedah mengajarkan bahasa yang dicipta itu ialah kaedah terus yang mengajarkan bahasa dengan tidak menggunakan bahasa asli pelajarnya. · Deskripsi bahasa seperti sistem sebutan. · Linguistik gunaan timbul apabila bidang linguistik bergabung dengan ilmu pendidikan dan psikologi. kaedah dan hasil kajian linguistik dalam mengajarkan bahasa dan menulis buku-buku teks. · Linguistik gunaan juga dikenali sebagai linguistik terapan. Tajuk ini meliputi tiga subtajuk. iaitu bidang yang mengkaji aspek-aspek teori Ilmu linguistik secara umum.1 Linguistik Umum dan Linguistik Gunaan · Linguistik umum disebut juga sebagai linguistik am. Hasil Pembelajaran (i) Menghuraikan tentang bidang ilmu linguistik (ii) Menghuraikan linguistik am atau umum. . · Linguistik ini menghasilkan kaedah-kaedah mengajarkan bahasa dan bahanbahan mengajarkan bahasa. linguistik sejarah. Kerangka Tajuk Pengenalan kepada bidang-bidang ilmu linguistik Linguistik gunaan dalam pengajaran bahasa Perbandingan antara bahasa dan ciri persamaan dan perbezaan antara bahasa Kepentingan linguistik sejarah dalam perkembangan ilmu linguistik 3. ayat dan makna mula digunakan bagi mengajarkan bahasa kepada penutur bahasa asli dan juga bahasa asing.TAJUK 3: BIDANG LINGUISTIK Sinopsis Tajuk tiga ialah bidang linguistik. deskripsi. linguistik perbandingan dan linguistik kontekstual (iii) Membincangkan bidang linguistik gunaan dan hubungannya dengan pengajaran bahasa. iaitu Linguistik Am dan Linguistik Gunaan. · Linguistik gunaan ini ialah satu cabang linguistik yang memanfaatkan teori. ejaan. bentuk kata.

· Kaedah glotokronologi mencadangkan penggunaan formula matematik untuk menentukan tarikh ketika kedua-dua bahasa itu berpisah. · “Perhubungan" membayangkan asal yang sama atau bahasa proto. umpamanya dalam sistem-sistem fonologi atau morfologi. berdasarkan peratusan perbendaharaan kata teras sebanyak 100 butir (kemudian 200) yang seketurunan dalam bahasa-bahasa yang dibandingkan. sintaksis. · Teknik asas linguistik perbandingan ialah “kaedah perbandingan” yang bertujuan untukmembandingkan sistem-sistem fonologi. dan linguistik perbandingan bertujuan untuk membina semula bahasa-bahasa proto dan menentukan perubahan-perubahan yang telah berlaku pada bahasa-bahasa yang didokumenkan itu. · Pada dasarnya. · Linguistik hubungan memeriksa kesudahan-kesudahan linguistik tentang hubungan antara penutur-penutur bahasa yang berbeza.· Ada aktiviti lain yang lazimnya juga dikaitkan dengan linguistik gunaan. · Perkara yang dikendalikan dalam bidang ini ialah pembentukan konsep yang meliputi pendefinisian aspek dan kajian secara umum.2 Linguistik Sejarah dan Linguistik Perbandingan · Linguistik perbandingan (asalnya filologi perbandingan) ialah satu cabang linguistik sejarah yang membandingkan bahasa-bahasa supaya dapat menentukan perhubungan sejarah antara bahasa-bahasa itu. iaitu terjemahan dan perkamusan. tetapi dalam modul ini kita hanya menyebut mengenai penggunaan linguistik dalam mengajarkan bahasa sahaja. . setiap perbezaan antara dua bahasa yang berkait harus dapat diterangkan dengan amat munasabah. · Pengenalan linguistik gunaan sebagai suatu disiplin ilmu bahasa merupakan suatu usaha untuk menggunakan bahasa secara saintifik dan moden yang disebut juga sebagai sains gunaan. · Kaedah terawal untuk jenis ini ialah glotokronologi yang mencadangkan satu formula matematik untuk menentukan tarikh ketika kedua-dua bahasa itu berpisah. 3. dan tidak rapat hubungannya. cara dan kaedah tertentu yang digunakan dalam penghuraian bahasa. dan perubahan-perubahan sistematik. khususnya sebagaimana yang terbukti dalam kata-kata pinjaman. iaitu secara deskriptif. dan leksikon. kaedah perbandingan tidak begitu berguna. · Terdapat juga cabang-cabang linguistik lain yang melibatkan pembandingan bahasa yang bukannya sebahagian linguistik perbandingan: · Tipologi bahasa membandingkan bahasa supaya dapat mengelaskannya mengikut ciri-ciri. · Dalam meletakkan linguistik gunaan ke dalam pengajaran bahasa. · Linguistik gunaan ialah bidang yang mengumpulkan beberapa disiplin ilmu bahasa yang berhubungan dengan pengajaran bahasa. · Menentukan sifat umum yang ada pada semua bahasa secara universal. seseorang itu sudah mampu menghuraikan bentuk-bentuk dan peraturan sesuatu bahasa dan mengajarkan bahasa dengan baik. · Jika bahasa-bahasa berasal daripada leluhur yang amat jauh. sistem-sistem morfologi. dijangka amat tetap.

· Cabang kajian linguistik yang berusaha untuk memperlihatkan perkembangan sesuatu bahasa dari segi sejarah yang dilalui melalui masa iaitu dari zaman kemunculannya hinggalah ke suatu tahap yang tertentu. . Tugasan: 1.3 Linguistik Kontekstual • Linguistik kontekstual ialah bidang yang linguistik berinteraksi dengan disiplindisiplin akademik yang lain. • Sosiolinguistik. · Kajian perlu dilakukan secara sinkronik iaitu kajian secara terperinci dalam beberapa zaman atau masa dan tempat tertentu. dan antropologi linguistik merupakan sains sosial yagn mengkaji interaksi – interaksi linguistik dengan masyarakat pada keseluruhannya. yakni bahasa seketurunan daripada bahasa induk. Tujuan linguistik histori adalah untuk mengetahui proses dan perkembangan bahasa dari masa lampau hingga kini. bidang-bidang linguistik antara disiplin mengkaji bagaimana bahasa berinteraksi dengan dunia. · Bidang ini juga mengkaji perubahan-perubahan bahasa serta asal usul atau etimologi sesuatu bahasa. Linguistik ini memperlihatkan hubungan yang erat dengan linguistik huraian. · Kemudian. kajian perlu dilakukan secara diakronik. • Analisis wacana kritis ialah bidang yang retorik dan falsafah berinteraksi dengan linguistik. Tujuan Linguistik perbandingan adalah untuk melihat ciri-ciri perbezaan dan persamaan antara bahasa yang sekeluarga. iaitu membuat perbandingan bagi menentukan perubahan dan perkembangan yang berlaku di dalam bahasa tersebut. Bidang-bidang linguistik merentasi disiplin termasuk pemerolehan bahasa. Buat perbandingan antara linguistik sejarah dengan linguistik perbandingan. Sedangkan linguistik teori teras mengkaji bahasa sematamata untuk tujuan sendiri. linguistik evolusi. serta sains kognitif. • Psikolinguistik dan neurolinguistik menggabungkan sains perubatan dengan linguistik. Hal ini disebabkan huraian yang lengkap diperlukan tentang aspek-aspek yang dibandingkan itu 3. · Kajian tertumpu kepada lebih dari satu zaman. linguistik pengiraan. · Perbandingan dilakukan antara beberapa aspek tertentu sahaja atau seluruh aspek bahasa yang dibandingkan itu. 2. Bincangkan bidang linguistik gunaan dalam pengajaran bahasa. · Linguistik sejarah atau historis ialah cabang ilmu linguistik yang berusaha untuk memperlihatkan perkembangan bahasa dari segi sejarah yang dilaluinya melalui masa. · Linguistik perbandingan lebih dikenali sebagai bidang kajian yang membandingkan antara bahasa yang sekeluarga. · Bidang ini juga mengkaji perubahan-perubahan dan asal usul(etimologi) sesuatu bahasa. linguistik antropologi.

Dewan Bahasa dan Pustaka. bidang-bidang linguistik antara disiplin mengkaji bagaimana bahasa berinteraksi dengan dunia. Sedangkan linguistik teori teras mengkaji bahasa sematamata untuk tujuan sendiri. Kajian saintifik tentang bahasa. Linguistik adalah suatu ilmu pengkajian bahasa yang dilakukan secara saintifik.Yang berkenaan. makna dan kepentingan (meaningful).Tajuk 4: LINGUISTIK KONTEKSTUAL Sinopsis: Tajuk empat ialah tajuk yang melihat bagaimana linguistik berinteraksi dengan disiplindisiplin akademik yang lain. Sedangkan linguistik teori teras mengkaji . Berkaitan dengan bahasa. mengikut konteks. Kontekstual membawa pengertian: 1. relevan. Kuala Lumpur 2005). 2. Kontekstual ialah-Berkaitan dengan atau menurut konteks: penyelidikan sastera dari segi dapat merencanakan perkembangan sastera. Mengenalpasti aspek-aspek bahasa. Definisi kontekstual: Menurut Kamus Dewan (edisi keempat). Linguistik Kontekstual Menurut J. Lyons. Kuala Lumpur 2005). 2. 2. Menurut John Lyons (1968). Linguistik adalah satu bidang yang mengkaji bahasa secara saintifik Menurut Kamus Dewan (edisi keempat). Dewan Bahasa dan Pustaka. ada hubungan atau kaitan langsung. kebudayaan dan masyarakat. Ø Linguistik kontekstual ialah bidang yang melihat bagaimana linguistik berinteraksi dengan disiplin-disiplin akademik yang lain. Menjelaskan bahawa linguistik ialah pengajian ilmu bahasa. Hasil Pembelajaran: 1. Menjelaskan perhubungan antara bahasa dan masyarakat. Menurut Kamus Dwibahasa (1981). struktur dan penggunaan bahasa dalam fungsifungsi sosial. Linguistik ialah1.Yang membawa maksud. 1968 .

Cenderung berfokus kepada variasi bahasa yang muncul dalam masyarakat yang kebiasaanya dipengaruhi oleh stratifikasi sosial dalam masyarakat. penerimaan istilah akuntasi dalam kalangan ahli ekonomi. struktur dan penggunaan bahasa yang ada dengan fungsi-fungsi sosial. mantra dan pelbagai istilah lain lagi. Pengertian Antropologi Menurut etnologinya kata antropologi berasal dari kata yunani “Antropo” yang bererti manusia dan “logy” atau “logos” bererti ilmu yang mempelajari. bahasa. Fungsi linguistik memperkatakan tentang perkara-perkara seperti perbandingan di antara bahasa rasmi dengan bahasa vernakular yang tidak rasmi. kriteria dan persepsi kesantunan berbahasa. Pada prinsipnya. Sosiolinguistik Sosiolinguistik adalah bidang yang mengkaji perhubungan di antara bahasa dan gejalanya dalam masyarakat. Merupakan satu kajian yang sangat luas dan pelbagai meliputi bermacam-macam perkara seperti fungsi bahasa. . kumpulan sosial. bidang-bidang linguistik antara disiplin mengkaji bagaimana bahasa berinteraksi dengan dunia. sosiolinguistik mengkaji berbagai bahan sosio-budaya yang berhubung dengan aspek-aspek linguistik seperti perhubungan sosial harian yang berkaitan pula dengan kebudayaan. kebudayaan dan penggunaannya dalam sesebuah masyarakat yang tertentu.bahasa semata-mata untuk tujuan sendiri. iaitu satu perihal yang melibatkan apa yang dinamakan “perancangan bahasa” dalam menegakkan identiti sesebuah negara. peranan bahasa. pengungkapan jati diri secara sosial melalui grafiti. Antropologi Linguistik v Satu cabang yang mengkaji hubungan antara bahasa dan budaya terutama untuk mengamati bagaimana bahasa itu digunakan sehari-hari sebagai alat dalam tindakan bermasyarakat. pelacakan bahasa rahsia bajak laut. Kesimpulannya. kata sapaan yang ditinjau dari perpaduan sosial dan jarak sosial antara penutur. sosiolinguistik adalah bidang yang memperlihatkan pertalian antara bahasa dengan masyarakat. Secara mudah. dialek dan bentuk-bentuk gaya yang dibezakan oleh perihal taraf pemakai-pemakainya. masyarakat. ia mengkaji mengenai aspek-aspek linguistik yang melihat aspek bahasa.

Stilistik Menurut Abdullah Hassan (1990) -Stilistik atau sylistics adalah ilmu tentang stail atau gaya yang dihubungkan dengan pemakaian atau penggunaan bahasa -Fokus dan penekanan terhadap aspek kebahasaan -Ilmu tersebut muncul dalam bidang linguistik dan diperluas dalam bidang kesusasteraan yang menggunakan bahasa sebagai wahana pengucapan. Perbezaan dari segi gaya dan laras bermula daripada bentuk yang paling formal kepada bentuk yang agak formal.v Adakala disebut etnolinguistik iaitu bidang yang dikatakan memberi penumpuan kepada perhubungan di antara bahasa dengan penyelidikan primitif. pertalian bahasa dengan kumpulan-kumpulan etnik. Melihat bagaimana keberkesanan stilistik mempengaruhi bahasa. v Participant observation merujuk kepada seseorang yang dihantar kepada sesuatu etnik. Melihat aspek-aspek kehidupan penutur yang tertentu dan seterusnya melihat bagaimana suasana kehidupan dan sistem nilai yang dipegang oleh para penutur mempengaruhi cara mereka berbahasa. Hasil Pembelajaran 1. Huraikan cabang-cabang linguistik kontekstual. Mengenal pasti prinsip-prinsip stilistik. 2. Latihan: 1. TAJUK 5 : STILISTIK Sinopsis Tajuk 5 ini melihat variasi bahasa yang bersistem yang wujud dalam sesuatu bahasa yang dituturkan oleh seorang penutur. . menetap dan bergaul dengan etnik berkenaan sehingga kadang-kadang membawa kepada perkahwinan dan jangka masa yang lama. v Salah satu cara atau kaedah yang dapat digunakan untuk melihat pemakaian bahasa dalam konteks sosial budaya secara terperinci adalah participant observation. Linguistik Antropologikal Mengkaji hubungan di antara bahasa dan budaya. Perlakuan bahasa bergantung kepada keadaan dan partisipasi sesuatu pertuturan.

-Analisis itu tidak sahaja dalam lingkungan pengaplikasian bahasa tetapi menjangkaui kepersisan bakat berbahasa penulisnya. -Cabang linguistik gunaan atau terapan. -Kedua. -Bermaksud bentuk variasi bersistem yang wujud dalam sesuatu bahasa yang dituturkan oleh seorang penutur. banyak maksud dan mempunyai makna simbolik. -Pentafsiran makna ayat melibatkan makna yang mudah difahami.-Kesan penerapan daripada disiplin linguistik tercerminnya ilmu gaya yang membezakan gaya sastera dan gaya bukan sastera. mudah dimengerti. pendekatan stilistik membincangkan aspek tema seperti yang sering dibicarakan dengan menggunakan pendekatan struktural. -Perbezaan dari segi gaya dan laras bermula daripada bentuk yang paling formal kepada bentuk yang agak formal. Prinsip Stilistik -Pertama menganggap dan mengiktiraf bahasa sebagai punca kegiatan berkreatif dengan merujuk kepada kemampuan berbahasa sebagai satu anugerah dan bakat seseorang penulis. penggunaan pendekatan stilistik berhasil memperlihatkan gaya keperibadian seseorang penulis. -Karya sastera ditandai kelainan dalam penggunaan gaya bahasanya untuk menimbulkan kesan artistik. khasnya bergantung kepada keadaan dan partisipasi sesuatu pertuturan. -Namun. -Analisis karya sastera merupakan suatu huraian tentang bakat dan kebolehan mengarang bagi seseorang pengarang. -Rene Wellek dan Austin Warren (1966:182)-stilistik meneliti penggunaan bahasa yang menyimpang daripada norma dan berusaha menemukan fungsi estetik. penelitian menggunakan pendekatan ini merujuk kepada aspek bahasa yang melibatkan ayat-ayat yang membina keseluruhan karya. . -Ketiga. Pengenalan am Stilistik Bahasa. Stilistik dari sudut Sastera -Kajian terhadap keseluruhan karya yang berpusat kepada penggunaan bahasa.

-Penulis mempunyai cara tersendiri. mesej atau idealisme pengarang. -Ketujuh. Huraikan prinsip-prinsip stilistik dan bagaimanakah stilistik itu mempengaruhi kehidupan masyarakat. pendekatan stilistik juga menekankan penelitian tentang penghasilan sesebuah karya. pendekatan stilistik selain digunakan untuk menganalisis proses penghasilan sesebuah karya. pembentukan perkataan dan ayat dapat dilakukan. -Penelitian yang dilakukan dengan menggunakan pendekatan stilistik ini akan menemukan gagasan bahawa terdapat unsur-unsur bahasa yang mendorong seseorang itu berkreatif. -Semasa berkarya. melalui pendekatan stilistik huraian terhadap pemilihan diksi. -Pengaplikasian kata dan diksi dari bahasa daerah atau tempatan dapat memperkaya perbendaharaan kata di samping merupakan satu gaya atau stail bagi seseorang penulis. menimbulkan keseronokan atau memberi kecelaruan dan kekaburan tanggapan kesan daripada penggunaan penanda dan petanda bahasa yang digunakan untuk mengungkapkan pemikiran. pendekatan stilistik membantu mereka memahami makna perkataan yang sukar serta ayat yang kompleks yang digunakan oleh pengarang.-Murry J. pendidikan. -Pengetahuan dan ilmu yang bersangkutan dengan aspek kemasyarakatan iaitu bidang sosiolinguistik dan dialektologi perlu dikuasai oleh pengkaji atau peneliti.M. kedudukan stilistik sebagai penelitian sesuatu gaya istimewa dalam eksposisi dan pembentukan satu penyusunan diksi serta struktur kalimat yang mencerminkan keperibadian atau idiosinkrasi penulisnya. juga digunakan untuk menghuraikan penerimaan dan penghargaan pembaca atau khalayak terhadap sesebuah karya. . seseorang penulis didorong oleh pelbagai keadaan dan rangsangan yang berlaku di sekelilingnya. Latihan: 1. -Keenam. (1976:7). -Aspek bahasa dapat menjelaskan kesan penggunaan sesuatu bahasa sama ada dapat difahami. -Kelima. Perbezaan ini disebabkan oleh beberapa faktor antaranya pengalaman. -Dalam sesebuah karya sastera yang pelbagai genre itu terdapat pelbagai jenis dan kategori perkataan dan ayat yang digunakan. sikap dan keperibadian penulis -Keempat.

• Terdapat beberapa unit tertentu yang dicantumkan menjadi satu susunan yang sempurna dari segi strukturnya (klausa. kata). 2. Bahasa apa pun di dunia ini mempunyai sifat-sifat yang tersendiri. 3. Bahasa sebagai satu sistem • Bahasa mempunyai susunan yang tertentu. Boleh menjelaskan sifat-sifat bahasa itu secara tepat. susunan perkataan . Bahasa itu bersifat arbitrari . • sebagai contoh : BAHASA MELAYU buku itu sebuah buku merah pensel ini BAHASA INGGERIS that car (kereta itu) three red books (tiga buah bukuyang merah) the beautiful book (buku yang cantik itu) 2. Bahasa bersifat dinamis • Bahasa adalah berubah dan berkembang selagi penuturnya bergaul dan berinteraksi dengan manusia lain. • Setiap bahasa mempunyai bahasa masing-masing. 1. Hasil Pembelajaran. ayat. Menguasai dan memahami perbezaan sifat-sifat bahasa itu. • Tidak semua pencatuman unit-unit itu boleh dilakukan. • Sistem yang dimaksudkan ialah aturan. nahu atau bentuk sintaksis. struktur dan tatabahasanya tidak berubah. • Walaupun begitu. sama ada dalam bentuk bunyi-bunyi perkataan. • Pertembungan kebudayaan.TAJUK 6: SIFAT BAHASA Sinopsis Tajuk 6 ini membincangkan sifat-sifat bahasa menurut Teori Noam Chomsky Menurut Teori Noam Chomsky. 1. • Sistem itu telah ditetapkan oleh susunan bahasa. melainkan mengikut caracara tertentu. pertembungan manusia dengan manusia lain menyebabkan pertambahan dan pengurangan perbendaharaan kata sesuatu bahasa itu.

• Proses komunikasi ialah adanya maklumat yang hendak di sampaikan oleh penutur kepada pendengar. 4. • Tidak semestinya ada hubungan antara bunyi yang dilafazkan dengan bendabenda yang dimaksudkan. Latihan: 1. Sesuatu perkataan yang diujarkan mempunyai maksud. Bahasa itu linear • Bunyi-bunyi itu dihasilkan satu demi satu. termasuklah benda-benda yang berada di sekitarnya. – butir pertuturan : tajuk percakapan antara penutur dengan pendengar sama ada terdiri daripada hal-hal peribadi atau rasmi. ’l’. • Sebagai contoh untuk menyebut kalam . bunyi-bunyi yang dihasilkan ialah ‘k’. – pendengar : orang yang dilawan bercakap.Bahasa ialah kepunyaan . • Ini dikatakan linear di mana apa yang ingin dituturkan disebut satu demi satu untuk melambangkan sesuatu bunyi. ’ a’. Bahasa mempunyai makna Makna bererti yang dimaksudkan dan yang dipercakapkan. • Oleh kerana sifat-sifat arbitrari inilah maka kita dapati tiap-tiap bahasa mempunyai perkataan yang berlainan bagi benda-benda sama. iaitu dengan pergerakan alat-alat artikulasi satu demi satu. huraikan sifat-sifat bahasa dengan jelas. ’a’. • • 6. 5. – tempat : situasi sekeliling dimana pertuturan itu mengambil tempat. Sebagai contoh: • dalam Bahasa Melayu itu dipanggil “pintu” • dalam Bahasa Inggeris dipanggil “door” • “puerta” dalam Bahasa Sepanyol. • Faktor yang mengubah bahasanya. dan ‘m’. TAJUK 7 : VARIASI BAHASA Sinopsis Tajuk 7 ini membincang dan menjelaskan bentuk-bentuk bahasa yang digunakan bagi maksud yang sama berdasarkan situasi tertentu.• Arbitrari ialah pertalian sesuatu bentuk atau lambang dalam bahasa dengan makna yang diberikan secara kebetulan dan ditentukan oleh budaya sesuatu masyarakat. Dengan memilih contoh-contoh yang sesuai. Bahasa sebagai alat berkomunikasi.

Menghurai dan menjelaskan variasi-variasi bahasa. misalnya bahasa . dan makin banyak pula perbezaan yang wujud dari segi penggunaannya. — Demikian juga terdapat variasi-variasi bahasa Melayu yang wujud oleh sebab faktorfaktor sosial. — Hakikat bahasa dan variasi-variasinya sudah lama diakui oleh ahli-ahli bahasa. Pahang. Namun apabila mereka merujuk sesuatu bahasa tertentu. di Semenanjung Tanah Melayu sahaja sudah terdapat berbagai-bagai dialek. — Demikian juga halnya dengan bahasa Melayu. Perak dan Johor. Negeri Sembilan. makin luas daerah penyebaran bahasa itu dan makin banyak perbezaannya. Makin besar jumlah penuturnya. Melaka. Melihat pengaruh variasi bahasa itu mempengaruhi kehidupan masyarakat. — Bahasa ialah kepunyaan masyarakat yang menuturkannya. di Semenanjung Tanah Melayu sahaja sudah terdapat berbagai-bagai dialek. dan makin banyak pula perbezaan yang wujud dari segi penggunaannya. Terengganu. Dalam konteks Malaysia.masyarakat yang menuturkannya. dan kedudukan sosioekonomi penutur yang berbeza-beza penggunaannya. Pahang. Terengganu. Perak dan Johor. Variasi Bahasa. — Halliday (1968) menjeniskan bahasa kepada dua aspek iaitu : — Pengguna – orang yang menggunakan sesuatu bahasa dan — Penggunaan – kesesuaian jenis bahasa yang digunakan dengan keadaan atau situasi bahasa itu digunakan. seperti dialek Kelantan. makin luas daerah penyebaran bahasa itu. Negeri Sembilan. seperti dialek Kelantan. — Aspek ini lebih menekankan kepelbagaian daerah untuk bahasa yang sama dan bukannya perbandingan fitur antara dua bahasa. — Demikian juga halnya dengan Bahasa Melayu. kosa kata dan tatabahasa. Makin besar jumlah penuturnya. Dalam rangka Malaysia. — Bahasa ialah kepunyaan masyarakat yang menuturkannya. — Variasi bahasa bermaksud perbezaan bentuk-bentuk bahasa yang digunakan bagi maksud yang sama berdasarkan situasi tertentu — Variasi bahasa merupakan suatu pengkajian terhadap fitur bahasa yang berbeza secara semantik apabila kita membandingkan kumpulan penutur berbeza atau suatu kumpulan penutur yang sama dalam keadaan yang berbeza. seperti latar belakang pendidikan. Makin besar jumlah penuturnya. — Variasi bahasa ditentukan oleh faktor teknikal bahasa iaitu sebutan. makin luas daerah penyebaran bahasa itu. Melaka. 2. jenis pekerjaan. Hasil Pembelajaran 1.

variasi yang dipilih untuk mewakili satu bahasa secara menyeluruh itu disebut bahasa standard atau bahasa baku. bukannya suara. yang walaupun mempunyai berbagai-bagai kelainan. — Dialek merupakan variasi bahasa apabila variasi bahasa itu masih difahami oleh pengguna dalam sesuatau masyarakat bahasa walaupun ada pembahagian geografi . cabang Nusantara. Bahasa Isyarat — Bahasa isyarat adalah bahasa yang mengutamakan komunikasi manual. — Daripada beberapa variasi satu bahasa. — Tiap-tiap pihak harus gugurkan ciri-ciri kedaerahan masing-masing dan guna sedikit sebanyak variasi bahasa yang bersifat bahasa melayu umum. Variasi bahasa ini dikenali sebagai dialek. — Dialek kawasan ialah variasi bahasa yang berkaitan dengan pengguna dalam sesuatu kawasan. Sumatera. jawa. . untuk berkomunikasi. Variasi Bahasa (Dialek) — Perkataan 'dialek' berasal daripada bahasa Yunani iaitu 'dialektos' iaitu perkataan yang pada mulanya digunakan dalam hubungannya dengan bahasa Yunani pada waktu itu. yang dari segi sejarahnya berasaskan dialek bahasa Melayu Johor Riau. — Variasi ini. — Terdapat 3 jenis variasi iaitu variasi daerah. dalam semua situasi rasmi seperti dalam ucapan-ucapan. sosial dan stilistik. masih terdiri daripada satu keseluruhan. — Bahasa Melayu baku ialah variasi yang digunakan apabila orang-orang daripada berbagai-bagai dialek di negara ini berkumpul dan berbincang. Dikaitkan dengan rumpun bahasa Austronesia. satu variasi tertentu dipilih sebagai mewakili bahasa tersebut dan variasi inilah yang menjadi ukuran apabila kita merujuk sifat umum bahasa tersebut. ialah variasi yang digunakan dalam sistem pendidikan (bahasa sekolah).mereka mempunyai gambaran tentang satu kesatuan bahasa. tatabahasa. dan gerak bibir. Cabang Nusantara mempunyai 200 hingga 300 bahasa dalam 16 golongan seperti Filipina. mesyuarat dan persidangan dan dalam media massa. Kalimantan dan sebagainya. — Dialek ialah variasi daripada satu bahasa tertentu yang dituturkan oleh sekumpulan penutur dalam satu-satu masyarakat bahasa. — Dalam bidang ilmu bahasa. — Dialek mempunyai bentuk tertentu. Tujuannya supaya mudah difahami. tetapi perbezaannya tidaklah begitu besar untuk dianggap sebagai satu bahasa yang lain. dituturkan dalam kawasan tertentu dan berbeza daripada bentuk yang standard/ baku dari segi sebutan. bahasa tubuh. dan penggunaan kata-kata tertentu.Melayu atau bahasa Inggeris. yang sekarang dikenal sebagai bahasa Melayu baku.

yang memerlukan khidmat jurubahasa apabila berurusan dengan mereka yang tidak memahami bahasa berkenaan. tetapi menggunakan bahasa isyarat yang sama. serta ekspresi wajah untuk mengungkapkan fikiranmereka. Ada negara-negara yang memiliki bahasa tulis yang berbeza (contoh: Inggeris dengan Sepanyol). Latihan: Dengan memilih cerpen yang sesuai. lengan. — Persekutuan Orang Pekak Malaysia (MFD) menubuhkan Pusat Latihan Malaysian Sign Language (MySL) yang digerakkan melalui sumbangan Yayasan Tan Sri Othman Yeop mensasarkan melatih 100 jurubahasa dalam tempoh lima tahun. dan tubuh. Amerika Serikatdan Inggeris meskipun memiliki bahasa tulis yang sama tetapi memiliki bahasa isyarat yang berbeza (American Sign Language dan British Sign Language). orientasi dan gerak tangan. — Ini adalah salah satu cara untuk mereka berkomunikasi antara satu sama lain. biasanya dengan mengkombinasikan bentuk tangan. . Hal yang sebaliknya juga berlaku. — Biasanya bahasa isyarat ini hanya digunakan oleh mereka yang mempunyai kecacatan seperti bisu dan pekak.— Kaum tunarungu adalah kelompok utama yang menggunakan bahasa ini. — Bahasa isyarat berbeza di negara-negara yang berbahasa sama. — Golongan pekak dan bisu di negara ini menggunakan kaedah Bahasa Isyarat Malaysia (BIM). analisis penggunaan variasi bahasa yang digunakan dalam cerpen tersebut. — Bahasa isyarat unik dalam jenisnya di setiap negara. Contohnya.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->