TAJUK 1

(SEJARAH PERKEMBANGAN LINGUISTIK)

Sinopsis Tajuk ini membincangkan tentang sejarah perkembangan ilmu linguistik yang bermula pada tahun 500 SM hingga ke zaman moden. Sejarah pengkajian ilmu linguistik bermula pada zaman Yunani, zaman Iskandariah, zaman Rom, zaman pertengahan, zaman Peralihan (Renaissance), zaman Arab, zaman India, zaman Linguitik perbandingan dan zaman linguistik moden. HASIL PEMBELAJARAN 1. Menyusur galur sejarah perkembangan ilmu linguistik. 2. Menghuraikan sejarah ilmu linguistik zaman Yunani, Iskandariah, Rom, Arab, India hingga zaman moden abad ke 20 Tahukah anda bila kajian bahasa bermula? Berdasarkan catatan awal sejarah ilmu linguistik, kajian tentang bahasa telah berlaku seawal 800 tahun sebelum masihi yang berlaku di India. Walau bagaimanapun titik permulaan kajian ilmu linguistik dipercayai berlaku pada zaman Yunani. Hal ini ada kaitannya dengan penemuan kegiatan kajian orang-orang India yang didasarkan kepada hasil kajian Panini telah diwartakan pada abad ke-17. Kehebatan orang Yunani dalam kajian bahasa adalah berdasarkan bukti dalam bentuk catatan yang dikaji pada zaman linguistik yang bermula di Eropah. 1.1 Zaman Yunani, Zaman Iskandariah, Zaman Rom Dalam sejaran ilmu linguistik, golongan pertama yang bergiat dalam bidang pengkajian bahasa ialah orang-orang Yunani.Tamadun Yunani merupakan satu tamadun terawal yang wujud di atas muka bumi ini. Kehebatan tamadun ini merangkumi semua aspek seperti bahasa, ekonomi, budaya dan politik. Kegiatan dalam pengkajian bahasa bermula kira-kira 500 tahun sebelum masihi. Disebabkan seluruh kehidupan mereka dibendung oleh falsafah, maka kajian mereka tentang bahasa banyak dipengaruhi oleh pemikiran yang berbentuk falsafah. Falsafah bahasa bermula pada zaman praSocrates, iaitu pada abad ke-6 sebelum masihi. Falsafah Bahasa merupakan satu teras kepada bermulanya satu falsafah yang menjadi pegangan dan kekuatan masyarakat ketika itu Untuk pengetahuan anda, tokoh hebat dalam pengkajian bahasa pada zaman Yunani ialah Plato dan Aristotle, iaitu murid Plato. Plato (427 – 347) merupakan ahli falsafah pertama yang mengenal pasti dan menyelidik bahasa sebagai suatu masalah dan persoalan melalui karyanya yang berbentuk dialog, iaitu Cratylus. Dialog Cratylus telah mencetuskan kontroversi berabad-abad lamanya, iaitu antara kumpulan analogis yang mempercayai bahawa bahasa bersifat alamiah,

iaitu pertuturan. . iaitu kata penghubung. Beliau menganggap bahawa bahasa itu sebagai suatu juzuk dunia. Walau bagaimanapun sumbangan mereka amat penting kerana hasil tulisan mereka menjadi rujukan kepada semua pengkaji bahasa selepas zaman itu. Plato telah menimbulkan persoalan adakah ketepatan sesuatu nama berasaskan tabii dan realiti atau konvensyen. tetap dan dapat diperoleh dalam tulisan yang menjadi subjek tatabahasa dan sebagai cara menunjukkan apa-apa sahaja yang ada di dunia yang menjadi subjek logika. Pada era ini ahli bahasa mula meneroka bahasa termasuk tatabahasa vernakular. Mereka turut mengkaji sistem fonetik dan membahagikan perkataan kepada adverb. Beliau juga menyelidik tentang tatabahasa yang membezakan antara kata nama dengan kata kerja. namun penumpuan bahasa pada waktu ini lebih kepada aspek lisan. iaitu ayat yang merupakan satu unit deskriptif yang terdiri daripada turutan-turutan perkataan yang mempunyai makna. Iskandariah menjadi pusat perkembangan kesusasteraan dan linguistik tamadun Yunani. Secara umumnya. khususnya untuk retorik dan puisi. Aristotle merupakan sarjana yang mula-mula mengakui tentang adanya sistem kala atau tensedalam bahasa Yunani. Mereka kurang menyumbang kepada perkembangan ilmu baharu berkenaan bahasa. Gagasan lain yang dikembangkan oleh Aristotle ialah fungsi bahasa sebagai alat. Tahukah anda bahawa mereka mengambil ilmu bahasa Yunani dan membuat kajian dalam bahasa Latin. 1. ganti nama dan kata depan. Sekarang kita beralih pula kepada Zaman Iskandariah. Anggapan mereka bahawa hasil tulisan itu baik sekiranya bahasa dan hasil tulisan itu tepat dan kurang kesalahan tatabahasa.2 Zaman Pertengahan. Beliau memperkembang dan memperdalam pemikiran tentang falsafah bahasa yang diasaskan oleh Plato. Zaman ini bermula pada abad ketiga tahun masihi. Plato telah meletakkan fungsi kata nama sebagai subjek kepada predikat dan kata kerja sebagai penerangan kepada perbuatan. Orang Rom telah mengambil alih bidang bahasa setelah tamadun Yunani runtuh.nalar dan logis dengan kumpulan anomalis yang berpegang kepada kepercayaan bahawa bahasa tidak nalar sepenuhnya. Zaman India Sekarang kita akan membincangkan sejarah perkembangan linguistik zaman pertengahan yang dikenali juga sebagai zaman Renaissance. Kita telah selesai membincangkan tentang sejarah perkembangan linguistik zaman Yunani. Sebagai sebuah tanah jajahan Yunani. Jika dikaji perkembangan bahasa pada zaman ini lebih kepada perubahan sistem bahasa daripada tamadun Yunani kepada bahasa Latin. Para pengkaji pada zaman ini menggunakan ilmu bahasa sebagai satu elemen untuk mengukur kualiti sesuatu bahasa. Namun demikian. iaitu berdasarkan persetujuan masyarakat. Ilmu linguistik terus berkembang pada zaman Aristotle tahun 384 – 322 sebelum masihi dengan menambah satu lagi pembahagian dalam tatabahasa. Sekarang kita akan membincangkan sejarah perkembangan linguistik zaman Rom. Para sarjana turut memperkenalkan bidang sintaksis. Bahasa pada era ini masih kekal kepada fungsi kesusasateraan. kaedah kajian mereka lebih bercorak logik dan bukannya saintifik. anda dapati bahawa kajian mengenai bahasa pada era Yunani lebih tertumpu kepada tatabahasa.participal. Zaman Arab.

Kajian pada era ini lebih sistematik dan menekankan kepada sinkronis dan diakronis. Hukum baharu mula wujud yang dikenali sebagai hukum R-G-L dan R-D-L. . Sekarang mari kita bincang pula perkembangan linguistik zaman Arab. iaitu bahasa adalah baka dan satu fenomena sosial.3 Zaman Linguistik Bandingan dan Linguistik Moden Untuk pengetahuan anda. iaitu sekitar abad ke-19. Kajian mereka tertumpu kepada sumber al-Qur’an dan hasilnya perkembangan ilmu fonetik semakin pesat dan hampir menjadi sempurna serta terciptanya kamus lengkap untuk dijadikan bahan rujukan. 1. Tamadun ini turut mengiktiraf bahawa bahasa berasal daripada satu bahasa yang sama. Perbincangan seterusnya ialah sejarah perkembangan linguistik zaman India. Sebagai mengakhiri perbincangan tajuk 1 ini. morfologi dan sintaksis. Tugasan: Buat catatan nota dalam bentuk grafik tentang sejarah perkembangan linguistik sejak sebelum masihi hingga ke zaman moden. Pada era ini bahasa Sanskrit digunakan dengan meluas dan memberikan kesan besar kepada ilmu linguistik. Mereka turut mengkaji pertalian dan hubungan antara satu bahasa dengan bahasa yang lain. Para pengkaji turut mengeluarkan satu teori baharu. Tahukah anda bahawa kesan daripada kajian ini wujudnya rumpun-rumpun bahasa daripada semua bahasa di dunia. Mereka juga dapat mengesan hubungan satu bahasa dengan bahasa lain terutama bahasa Inggeris. marilah sama-sama kita lihat sejarah perkembangan linguistik zaman moden sekitar abad ke-20. Mereka mendapati bahawa hubungan bahasa bukan melalui peminjaman atau kebetulan tetapi wujud daripada satu rumpun yang sama. zaman ini dikatakan sebagai permulaan kepada linguistik moden. Golongan zaman pertengahan ini menolak bahasa luar atau bahasa pinjaman. iaitu bahasa berisolasi. berimbuhan dan bahasa berfleksi. hampir semua bahasa memiliki perkataan yang hampir sama dan maksud perkataan juga hampir sama. Ahli bahasa zaman ini turut mengasingkan bahasabahasa di dunia kepada tiga kelompok. iaitu antropologi dan sosiologi. Bahan kajian turut berubah daripada tradisi bahasa Inggeris kepada kitab Rig-Veda. Hal ini dapat dibuktikan melalui kajian. Kajian mereka lebih baik daripada Yunani dari aspek fonetik. kelainan logika dalam bahasa dan hubungan antara bahasa mula berkembang. Pengkajian ilmu bahasa pada zaman ini lebih cenderung kepada linguistic deskriptif atau linguistik huraian. Kebanyakan ahli fikir yang lahir pada zaman ini ialah sarjana Islam yang sentiasa mendapat sokongan daripada pemimpin mereka. Pendekatan kajian bahasa berdasarkan bukti nyata. Pada zaman ini bahasa berkembang pesat di Baghdad sebagai sebuah pusat ilmu di dunia. Tahukah anda bahawa sumbangan terpenting ahli-ahli bahasa zaman ini ialah kejayaan mereka membawa pembaharuan dalam ilmu bahasa dan mula mengkaji bahasa secara saintifik. Hal ini disebabkan Eropah mengalami zaman gelap. Bidang bahasa mula berkembang dengan wujudnya bidang baharu. Gunakan bahasa sendiri menunjukkan anda faham apa yang dibincangkan.Anda harus ingat bahawa pada era ini juga teori sebab musabab.

1 Pemikiran Edward Sapir Dalam Bidang Linguistik · Edward Sapir (1884 – 1939) seorang sarjana linguistik struktural dan antropologi dari Amerika pada awal abad ke-20. · Rumusan hasil pemikiran beliau tiada bahasa yang sempurna. iaitu bersifat arbitrari untuk menyampaikan perasaan dan fikiran. TAJUK 2 : PEMIKIRAN DALAM LINGUISTIK Sinopsis Tajuk dua ialah pemikiran dalam linguistik. . · Beliau berpendapat psikologi mendasari pengkajian bahasa dalam sains. Leonard Bloomfield dan pemikiran Ferdinand de Saussure.Bincangkan sumbangan Plato dan Aristotle kepada perkembangan ilmu linguistik sehingga kini. Mereka merupakan tokoh linguistik yang banyak memberi sumbangan kepada perkembangan ilmu bahasa melalui hasil kajian secara empirikal. bahasa ialah sistem manusiawi yang instingtif. Tajuk ini meliputi tiga subtajuk. Kesimpulan kajian beliau mendapati bahawa struktur bahasa merupakan unsur yang menentukan sturktur pemikiran manusia. Buku beliau bertajuk Language berbeza dengan Bloomfield kerana menggunakan pendekatan antropologi yang melihat bahasa dari segi fungsinya dalam masyarakat. Hasil Pembelajaran (i) Menghuraikan aliran pemikiran tokoh-tokoh lingustik mengiku zaman (ii) Menghargai sumbangan tokoh-tokoh dalam perkembangan ilmu bahasa sejak zaman awal hingga zaman moden (iii) Membuat banding beza bentuk pemikiran antara tokoh-tokoh linguistik Kerangka Tajuk Hasil pemikiran de Saussure telah melayakkan beliau diberikan jolokan sebagai “Bapa Linguistik Moden” Hasil pemikiran Bloomfield telah menghasilkan teori behaviourisme Hasil pemikiran Edward Sapir dapat diterokai melalui bukunya bertajuk Language (1881) 1. Beliau mengkaji hubungan bahasa dengan pemikiran manusia dari aspek psikologi. · Menurut beliau. bahasa akan sentiasa berubah. iaitu pemikiran Edward Sapir.

Linguistik sinkronis mengkaji bahasa pada suatu masa tertentu. maka bahasapun dapat dilahirkan sebagai gerak balas atau respons terhadap rangsangan itu. iaitu suatu kenyataan yang menunjukkan bahawa semua bahan kajian hendaklah dapat diperhatikan dan dianalisis secara empirikal. Beliau memperlihatkan konsep saintifik dalam kajiannya.3 Pemikiran Ferdinand de Saussure Dalam Bidang Linguistik · Ferdinand de Saussure (1857 – 1913) ialah orang pertama mengasaskan ilmu linguistik moden. · De Saussure merupakan orang pertama yang mengemukakan konsep ‘langue’ dan ‘parole’. Karya agung beliau ini adalah hasil daripada usaha pelajar-pelajarnya yang telah mengumpul dan menyusun semula bahan-bahan kuliah sehingga terhasilnya buku tersebut yang kemudian diterjemahkan ke dalam bahasa Inggeris pada tahun 1959.1. Dengan kata lain. · Dalam sejarah ilmu linguistik moden. · Ketokohan beliau adalah hasil penelitiannya sehingga menerbitkan buku bertajuk Couse de Linguistique Generale pada tahun 1915. Huraikan dengan ringkas menggunakan ayat sendiri sumbangan dan kesan teori behaviourisme terhadap pengajaran dan pembelajaran bahasa. · Rumusan beliau. sekiranya tingkah laku manusia lain berpunca daripada adanya rangsangan ataustimulus. Langue bermaksud loghat atau dialek dan parole bermaksud ciri-ciri bahasa yang dituturkan atau diucapkan oleh individu dalam masyarakat. ayat-ayat itu tersusun di dalam otak dan dikeluarkan apabila adanya rangsangan. Tugasan : Buat banding beza dalam bentuk grafik antara pemikiran de Saussure dengan Bloomfield. iaitu secara sinkronis dan diakronis.2 Pemikiran Leonard Bloomfield Dalam Bidang Linguistik · Bloomfield (1887 – 1949) merupakan ahli linguistik yang mempelopori teori behaviourisme yang berkait rapat dengan fahaman ahli psikologi dalam menghuraikan bahasa. 1. Buku beliau yang popular ialahLanguage (1933). Ketokohan beliau sebagai ‘Bapa Ilmu Linguistik Moden’ telah terbukti melalui penemuan-penemuan konsep dan pendekatan baharu dalam bidang bahasa secara moden. Beliau beranggapan bahawa bahasa sebagai pangkalan data ucapan yang boleh mengeluarkan segala unit bahasa. · Beliau juga beranggapan bahawa bahasa ialah satu tingkah laku manusia. Linguistik diakronis mengkaji bahasa dari segi sejarah yang dilalui oleh bahasa serta perubahan-perubahan yang dialami oleh sesuatu bahasa tersebut. beliau merupakan orang pertama yang mengemukakan dan menekankan peri pentingnya kajian bahasa dilakukan dari sudut yang berbeza-beza. .

ayat dan makna mula digunakan bagi mengajarkan bahasa kepada penutur bahasa asli dan juga bahasa asing. · Linguistik gunaan timbul apabila bidang linguistik bergabung dengan ilmu pendidikan dan psikologi. Tajuk ini meliputi tiga subtajuk. Linguistik Sejarah dan Linguistik Perbandingan serta Linguistik Kontekstual. bentuk kata. · Linguistik ini menghasilkan kaedah-kaedah mengajarkan bahasa dan bahanbahan mengajarkan bahasa. ejaan. · Deskripsi bahasa seperti sistem sebutan. · Linguistik gunaan juga dikenali sebagai linguistik terapan. iaitu Linguistik Am dan Linguistik Gunaan.1 Linguistik Umum dan Linguistik Gunaan · Linguistik umum disebut juga sebagai linguistik am. · Linguistik gunaan ini ialah satu cabang linguistik yang memanfaatkan teori. kaedah dan hasil kajian linguistik dalam mengajarkan bahasa dan menulis buku-buku teks. Hasil Pembelajaran (i) Menghuraikan tentang bidang ilmu linguistik (ii) Menghuraikan linguistik am atau umum. . linguistik sejarah. iaitu bidang yang mengkaji aspek-aspek teori Ilmu linguistik secara umum. linguistik perbandingan dan linguistik kontekstual (iii) Membincangkan bidang linguistik gunaan dan hubungannya dengan pengajaran bahasa. Kerangka Tajuk Pengenalan kepada bidang-bidang ilmu linguistik Linguistik gunaan dalam pengajaran bahasa Perbandingan antara bahasa dan ciri persamaan dan perbezaan antara bahasa Kepentingan linguistik sejarah dalam perkembangan ilmu linguistik 3. deskripsi. · Antara kaedah mengajarkan bahasa yang dicipta itu ialah kaedah terus yang mengajarkan bahasa dengan tidak menggunakan bahasa asli pelajarnya.TAJUK 3: BIDANG LINGUISTIK Sinopsis Tajuk tiga ialah bidang linguistik.

· Dalam meletakkan linguistik gunaan ke dalam pengajaran bahasa.· Ada aktiviti lain yang lazimnya juga dikaitkan dengan linguistik gunaan. dan perubahan-perubahan sistematik. . · Teknik asas linguistik perbandingan ialah “kaedah perbandingan” yang bertujuan untukmembandingkan sistem-sistem fonologi. iaitu secara deskriptif. · Kaedah glotokronologi mencadangkan penggunaan formula matematik untuk menentukan tarikh ketika kedua-dua bahasa itu berpisah. dijangka amat tetap. seseorang itu sudah mampu menghuraikan bentuk-bentuk dan peraturan sesuatu bahasa dan mengajarkan bahasa dengan baik. dan tidak rapat hubungannya. iaitu terjemahan dan perkamusan.2 Linguistik Sejarah dan Linguistik Perbandingan · Linguistik perbandingan (asalnya filologi perbandingan) ialah satu cabang linguistik sejarah yang membandingkan bahasa-bahasa supaya dapat menentukan perhubungan sejarah antara bahasa-bahasa itu. · Linguistik hubungan memeriksa kesudahan-kesudahan linguistik tentang hubungan antara penutur-penutur bahasa yang berbeza. 3. · Pada dasarnya. umpamanya dalam sistem-sistem fonologi atau morfologi. · Jika bahasa-bahasa berasal daripada leluhur yang amat jauh. berdasarkan peratusan perbendaharaan kata teras sebanyak 100 butir (kemudian 200) yang seketurunan dalam bahasa-bahasa yang dibandingkan. · Perkara yang dikendalikan dalam bidang ini ialah pembentukan konsep yang meliputi pendefinisian aspek dan kajian secara umum. setiap perbezaan antara dua bahasa yang berkait harus dapat diterangkan dengan amat munasabah. tetapi dalam modul ini kita hanya menyebut mengenai penggunaan linguistik dalam mengajarkan bahasa sahaja. · Linguistik gunaan ialah bidang yang mengumpulkan beberapa disiplin ilmu bahasa yang berhubungan dengan pengajaran bahasa. khususnya sebagaimana yang terbukti dalam kata-kata pinjaman. · Menentukan sifat umum yang ada pada semua bahasa secara universal. dan linguistik perbandingan bertujuan untuk membina semula bahasa-bahasa proto dan menentukan perubahan-perubahan yang telah berlaku pada bahasa-bahasa yang didokumenkan itu. sistem-sistem morfologi. kaedah perbandingan tidak begitu berguna. · Pengenalan linguistik gunaan sebagai suatu disiplin ilmu bahasa merupakan suatu usaha untuk menggunakan bahasa secara saintifik dan moden yang disebut juga sebagai sains gunaan. sintaksis. dan leksikon. cara dan kaedah tertentu yang digunakan dalam penghuraian bahasa. · Kaedah terawal untuk jenis ini ialah glotokronologi yang mencadangkan satu formula matematik untuk menentukan tarikh ketika kedua-dua bahasa itu berpisah. · “Perhubungan" membayangkan asal yang sama atau bahasa proto. · Terdapat juga cabang-cabang linguistik lain yang melibatkan pembandingan bahasa yang bukannya sebahagian linguistik perbandingan: · Tipologi bahasa membandingkan bahasa supaya dapat mengelaskannya mengikut ciri-ciri.

· Kajian perlu dilakukan secara sinkronik iaitu kajian secara terperinci dalam beberapa zaman atau masa dan tempat tertentu. dan antropologi linguistik merupakan sains sosial yagn mengkaji interaksi – interaksi linguistik dengan masyarakat pada keseluruhannya. Bincangkan bidang linguistik gunaan dalam pengajaran bahasa. . • Psikolinguistik dan neurolinguistik menggabungkan sains perubatan dengan linguistik. linguistik antropologi. linguistik pengiraan. · Perbandingan dilakukan antara beberapa aspek tertentu sahaja atau seluruh aspek bahasa yang dibandingkan itu. Buat perbandingan antara linguistik sejarah dengan linguistik perbandingan. · Bidang ini juga mengkaji perubahan-perubahan dan asal usul(etimologi) sesuatu bahasa. · Kemudian. · Bidang ini juga mengkaji perubahan-perubahan bahasa serta asal usul atau etimologi sesuatu bahasa.3 Linguistik Kontekstual • Linguistik kontekstual ialah bidang yang linguistik berinteraksi dengan disiplindisiplin akademik yang lain. · Kajian tertumpu kepada lebih dari satu zaman. bidang-bidang linguistik antara disiplin mengkaji bagaimana bahasa berinteraksi dengan dunia. kajian perlu dilakukan secara diakronik. • Sosiolinguistik. Bidang-bidang linguistik merentasi disiplin termasuk pemerolehan bahasa. linguistik evolusi. serta sains kognitif. 2. Sedangkan linguistik teori teras mengkaji bahasa sematamata untuk tujuan sendiri. Tujuan Linguistik perbandingan adalah untuk melihat ciri-ciri perbezaan dan persamaan antara bahasa yang sekeluarga.· Cabang kajian linguistik yang berusaha untuk memperlihatkan perkembangan sesuatu bahasa dari segi sejarah yang dilalui melalui masa iaitu dari zaman kemunculannya hinggalah ke suatu tahap yang tertentu. • Analisis wacana kritis ialah bidang yang retorik dan falsafah berinteraksi dengan linguistik. iaitu membuat perbandingan bagi menentukan perubahan dan perkembangan yang berlaku di dalam bahasa tersebut. Hal ini disebabkan huraian yang lengkap diperlukan tentang aspek-aspek yang dibandingkan itu 3. · Linguistik perbandingan lebih dikenali sebagai bidang kajian yang membandingkan antara bahasa yang sekeluarga. · Linguistik sejarah atau historis ialah cabang ilmu linguistik yang berusaha untuk memperlihatkan perkembangan bahasa dari segi sejarah yang dilaluinya melalui masa. Tujuan linguistik histori adalah untuk mengetahui proses dan perkembangan bahasa dari masa lampau hingga kini. yakni bahasa seketurunan daripada bahasa induk. Linguistik ini memperlihatkan hubungan yang erat dengan linguistik huraian. Tugasan: 1.

Ø Linguistik kontekstual ialah bidang yang melihat bagaimana linguistik berinteraksi dengan disiplin-disiplin akademik yang lain.Yang membawa maksud. Dewan Bahasa dan Pustaka. 1968 . Linguistik adalah suatu ilmu pengkajian bahasa yang dilakukan secara saintifik. struktur dan penggunaan bahasa dalam fungsifungsi sosial. Menjelaskan perhubungan antara bahasa dan masyarakat. 2. Definisi kontekstual: Menurut Kamus Dewan (edisi keempat). 2.Yang berkenaan. Lyons. bidang-bidang linguistik antara disiplin mengkaji bagaimana bahasa berinteraksi dengan dunia. Hasil Pembelajaran: 1. Dewan Bahasa dan Pustaka. ada hubungan atau kaitan langsung. Kuala Lumpur 2005). relevan. Menurut John Lyons (1968). Menjelaskan bahawa linguistik ialah pengajian ilmu bahasa. Linguistik Kontekstual Menurut J. Linguistik adalah satu bidang yang mengkaji bahasa secara saintifik Menurut Kamus Dewan (edisi keempat). Kontekstual membawa pengertian: 1. Berkaitan dengan bahasa.Tajuk 4: LINGUISTIK KONTEKSTUAL Sinopsis: Tajuk empat ialah tajuk yang melihat bagaimana linguistik berinteraksi dengan disiplindisiplin akademik yang lain. Sedangkan linguistik teori teras mengkaji . mengikut konteks. 2. Mengenalpasti aspek-aspek bahasa. Menurut Kamus Dwibahasa (1981). Linguistik ialah1. kebudayaan dan masyarakat. Sedangkan linguistik teori teras mengkaji bahasa sematamata untuk tujuan sendiri. Kontekstual ialah-Berkaitan dengan atau menurut konteks: penyelidikan sastera dari segi dapat merencanakan perkembangan sastera. makna dan kepentingan (meaningful). Kajian saintifik tentang bahasa. Kuala Lumpur 2005).

Pengertian Antropologi Menurut etnologinya kata antropologi berasal dari kata yunani “Antropo” yang bererti manusia dan “logy” atau “logos” bererti ilmu yang mempelajari. dialek dan bentuk-bentuk gaya yang dibezakan oleh perihal taraf pemakai-pemakainya. Kesimpulannya. penerimaan istilah akuntasi dalam kalangan ahli ekonomi. Antropologi Linguistik v Satu cabang yang mengkaji hubungan antara bahasa dan budaya terutama untuk mengamati bagaimana bahasa itu digunakan sehari-hari sebagai alat dalam tindakan bermasyarakat. kriteria dan persepsi kesantunan berbahasa. kata sapaan yang ditinjau dari perpaduan sosial dan jarak sosial antara penutur. kebudayaan dan penggunaannya dalam sesebuah masyarakat yang tertentu. Pada prinsipnya. sosiolinguistik mengkaji berbagai bahan sosio-budaya yang berhubung dengan aspek-aspek linguistik seperti perhubungan sosial harian yang berkaitan pula dengan kebudayaan. ia mengkaji mengenai aspek-aspek linguistik yang melihat aspek bahasa. mantra dan pelbagai istilah lain lagi. struktur dan penggunaan bahasa yang ada dengan fungsi-fungsi sosial. iaitu satu perihal yang melibatkan apa yang dinamakan “perancangan bahasa” dalam menegakkan identiti sesebuah negara. Secara mudah. sosiolinguistik adalah bidang yang memperlihatkan pertalian antara bahasa dengan masyarakat. pengungkapan jati diri secara sosial melalui grafiti. kumpulan sosial. Merupakan satu kajian yang sangat luas dan pelbagai meliputi bermacam-macam perkara seperti fungsi bahasa. . Sosiolinguistik Sosiolinguistik adalah bidang yang mengkaji perhubungan di antara bahasa dan gejalanya dalam masyarakat. peranan bahasa. Cenderung berfokus kepada variasi bahasa yang muncul dalam masyarakat yang kebiasaanya dipengaruhi oleh stratifikasi sosial dalam masyarakat. masyarakat. bahasa.bahasa semata-mata untuk tujuan sendiri. bidang-bidang linguistik antara disiplin mengkaji bagaimana bahasa berinteraksi dengan dunia. Fungsi linguistik memperkatakan tentang perkara-perkara seperti perbandingan di antara bahasa rasmi dengan bahasa vernakular yang tidak rasmi. pelacakan bahasa rahsia bajak laut.

2. Stilistik Menurut Abdullah Hassan (1990) -Stilistik atau sylistics adalah ilmu tentang stail atau gaya yang dihubungkan dengan pemakaian atau penggunaan bahasa -Fokus dan penekanan terhadap aspek kebahasaan -Ilmu tersebut muncul dalam bidang linguistik dan diperluas dalam bidang kesusasteraan yang menggunakan bahasa sebagai wahana pengucapan. Hasil Pembelajaran 1. Huraikan cabang-cabang linguistik kontekstual. menetap dan bergaul dengan etnik berkenaan sehingga kadang-kadang membawa kepada perkahwinan dan jangka masa yang lama. Perbezaan dari segi gaya dan laras bermula daripada bentuk yang paling formal kepada bentuk yang agak formal. . Melihat aspek-aspek kehidupan penutur yang tertentu dan seterusnya melihat bagaimana suasana kehidupan dan sistem nilai yang dipegang oleh para penutur mempengaruhi cara mereka berbahasa. Perlakuan bahasa bergantung kepada keadaan dan partisipasi sesuatu pertuturan. v Participant observation merujuk kepada seseorang yang dihantar kepada sesuatu etnik. pertalian bahasa dengan kumpulan-kumpulan etnik. Mengenal pasti prinsip-prinsip stilistik. TAJUK 5 : STILISTIK Sinopsis Tajuk 5 ini melihat variasi bahasa yang bersistem yang wujud dalam sesuatu bahasa yang dituturkan oleh seorang penutur. Linguistik Antropologikal Mengkaji hubungan di antara bahasa dan budaya. Latihan: 1. Melihat bagaimana keberkesanan stilistik mempengaruhi bahasa. v Salah satu cara atau kaedah yang dapat digunakan untuk melihat pemakaian bahasa dalam konteks sosial budaya secara terperinci adalah participant observation.v Adakala disebut etnolinguistik iaitu bidang yang dikatakan memberi penumpuan kepada perhubungan di antara bahasa dengan penyelidikan primitif.

-Kedua. -Rene Wellek dan Austin Warren (1966:182)-stilistik meneliti penggunaan bahasa yang menyimpang daripada norma dan berusaha menemukan fungsi estetik. Stilistik dari sudut Sastera -Kajian terhadap keseluruhan karya yang berpusat kepada penggunaan bahasa. -Perbezaan dari segi gaya dan laras bermula daripada bentuk yang paling formal kepada bentuk yang agak formal. -Ketiga. -Cabang linguistik gunaan atau terapan. pendekatan stilistik membincangkan aspek tema seperti yang sering dibicarakan dengan menggunakan pendekatan struktural. -Analisis itu tidak sahaja dalam lingkungan pengaplikasian bahasa tetapi menjangkaui kepersisan bakat berbahasa penulisnya. khasnya bergantung kepada keadaan dan partisipasi sesuatu pertuturan. Pengenalan am Stilistik Bahasa.-Kesan penerapan daripada disiplin linguistik tercerminnya ilmu gaya yang membezakan gaya sastera dan gaya bukan sastera. penggunaan pendekatan stilistik berhasil memperlihatkan gaya keperibadian seseorang penulis. -Namun. -Analisis karya sastera merupakan suatu huraian tentang bakat dan kebolehan mengarang bagi seseorang pengarang. Prinsip Stilistik -Pertama menganggap dan mengiktiraf bahasa sebagai punca kegiatan berkreatif dengan merujuk kepada kemampuan berbahasa sebagai satu anugerah dan bakat seseorang penulis. banyak maksud dan mempunyai makna simbolik. -Bermaksud bentuk variasi bersistem yang wujud dalam sesuatu bahasa yang dituturkan oleh seorang penutur. mudah dimengerti. -Pentafsiran makna ayat melibatkan makna yang mudah difahami. penelitian menggunakan pendekatan ini merujuk kepada aspek bahasa yang melibatkan ayat-ayat yang membina keseluruhan karya. . -Karya sastera ditandai kelainan dalam penggunaan gaya bahasanya untuk menimbulkan kesan artistik.

. -Penelitian yang dilakukan dengan menggunakan pendekatan stilistik ini akan menemukan gagasan bahawa terdapat unsur-unsur bahasa yang mendorong seseorang itu berkreatif.M. melalui pendekatan stilistik huraian terhadap pemilihan diksi. -Ketujuh. -Kelima. Perbezaan ini disebabkan oleh beberapa faktor antaranya pengalaman. -Keenam. pendekatan stilistik juga menekankan penelitian tentang penghasilan sesebuah karya. pendidikan. pendekatan stilistik selain digunakan untuk menganalisis proses penghasilan sesebuah karya. Huraikan prinsip-prinsip stilistik dan bagaimanakah stilistik itu mempengaruhi kehidupan masyarakat. -Semasa berkarya. pembentukan perkataan dan ayat dapat dilakukan. seseorang penulis didorong oleh pelbagai keadaan dan rangsangan yang berlaku di sekelilingnya. (1976:7). juga digunakan untuk menghuraikan penerimaan dan penghargaan pembaca atau khalayak terhadap sesebuah karya. -Pengetahuan dan ilmu yang bersangkutan dengan aspek kemasyarakatan iaitu bidang sosiolinguistik dan dialektologi perlu dikuasai oleh pengkaji atau peneliti. -Pengaplikasian kata dan diksi dari bahasa daerah atau tempatan dapat memperkaya perbendaharaan kata di samping merupakan satu gaya atau stail bagi seseorang penulis. mesej atau idealisme pengarang. -Aspek bahasa dapat menjelaskan kesan penggunaan sesuatu bahasa sama ada dapat difahami. sikap dan keperibadian penulis -Keempat. kedudukan stilistik sebagai penelitian sesuatu gaya istimewa dalam eksposisi dan pembentukan satu penyusunan diksi serta struktur kalimat yang mencerminkan keperibadian atau idiosinkrasi penulisnya. -Penulis mempunyai cara tersendiri. Latihan: 1. -Dalam sesebuah karya sastera yang pelbagai genre itu terdapat pelbagai jenis dan kategori perkataan dan ayat yang digunakan.-Murry J. menimbulkan keseronokan atau memberi kecelaruan dan kekaburan tanggapan kesan daripada penggunaan penanda dan petanda bahasa yang digunakan untuk mengungkapkan pemikiran. pendekatan stilistik membantu mereka memahami makna perkataan yang sukar serta ayat yang kompleks yang digunakan oleh pengarang.

TAJUK 6: SIFAT BAHASA Sinopsis Tajuk 6 ini membincangkan sifat-sifat bahasa menurut Teori Noam Chomsky Menurut Teori Noam Chomsky. melainkan mengikut caracara tertentu. • Pertembungan kebudayaan. susunan perkataan . • Walaupun begitu. • sebagai contoh : BAHASA MELAYU buku itu sebuah buku merah pensel ini BAHASA INGGERIS that car (kereta itu) three red books (tiga buah bukuyang merah) the beautiful book (buku yang cantik itu) 2. • Sistem yang dimaksudkan ialah aturan. 1. • Sistem itu telah ditetapkan oleh susunan bahasa. Bahasa sebagai satu sistem • Bahasa mempunyai susunan yang tertentu. pertembungan manusia dengan manusia lain menyebabkan pertambahan dan pengurangan perbendaharaan kata sesuatu bahasa itu. 3. Bahasa bersifat dinamis • Bahasa adalah berubah dan berkembang selagi penuturnya bergaul dan berinteraksi dengan manusia lain. • Terdapat beberapa unit tertentu yang dicantumkan menjadi satu susunan yang sempurna dari segi strukturnya (klausa. sama ada dalam bentuk bunyi-bunyi perkataan. 2. kata). 1. ayat. • Setiap bahasa mempunyai bahasa masing-masing. Bahasa apa pun di dunia ini mempunyai sifat-sifat yang tersendiri. • Tidak semua pencatuman unit-unit itu boleh dilakukan. struktur dan tatabahasanya tidak berubah. Boleh menjelaskan sifat-sifat bahasa itu secara tepat. Menguasai dan memahami perbezaan sifat-sifat bahasa itu. Bahasa itu bersifat arbitrari . Hasil Pembelajaran. nahu atau bentuk sintaksis.

• Faktor yang mengubah bahasanya. iaitu dengan pergerakan alat-alat artikulasi satu demi satu. ’a’. 5. – tempat : situasi sekeliling dimana pertuturan itu mengambil tempat. Bahasa itu linear • Bunyi-bunyi itu dihasilkan satu demi satu.Bahasa ialah kepunyaan . dan ‘m’. – pendengar : orang yang dilawan bercakap. • Tidak semestinya ada hubungan antara bunyi yang dilafazkan dengan bendabenda yang dimaksudkan. • Sebagai contoh untuk menyebut kalam . Latihan: 1. • • 6. bunyi-bunyi yang dihasilkan ialah ‘k’. • Oleh kerana sifat-sifat arbitrari inilah maka kita dapati tiap-tiap bahasa mempunyai perkataan yang berlainan bagi benda-benda sama. • Proses komunikasi ialah adanya maklumat yang hendak di sampaikan oleh penutur kepada pendengar. ’ a’. Dengan memilih contoh-contoh yang sesuai. TAJUK 7 : VARIASI BAHASA Sinopsis Tajuk 7 ini membincang dan menjelaskan bentuk-bentuk bahasa yang digunakan bagi maksud yang sama berdasarkan situasi tertentu. 4. Sebagai contoh: • dalam Bahasa Melayu itu dipanggil “pintu” • dalam Bahasa Inggeris dipanggil “door” • “puerta” dalam Bahasa Sepanyol. • Ini dikatakan linear di mana apa yang ingin dituturkan disebut satu demi satu untuk melambangkan sesuatu bunyi. ’l’.• Arbitrari ialah pertalian sesuatu bentuk atau lambang dalam bahasa dengan makna yang diberikan secara kebetulan dan ditentukan oleh budaya sesuatu masyarakat. Bahasa sebagai alat berkomunikasi. Sesuatu perkataan yang diujarkan mempunyai maksud. huraikan sifat-sifat bahasa dengan jelas. termasuklah benda-benda yang berada di sekitarnya. Bahasa mempunyai makna Makna bererti yang dimaksudkan dan yang dipercakapkan. – butir pertuturan : tajuk percakapan antara penutur dengan pendengar sama ada terdiri daripada hal-hal peribadi atau rasmi.

dan makin banyak pula perbezaan yang wujud dari segi penggunaannya. dan makin banyak pula perbezaan yang wujud dari segi penggunaannya. — Hakikat bahasa dan variasi-variasinya sudah lama diakui oleh ahli-ahli bahasa. Namun apabila mereka merujuk sesuatu bahasa tertentu. jenis pekerjaan. misalnya bahasa . Negeri Sembilan. Makin besar jumlah penuturnya. — Demikian juga halnya dengan Bahasa Melayu. seperti dialek Kelantan. Melihat pengaruh variasi bahasa itu mempengaruhi kehidupan masyarakat. Menghurai dan menjelaskan variasi-variasi bahasa. Makin besar jumlah penuturnya. — Aspek ini lebih menekankan kepelbagaian daerah untuk bahasa yang sama dan bukannya perbandingan fitur antara dua bahasa. Terengganu. — Halliday (1968) menjeniskan bahasa kepada dua aspek iaitu : — Pengguna – orang yang menggunakan sesuatu bahasa dan — Penggunaan – kesesuaian jenis bahasa yang digunakan dengan keadaan atau situasi bahasa itu digunakan. Perak dan Johor. Terengganu. kosa kata dan tatabahasa. Variasi Bahasa. Negeri Sembilan. Melaka. Makin besar jumlah penuturnya. Hasil Pembelajaran 1. — Variasi bahasa bermaksud perbezaan bentuk-bentuk bahasa yang digunakan bagi maksud yang sama berdasarkan situasi tertentu — Variasi bahasa merupakan suatu pengkajian terhadap fitur bahasa yang berbeza secara semantik apabila kita membandingkan kumpulan penutur berbeza atau suatu kumpulan penutur yang sama dalam keadaan yang berbeza. dan kedudukan sosioekonomi penutur yang berbeza-beza penggunaannya. — Variasi bahasa ditentukan oleh faktor teknikal bahasa iaitu sebutan. 2. makin luas daerah penyebaran bahasa itu dan makin banyak perbezaannya. di Semenanjung Tanah Melayu sahaja sudah terdapat berbagai-bagai dialek. Dalam konteks Malaysia. — Demikian juga terdapat variasi-variasi bahasa Melayu yang wujud oleh sebab faktorfaktor sosial. Dalam rangka Malaysia. — Demikian juga halnya dengan bahasa Melayu. makin luas daerah penyebaran bahasa itu. Pahang.masyarakat yang menuturkannya. — Bahasa ialah kepunyaan masyarakat yang menuturkannya. di Semenanjung Tanah Melayu sahaja sudah terdapat berbagai-bagai dialek. makin luas daerah penyebaran bahasa itu. — Bahasa ialah kepunyaan masyarakat yang menuturkannya. Melaka. seperti dialek Kelantan. Perak dan Johor. seperti latar belakang pendidikan. Pahang.

jawa. Cabang Nusantara mempunyai 200 hingga 300 bahasa dalam 16 golongan seperti Filipina. — Bahasa Melayu baku ialah variasi yang digunakan apabila orang-orang daripada berbagai-bagai dialek di negara ini berkumpul dan berbincang. dan gerak bibir. — Dialek ialah variasi daripada satu bahasa tertentu yang dituturkan oleh sekumpulan penutur dalam satu-satu masyarakat bahasa. yang walaupun mempunyai berbagai-bagai kelainan. — Dalam bidang ilmu bahasa. Kalimantan dan sebagainya. tetapi perbezaannya tidaklah begitu besar untuk dianggap sebagai satu bahasa yang lain. cabang Nusantara. Bahasa Isyarat — Bahasa isyarat adalah bahasa yang mengutamakan komunikasi manual. Tujuannya supaya mudah difahami. — Dialek mempunyai bentuk tertentu. ialah variasi yang digunakan dalam sistem pendidikan (bahasa sekolah). dituturkan dalam kawasan tertentu dan berbeza daripada bentuk yang standard/ baku dari segi sebutan. satu variasi tertentu dipilih sebagai mewakili bahasa tersebut dan variasi inilah yang menjadi ukuran apabila kita merujuk sifat umum bahasa tersebut. untuk berkomunikasi. Variasi Bahasa (Dialek) — Perkataan 'dialek' berasal daripada bahasa Yunani iaitu 'dialektos' iaitu perkataan yang pada mulanya digunakan dalam hubungannya dengan bahasa Yunani pada waktu itu. Dikaitkan dengan rumpun bahasa Austronesia. — Terdapat 3 jenis variasi iaitu variasi daerah. sosial dan stilistik. Variasi bahasa ini dikenali sebagai dialek. Sumatera. masih terdiri daripada satu keseluruhan. — Dialek merupakan variasi bahasa apabila variasi bahasa itu masih difahami oleh pengguna dalam sesuatau masyarakat bahasa walaupun ada pembahagian geografi . variasi yang dipilih untuk mewakili satu bahasa secara menyeluruh itu disebut bahasa standard atau bahasa baku. — Daripada beberapa variasi satu bahasa. tatabahasa. yang sekarang dikenal sebagai bahasa Melayu baku. mesyuarat dan persidangan dan dalam media massa. — Variasi ini.Melayu atau bahasa Inggeris. bahasa tubuh. . — Tiap-tiap pihak harus gugurkan ciri-ciri kedaerahan masing-masing dan guna sedikit sebanyak variasi bahasa yang bersifat bahasa melayu umum. — Dialek kawasan ialah variasi bahasa yang berkaitan dengan pengguna dalam sesuatu kawasan.mereka mempunyai gambaran tentang satu kesatuan bahasa. yang dari segi sejarahnya berasaskan dialek bahasa Melayu Johor Riau. bukannya suara. dalam semua situasi rasmi seperti dalam ucapan-ucapan. dan penggunaan kata-kata tertentu.

— Ini adalah salah satu cara untuk mereka berkomunikasi antara satu sama lain. . lengan. orientasi dan gerak tangan. serta ekspresi wajah untuk mengungkapkan fikiranmereka. Amerika Serikatdan Inggeris meskipun memiliki bahasa tulis yang sama tetapi memiliki bahasa isyarat yang berbeza (American Sign Language dan British Sign Language). Hal yang sebaliknya juga berlaku. Ada negara-negara yang memiliki bahasa tulis yang berbeza (contoh: Inggeris dengan Sepanyol). — Golongan pekak dan bisu di negara ini menggunakan kaedah Bahasa Isyarat Malaysia (BIM). yang memerlukan khidmat jurubahasa apabila berurusan dengan mereka yang tidak memahami bahasa berkenaan. — Biasanya bahasa isyarat ini hanya digunakan oleh mereka yang mempunyai kecacatan seperti bisu dan pekak.— Kaum tunarungu adalah kelompok utama yang menggunakan bahasa ini. dan tubuh. — Bahasa isyarat unik dalam jenisnya di setiap negara. Latihan: Dengan memilih cerpen yang sesuai. — Persekutuan Orang Pekak Malaysia (MFD) menubuhkan Pusat Latihan Malaysian Sign Language (MySL) yang digerakkan melalui sumbangan Yayasan Tan Sri Othman Yeop mensasarkan melatih 100 jurubahasa dalam tempoh lima tahun. — Bahasa isyarat berbeza di negara-negara yang berbahasa sama. Contohnya. analisis penggunaan variasi bahasa yang digunakan dalam cerpen tersebut. biasanya dengan mengkombinasikan bentuk tangan. tetapi menggunakan bahasa isyarat yang sama.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful