TAJUK 1

(SEJARAH PERKEMBANGAN LINGUISTIK)

Sinopsis Tajuk ini membincangkan tentang sejarah perkembangan ilmu linguistik yang bermula pada tahun 500 SM hingga ke zaman moden. Sejarah pengkajian ilmu linguistik bermula pada zaman Yunani, zaman Iskandariah, zaman Rom, zaman pertengahan, zaman Peralihan (Renaissance), zaman Arab, zaman India, zaman Linguitik perbandingan dan zaman linguistik moden. HASIL PEMBELAJARAN 1. Menyusur galur sejarah perkembangan ilmu linguistik. 2. Menghuraikan sejarah ilmu linguistik zaman Yunani, Iskandariah, Rom, Arab, India hingga zaman moden abad ke 20 Tahukah anda bila kajian bahasa bermula? Berdasarkan catatan awal sejarah ilmu linguistik, kajian tentang bahasa telah berlaku seawal 800 tahun sebelum masihi yang berlaku di India. Walau bagaimanapun titik permulaan kajian ilmu linguistik dipercayai berlaku pada zaman Yunani. Hal ini ada kaitannya dengan penemuan kegiatan kajian orang-orang India yang didasarkan kepada hasil kajian Panini telah diwartakan pada abad ke-17. Kehebatan orang Yunani dalam kajian bahasa adalah berdasarkan bukti dalam bentuk catatan yang dikaji pada zaman linguistik yang bermula di Eropah. 1.1 Zaman Yunani, Zaman Iskandariah, Zaman Rom Dalam sejaran ilmu linguistik, golongan pertama yang bergiat dalam bidang pengkajian bahasa ialah orang-orang Yunani.Tamadun Yunani merupakan satu tamadun terawal yang wujud di atas muka bumi ini. Kehebatan tamadun ini merangkumi semua aspek seperti bahasa, ekonomi, budaya dan politik. Kegiatan dalam pengkajian bahasa bermula kira-kira 500 tahun sebelum masihi. Disebabkan seluruh kehidupan mereka dibendung oleh falsafah, maka kajian mereka tentang bahasa banyak dipengaruhi oleh pemikiran yang berbentuk falsafah. Falsafah bahasa bermula pada zaman praSocrates, iaitu pada abad ke-6 sebelum masihi. Falsafah Bahasa merupakan satu teras kepada bermulanya satu falsafah yang menjadi pegangan dan kekuatan masyarakat ketika itu Untuk pengetahuan anda, tokoh hebat dalam pengkajian bahasa pada zaman Yunani ialah Plato dan Aristotle, iaitu murid Plato. Plato (427 – 347) merupakan ahli falsafah pertama yang mengenal pasti dan menyelidik bahasa sebagai suatu masalah dan persoalan melalui karyanya yang berbentuk dialog, iaitu Cratylus. Dialog Cratylus telah mencetuskan kontroversi berabad-abad lamanya, iaitu antara kumpulan analogis yang mempercayai bahawa bahasa bersifat alamiah,

Zaman Arab.nalar dan logis dengan kumpulan anomalis yang berpegang kepada kepercayaan bahawa bahasa tidak nalar sepenuhnya. Beliau juga menyelidik tentang tatabahasa yang membezakan antara kata nama dengan kata kerja. Para pengkaji pada zaman ini menggunakan ilmu bahasa sebagai satu elemen untuk mengukur kualiti sesuatu bahasa. anda dapati bahawa kajian mengenai bahasa pada era Yunani lebih tertumpu kepada tatabahasa. Aristotle merupakan sarjana yang mula-mula mengakui tentang adanya sistem kala atau tensedalam bahasa Yunani. Para sarjana turut memperkenalkan bidang sintaksis. Gagasan lain yang dikembangkan oleh Aristotle ialah fungsi bahasa sebagai alat. . Pada era ini ahli bahasa mula meneroka bahasa termasuk tatabahasa vernakular.participal. Mereka turut mengkaji sistem fonetik dan membahagikan perkataan kepada adverb. iaitu berdasarkan persetujuan masyarakat. Sekarang kita beralih pula kepada Zaman Iskandariah. khususnya untuk retorik dan puisi. Iskandariah menjadi pusat perkembangan kesusasteraan dan linguistik tamadun Yunani. Sebagai sebuah tanah jajahan Yunani. Mereka kurang menyumbang kepada perkembangan ilmu baharu berkenaan bahasa. Bahasa pada era ini masih kekal kepada fungsi kesusasateraan. iaitu kata penghubung. Zaman India Sekarang kita akan membincangkan sejarah perkembangan linguistik zaman pertengahan yang dikenali juga sebagai zaman Renaissance. 1. Zaman ini bermula pada abad ketiga tahun masihi.2 Zaman Pertengahan. iaitu pertuturan. iaitu ayat yang merupakan satu unit deskriptif yang terdiri daripada turutan-turutan perkataan yang mempunyai makna. Tahukah anda bahawa mereka mengambil ilmu bahasa Yunani dan membuat kajian dalam bahasa Latin. Beliau memperkembang dan memperdalam pemikiran tentang falsafah bahasa yang diasaskan oleh Plato. Kita telah selesai membincangkan tentang sejarah perkembangan linguistik zaman Yunani. ganti nama dan kata depan. namun penumpuan bahasa pada waktu ini lebih kepada aspek lisan. Ilmu linguistik terus berkembang pada zaman Aristotle tahun 384 – 322 sebelum masihi dengan menambah satu lagi pembahagian dalam tatabahasa. Orang Rom telah mengambil alih bidang bahasa setelah tamadun Yunani runtuh. kaedah kajian mereka lebih bercorak logik dan bukannya saintifik. tetap dan dapat diperoleh dalam tulisan yang menjadi subjek tatabahasa dan sebagai cara menunjukkan apa-apa sahaja yang ada di dunia yang menjadi subjek logika. Plato telah meletakkan fungsi kata nama sebagai subjek kepada predikat dan kata kerja sebagai penerangan kepada perbuatan. Anggapan mereka bahawa hasil tulisan itu baik sekiranya bahasa dan hasil tulisan itu tepat dan kurang kesalahan tatabahasa. Sekarang kita akan membincangkan sejarah perkembangan linguistik zaman Rom. Jika dikaji perkembangan bahasa pada zaman ini lebih kepada perubahan sistem bahasa daripada tamadun Yunani kepada bahasa Latin. Walau bagaimanapun sumbangan mereka amat penting kerana hasil tulisan mereka menjadi rujukan kepada semua pengkaji bahasa selepas zaman itu. Beliau menganggap bahawa bahasa itu sebagai suatu juzuk dunia. Secara umumnya. Namun demikian. Plato telah menimbulkan persoalan adakah ketepatan sesuatu nama berasaskan tabii dan realiti atau konvensyen.

Pada era ini bahasa Sanskrit digunakan dengan meluas dan memberikan kesan besar kepada ilmu linguistik. iaitu bahasa berisolasi. iaitu antropologi dan sosiologi. Tugasan: Buat catatan nota dalam bentuk grafik tentang sejarah perkembangan linguistik sejak sebelum masihi hingga ke zaman moden. Bahan kajian turut berubah daripada tradisi bahasa Inggeris kepada kitab Rig-Veda. 1. Kebanyakan ahli fikir yang lahir pada zaman ini ialah sarjana Islam yang sentiasa mendapat sokongan daripada pemimpin mereka.Anda harus ingat bahawa pada era ini juga teori sebab musabab. . Pendekatan kajian bahasa berdasarkan bukti nyata. kelainan logika dalam bahasa dan hubungan antara bahasa mula berkembang. iaitu sekitar abad ke-19. Tahukah anda bahawa kesan daripada kajian ini wujudnya rumpun-rumpun bahasa daripada semua bahasa di dunia. Sekarang mari kita bincang pula perkembangan linguistik zaman Arab. Tamadun ini turut mengiktiraf bahawa bahasa berasal daripada satu bahasa yang sama. iaitu bahasa adalah baka dan satu fenomena sosial. Mereka mendapati bahawa hubungan bahasa bukan melalui peminjaman atau kebetulan tetapi wujud daripada satu rumpun yang sama.3 Zaman Linguistik Bandingan dan Linguistik Moden Untuk pengetahuan anda. berimbuhan dan bahasa berfleksi. marilah sama-sama kita lihat sejarah perkembangan linguistik zaman moden sekitar abad ke-20. Bidang bahasa mula berkembang dengan wujudnya bidang baharu. Tahukah anda bahawa sumbangan terpenting ahli-ahli bahasa zaman ini ialah kejayaan mereka membawa pembaharuan dalam ilmu bahasa dan mula mengkaji bahasa secara saintifik. Ahli bahasa zaman ini turut mengasingkan bahasabahasa di dunia kepada tiga kelompok. Kajian pada era ini lebih sistematik dan menekankan kepada sinkronis dan diakronis. zaman ini dikatakan sebagai permulaan kepada linguistik moden. Pada zaman ini bahasa berkembang pesat di Baghdad sebagai sebuah pusat ilmu di dunia. Kajian mereka lebih baik daripada Yunani dari aspek fonetik. Mereka turut mengkaji pertalian dan hubungan antara satu bahasa dengan bahasa yang lain. Hal ini dapat dibuktikan melalui kajian. Gunakan bahasa sendiri menunjukkan anda faham apa yang dibincangkan. Mereka juga dapat mengesan hubungan satu bahasa dengan bahasa lain terutama bahasa Inggeris. Sebagai mengakhiri perbincangan tajuk 1 ini. Para pengkaji turut mengeluarkan satu teori baharu. Hal ini disebabkan Eropah mengalami zaman gelap. Kajian mereka tertumpu kepada sumber al-Qur’an dan hasilnya perkembangan ilmu fonetik semakin pesat dan hampir menjadi sempurna serta terciptanya kamus lengkap untuk dijadikan bahan rujukan. hampir semua bahasa memiliki perkataan yang hampir sama dan maksud perkataan juga hampir sama. Golongan zaman pertengahan ini menolak bahasa luar atau bahasa pinjaman. Pengkajian ilmu bahasa pada zaman ini lebih cenderung kepada linguistic deskriptif atau linguistik huraian. Hukum baharu mula wujud yang dikenali sebagai hukum R-G-L dan R-D-L. morfologi dan sintaksis. Perbincangan seterusnya ialah sejarah perkembangan linguistik zaman India.

Buku beliau bertajuk Language berbeza dengan Bloomfield kerana menggunakan pendekatan antropologi yang melihat bahasa dari segi fungsinya dalam masyarakat. bahasa ialah sistem manusiawi yang instingtif. Mereka merupakan tokoh linguistik yang banyak memberi sumbangan kepada perkembangan ilmu bahasa melalui hasil kajian secara empirikal. Hasil Pembelajaran (i) Menghuraikan aliran pemikiran tokoh-tokoh lingustik mengiku zaman (ii) Menghargai sumbangan tokoh-tokoh dalam perkembangan ilmu bahasa sejak zaman awal hingga zaman moden (iii) Membuat banding beza bentuk pemikiran antara tokoh-tokoh linguistik Kerangka Tajuk Hasil pemikiran de Saussure telah melayakkan beliau diberikan jolokan sebagai “Bapa Linguistik Moden” Hasil pemikiran Bloomfield telah menghasilkan teori behaviourisme Hasil pemikiran Edward Sapir dapat diterokai melalui bukunya bertajuk Language (1881) 1. . Tajuk ini meliputi tiga subtajuk. iaitu bersifat arbitrari untuk menyampaikan perasaan dan fikiran.1 Pemikiran Edward Sapir Dalam Bidang Linguistik · Edward Sapir (1884 – 1939) seorang sarjana linguistik struktural dan antropologi dari Amerika pada awal abad ke-20. · Menurut beliau. Kesimpulan kajian beliau mendapati bahawa struktur bahasa merupakan unsur yang menentukan sturktur pemikiran manusia. TAJUK 2 : PEMIKIRAN DALAM LINGUISTIK Sinopsis Tajuk dua ialah pemikiran dalam linguistik. bahasa akan sentiasa berubah.Bincangkan sumbangan Plato dan Aristotle kepada perkembangan ilmu linguistik sehingga kini. iaitu pemikiran Edward Sapir. · Beliau berpendapat psikologi mendasari pengkajian bahasa dalam sains. Beliau mengkaji hubungan bahasa dengan pemikiran manusia dari aspek psikologi. · Rumusan hasil pemikiran beliau tiada bahasa yang sempurna. Leonard Bloomfield dan pemikiran Ferdinand de Saussure.

ayat-ayat itu tersusun di dalam otak dan dikeluarkan apabila adanya rangsangan. · Dalam sejarah ilmu linguistik moden. Karya agung beliau ini adalah hasil daripada usaha pelajar-pelajarnya yang telah mengumpul dan menyusun semula bahan-bahan kuliah sehingga terhasilnya buku tersebut yang kemudian diterjemahkan ke dalam bahasa Inggeris pada tahun 1959. Ketokohan beliau sebagai ‘Bapa Ilmu Linguistik Moden’ telah terbukti melalui penemuan-penemuan konsep dan pendekatan baharu dalam bidang bahasa secara moden. 1.1. Buku beliau yang popular ialahLanguage (1933). Beliau memperlihatkan konsep saintifik dalam kajiannya. Huraikan dengan ringkas menggunakan ayat sendiri sumbangan dan kesan teori behaviourisme terhadap pengajaran dan pembelajaran bahasa. Langue bermaksud loghat atau dialek dan parole bermaksud ciri-ciri bahasa yang dituturkan atau diucapkan oleh individu dalam masyarakat. · Beliau juga beranggapan bahawa bahasa ialah satu tingkah laku manusia. iaitu suatu kenyataan yang menunjukkan bahawa semua bahan kajian hendaklah dapat diperhatikan dan dianalisis secara empirikal.3 Pemikiran Ferdinand de Saussure Dalam Bidang Linguistik · Ferdinand de Saussure (1857 – 1913) ialah orang pertama mengasaskan ilmu linguistik moden. · Rumusan beliau. · Ketokohan beliau adalah hasil penelitiannya sehingga menerbitkan buku bertajuk Couse de Linguistique Generale pada tahun 1915. beliau merupakan orang pertama yang mengemukakan dan menekankan peri pentingnya kajian bahasa dilakukan dari sudut yang berbeza-beza. sekiranya tingkah laku manusia lain berpunca daripada adanya rangsangan ataustimulus. · De Saussure merupakan orang pertama yang mengemukakan konsep ‘langue’ dan ‘parole’. iaitu secara sinkronis dan diakronis. Beliau beranggapan bahawa bahasa sebagai pangkalan data ucapan yang boleh mengeluarkan segala unit bahasa. Tugasan : Buat banding beza dalam bentuk grafik antara pemikiran de Saussure dengan Bloomfield. maka bahasapun dapat dilahirkan sebagai gerak balas atau respons terhadap rangsangan itu. Linguistik sinkronis mengkaji bahasa pada suatu masa tertentu. .2 Pemikiran Leonard Bloomfield Dalam Bidang Linguistik · Bloomfield (1887 – 1949) merupakan ahli linguistik yang mempelopori teori behaviourisme yang berkait rapat dengan fahaman ahli psikologi dalam menghuraikan bahasa. Dengan kata lain. Linguistik diakronis mengkaji bahasa dari segi sejarah yang dilalui oleh bahasa serta perubahan-perubahan yang dialami oleh sesuatu bahasa tersebut.

. Hasil Pembelajaran (i) Menghuraikan tentang bidang ilmu linguistik (ii) Menghuraikan linguistik am atau umum. iaitu Linguistik Am dan Linguistik Gunaan.1 Linguistik Umum dan Linguistik Gunaan · Linguistik umum disebut juga sebagai linguistik am. Linguistik Sejarah dan Linguistik Perbandingan serta Linguistik Kontekstual. · Deskripsi bahasa seperti sistem sebutan. · Antara kaedah mengajarkan bahasa yang dicipta itu ialah kaedah terus yang mengajarkan bahasa dengan tidak menggunakan bahasa asli pelajarnya.TAJUK 3: BIDANG LINGUISTIK Sinopsis Tajuk tiga ialah bidang linguistik. · Linguistik ini menghasilkan kaedah-kaedah mengajarkan bahasa dan bahanbahan mengajarkan bahasa. Kerangka Tajuk Pengenalan kepada bidang-bidang ilmu linguistik Linguistik gunaan dalam pengajaran bahasa Perbandingan antara bahasa dan ciri persamaan dan perbezaan antara bahasa Kepentingan linguistik sejarah dalam perkembangan ilmu linguistik 3. · Linguistik gunaan juga dikenali sebagai linguistik terapan. bentuk kata. ejaan. linguistik sejarah. ayat dan makna mula digunakan bagi mengajarkan bahasa kepada penutur bahasa asli dan juga bahasa asing. deskripsi. linguistik perbandingan dan linguistik kontekstual (iii) Membincangkan bidang linguistik gunaan dan hubungannya dengan pengajaran bahasa. Tajuk ini meliputi tiga subtajuk. kaedah dan hasil kajian linguistik dalam mengajarkan bahasa dan menulis buku-buku teks. iaitu bidang yang mengkaji aspek-aspek teori Ilmu linguistik secara umum. · Linguistik gunaan timbul apabila bidang linguistik bergabung dengan ilmu pendidikan dan psikologi. · Linguistik gunaan ini ialah satu cabang linguistik yang memanfaatkan teori.

· Linguistik hubungan memeriksa kesudahan-kesudahan linguistik tentang hubungan antara penutur-penutur bahasa yang berbeza. khususnya sebagaimana yang terbukti dalam kata-kata pinjaman. sistem-sistem morfologi. · Perkara yang dikendalikan dalam bidang ini ialah pembentukan konsep yang meliputi pendefinisian aspek dan kajian secara umum. dan linguistik perbandingan bertujuan untuk membina semula bahasa-bahasa proto dan menentukan perubahan-perubahan yang telah berlaku pada bahasa-bahasa yang didokumenkan itu. · “Perhubungan" membayangkan asal yang sama atau bahasa proto. tetapi dalam modul ini kita hanya menyebut mengenai penggunaan linguistik dalam mengajarkan bahasa sahaja.2 Linguistik Sejarah dan Linguistik Perbandingan · Linguistik perbandingan (asalnya filologi perbandingan) ialah satu cabang linguistik sejarah yang membandingkan bahasa-bahasa supaya dapat menentukan perhubungan sejarah antara bahasa-bahasa itu. iaitu terjemahan dan perkamusan. dijangka amat tetap. · Terdapat juga cabang-cabang linguistik lain yang melibatkan pembandingan bahasa yang bukannya sebahagian linguistik perbandingan: · Tipologi bahasa membandingkan bahasa supaya dapat mengelaskannya mengikut ciri-ciri. · Jika bahasa-bahasa berasal daripada leluhur yang amat jauh. dan tidak rapat hubungannya. setiap perbezaan antara dua bahasa yang berkait harus dapat diterangkan dengan amat munasabah. sintaksis. · Dalam meletakkan linguistik gunaan ke dalam pengajaran bahasa. · Linguistik gunaan ialah bidang yang mengumpulkan beberapa disiplin ilmu bahasa yang berhubungan dengan pengajaran bahasa. · Pada dasarnya. · Menentukan sifat umum yang ada pada semua bahasa secara universal. . berdasarkan peratusan perbendaharaan kata teras sebanyak 100 butir (kemudian 200) yang seketurunan dalam bahasa-bahasa yang dibandingkan. umpamanya dalam sistem-sistem fonologi atau morfologi. cara dan kaedah tertentu yang digunakan dalam penghuraian bahasa. seseorang itu sudah mampu menghuraikan bentuk-bentuk dan peraturan sesuatu bahasa dan mengajarkan bahasa dengan baik. · Teknik asas linguistik perbandingan ialah “kaedah perbandingan” yang bertujuan untukmembandingkan sistem-sistem fonologi. dan leksikon. iaitu secara deskriptif. · Kaedah glotokronologi mencadangkan penggunaan formula matematik untuk menentukan tarikh ketika kedua-dua bahasa itu berpisah. kaedah perbandingan tidak begitu berguna. dan perubahan-perubahan sistematik. · Pengenalan linguistik gunaan sebagai suatu disiplin ilmu bahasa merupakan suatu usaha untuk menggunakan bahasa secara saintifik dan moden yang disebut juga sebagai sains gunaan. · Kaedah terawal untuk jenis ini ialah glotokronologi yang mencadangkan satu formula matematik untuk menentukan tarikh ketika kedua-dua bahasa itu berpisah. 3.· Ada aktiviti lain yang lazimnya juga dikaitkan dengan linguistik gunaan.

dan antropologi linguistik merupakan sains sosial yagn mengkaji interaksi – interaksi linguistik dengan masyarakat pada keseluruhannya. . Tugasan: 1. iaitu membuat perbandingan bagi menentukan perubahan dan perkembangan yang berlaku di dalam bahasa tersebut. · Perbandingan dilakukan antara beberapa aspek tertentu sahaja atau seluruh aspek bahasa yang dibandingkan itu. bidang-bidang linguistik antara disiplin mengkaji bagaimana bahasa berinteraksi dengan dunia. · Bidang ini juga mengkaji perubahan-perubahan bahasa serta asal usul atau etimologi sesuatu bahasa. · Kajian perlu dilakukan secara sinkronik iaitu kajian secara terperinci dalam beberapa zaman atau masa dan tempat tertentu. · Linguistik perbandingan lebih dikenali sebagai bidang kajian yang membandingkan antara bahasa yang sekeluarga. Buat perbandingan antara linguistik sejarah dengan linguistik perbandingan. Sedangkan linguistik teori teras mengkaji bahasa sematamata untuk tujuan sendiri. Tujuan linguistik histori adalah untuk mengetahui proses dan perkembangan bahasa dari masa lampau hingga kini. · Kemudian. 2. • Analisis wacana kritis ialah bidang yang retorik dan falsafah berinteraksi dengan linguistik. · Linguistik sejarah atau historis ialah cabang ilmu linguistik yang berusaha untuk memperlihatkan perkembangan bahasa dari segi sejarah yang dilaluinya melalui masa. Bincangkan bidang linguistik gunaan dalam pengajaran bahasa. linguistik evolusi. Hal ini disebabkan huraian yang lengkap diperlukan tentang aspek-aspek yang dibandingkan itu 3. yakni bahasa seketurunan daripada bahasa induk. kajian perlu dilakukan secara diakronik. • Sosiolinguistik. linguistik pengiraan. • Psikolinguistik dan neurolinguistik menggabungkan sains perubatan dengan linguistik.· Cabang kajian linguistik yang berusaha untuk memperlihatkan perkembangan sesuatu bahasa dari segi sejarah yang dilalui melalui masa iaitu dari zaman kemunculannya hinggalah ke suatu tahap yang tertentu. linguistik antropologi. Linguistik ini memperlihatkan hubungan yang erat dengan linguistik huraian. serta sains kognitif. · Kajian tertumpu kepada lebih dari satu zaman. Bidang-bidang linguistik merentasi disiplin termasuk pemerolehan bahasa. · Bidang ini juga mengkaji perubahan-perubahan dan asal usul(etimologi) sesuatu bahasa. Tujuan Linguistik perbandingan adalah untuk melihat ciri-ciri perbezaan dan persamaan antara bahasa yang sekeluarga.3 Linguistik Kontekstual • Linguistik kontekstual ialah bidang yang linguistik berinteraksi dengan disiplindisiplin akademik yang lain.

Definisi kontekstual: Menurut Kamus Dewan (edisi keempat). 2. Linguistik ialah1. Kuala Lumpur 2005). Linguistik Kontekstual Menurut J. Menjelaskan perhubungan antara bahasa dan masyarakat.Yang berkenaan. Linguistik adalah suatu ilmu pengkajian bahasa yang dilakukan secara saintifik.Tajuk 4: LINGUISTIK KONTEKSTUAL Sinopsis: Tajuk empat ialah tajuk yang melihat bagaimana linguistik berinteraksi dengan disiplindisiplin akademik yang lain. Berkaitan dengan bahasa. Lyons. bidang-bidang linguistik antara disiplin mengkaji bagaimana bahasa berinteraksi dengan dunia. Linguistik adalah satu bidang yang mengkaji bahasa secara saintifik Menurut Kamus Dewan (edisi keempat). Hasil Pembelajaran: 1. Kontekstual ialah-Berkaitan dengan atau menurut konteks: penyelidikan sastera dari segi dapat merencanakan perkembangan sastera. makna dan kepentingan (meaningful). 2. Kontekstual membawa pengertian: 1. Ø Linguistik kontekstual ialah bidang yang melihat bagaimana linguistik berinteraksi dengan disiplin-disiplin akademik yang lain. Dewan Bahasa dan Pustaka. Mengenalpasti aspek-aspek bahasa. Sedangkan linguistik teori teras mengkaji bahasa sematamata untuk tujuan sendiri. ada hubungan atau kaitan langsung. Menurut John Lyons (1968). 2. Dewan Bahasa dan Pustaka. Sedangkan linguistik teori teras mengkaji . 1968 . Menurut Kamus Dwibahasa (1981).Yang membawa maksud. struktur dan penggunaan bahasa dalam fungsifungsi sosial. Menjelaskan bahawa linguistik ialah pengajian ilmu bahasa. kebudayaan dan masyarakat. Kuala Lumpur 2005). relevan. Kajian saintifik tentang bahasa. mengikut konteks.

bahasa. Merupakan satu kajian yang sangat luas dan pelbagai meliputi bermacam-macam perkara seperti fungsi bahasa. Sosiolinguistik Sosiolinguistik adalah bidang yang mengkaji perhubungan di antara bahasa dan gejalanya dalam masyarakat. . struktur dan penggunaan bahasa yang ada dengan fungsi-fungsi sosial. pengungkapan jati diri secara sosial melalui grafiti. mantra dan pelbagai istilah lain lagi. Antropologi Linguistik v Satu cabang yang mengkaji hubungan antara bahasa dan budaya terutama untuk mengamati bagaimana bahasa itu digunakan sehari-hari sebagai alat dalam tindakan bermasyarakat. Fungsi linguistik memperkatakan tentang perkara-perkara seperti perbandingan di antara bahasa rasmi dengan bahasa vernakular yang tidak rasmi. penerimaan istilah akuntasi dalam kalangan ahli ekonomi. iaitu satu perihal yang melibatkan apa yang dinamakan “perancangan bahasa” dalam menegakkan identiti sesebuah negara. peranan bahasa. kata sapaan yang ditinjau dari perpaduan sosial dan jarak sosial antara penutur. dialek dan bentuk-bentuk gaya yang dibezakan oleh perihal taraf pemakai-pemakainya. masyarakat. Secara mudah. kebudayaan dan penggunaannya dalam sesebuah masyarakat yang tertentu. sosiolinguistik adalah bidang yang memperlihatkan pertalian antara bahasa dengan masyarakat. kriteria dan persepsi kesantunan berbahasa. ia mengkaji mengenai aspek-aspek linguistik yang melihat aspek bahasa. kumpulan sosial.bahasa semata-mata untuk tujuan sendiri. pelacakan bahasa rahsia bajak laut. bidang-bidang linguistik antara disiplin mengkaji bagaimana bahasa berinteraksi dengan dunia. Pada prinsipnya. Cenderung berfokus kepada variasi bahasa yang muncul dalam masyarakat yang kebiasaanya dipengaruhi oleh stratifikasi sosial dalam masyarakat. sosiolinguistik mengkaji berbagai bahan sosio-budaya yang berhubung dengan aspek-aspek linguistik seperti perhubungan sosial harian yang berkaitan pula dengan kebudayaan. Kesimpulannya. Pengertian Antropologi Menurut etnologinya kata antropologi berasal dari kata yunani “Antropo” yang bererti manusia dan “logy” atau “logos” bererti ilmu yang mempelajari.

Huraikan cabang-cabang linguistik kontekstual. pertalian bahasa dengan kumpulan-kumpulan etnik.v Adakala disebut etnolinguistik iaitu bidang yang dikatakan memberi penumpuan kepada perhubungan di antara bahasa dengan penyelidikan primitif. menetap dan bergaul dengan etnik berkenaan sehingga kadang-kadang membawa kepada perkahwinan dan jangka masa yang lama. 2. TAJUK 5 : STILISTIK Sinopsis Tajuk 5 ini melihat variasi bahasa yang bersistem yang wujud dalam sesuatu bahasa yang dituturkan oleh seorang penutur. Perlakuan bahasa bergantung kepada keadaan dan partisipasi sesuatu pertuturan. Latihan: 1. Stilistik Menurut Abdullah Hassan (1990) -Stilistik atau sylistics adalah ilmu tentang stail atau gaya yang dihubungkan dengan pemakaian atau penggunaan bahasa -Fokus dan penekanan terhadap aspek kebahasaan -Ilmu tersebut muncul dalam bidang linguistik dan diperluas dalam bidang kesusasteraan yang menggunakan bahasa sebagai wahana pengucapan. Hasil Pembelajaran 1. v Salah satu cara atau kaedah yang dapat digunakan untuk melihat pemakaian bahasa dalam konteks sosial budaya secara terperinci adalah participant observation. Melihat bagaimana keberkesanan stilistik mempengaruhi bahasa. Melihat aspek-aspek kehidupan penutur yang tertentu dan seterusnya melihat bagaimana suasana kehidupan dan sistem nilai yang dipegang oleh para penutur mempengaruhi cara mereka berbahasa. Perbezaan dari segi gaya dan laras bermula daripada bentuk yang paling formal kepada bentuk yang agak formal. . Linguistik Antropologikal Mengkaji hubungan di antara bahasa dan budaya. v Participant observation merujuk kepada seseorang yang dihantar kepada sesuatu etnik. Mengenal pasti prinsip-prinsip stilistik.

khasnya bergantung kepada keadaan dan partisipasi sesuatu pertuturan. -Ketiga. penelitian menggunakan pendekatan ini merujuk kepada aspek bahasa yang melibatkan ayat-ayat yang membina keseluruhan karya. . -Karya sastera ditandai kelainan dalam penggunaan gaya bahasanya untuk menimbulkan kesan artistik. -Kedua. -Cabang linguistik gunaan atau terapan. pendekatan stilistik membincangkan aspek tema seperti yang sering dibicarakan dengan menggunakan pendekatan struktural. -Perbezaan dari segi gaya dan laras bermula daripada bentuk yang paling formal kepada bentuk yang agak formal. penggunaan pendekatan stilistik berhasil memperlihatkan gaya keperibadian seseorang penulis. -Analisis itu tidak sahaja dalam lingkungan pengaplikasian bahasa tetapi menjangkaui kepersisan bakat berbahasa penulisnya. Pengenalan am Stilistik Bahasa. Stilistik dari sudut Sastera -Kajian terhadap keseluruhan karya yang berpusat kepada penggunaan bahasa. -Analisis karya sastera merupakan suatu huraian tentang bakat dan kebolehan mengarang bagi seseorang pengarang. -Pentafsiran makna ayat melibatkan makna yang mudah difahami. -Namun.-Kesan penerapan daripada disiplin linguistik tercerminnya ilmu gaya yang membezakan gaya sastera dan gaya bukan sastera. -Bermaksud bentuk variasi bersistem yang wujud dalam sesuatu bahasa yang dituturkan oleh seorang penutur. -Rene Wellek dan Austin Warren (1966:182)-stilistik meneliti penggunaan bahasa yang menyimpang daripada norma dan berusaha menemukan fungsi estetik. Prinsip Stilistik -Pertama menganggap dan mengiktiraf bahasa sebagai punca kegiatan berkreatif dengan merujuk kepada kemampuan berbahasa sebagai satu anugerah dan bakat seseorang penulis. banyak maksud dan mempunyai makna simbolik. mudah dimengerti.

juga digunakan untuk menghuraikan penerimaan dan penghargaan pembaca atau khalayak terhadap sesebuah karya. -Penelitian yang dilakukan dengan menggunakan pendekatan stilistik ini akan menemukan gagasan bahawa terdapat unsur-unsur bahasa yang mendorong seseorang itu berkreatif. -Semasa berkarya. -Pengaplikasian kata dan diksi dari bahasa daerah atau tempatan dapat memperkaya perbendaharaan kata di samping merupakan satu gaya atau stail bagi seseorang penulis. menimbulkan keseronokan atau memberi kecelaruan dan kekaburan tanggapan kesan daripada penggunaan penanda dan petanda bahasa yang digunakan untuk mengungkapkan pemikiran. pendekatan stilistik membantu mereka memahami makna perkataan yang sukar serta ayat yang kompleks yang digunakan oleh pengarang. -Keenam. -Aspek bahasa dapat menjelaskan kesan penggunaan sesuatu bahasa sama ada dapat difahami. pendekatan stilistik selain digunakan untuk menganalisis proses penghasilan sesebuah karya. seseorang penulis didorong oleh pelbagai keadaan dan rangsangan yang berlaku di sekelilingnya.-Murry J. pendidikan. pendekatan stilistik juga menekankan penelitian tentang penghasilan sesebuah karya. Huraikan prinsip-prinsip stilistik dan bagaimanakah stilistik itu mempengaruhi kehidupan masyarakat. Perbezaan ini disebabkan oleh beberapa faktor antaranya pengalaman. kedudukan stilistik sebagai penelitian sesuatu gaya istimewa dalam eksposisi dan pembentukan satu penyusunan diksi serta struktur kalimat yang mencerminkan keperibadian atau idiosinkrasi penulisnya. Latihan: 1. pembentukan perkataan dan ayat dapat dilakukan. -Pengetahuan dan ilmu yang bersangkutan dengan aspek kemasyarakatan iaitu bidang sosiolinguistik dan dialektologi perlu dikuasai oleh pengkaji atau peneliti. -Kelima. (1976:7). -Dalam sesebuah karya sastera yang pelbagai genre itu terdapat pelbagai jenis dan kategori perkataan dan ayat yang digunakan. -Penulis mempunyai cara tersendiri. sikap dan keperibadian penulis -Keempat. melalui pendekatan stilistik huraian terhadap pemilihan diksi. . mesej atau idealisme pengarang. -Ketujuh.M.

1. Menguasai dan memahami perbezaan sifat-sifat bahasa itu. ayat. kata). Bahasa apa pun di dunia ini mempunyai sifat-sifat yang tersendiri. Boleh menjelaskan sifat-sifat bahasa itu secara tepat. struktur dan tatabahasanya tidak berubah. Bahasa bersifat dinamis • Bahasa adalah berubah dan berkembang selagi penuturnya bergaul dan berinteraksi dengan manusia lain. • sebagai contoh : BAHASA MELAYU buku itu sebuah buku merah pensel ini BAHASA INGGERIS that car (kereta itu) three red books (tiga buah bukuyang merah) the beautiful book (buku yang cantik itu) 2. • Setiap bahasa mempunyai bahasa masing-masing. • Sistem yang dimaksudkan ialah aturan. • Walaupun begitu.TAJUK 6: SIFAT BAHASA Sinopsis Tajuk 6 ini membincangkan sifat-sifat bahasa menurut Teori Noam Chomsky Menurut Teori Noam Chomsky. nahu atau bentuk sintaksis. • Tidak semua pencatuman unit-unit itu boleh dilakukan. susunan perkataan . 2. melainkan mengikut caracara tertentu. Bahasa itu bersifat arbitrari . pertembungan manusia dengan manusia lain menyebabkan pertambahan dan pengurangan perbendaharaan kata sesuatu bahasa itu. Bahasa sebagai satu sistem • Bahasa mempunyai susunan yang tertentu. 1. • Pertembungan kebudayaan. sama ada dalam bentuk bunyi-bunyi perkataan. • Sistem itu telah ditetapkan oleh susunan bahasa. 3. • Terdapat beberapa unit tertentu yang dicantumkan menjadi satu susunan yang sempurna dari segi strukturnya (klausa. Hasil Pembelajaran.

– tempat : situasi sekeliling dimana pertuturan itu mengambil tempat. • Oleh kerana sifat-sifat arbitrari inilah maka kita dapati tiap-tiap bahasa mempunyai perkataan yang berlainan bagi benda-benda sama. bunyi-bunyi yang dihasilkan ialah ‘k’. ’ a’. • Proses komunikasi ialah adanya maklumat yang hendak di sampaikan oleh penutur kepada pendengar. • Faktor yang mengubah bahasanya. termasuklah benda-benda yang berada di sekitarnya. dan ‘m’. • • 6. Bahasa mempunyai makna Makna bererti yang dimaksudkan dan yang dipercakapkan. • Sebagai contoh untuk menyebut kalam . Sesuatu perkataan yang diujarkan mempunyai maksud. 4. Latihan: 1. • Tidak semestinya ada hubungan antara bunyi yang dilafazkan dengan bendabenda yang dimaksudkan. iaitu dengan pergerakan alat-alat artikulasi satu demi satu. – butir pertuturan : tajuk percakapan antara penutur dengan pendengar sama ada terdiri daripada hal-hal peribadi atau rasmi. Dengan memilih contoh-contoh yang sesuai. Sebagai contoh: • dalam Bahasa Melayu itu dipanggil “pintu” • dalam Bahasa Inggeris dipanggil “door” • “puerta” dalam Bahasa Sepanyol. ’l’.• Arbitrari ialah pertalian sesuatu bentuk atau lambang dalam bahasa dengan makna yang diberikan secara kebetulan dan ditentukan oleh budaya sesuatu masyarakat. Bahasa itu linear • Bunyi-bunyi itu dihasilkan satu demi satu. 5. ’a’. – pendengar : orang yang dilawan bercakap. • Ini dikatakan linear di mana apa yang ingin dituturkan disebut satu demi satu untuk melambangkan sesuatu bunyi. TAJUK 7 : VARIASI BAHASA Sinopsis Tajuk 7 ini membincang dan menjelaskan bentuk-bentuk bahasa yang digunakan bagi maksud yang sama berdasarkan situasi tertentu. Bahasa sebagai alat berkomunikasi.Bahasa ialah kepunyaan . huraikan sifat-sifat bahasa dengan jelas.

Terengganu. Variasi Bahasa.masyarakat yang menuturkannya. Perak dan Johor. makin luas daerah penyebaran bahasa itu. Makin besar jumlah penuturnya. Menghurai dan menjelaskan variasi-variasi bahasa. — Bahasa ialah kepunyaan masyarakat yang menuturkannya. Melihat pengaruh variasi bahasa itu mempengaruhi kehidupan masyarakat. Melaka. — Hakikat bahasa dan variasi-variasinya sudah lama diakui oleh ahli-ahli bahasa. — Variasi bahasa ditentukan oleh faktor teknikal bahasa iaitu sebutan. Namun apabila mereka merujuk sesuatu bahasa tertentu. seperti dialek Kelantan. Makin besar jumlah penuturnya. Terengganu. misalnya bahasa . makin luas daerah penyebaran bahasa itu. dan kedudukan sosioekonomi penutur yang berbeza-beza penggunaannya. makin luas daerah penyebaran bahasa itu dan makin banyak perbezaannya. Melaka. — Demikian juga terdapat variasi-variasi bahasa Melayu yang wujud oleh sebab faktorfaktor sosial. Negeri Sembilan. — Halliday (1968) menjeniskan bahasa kepada dua aspek iaitu : — Pengguna – orang yang menggunakan sesuatu bahasa dan — Penggunaan – kesesuaian jenis bahasa yang digunakan dengan keadaan atau situasi bahasa itu digunakan. Hasil Pembelajaran 1. seperti latar belakang pendidikan. Dalam konteks Malaysia. — Demikian juga halnya dengan Bahasa Melayu. Dalam rangka Malaysia. Pahang. — Variasi bahasa bermaksud perbezaan bentuk-bentuk bahasa yang digunakan bagi maksud yang sama berdasarkan situasi tertentu — Variasi bahasa merupakan suatu pengkajian terhadap fitur bahasa yang berbeza secara semantik apabila kita membandingkan kumpulan penutur berbeza atau suatu kumpulan penutur yang sama dalam keadaan yang berbeza. kosa kata dan tatabahasa. — Aspek ini lebih menekankan kepelbagaian daerah untuk bahasa yang sama dan bukannya perbandingan fitur antara dua bahasa. 2. di Semenanjung Tanah Melayu sahaja sudah terdapat berbagai-bagai dialek. Negeri Sembilan. Makin besar jumlah penuturnya. di Semenanjung Tanah Melayu sahaja sudah terdapat berbagai-bagai dialek. Perak dan Johor. seperti dialek Kelantan. dan makin banyak pula perbezaan yang wujud dari segi penggunaannya. — Bahasa ialah kepunyaan masyarakat yang menuturkannya. — Demikian juga halnya dengan bahasa Melayu. Pahang. dan makin banyak pula perbezaan yang wujud dari segi penggunaannya. jenis pekerjaan.

Tujuannya supaya mudah difahami. variasi yang dipilih untuk mewakili satu bahasa secara menyeluruh itu disebut bahasa standard atau bahasa baku. tatabahasa. dan gerak bibir. jawa. bahasa tubuh. Cabang Nusantara mempunyai 200 hingga 300 bahasa dalam 16 golongan seperti Filipina. — Daripada beberapa variasi satu bahasa. — Dalam bidang ilmu bahasa. dan penggunaan kata-kata tertentu. satu variasi tertentu dipilih sebagai mewakili bahasa tersebut dan variasi inilah yang menjadi ukuran apabila kita merujuk sifat umum bahasa tersebut. yang sekarang dikenal sebagai bahasa Melayu baku. cabang Nusantara.mereka mempunyai gambaran tentang satu kesatuan bahasa. ialah variasi yang digunakan dalam sistem pendidikan (bahasa sekolah). — Dialek kawasan ialah variasi bahasa yang berkaitan dengan pengguna dalam sesuatu kawasan. Kalimantan dan sebagainya. Bahasa Isyarat — Bahasa isyarat adalah bahasa yang mengutamakan komunikasi manual. Sumatera. — Dialek mempunyai bentuk tertentu. Variasi bahasa ini dikenali sebagai dialek. dituturkan dalam kawasan tertentu dan berbeza daripada bentuk yang standard/ baku dari segi sebutan. . Dikaitkan dengan rumpun bahasa Austronesia. tetapi perbezaannya tidaklah begitu besar untuk dianggap sebagai satu bahasa yang lain. yang dari segi sejarahnya berasaskan dialek bahasa Melayu Johor Riau. — Tiap-tiap pihak harus gugurkan ciri-ciri kedaerahan masing-masing dan guna sedikit sebanyak variasi bahasa yang bersifat bahasa melayu umum. — Dialek ialah variasi daripada satu bahasa tertentu yang dituturkan oleh sekumpulan penutur dalam satu-satu masyarakat bahasa. masih terdiri daripada satu keseluruhan. dalam semua situasi rasmi seperti dalam ucapan-ucapan. — Bahasa Melayu baku ialah variasi yang digunakan apabila orang-orang daripada berbagai-bagai dialek di negara ini berkumpul dan berbincang. Variasi Bahasa (Dialek) — Perkataan 'dialek' berasal daripada bahasa Yunani iaitu 'dialektos' iaitu perkataan yang pada mulanya digunakan dalam hubungannya dengan bahasa Yunani pada waktu itu. yang walaupun mempunyai berbagai-bagai kelainan.Melayu atau bahasa Inggeris. sosial dan stilistik. untuk berkomunikasi. — Dialek merupakan variasi bahasa apabila variasi bahasa itu masih difahami oleh pengguna dalam sesuatau masyarakat bahasa walaupun ada pembahagian geografi . bukannya suara. — Terdapat 3 jenis variasi iaitu variasi daerah. mesyuarat dan persidangan dan dalam media massa. — Variasi ini.

serta ekspresi wajah untuk mengungkapkan fikiranmereka. lengan. tetapi menggunakan bahasa isyarat yang sama. orientasi dan gerak tangan. analisis penggunaan variasi bahasa yang digunakan dalam cerpen tersebut.— Kaum tunarungu adalah kelompok utama yang menggunakan bahasa ini. — Golongan pekak dan bisu di negara ini menggunakan kaedah Bahasa Isyarat Malaysia (BIM). — Bahasa isyarat berbeza di negara-negara yang berbahasa sama. Latihan: Dengan memilih cerpen yang sesuai. — Biasanya bahasa isyarat ini hanya digunakan oleh mereka yang mempunyai kecacatan seperti bisu dan pekak. Contohnya. yang memerlukan khidmat jurubahasa apabila berurusan dengan mereka yang tidak memahami bahasa berkenaan. Amerika Serikatdan Inggeris meskipun memiliki bahasa tulis yang sama tetapi memiliki bahasa isyarat yang berbeza (American Sign Language dan British Sign Language). biasanya dengan mengkombinasikan bentuk tangan. — Ini adalah salah satu cara untuk mereka berkomunikasi antara satu sama lain. — Persekutuan Orang Pekak Malaysia (MFD) menubuhkan Pusat Latihan Malaysian Sign Language (MySL) yang digerakkan melalui sumbangan Yayasan Tan Sri Othman Yeop mensasarkan melatih 100 jurubahasa dalam tempoh lima tahun. Hal yang sebaliknya juga berlaku. Ada negara-negara yang memiliki bahasa tulis yang berbeza (contoh: Inggeris dengan Sepanyol). . — Bahasa isyarat unik dalam jenisnya di setiap negara. dan tubuh.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful