P. 1
Alat Artikulasi Fonetik

Alat Artikulasi Fonetik

|Views: 10|Likes:
Published by Mariam Isa
fonetik
fonetik

More info:

Categories:Types, Brochures
Published by: Mariam Isa on Apr 13, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as RTF, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

02/06/2014

pdf

text

original

FALKULTI PENDIDIKAN DALAM PENDIDIKAN

MEI 2012

HBML 1203 FONETIK DAN FONOLOGI BAHASA MELAYU

NO. MATRIKULASI NO. KAD PENGNEALAN

: :

810713125386001 810713125386

NO. TELEFON E-MEL

: :

0128101102 kongchuilee@yahoo.com

PUSAT PEMBELAJARAN

:

PUSAT PEMBELAJARAN TAWAU

HBML1203

NO 1.0 2.0 Pengenalan

ISI KANDUNGAN

MUK A SURA 3 3-4 4-5 6 6 6 6 6 7 7 7 7-8 8 9-10 10-11 11 12 12 12 12 13 13 13 14 14 14 15 15

Penghasilan bunyi-bunyi bahasa 2.1 Organ Artikulasi dan Fungsinya 2.1.1 Bibir 2.1.2 Lidah 2.1.3 Gigi 2.1.4 Gusi 2.1.5 Lelangit 2.1.6 Anak Tekak 2.1.7 Rongga 2.1.8 Pita suara Penghasilan bunyi Bahasa Melayu 3.1 Cara penghasilan bunyi-bunyi vokal 3.1.1 Vokal hadapan 3.1.2 Vokal belakang 3.1.3 Vokal tengah 3.1.4 Vokal sengau

3.0

4.0

Bunyi konsonan 4.1 Konsonan letupan 4.1.1 Letupan bibir 4.1.2 Letupan gusi 4.1.3 Letupan lelangit lembut 4.1.4 Letupan pita suara 4.2 Konsonan geseran 4.2.1 Geseran gusi 4.2.2 Geseran pita suara 4.3 4.4 Konsonan Getaran Konsonan Sisian

3

HBML1203 4.5 Separuh Vokal 15 4 .

HBML1203 4.2 6.7.9 Carta konsonan Bahasa Melayu Transkripsi Fonetik Dan Fonemik 4.0 Kepentingan Dalam Pengajaran Kemahiran Lisan Kesimpulan Rujukan 5 .7.pendek Tona Jeda 6.6 4.9.1 5.2 Transkripsi Fonemik 5.1 6.1 Transkripsi Fonetik 4.7.4 Sengauan Lelangit lembut 16 16 16 17 17 17 17 18-19 19 20 20 20-21 21 22 22 22 22 22 23-24 24 25 4.8 4.7 Konsonan pinjaman Konsonan Sengauan 4.4 7.7.1 Sengauan bibir 4.0 Fonologi 5.0 Ciri-ciri Supresegmental Bahasa Melayu 6.0 9.2 Sengauan gusi 4.2 Fonem Alofon Tekanan Panjang.0 8.3 Sengauan lelangit keras 4.3 6.9.

F.B. Dalam bahasa mempunyai sistem bunyi yang tersendiri dan dapat kita menguasai kemahiran bertutur dalam bahasa dengan baik dan berkesan. linguistik gunaan dan sosiolingustik. Setiap bidang ini meneliti aspek tertentu dalam bidang bahasa.Denes dan E. fonetik Terdapat 3 bidang utama ilmu fonetik iaitu fonetik artikulasi. Terdapat beberapa bidang –bidang kajian yang dinyatakan dalam buku-buku C.L. linguistik komputer. ilmu linguistik amat penting dalam kajian terhadap bahasa.0 Penghasilan Bunyi-bunyi Bahasa P.0 Pengenalan Bahasa adalah satu cara yang amat penting bagi menimbulkan dan memupuk perhubungan antara manusia. 2. iaitu fonetik dan fonologi. fonetik akustik dan fonetik auditori. serta pengalaman dalam mengajar dan pembelajaran bahasa akan dikemukakan dahulu. ( 1943) pula telah membuat sumbangan yang penting dalam bukunya bertajuk Phonetics. bahasa merupakan mata pelajaran penting untuk dikaji. Haruko Momma (2001) pula berpendapat bahawa ilmu linguistik ialah disiplin atau bidang ilmiah yang berkaitan dengan kajian bahasa sebagai sains. Ilmu fonologi ialah ilmu yang berkaitan dengan cara-cara pengguna bahasa menuturkan atau melahirkan secara saintifik. Fonologi pula kajian mengenal pola bunyi bahasa. Suatu pandangan yang menyeluruh mengenai bahasa berdasarkan linguistik. Lyons. ilmu linguistik itu suatu ilmu pengkajian terhadap bahasa yang dilakukan secara saintifik ( J. pendengaran (auditori) dan sifat bunyi bahasa (akustik). iaitu kajian sistem bunyi bahasa yang bermakna yang 6 bunyi yang bermakna dalam bahasa . Kajian bunyi lazimnya terbahagi kepada 2 bidang. Oleh itu. Bagi seorang guru bahasa dan ahli linguistik .N. Hockett (1955). yang mengkaji bagaimana bunyi bahasa itu diujarkan.1968:1). Seorang pengguna bahasa perlulah mempunyai ilmu pengetahuan fonologi untuk menuturkan atau mengeluarkan bunyi-bunyi yang bermakna.HBML1203 1. K.Pike.Fonetik merupakan kajian bunyi bahasa dari segi organ pertuturan . Umumnya. Robin (1957) dan lain-lain seperti psikolinguistik. Justeru. Pinson (1963) dalam bukunya The Speech Chain telah membuat kajian fonetik dari segi urat-urat saraf dan tindakannya dalam menghasilkan bunyi.

7 . Alat yang terlibat ialah alat yang menerbitkan bunyi setelah udara daripada paru-paru dipam ke dalam organ-organ yang terlibat. Perbuatan ini asalnya adalah untuk keperluan pernafasan.HBML1203 artikulasi. Dalam sistem ujaran ini tercakup semua organ dalam sistem pernafasan. iaitu untuk menyedut oksigen bagi membersihkan darah. diucapkan oleh manusia melalui alat Kajian tentang fonetik( Rajah dipetik daripada buku OUM) 2. Aliran udara juga digunakan untuk mengeluarkan bunyi bahasa.1 Organ Artikulasi Dan Fungsinya Organ artikulasi merupakan alat yang menghasilkan bunyi bahasa dan cara menghasilkan bunyi tersebut. Organ-organ ini penting dalam sistem aliran udara yang terlibat dalam penghasilan bunyi.

diucapkan oleh manusia melalui alat Rajah Sistem Pernafasan 8 .HBML1203 artikulasi.

Epiglotis 15. Gigi atas 4. Tengah lidah 12. Akar lidah 14. Bibir bawah 3. Gusi 9 Rajah Organ artikulasi. Bibir atas 2. Pita suara .HBML1203 Organ dalam sistem penghasilan bunyi dikenali sebagai organ artikulasi. Belakang lidah 13. 11. Gigi bawah 5.Bunyi bahasa dikeluarkan oleh alat-alat sebutan seperti berikut: 1.

Tenggorok 10 . Lelangit keras 7. Lelangit lembut 8. Rongga mulut 19. Rongga tekak 17. Anak Tekak 9.HBML1203 6. Hujung lidah 10. Rahang 20. Rongga hidung 18. Hadapan lidah 16.

[s].1. Bahagian hadapan. 2. Dalam penyebutan bunyi-bunyi [e]. iaitu hujung. rongga mulut akan tertutup dan udara akan keluar melalui rongga hidung. Apabila lelangit lembut diturunkan. tengah.5 Lelangit Lelangit dapat dibahagikan kepada lelangit keras dan lelangit lembut.HBML1203 2.3 Gigi Gigi juga berperanan dalam penghasilan bunyi tetapi ia kurang aktif kerana gigi tidak boleh digerak-gerakkan seperti lidah atau bibir dan hanya berfungsi sebagai penahan udara daripada terus keluar dengan bebas daripada rongga mulut.Bibir berperanan mengeluarkan bunyi yang berbagai-bagai. [y]. Gusi berperanan dalam pengeluaran bunyi-bunyi seperti [t]. 2. Lidah terbahagi kepada empat bahagian.1. [l].1 Bibir Bibir merupakan alat artikulasi yang terletak pada bahagian luar rongga mulut yang boleh berfungsi membuat sekatan kepada udara yang keluar daripada rongga mulut.[q] gigi turut sama berperanan.1. 2.1. bunyi yang keluar adalah bunyi sengau dan kalau dinaikkan bunyi yang keluar bukan bunyi sengau. dan dikenali sebagai daerah penyebutan. hadapan. Lelangit lembut pula terletak ke dalam sedikit.2 Lidah Lidah merupakan organ artikulasi yang terpenting dan paling aktif dalam pengeluaran bunyi bahasa.4 Gusi Gusi ialah bahagian yang embung. lidah aktif dalam proses pengeluaran bunyi-bunyi bahasa dan disebut sebagai artikulator. dan belakang lidah penting dalam pengeluaran bunyi vokal hadapan. Organ ini penting untuk menentukan sama ada bunyi yang dikeluarkan itu bunyi sengau atau pun tidak. dan belakang. Lelangit lembut boleh diturunkan dan dinaikkan. Jika diturunkan. tengah. [r]. Lelangit keras terletak di antara gusi dan berfungsi sebagai daerah artikulasi dalam pengeluaran bunyi. [d]. dan menurun dari gigi ke bahagian dalam rongga mulut. [z] dan sebagainya dengan bantuan hujung lidah yang berfungsi membuat penyekatan.1. 2. 11 . Ia berfungsi sebagai daerah artikulasi. vokal tengah dan vokal belakang. iaitu selepas lelangit keras dan sebelum anak tekak. Maka. [c].

1. 2.6 Anak tekak Anak tekak terletak di bahagian belakang rongga mulut dan berhampiran dengan lelangit lembut dan berfungsi sebagai alat pertuturan bersama-sama dengan lelangit lembut khususnya dalam menentukan sama ada sesuatu bunyi yang hendak dikeluarkan itu bunyi sengau atau tidak. rongga hidung dan rongga tekak.1.0 Penghasilan Bunyi Bahasa Melayu Umumnya. 12 . konsonan dan diftong. Rajah Pita suara 3. Udara dari paru-paru keluar melalui rongga mulut dengan tersekat atau terhimpit.8 Pita suara Pita suara terletak di dalam ruang tenggorok dan ia juga amat penting untuk penghasilan bunyi. Pertama. bunyi dikeluarkan dengan cara udara tanpa gangguan dalam rongga mulut. Jika seseorang yang mengalami kerosakan pita suara akan mengalami gangguan suara dan orang yang tidak mempunyai pita suara akan menjadi bisu. dalam Bahasa Melayu terdapat 3 golongan bunyi iaitu.7 Rongga Rongga terbahagi kepada rongga mulut. vokal.HBML1203 2. Kumpulan bunyi yang dihasilkan sedemikian akan dikenali sebagai Vokal. Rongga merupakan bahagian lapang yang menjadi tempat laluan udara keluar masuk daripada paru-paru.1. 2. Lubang di antara dua keping selaput itu boleh diluas atau disempitkan dalam usaha mengeluarkan bunyi.Bunyi itu hanya dipengaruhi oleh keadaan lidah dan bentuk bibir.

Deskripsi bunyi yang mengasingkan bunyi vokal dan konsonan adalah suatu cara tradisional. Bunyi vokal juga dipengaruhi oleh pengaruh lidah . Aliran udara itu kemudian terganggu oleh alat-alat sebutan tadi semasa melalui rongga mulut atau rongga hidung. bunyi-bunyi itu dapat dihasilkan dengan menekan udara keluar dari paruparu. iaitu di mana ia berbeza antara satu sama lain.1 Cara Penghasilan Bunyi-bunyi Vokal Bunyi vokal terhasil apabila udara keluar daripada rongga mulut tidak mengalami sekatan atau himpitan. Terdapat enam vokal dalam Bahasa Melayu seperti contoh jadual berikut: Kedudukan vokal-vokal dapat dilihat seperti berikut: 13 . keadaan rongga mulut dan bentuk bibir. bunyi bahasa tersebut dibahagi kepada bunyi vokal dan bunyi konsonan.Analisis ciri-ciri pembeza ini dimulakan oleh R. Vokal dalam bahasa Melayu terbahagi kepada tiga.Jacobson(1956) dengan melihat ciri-ciri akustik bunyi-bunyi tersebut. iaitu vokal hadapan.HBML1203 Kedua.Bunyi yang dikeluarkan dengan cara demikian dikatakan bunyi konsonan. Menurut cara sebutan tersebut yang diterangkan di atas. 3. vokal tengah dan vokal belakang.Setiap bunyi itu ditentukan oleh ciri pembeza sahaja.

HBML1203 Rajah Vokal yang dihasilkan 14 .

1. Maka bunyi vokal akan dihasilkan.Ada 4 buah fon vokal depan iaitu [ i ]. titik .Saluran udaranya lebih luas kerana depan lidah dinaikkan tidak setinggi kedudukannya sewaktu membunyikan vokal . [ e ]. elok ( Rajah dipetik daripada buku OUM) (ii) [e] 15 . ( Rajah dipetik daripada buku OUM) vokal hadapan separuh sempit Contoh: bilik . bendi .Udara dari paru-paru ditekankan keluar.paru. ipar . Contohnya: kole . tauge . Antara depan lidah dan lelangit keras terdapat saluran sempit untuk udara keluar.HBML1203 3. jari . cari Hujung lidah dibawa turun 1/3 daripada titik untuk vokal sempit. Depan lidah dinaikkan tinggi dalam mulut.Dua bibir dileperkan. maka bunyi vokal yang dihasilkan vokal hadapan kerana hujung lidah itu terletak di bahagian mulut. [ ? ] dan [ a ]. Udara ditekan keluar dari paru-paru. Ini menghasilkan bunyi vokal separuh sempit.1 Vokal Hadapan Kalau bahagian lidah yang terlibat itu hujung lidah. Vokal Hadapan dapat menghasilkan : No (i) Lamban g Fonetik [i] Gambarajah vokal hadapan sempit Penjelasan Dan Contoh Apabila hujung lidah diletakkan pada titik paling tinggi di bahagian depan mulut tetapi lidah tidak menyekat aliran udara dari paru.

gelek . Contohnya: tauke .HBML1203 (iii) [?] vokal hadapan separuh luas Untuk menghasilkan bunyi vokal ini. gerek ( Rajah dipetik daripada buku OUM) 16 .depan lidah diturunkan 1/3 dari kedudukan untuk mengeluarkan vokal [ e ]dan[ i ]. gesek .

( Rajah dipetik daripada buku OUM) 3. Contohnya: pandai . Lelangit lembut berkeadaan terangkat rapat ke belakang tekak dan menutup rongga hidung.1. Untuk menghasilkan bunyi ini. Kita boleh melakukan satu kajian kecil bahawa letakkan tangan di bawah rahang dan sebut [u].depan lidah diturunkan serendah-rendahnya. maka bunyi vokal yang dihasilkan itu akan dikenali sebagai vokal belakang. Vokal [o] juga vokal belakang. tetapi kedudukan belakang lidah lebih rendah ketika kita menghasilkan bunyi [u]. siapa Kalau bahagian belakang lidah yang terlibat. Rajah Kedudukan rahang/bibir. lidah ketika menghasilkan bunyi [a].HBML1203 (iv) [a] vokal hadapan luas Untuk menghasilkan bunyi vokal ini. bibir dibundarkan dan belakang lidah dinaikkan dekat dengan lelangit lembut. kemudian sebut [o]. [u] dan [i] ( Rajah dipetik daripada buku OUM) Vokal belakang dapat menghasilkan : No Lamban g Fonetik Gambarajah Penjelasan Dan Contoh 17 . Kedudukan alat pertuturan lain adalah sama seperti menghasilkan vokal [ e ]dan[ i ].2 Vokal Belakang landai . anak .

tetapi tidak menutup ruang aliran udara. udang 18 . undang . ( Rajah dipetik daripada buku OUM) Contohnya: ubat . ulat .Bentuk bibir dibundarkan.HBML1203 (i) [u] vokal belakang sempit Dihasilkan dengan mengangkat belakang lidah setinggi mungkin di atas.

HBML1203 (ii) [o] vokal belakang separuh sempit Bunyi dihasilkan dengan menurunkan belakang lidah 1/3 di antara tempat yang paling tinggi dan tempat yang paling rendah.Luas rongga mulut agak sederhana. vokal ini adalah gantian vokal belakang separuh sempit [ o ]. Contohnya:perahu. 3. Vokal tengah dapat menghasilkan : No (i). toko ( Rajah dipetik daripada buku OUM) (iii) [ ↄ] vokal belakang separuh luas Mengikut Yunus Maris(1969). 19 . Contohnya: obor . Bunyi dihasilkan apabila belakang lidah diturunkan 1/3 daripada kedudukan separuh sempit dan bentuk bibir turut dibundarkan. solo. iaitu terletak di lantai rongga mulut dalam keadaan sedikit tegang maka vocal yang dihasilkan itu dipanggil vokal tengah [Ә ].Keadaan bibir pula dibundarkan.Tengah lidah agak melengkung ke atas sedikit. Lamban g Fonetik [ ә ] Gambarajah vokal tengah pendek Penjelasan Dan Contoh Meletakkan di lantai lidah terhampar rongga mulut.1.Keadaan bibir juga bersahaja.3 Vokal Tengah Kalau lidah dalam keadaan bersahaja.Ia wujud kerana pengaruh dialek daerah.

1 Letupan bibir [p] .1.Kalau letupan itu dilakukan dengan getaran pita suara maka bunyi itu menjadi letupan bibir tak bersuara.Vokalnya ini dibezakan dengan vokal oral dengan cara menandakan tanda diakritis [ ~ ]di atas vokal berkenaan. iaitu konsonan asli dan konsonan pinjaman. Bunyi letupan akan berubah jika daerah dan alat sebutan berubah.Rajah dibawah menunjukkan bunyi letupan bibir.Bunyi-bunyi konsonan Bahasa Melayu boleh dibahagi kepada duo golongan.Perbezaannya adalah dari segi aliran arus udara dari paru-paru itu dibenarkan keluar melalui rongga nasal dengan sebahagian darinya tetap mengalir juga di rongga mulut. seperti [mȃkan] .Kita memanggil bunyi letupan itu mengikut daerah sebutannya. 20 . cara sebutan dan keadaan pita suara. 4. [b] Letupan bibir dihasilkan dengan merapatkan bibir bawah ke bibir atas dan udara dari paru-paru akan bertahan. 4. ketiga-tiga faktor ini akan digunakan iaitu daerah artikulasi. iaitu [p] dan [b] pula dilakukan dengan pita suara tidak bergetar.1Konsonan Letupan Bunyi letupan ini dihasilkan dengan merapatkan alat sebutan kepada mana-mana daerah sebutan.4 Vokal Sengau Vokal sengau adalah vokal yang dihasilkan dengan artikulasi yang hampir sama dengan artikulasi bunyi-bunyi vokal oral yang telah dihuraikan di atas.Udara yang keluar dari paru-paru melalui rongga mulut akan tersekat.Apabila udara tersekat ini dilepaskan dengan serta-merta maka bunyi letupan akan dihasilkan. Contohnya.1. Ia bertentangan dengan bunyi vokal yang dihasilkan tanpa gangguan terhadap aliran udara tersebut.0 Bunyi Konsonan Konsonan ialah bunyi yang dihasilkan oleh aliran udara dari paru-paru yang tersekat. 4. [mȃndi]. disempitkan dan lain-lain semasa rongga mulut atau disalurkan melalui rongga hidung. Dalam mendeskripsikan bunyi-bunyi konsonan ini.HBML1203 3.

HBML1203 Letupan bibir [p] . Udara yang tertahan dalam rongga mulut dilepaskan dengan serta merta.2 Letupan gusi [t] dan [d] Hujung lidah dirapatkan ke gusi atas.1.Udara yang tertahan dilepaskan dengan serta merta dan menghasilkan bunyi letupan lelangit lembut [k] tak bersuara dan bersuara [g]. [?]dijadikan lambang bunyi. Letupan berlaku di pita suara. dan menghasilkan bunyi letupan.1. Letupan lelangit lembut [k] dan [g] ( Rajah dipetik daripada buku OUM) 4.1.4 Letupan pita suara [?] Jika pita suara dirapatkan dan tekanan udara dari paru-paru dilepaskan dengan serta merta.3 Letupan lelangit lembut [k] dan [g] Belakang lidah dirapatkan ke lelangit lembut. Rajah dibawah menunjukkan bunyi letupan pita suara [?]. 21 . Rajah dibawah menunjukkan bunyi letupan lelangit lembut [k] dan [g]. Rajah dibawah menunjukkan bunyi letupan gusi.Bunyi dihasilkan ialah letupan gusi tak bersuara [t] dan letupan gusi bersuara [d]. [b] ( Rajah dipetik daripada buku OUM) 4. maka kita tidak mengambil kira ianya bersuara atau tidak. Letupan gusi [t] dan [d] ( Rajah dipetik daripada buku OUM) 4.

2. D. gusi [s].Udara dari paru-paru tertekan dan keluar dengan bergeser.nya.HBML1203 Letupan pita suara [?] ( Rajah dipetik daripada buku OUM) 4. Rajah dibawah menunjukkan bunyi geseran pita suara [h]. mengatakan [h] mempunyai cirri bersuara.2 Geseran pita suara [h] Pita suara boleh disempitkan dan menyebabkan udara keluar di antara pita suara dengan bergeser. Rajah dibawah menunjukkan bunyi geseran [z]. Farid Onn.Dalam tesis Ph.Lelangit lembut dirapatkan ke dinding belakang rengkung dan udara hanya keluar melalui rongga mulut. [z] Hujung lidah dirapatkan ke arah sempadan gusi lelangit keras tetapi aliran udara tidak tersekat.Geseran ini boleh bersuara dan tidak bersuara. Pita suara ini tidak dikatakan bersuara atau tidak. 4. 22 .2 Konsonan Geseran Konsonan geseran dihasilkan dengan menyempitkan rongga aliran udara sewaktu melalui rongga mulut.Geseran pita suara ialah [h].1 Geseran Gusi [s]. Penyempitan rongga mulut menyebabkan udara dari paru-paru kita keluar dengan cara bergeser untuk menghasilkan bunyi geseran. Bunyi geseran gusi lelangit keras tak bersuara[s] dan yang bersuara [z].2. bertajuk Some Aspects of Malay Phonology and Morphology (1976). Geseran Gusi [s] ( Rajah dipetik daripada buku OUM) 4.

23 .3 Konsonan Getaran [r] Bunyi konsonan ini dihasilkan dengan mengetarkan lidah dalam rongga mulut.5 Separuh Vokal [w] dan [y] Separuh vokal ini merupakan bunyi vokal yang tidak selesai.Ia tidak tidak dikenal sebagai vokal penuh kerana ia tidak terdapat sebarang gangguan kepada aliran udara.Terdapat satu bunyi getaran dalam Bahasa Melayu.Udara dari paru-paru ditekan keluar hingga menggetarkan lidah untuk menghasilkan bunyi getaran [r]. Rajah dibawah menunjukkan konsonan bunyi getaran [r].Ada dua bunyi separuh vokal.Lidah diangkat ke arah gusi atas. Konsonan Sisian [l] ( Rajah dipetik daripada buku OUM) 4.HBML1203 Geseran pita suara [h] ( Rajah dipetik daripada buku OUM) 4. tetapi di sini mempunyai masalah gangguan aliran udara. Satu bunyi sisian [l]dihasilkan dan bunyi bersuara dalam Bahasa Melayu.Hujung lidah diangkat ke arah gusi atas. Konsonan Getaran [r] ( Rajah dipetik daripada buku OUM) 4.4 Konsonan Sisian [l] Bunyi ini dihasilkan dengan menggetarkan lidah dari kiri dan kanan dalam rongga mulut.Bunyi ini bersuara. Rajah dibawah menunjukkan konsonan Sisian [l].Udara dari paru-paru ditekan keluar ikut kiri dan kanan lidah.

7 Konsonan Sengauan Konsonan ini dihasilkan dengan cara yang seakan serupa dengan letupan.Ini menghasilkan bunyi sengau bibir [m].6 Konsonan pinjaman Gigi bawah dirapatkan ke arah bibir atas tetapi tidaklah rapat sehingga menyekat aliran udara. Sengauan bibir [m] ( Rajah dipetik daripada buku OUM) . Separuh Vokal [w] ( Rajah dipetik daripada buku OUM) 4. Tetapi lelangit lembut diturunkan untuk membolehkan udara keluar melalui rongga hidung.1 Sengauan bibir [m] Bibir bawah dirapatkan ke bibir atas. Rajah dibawah menunjukkan Konsonan pinjaman [v] dan [f].Bunyi sengauan akan terhasil.Bunyi geseran gigibibir yang bersuara ialah [v]dan yang tak bersuara ialah [f].Udara dari paru-paru tertekan dan keluar dengan bergeser. Rajah dibawah menunjukkan Separuh Vokal [w] dan [y].7.Semua bunyi sengauan adalah bersuara. 4. Konsonan pinjaman [v] dan [f] ( Rajah dipetik daripada buku OUM) 4.iaitu:separuh vokal bibir [w] dan separuh vokal lelangit keras [y]. Rajah dibawah menunjukkan sengau bibir [m].

4 Sengauan Lelangit Lembut[ŋ] Belakang lidah dinaikkan ke lelangit lembut.3 Sengauan Lelangit Keras[ɲ] Depan lidah dinaikkan ke lelangit keras. Rajah dibawah menunjukkan bunyi sengauan lelangit lembut bersuara[ŋ]. Bunyi yang dihasilkan dikenali sebagai bunyi sengauan lelangit keras bersuara[ɲ].7. Sengauan Gusi [n] ( Rajah dipetik daripada buku OUM) 4.HBML1203 4. Ini menghasilkan bunyi sengau gusi[n]. Sengauan Lelangit Keras[μ] ( Rajah dipetik daripada buku OUM) 4.7. Bunyi yang dihasilkan dinamakan bunyi sengauan lelangit lembut bersuara[ŋ]. Sengauan Lelangit Lembut[ŋ] ( Rajah dipetik daripada buku OUM) . Rajah dibawah menunjukkan bunyi sengauan lelangit keras bersuara [ɲ].7.2 Sengauan Gusi [n] Hujung lidah dirapatkan ke gusi atas. Rajah dibawah menunjukkan sengauan gusi [n].

Dalam carta ini. Transkripsi adalah penurunan lambang-lambang bunyi daripada lambang tulisan yang mencatat sesuatu dalam kehidupan. daerah sebutan dirujukkan kepada cara sebutan.Penganalisaan bunyi untuk menimbulkan sistem bunyi dalam kajian fonologi. baik vokal mahupun konsonan. Semua lambang dapat dipakai bagi merakamkan bunyi secara bertulis.Hanya setelah bunyi-bunyi ini terakam dalam bentuk lambang barulah bunyi tersebut dapat dianalisa. dinyatakan juga sama ada bunyi itu bersuara atau tidak.8 Carta Konsonan Bahasa Melayu Untuk menjelaskan bunyi-bunyi yang dideskripsi. Ini dapat dilihat dalam carta Fonetik Antarabangsa di bawah.Transkripsi terbahagi kepada dua jenis iaitu transkripsi fonetik dan transkripsi fonemik. Bermacam-macam bunyi boleh dilahirkan sekiranya daerah sebutan dibahagi dengan lebih rapi.9 Transkripsi Fonetik dan Fonemik Kita telah membincangkan bagaimana bunyi dihasilkan. . Carta Konsonan Bahasa Melayu 4.HBML1203 4. satu carta telah dimasukkan sebagai rujukan.

Contohnya seperti berikut: .1 Transkripsi Fonetik Transkripsi fonetik merupakan cara yang mempelajari segala bunyi bahasa yang dihasilkan oleh alat-alat pertuturan manusia dan memberikan lambang-lambang fonetik untuk bunyi itu masing-masing.HBML1203 Carta Fonetik Antarabangsa 4.9.

maya dan saya. yakni satu pernyataan yang begitu umum untuk mendefinisikan fonologi itu sendiri. bidang fonologi mengkaji sistem bunyi-bunyi yang tertentu dalam pertuturan. /s/. Seseorang tidak lagi teragak-agak mengatakan yang bunyi-bunyi konsonan /k/ .2 Transkripsi Fonemik Transkripsi fonetik pula merupakan cara yang mempelajari bunyi-bunyi bahasa dan cara pengelompokan mereka ke dalam fonem-fonem. Terdapat beberapa contoh di bawah.“ phonology is the study of the function and patterning of speechsounds ” yang bermaksud “fonologi ialah kajian tentang fungsi dan pencorakan dalam bunyi yang bermakna yang diucapkan oleh manusia”.1 Fonem Fonem adalah unit pada tingkat bunyi yang distingtif.4. /m/ dan kata itu.Selain itu.0 Fonologi Menurut Rahimah Haji Sabran dan Rahim Sham.Contohnya seperti berikut: Fonem θ Fonem ŏ Fonem ŋ Fonem γ dieja sebagai"th" dieja sebagai"dh" dieja sebagai"ng" dieja sebagai"gh" 5.Fonem juga bermaksud bunyinya hampir sama. Contohnya seperti kaya .Satu unit ujaran yang bermakna dan terdiri daripada beberapa unit bunyi.khusus bagi sesuatu bahasa. Manakala menurut Dalbor. salah seorang ahli linguistik Barat pula. baya .Ia lebih ditumpukan transkripsi dalam bentuk tulisan. /b/ .fonologi ialah bidang yang mengkaji sistem bunyi yang bermakna yang diucapkan oleh manusia. Dalam kenyataan yang dikeluarkan oleh Universiti terbuka pula. Unit-unit bunyi ini dipanggil fonem. Ini jelas daripada pendapat Henderson yang menyatakan “ the study of the systematic organization of selected speech sounds in the spoken form of individual language has variously been called phonology”.9. 5. /p/ . fonem boleh dimengertikan sebagai unit sifat bunyi yang membezakan erti ( Bloodmfield: 1933). paya . yang membezakan erti antara dua .

b diganti dengan p . Contohnya seperti berikut: Ugama agama / u / boleh diganti dengan / a / supaya perkataan yang sama boleh disebut sebagai agama. Dengan kata lain.Unit bunyi juga boleh saling berganti secara alternatif itu adalah fonem-fonem yang berasingan yang / i / boleh diganti dengan / u / supaya perkataan yang sama boleh disebut sebagai ugama .Bunyi-bunyi yang dikaji itu haruslah dilihat dari segi kesamaan fonetis.alofan merupakan bunyi-bunyi kelainan yang tergolong kepada kelas fonem yang sama. maka bagi akan bertukar menjadi pagi . maka geli akan bertukar menjadi keli . g diganti dengan k . maka gelipar akan bertukar menjadi kelipar . g dan m adalah unit terkecil yang berfungsi kerana unit itu membezakan maksud ujaran.2 Alofon Alofon adalah pengwujudan dari fonem yang berbeza dari segi sifat-sifat fiziknya. seorang pengkaji harus dapat membezakan keadaan yang seolah-olah sama dengan variasi bebas di mana kerap terjadi sebutan yang alternatif dari suatu kata yang memperlihatkan adanya perbezaan yang fonemis. igama pikir paham ugama fikir faham Akhir kata.HBML1203 Misalnya : b diganti dengan p . Oleh itu b .Selain itu. dan dengan sendirinya merupakan anggota kepada keluarga fonem tersebut. . 5. [ f ] dan [ p ] adalah alofon-alofon kepada fonem /p/ dalam Bahasa Melayu. g diganti dengan k . k diganti dengan g . bunyi-bunyi yang berbeza dikaji haruslah jangan mendatangkan perbezaan makna. k . Perkataan-perkataan di bawah mempunyai erti yang sama tetapi berbeza secara fonetis pada bunyi pertamanya . p diganti dengan b . p . [ f ] dan [ p ] adalah alofon-alofon kepada fonem /p/ dalam Bahasa Melayu. maka bagi akan bertukar menjadi palu . maka paku akan bertukar menjadi baku . dalam membuat pertimbangan bagi menentukan alofon-alofon kepada sesuatu fonem dalam sesuatu bahasa. maka kitar akan bertukar menjadi gitar .

.HBML1203 sudah terbukti dengan jelasnya dalam sesuatu bahasa itu.

tekanan . 6. maka barulah makna kata itu menjadi pasti dan jelas.1 Tekanan Tekanan adalah keras atau lemahnya suara yang diperlukan bagi menyebut sesuatu suku-kata. tona dan jeda .HBML1203 6. Segmen bunyi yang dicantumkan menjadi urutan yang bermakna akan menghasilkan kata yang jika seharusnya dilengkapkan dengan ciri-ciri yang non-segmental seperti panjang-pendek . tona mendatar dan tona turun naik. Lambang [: :] menunjukkan dua mora dan lambang [. panjang-pendek bunyi vokal dan konsonan penting sekali peranannya bagi membezakan morfem. jeda digunakan ialah #. ayat atau rangkaian kata.0 Ciri-ciri suprasegmental Bahasa Melayu Ciri-ciri suprasegmental adalah sifat bunyi yang menindihi sesuatu segmen bunyi samada bunyi vokal atau bunyi konsonan. 6.Perbezaan tona merupakan sesuatu perbezaan yang disebabkan oleh perbezaan nada suara seperti tona tinggi.2 Panjang. Dalam kebanyakan bahasa. 6.Terdapat 4 jenis tekanan dengan tanda-tanda tertentu seperti berikut: = tekanan keras / dua ᴧ = tekanan sedang / dua 6. iaitu unsur hentian yang memisahkan antara perkataan. Bunyi vokal boleh berbeza dari segi kenyaringan dalam kesatuan bunyi-bunyi.4 Jeda Jeda dikenali sebagai persendirian . Unsur ini \ = tekanan lemah / tiga v = tekanan paling lemah .tona rendah.pendek Dua bunyi.] adalah setengah mora. khususnya bunyi vokal mungkin serupa dalam semua aspek fonetik melainkan berbeza dari segi panjang-pendek.Lambang ini akan digunakan bernama mora[:].3 Tona Tona adalah meninggi atau menurunnya nada suara pada menyebut sesuatu sukusuku atau morfem. Lambang digunakan untuk membezakan makna.

Dengan itu mereka akan lebih berani. pembinaan ayat dan aspek-aspek nahu dalam satu-satu bahasa adalah dipelajari secara tidak langsung. intonasi dan tekanan suara. Contohnya. Struktur ayat. Kanak-kanak dapat bertutur dan mengeluarkan buah fikiran dengan Perbezaan antara r dan l menggunakan bahasa yang sesuai dalam pelbagai keadaan perhubungan seperti perbualan dengan rakan-rakan. Apabila mereka sudah biasa dengan bahasa itu barulah diperkenalkan lambang-lambang tulisan supaya mudah mereka menginterpretasikan lambang-lambang pertuturan. ibu bapa dan sebagainya serta dalam majlis bahas. guru. Kanak-kanak yang telah menguasai bahasa lisan akan mudah mengeluarkan buah fikiran mereka dengan sebutan yang betul.0 Kepentingan dalam pengajaran kemahiran lisan Perkembangan bahasa kanak-kanak dapat menunjukkan bahawa kanak-kanak mula mendengar. kanak berdiri untuk membaca perkataan yang hampir sama dan berbeza sedikit bunyi dari segi fonetiknya yang diberi oleh guru secara persendirian. Kebiasaannya penggunaan bahasa lisan menguntungkan pembinaan bahasa yang baik. Contohnya: Pengalaman yang diceritakan oleh kanak yang melawat ke zoo negara di dalam kelas dapat membantu kanak-kanak lain mengenali lebih banyak tentang kehidupan haiwan .HBML1203 7. pagi & bagi beli dara & & beri darah Bahasa Melayu khususnya berbeza dari segi pengucapan. yakin diri untuk bersuara semasa pengajaran dijalankan. mengajuk dan seterusnya bercakap. . Contohnya: 1) Dia sudah lari. 2) Dia sudah lali. syarahan dan lain-lain. Kebiasaannya penggunaan nahu yang betul secara lisan akan membina asas bahasa yang kukuh.

" Secara keseluruhan kemahiran lisan adalah amat penting. carta vokal. Melalui kegiatan lisan yang banyak di peringkat awal akan menambahkan dan memperkayakan perbendaharaaan kata kanak-kanak. vokal merupakan bunyi bersuara kerana tiada halangan semasa udara keluar dari peparu. konsonan dan fonetik antarabangsa dimasukkan sekali ke dalam kerja kursus ini sebagai rujukan. ibu. Saya pergi membeli sekarang. Lidah dan bibir pula memainkan peranan yang amat penting dalam penghasilan bunyi vokal manakala konsonan mempunyai bunyi yang bersuara dan tidak bersuara. lelangit keras. saya juga mengkaji bagaimana vokal dan konsonan dihasilkan.HBML1203 Kanak-kanak dapat mendengar dan memahami pertuturan yang disampaikan oleh orang lain dalam kehidupan harian sama ada di dalam atau di luar rumah. Untuk memahami dengan lebih mendalam. dan rongga hidung yang memainkan peranan penting dalam penghasilan bunyi konsonan." Ali:"Baiklah. Di samping itu . Bunyi konsonan terhasil kerana ada gangguan atau halangan semasa udara keluar dari peparu dan dua bibir iaitu gusi. pita suara. Alat-alat artikulasi melibatkan semua organ yang terlibat dalam penghasilan bunyi manakala dearah artikulasi adalah bagi organ yang tidak boleh digerakkan dan sentiasa berada pada tempatnya.0 Kesimpulan Melalui kerja kursus ini banyak yang kita dapat pelajari daripada BahasaMelayu dimana terdapat bidang yang mengkaji tentang bunyi bermakna yang dipertuturkan oleh manusia iaitu fonologi yang terbahagi kepada dua iaitu fonetik dan fonemik. Setelah mengkaji.Mereka dapat melakukan apa yang disampaikan oleh orang lain. tolong beli sebotol kicap di kedai runcit .Contohnya seperti berikut: Ibu:"Ali . lelangit lembut. guru dikehendaki memperbanyakkan kegiatan lisan di peringkat persekolahan. Maka dengan ini boleh memudahkan kanak-kanak untuk belajar. 8. Fonemik merupakan satu kajian yang berkaitan dengan organ pertuturan. Manakala fonemik pula berkaitan tentang kajian fungsi dan struktur bunyi bahasa. carta . saya juga telah mengkaji tentang alat-alat artikulasi dan dearah-daerah artikulasi. Selain daripada itu. sifat bunyi bahasa dan pendengaran.

Mengajar Bahasa Suatu Pendekatan Saintifik. Yunus Maris. Permulaan Ilmu Linguistik satu pengenalan konsep bidang kajian secara teoritis. The Malay Sound System. (1980). Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka Kementerian Pelajaran Malaysia.oum. J. Amerika Syarikat: Nombor Kad Katalog Perpustakaan Kongres. Arbak Othman. Linguistik Am Untuk Guru Bahasa Malaysia. (1995).my Kuala Lumpur: . (1964). Morfologi Struktur Kata Dalam Nahu Generati. Kuala Lumpur:Fajar Bakti SDN.Jensen. (1983). http:// www. Robert Lado. T.HBML1203 RUJUKAN / REFERENSI Abdullah Hassan.BHD.edu. Kuala Lumpur: Sarjana Enterprise. Sosiolinguistik Satu Pengenalan. (1966). Peter Trudgil . (1984). Kuala Lumpur : University Malaya Press. Dewan Bahasa dan Pustaka Kementerian Pendidikan Malaysia.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->