P. 1
Sejarah Sabah dan Sarawak

Sejarah Sabah dan Sarawak

1.0

|Views: 7,376|Likes:
Published by gharrymarlo

More info:

Published by: gharrymarlo on Mar 28, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPT, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

02/27/2013

pdf

text

original

SEJARAH SABAH DAN SARAWAK

TAJUK TUGASAN

akah penentangan Rentap dan Sharif Masahor di Sarawak pada pertengahan aba e 19 dan penentangan Mat Salleh di Borneo Utara pada akhir abad ke 19 dapat ggap sebagai gerakan kebangsaan atau hanya dianggap sebagai satu tindak ba terhadap anasir-anasir politik dan ekonomi yang baru.

PENGENALAN

da abad ke 19 merupakan era kedatangan Inggeris ke TM & Kepulauan orneo, yang telah mendapat pelbagai reaksi penduduk tempatan. hak penjajah telah campur tangan dalam pentadbiran dan adat istiadat mpatan.

eluarga Brooke di Sarawak yang mendapat tentangan daripada pendudu mpat seperti Rentap,Sharif Masahor dan lain-lain lagi. Manakala di Sabah la Syarikat Berpiagam Borneo Utara(SBBU)yang juga mendapat ntangan drp. Mat Salleh serta yang lainnya.

rawak diduduki oleh JB apabila Sultan Brunei menyerahkan beberapa ka as bantuan JB menamatkan pemberontakan yang berlaku di Swk. Keluar ooke telah melaksanakan dasar2 baru yang bertentangan dengan sistem dia ada di Swk.

BBU berkuasa di Sabah a/b Sultan Brunei & Sultan Sulu menyerahkan eberapa kawasan di Sabah kpd Gustav Baron Von Overbeck dan Alferd D

Sambungan…

as keadaan tersebut Sultan Brunei telah mendapat bayaran tahunan ebanyak$3000 bermula tahun 1877, manakala Sultan Sulu pula endapat bayaran $5000.

Antara wilayah-wilayah yang berkaitan bermula dari sungai Pandasan i pantai barat laut, seterusnya merangkumi seluruh pantai timur hingga ungai Sebuku di selatan. Di antara kawasan-kawasan tersebut ialah egeri-negeri Pitan, sugut, bangaya, Labuk, Kinabatangan dan Mumiang.

yarikat Borneo Utara dikendalikan oleh Majlis Pengarah di London dan ketuai oleh seorang pengerusi di mana pengerusi yang pertama ketika u ialah Sir Rutherford Alcock. Pada bulan Mac 1881, sebuah persatuan ernama 'British North Provisional Assiociation Limited' telah ditubuhkan engan ahlinya seramai lapan puluh orang, termasuk Alfred Dent, ir Rutherford Alcock danW.H. Read. Pada bulan November 1881, erajaan British dengan rasminya telah memberikan surat piagam epada persatuan ini untuk memerintah Borneo Utara

Sambungan…

nentangan terhadap penjajah Barat di Sabah bermula apabila arikat Berpiagam Borneo Utara mula memerintah negeri itu di mana berapa orang ketua Sabah merungut dan mempersoalkan kenapakah ereka harus diperintah oleh Orang Barat yang telah membuat rat perjanjian dengan Sultan.

ompeni berusaha memungut cukai daripada penduduk tempatan da ketika itu. Antara cukai yang dipungut ialah cukai tanah, cukai tanam kai kepala, dan cukai perjalanan. Kebanyakan orang bumiputera ng mempunyai pertalian saudara dengan sultan juga tidak berpuas hati n turut memberi penentangan akibat kehilangan hak memungut cukai.

Senario Penentangan Syariff Masahor, Rentap dan Mat Salleh. 1. Sharif Masahor Bangsawan Melayu pada masa sebelumnya merupakan anggota pihak berkuasa yang memerintah Sarawak sebelum Brooke dan mempunyai pengaruh yang sangat besar serta dihormati di kalangan masyarakat peribumi. Sehubungan dengan itu, sentimen penentangan telah mula timbul rentetan sekatan-sekatan yang dikenakan oleh James Brooke ke atas keistimewaan dan kuasa yang pernah mereka nikmati dahulu. Apabila James Brooke mengambil alih Sungai Rejang daripada Sultan Brunei pada tahun 1853, beliau telah membina kubu di Konawit iaitu, di Sungai Rejang tanpa pengetahuan Syarif Masahor. Pada tahun 1849 sultan Brunei  telah melantik Syarif Masahor sebagai ketua pemerintah yang mana terletak sebelah selatan sungai Rejang bagi menggantikan ketua di kawasan tersebut yang bernama Datu Patinggi Abdul Rahman.

SHARIF MASAHOR

Sambungan…

ada tahun 1853, Sultan Mumin telah menyerahkan bahagian ilir Lembah Rejang kepada James Brooke selepas pertempuran Batu Mur abenor daerah tersebut ialah Syarif Masahor.

ames Brooke telah mengekalkan Syarif Masahor dalam kedudukan yang alau bagaimanapun Syarif Masahor terus bertindak separuh bebas epertimana yang dilakukan oleh beliau sebelumnya. Persaingan mula w antara kedua-dua pihak.

pabila James Brooke mengambil alih Sungai Rejang daripada ultan Brunei pada tahun 1853, beliau telah membina kubu Konawit iaitu, di Sungai Rejang tanpa pengetahuan Syarif Masahor.

ada tahun 1849 sultan Brunei  telah melantik Syarif Masahor sebagai etua pemerintah yang mana terletak sebelah selatan sungai Rejang agi menggantikan ketua di kawasan tersebut yang bernama Datu Patinggi Abdul Rahman.

2. Rentap

Pada tahun 1853, Rentap telah mengetuai orang Iban yang cuba menyer asukan British di Sekrang yang diketuai oleh William Breton. Rentap adal orang panglima perang orang Iban yang tinggal di Ulu Sungai Sekrang.

Rentap yang menjadi ketua orang Iban telah menentang pemerintahan ooke kerana Brooke merancang membanteras kegiatan lanun ang mana merupakan satu-satunya sumber pendapatan Rentap.

Brooke juga mengganggu cara hidupTradisional orang Iban yang mana mengamalkan kegiatan memotong kepala dengan beberapa pembaharua

RENTAP

Sambungan…

Pada tahun 1853, Rentap bersama pasukannya menyerang kubu-kubu Sungai Sekrang.Pihak British telah diserang hendap oleh orang-orang entap. Berlakulah pertempuran yang sengit di antara kedua-dua pihak.

kibat pertempuran tersebut seorang menantu Rentap bernama Layang lah membunuh Alan Lee. Rentap dengan segera membawa pasukannya ulang ke Ulu Sungai Sekrang.

engikut Brooke telah membakar 20 buah rumah panjang tempat kediam entap. Rentap terpaksa berundur dan membina semula tempat diaman di Sungai Lang.

Sambungan…

Angkatan Brooke berjaya menyerang rumah panjang Rentap dan beliau engan sebilangan pengikut berundur dan membina kubu di bukit Sadok.

Mulai dari tahun 1875, kerajaan Brooke telah membuat tiga percubaan ntuk menangkap Rentap. Pada tahun 1861 barulah mereka berjaya enguasai Bukit Sadok setelah membawa beberapa buah meriam.

Kubu-kubu dan rumah-rumah tempat kediaman Rentap dan ang-orangnya habis dibakar oleh kerajaan Brooke pada 20 Oktober 1861 entap kemudian berundur ke Ulu Sungai Entabia, cawangan ungai Kanowit dan meninggal di situ beberapa tahun kemudian.

3. Mat Salleh t Salleh(MS) atau nama sebenarnya Datu Mat Salleh merupakan pejuang ah yang terkenal dalam memberi tentangan yang hebat kepada jajahan Inggeris di Sabah.

ahnya, Datu Balu (Suluk), ibunya pula suku Bajau manakala isterinya , ang Bandang berasal daripada keluarga Kesultanan Sulu.

mbunan kota terkuat MS, merupakan bentang terakhir MS menentang SB

rbelanjaan MS adalah hasil cukai yg dikutip drp pedagang yg lalu Sg Sugut .

BU tlh menyerang MS di Jambongan dan musnahkan kubu MS di Sg. Sug

S menentang SBBU bermula pada bulan Julai 1897. MS dan gikut-pengikutnya menyerang dan membinasakan pejabat SBBU ulau Gaya.

thn yg sama MS serang Pej. Residensi SBBU di Ambong. T/balas SBBU ang kubu MS di Ranau, ttp SBBU kalah – Jones ketua serangan juga mati.

MAT SALLEH

Tugu peringatan Mat Salleh di Tambunan

Tugu peringatan Mat Salleh di Tambunan

Sambungan…

Tahun 1898 SBBU sekali lagi serang MS di Ranau dan memaksa MS berundur dan membina kubu baru di kg.Tibabar, Tambunan.

Sebuah tugu dibina oleh Inggeris untuk memperingati kota MS. ugu ini menandakan tapak kubu Mat Salleh yang telah ditawan oleh asukan Bersenjata North Borneo Constabulary pada 1 Februari 1900. Dalam masa pertempuran itu, Mat Salleh yang telah mengetuai emberontakan selama enam tahun menentang pentadbiran hartered Company.

Penilaian perjuangan tokoh

etiga-tiga tokoh memperjuangkan kepentingan yang serupa. Mereka menentang Inggeris yang yang campur tangan dalam hal ehwal empatan. Penentangan Shariof M & Rentap di Swk adalah inginkan kebebasan aripada pengaruh Brooke. enentangan tokoh-tokoh ini memang berkait rapat dengan anasir politik an ekonomi M menentang kerana kuasa mengutip cukai telah dikurangkan sehingga lucutkan jawatan. entap menentang krn Brooke menghapuskan pelanunan yang menjadi unca pendapatannya. Brooke juga cuba memperkenalkan pembaharuan berkaitan ngayau kalangan orang Iban. enentangan MS di Sabah terhadap SBBU berlangsung selama 6 tahun. Penentangan MS tidak berunsurkan nasionalisme, kerana beliau hanya erusaha untuk mengekalkan kuasa politiknya di kawasannya.

Sambungan ...

Sbb utama MS menentang SBBU adalah berkaitan hak memungut cukai an lesen bot. A/b SBBU perintah Sabah kuasa MS telah dihadkan dan paling menyedih BBU menaikkan cukai yang membebankan rakyat. Perjuangan MS di Sabah adalah untuk kepentingan umum dan telah berj menyatukan beberapa kaum di Sabah utk menentang SBBU.

Bertitik tolak daripada perjuangan MS telah melahirkan ramai tokoh yang berjuang untuk mencapai pemerintahan sendiri.

Kesimpulan

Gerakan nasionalisme semasa penentang SM, R dan MS belum ketara erana mereka hanya memperjuangkan hak untuk kepentingan ekonomi an hal yang bersangkutan dengan adat tempatan

Walaupun gerakan nasionalisme belum jelas namun yg penting adalah erjuangan menentang penjajah.

erjuangan yang bermula daripada pertahanan ke atas hak peribumi yan gugat oleh penjajah barat yang berkepentingan ke atas ekonomi Borneo lah menjadikan unsur politik sebagai satu laluan yang sesuai bagi meng awasan ekonomi mereka.

LIOGRAFI

M. Tate, Rajah Brooke's Borneo, 1988, Hongkong: John Nicholson Ltd.

. Ranjit Singh, The Making Of Sabah 1865-1941,2nd ed, 2003, Kuala Kumpur: University of Malaya Press.

Rosnah Haji Ahmad, Bunga Bangsa Dan Pahlawan, 2002, Petaling Jaya: Golden Books Sdn. Bhd.

sun & S.Joanne, The Encyclopedia of Iban Studies, Vol III, 2001, Kuala Lumpur: Tun Jugah Foundation.

ina Ismail, SARAWAK :Bumi Kenyalang, 1987, Kuala Lumpur: Pelanduk Pulication

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->