UNIT 3 KESULTANAN MELAYU MELAKA

Melaka dibuka pada awal abad ke-15. Tahukah kamu siapakah yang mengasaskan Melaka? A. PENGASASAN MELAKA Kesultanan Melayu Melaka diasaskan oleh Parameswara. Parameswara telah mengasaskan Melaka pada sekitar tahun 1400. Mari kita lihat peristiwa Parameswara mengasaskan Melaka. Parameswara merupakan putera raja yang berasal dari Palembang. Sumatera. Parameswara berusaha untuk membebaskan palembang daripada naungan kerajaan Majapahit. Apabila gagal, Parameswara melarikan diri ke Temasik. Temasik merupakan negeri di bawah naungan kerajaan Siam. Parameswara telah menguasai Temasik. Tindakan Parameswara menimbulkan kemarahan Siam. Oleh itu, Siam mengatur rancangan untuk menyerang Temasik. Walau bagaimanapun, Parameswara bertindak melarikan diri ke Muar sebelum sempat Siam menyerang. Di Muart, Parameswara masih berasa dirinya tidak selamat. Parameswara meneruskan perjalanannya ke utara melalui Sening Ujung dan Bertam. Akhirnya, Parameswara tiba di sebuah perkampungan nelayan. Berdasarkan rajah dibawah, nyatakan tempat yang dilalui oleh Parameswara.

Pokok api-api pula dijadikan benteng pertahanan. Parameswara telah melihat anjing perburuannya ditendang oleh seekor pelanduk putih sehingga jatuh ke dalam sungai. Melaka Mendapat Nama Tahukah kamu bagaimana Melaka mendapat nama? Semasa tiba di sebuah kampung nelayan. Pokok bakau boleh dijadikan sumber kayu api dan dibuat tiang rumah. Keistimewaan Melaka Parameswara mendapati Melaka banyak mempunyai keistimewaan. Kegagahan pelanduk menyebabkan baginda merasakan tempat itu istimewa untuk mendirikan kerajaan. . baginda telah menamakan kawasan tersebut sebagai Melaka sempena nama pokok tempat baginda berehat. Apakah keistimewaan tersebut? i. Oleh itu. Parameswara dan pengikutnya berehat di bawah sepohon pokok.Info Murid Temasik pada masa kini dikenali sebagai Singapura. peristiwa ini dianggap luar biasa kerana pelanduk yang kecil dapat mengalahkan seekor anjing.

ketua urus setia istana. Temenggung dan Laksamana. BENDAHARA Bendahara merupakan ketua pentadbir negara. Baginda mempunyai kuasa mutlak dalam semua urusan pentadbiran negara. hakim kes-kes jenayah di darat. KEGEMILANGAN MELAKA Pentadbiran yang Sistematik Sistem pentadbiran Kesultanan Melayu Melaka berdasarkan Sistem Pembesar Empat Lipatan. iii. pengawal keselamatan Sultan. Mari kita lihat tugas dan tanggungjawab Sultan dan Pembesar Berempat. ketua tentera dan menjalinkan hubungan diplomatik. Baginda mempunyai kuasa untuk melantik pembesar. Baginda dibantu oleh Pembesar Empat Lipatan yang terdiri daripada Bendahara. penguasa kota Melaka. menyelaras kegiatan perdagangan. terdapat beberapa orang tokoh yang telah menyumbang kea rah kemajuan negeri Melaka.ii. Sultan menjadi ketua kerajaan. ketua utusan diraja ke seberang laut. B. Muara Sungai Melaka yang dalam dan kedudukannya yang terlindung daripada tiupan angin monsun sesuai dijadikan pelabuhan dan persinggahan kapal.  Memajukan Melaka daripada sebuah perkampungan nelayan sehinggalah menjadi . Dari bukit ini juga mereka dapat mengawal kapal yang keluar dan masuk ke Melaka. Pada zaman Kesultanan Melayu Melaka. Ketua Syahbandar dan pemungut cukai atau ufti. PENGHULU BENDAHARI Penghulu Bendahari menguruskan perbelanjaan negeri. ketua protocol istana. LAKSAMANA Laksamana merupakan ketua angkatan laut. penasihat utama kepada Sultan. Terdapat bukit yang boleh menjadi petunjuk pelayaran. Bendahara juga menjadi pemangku sultan ketika sultan gering atau ke luar negara. TEMENGGUNG Temenggung merupakan ketua polis dan ketua penjara. Mari kita lihat sumbangan tokoh tersebut seperti jadual di bawah: TOKOH Parameswara SUMBANGAN  Mengasaskan Kesultanan Melayu Melaka. Ketua Bendahari. Penghulu Bendahari. SULTAN Sultan merupakan ketua kerajaan dan ketua agama. ketua turus angkatan perang dan ketua hakim.

jawatan dalam struktur pentadbiran Melaka mempunyai persamaan dengan beberapa jawatan pentadbiran negara kita pada hari ini?. Tahukah anda. JAWATAN PENTADBIRAN ZAMAN KESULTANAN MELAYU MELAKA Bendahara Penghulu Bendahari TUGAS JAWATAN PENTADBIRAN NEGARA MALAYSIA PADA HARI INI Perdana Menteri Menteri Kewangan Temenggung Laksamana Ketua Pentadbir Negara Menjaga kewangan dan mengurus perbelanjaan negeri Menjaga keselamatan negara Menjaga perairannegara Menteri Dalam Negeri Ketua Turus Angkatan Tentera Laut Pusat Perdagangan Pelabuhan Melaka terletak di tengah-tengah jalan perdagangan di antara India dengan China. dan Siak. Menjadikan Melaka sebagai pusat pengajian agama Islam.2. Mempertingkatkan keselamatan dan keamanan Melaka. Buktinya beliau menguasi Pahang. Menjadi bendahara semasa pemerintahan Sultan Muzaffar Shah. Berdasarkan peta 3. Memperluas kuasa Melaka dengan menakluki Bernam. Sultan Muzaffar Shah   Sultan Mansor Shah Sultan Alauddin Riayat Shah Bendahara Tun Perak      pusat perdagangan. dinyatakan pedagangan yang berdagang di Melaka dan barang yang didagangkan. Menjalinkan hubungan diplomatik dengan negara China. Menggubal Hukum Kanun Melaka dan Undang-undang Laut Melaka. Menguruskan pentadbiran negara dengan bijaksana. . Ada para pedagang yang membawa barangan dari pelabuhan di India kemudian di pasarkan di Melaka. Perak. Mari kita lihat dan bandingkan kedua-dua jawatan dalam struktur pentadbiran tersebut. Kedudukan Melaka selamat daripada tiupan angin kencang monsun barat daya kerana dihalang oleh Pulau Sumatera. Memastikan dasar perluasan kuasa berjaya.

terdapat pedagang dari Pulau Jawa yang memeluk Islam di Melaka. . Pendakwah bertemu dengan raja ataupun pemimpin tempatan. Peranan Ulama Pedagang Islam semasa datang ke Melaka telah membawa ulama bersama-sama. Oleh itu. Pada zaman pemerintahan Sultan Muzaffar Shah. Melaka muncul sebagai pusat pengajian dan penyebaran agama Islam. Oleh itu agama Islam juga dapat disebarkan. iaitu anak kepada Parameswara. Sultan Melaka yang pertama memeluk agama Islam ialah Megat Iskandar Shah. Ulama ini mengajar dan berdakwah di madrasah dan surau. ajaran Islam disebarkan pula di sana. Mereka turut bergaul dengan penduduk tempatan untuk menyebarkan agama Islam.Faktor perdagangan tersebut menyebabkan Melaka munculs ebagai sebuat pelabuhan entrepot (pusat perdagangan yang biasanya menjadi tempat menngimport dan mengeksport semula barang dagangan. Ramai pedagang dari Sumatera telah mengetahui Melaka sebagai sebuah pelabuhan. Apabila sultan memeluk agama Islam. Pusat Penyebaran Agama Islam Agama islam telah berkembang di Melaka pada awal abad ke 15. Apabila mereka pulang ke tanah air. Pendakwah telah mengislamkan Sultan Melaka. Peranan Pedagang dari Sumatera Pulau Sumatera menerima Islam pada abad ke 13. pedagang tersebut datang berdagang sambil menyebarkan agama Islam di Melaka. Ulama telah menjadi guru agama di Melaka. Pedagang Islam Pedagang Islam datang dari negara India dan Arab. Di samping berdagang. Ada juga pedagang Islam yang berkahwin dengan penduduk tempatan. mereka juga menjalankan kegiatan dakwah. Selain itu. rakyat Melaka turut memeluk agama Islam.

D. Kegiatan penterjemah dan menyadur karya sastera Parsi dan Arab telah dilakukan oleh ulama dan jurutulis.4. penterjemahan dan penyaduran kitabb agama Islam. Aktiviti yang dijalankan ialah penulisan. Berdasarkan peta 3.C. Semasa zaman kegemilangan Kesultanan Melayu Melaka. kanun ini menghuraikan kedudukan raja. dinyatakan kawasan yang menerima penyebaran agama Islam dari Melaka. MELAKA SEBAGAI PUSAT KEGIATAN ILMU Berdasarkan peta 3.3. Undang-undang Laut Melaka Digubal bagi menentukan peraturan pelayaran dan aktiviti perdagangan. pendakwah dan cendiakiawan Islam. Beberapa kitab perundangan seperti Hukum Kanun Melaka dan Undang-undang Laut Melaka telah digubal. Hukum Kanun Melaka Merupakan dokumen undang-undang yang mengandungi 44 fasal. PERLUASAN KUASA MELAKA Cara Perluasan Semasa zaman kegemilangan. peranan raja dan pembesar serta perundangan Islam. Istana Melaka menjadi tempat penyimpanan buku-buku yang ditulis oleh penulis tempatan dan asing. Istana dijadikan tempat pertemuan ulama. . Kegiatan ilmu di sitana ini terhad kepada golongan istana dan bangsawan sahaja. dinyatakan negeri yang menjadi jajahan takluk Melaka. Istana Melaka juga dijadikan tempat perbincangan dan perdebatan ulama tentang hal-hal agama. Kegiatan menyadur dannnn menggubal kitab-kitab perundangan Islam juga dijalankan. istana merupakan pusat kegiatan ilmu. Kesultanan Melayu Melaka telah meluaskan jajahan takluknya.

Keagungan dan kekuatan Melaka menyebabkan pemerintah Jambi dan Lingga rela berada di bawah naungan kekuasaan Melaka.   Sultan Muzaffar Shah Menjalin hubungan dengan China untuk mengelak serangan Siam dan disegani oleh kuasa lain di Asia Tenggara. Penaklukan Kerajaan Negeri Lain Perkahwinan Kebijaksanaan Pemimpin . Kampar dan Inderagiri untuk keluar daripada jajahan takluk Melaka.   ii. Di samping itu. i. Kelantan dan Siak telah meluaskan pengaruh Melaka ke negeri-negeri tersebut. Antaranya termasuklah Sultan Melaka dan Bendahara Melaka. Melaka dapat meluaskan tanah jajahan hasil daripada kebiksanaan pemimpinnya. penguasaan kedua-dua bahagian pantai Selat Melaka memudahkan Melaka mengawal ancaman lanun. Menguasai Pahang. Penaklukan ini disebabkan kebijaksanaan Sultan dan Bendahara Melaka melaksanakan peluasan kuasa. Para pedagang berasa selamat untuk singgah berdagang di pelabuhan Melaka. Inderagiri dan Kampar untuk mendapatkan keperluan bahan mentah bagi Melaka. Naungan ini dapat melindungi negeri-negeri tersebut daripada ancaman siam. Berjaya menghalang usaha Pahang.Melaka telah meluaskan pengaruhnya untuk menguasai kegiatan perdagangan di Selat Melaka. Sultan Mansor Shah Menakluki Siak. Perkahwinan putera dan puteri Sultan Melaka dengan putera dan puteri raja dari Pahang. Cara-cara Melaka Meluaskan Kuasanya Melaka telah menakluki beberapa buah kerajaan seperti Kampar dan Pahang. Perak dan Rokan.

penyebaran agama dan keperluan bahan mentah. Tujuannya adalah untuk memberi semangat. E.   Bendahara Tun Perak Mengarahkan pengikutnya membawa bersama keluarga mereka dari Klang ke Melaka untuk menghadappi serangan Siam. Oleh sebab Melaka menjadi pusat perdagangan rempah dan enterpot yang terkenal. Mengarahkan askarnya menggunakan perahu kecil sebagai muslihat menentang tentera Siam.Kedatangan kuasa luar ini disebabkan oleh penemuan jalan laut. Siam akan beranggapan Melaka mempunyai askar yang ramai. British hendak menguasai pelabuhan Melaka serta ingin menguasai kawasan bijih timah di Semenanjung Tanah Melayu. Portugis telah menawan Melaka pada tahun 1511. pihak British telah bertapak di Pulau Pinang pada tahun 1786.iii. Belanda dengan bantuan Johor telah menakluki Melaka pada tahun 1641. oleh itu. Kedatangan Belanda Kedatangan British . Belanda telah pun bertindakk di Betawi (Indonesia) semasa menguasai Melaka. Semasa Belanda menguasai Melaka. British telah dapat menduduki Melaka. Belanda ingin monopoli kawasan perdagangan di Selat Melaka. Namun pelabuhan Pulau Pinang tidak berkembang maju. Belanda juga hendak menguasai rempah dan bijih timah. KEDATANGAN KUASA LUAR Kemunculan Melaka sebagai pusat perdagangan telah menarik minat kuasa luar datang ke Melaka. Melalui Perjanjian Inggeris-Belanda pada tahun 18824. Pada awalnay kedatangan mereka hanya untuk berdagang. Selain itu. Kedatangan Portugis Portugis telah datang ke Melaka pada tahun 1509.

Akibatnya. Kelemahan Pemimpin Perebutan Kuasa Kelemahan Askar Melaka Rakyat Tidak Setia . Sultan Mahmud Shah pula kurang mengambil berat tentang hal-hal pentadbiran. KEMEROSOTAN KESULTANAN MELAKA Melaka telah mencapai zaman kegemilangannya semasa pemerintahan Sultan Mansor Shah. Pengganti Bendahara Tun Mutahir. Selain it. Kematian Bendahara Tun Mutahir akibat fitnah telah menyebabkan rakyat berpecah belah. timbul fitnah terhadap Bendahara Tun Mutahir. Semasa menghadapi serangan Portugis. keris. Bendahara Tun Mutahir yang menggantikan Bendahara Tun Perak sebagai Bendahara Melaka bersikap pilih kasih dalam urusan pentadbiran negara. semasa pememrintahan Sultan Mahmud Shah. Fitnah tersebut menyebabkan beliau dijatuhi hukuman bunuh oleh Sultan Melaka. Askar Melaka menggunakan tombak. Melaka mengalami kemerosotan. panah dan sumpit beracun..F. Kejayaan ini disebabkan oleh si Katol telah membocorkan rahsiia penting maklumat pertahanan Melakka kepada Portugis. Apakah faktor-faktor yang menyebabkan kemerosotan tersebut?. Mari kita kaji. Merekka tidak bersatu padu mementang musuh. Tentera Portugis pula telah mendapat bantuan dari pangkalan tentera Portugis di Goa. Portugis dapat menawan Melaka setelah berjaya memusnahkan jambatan sungai Melaka. Sultan Ahmad Shah yang lemah dan tidak cekap. Bendahara Tun Mutahir melantik saudara-saudaranya memegang jawatan penting dalam pentadbiran. Namun. manakala Portugis menggunakan meriam dan senapang yang lebih canggih. Perebutan kuasa berlaku di kalangan pembesar. iaitu Bendahara Tun Perpatih Putih sudah tua dan uzur. Keadaan ini telah melemahkan semangan juang di kalangan Askar Melaka. Keadaan ini menyebabkan pembesar yang diketuaiii oleh laksamana Khoja Hassan tidak berpuas hati. Baginda telah menyerahkan kuasa kepada puteranya. India. askar upahan Jawa pula melarikan diri daripada medan perang.