UNIT 3 KESULTANAN MELAYU MELAKA

Melaka dibuka pada awal abad ke-15. Tahukah kamu siapakah yang mengasaskan Melaka? A. PENGASASAN MELAKA Kesultanan Melayu Melaka diasaskan oleh Parameswara. Parameswara telah mengasaskan Melaka pada sekitar tahun 1400. Mari kita lihat peristiwa Parameswara mengasaskan Melaka. Parameswara merupakan putera raja yang berasal dari Palembang. Sumatera. Parameswara berusaha untuk membebaskan palembang daripada naungan kerajaan Majapahit. Apabila gagal, Parameswara melarikan diri ke Temasik. Temasik merupakan negeri di bawah naungan kerajaan Siam. Parameswara telah menguasai Temasik. Tindakan Parameswara menimbulkan kemarahan Siam. Oleh itu, Siam mengatur rancangan untuk menyerang Temasik. Walau bagaimanapun, Parameswara bertindak melarikan diri ke Muar sebelum sempat Siam menyerang. Di Muart, Parameswara masih berasa dirinya tidak selamat. Parameswara meneruskan perjalanannya ke utara melalui Sening Ujung dan Bertam. Akhirnya, Parameswara tiba di sebuah perkampungan nelayan. Berdasarkan rajah dibawah, nyatakan tempat yang dilalui oleh Parameswara.

Parameswara telah melihat anjing perburuannya ditendang oleh seekor pelanduk putih sehingga jatuh ke dalam sungai. peristiwa ini dianggap luar biasa kerana pelanduk yang kecil dapat mengalahkan seekor anjing. Pokok bakau boleh dijadikan sumber kayu api dan dibuat tiang rumah. Apakah keistimewaan tersebut? i. Parameswara dan pengikutnya berehat di bawah sepohon pokok. baginda telah menamakan kawasan tersebut sebagai Melaka sempena nama pokok tempat baginda berehat. Melaka Mendapat Nama Tahukah kamu bagaimana Melaka mendapat nama? Semasa tiba di sebuah kampung nelayan. Keistimewaan Melaka Parameswara mendapati Melaka banyak mempunyai keistimewaan. Pokok api-api pula dijadikan benteng pertahanan. . Kegagahan pelanduk menyebabkan baginda merasakan tempat itu istimewa untuk mendirikan kerajaan. Oleh itu.Info Murid Temasik pada masa kini dikenali sebagai Singapura.

iii. ketua protocol istana. BENDAHARA Bendahara merupakan ketua pentadbir negara.ii. ketua turus angkatan perang dan ketua hakim. Temenggung dan Laksamana. Ketua Bendahari. SULTAN Sultan merupakan ketua kerajaan dan ketua agama. ketua utusan diraja ke seberang laut. Mari kita lihat sumbangan tokoh tersebut seperti jadual di bawah: TOKOH Parameswara SUMBANGAN  Mengasaskan Kesultanan Melayu Melaka. Penghulu Bendahari. ketua tentera dan menjalinkan hubungan diplomatik. Terdapat bukit yang boleh menjadi petunjuk pelayaran. TEMENGGUNG Temenggung merupakan ketua polis dan ketua penjara. Baginda mempunyai kuasa mutlak dalam semua urusan pentadbiran negara. Pada zaman Kesultanan Melayu Melaka. hakim kes-kes jenayah di darat. Baginda dibantu oleh Pembesar Empat Lipatan yang terdiri daripada Bendahara. Baginda mempunyai kuasa untuk melantik pembesar. penguasa kota Melaka. Bendahara juga menjadi pemangku sultan ketika sultan gering atau ke luar negara. Muara Sungai Melaka yang dalam dan kedudukannya yang terlindung daripada tiupan angin monsun sesuai dijadikan pelabuhan dan persinggahan kapal. KEGEMILANGAN MELAKA Pentadbiran yang Sistematik Sistem pentadbiran Kesultanan Melayu Melaka berdasarkan Sistem Pembesar Empat Lipatan. pengawal keselamatan Sultan. terdapat beberapa orang tokoh yang telah menyumbang kea rah kemajuan negeri Melaka. Dari bukit ini juga mereka dapat mengawal kapal yang keluar dan masuk ke Melaka.  Memajukan Melaka daripada sebuah perkampungan nelayan sehinggalah menjadi . Sultan menjadi ketua kerajaan. Mari kita lihat tugas dan tanggungjawab Sultan dan Pembesar Berempat. B. PENGHULU BENDAHARI Penghulu Bendahari menguruskan perbelanjaan negeri. LAKSAMANA Laksamana merupakan ketua angkatan laut. Ketua Syahbandar dan pemungut cukai atau ufti. penasihat utama kepada Sultan. menyelaras kegiatan perdagangan. ketua urus setia istana.

Berdasarkan peta 3. Ada para pedagang yang membawa barangan dari pelabuhan di India kemudian di pasarkan di Melaka. Menjadi bendahara semasa pemerintahan Sultan Muzaffar Shah. Kedudukan Melaka selamat daripada tiupan angin kencang monsun barat daya kerana dihalang oleh Pulau Sumatera. Tahukah anda. Menjadikan Melaka sebagai pusat pengajian agama Islam. . Menggubal Hukum Kanun Melaka dan Undang-undang Laut Melaka. Mempertingkatkan keselamatan dan keamanan Melaka. JAWATAN PENTADBIRAN ZAMAN KESULTANAN MELAYU MELAKA Bendahara Penghulu Bendahari TUGAS JAWATAN PENTADBIRAN NEGARA MALAYSIA PADA HARI INI Perdana Menteri Menteri Kewangan Temenggung Laksamana Ketua Pentadbir Negara Menjaga kewangan dan mengurus perbelanjaan negeri Menjaga keselamatan negara Menjaga perairannegara Menteri Dalam Negeri Ketua Turus Angkatan Tentera Laut Pusat Perdagangan Pelabuhan Melaka terletak di tengah-tengah jalan perdagangan di antara India dengan China. Menguruskan pentadbiran negara dengan bijaksana. jawatan dalam struktur pentadbiran Melaka mempunyai persamaan dengan beberapa jawatan pentadbiran negara kita pada hari ini?. dan Siak. Mari kita lihat dan bandingkan kedua-dua jawatan dalam struktur pentadbiran tersebut. Memperluas kuasa Melaka dengan menakluki Bernam. Buktinya beliau menguasi Pahang. dinyatakan pedagangan yang berdagang di Melaka dan barang yang didagangkan.2. Sultan Muzaffar Shah   Sultan Mansor Shah Sultan Alauddin Riayat Shah Bendahara Tun Perak      pusat perdagangan. Memastikan dasar perluasan kuasa berjaya. Perak. Menjalinkan hubungan diplomatik dengan negara China.

Melaka muncul sebagai pusat pengajian dan penyebaran agama Islam. Apabila mereka pulang ke tanah air. Pusat Penyebaran Agama Islam Agama islam telah berkembang di Melaka pada awal abad ke 15. Ulama telah menjadi guru agama di Melaka. ajaran Islam disebarkan pula di sana. Ramai pedagang dari Sumatera telah mengetahui Melaka sebagai sebuah pelabuhan. pedagang tersebut datang berdagang sambil menyebarkan agama Islam di Melaka.Faktor perdagangan tersebut menyebabkan Melaka munculs ebagai sebuat pelabuhan entrepot (pusat perdagangan yang biasanya menjadi tempat menngimport dan mengeksport semula barang dagangan. Mereka turut bergaul dengan penduduk tempatan untuk menyebarkan agama Islam. Selain itu. Di samping berdagang. Pendakwah bertemu dengan raja ataupun pemimpin tempatan. Ulama ini mengajar dan berdakwah di madrasah dan surau. . Oleh itu agama Islam juga dapat disebarkan. rakyat Melaka turut memeluk agama Islam. Sultan Melaka yang pertama memeluk agama Islam ialah Megat Iskandar Shah. Ada juga pedagang Islam yang berkahwin dengan penduduk tempatan. Pedagang Islam Pedagang Islam datang dari negara India dan Arab. Oleh itu. Pendakwah telah mengislamkan Sultan Melaka. Peranan Ulama Pedagang Islam semasa datang ke Melaka telah membawa ulama bersama-sama. mereka juga menjalankan kegiatan dakwah. Pada zaman pemerintahan Sultan Muzaffar Shah. terdapat pedagang dari Pulau Jawa yang memeluk Islam di Melaka. Apabila sultan memeluk agama Islam. iaitu anak kepada Parameswara. Peranan Pedagang dari Sumatera Pulau Sumatera menerima Islam pada abad ke 13.

Kegiatan menyadur dannnn menggubal kitab-kitab perundangan Islam juga dijalankan. Kegiatan ilmu di sitana ini terhad kepada golongan istana dan bangsawan sahaja. pendakwah dan cendiakiawan Islam. peranan raja dan pembesar serta perundangan Islam. Hukum Kanun Melaka Merupakan dokumen undang-undang yang mengandungi 44 fasal. Istana Melaka juga dijadikan tempat perbincangan dan perdebatan ulama tentang hal-hal agama. PERLUASAN KUASA MELAKA Cara Perluasan Semasa zaman kegemilangan. Istana Melaka menjadi tempat penyimpanan buku-buku yang ditulis oleh penulis tempatan dan asing. penterjemahan dan penyaduran kitabb agama Islam. Kegiatan penterjemah dan menyadur karya sastera Parsi dan Arab telah dilakukan oleh ulama dan jurutulis. Beberapa kitab perundangan seperti Hukum Kanun Melaka dan Undang-undang Laut Melaka telah digubal.C. Kesultanan Melayu Melaka telah meluaskan jajahan takluknya. istana merupakan pusat kegiatan ilmu.4. MELAKA SEBAGAI PUSAT KEGIATAN ILMU Berdasarkan peta 3. . dinyatakan kawasan yang menerima penyebaran agama Islam dari Melaka. Undang-undang Laut Melaka Digubal bagi menentukan peraturan pelayaran dan aktiviti perdagangan. Aktiviti yang dijalankan ialah penulisan. Berdasarkan peta 3. Semasa zaman kegemilangan Kesultanan Melayu Melaka. D. dinyatakan negeri yang menjadi jajahan takluk Melaka. Istana dijadikan tempat pertemuan ulama. kanun ini menghuraikan kedudukan raja.3.

Penaklukan ini disebabkan kebijaksanaan Sultan dan Bendahara Melaka melaksanakan peluasan kuasa. Di samping itu.Melaka telah meluaskan pengaruhnya untuk menguasai kegiatan perdagangan di Selat Melaka. penguasaan kedua-dua bahagian pantai Selat Melaka memudahkan Melaka mengawal ancaman lanun. Perkahwinan putera dan puteri Sultan Melaka dengan putera dan puteri raja dari Pahang. Melaka dapat meluaskan tanah jajahan hasil daripada kebiksanaan pemimpinnya. Perak dan Rokan. Menguasai Pahang. Keagungan dan kekuatan Melaka menyebabkan pemerintah Jambi dan Lingga rela berada di bawah naungan kekuasaan Melaka. Berjaya menghalang usaha Pahang. Cara-cara Melaka Meluaskan Kuasanya Melaka telah menakluki beberapa buah kerajaan seperti Kampar dan Pahang. Kampar dan Inderagiri untuk keluar daripada jajahan takluk Melaka. Para pedagang berasa selamat untuk singgah berdagang di pelabuhan Melaka.   Sultan Muzaffar Shah Menjalin hubungan dengan China untuk mengelak serangan Siam dan disegani oleh kuasa lain di Asia Tenggara. Sultan Mansor Shah Menakluki Siak. Penaklukan Kerajaan Negeri Lain Perkahwinan Kebijaksanaan Pemimpin . Naungan ini dapat melindungi negeri-negeri tersebut daripada ancaman siam.   ii. Inderagiri dan Kampar untuk mendapatkan keperluan bahan mentah bagi Melaka. i. Kelantan dan Siak telah meluaskan pengaruh Melaka ke negeri-negeri tersebut. Antaranya termasuklah Sultan Melaka dan Bendahara Melaka.

Portugis telah menawan Melaka pada tahun 1511. E. Melalui Perjanjian Inggeris-Belanda pada tahun 18824. Belanda juga hendak menguasai rempah dan bijih timah. Belanda telah pun bertindakk di Betawi (Indonesia) semasa menguasai Melaka. oleh itu. penyebaran agama dan keperluan bahan mentah. KEDATANGAN KUASA LUAR Kemunculan Melaka sebagai pusat perdagangan telah menarik minat kuasa luar datang ke Melaka. Pada awalnay kedatangan mereka hanya untuk berdagang. Tujuannya adalah untuk memberi semangat. British telah dapat menduduki Melaka.iii. British hendak menguasai pelabuhan Melaka serta ingin menguasai kawasan bijih timah di Semenanjung Tanah Melayu. Namun pelabuhan Pulau Pinang tidak berkembang maju.   Bendahara Tun Perak Mengarahkan pengikutnya membawa bersama keluarga mereka dari Klang ke Melaka untuk menghadappi serangan Siam. Siam akan beranggapan Melaka mempunyai askar yang ramai. pihak British telah bertapak di Pulau Pinang pada tahun 1786. Belanda dengan bantuan Johor telah menakluki Melaka pada tahun 1641. Kedatangan Belanda Kedatangan British . Kedatangan Portugis Portugis telah datang ke Melaka pada tahun 1509. Mengarahkan askarnya menggunakan perahu kecil sebagai muslihat menentang tentera Siam.Kedatangan kuasa luar ini disebabkan oleh penemuan jalan laut. Oleh sebab Melaka menjadi pusat perdagangan rempah dan enterpot yang terkenal. Semasa Belanda menguasai Melaka. Selain itu. Belanda ingin monopoli kawasan perdagangan di Selat Melaka.

Kejayaan ini disebabkan oleh si Katol telah membocorkan rahsiia penting maklumat pertahanan Melakka kepada Portugis. Kematian Bendahara Tun Mutahir akibat fitnah telah menyebabkan rakyat berpecah belah. Keadaan ini telah melemahkan semangan juang di kalangan Askar Melaka. KEMEROSOTAN KESULTANAN MELAKA Melaka telah mencapai zaman kegemilangannya semasa pemerintahan Sultan Mansor Shah.. iaitu Bendahara Tun Perpatih Putih sudah tua dan uzur. Pengganti Bendahara Tun Mutahir. Fitnah tersebut menyebabkan beliau dijatuhi hukuman bunuh oleh Sultan Melaka. Akibatnya. Perebutan kuasa berlaku di kalangan pembesar. Baginda telah menyerahkan kuasa kepada puteranya. manakala Portugis menggunakan meriam dan senapang yang lebih canggih. Askar Melaka menggunakan tombak. India.F. Mari kita kaji. Bendahara Tun Mutahir melantik saudara-saudaranya memegang jawatan penting dalam pentadbiran. Semasa menghadapi serangan Portugis. askar upahan Jawa pula melarikan diri daripada medan perang. Melaka mengalami kemerosotan. Kelemahan Pemimpin Perebutan Kuasa Kelemahan Askar Melaka Rakyat Tidak Setia . keris. Sultan Mahmud Shah pula kurang mengambil berat tentang hal-hal pentadbiran. Namun. Apakah faktor-faktor yang menyebabkan kemerosotan tersebut?. semasa pememrintahan Sultan Mahmud Shah. Selain it. timbul fitnah terhadap Bendahara Tun Mutahir. Merekka tidak bersatu padu mementang musuh. Sultan Ahmad Shah yang lemah dan tidak cekap. Bendahara Tun Mutahir yang menggantikan Bendahara Tun Perak sebagai Bendahara Melaka bersikap pilih kasih dalam urusan pentadbiran negara. Tentera Portugis pula telah mendapat bantuan dari pangkalan tentera Portugis di Goa. Portugis dapat menawan Melaka setelah berjaya memusnahkan jambatan sungai Melaka. Keadaan ini menyebabkan pembesar yang diketuaiii oleh laksamana Khoja Hassan tidak berpuas hati. panah dan sumpit beracun.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful