UNIT 3 KESULTANAN MELAYU MELAKA

Melaka dibuka pada awal abad ke-15. Tahukah kamu siapakah yang mengasaskan Melaka? A. PENGASASAN MELAKA Kesultanan Melayu Melaka diasaskan oleh Parameswara. Parameswara telah mengasaskan Melaka pada sekitar tahun 1400. Mari kita lihat peristiwa Parameswara mengasaskan Melaka. Parameswara merupakan putera raja yang berasal dari Palembang. Sumatera. Parameswara berusaha untuk membebaskan palembang daripada naungan kerajaan Majapahit. Apabila gagal, Parameswara melarikan diri ke Temasik. Temasik merupakan negeri di bawah naungan kerajaan Siam. Parameswara telah menguasai Temasik. Tindakan Parameswara menimbulkan kemarahan Siam. Oleh itu, Siam mengatur rancangan untuk menyerang Temasik. Walau bagaimanapun, Parameswara bertindak melarikan diri ke Muar sebelum sempat Siam menyerang. Di Muart, Parameswara masih berasa dirinya tidak selamat. Parameswara meneruskan perjalanannya ke utara melalui Sening Ujung dan Bertam. Akhirnya, Parameswara tiba di sebuah perkampungan nelayan. Berdasarkan rajah dibawah, nyatakan tempat yang dilalui oleh Parameswara.

Kegagahan pelanduk menyebabkan baginda merasakan tempat itu istimewa untuk mendirikan kerajaan. Apakah keistimewaan tersebut? i. Oleh itu. Pokok api-api pula dijadikan benteng pertahanan.Info Murid Temasik pada masa kini dikenali sebagai Singapura. Melaka Mendapat Nama Tahukah kamu bagaimana Melaka mendapat nama? Semasa tiba di sebuah kampung nelayan. Keistimewaan Melaka Parameswara mendapati Melaka banyak mempunyai keistimewaan. . Parameswara dan pengikutnya berehat di bawah sepohon pokok. Pokok bakau boleh dijadikan sumber kayu api dan dibuat tiang rumah. baginda telah menamakan kawasan tersebut sebagai Melaka sempena nama pokok tempat baginda berehat. peristiwa ini dianggap luar biasa kerana pelanduk yang kecil dapat mengalahkan seekor anjing. Parameswara telah melihat anjing perburuannya ditendang oleh seekor pelanduk putih sehingga jatuh ke dalam sungai.

Dari bukit ini juga mereka dapat mengawal kapal yang keluar dan masuk ke Melaka. Mari kita lihat tugas dan tanggungjawab Sultan dan Pembesar Berempat. Mari kita lihat sumbangan tokoh tersebut seperti jadual di bawah: TOKOH Parameswara SUMBANGAN  Mengasaskan Kesultanan Melayu Melaka. LAKSAMANA Laksamana merupakan ketua angkatan laut. ketua utusan diraja ke seberang laut. KEGEMILANGAN MELAKA Pentadbiran yang Sistematik Sistem pentadbiran Kesultanan Melayu Melaka berdasarkan Sistem Pembesar Empat Lipatan. Temenggung dan Laksamana. PENGHULU BENDAHARI Penghulu Bendahari menguruskan perbelanjaan negeri. terdapat beberapa orang tokoh yang telah menyumbang kea rah kemajuan negeri Melaka. pengawal keselamatan Sultan. Terdapat bukit yang boleh menjadi petunjuk pelayaran. Penghulu Bendahari. Pada zaman Kesultanan Melayu Melaka. Muara Sungai Melaka yang dalam dan kedudukannya yang terlindung daripada tiupan angin monsun sesuai dijadikan pelabuhan dan persinggahan kapal. Baginda mempunyai kuasa untuk melantik pembesar.ii. BENDAHARA Bendahara merupakan ketua pentadbir negara. TEMENGGUNG Temenggung merupakan ketua polis dan ketua penjara. ketua urus setia istana. ketua turus angkatan perang dan ketua hakim. hakim kes-kes jenayah di darat. Bendahara juga menjadi pemangku sultan ketika sultan gering atau ke luar negara. ketua protocol istana. B. ketua tentera dan menjalinkan hubungan diplomatik. Baginda dibantu oleh Pembesar Empat Lipatan yang terdiri daripada Bendahara. Ketua Syahbandar dan pemungut cukai atau ufti. penasihat utama kepada Sultan.  Memajukan Melaka daripada sebuah perkampungan nelayan sehinggalah menjadi . iii. Baginda mempunyai kuasa mutlak dalam semua urusan pentadbiran negara. menyelaras kegiatan perdagangan. Ketua Bendahari. SULTAN Sultan merupakan ketua kerajaan dan ketua agama. Sultan menjadi ketua kerajaan. penguasa kota Melaka.

Kedudukan Melaka selamat daripada tiupan angin kencang monsun barat daya kerana dihalang oleh Pulau Sumatera. Memastikan dasar perluasan kuasa berjaya. Menggubal Hukum Kanun Melaka dan Undang-undang Laut Melaka. jawatan dalam struktur pentadbiran Melaka mempunyai persamaan dengan beberapa jawatan pentadbiran negara kita pada hari ini?. Perak. Mempertingkatkan keselamatan dan keamanan Melaka. dan Siak. Sultan Muzaffar Shah   Sultan Mansor Shah Sultan Alauddin Riayat Shah Bendahara Tun Perak      pusat perdagangan. Ada para pedagang yang membawa barangan dari pelabuhan di India kemudian di pasarkan di Melaka. Menjadikan Melaka sebagai pusat pengajian agama Islam. Buktinya beliau menguasi Pahang. Menjadi bendahara semasa pemerintahan Sultan Muzaffar Shah. Berdasarkan peta 3. Tahukah anda. Mari kita lihat dan bandingkan kedua-dua jawatan dalam struktur pentadbiran tersebut. Menguruskan pentadbiran negara dengan bijaksana. dinyatakan pedagangan yang berdagang di Melaka dan barang yang didagangkan. JAWATAN PENTADBIRAN ZAMAN KESULTANAN MELAYU MELAKA Bendahara Penghulu Bendahari TUGAS JAWATAN PENTADBIRAN NEGARA MALAYSIA PADA HARI INI Perdana Menteri Menteri Kewangan Temenggung Laksamana Ketua Pentadbir Negara Menjaga kewangan dan mengurus perbelanjaan negeri Menjaga keselamatan negara Menjaga perairannegara Menteri Dalam Negeri Ketua Turus Angkatan Tentera Laut Pusat Perdagangan Pelabuhan Melaka terletak di tengah-tengah jalan perdagangan di antara India dengan China. Memperluas kuasa Melaka dengan menakluki Bernam.2. Menjalinkan hubungan diplomatik dengan negara China. .

Faktor perdagangan tersebut menyebabkan Melaka munculs ebagai sebuat pelabuhan entrepot (pusat perdagangan yang biasanya menjadi tempat menngimport dan mengeksport semula barang dagangan. Ada juga pedagang Islam yang berkahwin dengan penduduk tempatan. Melaka muncul sebagai pusat pengajian dan penyebaran agama Islam. Pendakwah bertemu dengan raja ataupun pemimpin tempatan. . Apabila sultan memeluk agama Islam. Pusat Penyebaran Agama Islam Agama islam telah berkembang di Melaka pada awal abad ke 15. Pada zaman pemerintahan Sultan Muzaffar Shah. Mereka turut bergaul dengan penduduk tempatan untuk menyebarkan agama Islam. Pendakwah telah mengislamkan Sultan Melaka. ajaran Islam disebarkan pula di sana. Peranan Pedagang dari Sumatera Pulau Sumatera menerima Islam pada abad ke 13. mereka juga menjalankan kegiatan dakwah. Ulama telah menjadi guru agama di Melaka. rakyat Melaka turut memeluk agama Islam. Selain itu. Di samping berdagang. Sultan Melaka yang pertama memeluk agama Islam ialah Megat Iskandar Shah. Pedagang Islam Pedagang Islam datang dari negara India dan Arab. iaitu anak kepada Parameswara. terdapat pedagang dari Pulau Jawa yang memeluk Islam di Melaka. pedagang tersebut datang berdagang sambil menyebarkan agama Islam di Melaka. Peranan Ulama Pedagang Islam semasa datang ke Melaka telah membawa ulama bersama-sama. Oleh itu. Apabila mereka pulang ke tanah air. Ramai pedagang dari Sumatera telah mengetahui Melaka sebagai sebuah pelabuhan. Oleh itu agama Islam juga dapat disebarkan. Ulama ini mengajar dan berdakwah di madrasah dan surau.

Kegiatan penterjemah dan menyadur karya sastera Parsi dan Arab telah dilakukan oleh ulama dan jurutulis. Hukum Kanun Melaka Merupakan dokumen undang-undang yang mengandungi 44 fasal. Undang-undang Laut Melaka Digubal bagi menentukan peraturan pelayaran dan aktiviti perdagangan. Istana Melaka juga dijadikan tempat perbincangan dan perdebatan ulama tentang hal-hal agama. Istana dijadikan tempat pertemuan ulama. dinyatakan kawasan yang menerima penyebaran agama Islam dari Melaka. Berdasarkan peta 3. istana merupakan pusat kegiatan ilmu. Semasa zaman kegemilangan Kesultanan Melayu Melaka. dinyatakan negeri yang menjadi jajahan takluk Melaka. Kesultanan Melayu Melaka telah meluaskan jajahan takluknya. kanun ini menghuraikan kedudukan raja. Aktiviti yang dijalankan ialah penulisan. Kegiatan ilmu di sitana ini terhad kepada golongan istana dan bangsawan sahaja.3. peranan raja dan pembesar serta perundangan Islam. MELAKA SEBAGAI PUSAT KEGIATAN ILMU Berdasarkan peta 3. Beberapa kitab perundangan seperti Hukum Kanun Melaka dan Undang-undang Laut Melaka telah digubal.C. . pendakwah dan cendiakiawan Islam. D.4. penterjemahan dan penyaduran kitabb agama Islam. Kegiatan menyadur dannnn menggubal kitab-kitab perundangan Islam juga dijalankan. Istana Melaka menjadi tempat penyimpanan buku-buku yang ditulis oleh penulis tempatan dan asing. PERLUASAN KUASA MELAKA Cara Perluasan Semasa zaman kegemilangan.

Naungan ini dapat melindungi negeri-negeri tersebut daripada ancaman siam. Perak dan Rokan.   ii. Melaka dapat meluaskan tanah jajahan hasil daripada kebiksanaan pemimpinnya. Cara-cara Melaka Meluaskan Kuasanya Melaka telah menakluki beberapa buah kerajaan seperti Kampar dan Pahang. i. Menguasai Pahang. Inderagiri dan Kampar untuk mendapatkan keperluan bahan mentah bagi Melaka.Melaka telah meluaskan pengaruhnya untuk menguasai kegiatan perdagangan di Selat Melaka. Perkahwinan putera dan puteri Sultan Melaka dengan putera dan puteri raja dari Pahang. Penaklukan ini disebabkan kebijaksanaan Sultan dan Bendahara Melaka melaksanakan peluasan kuasa. Para pedagang berasa selamat untuk singgah berdagang di pelabuhan Melaka. Kelantan dan Siak telah meluaskan pengaruh Melaka ke negeri-negeri tersebut. Berjaya menghalang usaha Pahang. Di samping itu. Antaranya termasuklah Sultan Melaka dan Bendahara Melaka. Keagungan dan kekuatan Melaka menyebabkan pemerintah Jambi dan Lingga rela berada di bawah naungan kekuasaan Melaka. Penaklukan Kerajaan Negeri Lain Perkahwinan Kebijaksanaan Pemimpin .   Sultan Muzaffar Shah Menjalin hubungan dengan China untuk mengelak serangan Siam dan disegani oleh kuasa lain di Asia Tenggara. Sultan Mansor Shah Menakluki Siak. Kampar dan Inderagiri untuk keluar daripada jajahan takluk Melaka. penguasaan kedua-dua bahagian pantai Selat Melaka memudahkan Melaka mengawal ancaman lanun.

Namun pelabuhan Pulau Pinang tidak berkembang maju. penyebaran agama dan keperluan bahan mentah. Melalui Perjanjian Inggeris-Belanda pada tahun 18824. pihak British telah bertapak di Pulau Pinang pada tahun 1786. Pada awalnay kedatangan mereka hanya untuk berdagang. British telah dapat menduduki Melaka. Portugis telah menawan Melaka pada tahun 1511. Belanda telah pun bertindakk di Betawi (Indonesia) semasa menguasai Melaka. Mengarahkan askarnya menggunakan perahu kecil sebagai muslihat menentang tentera Siam. KEDATANGAN KUASA LUAR Kemunculan Melaka sebagai pusat perdagangan telah menarik minat kuasa luar datang ke Melaka. Belanda ingin monopoli kawasan perdagangan di Selat Melaka. Siam akan beranggapan Melaka mempunyai askar yang ramai.   Bendahara Tun Perak Mengarahkan pengikutnya membawa bersama keluarga mereka dari Klang ke Melaka untuk menghadappi serangan Siam.iii. Semasa Belanda menguasai Melaka. Kedatangan Belanda Kedatangan British .Kedatangan kuasa luar ini disebabkan oleh penemuan jalan laut. Kedatangan Portugis Portugis telah datang ke Melaka pada tahun 1509. Oleh sebab Melaka menjadi pusat perdagangan rempah dan enterpot yang terkenal. Belanda dengan bantuan Johor telah menakluki Melaka pada tahun 1641. E. oleh itu. British hendak menguasai pelabuhan Melaka serta ingin menguasai kawasan bijih timah di Semenanjung Tanah Melayu. Belanda juga hendak menguasai rempah dan bijih timah. Selain itu. Tujuannya adalah untuk memberi semangat.

Bendahara Tun Mutahir yang menggantikan Bendahara Tun Perak sebagai Bendahara Melaka bersikap pilih kasih dalam urusan pentadbiran negara. Perebutan kuasa berlaku di kalangan pembesar. Bendahara Tun Mutahir melantik saudara-saudaranya memegang jawatan penting dalam pentadbiran. panah dan sumpit beracun. Sultan Mahmud Shah pula kurang mengambil berat tentang hal-hal pentadbiran. manakala Portugis menggunakan meriam dan senapang yang lebih canggih. Apakah faktor-faktor yang menyebabkan kemerosotan tersebut?. Askar Melaka menggunakan tombak. Namun. Semasa menghadapi serangan Portugis. Kejayaan ini disebabkan oleh si Katol telah membocorkan rahsiia penting maklumat pertahanan Melakka kepada Portugis. Melaka mengalami kemerosotan. Akibatnya.F. keris. iaitu Bendahara Tun Perpatih Putih sudah tua dan uzur. semasa pememrintahan Sultan Mahmud Shah. Pengganti Bendahara Tun Mutahir. askar upahan Jawa pula melarikan diri daripada medan perang. Merekka tidak bersatu padu mementang musuh. KEMEROSOTAN KESULTANAN MELAKA Melaka telah mencapai zaman kegemilangannya semasa pemerintahan Sultan Mansor Shah.. Kelemahan Pemimpin Perebutan Kuasa Kelemahan Askar Melaka Rakyat Tidak Setia . India. Baginda telah menyerahkan kuasa kepada puteranya. timbul fitnah terhadap Bendahara Tun Mutahir. Selain it. Kematian Bendahara Tun Mutahir akibat fitnah telah menyebabkan rakyat berpecah belah. Keadaan ini menyebabkan pembesar yang diketuaiii oleh laksamana Khoja Hassan tidak berpuas hati. Keadaan ini telah melemahkan semangan juang di kalangan Askar Melaka. Sultan Ahmad Shah yang lemah dan tidak cekap. Tentera Portugis pula telah mendapat bantuan dari pangkalan tentera Portugis di Goa. Fitnah tersebut menyebabkan beliau dijatuhi hukuman bunuh oleh Sultan Melaka. Mari kita kaji. Portugis dapat menawan Melaka setelah berjaya memusnahkan jambatan sungai Melaka.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful