UNIT 3 KESULTANAN MELAYU MELAKA

Melaka dibuka pada awal abad ke-15. Tahukah kamu siapakah yang mengasaskan Melaka? A. PENGASASAN MELAKA Kesultanan Melayu Melaka diasaskan oleh Parameswara. Parameswara telah mengasaskan Melaka pada sekitar tahun 1400. Mari kita lihat peristiwa Parameswara mengasaskan Melaka. Parameswara merupakan putera raja yang berasal dari Palembang. Sumatera. Parameswara berusaha untuk membebaskan palembang daripada naungan kerajaan Majapahit. Apabila gagal, Parameswara melarikan diri ke Temasik. Temasik merupakan negeri di bawah naungan kerajaan Siam. Parameswara telah menguasai Temasik. Tindakan Parameswara menimbulkan kemarahan Siam. Oleh itu, Siam mengatur rancangan untuk menyerang Temasik. Walau bagaimanapun, Parameswara bertindak melarikan diri ke Muar sebelum sempat Siam menyerang. Di Muart, Parameswara masih berasa dirinya tidak selamat. Parameswara meneruskan perjalanannya ke utara melalui Sening Ujung dan Bertam. Akhirnya, Parameswara tiba di sebuah perkampungan nelayan. Berdasarkan rajah dibawah, nyatakan tempat yang dilalui oleh Parameswara.

Kegagahan pelanduk menyebabkan baginda merasakan tempat itu istimewa untuk mendirikan kerajaan. . Parameswara telah melihat anjing perburuannya ditendang oleh seekor pelanduk putih sehingga jatuh ke dalam sungai. Pokok bakau boleh dijadikan sumber kayu api dan dibuat tiang rumah. baginda telah menamakan kawasan tersebut sebagai Melaka sempena nama pokok tempat baginda berehat. Oleh itu. Pokok api-api pula dijadikan benteng pertahanan. Keistimewaan Melaka Parameswara mendapati Melaka banyak mempunyai keistimewaan. Apakah keistimewaan tersebut? i.Info Murid Temasik pada masa kini dikenali sebagai Singapura. peristiwa ini dianggap luar biasa kerana pelanduk yang kecil dapat mengalahkan seekor anjing. Parameswara dan pengikutnya berehat di bawah sepohon pokok. Melaka Mendapat Nama Tahukah kamu bagaimana Melaka mendapat nama? Semasa tiba di sebuah kampung nelayan.

ketua urus setia istana. LAKSAMANA Laksamana merupakan ketua angkatan laut. Sultan menjadi ketua kerajaan. Mari kita lihat sumbangan tokoh tersebut seperti jadual di bawah: TOKOH Parameswara SUMBANGAN  Mengasaskan Kesultanan Melayu Melaka. Bendahara juga menjadi pemangku sultan ketika sultan gering atau ke luar negara. SULTAN Sultan merupakan ketua kerajaan dan ketua agama. pengawal keselamatan Sultan. KEGEMILANGAN MELAKA Pentadbiran yang Sistematik Sistem pentadbiran Kesultanan Melayu Melaka berdasarkan Sistem Pembesar Empat Lipatan. PENGHULU BENDAHARI Penghulu Bendahari menguruskan perbelanjaan negeri. Baginda dibantu oleh Pembesar Empat Lipatan yang terdiri daripada Bendahara. Baginda mempunyai kuasa mutlak dalam semua urusan pentadbiran negara. BENDAHARA Bendahara merupakan ketua pentadbir negara. Muara Sungai Melaka yang dalam dan kedudukannya yang terlindung daripada tiupan angin monsun sesuai dijadikan pelabuhan dan persinggahan kapal. Ketua Syahbandar dan pemungut cukai atau ufti.  Memajukan Melaka daripada sebuah perkampungan nelayan sehinggalah menjadi . penguasa kota Melaka. TEMENGGUNG Temenggung merupakan ketua polis dan ketua penjara. iii. Ketua Bendahari. Terdapat bukit yang boleh menjadi petunjuk pelayaran. penasihat utama kepada Sultan. ketua utusan diraja ke seberang laut. Penghulu Bendahari. Temenggung dan Laksamana. menyelaras kegiatan perdagangan. ketua tentera dan menjalinkan hubungan diplomatik.ii. B. hakim kes-kes jenayah di darat. ketua turus angkatan perang dan ketua hakim. terdapat beberapa orang tokoh yang telah menyumbang kea rah kemajuan negeri Melaka. Pada zaman Kesultanan Melayu Melaka. ketua protocol istana. Dari bukit ini juga mereka dapat mengawal kapal yang keluar dan masuk ke Melaka. Baginda mempunyai kuasa untuk melantik pembesar. Mari kita lihat tugas dan tanggungjawab Sultan dan Pembesar Berempat.

dan Siak. Memastikan dasar perluasan kuasa berjaya. . JAWATAN PENTADBIRAN ZAMAN KESULTANAN MELAYU MELAKA Bendahara Penghulu Bendahari TUGAS JAWATAN PENTADBIRAN NEGARA MALAYSIA PADA HARI INI Perdana Menteri Menteri Kewangan Temenggung Laksamana Ketua Pentadbir Negara Menjaga kewangan dan mengurus perbelanjaan negeri Menjaga keselamatan negara Menjaga perairannegara Menteri Dalam Negeri Ketua Turus Angkatan Tentera Laut Pusat Perdagangan Pelabuhan Melaka terletak di tengah-tengah jalan perdagangan di antara India dengan China. jawatan dalam struktur pentadbiran Melaka mempunyai persamaan dengan beberapa jawatan pentadbiran negara kita pada hari ini?. dinyatakan pedagangan yang berdagang di Melaka dan barang yang didagangkan. Mari kita lihat dan bandingkan kedua-dua jawatan dalam struktur pentadbiran tersebut. Berdasarkan peta 3.2. Perak. Memperluas kuasa Melaka dengan menakluki Bernam. Menjadi bendahara semasa pemerintahan Sultan Muzaffar Shah. Buktinya beliau menguasi Pahang. Menguruskan pentadbiran negara dengan bijaksana. Menjalinkan hubungan diplomatik dengan negara China. Ada para pedagang yang membawa barangan dari pelabuhan di India kemudian di pasarkan di Melaka. Menggubal Hukum Kanun Melaka dan Undang-undang Laut Melaka. Tahukah anda. Menjadikan Melaka sebagai pusat pengajian agama Islam. Kedudukan Melaka selamat daripada tiupan angin kencang monsun barat daya kerana dihalang oleh Pulau Sumatera. Mempertingkatkan keselamatan dan keamanan Melaka. Sultan Muzaffar Shah   Sultan Mansor Shah Sultan Alauddin Riayat Shah Bendahara Tun Perak      pusat perdagangan.

Pendakwah telah mengislamkan Sultan Melaka. rakyat Melaka turut memeluk agama Islam. Melaka muncul sebagai pusat pengajian dan penyebaran agama Islam.Faktor perdagangan tersebut menyebabkan Melaka munculs ebagai sebuat pelabuhan entrepot (pusat perdagangan yang biasanya menjadi tempat menngimport dan mengeksport semula barang dagangan. pedagang tersebut datang berdagang sambil menyebarkan agama Islam di Melaka. Selain itu. Mereka turut bergaul dengan penduduk tempatan untuk menyebarkan agama Islam. Ramai pedagang dari Sumatera telah mengetahui Melaka sebagai sebuah pelabuhan. Pedagang Islam Pedagang Islam datang dari negara India dan Arab. Peranan Pedagang dari Sumatera Pulau Sumatera menerima Islam pada abad ke 13. Pusat Penyebaran Agama Islam Agama islam telah berkembang di Melaka pada awal abad ke 15. . Ada juga pedagang Islam yang berkahwin dengan penduduk tempatan. Pada zaman pemerintahan Sultan Muzaffar Shah. ajaran Islam disebarkan pula di sana. Peranan Ulama Pedagang Islam semasa datang ke Melaka telah membawa ulama bersama-sama. Di samping berdagang. Ulama ini mengajar dan berdakwah di madrasah dan surau. mereka juga menjalankan kegiatan dakwah. Ulama telah menjadi guru agama di Melaka. terdapat pedagang dari Pulau Jawa yang memeluk Islam di Melaka. Pendakwah bertemu dengan raja ataupun pemimpin tempatan. iaitu anak kepada Parameswara. Oleh itu agama Islam juga dapat disebarkan. Apabila sultan memeluk agama Islam. Sultan Melaka yang pertama memeluk agama Islam ialah Megat Iskandar Shah. Apabila mereka pulang ke tanah air. Oleh itu.

Hukum Kanun Melaka Merupakan dokumen undang-undang yang mengandungi 44 fasal. Kesultanan Melayu Melaka telah meluaskan jajahan takluknya. Istana Melaka juga dijadikan tempat perbincangan dan perdebatan ulama tentang hal-hal agama. Istana dijadikan tempat pertemuan ulama. pendakwah dan cendiakiawan Islam. . peranan raja dan pembesar serta perundangan Islam. Kegiatan menyadur dannnn menggubal kitab-kitab perundangan Islam juga dijalankan. Aktiviti yang dijalankan ialah penulisan. D. Beberapa kitab perundangan seperti Hukum Kanun Melaka dan Undang-undang Laut Melaka telah digubal. dinyatakan kawasan yang menerima penyebaran agama Islam dari Melaka. Istana Melaka menjadi tempat penyimpanan buku-buku yang ditulis oleh penulis tempatan dan asing. MELAKA SEBAGAI PUSAT KEGIATAN ILMU Berdasarkan peta 3. Kegiatan penterjemah dan menyadur karya sastera Parsi dan Arab telah dilakukan oleh ulama dan jurutulis.C. kanun ini menghuraikan kedudukan raja. Semasa zaman kegemilangan Kesultanan Melayu Melaka. istana merupakan pusat kegiatan ilmu. dinyatakan negeri yang menjadi jajahan takluk Melaka.4. Undang-undang Laut Melaka Digubal bagi menentukan peraturan pelayaran dan aktiviti perdagangan. penterjemahan dan penyaduran kitabb agama Islam. Berdasarkan peta 3. Kegiatan ilmu di sitana ini terhad kepada golongan istana dan bangsawan sahaja. PERLUASAN KUASA MELAKA Cara Perluasan Semasa zaman kegemilangan.3.

Penaklukan ini disebabkan kebijaksanaan Sultan dan Bendahara Melaka melaksanakan peluasan kuasa. Cara-cara Melaka Meluaskan Kuasanya Melaka telah menakluki beberapa buah kerajaan seperti Kampar dan Pahang. Penaklukan Kerajaan Negeri Lain Perkahwinan Kebijaksanaan Pemimpin .   ii. i. Sultan Mansor Shah Menakluki Siak. Keagungan dan kekuatan Melaka menyebabkan pemerintah Jambi dan Lingga rela berada di bawah naungan kekuasaan Melaka. Perkahwinan putera dan puteri Sultan Melaka dengan putera dan puteri raja dari Pahang. Menguasai Pahang. Kampar dan Inderagiri untuk keluar daripada jajahan takluk Melaka.   Sultan Muzaffar Shah Menjalin hubungan dengan China untuk mengelak serangan Siam dan disegani oleh kuasa lain di Asia Tenggara. Berjaya menghalang usaha Pahang. penguasaan kedua-dua bahagian pantai Selat Melaka memudahkan Melaka mengawal ancaman lanun. Naungan ini dapat melindungi negeri-negeri tersebut daripada ancaman siam. Perak dan Rokan. Kelantan dan Siak telah meluaskan pengaruh Melaka ke negeri-negeri tersebut. Para pedagang berasa selamat untuk singgah berdagang di pelabuhan Melaka.Melaka telah meluaskan pengaruhnya untuk menguasai kegiatan perdagangan di Selat Melaka. Di samping itu. Inderagiri dan Kampar untuk mendapatkan keperluan bahan mentah bagi Melaka. Melaka dapat meluaskan tanah jajahan hasil daripada kebiksanaan pemimpinnya. Antaranya termasuklah Sultan Melaka dan Bendahara Melaka.

Oleh sebab Melaka menjadi pusat perdagangan rempah dan enterpot yang terkenal. Melalui Perjanjian Inggeris-Belanda pada tahun 18824. British hendak menguasai pelabuhan Melaka serta ingin menguasai kawasan bijih timah di Semenanjung Tanah Melayu. Kedatangan Belanda Kedatangan British . Mengarahkan askarnya menggunakan perahu kecil sebagai muslihat menentang tentera Siam. Semasa Belanda menguasai Melaka. Portugis telah menawan Melaka pada tahun 1511. Belanda telah pun bertindakk di Betawi (Indonesia) semasa menguasai Melaka. Pada awalnay kedatangan mereka hanya untuk berdagang. E. penyebaran agama dan keperluan bahan mentah. oleh itu.   Bendahara Tun Perak Mengarahkan pengikutnya membawa bersama keluarga mereka dari Klang ke Melaka untuk menghadappi serangan Siam. British telah dapat menduduki Melaka.iii. Namun pelabuhan Pulau Pinang tidak berkembang maju. Tujuannya adalah untuk memberi semangat. Kedatangan Portugis Portugis telah datang ke Melaka pada tahun 1509. Siam akan beranggapan Melaka mempunyai askar yang ramai. Belanda dengan bantuan Johor telah menakluki Melaka pada tahun 1641. KEDATANGAN KUASA LUAR Kemunculan Melaka sebagai pusat perdagangan telah menarik minat kuasa luar datang ke Melaka. Belanda ingin monopoli kawasan perdagangan di Selat Melaka. pihak British telah bertapak di Pulau Pinang pada tahun 1786. Belanda juga hendak menguasai rempah dan bijih timah.Kedatangan kuasa luar ini disebabkan oleh penemuan jalan laut. Selain itu.

India. KEMEROSOTAN KESULTANAN MELAKA Melaka telah mencapai zaman kegemilangannya semasa pemerintahan Sultan Mansor Shah. Pengganti Bendahara Tun Mutahir. Bendahara Tun Mutahir melantik saudara-saudaranya memegang jawatan penting dalam pentadbiran. Portugis dapat menawan Melaka setelah berjaya memusnahkan jambatan sungai Melaka.. Sultan Ahmad Shah yang lemah dan tidak cekap. Perebutan kuasa berlaku di kalangan pembesar. Akibatnya. Selain it. Askar Melaka menggunakan tombak. Fitnah tersebut menyebabkan beliau dijatuhi hukuman bunuh oleh Sultan Melaka. Kejayaan ini disebabkan oleh si Katol telah membocorkan rahsiia penting maklumat pertahanan Melakka kepada Portugis. iaitu Bendahara Tun Perpatih Putih sudah tua dan uzur. Keadaan ini telah melemahkan semangan juang di kalangan Askar Melaka. Baginda telah menyerahkan kuasa kepada puteranya. Kelemahan Pemimpin Perebutan Kuasa Kelemahan Askar Melaka Rakyat Tidak Setia . Tentera Portugis pula telah mendapat bantuan dari pangkalan tentera Portugis di Goa. Merekka tidak bersatu padu mementang musuh. Bendahara Tun Mutahir yang menggantikan Bendahara Tun Perak sebagai Bendahara Melaka bersikap pilih kasih dalam urusan pentadbiran negara. Mari kita kaji. Apakah faktor-faktor yang menyebabkan kemerosotan tersebut?. Keadaan ini menyebabkan pembesar yang diketuaiii oleh laksamana Khoja Hassan tidak berpuas hati. keris.F. Sultan Mahmud Shah pula kurang mengambil berat tentang hal-hal pentadbiran. Semasa menghadapi serangan Portugis. panah dan sumpit beracun. askar upahan Jawa pula melarikan diri daripada medan perang. Kematian Bendahara Tun Mutahir akibat fitnah telah menyebabkan rakyat berpecah belah. manakala Portugis menggunakan meriam dan senapang yang lebih canggih. semasa pememrintahan Sultan Mahmud Shah. Melaka mengalami kemerosotan. Namun. timbul fitnah terhadap Bendahara Tun Mutahir.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful