Pengenalan

Tamadun islam merupakan salah satu tamadun dunia yang terunggul. Kajian demi kajian telah dilakukan dan sehingga hari ini masih lagi terdapat penemuan baru dalam tamadun islam yang masih belum disingkap oleh masyarakat moden. Sumbangannya tidak ternilai dalam membentuk generasi manusia yang bertamadun dan maju. Dalam kerja khusus ini, kami akan membincangkan sumbangan intelektual islam dalam bidang sains dan matematik iaitu dalam skop perubatan, astronomi, fizik dan biologi.

Definisi Intelektual
Intelektual bermaksud golongan cerdik pandai atau golongan terpelajar. Hasil daya berfikir dan akal budi yang tinggi golongan ini telah melahirkan pelbagai ilmu dan teori yang membolehkan masyarakat hidup lebih beradab dan bertamadun. Bidang ilmu yang diterokai para intelektual merangkumi ilmu sains tulen dan sains social termasuk ilmu-ilmu agama dan bukan agama. Dalam tamadun islam terdapat ramai tokoh-tokoh intelektual yang menyumbang kepada perkembangan tamadun islam. Antaranya ialah Ibn Sina, Ibn Khaldun, Ibn Rusyd, Al- Biruni, Al-Razi, Al- khawarizmi dan ramai lagi.

malah telah menyumbang sesuatu kepada bidang tersebut. Ibnu As-Sahal (meninggal 255 Hijrah). Antara pakar perubatan Islam yang terulung ialah: i. Mereka bukan sahaja menguasai ilmu perubatan. ii. Namun demikian beliau juga merupakan seorang doctor yang terkenal. Perubatan Pencapaian tamadun islam dalam bidang sains perubatan berada di puncak kegemilangannya pada zaman Bani Abasyiah. Beliau lebih dikenali sebagai ahli falsafah. Ali bin Abas (meninggal 428 Hijrah). Beliau dilantik menjadi doctor peribadi Khalifah Daulah Al-Buwaihiah.Pencapaian Tamadun Islam Dalam Bidang Sains 1. Ar-Razi (meninggal 320 Hijrah). Walaupun ilmu ini berasal daripada tamadun asing iaitu Rom. Ibnu Sina (meninggal 428 Hijrah). tetapi umat Islam akhirnya telah muncul sebagai tokoh-tokoh ilmu perubatan yang disegani dunia. Beliau menjadi pengarah rumah sakit Jundisyapur. Beliau merupakan tokoh doctor Islam yang terunggul sehingga dilantik menjadi ketua doctor-doktor di Baghdad. iv. v. iii. . Ibnu Masiwaihi (meninggal 243 Hijrah) beliau telah banyak menghasilkan kitab perubatan.

iv. Beliau telah menghasilkan tiga kitab besar iaitu Al-Mughni (berkaitan farmasi). Antara umat Islam yang pakar dalam bidang ini pada masa itu ialah: i.mufradah (berkaitan dengan farmasi). Pencapaian Tamadun Islam Dalam Bidang Matematik Ilmu matematik dan kejuruteraan juga telah mencapai puncak kegemilangannya pada zaman Bani Abasyiah. Farmasi Dan Kimia Ilmu farmasi dan kimia juga amat berkembang pada zaman Bani Abasyiah.khawarizmi . iii. Rasyiduddin (meninggsl 634 Hijrah).(221-288 Hijrah). ii.2. iii.handasiah (kejuruteraan) dan lainnya. Disamping menjadi doctor. Beliau mengarang kitab Hisab alAhillah (matematik). Antara mereka ialah: i. Antaranya ialah Ma Yahtaj Ilaiahi al-‘Ummal wa al-Kuttab Min San‘ah al. Beliau telah mengarang kitab al.Hisab (matematik dan kejuruteraan). Thabit bin Qurrah al-Hirani. Jami Mufaradah Al-Adwiyah Wa Al-Aghziyah (berkaitan permakanan) Mizan at-Tib (panduan kepada doctor. Kitab fi istikhraj al. Muhammad bin Musa Al. ii. Jubair bin Haiyan. beliau juga merupakan pakar dalam bidang astronomi. Ibnu Baithar.Adwiyah al. Beliau mengarang banyak kitab matematik dan kejuruteraan. Pada zaman itu lahir ramai sarjana dalam kedua-dua bidang ini. Abdul Wafa Muhammad bin Muhammmad Ismail bin Abas (meninggal 328 Hijrah). Sinan Ali Muhammad bin Hasan bin Haitham.

Abu Mansur al-Falaki (meninggal 272 Hijrah). . Hindi. iii. Beliau telah mengarang kitab falak. al. ii. Raihan al-Bairuni (meninggal 440 Hijrah). Pada zaman Bani Abasyiah lahir ramai ulama falak. Antaranya ialah Ilhbat al-‘Ulum al-Hai’ah al-Falak. Jabir Batani (meninggal 319 Hijrah) sumbangannya yang terbesar dalam ilmu falak ialah mencipta teropong bintang.mas’udi dan Istikhraj al-Autad. Parsi dan Arab Jahiliah. Antaranya ialah: i. Antara kitab falak karangannya ialah Tarikh al-Hind. Abu Hassan (277-352 Hijrah).Pencapaian Tamadun Islam Dalam Bidang Astronomi Astronomi bersumberkan tamadun Yunani. Ia dimanfaatkan oleh umat islam untuk kepentingan syariat Islamiah yang dikenali dengan istilah ilmu Falak. iv.Qanun al. Beliau dianggap sebagai pakar astronomi Islam yang terbesar pada zaman itu.

Di barat beliau lebih dikenali dengan nama Averroues. Hubungan ini telah membolehkan Ibnu Rusyd dilantik sebagai hakim di Sevilla pada tahun 1169.TOKOH-TOKOH INTELEKTUAL ISLAM 1. Bapanya dan datuknya merupakan kadi di Kardova. Keturunannya terdiri daripada golongan yang berilmu dan ternama. Beliau lebih terkenal sebagai ahli falsafah yang pemikirannya merintis kepada Renaissance di barat. Pengaruhnya bukan sahaja berkembang luas di dunia Islam. Selain menjalin perhubungan yang akrab dengan Ibnu Zuhr. Beliau pernah berguru kepada Ibnu Zuhr. IBNU RASYD Latarbelakang Ibnu Rusyd atau nama lengkapnya Abu Walid Muhammad Ibnu Ahmad lahir di Kardova pada tahun 1126 dan meninggal dunia pada tahun 1198. Beliau merupakan ahli falsafah yang paling agung pernah dilahirkan dalam sejarah Islam. Sumbangannya Dalam Tamadun Islam Sebelum meninggal dunia. beliau telah menghasilkan bukunya yang terkenal Al Taysir. Dua tahun . Namun demikian sumbangannya dalam bidang perubatan dan biologi sangat besar. Buku itu telah diterjemahkan ke dalam bahasa Latin dan bahasa Inggeris dengan judul Faclititation of Treatment. tetapi juga di kalangan masyarakat di Eropah. Ibnu Rusyd juga mempunyai hubungan yang baik dengan kerajaan Islam Muwahidin.

Tafsir Urjuza yang membicarakan perubatan dan tauhid. yang mengungkap persoalan falsafah dan agama. kaji bintang. Beliau pernah menyatakan bahawa demam campak hanya akan dialami oleh setiap orang sekali sahaja. fiqh. Kemudian buku itu diterjemahkan ke dalam bahasa Inggeris dengan judul General Rules of Medicine. tatabahasa. beliau dilantik menjadi hakim di Kardova. Taslul. Beberapa pandangan yang dikemukakan dalam bidang perubatan juga didapati mendahului zamannya..kemudian. ulasannya terhadap buku Imam Al-Ghazali yang berjudul Tahafatul Falaisafah. mengenai perubatan secara umum. dan Muwafaqatil Hikmah Wal Syari'a yang menyentuh persamaan antara falsafah dengan agama. orang Yahudi dari Padua. Kehebatannya dalam . Buku "Kulliyah fitThibb" telah diterjemahkan ke dalam bahasa Latin pada tahun 1255 oleh Bonacosa. Tahafatul Tahafut. Sumbangan beliau bukan sahaja dalam bidang perubatan tetapi juga meliputi bidang falsafah. . Mabadil Falsafah (Pengantar Ilmu Falsafah). Dalam bidang perubatan pula. buku mengenai ilmu kalam. muzik. Kasyful Adillah. falak. Selepas beberapa waktu menjadi hakim. Siri karya tulisan tersebut menunjukkan betapa penguasaan Ibnu Rusyd dalam pelbagai bidang dan cabang ilmu begitu ketara sekali sehingga usaha untuk menterjemahkan tulisan beliau telah dilakukan ke dalam bahasa lain. ilmu kalam. dan nahu Antara karya besar yang pernah dihasilkan oleh Ibnu Rusyd termasuklah "Kulliyah fit-Thibb" yang mengandungi 16 jilid. terutamanya dalam bidang falsafah. beliau dilantik sebagai doktor istana pada tahun 1182 berikutan persaraan Ibn Tufail. Ibnu Rusyd memberi penekanan tentang kepentingan menjaga kesihatan. telah mempengaruhi ahli falsafah Barat. Hasil pemikiran yang dimuatkan dalam tulisannya.

tetapi juga merangkum pembedahan dan fungsi organ di dalam tubuh manusia. Iraq.bidang perubatan tidak berlegar di sekitar perubatan umum. Terdapat sebanyak 22 risalah yang antaranya berkaitan dengan alkimia (Al-Kimiya dari bahasa Arab) dan ilmu kimia. Beliau bukan sahaja terkenal dalam bidang perubatan tetapi juga dalam bidang kimia. Sumbangannya Dalam Tamadun Islam Sumbangan terbesar beliau ialah dalam lapangan ilmu kimia. Malahan dalam banyak perkara. Pada peringkat awal kerjayanya. menunjukkan bahawa beliau merupakan tokoh ilmuwan Islam yang tiada tolok bandingannya. Keterampilan Ibnu Rusyd dalam pelbagai bidang ini. Beliau juga digelar sebagai “Bapa Ilmu Kimia Moden”. beliau pernah berguru dengan Barmaki Vizier iaitu semasa zaman Khalifah Abbasiah pimpinan Harun Ar-Rasyid. Nama penuh beliau ialah Abu Musa Jabir Ibn Hayyan. pemikiran Ibnu Rusyd jauh lebih besar dan berpengaruh jika dibandingkan dengan ahli falsafah yang pernah hidup sebelum zamannya ataupun selepas kematiannya 2. JABIR IBN HAIYAN Latarbelakang Jabir Ibnu Haiyan (750-803 masihi). Beliau berasal dari Kufah. Beliau cukup terkenal kerana hasil penulisan yang melebihi daripada seratus risalah yang telah diabadikan sehingga kini. juga dikenali sebagai Geber oleh orang-orang Barat. Kajiannya dalam bidang kimia .

Bahkan dalam tulisan Max Mayerhaff. disebutkan bahawa jika ingin mencari susur galur perkembangan ilmu kimia di Eropah maka bolehlah dijejaki secara langsung pada karya-karya Jabir Ibnu Haiyan. beliau mengembangkan ilmu kimia sebagai cabang ilmu alkimia. (arab: al-qali) iaitu garam kalium untuk mebuat baja. beliau telah memperkenalkan beberapa istilah kimia seperti alkali. Beliau juga banyak mengabdikan dirinya dengan melakukan eksperimen dan pengembangan kaedah untuk mencapai kemajuan dalam bidang penyelidikan. Penekanan Jabir dalam bidang eksperimen sistematik ini diketahui umum tidak ada tandingannya di dunia. mengapa Jabir diberi kehormatan sebagai "Bapa Ilmu Kimia Moden" oleh rakan sejawatnya diseluruh dunia. sitrik. Maknanya. Antara sumbangannya yang paling bermakna ialah kejayaan mencipta teori peleburan logam seperti raksa. beliau yang menjana momentum bagi perkembangan ilmu kimia moden. Oleh sebab itulah. Antara beberapa kejayaannya yang lain dalam bidang kimia. salah satunya ialah dalam penyediaan asid nitrik. penghabluran dan penyulingan. Beliau juga telah memperkenalkan model penelitian dengan cara eksperimen di dunia alkimia. pengewapan. . Jadi. dan tartarik. Disamping itu. Beliau telah berjaya menggabungkan kaedah kajian secara tradisional dengan kajian secara moden menerusi ekperimen dan makmal. Beliau mencurahkan daya upayanya pada proses pengembangan kaedah asas ilmu kimia dan kajian terhadap pelbagai mekanisme tindak balas kimia. penyaringan.menyebabkan beliau disanjung pada zamannya. hidroklorik. sabun dan bahan kimia.

 Farmasi Dan Kimia Ilmu farmasi dan kimia juga amat berkembang pada zaman Bani Abasyiah. tetapi umat Islam akhirnya telah muncul sebagai tokoh-tokoh ilmu perubatan yang disegani dunia. Abdul Wafa Muhammad bin Muhammmad Ismail bin Abas. Antara umat Islam yang pakar dalam bidang ini pada masa itu ialah Ibnu Baithar. Muhammad bin Musa Alkhawarizmi Pencapaian Tamadun Islam Dalam Bidang Astronomi Astronomi bersumberkan tamadun Yunani.Pengenalan   Tamadun islam merupakan salah satu tamadun dunia yang terunggul. Parsi dan Arab Jahiliah. Ia dimanfaatkan oleh umat islam untuk kepentingan syariat Islamiah yang dikenali dengan istilah ilmu Falak. Hasil daya berfikir dan akal budi yang tinggi golongan ini telah melahirkan pelbagai ilmu dan teori yang membolehkan masyarakat hidup lebih beradab dan bertamadun. Antara mereka ialah Thabit bin Qurrah al-Hirani. Pencapaian Tamadun Islam Dalam Bidang Sains  Perubatan Pencapaian tamadun islam dalam bidang sains perubatan berada di puncak kegemilangannya pada zaman Bani Abasyiah. Definisi intelektual   Intelektual bermaksud golongan cerdik pandai atau golongan terpelajar. Pencapaian Tamadun Islam Dalam Bidang Matematik  Ilmu matematik dan kejuruteraan juga telah mencapai puncak kegemilangannya pada zaman Bani Abasyiah. Hindi. Sinan Ali Muhammad bin Hasan bin Haitham.   Pada zaman itu lahir ramai sarjana dalam kedua-dua bidang ini. Walaupun ilmu ini berasal daripada tamadun asing iaitu Rom. Sumbangannya tidak ternilai dalam membentuk generasi manusia yang bertamadun dan maju.  . Rasyiduddin dan Jubair bin Haiyan.

al. TOKOH-TOKOH INTELEKTUAL ISLAM 1. Pengaruhnya bukan sahaja berkembang luas di dunia Islam. Antaranya ialah Ilhbat al-‘Ulum al-Hai’ah al-Falak.  Pada zaman Bani Abasyiah lahir ramai ulama falak.  Raihan al-Bairuni (meninggal 440 Hijrah).   Jabir Batani. Sumbangannya Dalam Tamadun Islam . sumbangannya yang terbesar dalam ilmu falak ialah mencipta teropong bintang. Beliau dianggap sebagai pakar astronomi Islam yang terbesar pada zaman itu. Abu Hassan (277-352 Hijrah). Lahir di Kardova pada tahun 1126 dan meninggal dunia pada tahun 1198. Antara kitab falak karangannya ialah Tarikh al-Hind. IBNU RASYD Latarbelakang • • • • Ibnu Rusyd atau nama lengkapnya Abu Walid Muhammad Ibnu Ahmad. Beliau lebih terkenal sebagai ahli falsafah yang pemikirannya merintis kepada Renaissance di barat. Di barat beliau lebih dikenali dengan nama Averroues.mas’udi dan Istikhraj al-Autad.Qanun al. tetapi juga di kalangan masyarakat di Eropah. • • • Namun demikian sumbangannya dalam bidang perubatan dan biologi sangat besar. Beliau merupakan ahli falsafah yang paling agung pernah dilahirkan dalam sejarah Islam. Antaranya ialahAbu Mansur al-Falaki Beliau telah mengarang kitab falak.

pemikiran Ibnu Rusyd jauh lebih besar dan berpengaruh jika dibandingkan dengan ahli falsafah yang pernah hidup sebelum zamannya ataupun selepas kematiannya. menunjukkan bahawa beliau merupakan tokoh ilmuwan Islam yang tiada tolok bandingannya. juga dikenali sebagai Geber oleh orang-orang Barat. beliau telah menghasilkan bukunya yang terkenal Al Taysir. Beberapa pandangan yang dikemukakan dalam bidang perubatan juga didapati mendahului zamannya. Ibnu Rusyd memberi penekanan tentang kepentingan menjaga kesihatan. mengenai perubatan secara umum. ilmu kalam. Beliau pernah menyatakan bahawa demam campak hanya akan dialami oleh setiap orang sekali sahaja. tatabahasa. • Sumbangan beliau bukan sahaja dalam bidang perubatan tetapi juga meliputi bidang falsafah. Iraq. • Kehebatannya dalam bidang perubatan tidak berlegar di sekitar perubatan umum. Beliau juga digelar sebagai “Bapa Ilmu Kimia Moden”. Nama penuh beliau ialah Abu Musa Jabir Ibn Hayyan. . Buku itu telah diterjemahkan ke dalam bahasa Latin dan bahasa Inggeris dengan judul Faclititation of Treatment. • Dalam bidang perubatan pula. beliau pernah berguru dengan Barmaki Vizier iaitu semasa zaman Khalifah Abbasiah pimpinan Harun Ar-Rasyid. dan nahu • Antara karya besar yang pernah dihasilkan oleh Ibnu Rusyd termasuklah "Kulliyah fit-Thibb" yang mengandungi 16 jilid.. kaji bintang. Beliau berasal dari Kufah. Beliau bukan sahaja terkenal dalam bidang perubatan tetapi juga dalam bidang kimia.• Sebelum meninggal dunia. JABIR IBN HAIYAN Latarbelakang • • • • • Jabir Ibnu Haiyan (750-803 masihi). 2. Pada peringkat awal kerjayanya. Malahan dalam banyak perkara. fiqh. muzik. falak. tetapi juga merangkum pembedahan dan fungsi organ di dalam tubuh manusia. • Keterampilan Ibnu Rusyd dalam pelbagai bidang ini.

Beliau cukup terkenal kerana hasil penulisan yang melebihi daripada seratus risalah yang telah diabadikan sehingga kini. pengewapan. • Beliau telah berjaya menggabungkan kaedah kajian secara tradisional dengan kajian secara moden menerusi ekperimen dan makmal. mengapa Jabir diberi kehormatan sebagai "Bapa Ilmu Kimia Moden" oleh rakan sejawatnya diseluruh dunia. Beliau juga banyak mengabdikan dirinya dengan melakukan eksperimen dan pengembangan kaedah untuk mencapai kemajuan dalam bidang penyelidikan. hidroklorik. • Disamping itu. Terdapat sebanyak 22 risalah yang antaranya berkaitan dengan alkimia (Al-Kimiya dari bahasa Arab) dan ilmu kimia. • Antara beberapa kejayaannya yang lain dalam bidang kimia. beliau yang menjana momentum bagi perkembangan ilmu kimia moden. • Oleh sebab itulah. salah satunya ialah dalam penyediaan asid nitrik. Beliau juga telah memperkenalkan model penelitian dengan cara eksperimen di dunia alkimia.Sumbangannya Dalam Tamadun Islam • • Sumbangan terbesar beliau ialah dalam lapangan ilmu kimia. • Antara sumbangannya yang paling bermakna ialah kejayaan mencipta teori peleburan logam seperti raksa. dan tartarik. (arab: al-qali) iaitu garam kalium untuk mebuat baja. penyaringan. Bahkan dalam tulisan Max Mayerhaff. beliau telah memperkenalkan beberapa istilah kimia seperti alkali. sabun dan bahan kimia. disebutkan bahawa jika ingin mencari susur galur perkembangan ilmu kimia di Eropah maka bolehlah dijejaki secara langsung pada karya-karya Jabir Ibnu Haiyan. . Maknanya. penghabluran dan penyulingan. • Penekanan Jabir dalam bidang eksperimen sistematik ini diketahui umum tidak ada tandingannya di dunia. sitrik. • • Kajiannya dalam bidang kimia menyebabkan beliau disanjung pada zamannya. • Beliau mencurahkan daya upayanya pada proses pengembangan kaedah asas ilmu kimia dan kajian terhadap pelbagai mekanisme tindak balas kimia.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful