Pengenalan

Tamadun islam merupakan salah satu tamadun dunia yang terunggul. Kajian demi kajian telah dilakukan dan sehingga hari ini masih lagi terdapat penemuan baru dalam tamadun islam yang masih belum disingkap oleh masyarakat moden. Sumbangannya tidak ternilai dalam membentuk generasi manusia yang bertamadun dan maju. Dalam kerja khusus ini, kami akan membincangkan sumbangan intelektual islam dalam bidang sains dan matematik iaitu dalam skop perubatan, astronomi, fizik dan biologi.

Definisi Intelektual
Intelektual bermaksud golongan cerdik pandai atau golongan terpelajar. Hasil daya berfikir dan akal budi yang tinggi golongan ini telah melahirkan pelbagai ilmu dan teori yang membolehkan masyarakat hidup lebih beradab dan bertamadun. Bidang ilmu yang diterokai para intelektual merangkumi ilmu sains tulen dan sains social termasuk ilmu-ilmu agama dan bukan agama. Dalam tamadun islam terdapat ramai tokoh-tokoh intelektual yang menyumbang kepada perkembangan tamadun islam. Antaranya ialah Ibn Sina, Ibn Khaldun, Ibn Rusyd, Al- Biruni, Al-Razi, Al- khawarizmi dan ramai lagi.

Antara pakar perubatan Islam yang terulung ialah: i. Ali bin Abas (meninggal 428 Hijrah). Perubatan Pencapaian tamadun islam dalam bidang sains perubatan berada di puncak kegemilangannya pada zaman Bani Abasyiah. malah telah menyumbang sesuatu kepada bidang tersebut. Ar-Razi (meninggal 320 Hijrah). Ibnu Sina (meninggal 428 Hijrah). iv. Walaupun ilmu ini berasal daripada tamadun asing iaitu Rom. Ibnu As-Sahal (meninggal 255 Hijrah). . Namun demikian beliau juga merupakan seorang doctor yang terkenal. iii. Beliau lebih dikenali sebagai ahli falsafah. tetapi umat Islam akhirnya telah muncul sebagai tokoh-tokoh ilmu perubatan yang disegani dunia. Beliau merupakan tokoh doctor Islam yang terunggul sehingga dilantik menjadi ketua doctor-doktor di Baghdad. Beliau menjadi pengarah rumah sakit Jundisyapur. Ibnu Masiwaihi (meninggal 243 Hijrah) beliau telah banyak menghasilkan kitab perubatan. v. ii. Beliau dilantik menjadi doctor peribadi Khalifah Daulah Al-Buwaihiah. Mereka bukan sahaja menguasai ilmu perubatan.Pencapaian Tamadun Islam Dalam Bidang Sains 1.

Pada zaman itu lahir ramai sarjana dalam kedua-dua bidang ini. Pencapaian Tamadun Islam Dalam Bidang Matematik Ilmu matematik dan kejuruteraan juga telah mencapai puncak kegemilangannya pada zaman Bani Abasyiah. iv. Jami Mufaradah Al-Adwiyah Wa Al-Aghziyah (berkaitan permakanan) Mizan at-Tib (panduan kepada doctor. Sinan Ali Muhammad bin Hasan bin Haitham.khawarizmi .(221-288 Hijrah). Antara mereka ialah: i. Disamping menjadi doctor.mufradah (berkaitan dengan farmasi). beliau juga merupakan pakar dalam bidang astronomi. ii. Beliau mengarang banyak kitab matematik dan kejuruteraan.2. Muhammad bin Musa Al. iii. Antaranya ialah Ma Yahtaj Ilaiahi al-‘Ummal wa al-Kuttab Min San‘ah al. Rasyiduddin (meninggsl 634 Hijrah). Beliau telah menghasilkan tiga kitab besar iaitu Al-Mughni (berkaitan farmasi).Hisab (matematik dan kejuruteraan). Kitab fi istikhraj al.handasiah (kejuruteraan) dan lainnya. Thabit bin Qurrah al-Hirani. Farmasi Dan Kimia Ilmu farmasi dan kimia juga amat berkembang pada zaman Bani Abasyiah. Beliau telah mengarang kitab al. ii.Adwiyah al. iii. Beliau mengarang kitab Hisab alAhillah (matematik). Jubair bin Haiyan. Abdul Wafa Muhammad bin Muhammmad Ismail bin Abas (meninggal 328 Hijrah). Ibnu Baithar. Antara umat Islam yang pakar dalam bidang ini pada masa itu ialah: i.

ii. Raihan al-Bairuni (meninggal 440 Hijrah).mas’udi dan Istikhraj al-Autad. al. Beliau telah mengarang kitab falak. Antaranya ialah Ilhbat al-‘Ulum al-Hai’ah al-Falak. Ia dimanfaatkan oleh umat islam untuk kepentingan syariat Islamiah yang dikenali dengan istilah ilmu Falak. Abu Hassan (277-352 Hijrah). Beliau dianggap sebagai pakar astronomi Islam yang terbesar pada zaman itu.Pencapaian Tamadun Islam Dalam Bidang Astronomi Astronomi bersumberkan tamadun Yunani. Antara kitab falak karangannya ialah Tarikh al-Hind. Jabir Batani (meninggal 319 Hijrah) sumbangannya yang terbesar dalam ilmu falak ialah mencipta teropong bintang. Parsi dan Arab Jahiliah. iv. . iii. Hindi. Pada zaman Bani Abasyiah lahir ramai ulama falak. Antaranya ialah: i. Abu Mansur al-Falaki (meninggal 272 Hijrah).Qanun al.

IBNU RASYD Latarbelakang Ibnu Rusyd atau nama lengkapnya Abu Walid Muhammad Ibnu Ahmad lahir di Kardova pada tahun 1126 dan meninggal dunia pada tahun 1198. Selain menjalin perhubungan yang akrab dengan Ibnu Zuhr. Buku itu telah diterjemahkan ke dalam bahasa Latin dan bahasa Inggeris dengan judul Faclititation of Treatment. beliau telah menghasilkan bukunya yang terkenal Al Taysir. Beliau merupakan ahli falsafah yang paling agung pernah dilahirkan dalam sejarah Islam.TOKOH-TOKOH INTELEKTUAL ISLAM 1. Di barat beliau lebih dikenali dengan nama Averroues. Dua tahun . Bapanya dan datuknya merupakan kadi di Kardova. Pengaruhnya bukan sahaja berkembang luas di dunia Islam. Ibnu Rusyd juga mempunyai hubungan yang baik dengan kerajaan Islam Muwahidin. Keturunannya terdiri daripada golongan yang berilmu dan ternama. tetapi juga di kalangan masyarakat di Eropah. Beliau lebih terkenal sebagai ahli falsafah yang pemikirannya merintis kepada Renaissance di barat. Hubungan ini telah membolehkan Ibnu Rusyd dilantik sebagai hakim di Sevilla pada tahun 1169. Beliau pernah berguru kepada Ibnu Zuhr. Namun demikian sumbangannya dalam bidang perubatan dan biologi sangat besar. Sumbangannya Dalam Tamadun Islam Sebelum meninggal dunia.

Kemudian buku itu diterjemahkan ke dalam bahasa Inggeris dengan judul General Rules of Medicine. Siri karya tulisan tersebut menunjukkan betapa penguasaan Ibnu Rusyd dalam pelbagai bidang dan cabang ilmu begitu ketara sekali sehingga usaha untuk menterjemahkan tulisan beliau telah dilakukan ke dalam bahasa lain. . dan nahu Antara karya besar yang pernah dihasilkan oleh Ibnu Rusyd termasuklah "Kulliyah fit-Thibb" yang mengandungi 16 jilid. terutamanya dalam bidang falsafah. buku mengenai ilmu kalam. Tafsir Urjuza yang membicarakan perubatan dan tauhid. fiqh. muzik. Hasil pemikiran yang dimuatkan dalam tulisannya. Kasyful Adillah. Kehebatannya dalam . dan Muwafaqatil Hikmah Wal Syari'a yang menyentuh persamaan antara falsafah dengan agama. Selepas beberapa waktu menjadi hakim. Taslul. telah mempengaruhi ahli falsafah Barat. Beberapa pandangan yang dikemukakan dalam bidang perubatan juga didapati mendahului zamannya. ulasannya terhadap buku Imam Al-Ghazali yang berjudul Tahafatul Falaisafah. Beliau pernah menyatakan bahawa demam campak hanya akan dialami oleh setiap orang sekali sahaja. beliau dilantik menjadi hakim di Kardova. tatabahasa. orang Yahudi dari Padua.kemudian. beliau dilantik sebagai doktor istana pada tahun 1182 berikutan persaraan Ibn Tufail. Mabadil Falsafah (Pengantar Ilmu Falsafah). Ibnu Rusyd memberi penekanan tentang kepentingan menjaga kesihatan. Tahafatul Tahafut. Dalam bidang perubatan pula. mengenai perubatan secara umum. Buku "Kulliyah fitThibb" telah diterjemahkan ke dalam bahasa Latin pada tahun 1255 oleh Bonacosa. kaji bintang. falak.. yang mengungkap persoalan falsafah dan agama. ilmu kalam. Sumbangan beliau bukan sahaja dalam bidang perubatan tetapi juga meliputi bidang falsafah.

Kajiannya dalam bidang kimia . Beliau berasal dari Kufah.bidang perubatan tidak berlegar di sekitar perubatan umum. menunjukkan bahawa beliau merupakan tokoh ilmuwan Islam yang tiada tolok bandingannya. tetapi juga merangkum pembedahan dan fungsi organ di dalam tubuh manusia. JABIR IBN HAIYAN Latarbelakang Jabir Ibnu Haiyan (750-803 masihi). Sumbangannya Dalam Tamadun Islam Sumbangan terbesar beliau ialah dalam lapangan ilmu kimia. Iraq. Terdapat sebanyak 22 risalah yang antaranya berkaitan dengan alkimia (Al-Kimiya dari bahasa Arab) dan ilmu kimia. Beliau juga digelar sebagai “Bapa Ilmu Kimia Moden”. Beliau bukan sahaja terkenal dalam bidang perubatan tetapi juga dalam bidang kimia. pemikiran Ibnu Rusyd jauh lebih besar dan berpengaruh jika dibandingkan dengan ahli falsafah yang pernah hidup sebelum zamannya ataupun selepas kematiannya 2. Pada peringkat awal kerjayanya. Keterampilan Ibnu Rusyd dalam pelbagai bidang ini. beliau pernah berguru dengan Barmaki Vizier iaitu semasa zaman Khalifah Abbasiah pimpinan Harun Ar-Rasyid. juga dikenali sebagai Geber oleh orang-orang Barat. Malahan dalam banyak perkara. Beliau cukup terkenal kerana hasil penulisan yang melebihi daripada seratus risalah yang telah diabadikan sehingga kini. Nama penuh beliau ialah Abu Musa Jabir Ibn Hayyan.

penghabluran dan penyulingan. sitrik. beliau mengembangkan ilmu kimia sebagai cabang ilmu alkimia. Maknanya. hidroklorik. Antara sumbangannya yang paling bermakna ialah kejayaan mencipta teori peleburan logam seperti raksa. penyaringan. . Beliau juga banyak mengabdikan dirinya dengan melakukan eksperimen dan pengembangan kaedah untuk mencapai kemajuan dalam bidang penyelidikan. Beliau juga telah memperkenalkan model penelitian dengan cara eksperimen di dunia alkimia. Beliau telah berjaya menggabungkan kaedah kajian secara tradisional dengan kajian secara moden menerusi ekperimen dan makmal.menyebabkan beliau disanjung pada zamannya. (arab: al-qali) iaitu garam kalium untuk mebuat baja. beliau telah memperkenalkan beberapa istilah kimia seperti alkali. Penekanan Jabir dalam bidang eksperimen sistematik ini diketahui umum tidak ada tandingannya di dunia. disebutkan bahawa jika ingin mencari susur galur perkembangan ilmu kimia di Eropah maka bolehlah dijejaki secara langsung pada karya-karya Jabir Ibnu Haiyan. Jadi. mengapa Jabir diberi kehormatan sebagai "Bapa Ilmu Kimia Moden" oleh rakan sejawatnya diseluruh dunia. Antara beberapa kejayaannya yang lain dalam bidang kimia. sabun dan bahan kimia. dan tartarik. beliau yang menjana momentum bagi perkembangan ilmu kimia moden. Oleh sebab itulah. salah satunya ialah dalam penyediaan asid nitrik. Bahkan dalam tulisan Max Mayerhaff. Disamping itu. pengewapan. Beliau mencurahkan daya upayanya pada proses pengembangan kaedah asas ilmu kimia dan kajian terhadap pelbagai mekanisme tindak balas kimia.

Parsi dan Arab Jahiliah.  Farmasi Dan Kimia Ilmu farmasi dan kimia juga amat berkembang pada zaman Bani Abasyiah. Muhammad bin Musa Alkhawarizmi Pencapaian Tamadun Islam Dalam Bidang Astronomi Astronomi bersumberkan tamadun Yunani.   Pada zaman itu lahir ramai sarjana dalam kedua-dua bidang ini.  . Hasil daya berfikir dan akal budi yang tinggi golongan ini telah melahirkan pelbagai ilmu dan teori yang membolehkan masyarakat hidup lebih beradab dan bertamadun. Walaupun ilmu ini berasal daripada tamadun asing iaitu Rom. Antara mereka ialah Thabit bin Qurrah al-Hirani. tetapi umat Islam akhirnya telah muncul sebagai tokoh-tokoh ilmu perubatan yang disegani dunia. Pencapaian Tamadun Islam Dalam Bidang Matematik  Ilmu matematik dan kejuruteraan juga telah mencapai puncak kegemilangannya pada zaman Bani Abasyiah. Ia dimanfaatkan oleh umat islam untuk kepentingan syariat Islamiah yang dikenali dengan istilah ilmu Falak. Antara umat Islam yang pakar dalam bidang ini pada masa itu ialah Ibnu Baithar. Sinan Ali Muhammad bin Hasan bin Haitham. Pencapaian Tamadun Islam Dalam Bidang Sains  Perubatan Pencapaian tamadun islam dalam bidang sains perubatan berada di puncak kegemilangannya pada zaman Bani Abasyiah.Pengenalan   Tamadun islam merupakan salah satu tamadun dunia yang terunggul. Definisi intelektual   Intelektual bermaksud golongan cerdik pandai atau golongan terpelajar. Abdul Wafa Muhammad bin Muhammmad Ismail bin Abas. Sumbangannya tidak ternilai dalam membentuk generasi manusia yang bertamadun dan maju. Hindi. Rasyiduddin dan Jubair bin Haiyan.

Di barat beliau lebih dikenali dengan nama Averroues. al. Lahir di Kardova pada tahun 1126 dan meninggal dunia pada tahun 1198. Abu Hassan (277-352 Hijrah). Antaranya ialah Ilhbat al-‘Ulum al-Hai’ah al-Falak.   Jabir Batani. Beliau merupakan ahli falsafah yang paling agung pernah dilahirkan dalam sejarah Islam. Antaranya ialahAbu Mansur al-Falaki Beliau telah mengarang kitab falak.  Raihan al-Bairuni (meninggal 440 Hijrah). Pengaruhnya bukan sahaja berkembang luas di dunia Islam.mas’udi dan Istikhraj al-Autad.Qanun al. Antara kitab falak karangannya ialah Tarikh al-Hind. Beliau dianggap sebagai pakar astronomi Islam yang terbesar pada zaman itu. • • • Namun demikian sumbangannya dalam bidang perubatan dan biologi sangat besar. TOKOH-TOKOH INTELEKTUAL ISLAM 1. Beliau lebih terkenal sebagai ahli falsafah yang pemikirannya merintis kepada Renaissance di barat. IBNU RASYD Latarbelakang • • • • Ibnu Rusyd atau nama lengkapnya Abu Walid Muhammad Ibnu Ahmad. Sumbangannya Dalam Tamadun Islam . tetapi juga di kalangan masyarakat di Eropah.  Pada zaman Bani Abasyiah lahir ramai ulama falak. sumbangannya yang terbesar dalam ilmu falak ialah mencipta teropong bintang.

Pada peringkat awal kerjayanya. mengenai perubatan secara umum. Beliau berasal dari Kufah. dan nahu • Antara karya besar yang pernah dihasilkan oleh Ibnu Rusyd termasuklah "Kulliyah fit-Thibb" yang mengandungi 16 jilid. • Kehebatannya dalam bidang perubatan tidak berlegar di sekitar perubatan umum. tatabahasa. menunjukkan bahawa beliau merupakan tokoh ilmuwan Islam yang tiada tolok bandingannya. ilmu kalam.• Sebelum meninggal dunia. Iraq. falak. Nama penuh beliau ialah Abu Musa Jabir Ibn Hayyan. fiqh. pemikiran Ibnu Rusyd jauh lebih besar dan berpengaruh jika dibandingkan dengan ahli falsafah yang pernah hidup sebelum zamannya ataupun selepas kematiannya. muzik. 2. Malahan dalam banyak perkara. Buku itu telah diterjemahkan ke dalam bahasa Latin dan bahasa Inggeris dengan judul Faclititation of Treatment. juga dikenali sebagai Geber oleh orang-orang Barat. • Keterampilan Ibnu Rusyd dalam pelbagai bidang ini. Beliau bukan sahaja terkenal dalam bidang perubatan tetapi juga dalam bidang kimia. kaji bintang. • Dalam bidang perubatan pula. . • Sumbangan beliau bukan sahaja dalam bidang perubatan tetapi juga meliputi bidang falsafah. JABIR IBN HAIYAN Latarbelakang • • • • • Jabir Ibnu Haiyan (750-803 masihi). Beliau juga digelar sebagai “Bapa Ilmu Kimia Moden”. Beliau pernah menyatakan bahawa demam campak hanya akan dialami oleh setiap orang sekali sahaja. Beberapa pandangan yang dikemukakan dalam bidang perubatan juga didapati mendahului zamannya. Ibnu Rusyd memberi penekanan tentang kepentingan menjaga kesihatan. beliau pernah berguru dengan Barmaki Vizier iaitu semasa zaman Khalifah Abbasiah pimpinan Harun Ar-Rasyid. beliau telah menghasilkan bukunya yang terkenal Al Taysir. tetapi juga merangkum pembedahan dan fungsi organ di dalam tubuh manusia..

Beliau juga banyak mengabdikan dirinya dengan melakukan eksperimen dan pengembangan kaedah untuk mencapai kemajuan dalam bidang penyelidikan. beliau yang menjana momentum bagi perkembangan ilmu kimia moden. Beliau cukup terkenal kerana hasil penulisan yang melebihi daripada seratus risalah yang telah diabadikan sehingga kini.Sumbangannya Dalam Tamadun Islam • • Sumbangan terbesar beliau ialah dalam lapangan ilmu kimia. hidroklorik. • • Kajiannya dalam bidang kimia menyebabkan beliau disanjung pada zamannya. • Penekanan Jabir dalam bidang eksperimen sistematik ini diketahui umum tidak ada tandingannya di dunia. salah satunya ialah dalam penyediaan asid nitrik. (arab: al-qali) iaitu garam kalium untuk mebuat baja. Beliau juga telah memperkenalkan model penelitian dengan cara eksperimen di dunia alkimia. • Oleh sebab itulah. Terdapat sebanyak 22 risalah yang antaranya berkaitan dengan alkimia (Al-Kimiya dari bahasa Arab) dan ilmu kimia. Bahkan dalam tulisan Max Mayerhaff. • Disamping itu. sitrik. . dan tartarik. • Beliau telah berjaya menggabungkan kaedah kajian secara tradisional dengan kajian secara moden menerusi ekperimen dan makmal. penghabluran dan penyulingan. • Antara beberapa kejayaannya yang lain dalam bidang kimia. penyaringan. beliau telah memperkenalkan beberapa istilah kimia seperti alkali. pengewapan. sabun dan bahan kimia. • Beliau mencurahkan daya upayanya pada proses pengembangan kaedah asas ilmu kimia dan kajian terhadap pelbagai mekanisme tindak balas kimia. Maknanya. mengapa Jabir diberi kehormatan sebagai "Bapa Ilmu Kimia Moden" oleh rakan sejawatnya diseluruh dunia. disebutkan bahawa jika ingin mencari susur galur perkembangan ilmu kimia di Eropah maka bolehlah dijejaki secara langsung pada karya-karya Jabir Ibnu Haiyan. • Antara sumbangannya yang paling bermakna ialah kejayaan mencipta teori peleburan logam seperti raksa.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful