BIDANG LINGUISTIK

BMM 3107

1.0

Pengenalan Bidang linguistik merupakan bidang yang telah lama dikaji oleh

pengkaji bahasa di Malaysia dan serata dunia. Pengkajian bidang ini adalah penting sejak dahulu hingga kini. Namun begitu, bidang ilmu linguistik masih belum difahami sepenuhnya oleh ramai pelajar bahasa dan orang kebanyakan. Pada fahaman mereka ilmu linguistik ialah ilmu mempelajari bahasa. Oleh sebab itu sarjana linguistik ialah seorang yang pandai bertutur banyak bahasa. Sebenarnya belajar bahasa itu sebahagian kecil daripada ilmu linguistik. Bidang ilmu linguistik mengkaji banyak perkara mengenai bahasa , mengajar dan belajar bahasa adalah sebahagian daripadanya. Tidak hairanlah , subjek ini diajar di peringkat tinggi seperti di institusi pengajian tinggi, institut penguruan hingga ke peringkat yang lebih rendah iaitu di sekolah-sekolah. Jelasnya , subjek ini terus menjadi penting, walaupun negara telah menuju ke arah globalisasi yang menjadikan teknologi sebagai fokus utama. Walaupun pada masa ini bidang teknologi diberi perhatian oleh kerajaan, namun ilmu linguistik terus diberi perhatian untuk mengimbangi keperluan rohaniah dalam kalangan rakyat. 1.1 Definisi Linguistik Apakah yang dikatakan ilmu linguistik? Menurut Kamus Dewan Edisi Empat , linguistik diertikan sebagai kajian saintifik tentang bahasa berkaitan dengan bahasa. Linguistik berasal dari bahasa Latin "lingua" yang membawa maksud ' bahasa' . Dalam bahasa Melayu pula, istilah linguistik merupakan nama bagi bidang ilmu, dan kata adjektifnya adalah linguistic atau 'linguistik'. Ilmu lingustik ialah bidang ilmu yang mengkaji bahasa secara saintifik (J. Lyons,1968:1). Apakah yang dimaksudkan dengan istilah saintifik? Dalam bidang ilmu, kajian yang saintifik terdiri daripada kajian yang dijalankan dengan teratur menurut rumus-rumus tertentu. Segala yang dihasilkan dapat dibuktikan melalui pemerhatian menganai bahasa dan kaedah-kaedah yang

1

BIDANG LINGUISTIK

BMM 3107

bertanggungjawab. Ini bermaksud seorang sarjana linguistik menjalankan kajian linguistik , samalah seperti sarjana sains mengkaji ilmu sains. Dalam ilmu liguistik, bahan kajiannya ialah bahasa. Beliau mengkaji dan mendeskripsi bahasa daripada yang dapat didengar, dapat dilihat dan dibacanya. (B. Bloch & G.L. Trager 1942:8). Pengarang buku Aspects of Language, D.L. Bolinger (1968) berkata , pada hari seorang ahli linguistik mengkaji kata adverba sama seperti seorang saintis mengkaji atom. Linguistik juga dikatakan saintifik kerana kaedah yang digunakan empirikal berdasarkan sesuatu yang dilihat, dirasa dan didengar. Istilah struktur dan sistem lebih tepat digunakan kerana istilah ini dapat diterapkan dalam semua eleman bahasa iaitu fonetik, morfologi dan sintaksis. Struktur dapat dibezakan mengikut bentuk sistematik sesuatu bahasa, susunan fonetik, alomof, morfem atau sintaksis. Mengkaji struktur dalaman bahasa seperti fonologi, morfologi, sintaksis, semantik dan eksikologi atau gabungan subdisiplin itu seperti morfosintaksis dan leksikosemantik. Fonologi pula adalah berkenaan ciri bunyi bahasa, cara terjadi fungsinya dalam sistem kebahasaan. Fonologi bersinonim dengan fonemik dan morfologi ialah struktur kata, bahagiannya dan cara pembentukannya. Sintaksis pula ialah hubungan antara satu dengan lain dan cara penyusunannya hingga menjadi satu ujaran. 1.2 Definisi Bahasa Menurut Kamus Dewan Edisi Empat, bahasa bermaksud sistem lambang bunyi suara yang dipakai sebagai alat perhubungan dalam lingkungan satu kelompok manusia , antara seorang individu dengan individu yang lain. Bahasa merupakan penggunaan kode yang merupakan gabungan fonem sehingga membentuk kata dengan aturan sintaksis untuk membentuk kalimat yang mempunyai makna. Definisi bahasa itu sendiri adalah merupakan satu sistem untuk mewakili benda, tindakan , gagasan dan keadaan. Selain itu, bahasa ialah ucapan yang menepati tatabahasa yang telah ditetapkan. Oleh itu, ilmu yang mengkaji bahasa disebut linguistik. Persoalannya , adakah bahasa satu 2 mengikut

BIDANG LINGUISTIK

BMM 3107

fenomena penting di dalam hidup kita? Kita sering menganggap kebolehan bertutur sebagai salah satu daripada kebolehan asasi manusia, sama seperti kita berjalan dan bernafas. Kita tidak pernah menyoal sama ada kebolehan manusia bertutur itu sebagai satu kejadian semulajadi iaitu berlaku secara tidak sengaja ataupun ia satu perkara yang mesti dipelajari oleh manusia. 2.0 Sejarah Perkembangan Linguistik 500M hingga abad ke-20 Tahukah anda bilakah kajian bahasa bermula? Berdasarkan catatan awal sejarah ilmu linguistik, kajian tentang bahasa telah berlaku seawal 800 tahun sebelum masihi yang berlaku di India. Walau bagaimanapun titik permulaan kajian ilmu linguistik dipercayai berlaku pada zaman Yunani. Hal ini ada kaitannya dengan penemuan kegiatan kajian orang-orang India berdasarkan kepada hasil kajian Panini telah diwartakan pada abad ke-17. Kehebatan orang Yunani dalam kajian bahasa adalah berdasarkan bukti dalam bentuk catatan yang dikaji pada zaman linguistik yang bermula di Eropah. Di dunia barat ketika itu, usaha untuk membina ilmu pengetahuan bermula pada zaman kegemilangan sarjana Yunani Kuno. Imu yang dihasilkan oleh sarjana Yunani menjadi asas kepada sarjana Rom untuk melanjutkan kajian mereka dalam bidang ilmu dan khasnya bidang bahasa yang kita bincangkan di sini. Sarjana Rom banyak mewarisi tradisi ilmu linguistik daripada sarjana-sarjana Yunani. Usaha mereka itu dikembangkan lagi oleh para sarjana Zaman Rom. Seterusnya sarjana Zaman Pertengahan dan sarjana Zaman Islam memanfaatkan himpunan ilmu itu yang dikembangkan sehingga sekarang. Dalam sejarah ilmu linguistik, golongan pertama yang bergiat dalam bidang pengkajian bahasa ialah orang-orang Yunani. Tamadun Yunani merupakan satu tamadun terawal yang wujud di atas muka bumi ini. Kehebatan tamadun ini merangkumi semua aspek seperti bahasa , ekonomi, budaya dan politik. Kegiatan dalam pengkajian bahasa bermula kira-kira 500 tahun sebelum masihi. Oleh kerana keseluruhan kehidupan mereka dibendung oleh falsafah, maka kajian mereka tentang bahasa banyak 3

Dialog Cratylus telah mencetuskan kontroversi berabad-abad lamanya iaitu antara kumpulan analogis yang mempercayai bahawa bahasa bersifat ilamiah. ekonomi. 2. Perkembangan Bahasa Zaman Yunani Dalam sejarah ilmu linguistik.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 dipengaruhi oleh pemikiran yang berbentuk falsafah. budaya da politik.1. Plato telah menimbulkan persoalan adakah ketepatan sesuatu nama berasaskan tabii dan realiti atau konvesyen iaitu berdasarkan persetujuan masyarakat.6 sebelum masihi. Falsafah bahasa merupakan satu teras kepada bermulanya satu falsafah yang menjadi pegangan dan kekuatan masyarakat ketika itu. Falsafah bahasa bermula pada zaman pra-Socrates. Tamadun Yunani merupakan satu tamadun terawal yang wujud di atas muka bumi ini.nalar dan logis dengan kumpulan anomalis yang berpegang kepada kepercayaan bahawa bahasa tidak nalar sepenuhnya. Ilmu linguistik terus berkembang pada zaman Aristotle tahun 384 322 sebelum masihi dengan menambah satu lagi pembahagian dalam 4 . Plato (427 . golongan pertama yang bergiat dalam bidang pengkajian bahasa ialah orang-orang Yunani.347) merupakan ahli falsafah pertama yang mengenal pasti dan menyelidik bahasa sebagai suatu masalah dan persoalan melalui karyanya yang berbentuk dialog. Disebabkan seluruh kehidupan mereka dibendung oleh falsafah. Kehebatan tamadun ini merangkumi semua aspek seperti bahasa. Plato telah meletakkan fungsi kata nama sebagai subjek kepada predikat dan kata kerja sebagai penerangan kepada perbuatan. Falsafah bahasa bermula pada zaman pra-Socrates. Tokoh hebat ketika itu ialah Plato dan Aristotle iaitu murid Plato. Beliau juga menyelidik tentang tatabahasa yang membezakan antara kata nama dengan kata kerja. maka kajian mereka tentang bahasa banyak dipengaruhi oleh pemikiran yang berbentuk falsafah.iaitu Cratylus. Falsafah Bahasa merupakan satu teras kepada bermulanya satu falsafah yang menjadi pegangan dan kekuatan masyarakat ketika itu. iaitu pada abad ke-6 sebelum masihi. Kegiatan dalam pengkajian bahasa bermula kiria-kira 500 tahun sebelum masihi. iaitu pada abad ke .

kaedah kajian mereka lebih bercorak logik dan bukannya saintifik. beliau menghasilkan buku tatabahasa Yunani iaitu Techne Grammatike. kita akan dapati bahawa kajian mengenai bahasa pada zaman era Yunani lebih tertumpu kepada tatabahasa. tetap dan dapat diperoleh dalam tulisan yang menjadi subjek logika. kata sendi. Secara umumnya . kata kerja. Dalam buku tatabahasanya. iaitu logos. Aristotle merupakan sarjana yang mula-mula mengakui tentangn adanya sistem kala atau tense dalam bahasa Yunani . Gagasan lain yang dikembangkan oleh Aristotle ialah fungsi bahasa sebagai alat. Beliau menganggap bahasa bahasa itu sebagai suatu juzuk dunia . Buku ini menjadi buku tatabahasa pegangan untuk bahasa Yunani sehingga ke hari ini. Misalnya Plato mendefinisi ayat sebagai rentetan kata yang membentuk pemikiran lengkap.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 tatabahasa iaitu kata hubung. kata adverba. Sepanjang kerjayanya mengajar. iaitu pertuturan. Iskandariah berkembang sebagai pusat kesusasteraan dan linguistik tamadun Yunani.Kajian terhadap sistem fonetik dan membahagikan perkataan 5 . Tetapi ketika itu bidang bahasa yang menjadi tumpuan adalah aspek lisan. Beliau mengajar di Rhodes dan Rom. Za'ba juga membahagikan ayat kepada benda (onoma) dan cerita (rhema) Selepas sarjan Yunani Plato. muncul pula seorang sarja lain Dioinysius Thrax yang tinggal di Alexandria. kata adjektif. kita akan mendapti definisi yang sama bagi ayat yang digunakan. 2. kata partikel dan kata seru. Beliau menjalankan kajian berdasar kepada bahasa yang betul seperti yang digunakan oleh pemuisi Homer dalam puisinya. Logos terbahagi kepada dua iaitu onama dan rhema. Apabila kita membaca karya Zainal Abidin bin Ahmad (Za'ba) itu Pelita Bahasa Melayu (1947). ganti nama.2 Perkembangan Bahasa Zaman Iskandariah Zaman ini bermula pada abad ke-3 tahun masihi. Salah satu daripada sumbangan kekal ahli falsafah Yunani ini kepada dunia ilmu ialah pemikiran mereka mengenai bahasa. khususnya untuk retorik dan puisi. Namun demikian. Beliau memperkembang dan memperdalam pemikiran tentang falsafah bahasa yang diasaskan oleh Plato . beliau menggolongkan kata kepada lapan iaitu kata nama.

ganti nama dan kata depan. Daripada segi linguistik moden. Buku tatabahasa Latin itu lengkap membincangkan pembentukan kata dan ayat. Tajuk buku tatabahasa itu ialah Institutiones Grammatikae dan tebalnya adalah 1000 halaman dan mengandungi 18 jilid.3 Perkembangan Bahasa Zaman Rom Sejarah perkembangan linguistik di zaman Rom adalah ekoran runtuhnya bidang bahasa pada zaman tamadun Yunani. Ketika itu. para bahasa mula meneroka bahasa termasuk tatabahasa vernakular. sarjana bahasa Rom tidak menghasilkan banyak karya asli. Ini dapat dibuktikan melalui karya yang dihasilkan oleh sarjana bahasa Rom iaitu Donatus yang hidup dalam kurun keempat Masihi dan Priscian yang hidup dalam kurun kelima di wilayah Rom Timur iaitu Istanbul. 2. Mereka menyusun tatabahasa Latin berdasarkan tatabahasa Yunani. Ketika ini. menggunakan ilmu bahasa sebagai satu 6 . 2.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 kepada adverb. Tetapi bidang kajian mereka lebih bercorak secara logik kepada bukannya saintifik. participal. Ketika itu mereka mengambil alih ilmu bahasa Yunani untuk dibuat kajian dalam bahasa latin.Namun tatabahasa yang beliau hasilkan masih dijadikan asas tatabahasa latin hingga ke hari ini. Selain itu para sarjana juga turut memperkenalkan bidang sintaksis iaitu ayat yang mengandungi unit deskriptif yang terdiri daripada turutan-turutan perkataan yang mempunyai makna. Tatabahasa yang dikarang oleh Priscian itu masih dianggap baku hingga ke hari ini. Mereka juga kurang menyumbang kepada perkembangan bahasa. Umumnya kajian pada zaman Yunani adalah berkisar tentang tatabahasa.4 Perkembangan Bahasa Zaman Pertengahan Zaman pertengahan juga lebih dikenali sebagai zaman Renaissance. Para pengkaji zaman ini. Namun sumbangan besar yang telah mereka lakukan adalah menyadur teoriteori bahasa sarjana Yunani dan disesuaikan kepada tatabahasa Latin. memang dapat dikatakan kaedah yang digunakannya tidak konsisten sebab kadang-kadang beliau membuat deskripsi berdasarkan kriteria formal atau bentuk kata dan kadang-kadang semantik atau makna.

Pendek kata bahasa Latin adalah bahasa bagi mendapat pekerjaan. Seperkara yang perlu kita ingat bahawa pada zaman ini teori sebab musabab. Golongan zaman pertengahan ini terang-terang menolak bahasa luar atau bahasa pinjaman. kelainan logika dalam bahasa dan hubungan antara bahasa mula berkembang. pengalaman ini timbullah menganalisis bahasa-bahasa bagi memenuhi keperluan mengembangkan 7 . Mereka berpendirian. kedudukan bahasa Latin dan pengetahuan mengenai bahasa Latin amatlah istimewa di Eropah dalam Zaman Pertengahan.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 eleman untuk mengukur kualiti sesuatu bahasa. Kata-kata daripada golongan yang berlainan disatukan menjadi ayat. Pada hemat mereka. Mereka juga dapat mengesan hubungan satu bahasa dengan bahasa lain terutama bahasa Inggeris. Usaha ini juga menjadi bukti pengaruh agama Kristian terhadap kaedah perkembangan linguistik. Ini lebih dikenali sebagai koligasi atau saling berdampingan pada masa ini. Salah satu konsep falsafah yang digunakan bagi menentukan ayat ialah dengan membincangkan kesempurnaan sesuatu ayat yang dihasilkan. Kesusasteraan adalah bentuk bahasa pada era ini. Selain itu. Falsafah digunakan dalam mengkaji bahasa. hasil tulisan itu adalah baik sekiranya bahasa dan hasil tulisan itu tepat dan kurang kesalahan tatabahasa. Hasil ini adalah satu bahan bertulis untuk kajian linguistik. Dalam Zaman Pertengahan kitab Injil diterjemahkan ke dalam beberapa buah bahasa tempatan. Buku tatabahasa yang ditulis berdasarkan tatabahasa Priscian menjadi bahan penting bagi mempelajari bahasa Latin itu. Ini memerlukan pengetahuan rapi dalam bahasa tempatan. Oleh itu. sesebuah ayat yang dihasilkan hendaklah terdiri daripada kata nama dan kata kerja. sebarang kesimpulan mengenai tatabahasa hendaklah berdasarkan logik yakni rumus tatabahasa mestilah lojikal. Bahasa Latin pada masa itu dianggap sebagai bahasa ilmu pengetahuan . Daripada agama Kristian. budaya dan diplomasi. Kajian tatabahasa pada masa itu menggabungkan sintaksis dan logik.

Ini memerlukan deskripsi sistem bunyi dan tatabahasa yang lengkap dan juga perlu ada pengajian filologi dan leksikografi yang sempurna bagi membantu mengajar Quran itu secara khusus dan bahasa Arab secara am. Ketika Eropah mengalami zaman gelap. Tatabahasa bahasa Arab disusun lengkap mencakupi bidang pembentukan kata dan ayat. Beliau adalah ahli leksikografi yang menumpukan tenaga dan pemikiran dalam mengkaji fonetik dan kata.18 dan ke . Damsyik . Iskandariah dan Kordova.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 2. Kebanyakan ahli fikir yang lahir pada zaman ini ialah sarjana Islam yang sentiasa mendapat sokongan daripada pemimpin mereka. tradisi kesarjanaan bahasa berkembang pesat di Baghdad sebagai sebuah pusat ilmu di dunia. Seorang sarjana bahasa Arab bernama Al-Khalil (T. sehinggalah timbul zaman perbandingan bahasa pada abad ke . Kamus yang disusun 8 terhadap . perkembangan ilmu fonetik semakin pesat dan hampir menjadi sempurna terciptanya dijadikan bahan Perkembangan empayar Islam memperkembangkan ajaran Quran dalam bahasa Arab. usaha mengkaji bahasa di Eropah tidak berlaku lagi. Sebuah ayat dikatakan terdiri dari dua unsur isitu amnah dan khabar.M 718 -786) menjadi terkemuka dalam ilmu linguistik. beliau mendeskripsi bunyi-bunyi bahasa Arab dengan memilih bunyi-bunyi konsonan sahaja dan bunyi-bunyi vokal diberi fungsi sebagai bunyi yang memberikan perhatian yang mendalam dan meluas konsonan tersebut. Kajian serta mereka tertumpu kamus kepada lengkap sumber untuk Al-Quran dan hasilnya rujukan. Penulisan Quran yang begitu rapi dan tidak berubah-ubah sebutannya sejak 1400 tahun yang lalu dan membuktikan yang deskripsi bunyi dan lambangnya dibuat dengan rapi.5 Perkembangan Bahasa Zaman Arab Setelah zaman kesarjanaan Yunani dan Rom berakhir. Dalam pengajiannya .19. Sebenarnya tradisi orang Arab dalam bidang pengajian bahasa sudah bermula iaitu sejak timbulnya pusat pengajian dan pembelajaran tinggi di empayar Islam di Madinah. sama seperti benda dan cerita yang digunakan oleh Za'ba. Ahli bahasa Arab juga menghasilkan kamus.

Karya beliau mendapat pengiktirafan sarjan linguistik moden kerana menghasilkan sebuah tatabahasa bahasa Sanskrit yang mengandungi banyak unsur pemikiran yang hanya dicetuskan oleh ahli linguistik moden di Eropah. Bunyi gelungan pun dibincangakan kerana bunyi ini dianggap mendatangkan masalah.Panini juga menyentuh tentang bunyi vokal panjang dan vokal pendek termasuk ke dalam golongan yang sama dan tidak dibezakan. Hasil kajian pendeta-pendeta India terhadap tatabahasa bahasa Sanskrit wajar disanjung. Di dalam karyanya beliau menyebut tentang karya lain yang sudah ada pada masa itu. Oleh 9 . Anehnya ada konsep-konsep linguistik beliau yang sudah maju seperti yang ada pada abad ke-20 ini. r. 2. Beliau mengatakansifat bunyi gelungan seperti f. morfologi dan sintaksis. Beliau dijangka hidup di antara kurun ke-5 hingga ke kurun ke -7 sebelum masihi. Ini dilakukan sekadar membezakan kualiti bunyi vokal tersebut dan bukan bagi membezakannya sebagai dua fonem yang berasingan.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 pada zaman kecemerlangan sarjana Islam ini sekarang. Dalam deskripsinya. Bahan kajian juga turut berubah daripada tradisi bahasa Inggeris kepada kitab Rig-Veda. bahasa Sanskrit digunakan dengan meluas dan memberikan kesan besar kepada ilmu linguistik. Seorang daripada pendeta-pendeta itu ialah Panini. l adalah sama seperti konsonan tetapi fungsinya sama seperti vokal. Kajian mereka lebih baik daripada Yunani dari aspek fonetik.6 Perkembangan Bahasa Zaman India masih digunakan hingga Sejarah perkembangan linguistik pada zaman India . Beliau menulis buku tatabahasa Sanskrit bertajuk Astadhyayi (Delapan Kuliah). tatabahasa dan makna. Ada 400 buah huraian demikian mencakupi tiga bidang linguistik iaitu bunyi. Panini membuat dekripsi sebutan bahasa Sanskrit dalam dua bahagian iaitu sebutan bahasa Sanskrit bagi ayat suci dan sebutan bahasa Sanskrit umum.

Mereka turut mengkaji pertalian dan hubungan antara satu bahasa dengan bahasa yang lain. zaman ini dikatakan sebagai permulaan kepada linguistik moden. Mereka mendapati bahawa hubungan bahasa bukan melalui peminjaman atau kebetulan tetapi wujud daripada satu rumpun yang sama. Ahli bahasa zaman ini turut mengasingkan bahasa-bahasa di dunia kepada tiga kelompok. iaitu antropologi dan sosiologi.20 lebih cenderung kepada linguistic deskriptif atau linguistik huraian. Ini menunjukkan bahawa kajian beliau dibuat berdasarkan permerhatian. Contohnya unsur jeda (+) dalam perkataan kris + na. Ada satu lagi perkara detel yang didekripsikan beliau. Beliau mengatakan bahawa semua + dididapati wujud sebelum bunyi sengau. Bidang bahasa mula berkembang dengan wujudnya bidang baharu.D . Tahukah anda bahawa kesan daripada kajian ini. 10 . iaitu bahasa berisolasi. Kajian pada era ini lebih sistematik dan menekankan kepada sinkronis dan diakronis.L dan R . Tahukah anda bahawa sumbangan terpenting ahli-ahli bahasa zaman ini ialah kejayaan mereka membawa pembaharuan dalam ilmu bahasa dan mula mengkaji bahasa secara saintifik. Hukum baharu mula wujud yang dikenali sebagai hukum R . Hal ini dapat dibuktikan melalui kajian.G . 2.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 sebab itu. Para pengkaji turut mengeluarkan satu teori baharu iaitu bahasa adalah baka dan satu fenomena. dalam deskripsinya bunyi-bunyi ini digabungkan dengan vokal a menjadi fa.7 Zaman Linguistik Bandingan dan Linguistik Moden Untuk pengetahuan anda. berimbuhan dan bahasa berfleksi.L Sejarah perkembangan linguistik zaman moden sekitar abad ke . iaitu sekitar abad ke -19. Tamadun ini turut mengiktiraf bahawa bahasa berasal daripada satu bahasa yang sama. hampir semua bahasa memiliki perkataan yang hampir sama dan maksud perkataan juga hampir sama. wujudnya rumpunrumpun bahasa daripada semua bahasa di dunia.ra dan la. Pendekatan kajian bahasa berdasarkan bukti nyata.

Boas dalam bukunya Handbook of the American Languages (1971). Pertama tulisannya antara 1878 . Dalam bahasa Melayu istilah langue sama ertinya dengan bahasa manakala istilah parole sama dengan loghat. 11 . Bloomfield juga banyak menurut langkah De Saussure. L.1924 yang dikarang dalam bentuk memoir dalam bahasa proto Indo. misalnya oleh F. Justeru. Seterusnya perkembangan linguistik di Amerika Syarikat banyak dipengaruhi oleh kajian yang dijalankan pada zaman yang lebih awal . Parole terdiri daripada ciri-ciri bahasa yang terdapat dalam pertuturan beberapa penutur loghat yang sama.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 Pengaruh besar yang membentuk linguistik moden datang daripada Ferdinand de Saussure. Keduanya. Pengaruh beliau dapat dilihat dalam dua hal. beliau menimbulkan perbezaan antara langue dan parole. dekripsi yang berlainan hendaklah dilakukan dan tidak semata-mata menggunakan sistem tatabahasa bahasa Eropah. Begitu jugalah apabila kita mengkaji fonetik secara tidak langsung kita mengkaji pola-pola pembentukan perkataan . De Saussure juga menyatakan bahawa bahasa mempunyai bahan dan bentuk . Sikronik adalah bermaksud kajian mengenai sesuatu item dalam bahasa manakala maksud dikronik pula adalah berkenaan kajian sistem bahasa. Beliau membezakan kajian linguistik secara sinkronik dan dikronik. Pada mulanya beliau sama dengan ahli bahasa yang sezaman dengannya tetapi selepas itu beliau telah mendapat ilham baharu dan memulakan kajian linguistik deskriptif struktur. Beliau menerangkan bahawa bahasa-bahasa ini sebenarnya berbeza-beza dan tidak serupa. Langue pula terdiri daripada ciri-ciri parole yang umum dalam sekelompok parole daripada bahasa yang sama. Begitu jugalah pola-pola ayat tatabahasa adalah bentuk-bentuk dalam bahasa. Bunyi-bunyi yang dituturkan itu adalah bahan bunyi manakala bentuk adalah pola-pola perhubungan yang abstrak ditentukan oleh sesuatu bahasa itu ke atas bahannya. Pada zaman ini. Beliau hidup pada akhir abad ke -19 dan awal abad ke-20.Eropah. Buku itu memberikan kaedah-kaedah secara sistematis bagaimana deskripsi bahasa.

Bloomfield. Boas. Ketika ini tatabahasa transformasi generatif telah diperkenalkan. satu perkembangan baru yang dibawa oleh Noam Chomsky telah muncul. Sapir mendapat pengetahuan asas dalam bidang Filologi di Jerman tetapi masih dipengaruhi oleh F. pola ayat . Ini kerana. Buku Sapir adalah lebih mementingkan pendekatan kajian daripada segi antropologi dan melihat bahasa dan fungsinya daripada segi sesuatu masyarakat yang menggunakannya. Rumusannya . Bukunya adalah bertajuk Syntactic Stuructures. Bloomfield memperlihatkan dengan jelas konsep sains dalam kajiannya iaitu sesuatu kenyataan yang menunjukkan bahawa semua bahan kajian hendaklah dapat diperhatikan dan dapat dianalisis dan ditentukan secara empiris.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 Ada dua orang tokoh yang paling terkenal di Amerika selepas Boas.kita perlu memahami beberapa konsep am. sintaksis dan sebagainya. Bloomfield pula adalah sarjana yang bertanggungjawab mengangkat linguistik menjadi suatu bidang kajian yang tersendiri. jelaslah kepada kita bahawa adalah menjadi tanggungjawab ahli-ahli linguistik atau masyarakat yang begitu peka dan cenderung dalam ilmu linguistik untuk mengkaji dan memperkembangkan bahasa dengan cara dan kefahaman sendiri. Dalam tatabahasa transformasi generatif ini. 12 . semantik. Kita perlu tahu apa yang dimaksudkan dengan ayat gramatis dan ayat bukan gramatis dalam bahasa kita menurut ukuran seorang penutur bahasa ibunda. ayat dapat dipanjangkan seberapa yang mungkin. bunyi. Pada hakikatnya. Keseluruhannya semuanya adalah menjurus ke arah fonetik dan fonologi yang merangkumi sebutan. Buku ini adalah bersifat umum dan ini berbeza daripada buku Lnaguage (1993) yang ditulis oleh Bloomfield. Beliau menulis bukunya yang pertama iaitu Language (1881) . Sapir dab L. Rumus-rumus tersebut menggunakan jumlah unsur tadi yang terhad pula banyaknya. iaitu E. Berkaitan dengan ini kita menganggap bahawa ada beberapa proses operasi dalam membentuk ayat -ayat tersebut dengan menggunakan rumus-rumus tertentu.bahasa diertikan sebagai mengandungi ayat-ayat yang diterbitkan. Pada tahun 1950-an . Ayat-ayat ini dibentuk daripada unsur-unsur yang terhad bilangannya.

Benjamin Lee Whorf.20.1939) seorang sarjana linguistik struktural dan antropologi dari Amerika pada awal abad ke . Hipotesis Sapir . tetapi juga meliputi beberapa bidang iaitu sastera. Sapir dan Whort tidak menulis hipotesis tersebut secara formal beserta formula-formula empirik.Whorf.Sapir juga menekankan fonem sebagai satuan psikologi kerana bahasa dapat melahirkan perkataan-perkataan yang terkandung lambang . bahasa ialah sistem manusiawi yang instingtif. makna pada setiap ujaran. Menurut beliau. agama. Manakala teori linguistik relatif merupakan teori yang lebih lemah menyatakan bahasa 13 .0 3. hasil gabungan pemikiran dengan anak murid beliau. budaya dan metodologi. Teori linguistik penentuan ialah teori yang menyatakan bahasa yang digunakan oleh manusia akan menentukan kaedah untuk menginterpretasikan dunia sekeliling sesebuah masyarakat. tetapi melalui kajian yang mendalam menerusi penulisan yang berkaitan dengan linguistik dan akhirnya mereka menemui dua idea yang menjadi tunjang kepada aliran mereka. Beliau berpendapat psikologi mendasari pengkajian bahasa dalam sains.Whorf menekankan beberapa hubungan yang mempunyai peri penting dalam aliran linguistik iaitu bahasa. Kedua-dua ahli linguistik ini setuju bahawa budaya yang banyak menentukan bahasa.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 3. Linguistik Sapir tidak terhenti pada pengkajian struktur bahasa. Dua idea tersebut ialah teori linguistik penentuan atau determinism dan relatif atau relativism. Edward Sapir juga memperkenalkan Hipotesis Sapir -. Selain itu. Kesimpulan kajian beliau mendapati bahawa struktur bahasa merupakan unsur yang menentukan struktur pemikiran manusia. iaitu bersifat arbitrati untuk menyampaikan perasaan dan fikiran. pemikiran dan budaya. Buku beliau bertajuk Language berbeza dengan Bloomfield kerana menggunakan pendekatan antropologi yang melihat bahasa dari segi fungsinya dalam masyarakat.1 Sumbangan tokoh-tokoh Linguistik Sumbangan Edward Sapir Edward Sapir ( 1884 . Beliau mengkaji hubungan bahasa dengan pemikiran manusia dari aspek psikologi.

2 Sumbangan Leonard Bloomfield Bloomfield ( 1887 . diujarkan. Beliau adalah ahli bahasa yang diberi nama American Structuralism. Bahasa juga dikatakan sebagai satu aktiviti rohani.iaitu suatu proses kejiwaan yang berulang-ulang untuk membentuk gagasan atau pemikiran melalui bunyi yang berartikulasi. 3. Sapir berpendapat bahasa bersifat distingtif iaitu membezakan Perbezaan persekitaran makna ini daripada lahir individu perkataan-perkataan interpretasi Selain tersebut. iaitu bahasa merupakan lambang jiwa. Rumusan beliau. Rumusan hasil pemikiran beliau tiada bahasa yang sempurna. sesuatu tabiat manusia dan menjadi sifat sesuatu bangsa yang menjadi alat perhubungan antara satu sama lain.1949) merupakan ahli linguistik yang mempelopori teori behaviourisme yang berkait rapat dengan fahaman ahli psikologi dalam menghuraikan bahasa. Setiap bahasa mempunyai keistimewaan yang tersendiri. yang individu itu. ayat-ayat itu tersusun di dalam otak dan dikeluarkan apabila adanya . Buku beliau yang popular ialah Language(1933). maka bahasa pun dapat dilahirkan mengeluarkan segala unit bahasa. Beliau beranggapan bahawa bahasa sebagai pangkalan data ucapan yang boleh rangsangan. Konsep yang dibawa oleh beliau telah dijadikan sebagai 14 berpunca sebab adanya rangsangan atau stimulus.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 mempunyai sedikit kesan dalam mempengaruhi pemikiran manusia terhadap realiti dunia dan serta kehidupan sesebuah masyarakat. Beliau memperlihatkan konsep saintifik dalam kajiannya iaitu suatu kenyataan yang menunjukkan bahawa semua bahan kajian hendaklah dapat diperhatikan dan dianalisis secara empirikal. terhadap turut makna daripada seseorang Sapir mengemukakan teori struktural yang menyentuh aspek struktur bahasa. bahasa akan sentiasa berubah. Beliau juga beranggapan bahawa bahasa ialah satu tingkah laku manusia. Mengupas bahasa. Teori yang dikemukan ini merangkumi pola dan pembinaan sesuatu ayat. sekiranya tingkah laku manusia sebagai gerak balas atau respons terhadap rangsangan itu. Dengan kata lain.

Jill lalu membuat bising dengan menggunakan tenggorok(larynx). Dalam menganalisis bahasa.bukan menghurai seluruh bahasa. Jack mendengar bunyi yang dihasilkan oleh Jill(s) lalu memetik epal yang diminta oleh Jill(r).BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 aliran struktural dan perkara yang sering ditekankan ialah bagaimana kebolehan berbahasa dalam bahasa sasaran dapat diperoleh dengan segera dan berkesan. maka strukturnya ialah [rumah] bukan [hamur] atau [maruh]. Ini kerana ucapan yang dilahirkan tidak mungkin dapat dikaji. s r s r 's' mewakili seseorang bercakap. Pada pandangan Bloomfield berasaskan teori Behaviorisme yang beranggapan bahawa tingkah laku manusia dapat ditanggap oleh indera. Keadaan ini disesuaikan dengan sebuah cerita tentang Jack (lelaki) dan Jill (perempuan). Cth: jika menyebut rumah. Setiap rangsangan (stimulus) akan mewujudkan tindak balas (respons).Yang terpenting dalam teori Bloomfield ialah percubaannya untuk mengembangkan 15 . Beliau mendefinisikan makna sebagai satu keadaan atau situasi yang ada di dalam tubuh badan manusia (penutur). Bloomfield berpendapat bahasa ialah satu tingkah laku manusia yang sama dengan tingkah laku yang lain. Bahasa menurut tafsiran Bloomfield adalah sejumlah isyara atau tanda yang berupa unsur vokal(fitur bunyi) yang disebut bentuk linguistik. lidah dan bibir(r). Tujuannya adalah untuk menghuraikan suatu contoh sampel sesuatu bahasa. Jill yang berasa lapar tiba-tiba ternampak sebiji epal(s).' r -s' pula bermaksud berlakunya proses pengubahsuaian data dan ' r' bermaksud pendengar memberi tindakbalas.teori struktur diasaskan pada data(korpus) yang dapat diuji. Beliau menyatakan bahawa apa pun yang dilafazkan pasti mempunyai struktur. Menurut Bloomfield makna merupakan perkara yang kurang penting dalam pengkajian bahasa.

Contoh bentuk terikat: ‘ke-----’. Beliau membezakan 3 jenis bentuk: bentuk terikat. Saussure memang sudah tertarik dalam bidang bahasa. ‘aku’. c.bunyi dapat ditentukan dan dapat dipecah-pecahkan kepada bahagian-bahagian tertentu. a. Sejak kecil. ‘kata’ bererti bentuk bebas yang minimum yang terdiri daripada hanya satu bentuk bebas dan kadang-kadang dapat digabungkan dengan bentuk-bentuk terikat. 3. Analisis beginilah yang biasa disebut Analisis Konstituen Terdekat.‘morfem’ bererti kesatuan terkecil yang mempunyai erti dalam bentuk leksikon. Paris. (fonem sebagai akar bunyi). ‘ibu bapa’. dan sebagainya. Dua tahun kemudian (1872). b. ‘frasa’ bererti unit yang terdiri daripada dua atau lebih daripada dua bentuk bebas.bentuk kompleks. Pada tahun 1870. ‘teksi’. Saussure telah menulis “Essai langues” yang untuk ahli hatinya (yang sur les persembahkan linguistik pujaan menolong dia 16 . Ia lebih bergantung pada situasi sesuatu ayat yang dibentuk dan makna pula sukar ditentukan. (ter+lukis) ‘ayat’ pula diertikan sebagai ungkapan yang maksimum. ‘antarabangsa’. Linguistik struktur memberikan penjelasan tentang setiap linguistik menurut struktur dan fungsi bentuk itu dalam korpus. ‘-----I’ dan sebagainya. Bentuk kompleks dapat difahami daripada kata seperti ‘olahraga’. dan sebagainya. Contoh bentuk bebas: ‘meja’. Sebaliknya. beliau belajar di Institut Martine. Kesimpulannya Bloomfield cuba menganalisis bahasa dengan melibatkan bahagian-bahagian dan hubungan antara satu bahagian dengan bahagian lain.bentuk bebas.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 kaedah-kaedah menghuraikan bentuk linguistik secara eksplisit. Misalnya ‘fonem’ diberi makna sebagai satu fitur yang distingtif dan terkecil dalam leksikon.3 Sumbangan Ferdinand de Saussure Ferdinand de Saussure lahir di Geneva pada tanggal 26 November 1857 dari keluarga Protestan Perancis (Huguenot) .

Paris). Ferdinand de Saussure ( 1877 . Pada tahun 1878.. Linguistik sinkronis mengkaji bahasa pada suatu masa tertentu. beliau merupakan orang pertama yang mengemukakan dan menekankan peri pentingnya kajian bahasa dilakukan dari sudut yang berbeza-beza iaitu secara sinkronis dan diakronis. Linguistik diakronis mengkaji bahasa dari segi sejarah yang dilalui oleh bahasa serta perubahan-perubahan 17 . Ketokohan beliau sebagai ' Bapa Ilmu Linguistik Moden' telah terbukti melalui penemuan-penemuan konsep dan pendekatan baharu dalam bidang bahasa secara moden. buku ini sangat mempengaruhi teori linguistiknya di kemudian hari. Pada tahun 1874 beliau belajar fizik dan kimia di Universiti Geneva. Pada 1876-1878 tanpa membuang masa beliau telah mempelajari bahasa di Leipzig dan pada tahun 1878-1879 di Berlin. William Dwight Whitney yang membahaskan tentang The Life and Growth of Language: and outline of Linguistic Science (1875). Rupa-rupanya.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 untuk masuk ke Institut Martine. ia yang dialami oleh sesuatu bahasa tersebut. Pada tahun 1880 beliau mendapat gelaran doktor (dengan prestasi gemilang: summa cum laude) dari universitas Leipzig dengan disertasi: De l’emploi du génetif absolu en sanscrit (Kasus Genetivus Dalam Bahasa Sansekerta) dan pada tahun yang sama. yakni Pictet. Saussure begitu berminat mempelajari bahasa. beliau telah membaca karya ahli linguistik Amerika.1913) ialah orang pertama mengasaskan ilmu linguistik moden. De Saussure merupakan orang pertama yang mengemukakan konsep'langue' berangkat ke Paris. beliau mula belajar bahasa sanskrit di Berlin. Beliau juga turut belajar dengan tokoh besar linguistik Brugmann dan Hübschmann. Ketika masih mahasiswa. Lapan belas bulan kemudian. Dalam sejarah ilmu linguistik moden. Saussure menulis buku tentang Mémoire sur le systéme primitif des voyelles dans les langues indo-européennes (Catatan Tentang Sistem Vokal Purba Dalam Bahasa-bahasa Indo-Eropa).

British Commonweallth Scholarship (1969-72). Selepas mendapat ijazah Ph. Beliau memulakan kerjaya akademiknya sebagai Tutor di Universiti Malaya (1967-1969). Berkeley.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 dan 'parole'. Bhd. Perunding Regional Language Pensyarah Terjemahan di Centre (RELC) University of 18 . Beliau pernah memegang Biasiswa Pelajaran Malaysia.D. Beliau memperolehi Ijazah B. Ketokohan beliau adalah hasil penelitiannya sehingga menerbitkan buku bertajuk Couse de Linguistique Generale pada tahun 1915. (1969) dalam jurusan Linguistik Bahasa Melayu daripada Universiti Malaya dan Ph. beliau dilantik menjadi pensyarah pada tahun 1972.A. langue bermaksud loghat atau dialek dan parole bermaksud ciriciri bahasa yang dituturkan atau diucapkan oleh individu dalam masyarakat. Scotland. dan dinaikkan pangkat menjadi profesor pada tahun 1980.A. (1972) dalam bidang Linguistik Am daripada University of Edinburgh. dan Profesor Bahasa Melayu di Universiti Pendidikan Sultan Idris (2001-2010). Selepas itu beliau dilantik menjadi profesor di Jabatan Komunikasi di Universiti Islam Antarabangsa Malaysia (1997-2001). 3. Karya agung beliau ini adalah hasil daripada usaha pelajar-pelajarnya yang telah mengumpul dan menyusun semula bahan-bahan kuliah sehingga terhasilnya buku tersebut yang kemudian diterjemahkan ke dalam bahasa Inggeris pada tahun 1959. FulbrightHays Fellowship di California. di Universiti Malaya (1964-67). (1979).D. (1967) dan M. beliau menjadi tenaga pengajar di Universiti Sains Malaysia pada tahun 1972 dan bersara pada tahun 1997.4 Sumbangan Profesor Emeritus Abdullah Hassan Profesor Emeritus Abdullah Hassan adalah penasihat PTS Publications Sdn. Dalam kerjayanya di Universiti Sains Malaysia. Beliau adalah seorang bekas ahli akademik terkemuka dalam bidang linguistik bahasa Melayu di Malaysia.

berperibadi mulia. Paul Institution. dan Profesor Kunjungan di Jabatan Kajian Asia Timur. Za'ba juga seorang yang kuat menulis berbagai-bagai tajuk iaitu bahasa. Gelaran pendeta dikurniakan ketika berlangsungnya Kongres Bahasa Melayu dan Persuratan Melayu Ketiga di Johor Bahru pada tahun 1956. Jempol. Ilmu Mengarang Melayu dan Daftar Ejaan Melayu Jawi atau Rumi yang menjadi rujukan dalam penggunaan tatabahasa Bahasa Melayu.5 Sumbangan Za'ba terhadap perkembangan bahasa Nama penuhnya Tan Sri Dr. pengajaran bahasa Melayu. Kemudian ke St. Universiti Frankfurt. 3. Amerika Syarikat. perhatian dan minat beliau telah mendorong Za'ba dalam perjuangan memartabatkan bahasa Melayu dengan 19 . Zainal Abidin Bin Ahmad atau lebih dikenali sebagai Za'ba telah dilahirkan pada 16 September 1895 di Kampung Kerdas. Beliau digelar pemikir ulung yang lahir daripada anak kampung yang berpendidikan agama. kesusasteraan dan kebudayaan Melayu. Jerman (2004). Pemegang Kerusi Tun Razak Keempat. istiqamah menimba ilmu sepanjang hayat. berpendidikan tinggi. Batu Kikir. yang terpenting.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 Singapura (1980). Melayu Linggi (1907). terus melakukan kerja tulis-menulis walaupun ditekan oleh penjajah Inggeris. Seremban sehingga lulus Senior Cambridge. Atas kesarjanaannya beliau dianugerahkan gelaran Profesor Emeritus oleh Universiti Sains Malaysia pada tahun 2006. dan perancangan bahasa Melayu. Negeri Sembilan. Pernah bekerja sebagai guru dan pensyarah. Beliau baharu sahaja dilantik menjadi Ahli Lembaga Pengarah Perbadanan Kota Bharu. di Ohio University. tatabahasa Melayu. Namun demikian. agama serta etika dan ekonomi orang Melayu. Beliau menghasilkan 20 buah buku tentang linguistik bahasa Melayu. Beliau mendapat pendidikan di Sek. Beliau juga menterjemahkan 10 buah buku dan menulis 182 buah artikel. (1987-89). gigih melahirkan pendapat melalui tulisan dan. Di antara karya yang telah dihasilkan oleh Za‘ba ialah Pelita Bahasa Melayu.

huruf ialah lambang bunyi dan ada “hubungan antara fikiran dengan mekanisme bahasa”. bunyi berkait rapat(diftong) dan bunyi berkait renggang (vokal rangkap). perbuatan. Dalam pembicaraan Dr. Asmah Haji Omar menunjukkan analisis ejaan Za‘ba itu berasaskan ilmu fonologi. Di bawah setiap subgolongan itu ada pula pecahan seperti nama. Kesusasteraan dan Kebudayaan Melayu (Esei-esei Penghormatan kepada Pendeta Za‘ba)terbitan Kementerian Kebudayaan. Awang juga menyatakan. di bawah nama ada nama betul dan ganti nama. analisis ejaan itu berasaskan fonetik kerana Za‘ba menggunakan istilah yang sesuai dengan fonetik. bunyi kasar dan bunyi halus yang merupakan jenis vokal. iaitu kewujudan bunyi mendahului tulisan. Antara istilah itu termasuklah huruf saksi (vokal). Asmah itu terdapat dalam makalah yang bertajuk “Za‘ba dalam Linguistik: Satu Tinjauan mengenai Aspek Bahasa yang Diutarakannya”. Beliau menggolongkan kata kepada lima golongan yang utama. Za‘balah yang menandai babak awal perkembangan ilmu bahasa atau linguistik Melayu baharu sejak tahun 1920-an.” Selain itu Za‘ba ialah perintis analisis sistem ejaan bahasa Melayu. Za‘ba meletakkan asas golongan kata dan golongan ayat bahasa Melayu. Awang Haji Sariyan bertumpu pada usaha Za‘ba dalam bidang bahasa. tahun 1976. Makalah itu termuat dalam buku Bahasa. am. Dr. nama neka dan nama khas. Belia dan Sukan. Menurut Dr. Contohnya. Za'ba merupakan tokoh intelektual ulung Melayu dalam pembinaan kemajuan pemikiran bangsa dan pembangunan dan pencetus kesedaran politik negara. Dari segi tatabahasa. huruf benar (konsonan). Beliau menyatakan bahawa “Za‘balah yang meletakkan asas sistem bahasa Melayu dalam ejaan.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 meperluas dan mengekalkan darjat bahasa Melayu di mata masyarakat. Butiran hujah Profesor Emeritus Dato' Dr. iaitu nama. sendi dan seruan. Golongan utama itu dipecahkan kepada subgolongan. sifat. Awang. Perbuatan 20 . Profesor Emeritus Dato' Dr. iaitu Leornard Bloomfield yang baru muncul pada awal tahun 1930-an dengan linguistik strukturalnya. tatabahasa Melayu mahu pun retorik. kira-kira satu dekad lebih awal daripada tokoh linguistik Amerika.

“Kajian menunjukkan bahawa rumus-rumus ayat pasif bahasa Melayu rasmi yang ditemukan oleh sarjana-sarjana linguistik moden tidak ada perbezaannya sama sekali dengan yang telah dikemukakan oleh Za‘ba lebih setengah abad yang silam. ayat bercampur. Selain itu. Istilah kita kini bagi perbuatan melampau ialah kata kerja transitif dan perbuatan tidak melampau ialah kata kerja tidak transitif. Selain itu.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 dipecahkan kepada perbuatan melampau dan perbuatan tidak melampau. dan ayat seruan. ayat tanya. Perbuatan itu dinamakan perbuatan nama dan nama perbuatan. Dr. Za‘ba meletakkan asas penggunaan kata sendi yang tepat. Haji Awang Sariyan menyatakan. ayat berlapis. Menurut Hashim Awang. buku Ilmu Mengarang Melayu karangan Za‘ba yang terbit 21 . Jenis ayat pula terbahagi kepada ayat penyata. ayat perintah. ayat berkait. Za‘ba juga telah membahagikan kata sifat kepada sifat nama dan sifat kata. Haji Awang Sariyan menegaskan. Hashim Awang mengangkat Za‘ba sebagai tokoh dan pelopor retorik Melayu. Bagi kata sendi.” Za‘ba menggolongkan ayat bahasa Melayu kepada ayat selapis. Haji Awang Sariyan mengatakan. Dr. “Hingga kini. Za‘ba juga memperkatakan ragam ayat dengan istilah ayat bangun membuat bagi ayat aktif dan ayat bangun kena buat bagi ayat pasif.” Dari segi retorik. Za‘ba menyatakan ada perbuatan dapat menduduki fungsi nama. Dr. Istilah kita kini bagi sifat nama ialah adjektif dan sifat kata ialah adverba. ketetapan yang dibuat Za‘ba itu menjadi pegangan pendidik dan pelajar serta masyarakat umum dalam penggunaan bahasa Melayu rasmi terutama dalam bidang pentadbiran.

maka kebolehan bercakap dalam bahasa itu sahaja tidak mencukupi. Robert Lado (1980: 12) menegaskan: "Kalau hendak menjadi guru bahasa.0 Refleksi kesan hasil pemikiran dan sumbangan tokoh-tokoh linguistik Bahasa Melayu telah menjadi alat bahasa pengajaran dan pembelajaran sepenuhnya di dalam sistem pendidikan negara. ilmu linguistik banyak memberi manfaat dalam pengajaran bahasa. Keadaan ini berterusan apabila Bahasa Melayu dijadikan sebagai mata pelajaran teras dalam peperiksaan Penilaian Menengah Rendah (PMR) dan Sijil Pelajaran Malaysia (SPM) . Pendapat Hashim Awang itu terdapat dalam kertas kerjanya “Retorika Melayu dari Tanggapan Za‘ba” untuk Kongres Bahasa Melayu Sedunia pada bulan Ogos 1995. Penggunaan linguistik dalam pengajaran dikenali sebagai linguistik gunaan dan ini termasuklah kajian fonetik. Justeru.sintaksis dan 22 . iaitu Modern Rhetoric yang terbit enam tahun sesudah buku Za‘ba itu. Dia harus mengetahui faktafakta linguistik mengenai bahasa ibu pelajar supaya dia mengetahui masalah mereka dalam mempelajari bahasa matlamat mereka. morfologi. Perkembangan dalam pengajaran dan pembelajaran bahasa tidak begitu banyak berubah semenjak Zaman Yunani sehinggalah kurun ke . Ahli linguistik tidak menentukan kegunaan linguistik dalam bidang pengajaran tetapi para pendidik perlu tahu kegunaan linguistik dalam bidang pengajaran. fonologi." Menurut Za'ba bahasa adalah "alat mengeluarkan fikiran. Pengajaran bahasa seiring dengan pertumbuhan bahasa.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 pada tahun 1934 mendahului buku tokoh retorik Inggeris Cleanth Brooks dan Robert Penn Warren." Sehubungan itu. Penutur bahasa ibu itu sekali pun tidak boleh memandu pelajar melainkan dia dapat mengasing-asingkan dan menunjukkan pelbagai unsur dalam bahasa tersebut. linguistik dan pengajaran bahasa berhubung rapat antara satu sama lain. 3. Dia mestilah mengetahui deskripsi bahasa tersebut.20 ini. Dalam bidang pengajaran bahasa seorang guru perlu tahu linguistik.

Guru yang terlatih dari segi pedagogi perlu menggunakan pelbagai kaedah dan teknik untuk menyampaikan maklumat dan fakta-fakta sistem bahasa dengan baik dan terkini supaya pengajaran dapat disampaikan dengan menarik. Menurut Verhaar (1985:1) ' Linguistik' berasal dari perkataan Latin iatu ' Lingua'. unsur-unsur yang terdiri dalam pengajaran dan pembelajaran akan dapat meningkatkan pengetahun dan mengesan dengan lebih terperinci serta dapat menyampaikan ilmu dengan berkesan. perkataan linguistik diambil daripada perkataan Inggeris yang bererti pengajian ilmu bahasa. Tugas guru bahasa menghasilkan bahan pengajaran yang bermutu tinggi. Ini membolehkan pelajar belajar dengan mudah dan cepat. Pengajaran dan pembelajaran bahasa di sekolah banyak memberikan penekanan terhdap sistem bahasa. sintaksis dan semantik. Guru yang dapat menguasai ilmu linguistik dari aspek fonologi.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 semantik. Guru juga perlu melengkapkan diri untuk menjadi guru bahasa yang berkesan jika ia mempunyai pengetahuan yang mendalam dalam linguistik dan berupaya mengajar struktur-struktur bahasa dengan betul dan dapat mendeskripsikan bahasa dengan tepat. Ia akan dapat 23 . Ilmu linguistik telah lama dalam sistem pendidikan di negara. Manakala linguistik juga dikemukakan dalam bahasa Inggeris sebagai 'Linguistics'. sesuai untuk mencapai matlamatnya. Ia amat penting bagi setiap orang bukan sahaja untuk guru dan murid di sekolah tetapi memastikan penutur dapat bertutur dengan bahasa yang betul di antara satu sama lain. morfologi. Yang paling benyak disentuh ialah aspek morfologi dan sintaksis. Bidang linguistik merupakan kemahiran asas berkomunikasi. Matlamat Pendidikan Bahasa Melayu bertujuan membimbing pelajar-pelajar menguasai kecekapan berbahasa untuk berkomunikasi dengan berkesan bagi melahirkan fikiran dan perasaan tentang ilmu pengetahuan. Ia bermaksud bahasa. Walaupun di institusi pengajian tinggi awam atau swasta. melalui lisan dan penulisan. Menurut Kamus Dewan (1993). Ini akan mengakibatkan pembelajaran lebih berkesan. Sumbangan bidang linguistik dalam negara memang tidak dapat dinafikan.

Bidang linguistik kembali memperkasakan Bahasa Inggeris dengan memperkenalkan MBMMBI. Sumbangan bidang linguistik dalam sistem pendidikan tidak dapat dinafikan. Sebagai contoh morfologi sebagai bidang linguistik mengkaji bagaimana sesuatu perkataan dapat dibina. Morfologi juga merupakan bidang yang mengkaji morfem dan kata ialah unsur utama yang dikaji dalam proses pembentukan kata. sintaksis dan semantik.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 menyampai pengajaran yang lebih sistematik dan berkesan. Terutamanya sekolah yang mempunyai murid yang berbilang kaum. Sebagai contoh dalam kemahiran bertutur guru boleh mengajar bunyi-bunyi bahasa iaitu bunyi-bunyi vokal dan konsonan yang boleh dibahagikan kepada beberapa bahagaian. bangsa dengan berdisiplin serta dapat bersatu dalam semua hal dengan bahasa Melayu dijadikan Bahasa Kebangsaan Linguistik merupakan suatu ilmu pengkajian terhadap bahasa yang dilakukan secara saintifik (J. apabila melibatkan kajian bahasa ia sudah pasti berkait rapat dengan sistem pendidikan negara kita. Sistem pendidikan negara sentiasa berkembang maju dan kajian terhadap struk dalaman bahasa seperti fonologi. morfologi. Menurut (Abdullah Hassan. Ketiga-tiga kemahiran ini boleh dijalankan dalam apa jua aktiviti bahasa yang dipilih oleh seseorang guru. Seseorang guru yang dapat menguasai bidang linguistik dengan baik sudah pasti dapat menyampaikan dan membimbing pelajar dengan lebih berkesan. Justeru. 1984:2) linguistik ialah sesuatu sains yang mengkaji bahasa.1968:1) Linguistik dikatakan saintifik kerana kaedah yang digunakan empirikal berdasarkansesuatu yang dilihat. Penerapan teori linguistik dalam pengajaran oleh seseorang guru boleh dilakukan melalui kemahiran lisan (mendengar/ bertutur). 24 . dirasa dan dilihat.Lyons. Linguistik juga memainkan peranan yang besar dalam menyatupadukan pelbagai kaum. kemahiran membaca dan kemahiran menulis. Peranan Bahasa Malaysia sebagai bahasa rasmi dan bahasa pengantar sistem pendidikan kebangsaan juga dilihat cuba memartabatkan juga menjadi faktor kepada Bahasa Malaysia dan penyumbangan bidang linguistik dalam pendidikan negara.

25 . Abdullah Hassan dan ramai lagi semuanya menjurus ke arah memartabatkan bahasa Melayu dengan mempelajari cara dan teknik mengajar oleh guru dan murid mendapat ilmu demi meningkatkan kefahaman pelajar-pelajar dalam mata pelajaran bahasa Melayu seterusnya dapat mengeluarkan idea-idea yang bernas dan logik. Kesimpulannya penguasaan ilmu linguistik yang mendalam membolehkan seseorang guru mengesan segala kesilapan yang dilakukan oleh pelajar serta dapat membantu sesi pengajaran yang lebih berkesan. Edward Sapir .Tetapi yang lebih penting lagi ia menjaga maruah linguistik negara yang antaranya perlu sentiasa wujud dalam bentuk bahasa Melayu sebagai teras kepada jati diri kebangsaan dan nasionaliti Malaysia. De saussere. Selain itu.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 Selain itu. tokoh-tokoh linguistik yang popular seperti Bloomfeild. Dalam kajian bahasa menyatakan bahasa ialah proses perilaku yang mementingkan satu rangkaian turutan sebab dan kesan. sumbangan dan peranan tokoh-tokoh linguistik yang telah dipaparkan benar-benar menyumbang dalam perkembangan pengajaran dan pembelajaran bahasa dalam bilik darjah. penggunaan bahasa juga perlu mengambil kira latar belakang dan sosial murid supaya mereka dapat melibatkan diri secara aktif dalam proses pengjaran dna pembelaajran. Za'ba . Sepertimana yang kita sedia maklum.

BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 26 .

BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 27 .

BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 28 .

BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 29 .

BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 30 .

BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 31 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful