P. 1
Bmm 3107 Bahasa Linguistik

Bmm 3107 Bahasa Linguistik

|Views: 80|Likes:
Published by Nora Mohamad
Bahasa Linguistik
Bahasa Linguistik

More info:

Categories:Types, School Work
Published by: Nora Mohamad on May 02, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

09/07/2013

pdf

text

original

BIDANG LINGUISTIK

BMM 3107

1.0

Pengenalan Bidang linguistik merupakan bidang yang telah lama dikaji oleh

pengkaji bahasa di Malaysia dan serata dunia. Pengkajian bidang ini adalah penting sejak dahulu hingga kini. Namun begitu, bidang ilmu linguistik masih belum difahami sepenuhnya oleh ramai pelajar bahasa dan orang kebanyakan. Pada fahaman mereka ilmu linguistik ialah ilmu mempelajari bahasa. Oleh sebab itu sarjana linguistik ialah seorang yang pandai bertutur banyak bahasa. Sebenarnya belajar bahasa itu sebahagian kecil daripada ilmu linguistik. Bidang ilmu linguistik mengkaji banyak perkara mengenai bahasa , mengajar dan belajar bahasa adalah sebahagian daripadanya. Tidak hairanlah , subjek ini diajar di peringkat tinggi seperti di institusi pengajian tinggi, institut penguruan hingga ke peringkat yang lebih rendah iaitu di sekolah-sekolah. Jelasnya , subjek ini terus menjadi penting, walaupun negara telah menuju ke arah globalisasi yang menjadikan teknologi sebagai fokus utama. Walaupun pada masa ini bidang teknologi diberi perhatian oleh kerajaan, namun ilmu linguistik terus diberi perhatian untuk mengimbangi keperluan rohaniah dalam kalangan rakyat. 1.1 Definisi Linguistik Apakah yang dikatakan ilmu linguistik? Menurut Kamus Dewan Edisi Empat , linguistik diertikan sebagai kajian saintifik tentang bahasa berkaitan dengan bahasa. Linguistik berasal dari bahasa Latin "lingua" yang membawa maksud ' bahasa' . Dalam bahasa Melayu pula, istilah linguistik merupakan nama bagi bidang ilmu, dan kata adjektifnya adalah linguistic atau 'linguistik'. Ilmu lingustik ialah bidang ilmu yang mengkaji bahasa secara saintifik (J. Lyons,1968:1). Apakah yang dimaksudkan dengan istilah saintifik? Dalam bidang ilmu, kajian yang saintifik terdiri daripada kajian yang dijalankan dengan teratur menurut rumus-rumus tertentu. Segala yang dihasilkan dapat dibuktikan melalui pemerhatian menganai bahasa dan kaedah-kaedah yang

1

BIDANG LINGUISTIK

BMM 3107

bertanggungjawab. Ini bermaksud seorang sarjana linguistik menjalankan kajian linguistik , samalah seperti sarjana sains mengkaji ilmu sains. Dalam ilmu liguistik, bahan kajiannya ialah bahasa. Beliau mengkaji dan mendeskripsi bahasa daripada yang dapat didengar, dapat dilihat dan dibacanya. (B. Bloch & G.L. Trager 1942:8). Pengarang buku Aspects of Language, D.L. Bolinger (1968) berkata , pada hari seorang ahli linguistik mengkaji kata adverba sama seperti seorang saintis mengkaji atom. Linguistik juga dikatakan saintifik kerana kaedah yang digunakan empirikal berdasarkan sesuatu yang dilihat, dirasa dan didengar. Istilah struktur dan sistem lebih tepat digunakan kerana istilah ini dapat diterapkan dalam semua eleman bahasa iaitu fonetik, morfologi dan sintaksis. Struktur dapat dibezakan mengikut bentuk sistematik sesuatu bahasa, susunan fonetik, alomof, morfem atau sintaksis. Mengkaji struktur dalaman bahasa seperti fonologi, morfologi, sintaksis, semantik dan eksikologi atau gabungan subdisiplin itu seperti morfosintaksis dan leksikosemantik. Fonologi pula adalah berkenaan ciri bunyi bahasa, cara terjadi fungsinya dalam sistem kebahasaan. Fonologi bersinonim dengan fonemik dan morfologi ialah struktur kata, bahagiannya dan cara pembentukannya. Sintaksis pula ialah hubungan antara satu dengan lain dan cara penyusunannya hingga menjadi satu ujaran. 1.2 Definisi Bahasa Menurut Kamus Dewan Edisi Empat, bahasa bermaksud sistem lambang bunyi suara yang dipakai sebagai alat perhubungan dalam lingkungan satu kelompok manusia , antara seorang individu dengan individu yang lain. Bahasa merupakan penggunaan kode yang merupakan gabungan fonem sehingga membentuk kata dengan aturan sintaksis untuk membentuk kalimat yang mempunyai makna. Definisi bahasa itu sendiri adalah merupakan satu sistem untuk mewakili benda, tindakan , gagasan dan keadaan. Selain itu, bahasa ialah ucapan yang menepati tatabahasa yang telah ditetapkan. Oleh itu, ilmu yang mengkaji bahasa disebut linguistik. Persoalannya , adakah bahasa satu 2 mengikut

BIDANG LINGUISTIK

BMM 3107

fenomena penting di dalam hidup kita? Kita sering menganggap kebolehan bertutur sebagai salah satu daripada kebolehan asasi manusia, sama seperti kita berjalan dan bernafas. Kita tidak pernah menyoal sama ada kebolehan manusia bertutur itu sebagai satu kejadian semulajadi iaitu berlaku secara tidak sengaja ataupun ia satu perkara yang mesti dipelajari oleh manusia. 2.0 Sejarah Perkembangan Linguistik 500M hingga abad ke-20 Tahukah anda bilakah kajian bahasa bermula? Berdasarkan catatan awal sejarah ilmu linguistik, kajian tentang bahasa telah berlaku seawal 800 tahun sebelum masihi yang berlaku di India. Walau bagaimanapun titik permulaan kajian ilmu linguistik dipercayai berlaku pada zaman Yunani. Hal ini ada kaitannya dengan penemuan kegiatan kajian orang-orang India berdasarkan kepada hasil kajian Panini telah diwartakan pada abad ke-17. Kehebatan orang Yunani dalam kajian bahasa adalah berdasarkan bukti dalam bentuk catatan yang dikaji pada zaman linguistik yang bermula di Eropah. Di dunia barat ketika itu, usaha untuk membina ilmu pengetahuan bermula pada zaman kegemilangan sarjana Yunani Kuno. Imu yang dihasilkan oleh sarjana Yunani menjadi asas kepada sarjana Rom untuk melanjutkan kajian mereka dalam bidang ilmu dan khasnya bidang bahasa yang kita bincangkan di sini. Sarjana Rom banyak mewarisi tradisi ilmu linguistik daripada sarjana-sarjana Yunani. Usaha mereka itu dikembangkan lagi oleh para sarjana Zaman Rom. Seterusnya sarjana Zaman Pertengahan dan sarjana Zaman Islam memanfaatkan himpunan ilmu itu yang dikembangkan sehingga sekarang. Dalam sejarah ilmu linguistik, golongan pertama yang bergiat dalam bidang pengkajian bahasa ialah orang-orang Yunani. Tamadun Yunani merupakan satu tamadun terawal yang wujud di atas muka bumi ini. Kehebatan tamadun ini merangkumi semua aspek seperti bahasa , ekonomi, budaya dan politik. Kegiatan dalam pengkajian bahasa bermula kira-kira 500 tahun sebelum masihi. Oleh kerana keseluruhan kehidupan mereka dibendung oleh falsafah, maka kajian mereka tentang bahasa banyak 3

Kegiatan dalam pengkajian bahasa bermula kiria-kira 500 tahun sebelum masihi. Tokoh hebat ketika itu ialah Plato dan Aristotle iaitu murid Plato. iaitu pada abad ke . Dialog Cratylus telah mencetuskan kontroversi berabad-abad lamanya iaitu antara kumpulan analogis yang mempercayai bahawa bahasa bersifat ilamiah. Perkembangan Bahasa Zaman Yunani Dalam sejarah ilmu linguistik.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 dipengaruhi oleh pemikiran yang berbentuk falsafah. Falsafah Bahasa merupakan satu teras kepada bermulanya satu falsafah yang menjadi pegangan dan kekuatan masyarakat ketika itu. Ilmu linguistik terus berkembang pada zaman Aristotle tahun 384 322 sebelum masihi dengan menambah satu lagi pembahagian dalam 4 . Plato telah menimbulkan persoalan adakah ketepatan sesuatu nama berasaskan tabii dan realiti atau konvesyen iaitu berdasarkan persetujuan masyarakat. Falsafah bahasa bermula pada zaman pra-Socrates. ekonomi. Disebabkan seluruh kehidupan mereka dibendung oleh falsafah.347) merupakan ahli falsafah pertama yang mengenal pasti dan menyelidik bahasa sebagai suatu masalah dan persoalan melalui karyanya yang berbentuk dialog. Plato telah meletakkan fungsi kata nama sebagai subjek kepada predikat dan kata kerja sebagai penerangan kepada perbuatan. budaya da politik. iaitu pada abad ke-6 sebelum masihi.iaitu Cratylus.6 sebelum masihi. Kehebatan tamadun ini merangkumi semua aspek seperti bahasa. Beliau juga menyelidik tentang tatabahasa yang membezakan antara kata nama dengan kata kerja. 2. maka kajian mereka tentang bahasa banyak dipengaruhi oleh pemikiran yang berbentuk falsafah. Falsafah bahasa merupakan satu teras kepada bermulanya satu falsafah yang menjadi pegangan dan kekuatan masyarakat ketika itu. Falsafah bahasa bermula pada zaman pra-Socrates. golongan pertama yang bergiat dalam bidang pengkajian bahasa ialah orang-orang Yunani. Tamadun Yunani merupakan satu tamadun terawal yang wujud di atas muka bumi ini.nalar dan logis dengan kumpulan anomalis yang berpegang kepada kepercayaan bahawa bahasa tidak nalar sepenuhnya.1. Plato (427 .

muncul pula seorang sarja lain Dioinysius Thrax yang tinggal di Alexandria.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 tatabahasa iaitu kata hubung. beliau menghasilkan buku tatabahasa Yunani iaitu Techne Grammatike. 2. Za'ba juga membahagikan ayat kepada benda (onoma) dan cerita (rhema) Selepas sarjan Yunani Plato. kita akan mendapti definisi yang sama bagi ayat yang digunakan. Tetapi ketika itu bidang bahasa yang menjadi tumpuan adalah aspek lisan. Aristotle merupakan sarjana yang mula-mula mengakui tentangn adanya sistem kala atau tense dalam bahasa Yunani . Logos terbahagi kepada dua iaitu onama dan rhema. iaitu pertuturan. khususnya untuk retorik dan puisi. Gagasan lain yang dikembangkan oleh Aristotle ialah fungsi bahasa sebagai alat.Kajian terhadap sistem fonetik dan membahagikan perkataan 5 . kata sendi. Beliau menganggap bahasa bahasa itu sebagai suatu juzuk dunia . kata adverba. Secara umumnya . Beliau mengajar di Rhodes dan Rom. Beliau memperkembang dan memperdalam pemikiran tentang falsafah bahasa yang diasaskan oleh Plato . kaedah kajian mereka lebih bercorak logik dan bukannya saintifik. ganti nama. kata kerja. Buku ini menjadi buku tatabahasa pegangan untuk bahasa Yunani sehingga ke hari ini. Namun demikian. iaitu logos. tetap dan dapat diperoleh dalam tulisan yang menjadi subjek logika. Beliau menjalankan kajian berdasar kepada bahasa yang betul seperti yang digunakan oleh pemuisi Homer dalam puisinya. kita akan dapati bahawa kajian mengenai bahasa pada zaman era Yunani lebih tertumpu kepada tatabahasa. beliau menggolongkan kata kepada lapan iaitu kata nama. Apabila kita membaca karya Zainal Abidin bin Ahmad (Za'ba) itu Pelita Bahasa Melayu (1947). Salah satu daripada sumbangan kekal ahli falsafah Yunani ini kepada dunia ilmu ialah pemikiran mereka mengenai bahasa. kata partikel dan kata seru. Misalnya Plato mendefinisi ayat sebagai rentetan kata yang membentuk pemikiran lengkap. Dalam buku tatabahasanya. Sepanjang kerjayanya mengajar. kata adjektif. Iskandariah berkembang sebagai pusat kesusasteraan dan linguistik tamadun Yunani.2 Perkembangan Bahasa Zaman Iskandariah Zaman ini bermula pada abad ke-3 tahun masihi.

Namun sumbangan besar yang telah mereka lakukan adalah menyadur teoriteori bahasa sarjana Yunani dan disesuaikan kepada tatabahasa Latin. ganti nama dan kata depan. Tatabahasa yang dikarang oleh Priscian itu masih dianggap baku hingga ke hari ini. Ketika itu. memang dapat dikatakan kaedah yang digunakannya tidak konsisten sebab kadang-kadang beliau membuat deskripsi berdasarkan kriteria formal atau bentuk kata dan kadang-kadang semantik atau makna. Ketika ini. Buku tatabahasa Latin itu lengkap membincangkan pembentukan kata dan ayat. sarjana bahasa Rom tidak menghasilkan banyak karya asli. participal. Daripada segi linguistik moden. Ini dapat dibuktikan melalui karya yang dihasilkan oleh sarjana bahasa Rom iaitu Donatus yang hidup dalam kurun keempat Masihi dan Priscian yang hidup dalam kurun kelima di wilayah Rom Timur iaitu Istanbul.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 kepada adverb.4 Perkembangan Bahasa Zaman Pertengahan Zaman pertengahan juga lebih dikenali sebagai zaman Renaissance. Selain itu para sarjana juga turut memperkenalkan bidang sintaksis iaitu ayat yang mengandungi unit deskriptif yang terdiri daripada turutan-turutan perkataan yang mempunyai makna. menggunakan ilmu bahasa sebagai satu 6 . 2. Para pengkaji zaman ini.Namun tatabahasa yang beliau hasilkan masih dijadikan asas tatabahasa latin hingga ke hari ini. Ketika itu mereka mengambil alih ilmu bahasa Yunani untuk dibuat kajian dalam bahasa latin. Tajuk buku tatabahasa itu ialah Institutiones Grammatikae dan tebalnya adalah 1000 halaman dan mengandungi 18 jilid. Tetapi bidang kajian mereka lebih bercorak secara logik kepada bukannya saintifik. Umumnya kajian pada zaman Yunani adalah berkisar tentang tatabahasa. Mereka juga kurang menyumbang kepada perkembangan bahasa. 2.3 Perkembangan Bahasa Zaman Rom Sejarah perkembangan linguistik di zaman Rom adalah ekoran runtuhnya bidang bahasa pada zaman tamadun Yunani. Mereka menyusun tatabahasa Latin berdasarkan tatabahasa Yunani. para bahasa mula meneroka bahasa termasuk tatabahasa vernakular.

kelainan logika dalam bahasa dan hubungan antara bahasa mula berkembang. Ini memerlukan pengetahuan rapi dalam bahasa tempatan. Falsafah digunakan dalam mengkaji bahasa.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 eleman untuk mengukur kualiti sesuatu bahasa. Oleh itu. Daripada agama Kristian. pengalaman ini timbullah menganalisis bahasa-bahasa bagi memenuhi keperluan mengembangkan 7 . Salah satu konsep falsafah yang digunakan bagi menentukan ayat ialah dengan membincangkan kesempurnaan sesuatu ayat yang dihasilkan. budaya dan diplomasi. Selain itu. Mereka juga dapat mengesan hubungan satu bahasa dengan bahasa lain terutama bahasa Inggeris. Ini lebih dikenali sebagai koligasi atau saling berdampingan pada masa ini. Kata-kata daripada golongan yang berlainan disatukan menjadi ayat. Pada hemat mereka. Usaha ini juga menjadi bukti pengaruh agama Kristian terhadap kaedah perkembangan linguistik. Bahasa Latin pada masa itu dianggap sebagai bahasa ilmu pengetahuan . Buku tatabahasa yang ditulis berdasarkan tatabahasa Priscian menjadi bahan penting bagi mempelajari bahasa Latin itu. Kajian tatabahasa pada masa itu menggabungkan sintaksis dan logik. Mereka berpendirian. hasil tulisan itu adalah baik sekiranya bahasa dan hasil tulisan itu tepat dan kurang kesalahan tatabahasa. Kesusasteraan adalah bentuk bahasa pada era ini. kedudukan bahasa Latin dan pengetahuan mengenai bahasa Latin amatlah istimewa di Eropah dalam Zaman Pertengahan. Golongan zaman pertengahan ini terang-terang menolak bahasa luar atau bahasa pinjaman. Dalam Zaman Pertengahan kitab Injil diterjemahkan ke dalam beberapa buah bahasa tempatan. Seperkara yang perlu kita ingat bahawa pada zaman ini teori sebab musabab. sebarang kesimpulan mengenai tatabahasa hendaklah berdasarkan logik yakni rumus tatabahasa mestilah lojikal. Hasil ini adalah satu bahan bertulis untuk kajian linguistik. Pendek kata bahasa Latin adalah bahasa bagi mendapat pekerjaan. sesebuah ayat yang dihasilkan hendaklah terdiri daripada kata nama dan kata kerja.

Iskandariah dan Kordova. Sebenarnya tradisi orang Arab dalam bidang pengajian bahasa sudah bermula iaitu sejak timbulnya pusat pengajian dan pembelajaran tinggi di empayar Islam di Madinah. usaha mengkaji bahasa di Eropah tidak berlaku lagi. Damsyik . Kebanyakan ahli fikir yang lahir pada zaman ini ialah sarjana Islam yang sentiasa mendapat sokongan daripada pemimpin mereka.19. sehinggalah timbul zaman perbandingan bahasa pada abad ke . Ketika Eropah mengalami zaman gelap. Sebuah ayat dikatakan terdiri dari dua unsur isitu amnah dan khabar. Beliau adalah ahli leksikografi yang menumpukan tenaga dan pemikiran dalam mengkaji fonetik dan kata. sama seperti benda dan cerita yang digunakan oleh Za'ba.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 2. tradisi kesarjanaan bahasa berkembang pesat di Baghdad sebagai sebuah pusat ilmu di dunia. Dalam pengajiannya .M 718 -786) menjadi terkemuka dalam ilmu linguistik. Tatabahasa bahasa Arab disusun lengkap mencakupi bidang pembentukan kata dan ayat.5 Perkembangan Bahasa Zaman Arab Setelah zaman kesarjanaan Yunani dan Rom berakhir. Ahli bahasa Arab juga menghasilkan kamus. Kajian serta mereka tertumpu kamus kepada lengkap sumber untuk Al-Quran dan hasilnya rujukan.18 dan ke . beliau mendeskripsi bunyi-bunyi bahasa Arab dengan memilih bunyi-bunyi konsonan sahaja dan bunyi-bunyi vokal diberi fungsi sebagai bunyi yang memberikan perhatian yang mendalam dan meluas konsonan tersebut. Ini memerlukan deskripsi sistem bunyi dan tatabahasa yang lengkap dan juga perlu ada pengajian filologi dan leksikografi yang sempurna bagi membantu mengajar Quran itu secara khusus dan bahasa Arab secara am. Penulisan Quran yang begitu rapi dan tidak berubah-ubah sebutannya sejak 1400 tahun yang lalu dan membuktikan yang deskripsi bunyi dan lambangnya dibuat dengan rapi. perkembangan ilmu fonetik semakin pesat dan hampir menjadi sempurna terciptanya dijadikan bahan Perkembangan empayar Islam memperkembangkan ajaran Quran dalam bahasa Arab. Seorang sarjana bahasa Arab bernama Al-Khalil (T. Kamus yang disusun 8 terhadap .

Beliau mengatakansifat bunyi gelungan seperti f. Beliau dijangka hidup di antara kurun ke-5 hingga ke kurun ke -7 sebelum masihi. Karya beliau mendapat pengiktirafan sarjan linguistik moden kerana menghasilkan sebuah tatabahasa bahasa Sanskrit yang mengandungi banyak unsur pemikiran yang hanya dicetuskan oleh ahli linguistik moden di Eropah. Kajian mereka lebih baik daripada Yunani dari aspek fonetik.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 pada zaman kecemerlangan sarjana Islam ini sekarang. Bahan kajian juga turut berubah daripada tradisi bahasa Inggeris kepada kitab Rig-Veda. Hasil kajian pendeta-pendeta India terhadap tatabahasa bahasa Sanskrit wajar disanjung. Ada 400 buah huraian demikian mencakupi tiga bidang linguistik iaitu bunyi. Seorang daripada pendeta-pendeta itu ialah Panini.6 Perkembangan Bahasa Zaman India masih digunakan hingga Sejarah perkembangan linguistik pada zaman India . Beliau menulis buku tatabahasa Sanskrit bertajuk Astadhyayi (Delapan Kuliah). Dalam deskripsinya. morfologi dan sintaksis. r. Anehnya ada konsep-konsep linguistik beliau yang sudah maju seperti yang ada pada abad ke-20 ini. 2. tatabahasa dan makna. Di dalam karyanya beliau menyebut tentang karya lain yang sudah ada pada masa itu. Panini membuat dekripsi sebutan bahasa Sanskrit dalam dua bahagian iaitu sebutan bahasa Sanskrit bagi ayat suci dan sebutan bahasa Sanskrit umum.Panini juga menyentuh tentang bunyi vokal panjang dan vokal pendek termasuk ke dalam golongan yang sama dan tidak dibezakan. l adalah sama seperti konsonan tetapi fungsinya sama seperti vokal. bahasa Sanskrit digunakan dengan meluas dan memberikan kesan besar kepada ilmu linguistik. Oleh 9 . Bunyi gelungan pun dibincangakan kerana bunyi ini dianggap mendatangkan masalah. Ini dilakukan sekadar membezakan kualiti bunyi vokal tersebut dan bukan bagi membezakannya sebagai dua fonem yang berasingan.

Ada satu lagi perkara detel yang didekripsikan beliau. Tahukah anda bahawa sumbangan terpenting ahli-ahli bahasa zaman ini ialah kejayaan mereka membawa pembaharuan dalam ilmu bahasa dan mula mengkaji bahasa secara saintifik. berimbuhan dan bahasa berfleksi. Para pengkaji turut mengeluarkan satu teori baharu iaitu bahasa adalah baka dan satu fenomena. iaitu antropologi dan sosiologi. 2. dalam deskripsinya bunyi-bunyi ini digabungkan dengan vokal a menjadi fa.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 sebab itu. 10 . zaman ini dikatakan sebagai permulaan kepada linguistik moden. Contohnya unsur jeda (+) dalam perkataan kris + na.G . wujudnya rumpunrumpun bahasa daripada semua bahasa di dunia. Ahli bahasa zaman ini turut mengasingkan bahasa-bahasa di dunia kepada tiga kelompok. Bidang bahasa mula berkembang dengan wujudnya bidang baharu. Beliau mengatakan bahawa semua + dididapati wujud sebelum bunyi sengau. Tahukah anda bahawa kesan daripada kajian ini. Mereka turut mengkaji pertalian dan hubungan antara satu bahasa dengan bahasa yang lain.L Sejarah perkembangan linguistik zaman moden sekitar abad ke .D . Pendekatan kajian bahasa berdasarkan bukti nyata. iaitu sekitar abad ke -19. Hal ini dapat dibuktikan melalui kajian. iaitu bahasa berisolasi. Kajian pada era ini lebih sistematik dan menekankan kepada sinkronis dan diakronis. Mereka mendapati bahawa hubungan bahasa bukan melalui peminjaman atau kebetulan tetapi wujud daripada satu rumpun yang sama. Ini menunjukkan bahawa kajian beliau dibuat berdasarkan permerhatian. hampir semua bahasa memiliki perkataan yang hampir sama dan maksud perkataan juga hampir sama.7 Zaman Linguistik Bandingan dan Linguistik Moden Untuk pengetahuan anda.ra dan la.20 lebih cenderung kepada linguistic deskriptif atau linguistik huraian. Hukum baharu mula wujud yang dikenali sebagai hukum R .L dan R . Tamadun ini turut mengiktiraf bahawa bahasa berasal daripada satu bahasa yang sama.

Pada zaman ini.Boas dalam bukunya Handbook of the American Languages (1971). Justeru. Parole terdiri daripada ciri-ciri bahasa yang terdapat dalam pertuturan beberapa penutur loghat yang sama. Buku itu memberikan kaedah-kaedah secara sistematis bagaimana deskripsi bahasa. Pertama tulisannya antara 1878 . Langue pula terdiri daripada ciri-ciri parole yang umum dalam sekelompok parole daripada bahasa yang sama.Eropah. De Saussure juga menyatakan bahawa bahasa mempunyai bahan dan bentuk . Begitu jugalah apabila kita mengkaji fonetik secara tidak langsung kita mengkaji pola-pola pembentukan perkataan . Pada mulanya beliau sama dengan ahli bahasa yang sezaman dengannya tetapi selepas itu beliau telah mendapat ilham baharu dan memulakan kajian linguistik deskriptif struktur.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 Pengaruh besar yang membentuk linguistik moden datang daripada Ferdinand de Saussure. Beliau membezakan kajian linguistik secara sinkronik dan dikronik. 11 . Sikronik adalah bermaksud kajian mengenai sesuatu item dalam bahasa manakala maksud dikronik pula adalah berkenaan kajian sistem bahasa. Pengaruh beliau dapat dilihat dalam dua hal.1924 yang dikarang dalam bentuk memoir dalam bahasa proto Indo. Beliau menerangkan bahawa bahasa-bahasa ini sebenarnya berbeza-beza dan tidak serupa. Bunyi-bunyi yang dituturkan itu adalah bahan bunyi manakala bentuk adalah pola-pola perhubungan yang abstrak ditentukan oleh sesuatu bahasa itu ke atas bahannya. Begitu jugalah pola-pola ayat tatabahasa adalah bentuk-bentuk dalam bahasa. L. beliau menimbulkan perbezaan antara langue dan parole. dekripsi yang berlainan hendaklah dilakukan dan tidak semata-mata menggunakan sistem tatabahasa bahasa Eropah. Seterusnya perkembangan linguistik di Amerika Syarikat banyak dipengaruhi oleh kajian yang dijalankan pada zaman yang lebih awal . misalnya oleh F. Dalam bahasa Melayu istilah langue sama ertinya dengan bahasa manakala istilah parole sama dengan loghat. Keduanya. Bloomfield juga banyak menurut langkah De Saussure. Beliau hidup pada akhir abad ke -19 dan awal abad ke-20.

jelaslah kepada kita bahawa adalah menjadi tanggungjawab ahli-ahli linguistik atau masyarakat yang begitu peka dan cenderung dalam ilmu linguistik untuk mengkaji dan memperkembangkan bahasa dengan cara dan kefahaman sendiri. Pada hakikatnya. bunyi. Pada tahun 1950-an . Berkaitan dengan ini kita menganggap bahawa ada beberapa proses operasi dalam membentuk ayat -ayat tersebut dengan menggunakan rumus-rumus tertentu. Sapir dab L.kita perlu memahami beberapa konsep am. Rumusannya . Keseluruhannya semuanya adalah menjurus ke arah fonetik dan fonologi yang merangkumi sebutan. satu perkembangan baru yang dibawa oleh Noam Chomsky telah muncul.bahasa diertikan sebagai mengandungi ayat-ayat yang diterbitkan. Ketika ini tatabahasa transformasi generatif telah diperkenalkan. Beliau menulis bukunya yang pertama iaitu Language (1881) . pola ayat . Bloomfield. Buku Sapir adalah lebih mementingkan pendekatan kajian daripada segi antropologi dan melihat bahasa dan fungsinya daripada segi sesuatu masyarakat yang menggunakannya. Kita perlu tahu apa yang dimaksudkan dengan ayat gramatis dan ayat bukan gramatis dalam bahasa kita menurut ukuran seorang penutur bahasa ibunda. Ini kerana. Ayat-ayat ini dibentuk daripada unsur-unsur yang terhad bilangannya. iaitu E. Bloomfield pula adalah sarjana yang bertanggungjawab mengangkat linguistik menjadi suatu bidang kajian yang tersendiri. ayat dapat dipanjangkan seberapa yang mungkin.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 Ada dua orang tokoh yang paling terkenal di Amerika selepas Boas. Boas. 12 . Buku ini adalah bersifat umum dan ini berbeza daripada buku Lnaguage (1993) yang ditulis oleh Bloomfield. Dalam tatabahasa transformasi generatif ini. semantik. Sapir mendapat pengetahuan asas dalam bidang Filologi di Jerman tetapi masih dipengaruhi oleh F. sintaksis dan sebagainya. Bukunya adalah bertajuk Syntactic Stuructures. Rumus-rumus tersebut menggunakan jumlah unsur tadi yang terhad pula banyaknya. Bloomfield memperlihatkan dengan jelas konsep sains dalam kajiannya iaitu sesuatu kenyataan yang menunjukkan bahawa semua bahan kajian hendaklah dapat diperhatikan dan dapat dianalisis dan ditentukan secara empiris.

Kesimpulan kajian beliau mendapati bahawa struktur bahasa merupakan unsur yang menentukan struktur pemikiran manusia.20. Buku beliau bertajuk Language berbeza dengan Bloomfield kerana menggunakan pendekatan antropologi yang melihat bahasa dari segi fungsinya dalam masyarakat. tetapi juga meliputi beberapa bidang iaitu sastera. Menurut beliau. Dua idea tersebut ialah teori linguistik penentuan atau determinism dan relatif atau relativism.Whorf menekankan beberapa hubungan yang mempunyai peri penting dalam aliran linguistik iaitu bahasa.1 Sumbangan tokoh-tokoh Linguistik Sumbangan Edward Sapir Edward Sapir ( 1884 .1939) seorang sarjana linguistik struktural dan antropologi dari Amerika pada awal abad ke . Beliau mengkaji hubungan bahasa dengan pemikiran manusia dari aspek psikologi. Teori linguistik penentuan ialah teori yang menyatakan bahasa yang digunakan oleh manusia akan menentukan kaedah untuk menginterpretasikan dunia sekeliling sesebuah masyarakat. Linguistik Sapir tidak terhenti pada pengkajian struktur bahasa.0 3. Edward Sapir juga memperkenalkan Hipotesis Sapir -. pemikiran dan budaya. tetapi melalui kajian yang mendalam menerusi penulisan yang berkaitan dengan linguistik dan akhirnya mereka menemui dua idea yang menjadi tunjang kepada aliran mereka. agama. makna pada setiap ujaran. Manakala teori linguistik relatif merupakan teori yang lebih lemah menyatakan bahasa 13 . Hipotesis Sapir . Beliau berpendapat psikologi mendasari pengkajian bahasa dalam sains. hasil gabungan pemikiran dengan anak murid beliau. Benjamin Lee Whorf.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 3. budaya dan metodologi. iaitu bersifat arbitrati untuk menyampaikan perasaan dan fikiran. Selain itu. Kedua-dua ahli linguistik ini setuju bahawa budaya yang banyak menentukan bahasa. Sapir dan Whort tidak menulis hipotesis tersebut secara formal beserta formula-formula empirik.Whorf.Sapir juga menekankan fonem sebagai satuan psikologi kerana bahasa dapat melahirkan perkataan-perkataan yang terkandung lambang . bahasa ialah sistem manusiawi yang instingtif.

BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 mempunyai sedikit kesan dalam mempengaruhi pemikiran manusia terhadap realiti dunia dan serta kehidupan sesebuah masyarakat. yang individu itu. iaitu bahasa merupakan lambang jiwa. ayat-ayat itu tersusun di dalam otak dan dikeluarkan apabila adanya . Mengupas bahasa.2 Sumbangan Leonard Bloomfield Bloomfield ( 1887 . maka bahasa pun dapat dilahirkan mengeluarkan segala unit bahasa. sekiranya tingkah laku manusia sebagai gerak balas atau respons terhadap rangsangan itu. Beliau adalah ahli bahasa yang diberi nama American Structuralism. Beliau memperlihatkan konsep saintifik dalam kajiannya iaitu suatu kenyataan yang menunjukkan bahawa semua bahan kajian hendaklah dapat diperhatikan dan dianalisis secara empirikal. bahasa akan sentiasa berubah. Teori yang dikemukan ini merangkumi pola dan pembinaan sesuatu ayat. Dengan kata lain. Rumusan hasil pemikiran beliau tiada bahasa yang sempurna. diujarkan. sesuatu tabiat manusia dan menjadi sifat sesuatu bangsa yang menjadi alat perhubungan antara satu sama lain. Buku beliau yang popular ialah Language(1933). terhadap turut makna daripada seseorang Sapir mengemukakan teori struktural yang menyentuh aspek struktur bahasa. Beliau juga beranggapan bahawa bahasa ialah satu tingkah laku manusia. Setiap bahasa mempunyai keistimewaan yang tersendiri.1949) merupakan ahli linguistik yang mempelopori teori behaviourisme yang berkait rapat dengan fahaman ahli psikologi dalam menghuraikan bahasa. 3. Sapir berpendapat bahasa bersifat distingtif iaitu membezakan Perbezaan persekitaran makna ini daripada lahir individu perkataan-perkataan interpretasi Selain tersebut. Beliau beranggapan bahawa bahasa sebagai pangkalan data ucapan yang boleh rangsangan. Konsep yang dibawa oleh beliau telah dijadikan sebagai 14 berpunca sebab adanya rangsangan atau stimulus.iaitu suatu proses kejiwaan yang berulang-ulang untuk membentuk gagasan atau pemikiran melalui bunyi yang berartikulasi. Rumusan beliau. Bahasa juga dikatakan sebagai satu aktiviti rohani.

lidah dan bibir(r). Dalam menganalisis bahasa. Beliau mendefinisikan makna sebagai satu keadaan atau situasi yang ada di dalam tubuh badan manusia (penutur). Pada pandangan Bloomfield berasaskan teori Behaviorisme yang beranggapan bahawa tingkah laku manusia dapat ditanggap oleh indera.' r -s' pula bermaksud berlakunya proses pengubahsuaian data dan ' r' bermaksud pendengar memberi tindakbalas. Keadaan ini disesuaikan dengan sebuah cerita tentang Jack (lelaki) dan Jill (perempuan). Bloomfield berpendapat bahasa ialah satu tingkah laku manusia yang sama dengan tingkah laku yang lain.bukan menghurai seluruh bahasa. s r s r 's' mewakili seseorang bercakap.Yang terpenting dalam teori Bloomfield ialah percubaannya untuk mengembangkan 15 . Tujuannya adalah untuk menghuraikan suatu contoh sampel sesuatu bahasa. Jill yang berasa lapar tiba-tiba ternampak sebiji epal(s). Beliau menyatakan bahawa apa pun yang dilafazkan pasti mempunyai struktur. Bahasa menurut tafsiran Bloomfield adalah sejumlah isyara atau tanda yang berupa unsur vokal(fitur bunyi) yang disebut bentuk linguistik.teori struktur diasaskan pada data(korpus) yang dapat diuji. Jill lalu membuat bising dengan menggunakan tenggorok(larynx). Ini kerana ucapan yang dilahirkan tidak mungkin dapat dikaji. Cth: jika menyebut rumah. Jack mendengar bunyi yang dihasilkan oleh Jill(s) lalu memetik epal yang diminta oleh Jill(r).BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 aliran struktural dan perkara yang sering ditekankan ialah bagaimana kebolehan berbahasa dalam bahasa sasaran dapat diperoleh dengan segera dan berkesan. Menurut Bloomfield makna merupakan perkara yang kurang penting dalam pengkajian bahasa. maka strukturnya ialah [rumah] bukan [hamur] atau [maruh]. Setiap rangsangan (stimulus) akan mewujudkan tindak balas (respons).

Saussure memang sudah tertarik dalam bidang bahasa. Analisis beginilah yang biasa disebut Analisis Konstituen Terdekat. ‘antarabangsa’.bentuk bebas. Beliau membezakan 3 jenis bentuk: bentuk terikat. Pada tahun 1870.bentuk kompleks. Sebaliknya. Contoh bentuk bebas: ‘meja’. ‘kata’ bererti bentuk bebas yang minimum yang terdiri daripada hanya satu bentuk bebas dan kadang-kadang dapat digabungkan dengan bentuk-bentuk terikat. Paris. Bentuk kompleks dapat difahami daripada kata seperti ‘olahraga’. Ia lebih bergantung pada situasi sesuatu ayat yang dibentuk dan makna pula sukar ditentukan. ‘frasa’ bererti unit yang terdiri daripada dua atau lebih daripada dua bentuk bebas. Linguistik struktur memberikan penjelasan tentang setiap linguistik menurut struktur dan fungsi bentuk itu dalam korpus. dan sebagainya. Misalnya ‘fonem’ diberi makna sebagai satu fitur yang distingtif dan terkecil dalam leksikon. ‘-----I’ dan sebagainya.3 Sumbangan Ferdinand de Saussure Ferdinand de Saussure lahir di Geneva pada tanggal 26 November 1857 dari keluarga Protestan Perancis (Huguenot) . c.‘morfem’ bererti kesatuan terkecil yang mempunyai erti dalam bentuk leksikon. Dua tahun kemudian (1872). (ter+lukis) ‘ayat’ pula diertikan sebagai ungkapan yang maksimum. Kesimpulannya Bloomfield cuba menganalisis bahasa dengan melibatkan bahagian-bahagian dan hubungan antara satu bahagian dengan bahagian lain. a. b. (fonem sebagai akar bunyi).BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 kaedah-kaedah menghuraikan bentuk linguistik secara eksplisit. beliau belajar di Institut Martine. Sejak kecil. 3. Saussure telah menulis “Essai langues” yang untuk ahli hatinya (yang sur les persembahkan linguistik pujaan menolong dia 16 . dan sebagainya. ‘ibu bapa’.bunyi dapat ditentukan dan dapat dipecah-pecahkan kepada bahagian-bahagian tertentu. Contoh bentuk terikat: ‘ke-----’. ‘teksi’. ‘aku’.

buku ini sangat mempengaruhi teori linguistiknya di kemudian hari. ia yang dialami oleh sesuatu bahasa tersebut. beliau telah membaca karya ahli linguistik Amerika. De Saussure merupakan orang pertama yang mengemukakan konsep'langue' berangkat ke Paris. Linguistik diakronis mengkaji bahasa dari segi sejarah yang dilalui oleh bahasa serta perubahan-perubahan 17 . Pada 1876-1878 tanpa membuang masa beliau telah mempelajari bahasa di Leipzig dan pada tahun 1878-1879 di Berlin. Ferdinand de Saussure ( 1877 . Pada tahun 1878. Pada tahun 1874 beliau belajar fizik dan kimia di Universiti Geneva. yakni Pictet.. Linguistik sinkronis mengkaji bahasa pada suatu masa tertentu. Paris). Rupa-rupanya. Ketokohan beliau sebagai ' Bapa Ilmu Linguistik Moden' telah terbukti melalui penemuan-penemuan konsep dan pendekatan baharu dalam bidang bahasa secara moden. Ketika masih mahasiswa.1913) ialah orang pertama mengasaskan ilmu linguistik moden. Pada tahun 1880 beliau mendapat gelaran doktor (dengan prestasi gemilang: summa cum laude) dari universitas Leipzig dengan disertasi: De l’emploi du génetif absolu en sanscrit (Kasus Genetivus Dalam Bahasa Sansekerta) dan pada tahun yang sama. Saussure begitu berminat mempelajari bahasa. Saussure menulis buku tentang Mémoire sur le systéme primitif des voyelles dans les langues indo-européennes (Catatan Tentang Sistem Vokal Purba Dalam Bahasa-bahasa Indo-Eropa).BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 untuk masuk ke Institut Martine. William Dwight Whitney yang membahaskan tentang The Life and Growth of Language: and outline of Linguistic Science (1875). Beliau juga turut belajar dengan tokoh besar linguistik Brugmann dan Hübschmann. Dalam sejarah ilmu linguistik moden. beliau mula belajar bahasa sanskrit di Berlin. Lapan belas bulan kemudian. beliau merupakan orang pertama yang mengemukakan dan menekankan peri pentingnya kajian bahasa dilakukan dari sudut yang berbeza-beza iaitu secara sinkronis dan diakronis.

Dalam kerjayanya di Universiti Sains Malaysia. dan Profesor Bahasa Melayu di Universiti Pendidikan Sultan Idris (2001-2010). (1969) dalam jurusan Linguistik Bahasa Melayu daripada Universiti Malaya dan Ph.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 dan 'parole'. Beliau memulakan kerjaya akademiknya sebagai Tutor di Universiti Malaya (1967-1969). 3.A. (1967) dan M. Selepas mendapat ijazah Ph. (1979).D. beliau dilantik menjadi pensyarah pada tahun 1972.A.D. Scotland. Berkeley. (1972) dalam bidang Linguistik Am daripada University of Edinburgh. Beliau adalah seorang bekas ahli akademik terkemuka dalam bidang linguistik bahasa Melayu di Malaysia. Bhd. British Commonweallth Scholarship (1969-72). Ketokohan beliau adalah hasil penelitiannya sehingga menerbitkan buku bertajuk Couse de Linguistique Generale pada tahun 1915. Karya agung beliau ini adalah hasil daripada usaha pelajar-pelajarnya yang telah mengumpul dan menyusun semula bahan-bahan kuliah sehingga terhasilnya buku tersebut yang kemudian diterjemahkan ke dalam bahasa Inggeris pada tahun 1959. di Universiti Malaya (1964-67). FulbrightHays Fellowship di California. dan dinaikkan pangkat menjadi profesor pada tahun 1980. Perunding Regional Language Pensyarah Terjemahan di Centre (RELC) University of 18 .4 Sumbangan Profesor Emeritus Abdullah Hassan Profesor Emeritus Abdullah Hassan adalah penasihat PTS Publications Sdn. Beliau memperolehi Ijazah B. Selepas itu beliau dilantik menjadi profesor di Jabatan Komunikasi di Universiti Islam Antarabangsa Malaysia (1997-2001). langue bermaksud loghat atau dialek dan parole bermaksud ciriciri bahasa yang dituturkan atau diucapkan oleh individu dalam masyarakat. Beliau pernah memegang Biasiswa Pelajaran Malaysia. beliau menjadi tenaga pengajar di Universiti Sains Malaysia pada tahun 1972 dan bersara pada tahun 1997.

Beliau baharu sahaja dilantik menjadi Ahli Lembaga Pengarah Perbadanan Kota Bharu. (1987-89). Beliau mendapat pendidikan di Sek. Beliau juga menterjemahkan 10 buah buku dan menulis 182 buah artikel. Ilmu Mengarang Melayu dan Daftar Ejaan Melayu Jawi atau Rumi yang menjadi rujukan dalam penggunaan tatabahasa Bahasa Melayu. Paul Institution. pengajaran bahasa Melayu. Jerman (2004). perhatian dan minat beliau telah mendorong Za'ba dalam perjuangan memartabatkan bahasa Melayu dengan 19 . Melayu Linggi (1907). Amerika Syarikat. gigih melahirkan pendapat melalui tulisan dan. Gelaran pendeta dikurniakan ketika berlangsungnya Kongres Bahasa Melayu dan Persuratan Melayu Ketiga di Johor Bahru pada tahun 1956. Kemudian ke St. Negeri Sembilan. yang terpenting. Beliau digelar pemikir ulung yang lahir daripada anak kampung yang berpendidikan agama. 3. Seremban sehingga lulus Senior Cambridge. di Ohio University. Universiti Frankfurt. Namun demikian.5 Sumbangan Za'ba terhadap perkembangan bahasa Nama penuhnya Tan Sri Dr. dan perancangan bahasa Melayu. berpendidikan tinggi. tatabahasa Melayu. kesusasteraan dan kebudayaan Melayu. berperibadi mulia. terus melakukan kerja tulis-menulis walaupun ditekan oleh penjajah Inggeris. agama serta etika dan ekonomi orang Melayu. istiqamah menimba ilmu sepanjang hayat. dan Profesor Kunjungan di Jabatan Kajian Asia Timur. Pernah bekerja sebagai guru dan pensyarah. Batu Kikir. Za'ba juga seorang yang kuat menulis berbagai-bagai tajuk iaitu bahasa. Beliau menghasilkan 20 buah buku tentang linguistik bahasa Melayu. Atas kesarjanaannya beliau dianugerahkan gelaran Profesor Emeritus oleh Universiti Sains Malaysia pada tahun 2006.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 Singapura (1980). Di antara karya yang telah dihasilkan oleh Za‘ba ialah Pelita Bahasa Melayu. Jempol. Pemegang Kerusi Tun Razak Keempat. Zainal Abidin Bin Ahmad atau lebih dikenali sebagai Za'ba telah dilahirkan pada 16 September 1895 di Kampung Kerdas.

Awang. huruf ialah lambang bunyi dan ada “hubungan antara fikiran dengan mekanisme bahasa”. Asmah Haji Omar menunjukkan analisis ejaan Za‘ba itu berasaskan ilmu fonologi. Antara istilah itu termasuklah huruf saksi (vokal). Awang Haji Sariyan bertumpu pada usaha Za‘ba dalam bidang bahasa. iaitu kewujudan bunyi mendahului tulisan. Za'ba merupakan tokoh intelektual ulung Melayu dalam pembinaan kemajuan pemikiran bangsa dan pembangunan dan pencetus kesedaran politik negara. kira-kira satu dekad lebih awal daripada tokoh linguistik Amerika. Awang juga menyatakan. Makalah itu termuat dalam buku Bahasa. Beliau menyatakan bahawa “Za‘balah yang meletakkan asas sistem bahasa Melayu dalam ejaan. Profesor Emeritus Dato' Dr. Kesusasteraan dan Kebudayaan Melayu (Esei-esei Penghormatan kepada Pendeta Za‘ba)terbitan Kementerian Kebudayaan. Perbuatan 20 . sifat. Belia dan Sukan. Butiran hujah Profesor Emeritus Dato' Dr. Dalam pembicaraan Dr. nama neka dan nama khas. tahun 1976. bunyi kasar dan bunyi halus yang merupakan jenis vokal. di bawah nama ada nama betul dan ganti nama. Dr. huruf benar (konsonan). Di bawah setiap subgolongan itu ada pula pecahan seperti nama. am. iaitu nama. iaitu Leornard Bloomfield yang baru muncul pada awal tahun 1930-an dengan linguistik strukturalnya. perbuatan. Menurut Dr. Golongan utama itu dipecahkan kepada subgolongan.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 meperluas dan mengekalkan darjat bahasa Melayu di mata masyarakat. Za‘ba meletakkan asas golongan kata dan golongan ayat bahasa Melayu. tatabahasa Melayu mahu pun retorik.” Selain itu Za‘ba ialah perintis analisis sistem ejaan bahasa Melayu. bunyi berkait rapat(diftong) dan bunyi berkait renggang (vokal rangkap). Dari segi tatabahasa. Beliau menggolongkan kata kepada lima golongan yang utama. analisis ejaan itu berasaskan fonetik kerana Za‘ba menggunakan istilah yang sesuai dengan fonetik. Contohnya. sendi dan seruan. Asmah itu terdapat dalam makalah yang bertajuk “Za‘ba dalam Linguistik: Satu Tinjauan mengenai Aspek Bahasa yang Diutarakannya”. Za‘balah yang menandai babak awal perkembangan ilmu bahasa atau linguistik Melayu baharu sejak tahun 1920-an.

Za‘ba juga memperkatakan ragam ayat dengan istilah ayat bangun membuat bagi ayat aktif dan ayat bangun kena buat bagi ayat pasif. Menurut Hashim Awang. Istilah kita kini bagi sifat nama ialah adjektif dan sifat kata ialah adverba.” Dari segi retorik. Za‘ba juga telah membahagikan kata sifat kepada sifat nama dan sifat kata.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 dipecahkan kepada perbuatan melampau dan perbuatan tidak melampau. ayat perintah. Dr. ayat tanya. Haji Awang Sariyan mengatakan. Za‘ba menyatakan ada perbuatan dapat menduduki fungsi nama. Jenis ayat pula terbahagi kepada ayat penyata.” Za‘ba menggolongkan ayat bahasa Melayu kepada ayat selapis. Haji Awang Sariyan menyatakan. Selain itu. ketetapan yang dibuat Za‘ba itu menjadi pegangan pendidik dan pelajar serta masyarakat umum dalam penggunaan bahasa Melayu rasmi terutama dalam bidang pentadbiran. Dr. ayat berkait. dan ayat seruan. ayat berlapis. “Kajian menunjukkan bahawa rumus-rumus ayat pasif bahasa Melayu rasmi yang ditemukan oleh sarjana-sarjana linguistik moden tidak ada perbezaannya sama sekali dengan yang telah dikemukakan oleh Za‘ba lebih setengah abad yang silam. Za‘ba meletakkan asas penggunaan kata sendi yang tepat. Bagi kata sendi. Hashim Awang mengangkat Za‘ba sebagai tokoh dan pelopor retorik Melayu. buku Ilmu Mengarang Melayu karangan Za‘ba yang terbit 21 . Dr. Haji Awang Sariyan menegaskan. Selain itu. Perbuatan itu dinamakan perbuatan nama dan nama perbuatan. Istilah kita kini bagi perbuatan melampau ialah kata kerja transitif dan perbuatan tidak melampau ialah kata kerja tidak transitif. “Hingga kini. ayat bercampur.

0 Refleksi kesan hasil pemikiran dan sumbangan tokoh-tokoh linguistik Bahasa Melayu telah menjadi alat bahasa pengajaran dan pembelajaran sepenuhnya di dalam sistem pendidikan negara." Menurut Za'ba bahasa adalah "alat mengeluarkan fikiran. fonologi. Perkembangan dalam pengajaran dan pembelajaran bahasa tidak begitu banyak berubah semenjak Zaman Yunani sehinggalah kurun ke . Penutur bahasa ibu itu sekali pun tidak boleh memandu pelajar melainkan dia dapat mengasing-asingkan dan menunjukkan pelbagai unsur dalam bahasa tersebut. morfologi. 3. ilmu linguistik banyak memberi manfaat dalam pengajaran bahasa. Penggunaan linguistik dalam pengajaran dikenali sebagai linguistik gunaan dan ini termasuklah kajian fonetik. Dia mestilah mengetahui deskripsi bahasa tersebut. Pendapat Hashim Awang itu terdapat dalam kertas kerjanya “Retorika Melayu dari Tanggapan Za‘ba” untuk Kongres Bahasa Melayu Sedunia pada bulan Ogos 1995. Robert Lado (1980: 12) menegaskan: "Kalau hendak menjadi guru bahasa. Pengajaran bahasa seiring dengan pertumbuhan bahasa. Dia harus mengetahui faktafakta linguistik mengenai bahasa ibu pelajar supaya dia mengetahui masalah mereka dalam mempelajari bahasa matlamat mereka. maka kebolehan bercakap dalam bahasa itu sahaja tidak mencukupi. iaitu Modern Rhetoric yang terbit enam tahun sesudah buku Za‘ba itu. Ahli linguistik tidak menentukan kegunaan linguistik dalam bidang pengajaran tetapi para pendidik perlu tahu kegunaan linguistik dalam bidang pengajaran. linguistik dan pengajaran bahasa berhubung rapat antara satu sama lain. Keadaan ini berterusan apabila Bahasa Melayu dijadikan sebagai mata pelajaran teras dalam peperiksaan Penilaian Menengah Rendah (PMR) dan Sijil Pelajaran Malaysia (SPM) ." Sehubungan itu. Dalam bidang pengajaran bahasa seorang guru perlu tahu linguistik.sintaksis dan 22 .BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 pada tahun 1934 mendahului buku tokoh retorik Inggeris Cleanth Brooks dan Robert Penn Warren. Justeru.20 ini.

Yang paling benyak disentuh ialah aspek morfologi dan sintaksis. Walaupun di institusi pengajian tinggi awam atau swasta. Ini akan mengakibatkan pembelajaran lebih berkesan. Ilmu linguistik telah lama dalam sistem pendidikan di negara. sintaksis dan semantik. Manakala linguistik juga dikemukakan dalam bahasa Inggeris sebagai 'Linguistics'. melalui lisan dan penulisan. unsur-unsur yang terdiri dalam pengajaran dan pembelajaran akan dapat meningkatkan pengetahun dan mengesan dengan lebih terperinci serta dapat menyampaikan ilmu dengan berkesan. Sumbangan bidang linguistik dalam negara memang tidak dapat dinafikan. Ini membolehkan pelajar belajar dengan mudah dan cepat. Ia bermaksud bahasa. Bidang linguistik merupakan kemahiran asas berkomunikasi. Guru yang dapat menguasai ilmu linguistik dari aspek fonologi. Menurut Kamus Dewan (1993). perkataan linguistik diambil daripada perkataan Inggeris yang bererti pengajian ilmu bahasa. Guru yang terlatih dari segi pedagogi perlu menggunakan pelbagai kaedah dan teknik untuk menyampaikan maklumat dan fakta-fakta sistem bahasa dengan baik dan terkini supaya pengajaran dapat disampaikan dengan menarik. Tugas guru bahasa menghasilkan bahan pengajaran yang bermutu tinggi. Pengajaran dan pembelajaran bahasa di sekolah banyak memberikan penekanan terhdap sistem bahasa. morfologi. Ia amat penting bagi setiap orang bukan sahaja untuk guru dan murid di sekolah tetapi memastikan penutur dapat bertutur dengan bahasa yang betul di antara satu sama lain. Matlamat Pendidikan Bahasa Melayu bertujuan membimbing pelajar-pelajar menguasai kecekapan berbahasa untuk berkomunikasi dengan berkesan bagi melahirkan fikiran dan perasaan tentang ilmu pengetahuan. sesuai untuk mencapai matlamatnya. Ia akan dapat 23 .BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 semantik. Guru juga perlu melengkapkan diri untuk menjadi guru bahasa yang berkesan jika ia mempunyai pengetahuan yang mendalam dalam linguistik dan berupaya mengajar struktur-struktur bahasa dengan betul dan dapat mendeskripsikan bahasa dengan tepat. Menurut Verhaar (1985:1) ' Linguistik' berasal dari perkataan Latin iatu ' Lingua'.

Sumbangan bidang linguistik dalam sistem pendidikan tidak dapat dinafikan. 1984:2) linguistik ialah sesuatu sains yang mengkaji bahasa. Seseorang guru yang dapat menguasai bidang linguistik dengan baik sudah pasti dapat menyampaikan dan membimbing pelajar dengan lebih berkesan. Menurut (Abdullah Hassan.1968:1) Linguistik dikatakan saintifik kerana kaedah yang digunakan empirikal berdasarkansesuatu yang dilihat. Peranan Bahasa Malaysia sebagai bahasa rasmi dan bahasa pengantar sistem pendidikan kebangsaan juga dilihat cuba memartabatkan juga menjadi faktor kepada Bahasa Malaysia dan penyumbangan bidang linguistik dalam pendidikan negara. sintaksis dan semantik.Lyons. morfologi. 24 . Justeru. kemahiran membaca dan kemahiran menulis. Sebagai contoh dalam kemahiran bertutur guru boleh mengajar bunyi-bunyi bahasa iaitu bunyi-bunyi vokal dan konsonan yang boleh dibahagikan kepada beberapa bahagaian. bangsa dengan berdisiplin serta dapat bersatu dalam semua hal dengan bahasa Melayu dijadikan Bahasa Kebangsaan Linguistik merupakan suatu ilmu pengkajian terhadap bahasa yang dilakukan secara saintifik (J. Ketiga-tiga kemahiran ini boleh dijalankan dalam apa jua aktiviti bahasa yang dipilih oleh seseorang guru. Linguistik juga memainkan peranan yang besar dalam menyatupadukan pelbagai kaum. dirasa dan dilihat. Bidang linguistik kembali memperkasakan Bahasa Inggeris dengan memperkenalkan MBMMBI. Terutamanya sekolah yang mempunyai murid yang berbilang kaum. Penerapan teori linguistik dalam pengajaran oleh seseorang guru boleh dilakukan melalui kemahiran lisan (mendengar/ bertutur). Sebagai contoh morfologi sebagai bidang linguistik mengkaji bagaimana sesuatu perkataan dapat dibina.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 menyampai pengajaran yang lebih sistematik dan berkesan. apabila melibatkan kajian bahasa ia sudah pasti berkait rapat dengan sistem pendidikan negara kita. Sistem pendidikan negara sentiasa berkembang maju dan kajian terhadap struk dalaman bahasa seperti fonologi. Morfologi juga merupakan bidang yang mengkaji morfem dan kata ialah unsur utama yang dikaji dalam proses pembentukan kata.

sumbangan dan peranan tokoh-tokoh linguistik yang telah dipaparkan benar-benar menyumbang dalam perkembangan pengajaran dan pembelajaran bahasa dalam bilik darjah. Za'ba . Abdullah Hassan dan ramai lagi semuanya menjurus ke arah memartabatkan bahasa Melayu dengan mempelajari cara dan teknik mengajar oleh guru dan murid mendapat ilmu demi meningkatkan kefahaman pelajar-pelajar dalam mata pelajaran bahasa Melayu seterusnya dapat mengeluarkan idea-idea yang bernas dan logik. Kesimpulannya penguasaan ilmu linguistik yang mendalam membolehkan seseorang guru mengesan segala kesilapan yang dilakukan oleh pelajar serta dapat membantu sesi pengajaran yang lebih berkesan.Tetapi yang lebih penting lagi ia menjaga maruah linguistik negara yang antaranya perlu sentiasa wujud dalam bentuk bahasa Melayu sebagai teras kepada jati diri kebangsaan dan nasionaliti Malaysia. Dalam kajian bahasa menyatakan bahasa ialah proses perilaku yang mementingkan satu rangkaian turutan sebab dan kesan. tokoh-tokoh linguistik yang popular seperti Bloomfeild. penggunaan bahasa juga perlu mengambil kira latar belakang dan sosial murid supaya mereka dapat melibatkan diri secara aktif dalam proses pengjaran dna pembelaajran.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 Selain itu. 25 . Selain itu. Sepertimana yang kita sedia maklum. De saussere. Edward Sapir .

BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 26 .

BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 27 .

BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 28 .

BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 29 .

BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 30 .

BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 31 .

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->