BIDANG LINGUISTIK

BMM 3107

1.0

Pengenalan Bidang linguistik merupakan bidang yang telah lama dikaji oleh

pengkaji bahasa di Malaysia dan serata dunia. Pengkajian bidang ini adalah penting sejak dahulu hingga kini. Namun begitu, bidang ilmu linguistik masih belum difahami sepenuhnya oleh ramai pelajar bahasa dan orang kebanyakan. Pada fahaman mereka ilmu linguistik ialah ilmu mempelajari bahasa. Oleh sebab itu sarjana linguistik ialah seorang yang pandai bertutur banyak bahasa. Sebenarnya belajar bahasa itu sebahagian kecil daripada ilmu linguistik. Bidang ilmu linguistik mengkaji banyak perkara mengenai bahasa , mengajar dan belajar bahasa adalah sebahagian daripadanya. Tidak hairanlah , subjek ini diajar di peringkat tinggi seperti di institusi pengajian tinggi, institut penguruan hingga ke peringkat yang lebih rendah iaitu di sekolah-sekolah. Jelasnya , subjek ini terus menjadi penting, walaupun negara telah menuju ke arah globalisasi yang menjadikan teknologi sebagai fokus utama. Walaupun pada masa ini bidang teknologi diberi perhatian oleh kerajaan, namun ilmu linguistik terus diberi perhatian untuk mengimbangi keperluan rohaniah dalam kalangan rakyat. 1.1 Definisi Linguistik Apakah yang dikatakan ilmu linguistik? Menurut Kamus Dewan Edisi Empat , linguistik diertikan sebagai kajian saintifik tentang bahasa berkaitan dengan bahasa. Linguistik berasal dari bahasa Latin "lingua" yang membawa maksud ' bahasa' . Dalam bahasa Melayu pula, istilah linguistik merupakan nama bagi bidang ilmu, dan kata adjektifnya adalah linguistic atau 'linguistik'. Ilmu lingustik ialah bidang ilmu yang mengkaji bahasa secara saintifik (J. Lyons,1968:1). Apakah yang dimaksudkan dengan istilah saintifik? Dalam bidang ilmu, kajian yang saintifik terdiri daripada kajian yang dijalankan dengan teratur menurut rumus-rumus tertentu. Segala yang dihasilkan dapat dibuktikan melalui pemerhatian menganai bahasa dan kaedah-kaedah yang

1

BIDANG LINGUISTIK

BMM 3107

bertanggungjawab. Ini bermaksud seorang sarjana linguistik menjalankan kajian linguistik , samalah seperti sarjana sains mengkaji ilmu sains. Dalam ilmu liguistik, bahan kajiannya ialah bahasa. Beliau mengkaji dan mendeskripsi bahasa daripada yang dapat didengar, dapat dilihat dan dibacanya. (B. Bloch & G.L. Trager 1942:8). Pengarang buku Aspects of Language, D.L. Bolinger (1968) berkata , pada hari seorang ahli linguistik mengkaji kata adverba sama seperti seorang saintis mengkaji atom. Linguistik juga dikatakan saintifik kerana kaedah yang digunakan empirikal berdasarkan sesuatu yang dilihat, dirasa dan didengar. Istilah struktur dan sistem lebih tepat digunakan kerana istilah ini dapat diterapkan dalam semua eleman bahasa iaitu fonetik, morfologi dan sintaksis. Struktur dapat dibezakan mengikut bentuk sistematik sesuatu bahasa, susunan fonetik, alomof, morfem atau sintaksis. Mengkaji struktur dalaman bahasa seperti fonologi, morfologi, sintaksis, semantik dan eksikologi atau gabungan subdisiplin itu seperti morfosintaksis dan leksikosemantik. Fonologi pula adalah berkenaan ciri bunyi bahasa, cara terjadi fungsinya dalam sistem kebahasaan. Fonologi bersinonim dengan fonemik dan morfologi ialah struktur kata, bahagiannya dan cara pembentukannya. Sintaksis pula ialah hubungan antara satu dengan lain dan cara penyusunannya hingga menjadi satu ujaran. 1.2 Definisi Bahasa Menurut Kamus Dewan Edisi Empat, bahasa bermaksud sistem lambang bunyi suara yang dipakai sebagai alat perhubungan dalam lingkungan satu kelompok manusia , antara seorang individu dengan individu yang lain. Bahasa merupakan penggunaan kode yang merupakan gabungan fonem sehingga membentuk kata dengan aturan sintaksis untuk membentuk kalimat yang mempunyai makna. Definisi bahasa itu sendiri adalah merupakan satu sistem untuk mewakili benda, tindakan , gagasan dan keadaan. Selain itu, bahasa ialah ucapan yang menepati tatabahasa yang telah ditetapkan. Oleh itu, ilmu yang mengkaji bahasa disebut linguistik. Persoalannya , adakah bahasa satu 2 mengikut

BIDANG LINGUISTIK

BMM 3107

fenomena penting di dalam hidup kita? Kita sering menganggap kebolehan bertutur sebagai salah satu daripada kebolehan asasi manusia, sama seperti kita berjalan dan bernafas. Kita tidak pernah menyoal sama ada kebolehan manusia bertutur itu sebagai satu kejadian semulajadi iaitu berlaku secara tidak sengaja ataupun ia satu perkara yang mesti dipelajari oleh manusia. 2.0 Sejarah Perkembangan Linguistik 500M hingga abad ke-20 Tahukah anda bilakah kajian bahasa bermula? Berdasarkan catatan awal sejarah ilmu linguistik, kajian tentang bahasa telah berlaku seawal 800 tahun sebelum masihi yang berlaku di India. Walau bagaimanapun titik permulaan kajian ilmu linguistik dipercayai berlaku pada zaman Yunani. Hal ini ada kaitannya dengan penemuan kegiatan kajian orang-orang India berdasarkan kepada hasil kajian Panini telah diwartakan pada abad ke-17. Kehebatan orang Yunani dalam kajian bahasa adalah berdasarkan bukti dalam bentuk catatan yang dikaji pada zaman linguistik yang bermula di Eropah. Di dunia barat ketika itu, usaha untuk membina ilmu pengetahuan bermula pada zaman kegemilangan sarjana Yunani Kuno. Imu yang dihasilkan oleh sarjana Yunani menjadi asas kepada sarjana Rom untuk melanjutkan kajian mereka dalam bidang ilmu dan khasnya bidang bahasa yang kita bincangkan di sini. Sarjana Rom banyak mewarisi tradisi ilmu linguistik daripada sarjana-sarjana Yunani. Usaha mereka itu dikembangkan lagi oleh para sarjana Zaman Rom. Seterusnya sarjana Zaman Pertengahan dan sarjana Zaman Islam memanfaatkan himpunan ilmu itu yang dikembangkan sehingga sekarang. Dalam sejarah ilmu linguistik, golongan pertama yang bergiat dalam bidang pengkajian bahasa ialah orang-orang Yunani. Tamadun Yunani merupakan satu tamadun terawal yang wujud di atas muka bumi ini. Kehebatan tamadun ini merangkumi semua aspek seperti bahasa , ekonomi, budaya dan politik. Kegiatan dalam pengkajian bahasa bermula kira-kira 500 tahun sebelum masihi. Oleh kerana keseluruhan kehidupan mereka dibendung oleh falsafah, maka kajian mereka tentang bahasa banyak 3

Plato telah menimbulkan persoalan adakah ketepatan sesuatu nama berasaskan tabii dan realiti atau konvesyen iaitu berdasarkan persetujuan masyarakat. iaitu pada abad ke . golongan pertama yang bergiat dalam bidang pengkajian bahasa ialah orang-orang Yunani. Beliau juga menyelidik tentang tatabahasa yang membezakan antara kata nama dengan kata kerja. iaitu pada abad ke-6 sebelum masihi. Dialog Cratylus telah mencetuskan kontroversi berabad-abad lamanya iaitu antara kumpulan analogis yang mempercayai bahawa bahasa bersifat ilamiah. Tokoh hebat ketika itu ialah Plato dan Aristotle iaitu murid Plato.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 dipengaruhi oleh pemikiran yang berbentuk falsafah. Kegiatan dalam pengkajian bahasa bermula kiria-kira 500 tahun sebelum masihi. Kehebatan tamadun ini merangkumi semua aspek seperti bahasa.347) merupakan ahli falsafah pertama yang mengenal pasti dan menyelidik bahasa sebagai suatu masalah dan persoalan melalui karyanya yang berbentuk dialog. Tamadun Yunani merupakan satu tamadun terawal yang wujud di atas muka bumi ini.6 sebelum masihi. Falsafah bahasa bermula pada zaman pra-Socrates. maka kajian mereka tentang bahasa banyak dipengaruhi oleh pemikiran yang berbentuk falsafah. Plato (427 . Ilmu linguistik terus berkembang pada zaman Aristotle tahun 384 322 sebelum masihi dengan menambah satu lagi pembahagian dalam 4 .iaitu Cratylus. Disebabkan seluruh kehidupan mereka dibendung oleh falsafah. Plato telah meletakkan fungsi kata nama sebagai subjek kepada predikat dan kata kerja sebagai penerangan kepada perbuatan. Falsafah Bahasa merupakan satu teras kepada bermulanya satu falsafah yang menjadi pegangan dan kekuatan masyarakat ketika itu. Perkembangan Bahasa Zaman Yunani Dalam sejarah ilmu linguistik.nalar dan logis dengan kumpulan anomalis yang berpegang kepada kepercayaan bahawa bahasa tidak nalar sepenuhnya. ekonomi. Falsafah bahasa bermula pada zaman pra-Socrates. budaya da politik. Falsafah bahasa merupakan satu teras kepada bermulanya satu falsafah yang menjadi pegangan dan kekuatan masyarakat ketika itu.1. 2.

tetap dan dapat diperoleh dalam tulisan yang menjadi subjek logika. kata adjektif. iaitu logos. Tetapi ketika itu bidang bahasa yang menjadi tumpuan adalah aspek lisan. Namun demikian. Apabila kita membaca karya Zainal Abidin bin Ahmad (Za'ba) itu Pelita Bahasa Melayu (1947). beliau menggolongkan kata kepada lapan iaitu kata nama.2 Perkembangan Bahasa Zaman Iskandariah Zaman ini bermula pada abad ke-3 tahun masihi. Aristotle merupakan sarjana yang mula-mula mengakui tentangn adanya sistem kala atau tense dalam bahasa Yunani . kata kerja. 2. Buku ini menjadi buku tatabahasa pegangan untuk bahasa Yunani sehingga ke hari ini. kata partikel dan kata seru. muncul pula seorang sarja lain Dioinysius Thrax yang tinggal di Alexandria. Beliau mengajar di Rhodes dan Rom. Beliau menganggap bahasa bahasa itu sebagai suatu juzuk dunia . kita akan dapati bahawa kajian mengenai bahasa pada zaman era Yunani lebih tertumpu kepada tatabahasa. ganti nama. Logos terbahagi kepada dua iaitu onama dan rhema. kaedah kajian mereka lebih bercorak logik dan bukannya saintifik. Salah satu daripada sumbangan kekal ahli falsafah Yunani ini kepada dunia ilmu ialah pemikiran mereka mengenai bahasa. kata sendi. Secara umumnya . kata adverba. khususnya untuk retorik dan puisi. Dalam buku tatabahasanya.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 tatabahasa iaitu kata hubung. Beliau menjalankan kajian berdasar kepada bahasa yang betul seperti yang digunakan oleh pemuisi Homer dalam puisinya. kita akan mendapti definisi yang sama bagi ayat yang digunakan. beliau menghasilkan buku tatabahasa Yunani iaitu Techne Grammatike. Beliau memperkembang dan memperdalam pemikiran tentang falsafah bahasa yang diasaskan oleh Plato . Iskandariah berkembang sebagai pusat kesusasteraan dan linguistik tamadun Yunani. Misalnya Plato mendefinisi ayat sebagai rentetan kata yang membentuk pemikiran lengkap. Za'ba juga membahagikan ayat kepada benda (onoma) dan cerita (rhema) Selepas sarjan Yunani Plato.Kajian terhadap sistem fonetik dan membahagikan perkataan 5 . iaitu pertuturan. Sepanjang kerjayanya mengajar. Gagasan lain yang dikembangkan oleh Aristotle ialah fungsi bahasa sebagai alat.

Tatabahasa yang dikarang oleh Priscian itu masih dianggap baku hingga ke hari ini. Ketika itu mereka mengambil alih ilmu bahasa Yunani untuk dibuat kajian dalam bahasa latin. Namun sumbangan besar yang telah mereka lakukan adalah menyadur teoriteori bahasa sarjana Yunani dan disesuaikan kepada tatabahasa Latin. Ketika ini. sarjana bahasa Rom tidak menghasilkan banyak karya asli. Umumnya kajian pada zaman Yunani adalah berkisar tentang tatabahasa. Tetapi bidang kajian mereka lebih bercorak secara logik kepada bukannya saintifik. 2. menggunakan ilmu bahasa sebagai satu 6 . Ini dapat dibuktikan melalui karya yang dihasilkan oleh sarjana bahasa Rom iaitu Donatus yang hidup dalam kurun keempat Masihi dan Priscian yang hidup dalam kurun kelima di wilayah Rom Timur iaitu Istanbul.3 Perkembangan Bahasa Zaman Rom Sejarah perkembangan linguistik di zaman Rom adalah ekoran runtuhnya bidang bahasa pada zaman tamadun Yunani.Namun tatabahasa yang beliau hasilkan masih dijadikan asas tatabahasa latin hingga ke hari ini. Para pengkaji zaman ini. Buku tatabahasa Latin itu lengkap membincangkan pembentukan kata dan ayat. Mereka juga kurang menyumbang kepada perkembangan bahasa. Tajuk buku tatabahasa itu ialah Institutiones Grammatikae dan tebalnya adalah 1000 halaman dan mengandungi 18 jilid.4 Perkembangan Bahasa Zaman Pertengahan Zaman pertengahan juga lebih dikenali sebagai zaman Renaissance. Daripada segi linguistik moden. Selain itu para sarjana juga turut memperkenalkan bidang sintaksis iaitu ayat yang mengandungi unit deskriptif yang terdiri daripada turutan-turutan perkataan yang mempunyai makna. 2. ganti nama dan kata depan.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 kepada adverb. memang dapat dikatakan kaedah yang digunakannya tidak konsisten sebab kadang-kadang beliau membuat deskripsi berdasarkan kriteria formal atau bentuk kata dan kadang-kadang semantik atau makna. para bahasa mula meneroka bahasa termasuk tatabahasa vernakular. participal. Mereka menyusun tatabahasa Latin berdasarkan tatabahasa Yunani. Ketika itu.

Falsafah digunakan dalam mengkaji bahasa. Usaha ini juga menjadi bukti pengaruh agama Kristian terhadap kaedah perkembangan linguistik. hasil tulisan itu adalah baik sekiranya bahasa dan hasil tulisan itu tepat dan kurang kesalahan tatabahasa. Buku tatabahasa yang ditulis berdasarkan tatabahasa Priscian menjadi bahan penting bagi mempelajari bahasa Latin itu. Hasil ini adalah satu bahan bertulis untuk kajian linguistik. Dalam Zaman Pertengahan kitab Injil diterjemahkan ke dalam beberapa buah bahasa tempatan. kedudukan bahasa Latin dan pengetahuan mengenai bahasa Latin amatlah istimewa di Eropah dalam Zaman Pertengahan. budaya dan diplomasi. Kesusasteraan adalah bentuk bahasa pada era ini. Ini lebih dikenali sebagai koligasi atau saling berdampingan pada masa ini. Salah satu konsep falsafah yang digunakan bagi menentukan ayat ialah dengan membincangkan kesempurnaan sesuatu ayat yang dihasilkan. Daripada agama Kristian. Pada hemat mereka.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 eleman untuk mengukur kualiti sesuatu bahasa. Seperkara yang perlu kita ingat bahawa pada zaman ini teori sebab musabab. sesebuah ayat yang dihasilkan hendaklah terdiri daripada kata nama dan kata kerja. Mereka berpendirian. pengalaman ini timbullah menganalisis bahasa-bahasa bagi memenuhi keperluan mengembangkan 7 . Golongan zaman pertengahan ini terang-terang menolak bahasa luar atau bahasa pinjaman. Kajian tatabahasa pada masa itu menggabungkan sintaksis dan logik. Oleh itu. Ini memerlukan pengetahuan rapi dalam bahasa tempatan. Kata-kata daripada golongan yang berlainan disatukan menjadi ayat. kelainan logika dalam bahasa dan hubungan antara bahasa mula berkembang. Selain itu. Pendek kata bahasa Latin adalah bahasa bagi mendapat pekerjaan. sebarang kesimpulan mengenai tatabahasa hendaklah berdasarkan logik yakni rumus tatabahasa mestilah lojikal. Mereka juga dapat mengesan hubungan satu bahasa dengan bahasa lain terutama bahasa Inggeris. Bahasa Latin pada masa itu dianggap sebagai bahasa ilmu pengetahuan .

sehinggalah timbul zaman perbandingan bahasa pada abad ke .18 dan ke . Penulisan Quran yang begitu rapi dan tidak berubah-ubah sebutannya sejak 1400 tahun yang lalu dan membuktikan yang deskripsi bunyi dan lambangnya dibuat dengan rapi. perkembangan ilmu fonetik semakin pesat dan hampir menjadi sempurna terciptanya dijadikan bahan Perkembangan empayar Islam memperkembangkan ajaran Quran dalam bahasa Arab.5 Perkembangan Bahasa Zaman Arab Setelah zaman kesarjanaan Yunani dan Rom berakhir.19. tradisi kesarjanaan bahasa berkembang pesat di Baghdad sebagai sebuah pusat ilmu di dunia. Kajian serta mereka tertumpu kamus kepada lengkap sumber untuk Al-Quran dan hasilnya rujukan. Ketika Eropah mengalami zaman gelap. Tatabahasa bahasa Arab disusun lengkap mencakupi bidang pembentukan kata dan ayat. Dalam pengajiannya . Sebuah ayat dikatakan terdiri dari dua unsur isitu amnah dan khabar.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 2. sama seperti benda dan cerita yang digunakan oleh Za'ba. Kamus yang disusun 8 terhadap . Damsyik . Ahli bahasa Arab juga menghasilkan kamus. Kebanyakan ahli fikir yang lahir pada zaman ini ialah sarjana Islam yang sentiasa mendapat sokongan daripada pemimpin mereka. Seorang sarjana bahasa Arab bernama Al-Khalil (T. Sebenarnya tradisi orang Arab dalam bidang pengajian bahasa sudah bermula iaitu sejak timbulnya pusat pengajian dan pembelajaran tinggi di empayar Islam di Madinah. Beliau adalah ahli leksikografi yang menumpukan tenaga dan pemikiran dalam mengkaji fonetik dan kata. beliau mendeskripsi bunyi-bunyi bahasa Arab dengan memilih bunyi-bunyi konsonan sahaja dan bunyi-bunyi vokal diberi fungsi sebagai bunyi yang memberikan perhatian yang mendalam dan meluas konsonan tersebut. Ini memerlukan deskripsi sistem bunyi dan tatabahasa yang lengkap dan juga perlu ada pengajian filologi dan leksikografi yang sempurna bagi membantu mengajar Quran itu secara khusus dan bahasa Arab secara am. usaha mengkaji bahasa di Eropah tidak berlaku lagi.M 718 -786) menjadi terkemuka dalam ilmu linguistik. Iskandariah dan Kordova.

Beliau mengatakansifat bunyi gelungan seperti f. Beliau menulis buku tatabahasa Sanskrit bertajuk Astadhyayi (Delapan Kuliah). Ini dilakukan sekadar membezakan kualiti bunyi vokal tersebut dan bukan bagi membezakannya sebagai dua fonem yang berasingan. Dalam deskripsinya. morfologi dan sintaksis.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 pada zaman kecemerlangan sarjana Islam ini sekarang.6 Perkembangan Bahasa Zaman India masih digunakan hingga Sejarah perkembangan linguistik pada zaman India . Hasil kajian pendeta-pendeta India terhadap tatabahasa bahasa Sanskrit wajar disanjung. Bahan kajian juga turut berubah daripada tradisi bahasa Inggeris kepada kitab Rig-Veda. tatabahasa dan makna. 2. Karya beliau mendapat pengiktirafan sarjan linguistik moden kerana menghasilkan sebuah tatabahasa bahasa Sanskrit yang mengandungi banyak unsur pemikiran yang hanya dicetuskan oleh ahli linguistik moden di Eropah. Oleh 9 . l adalah sama seperti konsonan tetapi fungsinya sama seperti vokal. Panini membuat dekripsi sebutan bahasa Sanskrit dalam dua bahagian iaitu sebutan bahasa Sanskrit bagi ayat suci dan sebutan bahasa Sanskrit umum. Bunyi gelungan pun dibincangakan kerana bunyi ini dianggap mendatangkan masalah. Kajian mereka lebih baik daripada Yunani dari aspek fonetik.Panini juga menyentuh tentang bunyi vokal panjang dan vokal pendek termasuk ke dalam golongan yang sama dan tidak dibezakan. r. Anehnya ada konsep-konsep linguistik beliau yang sudah maju seperti yang ada pada abad ke-20 ini. Di dalam karyanya beliau menyebut tentang karya lain yang sudah ada pada masa itu. Seorang daripada pendeta-pendeta itu ialah Panini. Ada 400 buah huraian demikian mencakupi tiga bidang linguistik iaitu bunyi. Beliau dijangka hidup di antara kurun ke-5 hingga ke kurun ke -7 sebelum masihi. bahasa Sanskrit digunakan dengan meluas dan memberikan kesan besar kepada ilmu linguistik.

10 . Hukum baharu mula wujud yang dikenali sebagai hukum R . Bidang bahasa mula berkembang dengan wujudnya bidang baharu. wujudnya rumpunrumpun bahasa daripada semua bahasa di dunia.L Sejarah perkembangan linguistik zaman moden sekitar abad ke . Ada satu lagi perkara detel yang didekripsikan beliau. zaman ini dikatakan sebagai permulaan kepada linguistik moden. Tamadun ini turut mengiktiraf bahawa bahasa berasal daripada satu bahasa yang sama. Ahli bahasa zaman ini turut mengasingkan bahasa-bahasa di dunia kepada tiga kelompok. iaitu sekitar abad ke -19. Ini menunjukkan bahawa kajian beliau dibuat berdasarkan permerhatian. Mereka mendapati bahawa hubungan bahasa bukan melalui peminjaman atau kebetulan tetapi wujud daripada satu rumpun yang sama. Beliau mengatakan bahawa semua + dididapati wujud sebelum bunyi sengau. iaitu bahasa berisolasi. Tahukah anda bahawa kesan daripada kajian ini.20 lebih cenderung kepada linguistic deskriptif atau linguistik huraian.7 Zaman Linguistik Bandingan dan Linguistik Moden Untuk pengetahuan anda. Tahukah anda bahawa sumbangan terpenting ahli-ahli bahasa zaman ini ialah kejayaan mereka membawa pembaharuan dalam ilmu bahasa dan mula mengkaji bahasa secara saintifik. hampir semua bahasa memiliki perkataan yang hampir sama dan maksud perkataan juga hampir sama.L dan R . 2. berimbuhan dan bahasa berfleksi. Contohnya unsur jeda (+) dalam perkataan kris + na.G .D .ra dan la. Para pengkaji turut mengeluarkan satu teori baharu iaitu bahasa adalah baka dan satu fenomena. Mereka turut mengkaji pertalian dan hubungan antara satu bahasa dengan bahasa yang lain. iaitu antropologi dan sosiologi. dalam deskripsinya bunyi-bunyi ini digabungkan dengan vokal a menjadi fa.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 sebab itu. Hal ini dapat dibuktikan melalui kajian. Pendekatan kajian bahasa berdasarkan bukti nyata. Kajian pada era ini lebih sistematik dan menekankan kepada sinkronis dan diakronis.

Dalam bahasa Melayu istilah langue sama ertinya dengan bahasa manakala istilah parole sama dengan loghat. Seterusnya perkembangan linguistik di Amerika Syarikat banyak dipengaruhi oleh kajian yang dijalankan pada zaman yang lebih awal .BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 Pengaruh besar yang membentuk linguistik moden datang daripada Ferdinand de Saussure.Boas dalam bukunya Handbook of the American Languages (1971). Beliau menerangkan bahawa bahasa-bahasa ini sebenarnya berbeza-beza dan tidak serupa. beliau menimbulkan perbezaan antara langue dan parole. Begitu jugalah apabila kita mengkaji fonetik secara tidak langsung kita mengkaji pola-pola pembentukan perkataan . De Saussure juga menyatakan bahawa bahasa mempunyai bahan dan bentuk . Bloomfield juga banyak menurut langkah De Saussure. misalnya oleh F. 11 . Bunyi-bunyi yang dituturkan itu adalah bahan bunyi manakala bentuk adalah pola-pola perhubungan yang abstrak ditentukan oleh sesuatu bahasa itu ke atas bahannya. dekripsi yang berlainan hendaklah dilakukan dan tidak semata-mata menggunakan sistem tatabahasa bahasa Eropah. Pengaruh beliau dapat dilihat dalam dua hal. Justeru. Pada mulanya beliau sama dengan ahli bahasa yang sezaman dengannya tetapi selepas itu beliau telah mendapat ilham baharu dan memulakan kajian linguistik deskriptif struktur.1924 yang dikarang dalam bentuk memoir dalam bahasa proto Indo. Beliau membezakan kajian linguistik secara sinkronik dan dikronik.Eropah. Pada zaman ini. Buku itu memberikan kaedah-kaedah secara sistematis bagaimana deskripsi bahasa. Sikronik adalah bermaksud kajian mengenai sesuatu item dalam bahasa manakala maksud dikronik pula adalah berkenaan kajian sistem bahasa. Langue pula terdiri daripada ciri-ciri parole yang umum dalam sekelompok parole daripada bahasa yang sama. Pertama tulisannya antara 1878 . L. Begitu jugalah pola-pola ayat tatabahasa adalah bentuk-bentuk dalam bahasa. Beliau hidup pada akhir abad ke -19 dan awal abad ke-20. Parole terdiri daripada ciri-ciri bahasa yang terdapat dalam pertuturan beberapa penutur loghat yang sama. Keduanya.

Buku Sapir adalah lebih mementingkan pendekatan kajian daripada segi antropologi dan melihat bahasa dan fungsinya daripada segi sesuatu masyarakat yang menggunakannya. Ayat-ayat ini dibentuk daripada unsur-unsur yang terhad bilangannya. Buku ini adalah bersifat umum dan ini berbeza daripada buku Lnaguage (1993) yang ditulis oleh Bloomfield. Pada hakikatnya. Berkaitan dengan ini kita menganggap bahawa ada beberapa proses operasi dalam membentuk ayat -ayat tersebut dengan menggunakan rumus-rumus tertentu. 12 . Bloomfield.bahasa diertikan sebagai mengandungi ayat-ayat yang diterbitkan. Pada tahun 1950-an . Ini kerana. pola ayat .BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 Ada dua orang tokoh yang paling terkenal di Amerika selepas Boas. Ketika ini tatabahasa transformasi generatif telah diperkenalkan. Sapir mendapat pengetahuan asas dalam bidang Filologi di Jerman tetapi masih dipengaruhi oleh F. bunyi. Bloomfield pula adalah sarjana yang bertanggungjawab mengangkat linguistik menjadi suatu bidang kajian yang tersendiri. Bukunya adalah bertajuk Syntactic Stuructures. Kita perlu tahu apa yang dimaksudkan dengan ayat gramatis dan ayat bukan gramatis dalam bahasa kita menurut ukuran seorang penutur bahasa ibunda. satu perkembangan baru yang dibawa oleh Noam Chomsky telah muncul. Sapir dab L. ayat dapat dipanjangkan seberapa yang mungkin. jelaslah kepada kita bahawa adalah menjadi tanggungjawab ahli-ahli linguistik atau masyarakat yang begitu peka dan cenderung dalam ilmu linguistik untuk mengkaji dan memperkembangkan bahasa dengan cara dan kefahaman sendiri. iaitu E.kita perlu memahami beberapa konsep am. Bloomfield memperlihatkan dengan jelas konsep sains dalam kajiannya iaitu sesuatu kenyataan yang menunjukkan bahawa semua bahan kajian hendaklah dapat diperhatikan dan dapat dianalisis dan ditentukan secara empiris. Dalam tatabahasa transformasi generatif ini. Rumus-rumus tersebut menggunakan jumlah unsur tadi yang terhad pula banyaknya. semantik. sintaksis dan sebagainya. Rumusannya . Beliau menulis bukunya yang pertama iaitu Language (1881) . Keseluruhannya semuanya adalah menjurus ke arah fonetik dan fonologi yang merangkumi sebutan. Boas.

20. bahasa ialah sistem manusiawi yang instingtif. Kedua-dua ahli linguistik ini setuju bahawa budaya yang banyak menentukan bahasa. Manakala teori linguistik relatif merupakan teori yang lebih lemah menyatakan bahasa 13 . Hipotesis Sapir . Benjamin Lee Whorf.0 3. Beliau mengkaji hubungan bahasa dengan pemikiran manusia dari aspek psikologi. tetapi melalui kajian yang mendalam menerusi penulisan yang berkaitan dengan linguistik dan akhirnya mereka menemui dua idea yang menjadi tunjang kepada aliran mereka. Edward Sapir juga memperkenalkan Hipotesis Sapir -. agama. Kesimpulan kajian beliau mendapati bahawa struktur bahasa merupakan unsur yang menentukan struktur pemikiran manusia. iaitu bersifat arbitrati untuk menyampaikan perasaan dan fikiran.Whorf.Whorf menekankan beberapa hubungan yang mempunyai peri penting dalam aliran linguistik iaitu bahasa. hasil gabungan pemikiran dengan anak murid beliau. tetapi juga meliputi beberapa bidang iaitu sastera. Teori linguistik penentuan ialah teori yang menyatakan bahasa yang digunakan oleh manusia akan menentukan kaedah untuk menginterpretasikan dunia sekeliling sesebuah masyarakat.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 3. Beliau berpendapat psikologi mendasari pengkajian bahasa dalam sains. Dua idea tersebut ialah teori linguistik penentuan atau determinism dan relatif atau relativism.Sapir juga menekankan fonem sebagai satuan psikologi kerana bahasa dapat melahirkan perkataan-perkataan yang terkandung lambang . budaya dan metodologi. pemikiran dan budaya. Linguistik Sapir tidak terhenti pada pengkajian struktur bahasa. Selain itu. Menurut beliau.1 Sumbangan tokoh-tokoh Linguistik Sumbangan Edward Sapir Edward Sapir ( 1884 . makna pada setiap ujaran. Buku beliau bertajuk Language berbeza dengan Bloomfield kerana menggunakan pendekatan antropologi yang melihat bahasa dari segi fungsinya dalam masyarakat.1939) seorang sarjana linguistik struktural dan antropologi dari Amerika pada awal abad ke . Sapir dan Whort tidak menulis hipotesis tersebut secara formal beserta formula-formula empirik.

ayat-ayat itu tersusun di dalam otak dan dikeluarkan apabila adanya . iaitu bahasa merupakan lambang jiwa. Beliau memperlihatkan konsep saintifik dalam kajiannya iaitu suatu kenyataan yang menunjukkan bahawa semua bahan kajian hendaklah dapat diperhatikan dan dianalisis secara empirikal. Bahasa juga dikatakan sebagai satu aktiviti rohani.1949) merupakan ahli linguistik yang mempelopori teori behaviourisme yang berkait rapat dengan fahaman ahli psikologi dalam menghuraikan bahasa. yang individu itu. Dengan kata lain. Beliau adalah ahli bahasa yang diberi nama American Structuralism. diujarkan.2 Sumbangan Leonard Bloomfield Bloomfield ( 1887 . Rumusan beliau. Sapir berpendapat bahasa bersifat distingtif iaitu membezakan Perbezaan persekitaran makna ini daripada lahir individu perkataan-perkataan interpretasi Selain tersebut. Buku beliau yang popular ialah Language(1933). Rumusan hasil pemikiran beliau tiada bahasa yang sempurna. Setiap bahasa mempunyai keistimewaan yang tersendiri. Beliau juga beranggapan bahawa bahasa ialah satu tingkah laku manusia.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 mempunyai sedikit kesan dalam mempengaruhi pemikiran manusia terhadap realiti dunia dan serta kehidupan sesebuah masyarakat. maka bahasa pun dapat dilahirkan mengeluarkan segala unit bahasa. Mengupas bahasa.iaitu suatu proses kejiwaan yang berulang-ulang untuk membentuk gagasan atau pemikiran melalui bunyi yang berartikulasi. sekiranya tingkah laku manusia sebagai gerak balas atau respons terhadap rangsangan itu. 3. Beliau beranggapan bahawa bahasa sebagai pangkalan data ucapan yang boleh rangsangan. sesuatu tabiat manusia dan menjadi sifat sesuatu bangsa yang menjadi alat perhubungan antara satu sama lain. Konsep yang dibawa oleh beliau telah dijadikan sebagai 14 berpunca sebab adanya rangsangan atau stimulus. terhadap turut makna daripada seseorang Sapir mengemukakan teori struktural yang menyentuh aspek struktur bahasa. Teori yang dikemukan ini merangkumi pola dan pembinaan sesuatu ayat. bahasa akan sentiasa berubah.

Yang terpenting dalam teori Bloomfield ialah percubaannya untuk mengembangkan 15 . maka strukturnya ialah [rumah] bukan [hamur] atau [maruh].' r -s' pula bermaksud berlakunya proses pengubahsuaian data dan ' r' bermaksud pendengar memberi tindakbalas. Beliau mendefinisikan makna sebagai satu keadaan atau situasi yang ada di dalam tubuh badan manusia (penutur). Bahasa menurut tafsiran Bloomfield adalah sejumlah isyara atau tanda yang berupa unsur vokal(fitur bunyi) yang disebut bentuk linguistik. Jack mendengar bunyi yang dihasilkan oleh Jill(s) lalu memetik epal yang diminta oleh Jill(r).BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 aliran struktural dan perkara yang sering ditekankan ialah bagaimana kebolehan berbahasa dalam bahasa sasaran dapat diperoleh dengan segera dan berkesan. Beliau menyatakan bahawa apa pun yang dilafazkan pasti mempunyai struktur. lidah dan bibir(r). Tujuannya adalah untuk menghuraikan suatu contoh sampel sesuatu bahasa. s r s r 's' mewakili seseorang bercakap. Jill yang berasa lapar tiba-tiba ternampak sebiji epal(s). Keadaan ini disesuaikan dengan sebuah cerita tentang Jack (lelaki) dan Jill (perempuan).teori struktur diasaskan pada data(korpus) yang dapat diuji. Bloomfield berpendapat bahasa ialah satu tingkah laku manusia yang sama dengan tingkah laku yang lain. Ini kerana ucapan yang dilahirkan tidak mungkin dapat dikaji.bukan menghurai seluruh bahasa. Pada pandangan Bloomfield berasaskan teori Behaviorisme yang beranggapan bahawa tingkah laku manusia dapat ditanggap oleh indera. Setiap rangsangan (stimulus) akan mewujudkan tindak balas (respons). Menurut Bloomfield makna merupakan perkara yang kurang penting dalam pengkajian bahasa. Dalam menganalisis bahasa. Cth: jika menyebut rumah. Jill lalu membuat bising dengan menggunakan tenggorok(larynx).

Saussure memang sudah tertarik dalam bidang bahasa. Beliau membezakan 3 jenis bentuk: bentuk terikat. Paris. dan sebagainya. Sejak kecil. Bentuk kompleks dapat difahami daripada kata seperti ‘olahraga’. Sebaliknya. ‘kata’ bererti bentuk bebas yang minimum yang terdiri daripada hanya satu bentuk bebas dan kadang-kadang dapat digabungkan dengan bentuk-bentuk terikat. dan sebagainya. Kesimpulannya Bloomfield cuba menganalisis bahasa dengan melibatkan bahagian-bahagian dan hubungan antara satu bahagian dengan bahagian lain. (fonem sebagai akar bunyi). Misalnya ‘fonem’ diberi makna sebagai satu fitur yang distingtif dan terkecil dalam leksikon. b. Contoh bentuk bebas: ‘meja’. ‘-----I’ dan sebagainya. Saussure telah menulis “Essai langues” yang untuk ahli hatinya (yang sur les persembahkan linguistik pujaan menolong dia 16 .‘morfem’ bererti kesatuan terkecil yang mempunyai erti dalam bentuk leksikon. (ter+lukis) ‘ayat’ pula diertikan sebagai ungkapan yang maksimum. ‘antarabangsa’.bentuk bebas. c. a. 3. Linguistik struktur memberikan penjelasan tentang setiap linguistik menurut struktur dan fungsi bentuk itu dalam korpus. beliau belajar di Institut Martine. Contoh bentuk terikat: ‘ke-----’. Ia lebih bergantung pada situasi sesuatu ayat yang dibentuk dan makna pula sukar ditentukan. Analisis beginilah yang biasa disebut Analisis Konstituen Terdekat. ‘ibu bapa’.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 kaedah-kaedah menghuraikan bentuk linguistik secara eksplisit.3 Sumbangan Ferdinand de Saussure Ferdinand de Saussure lahir di Geneva pada tanggal 26 November 1857 dari keluarga Protestan Perancis (Huguenot) . Pada tahun 1870. ‘aku’.bentuk kompleks. ‘frasa’ bererti unit yang terdiri daripada dua atau lebih daripada dua bentuk bebas. ‘teksi’.bunyi dapat ditentukan dan dapat dipecah-pecahkan kepada bahagian-bahagian tertentu. Dua tahun kemudian (1872).

Paris). Saussure begitu berminat mempelajari bahasa.. Pada tahun 1874 beliau belajar fizik dan kimia di Universiti Geneva. buku ini sangat mempengaruhi teori linguistiknya di kemudian hari. Ketika masih mahasiswa. William Dwight Whitney yang membahaskan tentang The Life and Growth of Language: and outline of Linguistic Science (1875). Pada tahun 1880 beliau mendapat gelaran doktor (dengan prestasi gemilang: summa cum laude) dari universitas Leipzig dengan disertasi: De l’emploi du génetif absolu en sanscrit (Kasus Genetivus Dalam Bahasa Sansekerta) dan pada tahun yang sama. Rupa-rupanya. Lapan belas bulan kemudian. Linguistik diakronis mengkaji bahasa dari segi sejarah yang dilalui oleh bahasa serta perubahan-perubahan 17 .1913) ialah orang pertama mengasaskan ilmu linguistik moden.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 untuk masuk ke Institut Martine. beliau merupakan orang pertama yang mengemukakan dan menekankan peri pentingnya kajian bahasa dilakukan dari sudut yang berbeza-beza iaitu secara sinkronis dan diakronis. Ketokohan beliau sebagai ' Bapa Ilmu Linguistik Moden' telah terbukti melalui penemuan-penemuan konsep dan pendekatan baharu dalam bidang bahasa secara moden. beliau mula belajar bahasa sanskrit di Berlin. Linguistik sinkronis mengkaji bahasa pada suatu masa tertentu. Pada tahun 1878. Beliau juga turut belajar dengan tokoh besar linguistik Brugmann dan Hübschmann. De Saussure merupakan orang pertama yang mengemukakan konsep'langue' berangkat ke Paris. ia yang dialami oleh sesuatu bahasa tersebut. Ferdinand de Saussure ( 1877 . Saussure menulis buku tentang Mémoire sur le systéme primitif des voyelles dans les langues indo-européennes (Catatan Tentang Sistem Vokal Purba Dalam Bahasa-bahasa Indo-Eropa). Pada 1876-1878 tanpa membuang masa beliau telah mempelajari bahasa di Leipzig dan pada tahun 1878-1879 di Berlin. yakni Pictet. beliau telah membaca karya ahli linguistik Amerika. Dalam sejarah ilmu linguistik moden.

Berkeley. Perunding Regional Language Pensyarah Terjemahan di Centre (RELC) University of 18 . Dalam kerjayanya di Universiti Sains Malaysia.D. dan dinaikkan pangkat menjadi profesor pada tahun 1980. 3.A. Beliau memperolehi Ijazah B. (1967) dan M. Beliau pernah memegang Biasiswa Pelajaran Malaysia. Ketokohan beliau adalah hasil penelitiannya sehingga menerbitkan buku bertajuk Couse de Linguistique Generale pada tahun 1915.D. Bhd. beliau dilantik menjadi pensyarah pada tahun 1972. (1972) dalam bidang Linguistik Am daripada University of Edinburgh. Selepas itu beliau dilantik menjadi profesor di Jabatan Komunikasi di Universiti Islam Antarabangsa Malaysia (1997-2001). (1979). langue bermaksud loghat atau dialek dan parole bermaksud ciriciri bahasa yang dituturkan atau diucapkan oleh individu dalam masyarakat. di Universiti Malaya (1964-67).4 Sumbangan Profesor Emeritus Abdullah Hassan Profesor Emeritus Abdullah Hassan adalah penasihat PTS Publications Sdn. Beliau memulakan kerjaya akademiknya sebagai Tutor di Universiti Malaya (1967-1969). (1969) dalam jurusan Linguistik Bahasa Melayu daripada Universiti Malaya dan Ph.A. Beliau adalah seorang bekas ahli akademik terkemuka dalam bidang linguistik bahasa Melayu di Malaysia. FulbrightHays Fellowship di California. British Commonweallth Scholarship (1969-72). beliau menjadi tenaga pengajar di Universiti Sains Malaysia pada tahun 1972 dan bersara pada tahun 1997.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 dan 'parole'. dan Profesor Bahasa Melayu di Universiti Pendidikan Sultan Idris (2001-2010). Selepas mendapat ijazah Ph. Karya agung beliau ini adalah hasil daripada usaha pelajar-pelajarnya yang telah mengumpul dan menyusun semula bahan-bahan kuliah sehingga terhasilnya buku tersebut yang kemudian diterjemahkan ke dalam bahasa Inggeris pada tahun 1959. Scotland.

Beliau juga menterjemahkan 10 buah buku dan menulis 182 buah artikel. Di antara karya yang telah dihasilkan oleh Za‘ba ialah Pelita Bahasa Melayu. kesusasteraan dan kebudayaan Melayu. Jempol. Melayu Linggi (1907). berperibadi mulia. Seremban sehingga lulus Senior Cambridge. istiqamah menimba ilmu sepanjang hayat. berpendidikan tinggi. (1987-89). Amerika Syarikat. terus melakukan kerja tulis-menulis walaupun ditekan oleh penjajah Inggeris. Beliau menghasilkan 20 buah buku tentang linguistik bahasa Melayu. Zainal Abidin Bin Ahmad atau lebih dikenali sebagai Za'ba telah dilahirkan pada 16 September 1895 di Kampung Kerdas. Beliau mendapat pendidikan di Sek. Beliau baharu sahaja dilantik menjadi Ahli Lembaga Pengarah Perbadanan Kota Bharu. Universiti Frankfurt. agama serta etika dan ekonomi orang Melayu. Pemegang Kerusi Tun Razak Keempat. Kemudian ke St. Namun demikian. Paul Institution. dan perancangan bahasa Melayu.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 Singapura (1980). Beliau digelar pemikir ulung yang lahir daripada anak kampung yang berpendidikan agama. Gelaran pendeta dikurniakan ketika berlangsungnya Kongres Bahasa Melayu dan Persuratan Melayu Ketiga di Johor Bahru pada tahun 1956. Batu Kikir. Pernah bekerja sebagai guru dan pensyarah. Atas kesarjanaannya beliau dianugerahkan gelaran Profesor Emeritus oleh Universiti Sains Malaysia pada tahun 2006. Ilmu Mengarang Melayu dan Daftar Ejaan Melayu Jawi atau Rumi yang menjadi rujukan dalam penggunaan tatabahasa Bahasa Melayu. Za'ba juga seorang yang kuat menulis berbagai-bagai tajuk iaitu bahasa. tatabahasa Melayu.5 Sumbangan Za'ba terhadap perkembangan bahasa Nama penuhnya Tan Sri Dr. pengajaran bahasa Melayu. perhatian dan minat beliau telah mendorong Za'ba dalam perjuangan memartabatkan bahasa Melayu dengan 19 . gigih melahirkan pendapat melalui tulisan dan. 3. di Ohio University. yang terpenting. Jerman (2004). dan Profesor Kunjungan di Jabatan Kajian Asia Timur. Negeri Sembilan.

nama neka dan nama khas. Awang Haji Sariyan bertumpu pada usaha Za‘ba dalam bidang bahasa. Contohnya. Za'ba merupakan tokoh intelektual ulung Melayu dalam pembinaan kemajuan pemikiran bangsa dan pembangunan dan pencetus kesedaran politik negara. iaitu nama. Za‘ba meletakkan asas golongan kata dan golongan ayat bahasa Melayu. di bawah nama ada nama betul dan ganti nama. Dr. Belia dan Sukan. sendi dan seruan.” Selain itu Za‘ba ialah perintis analisis sistem ejaan bahasa Melayu. Dari segi tatabahasa. tahun 1976. sifat. Awang juga menyatakan. am. Menurut Dr. Za‘balah yang menandai babak awal perkembangan ilmu bahasa atau linguistik Melayu baharu sejak tahun 1920-an. kira-kira satu dekad lebih awal daripada tokoh linguistik Amerika. Perbuatan 20 . Antara istilah itu termasuklah huruf saksi (vokal). Beliau menyatakan bahawa “Za‘balah yang meletakkan asas sistem bahasa Melayu dalam ejaan. iaitu Leornard Bloomfield yang baru muncul pada awal tahun 1930-an dengan linguistik strukturalnya. Makalah itu termuat dalam buku Bahasa. analisis ejaan itu berasaskan fonetik kerana Za‘ba menggunakan istilah yang sesuai dengan fonetik. bunyi berkait rapat(diftong) dan bunyi berkait renggang (vokal rangkap). Kesusasteraan dan Kebudayaan Melayu (Esei-esei Penghormatan kepada Pendeta Za‘ba)terbitan Kementerian Kebudayaan. Di bawah setiap subgolongan itu ada pula pecahan seperti nama. Profesor Emeritus Dato' Dr. Butiran hujah Profesor Emeritus Dato' Dr. Asmah Haji Omar menunjukkan analisis ejaan Za‘ba itu berasaskan ilmu fonologi. bunyi kasar dan bunyi halus yang merupakan jenis vokal. Awang. Dalam pembicaraan Dr. Golongan utama itu dipecahkan kepada subgolongan. Asmah itu terdapat dalam makalah yang bertajuk “Za‘ba dalam Linguistik: Satu Tinjauan mengenai Aspek Bahasa yang Diutarakannya”. tatabahasa Melayu mahu pun retorik.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 meperluas dan mengekalkan darjat bahasa Melayu di mata masyarakat. huruf ialah lambang bunyi dan ada “hubungan antara fikiran dengan mekanisme bahasa”. Beliau menggolongkan kata kepada lima golongan yang utama. iaitu kewujudan bunyi mendahului tulisan. huruf benar (konsonan). perbuatan.

ayat perintah. buku Ilmu Mengarang Melayu karangan Za‘ba yang terbit 21 . Menurut Hashim Awang. Dr.” Za‘ba menggolongkan ayat bahasa Melayu kepada ayat selapis. Istilah kita kini bagi sifat nama ialah adjektif dan sifat kata ialah adverba.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 dipecahkan kepada perbuatan melampau dan perbuatan tidak melampau. ayat bercampur. dan ayat seruan. Haji Awang Sariyan menegaskan. Hashim Awang mengangkat Za‘ba sebagai tokoh dan pelopor retorik Melayu. Dr. “Kajian menunjukkan bahawa rumus-rumus ayat pasif bahasa Melayu rasmi yang ditemukan oleh sarjana-sarjana linguistik moden tidak ada perbezaannya sama sekali dengan yang telah dikemukakan oleh Za‘ba lebih setengah abad yang silam. ayat berkait.” Dari segi retorik. Dr. Bagi kata sendi. Za‘ba meletakkan asas penggunaan kata sendi yang tepat. Istilah kita kini bagi perbuatan melampau ialah kata kerja transitif dan perbuatan tidak melampau ialah kata kerja tidak transitif. Selain itu. Haji Awang Sariyan mengatakan. Haji Awang Sariyan menyatakan. Perbuatan itu dinamakan perbuatan nama dan nama perbuatan. ketetapan yang dibuat Za‘ba itu menjadi pegangan pendidik dan pelajar serta masyarakat umum dalam penggunaan bahasa Melayu rasmi terutama dalam bidang pentadbiran. “Hingga kini. Selain itu. Za‘ba juga memperkatakan ragam ayat dengan istilah ayat bangun membuat bagi ayat aktif dan ayat bangun kena buat bagi ayat pasif. Za‘ba juga telah membahagikan kata sifat kepada sifat nama dan sifat kata. Za‘ba menyatakan ada perbuatan dapat menduduki fungsi nama. ayat tanya. Jenis ayat pula terbahagi kepada ayat penyata. ayat berlapis.

Robert Lado (1980: 12) menegaskan: "Kalau hendak menjadi guru bahasa.20 ini. Ahli linguistik tidak menentukan kegunaan linguistik dalam bidang pengajaran tetapi para pendidik perlu tahu kegunaan linguistik dalam bidang pengajaran. Dia mestilah mengetahui deskripsi bahasa tersebut. Pendapat Hashim Awang itu terdapat dalam kertas kerjanya “Retorika Melayu dari Tanggapan Za‘ba” untuk Kongres Bahasa Melayu Sedunia pada bulan Ogos 1995. morfologi. ilmu linguistik banyak memberi manfaat dalam pengajaran bahasa. Penutur bahasa ibu itu sekali pun tidak boleh memandu pelajar melainkan dia dapat mengasing-asingkan dan menunjukkan pelbagai unsur dalam bahasa tersebut. Perkembangan dalam pengajaran dan pembelajaran bahasa tidak begitu banyak berubah semenjak Zaman Yunani sehinggalah kurun ke .BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 pada tahun 1934 mendahului buku tokoh retorik Inggeris Cleanth Brooks dan Robert Penn Warren. Justeru. 3. fonologi. linguistik dan pengajaran bahasa berhubung rapat antara satu sama lain.0 Refleksi kesan hasil pemikiran dan sumbangan tokoh-tokoh linguistik Bahasa Melayu telah menjadi alat bahasa pengajaran dan pembelajaran sepenuhnya di dalam sistem pendidikan negara. Dia harus mengetahui faktafakta linguistik mengenai bahasa ibu pelajar supaya dia mengetahui masalah mereka dalam mempelajari bahasa matlamat mereka.sintaksis dan 22 . iaitu Modern Rhetoric yang terbit enam tahun sesudah buku Za‘ba itu." Menurut Za'ba bahasa adalah "alat mengeluarkan fikiran. Penggunaan linguistik dalam pengajaran dikenali sebagai linguistik gunaan dan ini termasuklah kajian fonetik. maka kebolehan bercakap dalam bahasa itu sahaja tidak mencukupi. Pengajaran bahasa seiring dengan pertumbuhan bahasa." Sehubungan itu. Keadaan ini berterusan apabila Bahasa Melayu dijadikan sebagai mata pelajaran teras dalam peperiksaan Penilaian Menengah Rendah (PMR) dan Sijil Pelajaran Malaysia (SPM) . Dalam bidang pengajaran bahasa seorang guru perlu tahu linguistik.

Pengajaran dan pembelajaran bahasa di sekolah banyak memberikan penekanan terhdap sistem bahasa. Matlamat Pendidikan Bahasa Melayu bertujuan membimbing pelajar-pelajar menguasai kecekapan berbahasa untuk berkomunikasi dengan berkesan bagi melahirkan fikiran dan perasaan tentang ilmu pengetahuan. Ilmu linguistik telah lama dalam sistem pendidikan di negara. unsur-unsur yang terdiri dalam pengajaran dan pembelajaran akan dapat meningkatkan pengetahun dan mengesan dengan lebih terperinci serta dapat menyampaikan ilmu dengan berkesan. Guru yang dapat menguasai ilmu linguistik dari aspek fonologi. melalui lisan dan penulisan. sesuai untuk mencapai matlamatnya. Menurut Verhaar (1985:1) ' Linguistik' berasal dari perkataan Latin iatu ' Lingua'. Sumbangan bidang linguistik dalam negara memang tidak dapat dinafikan. morfologi. Tugas guru bahasa menghasilkan bahan pengajaran yang bermutu tinggi. Manakala linguistik juga dikemukakan dalam bahasa Inggeris sebagai 'Linguistics'. Ini membolehkan pelajar belajar dengan mudah dan cepat. Ia akan dapat 23 . Bidang linguistik merupakan kemahiran asas berkomunikasi. sintaksis dan semantik. Ia bermaksud bahasa. Ia amat penting bagi setiap orang bukan sahaja untuk guru dan murid di sekolah tetapi memastikan penutur dapat bertutur dengan bahasa yang betul di antara satu sama lain. Ini akan mengakibatkan pembelajaran lebih berkesan. Yang paling benyak disentuh ialah aspek morfologi dan sintaksis. Guru juga perlu melengkapkan diri untuk menjadi guru bahasa yang berkesan jika ia mempunyai pengetahuan yang mendalam dalam linguistik dan berupaya mengajar struktur-struktur bahasa dengan betul dan dapat mendeskripsikan bahasa dengan tepat. Menurut Kamus Dewan (1993). Guru yang terlatih dari segi pedagogi perlu menggunakan pelbagai kaedah dan teknik untuk menyampaikan maklumat dan fakta-fakta sistem bahasa dengan baik dan terkini supaya pengajaran dapat disampaikan dengan menarik.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 semantik. Walaupun di institusi pengajian tinggi awam atau swasta. perkataan linguistik diambil daripada perkataan Inggeris yang bererti pengajian ilmu bahasa.

Justeru. Sumbangan bidang linguistik dalam sistem pendidikan tidak dapat dinafikan. Ketiga-tiga kemahiran ini boleh dijalankan dalam apa jua aktiviti bahasa yang dipilih oleh seseorang guru. Bidang linguistik kembali memperkasakan Bahasa Inggeris dengan memperkenalkan MBMMBI. Menurut (Abdullah Hassan. Morfologi juga merupakan bidang yang mengkaji morfem dan kata ialah unsur utama yang dikaji dalam proses pembentukan kata. apabila melibatkan kajian bahasa ia sudah pasti berkait rapat dengan sistem pendidikan negara kita. Penerapan teori linguistik dalam pengajaran oleh seseorang guru boleh dilakukan melalui kemahiran lisan (mendengar/ bertutur). Seseorang guru yang dapat menguasai bidang linguistik dengan baik sudah pasti dapat menyampaikan dan membimbing pelajar dengan lebih berkesan.1968:1) Linguistik dikatakan saintifik kerana kaedah yang digunakan empirikal berdasarkansesuatu yang dilihat. sintaksis dan semantik.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 menyampai pengajaran yang lebih sistematik dan berkesan. kemahiran membaca dan kemahiran menulis. Sebagai contoh morfologi sebagai bidang linguistik mengkaji bagaimana sesuatu perkataan dapat dibina. Sebagai contoh dalam kemahiran bertutur guru boleh mengajar bunyi-bunyi bahasa iaitu bunyi-bunyi vokal dan konsonan yang boleh dibahagikan kepada beberapa bahagaian. morfologi. bangsa dengan berdisiplin serta dapat bersatu dalam semua hal dengan bahasa Melayu dijadikan Bahasa Kebangsaan Linguistik merupakan suatu ilmu pengkajian terhadap bahasa yang dilakukan secara saintifik (J.Lyons. Peranan Bahasa Malaysia sebagai bahasa rasmi dan bahasa pengantar sistem pendidikan kebangsaan juga dilihat cuba memartabatkan juga menjadi faktor kepada Bahasa Malaysia dan penyumbangan bidang linguistik dalam pendidikan negara. dirasa dan dilihat. Terutamanya sekolah yang mempunyai murid yang berbilang kaum. 1984:2) linguistik ialah sesuatu sains yang mengkaji bahasa. 24 . Linguistik juga memainkan peranan yang besar dalam menyatupadukan pelbagai kaum. Sistem pendidikan negara sentiasa berkembang maju dan kajian terhadap struk dalaman bahasa seperti fonologi.

Sepertimana yang kita sedia maklum. sumbangan dan peranan tokoh-tokoh linguistik yang telah dipaparkan benar-benar menyumbang dalam perkembangan pengajaran dan pembelajaran bahasa dalam bilik darjah. Kesimpulannya penguasaan ilmu linguistik yang mendalam membolehkan seseorang guru mengesan segala kesilapan yang dilakukan oleh pelajar serta dapat membantu sesi pengajaran yang lebih berkesan. tokoh-tokoh linguistik yang popular seperti Bloomfeild. Abdullah Hassan dan ramai lagi semuanya menjurus ke arah memartabatkan bahasa Melayu dengan mempelajari cara dan teknik mengajar oleh guru dan murid mendapat ilmu demi meningkatkan kefahaman pelajar-pelajar dalam mata pelajaran bahasa Melayu seterusnya dapat mengeluarkan idea-idea yang bernas dan logik. Selain itu. Dalam kajian bahasa menyatakan bahasa ialah proses perilaku yang mementingkan satu rangkaian turutan sebab dan kesan. Edward Sapir . Za'ba . De saussere. 25 . penggunaan bahasa juga perlu mengambil kira latar belakang dan sosial murid supaya mereka dapat melibatkan diri secara aktif dalam proses pengjaran dna pembelaajran.BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 Selain itu.Tetapi yang lebih penting lagi ia menjaga maruah linguistik negara yang antaranya perlu sentiasa wujud dalam bentuk bahasa Melayu sebagai teras kepada jati diri kebangsaan dan nasionaliti Malaysia.

BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 26 .

BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 27 .

BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 28 .

BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 29 .

BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 30 .

BIDANG LINGUISTIK BMM 3107 31 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful