P. 1
SEJARAH AWAL ASIA TENGGARA - Kemajuan dan Kemunduran Kerajaan Angkor & konsep Devaraja

SEJARAH AWAL ASIA TENGGARA - Kemajuan dan Kemunduran Kerajaan Angkor & konsep Devaraja

4.0

|Views: 4,164|Likes:
Published by kerryseason
Just Email Me: kerry_season@yahoo.com


Filipina - negara kepulauan besar yang terbahagi kepada dua bahagian kepulauan. Selatan Filipina - merangkumi Kepulauan Sulu dan Mindanao. Mejoriti penduduk di Selatan Filipina - beragama Islam (bangsa Moro) berbeza dengan wilayah Utara.
Just Email Me: kerry_season@yahoo.com


Filipina - negara kepulauan besar yang terbahagi kepada dua bahagian kepulauan. Selatan Filipina - merangkumi Kepulauan Sulu dan Mindanao. Mejoriti penduduk di Selatan Filipina - beragama Islam (bangsa Moro) berbeza dengan wilayah Utara.

More info:

Published by: kerryseason on Apr 09, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC or read online from Scribd
See more
See less

11/13/2013

UNIVERSITI SAINS MALAYSIA HST 327/3 ISU-ISU DALAM SEJARAH AWAL ASIA TENGGARA Kerajaan Awal Tanah

Besar Asia Tenggara – “Kemajuan dan Kemunduran Kerajaan Angkor ditentukan oleh pengenalan konsep Devaraja”. Sejauh manakah anda bersetuju dengan penyataan di atas. Kerajaan Angkor Angkor ialah nama yang digunakan untuk merujuk kepada suatu kawasan di Kemboja yang merupakan pusat pemerintahan empayar Khmer yang berkuasa di antara abad ke9 dan abad ke-15 Masihi. Kerajaan Angkor menerima pengaruh Hindu-Buddha. Raja Angkor dianggap sebagai Devaraja yang mempunyai kuasa mutlak.  Raja dibantu oleh kerabatnya dalam menjalankan tugas pentadbiran. Pembinaan baray menjadikan kerajaan Angkor mendapat hasil pertanian yang lumayan. Kawasan pertanian terletak di tasik Tonle Sap. Ia dibina pada abad ke-10 Masihi. Pusat pentadbiran ialah hilir Mekong.  Jayavarman II (802-834) merupakan pemerintah yang mewujudkan semula perpaduan untuk menubuhkan persekutuan Kemboja dan telah membina ibu kotanya di utara Tasik Tonle Sap dan beliau juga merupakan pengasas Kerajaan Angkor.  Jayavarman II dinobatkan sebagai Devaraja (Tuhan raja) oleh seorang pendeta Brahman. Di tahun-tahun berikutnya, Jayavarman berkali-kali memindahkan ibu kotanya. Pada mulanya di Indrapura (sebelah timur Kampong Cham), kemudian ke Wat Phou (sekarang Laos ujung selatan) dan terakhir di Rolous (dekat Angkor). Konsep Devaraja  Konsep Devaraja adalah sebuah negara jelmaan dari alam dan ibu negerinya adalah simbol keduniaan bandaraya syurga. Devaraja dipercayai orang dahulu sebagai wakil dewa yang dihantar untuk memimpin manusia serta mempunyai kuasa ajaib.  Konsep Devaraja bermaksud kekuatan atau esensi kedewataan yang masuk ke dalam diri raja sehinggakan raja tersebut dianggap terdapat suatu aspek tertentu dari kewibawaan dewa. Mengikut konsep devaraja ini pemusatan kekuasaan terhadap negara adalah di bawah kuasa raja. Raja dianggap menduduki status yang tinggi, dikaitkan dengan dewi-dewi dari kayangan dan penjelmaan daripada dewa Shiva, Vishnu dan Brahman. Konsep Devaraja menyebabkan seseorang raja dipandang sebagai penitisan dewa (avatar) Siva atau Vishnu.  Oleh kerana anutan atau pujaan ini diamalkan oleh kerajaan, maka seorang raja yang suci dianggap sebagai orang perantaraan di antara Tuhan-Tuhan terutama sekali Tuhan-Tuhan yang menguasai air dan kesuburan tanah dan pertuanan sosial.  Raja, sebagai pemerintah tertinggi dianggap sebagai raja tuhan (Devaraja). Raja dianggap sebagai wakil tuhan di bumi atau God shadow on earth. Raja berperanan membuat undang-undang, ketua tentera serta menjadi pemutus segala hal. Tindakan raja tidak boleh dipersoalkan oleh orang lain terutamanya rakyat tempatan.

1

Konsep Devaraja dalam Kemajuan dan Kemunduran Kerajaan Angkor Kemajuan a) Persetiaan kepada raja  Keadaan ini dapat dilihat apabila rakyat jelata taat dan patuh kepada pemerintahan raja. Hal ini kerana raja pada masa ini dianggap sebagai jelmaan Tuhan. Oleh itu setiap tindakan yang diambil dan dibuat oleh raja adalah dianggap suci dan mendapat restu daripada Tuhan.  Pemerintahan seseorang raja itu juga dianggap adalah yang terbaik kerana terdapatnya konsep Devaraja ini. Oleh itu rakyat harus patuh kepada pemerintahan raja dan sanggup berkorban apa saja untuk memenuhi keperluan dalam pemerintahan raja tersebut.  Raja dianggap penuh suci, istananya tidak boleh diceroboh dan segala pertuturannya merupakan undang-undang. Penghormatan rakyat kepada institusi ini sangat tinggi dan raja juga menjadi tempat menaruh harapan kepada segala masalah yang mereka hadapi.  Pengaruh Devaraja terhadap rakyat menyebabkan segala dasar dan rancangan raja untuk kepentingan negara dituruti dengan taat setia. Contohnya seperti pembinaan monumen-monumen yang besar dan pembinaan sistem pengairan yang sistemetik merupakan hasil tenaga kerja sepenuhnya daripada rakyat. b) Mengukuhkan Kedudukan Raja  Konsep Devaraja yang digunakan telah menyebabkan raja tersebut menjadi kuat dan digeruni. Keadaan ini dapat dilihat apabila kerajaan Angkor telah berjaya meluaskan kawasan jajahannya.  Pembinaan banyak tempat beribadat juga menunjukkan bahawa kerajaan Angkor pada masa ini merupakan kerajaan yang agung dan kekuatannya tidak boleh dipertikaikan.  Hasil seni binaan membuktikan bukan sahaja kegemilangan seni peradaban tetapi juga untuk menunjukkan organisasi kerajaan yang kompleks dan saiz tenaga buruhnya yang besar yang terletak dibawah pemerintahan raja yang berwibawa.  Hal ini kerana kemakmuran kerajaan itu dipercayai berkait rapat dengan pemujaan terhadap dewa. Oleh itu kuil-kuil yang besar merupakan kemegahan kerajaan dan telah dibina oleh setiap raja sebagai tempat perlindungannya.  Sebagai contohnya, Suryavarman II telah membina Angkor Wat yang merupakan bangunan keagamaan yg terbesar di dunia. Raja Suryavarman II membina Angkor Wat menurut kepercayaan Hindu yang meletakkan gunung Meru sebagai pusat dunia dan merupakan tempat tinggal dewa-dewi Hindu, dengan itu menara tengah Angkor Wat adalah menara tertinggi dan merupakan menara utama dalam binaan Angkor Wat.  Selain itu di bawah pemerintahan Jayavarman VII telah terbinanya Angkot Thom dengan temboknya sepanjang 10 batu, Bayon yang mempunyai banyak menara dan lain-lain kuil yang tidak terkira banyaknya. c) Mandat dari Dewa  Konsep Devaraja telah menyebabkan raja dianggap sebagai perantaran antara dewa dan rakyat jelata.

2

 Keadaan ini dapat dilihat apabila raja dianggap dapat berhubung denga dewadewa yg membawa keuntungan kepada kerajaan Angkor seperti dewa yg menguasai air dan tanah.  Oleh kerana raja merupakan dewa yg berada di bumi dan mempunyai hubungan yg baik dengan dewa-dewa, maka sistem pertanian dapat dijalankan dengan baik. Keadaan ini telah menjadikan aktiviti pertanian sebagai satu ekonomi yg penting. Pada masa ini kemajuan dalam bidang pertanian menyebabkan kerajaan Angkor dapat mengekalkan pemerintahannya kerana mempunyai hasil pertanian yang baik.  Pada masa pemerintahan Suryavarman II, baginda telah berjaya meluaskan kawansan jajahan Angkor sehingga menjadi sebuah kerajaan yg mempunyai kawasan jajahan yang luas. Kemunduran a) Hilang Pegangan Terhadap Konsep Devaraja  Kedatangan agama baru telah mengubah haluan di mana berlaku penentangan terhadap sistem pemerintahan yang lama.  Buddhisme Theravada telah diperkenalkan adalah berasaskan kepada amalan bahawa keselamtan dan kesejahteraan seseorg individu itu bergantung kepada usahanya sendiri.  Keadaan ini telah meyebabkan rakyat tidak lagi percaya kepada konsep Devaraja yg diperkenalkan dalam agama Hindu.  Masalah agama telah menjadi masalah penting dalam empayar Angkor. Keadaan ini dapat dilihat apabila golongan pemerintah menganuti agama Hindu manakala kebanyakan rakyat jelata menganuti agama Buddha Mahayana.  Semasa pemerintahan Suryavarman I, beliau mengamalkan dasar agama secara bebas di mana agama Hindu dan agama Buddha dianuti secara meluas pada masa itu.  Pada abad ke-12 pegangan terhadap konsep Devaraja tidak lagi menjadi keutamaan raja-raja Angkor. Tradisi agama Hindu telah diputuskan oleh Dharanindravarman II yang menaiki takhta pada tahun 1150 kerana beliau merupakan penganut agama Buddha Mahayana.  Namun keadaan ini telah cuba diperbaiki oleh Jayavarman VIII sekitar tahun 1243 hingga tahun 1295, Beliau dipengaruhi kuat oleh Brahmin dan mengambalikan semula agama Siva. beliau telah menolak agama Buddha sepenuhnya. Demi mengekalkan konsep Devaraja dalam sistem pemerintahan, beliau telah menghapuskan patung2 Buddha dan membina semula tempat penyembahan agama Hindu. Pada masa ini ramai rakyat yg telah menganuti agama Buddha.  Tindakan raja yg ingin menghapuskan agama Buddha telah menyebabkan berlaku perasaan tidak puas hati kepada sistem pemerintahan raja tersebut.  Masalah agama yg berlaku dalam Kerajaan Angkor juga telah menyebabkan sistem pemerintahan kerajaan Angkor menjadi lemah. Hal ini kerana berlaku pergolakan di antara golongan pemerintah dgn golongan diperintah.  Selepas Jayavarman VIII zaman, agama buddha Hinayana lebih diutamakan dikalangan rakyat.  Dinasti diraja tidak lagi mendapat penghormatan agama dari rakyat untuk melaksanakan rancangan yang besar.

3

b) Pembinaan Wat  Pembinaan wat adalah untuk melambangkan kekuatan seseorg raja tersebut. Semakin banyak wat dibina semakin tinggi dan semakin kuat sesebuah kerajaan tersebut.  Namun begitu pembinaan wat ini telah membawa kesan negatif kepada pembangunan Kerajaan Angkor itu sendiri. Keadaan ini dapat dilihat apabila rakyat dikerah untuk membina wat tersebut. Selain itu rakyat juga dikehendaki membayar cukai yg tinggi bagi menampung perbelanjaan pembinaan wat tersebut.  Rancangan pembinaan Jayavarman VII meliputi banyak lagi bangunan2 lain selain dari Angkor Thom dan rumah berhala Bayon. Beribu-ribu kampung ditugaskan untuk memelihara rumah berhala yang besar tersebut.  Pembayaran cukai tersebut telah memberi tekanan kepada rakyat. Keadaan ini akhirnya telah membawa kepada pemberontak rakyat terhadap raja yang seterusnya membawa kepada kejatuhan Kerajaan Angkor.  Keadaan ini dapat menunjukan bahawa konsep Devaraja yang diamalkan dalam memerintahan kerajaan Angkor telah menyebabkan rakyat menderita dan ditindas bagi memenuhi kehendak raja. Faktor-Faktor lain dalam Kemajuan dan Kemunduran Kerajaan Angkor Kemajuan a) Pemerintah Yang Cekap  Jayavarman II merupakan pengasas kepada kerajaan Angkor dan berjaya menyatukan wilayah kerajaan pra-Angkor yang berpecah iaitu Chenla Darat dan Chenla Air. Beliau telah mendirikan beberapa buah ibu kota di Indrapura, di Hariharalaya, dan yang terakhir ialah di Mahendraparvata. Ibu kota ini menjadi tempat untuk menempatkan rumah berhalanya dan sebagai panampan bagi mempertahankan kerajaan daripada serangan musuh.  Yasovarman I merupakan pemerintah Angkor yang dianggap mencapai kejayaan gemilang kerana berjaya mengadakan pembekalan air yang cukup untuk ibu kotanya. Sistem pengairan yang dibina adalah sangat teratur dengan terbinanya tali air dan kolam-kolam air. Kekuasaan beliau adalah lebih luas daripada kuasa Jayavarman. Tanah jajahannya sama luas dengan tanah jajahan kerajaan funan semasa zaman pemerintahannya.  Suryawarman II menjadi raja Angkor yang paling berkuasa dalam sejarah Khmer. Beliau merupakan pengasas kepada pembinaan Angkor Wat. Ia merupakan satu peninggalan agung seni bina Brahmin di Asia Tenggara. Usaha beliau memerintahkan pembinaan hospital, rumah persinggahan dan memperbaiki sistem saliran menyebabkan beliau digelar sebagai ‘bapa Sosialisme Buddha’. b) Struktur Kerajaan Angkor  Seluruh sistem kekuasaan dan kemakmuran kerajaan Angkor bergantung pada wujudnya pengamalan tatacara sosial yang kuat, terbit daripada kultus yang menganggap raja sebagai tuhan (wakli tuhan) Devaraja. Suryavarman I (1002-

4

1050) merupakan penganut Buddha-Ramayana namun masih mengekalkan pemujaan Devaraja dalam pemerintahannya.  Raja adalah penjaga undang-undang dan peraturan, pelindung agama dan pembela tanah air daripada musuh-musuh luar. Disebabkan Raja begitu banyak terikat dengan upacara-upacara keagamaan, tugas-tugas pentadbiran dijalankan oleh oligarki kecil (kaum kerabat diraja dan keluarga2 pembesar agama) dengan memegang jawatan penting.  Struktur kerajaan merupakan penguasaan ke atas rakyat dan bukannya ke atas tanah. Kerana tujuan penaklukan bukan untuk meluaskan tanah tetapi untuk menambahkan bilangan penduduk. Contohnya : Suryavarman I, selepas menawan kawasan, mereka melantik ketua-ketua kawasan yang ditawan sebagai ketua wilayah di kawasan tersebut.  Inspektor Diraja juga dilantik (Khlan Tamrvac Visaya) bagi menghubungkan kawasan tersebut dengan kuasa pusat. c) Ekonomi Padi & Sistem Pengairan Yang Cekap  Perkembangan ekonomi dalam kerajaan Angkor yang membolehkan kerajaan membina seni bina yang gemilang dari abad ke-10 hingga abad ke-13 adalah sangat dipengaruhi oleh kewujudan sistem pengairan yang cekap.  Kewujudan kawasan tali air memudahkan pembinaan monumen-monumen yang besar kerana bahan-bahan pembinaan dapat dibawa terus dari kuari. Kawasan tali air yang terbentang luas melebihi kawasan istana dan rumah-rumah berhala mendorong penduduk untuk tinggal di kebanyakan tanah sepanjang tali-tali air.  Keluaran hasil penanaman padi sebanyak 4 kali setahun membuktikan kejayaan sistem pengairan kerajaan Angkor. Sistem pengairan atau Reseau Hydraulique yang besar membolehkan air hujan yang banyak pada musim hujan dapat ditakung dan digunakan semasa musim kemarau.  Setiap satu daripada kolam binaan yang besar iaitu Baray boleh menampung 30 juta meter padu air dan lengkap dengan alat-alat untuk mengalirkan air pada bila-bila masa yang dikehendaki.  Kedudukan kerajaan Angkor yang yang medirikan ibu kota di kawasan yang subur seperti di Tasik Tonle Sap memudahkan penduduk untuk menjalankan aktiviti pertanian di kawasan tersebut dengan bantuan daripada kerajaan. Kemunduran a) Pemberontakan  Dalam abad ke-11 kerajaan Angkor banyak menghadapi peperangan, Raja Udayadityavarman II (1050-1066) terpaksa menghadapi 2 pemberontakan pada zaman pemerintahannya. Sikap beliau yang hanya membina rumah berhala Siva dan tidak mempedulikan tentang agama Buddha menyebabkan timbulnya pemberontakan di bahagian barat laut.  Jayavarman VI telah mengasaskan satu dinasti baru tetapi pada zaman pemerintahannya penuh dengan kacau-bilau. Keluarga Harshavarman III telah mengetuai satu pemberontakan di sebelah selatan. Pemberontakan berlanjutan sehingga Suryavarman II menaiki takhta kerajaan dalam tahun 1113.

5

 Pada zaman pemerintahan Yasovarman II (1165-1166) 2 pemberontakan telah meletus iaitu pemberontakan kaum tani dan satu lagi dipimpin oleh pembesar bernama Tribhuvanadityavarman.  Jayavarman (1188) juga menghadapi masalah yang sama. Selepas berjaya menentang orang Campa, beliau merayakan hari pertabalannya di Angkor tetapi negeri jajahan takluknya iaitu Malyang telah memberontak.  Pemberontakan kaum petani telah berlaku kerana mereka banyak menanggung beban yang diwujudkan oleh kerajaan seperti pengenaan cukai yang tinggi, penggunaan tenaga petani yang besar untuk pembinaan kuil dan kempenkempen tentera. b) Ancaman Orang Siam / Thai  Kerajaan Thai pada mulanya terletak di bawah naungan raja Khmer di Angkor. Tetapi kemudiannya cuba membebaskan diri dan meluaskan kawasan di Asia Tenggara. Kelemahan kerajaan Angkor akibat pertikaian agama telah diambil kesempatan oleh orang Thai untuk mengukuhkan kuasa mereka di Lembah Menam.  Sebuah kerajan Thai yang baru telah ditubuhkan dalam tahun 1350 dengan Ayuthia sebagai ibu kota. Raja Thai iaitu Ramadhipati telah melancarkan 1 serangan ke atas Kemboja dan berjaya menawan Angkor. Harta kekayaan dirampas dan ramai orang Kemboja dipaksa ke Siam untuk dijadikan hamba.  Siam telah meletakkan raja boneka di atas takhta kerajaan kemboja dan keadaan itu berterusan selama 7 tahun. Pada tahun 1357 orang Khmer berjaya mengambil semula Angkor dan menghalau orang Siam keluar.  Ancaman Siam muncul semula pada tahun 1383 berikutan perubahan pemerintahan di Ayuthia. Serangan ini berlarutan sehingga setengah abad dan akhirnya kerajaan Angkor ditawan dan dimusnahkan pada tahun 1431 oleh kerajaan kerajaan Thai.  Kekalahan kerajaan Angkor juga disebabkan oleh tindakan 2 orang pegawai dan 2 orang sami Buddha yang terkemuka yang telah belot menyebelahi musuh. d) Kemunculan Doktrin Agama Baru  Pertentangan berterusan telah berlaku antara 2 agama iaitu Hindu dan Buddha.  Agama hindu yang menguatkan konsep devaraja telah digantikan dengan agama Buddha Mahayana (Kenderaan Besar) pada abad ke-12 iaitu pada zaman pemerintahan Draranindravarman II.  Menjelang abad ke-13 agama buddha Hinayana (Kenderaan Kecil) telah menjadi pegangan kebanyakan rakyat dan agama ini hanya pentingkan kesederhanaan serta tidak berkehendakkan rumah berhala yang besar yang mahal. Samisaminya menggalakkan cara hidup yang mudah. Hal ini adalah bertentangan agama yang dianuti raja-raja yang menjadikan pembinaan rumah berhala yang besar sebagai sesuatu yang penting.  Golongan Aristokrat Hindu cuba menyekat perkembangan agama Buddha. Pengenalan agama Buddha Hinayana (kenderaan kecil) meruncingkan lagi krisis dalam negera Khmer. Tahun 1336, raja (penganut Hindu) telah dibunuh kerana menyekat perkembangan agama Buddha, dan pembunuhnya yang bernama Chay telah berjaya menaiki takhta.

6

 Kultus Tuhan-raja telah dihapuskan dan gelaran Varman terhadap raja
digugurkan. Agama Buddha Sinhala dikekalkan dan dijadikan doktrin rasmi. Manakala bahasa Sanskrit digantikan dengan bahasa Pali.

Kesimpulan Kemajuan dan kemunduran kerajaan Angkor memang berkait rapat dengan konsep Devaraja. Keadaan ini dapat dilihat apabila raja dianggap sebagai jelmaan Tuhan di bumi. Hal ini juga telah menyebabkan rakyat hormat dan memuja raja tersebut. Konsep Devaraja juga telah menyebabkan banyak kerajaan lain yang wujud pada ketika itu takut dan tunduk dengan kerajaan Angkor. Namun begitu selain daripada konsep devaraja yang diamalkan, terdapat juga banyak faktor lain yang memainkan peranan penting dalam menentukan kemajuan dan kemunduran kerajaan Angkor. Dengan ini jelaslah bahawa kemajuan dan kemunduran kerajaan Angkor tidak bergantung semata-mata dengan pengenalan konsep Devaraja. Hal ini kerana terdapat faktor lain yang turut mempengaruhi kemajuan dan kemunduran Kerajaan Angkor.

7

Disediakan   

oleh: Ahmad Khairi bin Mohd. [89472] Ahmad Ridhwan bin Ariffin [89473] Jainah John [89508]

8

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->