Pembentukan Kata Kerja

Dalam bahasa Melayu terdapat empat bentuk kata kerja, iaitu: 1. 2. 3. 4. kata kerja tunggal kata keja terbitan kata kerja majmuk kata kerja ganda

Beberapa contoh: 1. Kata kerja tunggal ada terbang

2.

Kata kerja terbitan mewangi memasak diseret jayakan

3.

Kata kerja majmuk kemas kini lipat ganda

4.

Kata kerja ganda gelak-gelak/tergelak-gelak berlari-lari

Beberapa Aspek Pengimbuhan Kata Kerja Seperti dangan kata nama, beberapa aspek pengimbuhan kata kerja akan disentuh, kerana proses pengimbuhan amat produktif dalam proses pembentukan kata kerja bahasa Melayu.

Imbuhan Kata Kerja Terdapat empat jenis imbuhan yang membentuk kata kerja. iaitu: (a) -kan (b) -i Apitan Kata Kerja Jumlah apitan yang membentuk kata kerja agak besar. iaitu: 1. iaitu: (a) meN(b) beR(c) teR(d) di(e) mempeR(f) dipeR- Akhiran Kata kerja Terdapat hanya dua akhiran yang membentuk kata kerja. awalan kata kerja akhiran kata kerja apitan kata kerja sisipan kata kerja Awalan Kata kerja Terdapat enam awalan yang membentuk kata kerja. 3. 2. 4. sebelas. seperti yang berikut: (a) meN-…-kan (b) beR-…-kan (c) beR-…-an (d) di-…-kan (e) meN-…-I (f) di-…-I (g) mempeR-…-kan (h) mempeR-…-i (i) ke-…-an (j) dipeR-…-kan (k) dipeR-…-i . iaitu.

berbentuk frasa. Sebagai contoh ialah dua kata kerja dalam ayat-ayat berikut: 1. .berjelajah (b) -erserabut . Ayat 1(a) dan 2(a) masih berupa ayat-ayat yang mengandungi satu objek kerana unsur yang ditambah selepas objek.bergerodak (c) -emgemuruh .berserabut gerodak . Ayat-ayat ini boleh diperluas dengan menambah unsur keterangan. seperti ayat-ayat berikut: 1 (a) Ibu membeli sehelai baju untuk adik.Sisipan Kata Kerja Dalam bahasa Melayu tidak ada sisipan yang dapat membentuk kata kerja. perkataan-perkataan yang terdiri daripada kata nama dan kata adjektif yang mengandungi sisipan dapat dijadikan kata kerja melalui proses pengimbuhan.menjelajah Kata Kerja Transitif dengan Objek Semua kata kerja transitif menerima objek. Contohnya: (a) -elgeletar .menggeletar jelajah . Namun.bersemerbak . Dalam ayat-ayat di atas terdapat satu objek.bergemuruh semerbak . dari segi binaannya. 2.bergeletar . iaitu yang menerangkan pihak yang mendapat manfaat daripada perbuatan kata kerja. iaitu frasa sendi nama. Ibu membeli sehelai baju. Ahmad membaca surat itu. 2 (a) Ahmad membaca surat itu kepada rakannya.

maka binaan ayat akan berubah menjadi ayat-ayat berikut: 1 (b) Ibu membelikan adik sehelai baju. 2 (c) Rakannya dibacakan surat itu oleh Ahmad. Dalam bahasa Melayu. Oleh sebab terdapat dua objek dalam satu ayat. Dalam dua ayat berikut. Objek yang jauh sedikit ( sehelai baju dan surat itu ) disebut objek sipi. Satu ukuran untuk menentukan yang manakah antara kedua-dua objek itu objek tepat atau objek sipi. ialah proses pasif. hanya objek tepat boleh mengalami proses pasif. Mereka menghadiahi guru mereka sejambak bunga. iaitu membelikan dan membacakan. 2 (d) Surat itu dibacakan rakannya oleh Ahmad. terdapat dua objek: 3.Namun begitu. objek-objek tersebut dibezakan dengan menamakan objek yang lebih dekat dengan kata kerja objek tepat ( dalam kes ini adik dalam ayat 1(b) dan rakannyadalam ayat 2(b). iaitu adik dan sehelai baju dalam ayat 1(b) dan rakannya serta surat itu dalam ayat 2(b). 1 (c) Adik dibelikan sehelai baju oleh ibu. 4. Dalam kedua-dua ayat ini terdapat dua objek. 2 (b) Ahmad membacakan rakannya surat itu. Tina menghidangi tetamunya secawan kopi. Hal yang sama juga berlaku bagi kata kerja yang menerima paitan meN-…-i. jikalau kata kerja membeli dan membaca diubah menjadi kata kerja berapitan meN-…-kan. . Sebaliknya. misalnya ayat 1(c) ialah bentuk pasif bagi ayat 1(b). manakala ayat 2(c) ialah ayat pasif bagi ayat 2(b). ayat-ayat berikut dianggap tidak gramatis: 1 (d) Sehelai baju dibelikan adik oleh ibu.

ayat ayat iaitu turut (4) tetamunya. Perbezaan Antara Apitan meN-…-kan dengan Apitan meN-…-i Dalam bahasa Melayu banyak kata kerja terbentuk dengan apitan meN-…kan dan meN-…-i. Ada kalanya dapat dibezakan fungsi antara kedua-dua apitan ini. (b) Saya menghadiahi Anita sebuah buku pada hari jadinya.Yang tinggal hanya satu objek diikuti oleh frasa sendi nama. penggunaannya saling berganti tanpa membezakan makna. (b) Ali sedang membaikkan kereta yang rosak. Contohnya: 2 (a) Ali sedang membaiki kereta yang rosak. Kedua-duanya membentuk kata kerja transitif yang mendukung makna asas yang terkandug dalam kata dasar. tidak lagi terdapat dua objek dalam setiap ayat. . menjadi seperti yang berikut: binaan kedua-dua 3 (a) Mereka menghadiahkan sejambak bunga kepada guru mereka. Dalam binaan ayat 3(a) dan 4(a). manakala apitan meN-…- Imenandakan maksud lokatif. 4 (a) Tini menghidangkan tetamunya secawan kopi. objek tepat kata ialah guru kerja mereka dan ditukar dalam apitan. Jikalau kedua-dua menjadi menghadiahkan dan menghidangkan.Dalam ayat (3). iaitu lazimnya apitan meN-…-kan menandakan maksud kausatif. Contoh: 1 (a) Saya menghadiahkan sebuah buku kepada Anita pada hari jadinya.maka berubah. Tetapi bagi sebilangan kecil kata kerja yang menerima kedua-dua apitan ini.

. Contohnya: (1) Mereka tersandar di tepi dinding. 2.yang bersifat tak transitif. (b) Kata kerja transitif pasif Terdapat juga kata kerja dengan awalan teR.terdiri daripada dua jenis. iaitu yang diikuti oleh objek.Jenis Kata Kerja Berawalan TERKata kerja yang dibentuk dengan awalan teR. iaitu: 1. kata kerja dengan awalan mempeR. Pada dasarnya. Kata kerja transitif Terdapat dua jenis kata kerja transitif yang terbentuk denga awlan teR-. (2) Dia terjatuh dari atas pokok. iaitu: (a) kata kerja transitif aktif (b) kata kerja transitif pasif Contohnya: (a) Kata kerja transitif aktif. kata kerja transitif kata kerja tak transitif 1. iaitu yang tidak memerlukan objek. Perbezaan antara awalan memper. (1) Ratna terambil buku adik saya.membawa maksud menjadikan dan boleh bertukar ganti dengan apitan meN-…-kan.dengan apitan Memper-…-kan Dalam bahasa Melayu terda[at kata kerja yang terbentuk dengan awalan mempeR… dan apitan mempeR-…-kan. (2) Kakinya terpijak paku itu.

memperisteri menjadikan seseorang isteri. . 2. isteri dan suami. salah satu bentuk sahaja digunakan. misalnya. Tetapi bagi beberapa kata nama tertentu. 3. iaitu hamba.dan mempeR-…-kan. Pilihlah hanya mana-mana satu imbuhan. memperhambakan . perkataanperkataan ini boleh menerima awalan mempeR. Oleh itu. memperhamba .memberikan isteri kepada seseorang atau menjadikan seseorang beristeri.menjadikan diri atau orang lain seperti hamba kepada seseorang. Contohnya: 1. tidak gramatis. iaitu sama ada memperbesar atau membesarkan. jika digunakan bentuk memperbesarkan. untuk menghasilkan perkataan yang berlainan makna. 4. memperisterikan .menganggap diri atau orang lain seperti hamba.Contohnya: memperbesar = membesarkan memperalat = mengalatkan Bagi kata adjektif.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful

Master Your Semester with Scribd & The New York Times

Special offer for students: Only $4.99/month.

Master Your Semester with a Special Offer from Scribd & The New York Times

Cancel anytime.