P. 1
81674571 Modul PJM3106 Anatomi Amp Fisiologi

81674571 Modul PJM3106 Anatomi Amp Fisiologi

|Views: 5|Likes:
Published by Hafizuddin Jaafar
PJM 3106
PJM 3106

More info:

Published by: Hafizuddin Jaafar on May 22, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/28/2014

pdf

text

original

Tajuk 8

SISTEM PENGHADAMAN

Sinopsis Tajuk-tajuk dalam modul ini merangkumi struktur dan fungsi sistem penghadaman dan penyerapan. Modul ini juga dibekalkan dengan soalan latihan dan senarai bahan rujukan.

Hasil Pembelajaran

Setelah selesai membaca modul ini, diharap anda dapat: 1. Menjelaskan sistem penghadaman dan fungsinya Kerangka konsep tajuk-tajuk modul ini

Sistem Penghadaman

Struktur

Fungsi

8.0

Pengenalan

Penghadaman ialah satu proses penghancuran atau pengisaran makanan secara fizikal, kemudiannya diikuti dengan beberapa proses kimia bagi memecahkan molekul makanan yang kompleks menjadi molekul atau elemen yang lebih halus dan terasing bagi memudahkan proses penyerapan. Bahan yang tidak dapat dimanfaatkan atau dipecahkan akan dibuang menerusi proses seterusnya yang dikenali sebagai penyingkiran. Makanan merupakan komponen penting yang membekalkan tenaga untuk tubuh badan. Namun, makanan yang diambil tidak berada di dalam bentuk yang sesuai untuk

pundi hempedu dan pankreas. Poses ini juga turut melibatkan organ-organ lain seperti kelenjar liur. Kebiasaannya. Kesederhanaan adalah penting dan makanlah makanan yang berkhasiat. Penghadaman bermula apabila makanan memasuki tubuh menerusi mulut. pedas dan banyak perisa yang berkemungkian akan membawa kemudaratan jika pengambilannya tidak dikawal. berlemak. Oleh itu. 8. hati. rakyat Malaysia suka makanan berminyak.digunakan sebagai tenaga oleh sel. makanan tersebut perlu dicernakan agar ia sesuai digunakan oleh sel-sel tubuh. Penjagaan bermula dari makanan yang kita pilih. Salur penghadaman jangan disalah guna seperti meminum racun atau memakan ubat tanpa mengikut dos yang ditetapkan.1 Rajah Sistem Penghadaman Struktur dan Fungsi 2 .

f.1 Mulut Dikenali juga sebagai kaviti oral. Atap mulut adalah lelangit yang membahagikan mulut daripada kaviti hidung. lantai. anterior dan posterior. c. Mulut. Bahagian-bahagian yang terlibat untuk membina sistem penghadaman terdiri daripada struktur-struktur berikut: Struktur-struktur sistem penghadaman adalah seperti berikut: a. Bahagian yang terdiri daripada otot adalah satu pertiga daripada posteriornya. b. Hati dan pundi hempedu. 3 . Organ yang turut membantu penghadaman ialah: a. Usus kecil. Lelangit keras yang terdiri daripada tulang memenuhi dua pertiga daripada anterior lelangit. Ruang mulut kita boleh dikategorikan kepada dua bahagian iaitu ruang umum iaitu ruang tengah yang mengandungi lidah dan ruang vestibul iaitu ruang di antara gigi dan permukaan dalam pipi. Pankreas. e. 8. Usus besar. Faring c. Esofagus d. b. Kilang air liur.1.Sistem penghadaman menjalankan tugas yang penting iaitu menyediakan bahan-bahan makanan untuk diserap supaya bahan-bahan ini dapat digunakan oleh sel-sel tubuh. Lantai mulut pula dikenali sebagai diafragma mulut dan terdiri daripada otot. dinding. Bahagian ini lembut dan digelar sebagai lelangit lunak. Perut. lateral dan dua pembukaan. Ia terdiri daripada satu saluran yang bermula di mulut dan berakhir di dubur. Ruang mulut terdiri daripada atap.

Vestibul mulut adalah ruang yang terdapat di antara pipi dan gigi. farikks 4 . Pembukaan anterior mulut mempunyai dua bibir iaitu bibir atas dan bibir bawah.Dinding lateral mulut dan pipi adalah otot yang dilapisi oleh membran mukus di bahagian dalam dan dilapisi kulit di bahagian luar. Bahagian luar bibir dilitupi oleh kulit dan bahagian dalamnya dilitupi oleh membran mukus. Kaviti mulut berhubung dengan bahagian tengah farinks membentuk pembukaan posterior.

manakala otot intrinsik terlibat dalam perubahan bentuk lidah. fungiform dan sirkumvalat.9: Ruang Mulut 8. Sentuhan • Lidah adalah penting untuk pertuturan Lidah membantu tindakan kunyahan dan telanan Merupakan salah satu organ deria sentuhan 5 . masin. tugas. Terdapat dua kumpulan otot lidah iaitu ekstrinsik dan intrinsik. Pertuturan • c. Membran mukus melapisi lidah dan membentuk tonjolan-tonjolan kecil yang dipanggil papila. Tunas rasa terletak pada fungiform dan sirkumvalat. Kunyahan dan telanan d. Deria rasa • Tugas lidah Lidah dapat mengenali pelbagai jenis rasa seperti manis. masam dan pahit dan ini membantu sesorang menikmati makanan atau minuman. • b.1. Papila terbahagi kepada tiga jenis iaitu filiform. Otot ekstrinsik adalah untuk pergerakan lidah. iaitu: Lidah mempunyai beberapa a.Rajah 3. Lidah terdiri daripada otot rangka di mana bahagian anteriornya bebas dan bahagian posteriornya melekat pada lantai mulut.2 Lidah Merupakan organ penting di dalam mulut dalam sistem penghadaman.

6 .

8.3 Rajah 3. Jumlah gigi bagi orang dewasa adalah sebanyak 32 batang.1. Mempunyai pinggir yang rata dan tajam. 7 . Untuk mengisar dan melumatkan makanan. Untuk mengoyak dan menikam.10: Lidah – Reseptor rasa Gigi Rajah Lidah Merupakan struktur tambahan di dalam sistem penghadaman. terdiri daripada 8 gigi kacip. Jenis gigi Gigi kacip Gigi taring Geraham kecil Geraham besar • • • • • • • • Fungsi Untuk menggigit dan memotong. 4 gigi taring. Untuk mengoyak dan mengisar. 8 gigi geraham kecil dan 12 gigi geraham besar. Mempunyai dua gerigi di permukaannya. Mempunyai kepala yang tirus. Gigi mambantu memecahkan makanan pejal dan membantu menambah rasa lazat pada makanan tersebut. Mempunyai muka yang lebar dan tidak rata.

Rajah Gigi 8.4 Kelenjar Air Liur 8 .1.

tetapi terdapat tiga kelenjar air liur yang mengeluarkan air liur dengan banyak. albumin. Terdapat banyak kelenjar air liur. Duktusnya membuka ke bahagian depan lantai mulut di bawah lidah. Kelenjarkelenjar air liur terdapat di dalam mulut atau berhampiran mulut.Bertanggungjawab merembeskan air liur secara berterusan. Sebanyak kira-kira 1. Kandungan air liur adalah 99. Kelenjar parotid • • • Terletak di hadapan dan di bawah telinga. Terletak di atas lantai mulut dan di bawah setiap sisi lidah. musin dan lisozim.0 hingga 1.5 liter air liur terhasil dalam satu hari. Merupakan kelenjar air liur yang terbesar. Ini terjadi supaya proses pelinciran. Rembesan air liur akan bertambah banyak jika kita memakan sesuatu.5% bahan-bahan tertentu seperti garam klorida. urea dan asid urik. Merembeskan air liur melalui duktus parotid yang membuka pada bahagian atas vestibul Kelenjar submandibular Kelenjar sublingual • • • • mulut. Kelenjar-kelenjar tersebut adalah kelenjar parotid. Duktusnya membuka ke dalam mulut di bawah lidah. pelarutan.5% air dan 0. 9 . Terletak pada rahang bawah di kedu-dua sisi. globulin. gas terlarut. bikarbonat dan fosfat. submandibular dan sublingual. dan permulaan pemecahan secara kimia dapat dilakukan.

mukus dan asid hidroklorik. 8. (iii) Farinks larinks – bahagian terendah yang terletak di belakang larinks.5 Farinks Terletak di belakang hidung.1. Panjangnya Merupakan tiub berotot adalah di antara 23 hingga 25 sm.13 : Pandangan kiri mulut 12. renin.1. fundus. Kelenjar yang terdapat pada nasofarinks adalah adenoid. badan dan pilorus.8. 8.7 Perut Kawasan penyimpanan makanan sementara sebelum makanan tersebut dicerna oleh usus. Satu per tiga daripada bahagian atas esofagus adalah otot rangka yang bersifat voluntari.6 Esofagus dan terletak di belakang trakea.5sm panjang. Manakala satu per tiga daripada bahagian bawahnya terdiri daripada otot licin dan bersifat tidak voluntari. Rongga perut terbahagi kepada empat bahagian iaitu kardia. Isi padu ruang perut adalah 2. Satu per tiga daripada bahagian tengahnya pula adalah gabungan antara otot licin dengan otot rangka. Terdapat kira-kira 40 juta sel kelenjar gaster pada perut. Ianya berukuran lebih kurang Rajah 3.5 liter bagi orang dewasa. Terdiri daripada membran berotot dan dilapisi oleh selaput mukus.1. mulut dan larinks. Pepsin 10 . Berfungsi untuk menghantar makanan dan minuman dari farinks ke perut. Jus gaster mempunyai enzim pepsin. Terbahagi kepada tiga bahagian iaitu: (i) Nasofarinks – terletak di belakang hidung dan terdapat lubang tiub eustachio pada dindingnya. Pada dinding lateralnya terdapat tonsil. (ii) Farinks oral – terletak di belakang mulut. Perut akan mengempis apabila kosong dan mengembang apabila berisi makanan kerana ia bersifat kenyal.

manakala renin mengentalkan susu dengan menggumpalkan protein susu yang larut. kaseinogen kepada kasein yang tidak larut. Mukus adalah bendalir yang likat berfungsi melindungi perut dari asid hidroklorik. dan (iii) Mensterilkan makanan daripada bakteria. (ii) Menyediakan medium berasid untuk membolehkan enzim pepsin dan renin bertindak. Fungsi asid hidroklorik pula adalah: (i) Meneutralkan alkali pada air liur bagi menghentikan tindakan enzim amilase air liur.menguraikan protein kepada pepton dan polipeptida. 11 .

14: Permukaan dalam gaster dan duodenum 12 .Rajah 3.

8 Usus Besar Usus besar bermula dari ileum hingga ke anus dan berukuran 1. Kedudukan duodenum adalah mengelilingi kepala pankreas. 13 . Kolon – naik ke atas di sebelah kanan rongga abdomen. asid amino dan glukosa ke dalam darah dan lemak hadam ke dalam salur limfatika. dan (iii) Jejunum dan ileum – jejunum 2. Panjang kira-kira 25 sm dan berbentuk C. Kanal anus adalah bahagian paling akhir pada usus besar berukuran 4 sm. Bersambung dengan rektum.8 Usus Kecil Saluran makanan yang paling sempit.4m panjang dan ileum pula 3. dan (iii) Menghasilkan beberapa hormon yang mengawal penghasilan bendalir pankreas.6m panjang. garam dan glukosa. Berfungsi untuk pencernaan dan penyerapan hasil pencernaan. 8. Pembukaan kanal anus dikenali sebagai anus dan dikawal oleh otot licin yang tebal dikenali sebagai sfinkter internal (tak voluntari) dan di luar oleh otot rangka yang disebut sfinkter eksternal (voluntari). Tugas usus kecil adalah: (i) (ii) Menyelesaikan semua proses penghadaman. (iii) Rektum – saluran berotot yang pendek. Tiga bahagian pada usus kecil adalah: (i) (ii) Duodenum – menghubungkan perut dengan jejunum.1. kolon melintang dan kolon bawah. namun apendiks tidak mengambil bahagian dalam proses pencernaan. hempedu dan bendalirnya sendiri. Menyerap bahan-bahan makanan yang telah terhadam. Bentuknya adalah lebih besar daripada usus kecil dan bahagian pada usus besar adalah: (i) (ii) Sekum – mempunyai apendiks.8.1.5m panjang. Fungsi usus besar adalah sebagai: • Penyerap air.

buahan dan sayuran hijau.• • • Merembeskan musin oleh kelenjar pada lapisan dalam. dan Menyediakan sisa protein yang belum dicerna oleh tindakan bakteria untuk kumuhan. Menyediakan selulosa dalam bentuk karbohidrat dalam tumbuhan.15: Usus besar dan bahagian-bahagiannya 14 . Rajah 3.

Mah Chee Wai.6) enterikus) Amilase air Kanji  maltosa liur (ptialin) HCI (bukan Pepsinogen  pepsin enzim) Pepsin Protein  pepton + polipeptida Renin Kaseinogen  kasein (kasein kemudiannya dicernakan oleh pepsin) Amilase Kanji  maltosa pankreas Tripsin Protein  pepton (polipeptida) Lipase Lemak  asid lemak dan gliserol Garam Lemak  titisan hempedu lemak (hempedu (bukan meneutralkan asid) enzim) Enterokinase Tripsinogen  tripsin Erepsin Pepton  polipeptida  asid amino Maltase Maltosa  glukosa Sukrase Sukrosa  glukosa + fruktosa Laktase Laktosa  glukosa + galaktosa Lipase Lemak  asid lemak + gliserol 15 .8 – 8.5 Enzim Perubahan Duodenum Pankreas Jus pankreas 7.5 – 6.1: Ringkasan proses kimia dalam pencernaan Sumber : Bantuan Studi Lengkap Biologi Tingkatan 4.5 Hati Hempedu Beralkali Usus kecil Kelenjar (jejunum Brunner dan ileum) (kelenjar usus) Jus usus Beralkali (sukus (7.8 1. Bahagian Kelenjar salur pencernaan Mulut Kelenjar air liur Perut Kelenjar gaster Rembesan Air liur Jus gaster pH 6.Jadual 3.

Usus kecil merupakan tempat di mana kebanyakan proses penghadaman berlaku. Enzim adalah mangkin organik yang berkebolehan mempercepatkan kadar tindak balas biokimia dalan organisma hidup.1 Mekanisme dan Kawalan Penghadaman Mekanisme Penghadaman Pencernaan berlaku terhadap makanan dan minuman yang kita ambil.8.2.2 Kawalan Pencernaan Pencernaan dapat dilakukan dengan adanya enzim-enzim di dalam sistem pencernaan. Namun. Enzim tidak berubah hingga ke akhir proses 16 . Tindakan ini dikenali sebagai tindakan mengunyah. 8. penyerapan boleh juga berlaku di bahagian-bahagian lain dalam sistem penghadaman. Makanan yang dikunyah tadi akan bercampur dengan air liur dan menjadi lumat. Enzim bertindak mengubah kimia bahan makanan yang kompleks menjadi bahan larut yang mudah diserap. (iii) Penyerapan Selalunya bahan makanan akan diserap di bahagian usus kecil.2. (i) Kunyahan dan telanan Makanan akan dihancurkan oleh mulut. Empat peringkat perubahan berlaku kepada bahan makanan dan minuman yang masuk ke dalam tubuh kita. (iv) Pembuangan bahan makanan yang tidak hadam Bahan buangan iaitu najis adalah hasil bahan-bahan yang tidak hadam. Kemudian makanan yang telah lumat ditelan melalui farinks dan esofagus ke perut.2 8. (ii) Penghadaman Penghadaman bermula dari dalam mulut hinggalah ke dalam perut dan usus kecil. gigi dan lidah apabila masuk ke dalam mulut. Otot pencerut pada dinding farinks bertanggungjawab kepada tindakan menelan ini. Pembuang bahan makanan tidak hadam dilakukan oleh usus besar. Dalam proses penghadaman bahan makanan diubah dari segi fizikal dan kimianya agar lebih mudah diserap.

Di dalam bendalir penghadaman. Anda boleh rujuk pada jadual ringkasan proses kimia dalam pencernaan untuk nama dan tindakan enzim terbabit.penghadaman. 17 . terdapat beberapa enzim penting dan setiap satunya hanya bertindak untuk satu tindak balas sahaja. walaupun ia sendiri mengubah kimia dalam bahan makanan.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->