BMM 3107 Modul TAJUK 1 SEJARAH PERKEMBANGAN LINGUISTIK

SINOPSIS Tajuk ini membincangkan tentang sejarah perkembangan ilmu linguistik yang bermula pada tahun 500 SM hingga ke zaman moden. Sejarah pengkajian ilmu linguistik bermula pada zaman Yunani, zaman Iskandariah, zaman Rom, zaman pertengahan, zaman Peralihan (Renaissance), zaman Arab, zaman India, zaman Linguitik perbandingan dan zaman linguistik moden. HASIL PEMBELAJARAN (i) (ii) 1.0 Menyusur galur sejarah perkembangan ilmu linguistik. Menghuraikan sejarah ilmu linguistik zaman Yunani, Iskandariah, Rom, Arab, India hingga zaman moden abad ke-20. KANDUNGAN ISI

Tahukah anda bila kajian bahasa bermula? Berdasarkan catatan awal sejarah ilmu linguistik, kajian tentang bahasa telah berlaku seawal 800 tahun sebelum masihi yang berlaku di India. Walau bagaimanapun titik permulaan kajian ilmu linguistik dipercayai berlaku pada zaman Yunani. Hal ini ada kaitannya dengan penemuan kegiatan kajian orang-orang India yang didasarkan kepada hasil kajian Panini telah diwartakan pada abad ke-17. Kehebatan orang Yunani dalam kajian bahasa adalah berdasarkan bukti dalam bentuk catatan yang dikaji pada zaman linguistik yang bermula di Eropah. 1.1 Zaman Yunani, Zaman Iskandariah, Zaman Rom

Dalam sejarah ilmu linguistik, golongan pertama yang bergiat dalam bidang pengkajian bahasa ialah orang-orang Yunani. Tamadun Yunani merupakan satu tamadun terawal yang wujud di atas muka bumi ini. Kehebatan tamadun ini merangkumi semua aspek seperti bahasa, ekonomi, budaya dan politik. Kegiatan dalam pengkajian bahasa bermula kira-kira 500 tahun sebelum masihi. Disebabkan seluruh kehidupan mereka dibendung oleh falsafah, maka kajian mereka tentang bahasa banyak dipengaruhi oleh pemikiran yang berbentuk falsafah. Falsafah bahasa bermula pada zaman pra-Socrates, iaitu pada abad ke-6 sebelum masihi. Falsafah Bahasa merupakan satu teras kepada bermulanya satu falsafah yang menjadi pegangan dan kekuatan masyarakat ketika itu. Untuk pengetahuan anda, tokoh hebat dalam pengkajian bahasa pada zaman Yunani ialah Plato dan Aristotle, iaitu murid Plato. Plato (427 – 347) merupakan ahli falsafah pertama yang mengenal pasti dan menyelidik bahasa sebagai suatu masalah dan persoalan melalui

karyanya yang berbentuk dialog, iaitu Cratylus. Dialog Cratylus telah mencetuskan kontroversi berabad-abad lamanya, iaitu antara kumpulan analogis yang mempercayai bahawa bahasa bersifat alamiah, nalar dan logis dengan kumpulan anomalis yang berpegang kepada kepercayaan bahawa bahasa tidak nalar sepenuhnya. Plato telah menimbulkan persoalan adakah ketepatan sesuatu nama berasaskan tabii dan realiti atau konvensyen, iaitu berdasarkan persetujuan masyarakat. Beliau juga menyelidik tentang tatabahasa yang membezakan antara kata nama dengan kata kerja. Plato telah meletakkan fungsi kata nama sebagai subjek kepada predikat dan kata kerja sebagai penerangan kepada perbuatan. Ilmu linguistik terus berkembang pada zaman Aristotle tahun 384 – 322 sebelum masihi dengan menambah satu lagi pembahagian dalam tatabahasa, iaitu kata penghubung. Beliau memperkembang dan memperdalam pemikiran tentang falsafah bahasa yang diasaskan oleh Plato. Aristotle merupakan sarjana yang mula-mula mengakui tentang adanya sistem kala atau tense dalam bahasa Yunani. Gagasan lain yang dikembangkan oleh Aristotle ialah fungsi bahasa sebagai alat, khususnya untuk retorik dan puisi. Beliau menganggap bahawa bahasa itu sebagai suatu juzuk dunia, tetap dan dapat diperoleh dalam tulisan yang menjadi subjek tatabahasa dan sebagai cara menunjukkan apa-apa sahaja yang ada di dunia yang menjadi subjek logika. Secara umumnya, anda dapati bahawa kajian mengenai bahasa pada era Yunani lebih tertumpu kepada tatabahasa. Namun demikian, kaedah kajian mereka lebih bercorak logik dan bukannya saintifik. Kita telah selesai membincangkan tentang sejarah perkembangan linguistik zaman Yunani. Sekarang kita beralih pula kepada Zaman Iskandariah. Zaman ini bermula pada abad ketiga tahun masihi. Sebagai sebuah tanah jajahan Yunani, Iskandariah menjadi pusat perkembangan kesusasteraan dan linguistik tamadun Yunani, namun penumpuan bahasa pada waktu ini lebih kepada aspek lisan, iaitu pertuturan. Mereka turut mengkaji sistem fonetik dan membahagikan perkataan kepada adverb, participal, ganti nama dan kata depan. Para sarjana turut memperkenalkan bidang sintaksis, iaitu ayat yang merupakan satu unit deskriptif yang terdiri daripada turutan-turutan perkataan yang mempunyai makna. Sekarang kita akan membincangkan sejarah perkembangan linguistik zaman Rom. Orang Rom telah mengambil alih bidang bahasa setelah tamadun Yunani runtuh. Tahukah anda bahawa mereka mengambil ilmu bahasa Yunani dan membuat kajian dalam bahasa Latin. Jika dikaji perkembangan bahasa pada zaman ini lebih kepada perubahan sistem bahasa daripada tamadun Yunani kepada bahasa Latin. Mereka kurang menyumbang kepada perkembangan ilmu baharu berkenaan bahasa. Walau bagaimanapun sumbangan mereka amat penting kerana hasil tulisan mereka menjadi rujukan kepada semua pengkaji bahasa selepas zaman itu. 1.2 Zaman Pertengahan, Zaman Arab, Zaman India

Sekarang kita akan membincangkan sejarah perkembangan linguistik zaman pertengahan yang dikenali juga sebagai zaman Renaissance. Pada era ini ahli bahasa mula meneroka

bahasa termasuk tatabahasa vernakular. Kebanyakan ahli fikir yang lahir pada zaman ini ialah sarjana Islam yang sentiasa mendapat sokongan daripada pemimpin mereka. Anggapan mereka bahawa hasil tulisan itu baik sekiranya bahasa dan hasil tulisan itu tepat dan kurang kesalahan tatabahasa. Kesan daripada kajian ini wujudnya rumpun-rumpun bahasa daripada semua bahasa di dunia. Tamadun ini turut mengiktiraf bahawa bahasa berasal daripada satu bahasa yang sama. Ahli bahasa zaman ini turut mengasingkan bahasa-bahasa di dunia kepada tiga kelompok. Bidang bahasa mula berkembang dengan wujudnya bidang baharu. iaitu bahasa berisolasi. hampir semua bahasa memiliki perkataan yang hampir sama dan maksud perkataan juga hampir sama. Perbincangan seterusnya ialah sejarah perkembangan linguistik zaman India. Pada era ini bahasa Sanskrit digunakan dengan meluas dan memberikan kesan besar kepada ilmu linguistik. zaman ini dikatakan sebagai permulaan kepada linguistik moden. Kajian mereka tertumpu kepada sumber al-Qur’an dan hasilnya perkembangan ilmu fonetik semakin pesat dan hampir menjadi sempurna serta terciptanya kamus lengkap untuk dijadikan bahan rujukan. Golongan zaman pertengahan ini menolak bahasa luar atau bahasa pinjaman. kelainan logika dalam bahasa dan hubungan antara bahasa mula berkembang. Sekarang mari kita bincangikan pula perkembangan linguistik zaman Arab.3 Zaman Linguistik Bandingan dan Linguistik Moden Untuk pengetahuan anda. Pendekatan kajian bahasa berdasarkan bukti nyata. morfologi dan sintaksis. Bahasa pada era ini masih kekal kepada fungsi kesusasateraan. Bahan kajian turut berubah daripada tradisi bahasa Inggeris kepada kitab RigVeda. Pada zaman ini bahasa berkembang pesat di Baghdad sebagai sebuah pusat ilmu di dunia. berimbuhan dan bahasa berfleksi. Sebagai mengakhiri perbincangan tajuk 1 ini. Tahukah anda bahawa sumbangan terpenting ahli-ahli bahasa zaman ini ialah kejayaan mereka membawa pembaharuan dalam ilmu bahasa dan mula mengkaji bahasa secara saintifik. iaitu antropologi dan sosiologi. Hal ini disebabkan Eropah mengalami zaman gelap. Mereka juga dapat mengesan hubungan satu bahasa dengan bahasa lain terutama bahasa Inggeris. Hukum baharu mula wujud yang dikenali sebagai hukum R-G-L dan R-D-L. 1. Kajian mereka lebih baik daripada Yunani dari aspek fonetik. marilah sama-sama kita lihat sejarah perkembangan linguistik zaman moden sekitar abad ke-20. Para pengkaji pada zaman ini menggunakan ilmu bahasa sebagai satu elemen untuk mengukur kualiti sesuatu bahasa. Anda harus ingat bahawa pada era ini juga teori sebab musabab. Hal ini dapat dibuktikan melalui kajian. Mereka mendapati bahawa hubungan bahasa bukan melalui peminjaman atau kebetulan tetapi wujud daripada satu rumpun yang sama. Mereka turut mengkaji pertalian dan hubungan antara satu bahasa dengan bahasa yang lain. Pengkajian ilmu bahasa pada . iaitu sekitar abad ke-19.

zaman ini lebih cenderung kepada linguistic deskriptif atau linguistik huraian.1 Pemikiran Edward Sapir Dalam Bidang Linguistik  Edward Sapir (1884 – 1939) seorang sarjana linguistik struktural dan antropologi dari Amerika pada awal abad ke-20. Bincangkan sumbangan Plato dan Aristotle kepada perkembangan ilmu linguistik sehingga kini.0 KANDUNGAN ISI Hasil pemikiran de Saussure telah melayakkan beliau diberikan jolokan sebagai “Bapa Linguistik Moden”. TUGASAN: Buat catatan nota dalam bentuk grafik tentang sejarah perkembangan linguistik sejak sebelum masihi hingga ke zaman moden. Mereka merupakan tokoh linguistik yang banyak memberi sumbangan kepada perkembangan ilmu bahasa melalui hasil kajian secara empirikal. bahasa ialah sistem manusiawi yang instingtif. Buku beliau . HASIL PEMBELAJARAN (i) Menghuraikan aliran pemikiran tokoh-tokoh lingustik mengiku zaman (ii) Menghargai sumbangan tokoh-tokoh dalam perkembangan ilmu bahasa sejak zaman awal hingga zaman moden (iii) Membuat banding beza bentuk pemikiran antara tokoh-tokoh linguistik 2.  Menurut beliau. Kesimpulan kajian beliau mendapati bahawa struktur bahasa merupakan unsur yang menentukan sturktur pemikiran manusia. iaitu bahasa adalah baka dan satu fenomena sosial. Hasil pemikiran Bloomfield pula telah menghasilkan teori behaviourisme 2. Para pengkaji turut menelurkan satu teori baharu. iaitu pemikiran Edward Sapir. Tajuk ini meliputi tiga subtajuk. Beliau mengkaji hubungan bahasa dengan pemikiran manusia dari aspek psikologi. Kajian pada era ini lebih sistematik dan menekankan kepada sinkronis dan diakronis. iaitu bersifat arbitrari untuk menyampaikan perasaan dan fikiran. TAJUK 2 SINOPSIS PEMIKIRAN DALAM LINGUISTIK Tajuk dua ialah pemikiran dalam linguistik. Leonard Bloomfield dan pemikiran Ferdinand de Saussure. Gunakan bahasa sendiri menunjukan anda faham apa yang dibincangkan.  Beliau berpendapat psikologi mendasari pengkajian bahasa dalam sains.

 Dalam sejarah ilmu linguistik moden.3 Pemikiran Ferdinand de Saussure dalam Bidang Linguistik  Ferdinand de Saussure (1857 – 1913) ialah orang pertama yang mengasaskan ilmu linguistik moden. 2. maka bahasapun dapat dilahirkan sebagai gerak balas atau respons terhadap rangsangan itu. Langue bermaksud loghat atau dialek dan parole bermaksud ciriciri bahasa yang dituturkan atau diucapkan oleh individu dalam masyarakat. iaitu secara sinkronis dan diakronis. Linguistik diakronis mengkaji bahasa dari segi sejarah yang dilalui oleh bahasa serta perubahan-perubanan yang dialami oleh sesuatu bahasa tersebut. Karya agung beliau ini adalah hasil daripada usaha pelajar-pelajarnya yang telah mengumpul dan menyusun semula bahan-bahan kuliah sehingga terhasilnya buku tersebut yang kemudian diterjemahkan ke dalam bahasa Inggeris pada tahun 1959.bertajuk Language berbeza dengan Bloomfield kerana menggunakan pendekatan antropologi yang melihat bahasa dari segi fungsinya dalam masyarakat. Buku beliau yang popular ialah Language (1933).  Rumusan hasil pemikiran beliau tiada bahasa yang sempurna. . TUGASAN Buat banding beza dalam bentuk grafik antara pemikiran de Saussure dengan Bloomfield. Ketokohan beliau sebagai ‘Bapa Ilmu Linguistik Moden’ telah terbukti melalui penemuan-penemuan konsep dan pendekatan baharu dalam bidang bahasa secara moden. Dengan kata lain. iaitu suatu kenyataan yang menunjukkan bahawa semua bahan kajian hendaklah dapat diperhatikan dan dianalisis secara empirikal. bahasa akan sentiasa berubah. 2.  Ketokohan beliau adalah hasil penelitiannya sehingga menerbitkan buku bertajuk Couse de Linguistique Generale pada tahun 1915. Linguistik sinkronis mengkaji bahasa pada suatu masa tertentu. beliau merupakan orang pertama yang mengemukakan dan menekankan peri pentingnya kajian bahasa dilakukan dari sudut yang berbeza-beza. ayat-ayat itu tersusun di dalam otak dan dikeluarkan apabila adanya rangsangan. Beliau memperlihatkan konsep saintifik dalam kajiannya.  Beliau juga beranggapan bahawa bahasa ialah satu tingkah laku manusia.2 Pemikiran Leonard Bloomfield dalam Bidang Linguistik  Bloomfield (1887 – 1949) merupakan ahli linguistik yang mempelopori teori behaviourisme yang berkait rapat dengan fahaman ahli psikologi dalam menghuraikan bahasa. Beliau beranggapan bahawa bahasa sebagai pangkalan data ucapan yang boleh mengeluarkan segala unit bahasa.  Rumusan beliau.  De Saussure merupakan orang pertama yang mengemukakan konsep ‘langue’ dan ‘parole’. sekiranya tingkah laku manusia lain berpunca daripada adanya rangsangan atau stimulus.

1 Linguistik Umum dan Linguistik Gunaan · Linguistik umum disebut juga sebagai linguistik am. HASIL PEMBELAJARAN (i) Menghuraikan tentang bidang ilmu linguistik BIDANG LINGUISTIK (ii) Menghuraikan linguistik am atau umum.Huraikan dengan ringkas menggunakan ayat sendiri sumbangan dan kesan teori behaviourisme terhadap pengajaran dan pembelajaran bahasa. Linguistik Sejarah dan Linguistik Perbandingan serta Linguistik Kontekstual.0 KANDUNGAN ISI Perbincangan dalam tajuk ini menjurus kepada pengenalan kepada bidang-bidang ilmu linguistik. linguistik perbandingan dan linguistik kontekstual (iii) Membincangkan bidang linguistik gunaan dan hubungannya dengan pengajaran bahasa. 3. . TAJUK 3 SINOPSIS Tajuk tiga ialah bidang linguistik. iaitu bidang yang mengkaji aspekaspek teori Ilmu linguistik secara umum. linguistik sejarah. Linguistik gunaan juga dikenali sebagai linguistik terapan. . perbandingan antara bahasa dan ciri persamaan dan perbezaan antara bahasa serta kepentingan linguistik sejarah dalam perkembangan ilmu linguistik. KERANGKA TAJUK 3. linguistik gunaan dalam pengajaran bahasa. · Linguistik gunaan timbul apabila bidang linguistik bergabung dengan ilmu pendidikan dan psikologi. Tajuk ini meliputi tiga subtajuk. iaitu Linguistik Am dan Linguistik Gunaan.

bentuk kata. . · Antara kaedah mengajarkan bahasa yang dicipta itu ialah kaedah terus yang mengajarkan bahasa dengan tidak menggunakan bahasa asli pelajarnya. tetapi dalam modul ini kita hanya menyebut mengenai penggunaan linguistik dalam mengajarkan bahasa sahaja. · Linguistik gunaan ialah bidang yang mengumpulkan beberapa disiplin ilmu bahasa yang berhubungan dengan pengajaran bahasa. deskripsi. · Linguistik ini menghasilkan kaedah-kaedah mengajarkan bahasa dan bahan. ayat dan makna mula digunakan bagi mengajarkan bahasa kepada penutur bahasa asli dan juga bahasa asing. iaitu secara deskriptif. · Menentukan sifat umum yang ada pada semua bahasa secara universal. cara dan kaedah tertentu yang digunakan dalam penghuraian bahasa. iaitu terjemahan dan perkamusan. · Deskripsi bahasa seperti sistem sebutan. ejaan. · Dalam meletakkan linguistik gunaan ke dalam pengajaran bahasa. · Perkara yang dikendalikan dalam bidang ini ialah pembentukan konsep yang meliputi pendefinisian aspek dan kajian secara umum.  “Perhubungan" membayangkan asal yang sama atau bahasa proto. 3. seseorang itu sudah mampu menghuraikan bentuk-bentuk dan peraturan sesuatu bahasa dan mengajarkan bahasa dengan baik. · Pengenalan linguistik gunaan sebagai suatu disiplin ilmu bahasa merupakan suatu usaha untuk menggunakan bahasa secara saintifik dan moden yang disebut juga sebagai sains gunaan.bahan mengajarkan bahasa.2 Linguistik Sejarah dan Linguistik Perbandingan  Linguistik perbandingan (asalnya filologi perbandingan) ialah satu cabang linguistik sejarah yang membandingkan bahasa-bahasa supaya dapat menentukan perhubungan sejarah antara bahasa-bahasa itu. dan linguistik perbandingan bertujuan untuk membina semula bahasa-bahasa proto dan menentukan perubahan-perubahan yang telah berlaku pada bahasa-bahasa yang didokumenkan itu. · Ada aktiviti lain yang lazimnya juga dikaitkan dengan linguistik gunaan.· Linguistik gunaan ini ialah satu cabang linguistik yang memanfaatkan teori. kaedah dan hasil kajian linguistik dalam mengajarkan bahasa dan menulis buku-buku teks.

 Linguistik sejarah atau historis ialah cabang ilmu linguistik yang berusaha untuk memperlihatkan perkembangan bahasa dari segi sejarah yang dilaluinya melalui masa. kaedah perbandingan tidak begitu berguna. Tujuannya adalah untuk mengetahui proses dan perkembangan bahasa dari masa lampau hingga kini.  Perbandingan dilakukan antara beberapa aspek tertentu sahaja atau seluruh aspek bahasa yang dibanadingkan itu. dijangka amat tetap  Jika bahasa-bahasa berasal daripada leluhur yang amat jauh. kajian perlu dilakukan secara diakronik.  Kajian tertumpu kepada lebih dari satu zaman.  Linguistik perbandingan lebih dikenali sebagai bidang kajian yang membandingkan antara bahasa yang sekeluarga.   Kaedah terawal untuk jenis ini ialah glotokronologi yang mencadangkan satu formula matematik untuk menentukan tarikh ketika kedua-dua bahasa itu berpisah. umpamanya dalam sistem-sistem fonologi atau morfologi. setiap perbezaan antara dua bahasa yang berkait harus dapat diterangkan dengan amat munasabah.  Kajian perlu dilakukan secara sinkronik iaitu kajian secara terperinci dalam beberapa zaman atau masa dan tempat tertentu.  Bidang ini juga mengkaji perubahan-perubahan bahasa serta asal usul atau etimologi sesuatu bahasa. Tujuannya adalah untuk melihat ciri-ciri perbezaan dan persamaan antara bahasa yang sekeluarga. dan tidak rapat hubungannya. yakni bahasa seketurunan daripada bahasa induk.  Bidang ini juga mengkaji perubahan-perubahan dan asal usul (etimologi) sesuatu bahasa. sintaksis.  Terdapat juga cabang-cabang linguistik lain yang melibatkan pembandingan bahasa yang bukannya sebahagian linguistik perbandingan:  Tipologi bahasa membandingkan bahasa supaya dapat mengelaskannya mengikut ciri-ciri.  Pada dasarnya. dan perubahan-perubahan sistematik.  Cabang kajian linguistik yang berusaha untuk memperlihatkan perkembangan sesuatu bahasa dari segi sejarah yang dilalui melalui masa iaitu dari zaman kemunculannya hinggalah ke suatu tahap yang tertentu. Teknik asas linguistik perbandingan ialah “kaedah perbandingan” yang bertujuan untuk membandingkan sistem-sistem fonologi. Linguistik ini memperlihatkan hubungan .  Kaedah glotokronologi mencadangkan penggunaan formula matematik untuk menentukan tarikh ketika kedua-dua bahasa itu berpisah. khususnya sebagaimana yang terbukti dalam kata-kata pinjaman. dan leksikon.  Kemudian.  Linguistik hubungan memeriksa kesudahan-kesudahan linguistik tentang hubungan antara penutur-penutur bahasa yang berbeza. iaitu membuat perbandingan bagi menentukan perubahan dan perkembangan yang berlaku di dalam bahasa tersebut. sistem-sistem morfologi. berdasarkan peratusan perbendaharaan kata teras sebanyak 100 butir (kemudian 200) yang seketurunan dalam bahasa-bahasa yang dibandingkan.

dan antropologi linguistik merupakan sains sosial yang mengkaji interaksi – interaksi linguistik dengan masyarakat pada keseluruhannya. kebudayaan dan masyarakat. linguistik pengiraan. .yang erat dengan linguistik huraian. Bincangkan bidang linguistik gunaan dalam pengajaran bahasa. Sosiolinguistik. Sedangkan linguistik teori teras mengkaji bahasa sematamata untuk tujuan sendiri. Bidang-bidang linguistik merentasi disiplin termasuk pemerolehan bahasa. TUGASAN: Buat perbandingan antara linguistik sejarah dengan linguistik perbandingan. HASIL PEMBELAJARAN (i) Menjelaskan perhubungan antara bahasa dan masyarakat. (ii) Mengenal pasti aspek-aspek bahasa. bidang-bidang linguistik antara disiplin mengkaji bagaimana bahasa berinteraksi dengan dunia. Psikolinguistik dan neurolinguistik menggabungkan sains perubatan dengan linguistik.3 Linguistik Kontekstual Linguistik kontekstual ialah bidang yang linguistik berinteraksi dengan disiplin-disiplin akademik yang lain. Sedangkan linguistik teori teras mengkaji bahasa semata-mata untuk tujuan sendiri. linguistik antropologi. linguistik evolusi. serta sains kognitif. TAJUK 4 LINGUISTIK KONTEKSTUAL SINOPSIS Tajuk empat ialah tajuk yang melihat bagaimana linguistik berinteraksi dengan disiplindisiplin akademik yang lain. Analisis wacana kritis ialah bidang yang retorik dan falsafah berinteraksi dengan linguistik. Hal ini disebabkan huraian yang lengkap diperlukan tentang aspekaspek yang dibandingkan itu 3. bidang-bidang linguistik antara disiplin mengkaji bagaimana bahasa berinteraksi dengan dunia. struktur dan penggunaan bahasa dalam fungsifungsi sosial.

relevan. Linguistik ialah 1. 2. Sedangkan linguistik teori teras mengkaji bahasa semata-mata untuk tujuan sendiri. Kuala Lumpur 2005). Kontekstual membawa pengertian: 1. Kontekstual ialah berkaitan dengan atau menurut konteks: penyelidikan sastera dari segi dapat merencanakan perkembangan sastera. bidang-bidang linguistik antara disiplin mengkaji bagaimana bahasa berinteraksi dengan dunia.0 4. Linguistik adalah suatu ilmu pengkajian bahasa yang dilakukan secara saintifik Definisi kontekstual: · Menurut Kamus Dewan (edisi keempat). 4. 1968 . Linguistik kontekstual ialah bidang yang melihat bagaimana linguistik berinteraksi dengan disiplin-disiplin akademik yang lain.1  KANDUNGAN ISI Linguistik Kontekstual Menurut J. Yang berkenaan. 2. Dewan Bahasa dan Pustaka. Berkaitan dengan bahasa.4. mengikut konteks. makna dan kepentingan (meaningful). Lyons. Kajian saintifik tentang bahasa.  Menurut John Lyons (1968). Kuala Lumpur 2005).2 Sosiolinguistik . ada hubungan atau kaitan langsung. Yang membawa maksud. Dewan Bahasa dan Pustaka.  Kamus Dwibahasa (1981) menjelaskan bahawa linguistik ialah pengajian ilmu bahasa. Linguistik adalah satu bidang yang mengkaji bahasa secara saintifik  Menurut Kamus Dewan (edisi keempat).

budaya yang berhubung dengan aspek-aspek linguistik seperti perhubungan sosial harian yang berkaitan pula dengan kebudayaan. peranan bahasa. sosiolinguistik adalah bidang yang memperlihatkan pertalian antara bahasa dengan masyarakat. bahasa. Pada prinsipnya. mantra dan pelbagai istilah lain lagi. kebudayaan dan penggunaannya dalam sesebuah masyarakat yang tertentu. kumpulan sosial. Secara mudah. sosiolinguistik mengkaji berbagai bahan sosio. penerimaan istilah akuntasi di kalangan ahli ekonomi.pemakainya. dialek dan bentuk-bentuk gaya yang dibezakan oleh perihal taraf pemakai. Merupakan satu kajian yang sangat luas dan pelbagai meliputi bermacam-macam perkara seperti fungsi bahasa. Salah satu cara atau kaedah yang dapat digunakan untuk melihat pemakaian bahasa dalam konteks sosial budaya secara terperinci adalah participant observation . ia mengkaji mengenai aspek-aspek linguistik yang melihat aspek bahasa. Adakala disebut etnolinguistik iaitu bidang yang dikatakan memberikan penumpuan kepada perhubungan di antara bahasa dengan penyelidikan primitif. 4.Sosiolinguistik adalah bidang yang mengkaji perhubungan di antara bahasa dan gejalanya dalam masyarakat. iaitu satu perihal yang melibatkan apa yang dinamakan “perancangan bahasa” dalam menegakkan identiti sesebuah negara. masyarakat. 4. Fungsi linguistik memperkatakan tentang perkara-perkara seperti perbandingan di antara bahasa rasmi dengan bahasa vernakular yang tidak rasmi. Kesimpulannya. kriteria dan persepsi kesantunan berbahasa. pelacakan bahasa rahsia bajak laut. Cenderung berfokus kepada variasi bahasa yang muncul dalam masyarakat yang kebiasaanya dipengaruhi oleh stratifikasi sosial dalam masyarakat. pengungkapan jati diri secara sosial melalui grafiti.3 Pengertian Antropologi Menurut etnologinya kata antropologi berasal dari kata yunani “Antropo” yang bererti manusia dan “logy” atau “logos” bererti ilmu yang mempelajari. kata sapaan yang ditinjau dari perpaduan sosial dan jarak sosial di antara penutur.4 Antropologi Linguistik Satu cabang yang mengkaji hubungan antara bahasa dan budaya terutama untuk mengamati bagaimana bahasa itu digunakan sehari-hari sebagai alat dalam tindakan bermasyarakat. struktur dan penggunaan bahasa yang ada dengan fungsi-fungsi sosial. pertalian bahasa dengan kumpulan-kumpulan etnik.

4. menetap dan bergaul dengan etnik berkenaan sehingga kadang-kadang membawa kepada perkahwinan dan jangka masa yang lama. .5 Linguistik Antropologikal Mengkaji hubungan antara bahasa dan budaya. TAJUK 5 STILISTIK SINOPSIS Tajuk 5 ini melihat variasi bahasa yang bersistem yang wujud dalam sesuatu bahasa yang dituturkan oleh seorang penutur. (ii) Melihat bagaiamana keberkesanan stilistik mempengaruhi bahasa.Participant observation merujuk kepada seseorang yang dihantar kepada esuatu etnik. TUGASAN Huraikan cabang-cabang linguistik kontekstual. 5.0 5. Perlakuan bahasa bergantung kepada keadaan dan partisipasi sesuatu pertuturan. Melihat aspek-aspek kehidupan penutur yang tertentu dan seterusnya melihat bagaimana suasana kehidupan dan sistem nilai yang dipegang oleh para penutur mempengaruhi cara mereka berbahasa. Perbezaan dari segi gaya dan laras bermula daripada bentuk yang paling formal kepada bentuk yang agak formal. HASIL PEMBELAJARAN (i) Mengenal pasti prinsip-prinsip stilistik.1 KANDUNGAN ISI Stilistik Menurut Abdullah Hassan (1990)  Stilistik atau sylistics adalah ilmu tentang stail atau gaya yang dihubungkan dengan pemakaian atau penggunaan bahasa  Fokus dan penekanan terhadap aspek kebahasaan  Ilmu tersebut muncul dalam bidang linguistik dan diperluas dalam bidang kesusasteraan yang menggunakan bahasa sebagai wahana pengucapan.

§ Kedua. § Analisis karya sastera merupakan suatu huraian tentang bakat dan kebolehan mengarang bagi seseorang pengarang.stilistik meneliti penggunaan bahasa yang menyimpang daripada norma dan berusaha menemukan fungsi estetik. khasnya bergantung kepada keadaan dan partisipasi sesuatu pertuturan.4 Prinsip Stilistik Pertama menganggap dan mengiktiraf bahasa sebagai punca kegiatan berkreatif dengan merujuk kepada kemampuan berbahasa sebagai satu anugerah dan bakat seseorang penulis.  Perbezaan dari segi gaya dan laras bermula daripada bentuk yang paling formal kepada bentuk yang agak formal. § Pentafsiran makna ayat melibatkan makna yang mudah difahami. mudah dimengerti.2    Kesan penerapan daripada disiplin linguistik tercerminnya ilmu gaya yang membezakan gaya sastera dan gaya bukan sastera. 5. penelitian menggunakan pendekatan ini merujuk kepada aspek bahasa yang melibatkan ayat-ayat yang membina keseluruhan karya. 5. § Namun. § Analisis itu tidak sahaja dalam lingkungan pengaplikasian bahasa tetapi menjangkaui kepersisan bakat berbahasa penulisnya. Cabang linguistik gunaan atau terapan. banyak maksud dan mempunyai makna simbolik.  Rene Wellek dan Austin Warren (1966:182) . pendekatan stilistik membincangkan aspek tema seperti yang sering dibicarakan dengan menggunakan pendekatan struktural.3  Pengenalan am Stilistik Bahasa Bermaksud bentuk variasi bersistem yang wujud dalam sesuatu bahasa yang dituturkan oleh seorang penutur. Stilistik dari sudut Sastera Kajian terhadap keseluruhan karya yang berpusat kepada penggunaan bahasa. . Karya sastera ditandai kelainan dalam penggunaan gaya bahasanya untuk menimbulkan kesan artistik. 5.

§ Dalam sesebuah karya sastera yang pelbagai genre itu terdapat pelbagai jenis dan kategori perkataan dan ayat yang digunakan.M.unsur bahasa yang mendorong seseorang itu berkreatif. pendidikan. § Semasa berkarya. § Pengetahuan dan ilmu yang bersangkutan dengan aspek kemasyarakatan iaitu bidang sosiolinguistik dan dialektologi perlu dikuasai oleh pengkaji atau peneliti.§ Ketiga. kedudukan stilistik sebagai penelitian sesuatu gaya istimewa dalam eksposisi dan pembentukan satu penyusunan diksi serta struktur kalimat yang mencerminkan keperibadian atau idiosinkrasi penulisnya. sikap dan keperibadian penulis § Keempat. pendekatan stilistik juga menekankan penelitian tentang penghasilan sesebuah karya. § Murry J. pendekatan stilistik selain digunakan untuk menganalisis proses penghasilan sesebuah karya. § Ketujuh. penggunaan pendekatan stilistik berhasil memperlihatkan gaya keperibadian seseorang penulis. menimbulkan keseronokan atau memberi kecelaruan dan kekaburan tanggapan . Perbezaan ini disebabkan oleh beberapa faktor antaranya pengalaman. § Penelitian yang dilakukan dengan menggunakan pendekatan stilistik ini akan menemukan gagasan bahawa terdapat unsur. juga digunakan untuk menghuraikan penerimaan dan penghargaan pembaca atau khalayak terhadap sesebuah karya. pembentukan perkataan dan ayat dapat dilakukan. § Pengaplikasian kata dan diksi dari bahasa daerah atau tempatan dapat memperkaya perbendaharaan kata di samping merupakan satu gaya atau stail bagi seseorang penulis. seseorang penulis didorong oleh pelbagai keadaan dan rangsangan yang berlaku di sekelilingnya. § Keenam. § Kelima. (1976:7). § Aspek bahasa dapat menjelaskan kesan penggunaan sesuatu bahasa sama ada dapat difahami. § Penulis mempunyai cara tersendiri. melalui pendekatan stilistik huraian terhadap pemilihan diksi. pendekatan stilistik membantu mereka memahami makna perkataan yang sukar serta ayat yang kompleks yang digunakan oleh pengarang.

Sistem yang dimaksudkan ialah aturan. HASIL PEMBELAJARAN (i) (ii) 6. Tidak semua pencatuman unit-unit itu boleh dilakukan. Menguasai dan memahami perbezaan sifat-sifat bahasa itu. Contoh : BAHASA MELAYU 1. KANDUNGAN ISI Bahasa sebagai satu sistem Bahasa mempunyai susunan yang tertentu.1 • • yang • cara• • • Boleh menjelaskan sifat-sifat bahasa itu secara tepat. nahu atau bentuk sintaksis. kata). Sistem itu telah ditetapkan oleh susunan bahasa. mesej atau idealisme pengarang. sama ada dalam bentuk bunyibunyi perkataan.kesan daripada penggunaan penanda dan petanda bahasa yang digunakan untuk mengungkapkan pemikiran. TUGASAN Huraikan prinsip-prinsip stilistik dan bagaimanakah stilistik itu mempengaruhi kehidupan masyarakat. susunan perkataan . ayat. pensel ini . TAJUK 6 SIFAT BAHASA SINOPSIS Tajuk 6 ini membincangkan sifat-sifat bahasa menurut Teori Noam Chomsky Menurut Teori Noam Chomsky bahasa apa pun di dunia ini mempunyai sifat-sifat yang tersendiri. Terdapat beberapa unit tertentu yang dicantumkan menjadi satu susunan sempurna dari segi strukturnya (klausa. Setiap bahasa mempunyai bahasa masing-masing.0 6. sebuah buku merah 3. buku itu 2. melainkan mengikut cara tertentu.

Sebagai contoh: dalam Bahasa Melayu dipanggil “pintu” dalam Bahasa Inggeris dipanggil “door” “puerta” dalam Bahasa Sepanyol. the beautiful book (buku yang cantik itu) 6.5 • • 6. 6. Pertembungan kebudayaan. Bahasa sebagai alat berkomunikasi 6.4.BAHASA INGGERIS 1. pertembungan manusia dengan manusia lain menyebabkan pertambahan dan pengurangan perbendaharaan kata sesuatu bahasa itu. Bahasa itu linear . that car (kereta itu) 2. Walaupun begitu. – tempat : situasi sekeliling dimana pertuturan itu mengambil tempat. Bahasa itu bersifat arbitrari Arbitrari ialah pertalian sesuatu bentuk atau lambang dalam bahasa dengan makna yang diberikan secara kebetulan dan ditentukan oleh budaya sesuatu masyarakat. termasuklah benda-benda yang berada di sekitarnya.6 Bahasa mempunyai makna Makna bererti yang dimaksudkan dan yang dipercakapkan. Tidak semestinya ada hubungan antara bunyi yang dilafazkan dengan bendabenda yang dimaksudkan. struktur dan tatabahasanya tidak berubah.3 • • • Bahasa bersifat dinamis Bahasa adalah berubah dan berkembang selagi penuturnya bergaul dan berinteraksi dengan manusia lain.2 • • • 6. three red books (tiga buah buku yang merah) 3. Sesuatu perkataan yang diujarkan mempunyai maksud. • Faktor yang mengubah bahasanya. • Proses komunikasi ialah adanya maklumat yang hendak di sampaikan oleh penutur kepada pendengar. – pendengar : orang yang dilawan bercakap. Oleh kerana sifat-sifat arbitrari inilah maka kita dapati tiap-tiap bahasa mempunyai perkataan yang berlainan bagi benda-benda sama. – butir pertuturan : tajuk percakapan antara penutur dengan pendengar sama ada terdiri daripada hal-hal peribadi atau rasmi.

’a’.0 7. HASIL PEMBELAJARAN (i) Menghurai dan menjelaskan variasi-variasi bahasa.• • ’ a’. Variasi bahasa merupakan suatu pengkajian terhadap fitur bahasa yang berbeza secara semantik apabila kita membandingkan kumpulan penutur berbeza atau suatu kumpulan penutur yang sama dalam keadaan yang berbeza. TUGASAN: Dengan memilih contoh-contoh yang sesuai. — Halliday (1968) menjeniskan bahasa kepada dua aspek iaitu : Pengguna – orang yang menggunakan sesuatu bahasa dan Penggunaan – kesesuaian jenis bahasa yang digunakan dengan keadaan atau situasi bahasa itu digunakan.Bahasa ialah kepunyaan masyarakat yang menuturkannya. (ii) Melihat pengaruh variasi bahasa itu mempengaruhi kehidupan masyarakat. iaitu dengan pergerakan alat-alat artikulasi satu demi satu. .1 KANDUNGAN ISI Variasi Bahasa  Variasi bahasa bermaksud perbezaan bentuk-bentuk bahasa yang digunakan bagi maksud yang sama berdasarkan situasi tertentu. dan ‘m’. TAJUK 7 VARIASI BAHASA SINOPSIS Tajuk 7 ini membincang dan menjelaskan bentuk-bentuk bahasa yang digunakan bagi maksud yang sama berdasarkan situasi tertentu. ’l’. 7. Sebagai contoh untuk menyebut kalam . huraikan sifat-sifat bahasa dengan jelas. • Bunyi-bunyi itu dihasilkan satu demi satu. makin luas daerah penyebaran bahasa itu dan makin banyak perbezaannya. Makin besar jumlah penuturnya. bunyi-bunyi yang dihasilkan ialah ‘k’. Ini dikatakan linear di mana apa yang ingin dituturkan disebut satu demi satu untuk melambangkan sesuatu bunyi.

misalnya bahasa Melayu atau bahasa Inggeris. Perak dan Johor. Terengganu. —Bahasa ialah kepunyaan masyarakat yang menuturkannya. Negeri Sembilan. Makin besar jumlah penuturnya. yang sekarang dikenal sebagai bahasa Melayu baku. makin luas daerah penyebaran bahasa itu. jenis pekerjaan. Bahasa ialah kepunyaan masyarakat yang menuturkannya. variasi yang dipilih untuk mewakili satu bahasa secara menyeluruh itu disebut bahasa standard atau bahasa baku. Dalam konteks Malaysia. Daripada beberapa variasi satu bahasa. yang dari segi sejarahnya berasaskan dialek bahasa Melayu Johor Riau. Terengganu. Demikian juga terdapat variasi-variasi bahasa Melayu yang wujud oleh sebab faktorfaktor sosial. Demikian juga halnya dengan bahasa Melayu. Perak dan Johor. Variasi ini. Tujuannya supaya mudah difahami. Demikian juga halnya dengan Bahasa Melayu. Pahang. Dalam bidang ilmu bahasa. masih terdiri daripada satu keseluruhan. dan makin banyak pula perbezaan yang wujud dari segi penggunaannya.orang daripada berbagai-bagai dialek di negara ini berkumpul dan berbincang. di Semenanjung Tanah Melayu sahaja sudah terdapat berbagai-bagai dialek. Bahasa Melayu baku ialah variasi yang digunakan apabila orang. Melaka. yang walaupun mempunyai berbagai-bagai kelainan. kosa kata dan tatabahasa. dan makin banyak pula perbezaan yang wujud dari segi penggunaannya. Hakikat bahasa dan variasi-variasinya sudah lama diakui oleh ahli. seperti latar belakang pendidikan.Aspek ini lebih menekankan kepelbagaian daerah untuk bahasa yang sama dan bukannya perbandingan fitur antara dua bahasa. dan kedudukan sosioekonomi penutur yang berbeza-beza penggunaannya. Tiap-tiap pihak harus gugurkan ciri-ciri kedaerahan masing-masing dan guna sedikit sebanyak variasi bahasa yang bersifat bahasa m Melayu umum. Dalam rangka Malaysia. di Semenanjung Tanah Melayu sahaja sudah terdapat berbagai-bagai dialek. dalam semua situasi rasmi seperti . Namun apabila mereka merujuk sesuatu bahasa tertentu. Makin besar jumlah penuturnya. Melaka. Pahang. —Variasi bahasa ditentukan oleh faktor teknikal bahasa iaitu sebutan. satu variasi tertentu dipilih sebagai mewakili bahasa tersebut dan variasi inilah yang menjadi ukuran apabila kita merujuk sifat umum bahasa tersebut. mereka mempunyai gambaran tentang satu kesatuan bahasa. seperti dialek Kelantan. makin luas daerah penyebaran bahasa itu. ialah variasi yang digunakan dalam sistem pendidikan (bahasa sekolah). seperti dialek Kelantan.ahli bahasa. Negeri Sembilan.

Cabang Nusantara mempunyai 200 hingga 300 bahasa dalam 16 golongan seperti Filipina. lengan. dan tubuh.  Biasanya bahasa isyarat ini hanya digunakan oleh mereka yang mempunyai kecacatan seperti bisu dan pekak. Kalimantan dan sebagainya. tatabahasa. 7. bahasa tubuh. serta ekspresi wajah untuk mengungkapkan fikiranmereka. Dikaitkan dengan rumpun bahasa Austronesia.dalam ucapan-ucapan. dan penggunaan katakata tertentu. Bahasa isyarat berbeza di negara-negara yang berbahasa sama. Contohnya.  Dialek ialah variasi daripada satu bahasa tertentu yang dituturkan oleh sekumpulan penutur dalam satu-satu masyarakat bahasa. yang memerlukan khidmat jurubahasa apabila berurusan dengan mereka yang tidak memahami bahasa berkenaan. tetapi perbezaannya tidaklah begitu besar untuk dianggap sebagai satu bahasa yang lain. dituturkan dalam kawasan tertentu dan berbeza daripada bentuk yang standard/ baku dari segi sebutan.2 Variasi Bahasa (Dialek) Perkataan 'dialek' berasal daripada bahasa Yunani iaitu 'dialektos' iaitu perkataan yang pada mulanya digunakan dalam hubungannya dengan bahasa Yunani pada waktu itu. sosial dan stilistik.  Dialek kawasan ialah variasi bahasa yang berkaitan dengan pengguna dalam sesuatu kawasan. . Hal yang sebaliknya juga berlaku. Amerika Syarikat dan Inggeris meskipun memiliki bahasa tulis yang sama tetapi memiliki bahasa isyarat yang berbeza (American Sign Language dan British Sign Language).  Ini adalah salah satu cara untuk mereka berkomunikasi antara satu sama lain. Sumatera. untuk berkomunikasi. cabang Nusantara.  Persekutuan Orang Pekak Malaysia (MFD) menubuhkan Pusat Latihan Malaysian Sign Language (MySL) yang digerakkan melalui sumbangan Yayasan Tan Sri Othman Yeop mensasarkan melatih 100 jurubahasa dalam tempoh lima tahun.3 Bahasa Isyarat  Bahasa isyarat adalah bahasa yang mengutamakan komunikasi manual. mesyuarat dan persidangan dan dalam media massa.  Bahasa isyarat unik dalam jenisnya di setiap negara.  Kaum tunarungu adalah kelompok utama yang menggunakan bahasa ini.  Golongan pekak dan bisu di negara ini menggunakan kaedah Bahasa Isyarat Malaysia (BIM). Terdapat 3 jenis variasi iaitu variasi daerah. jawa. bukannya suara.  Dialek mempunyai bentuk tertentu. dan gerak bibir. biasanya dengan mengkombinasikan bentuk tangan. Variasi bahasa ini dikenali sebagai dialek. Dialek merupakan variasi bahasa apabila variasi bahasa itu masih difahami oleh pengguna dalam sesuatau masyarakat bahasa walaupun ada pembahagian geografi . Ada negara-negara yang memiliki bahasa tulis yang berbeza (contoh: Inggeris dengan Sepanyol). 7. orientasi dan gerak tangan. tetapi menggunakan bahasa isyarat yang sama.

TUGASAN Dengan memilih cerpen yang sesuai. TAMAT . analisis penggunaan variasi bahasa yang digunakan dalam cerpen tersebut.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful