KURIKULUM SEJARAH KE ARAH PEMBENTUKAN PERPADUAN KAUM DI MALAYSIA Ahamad bin Rahim

IPG Kuala Terengganu

Azwani bin Ismail
Bahagian Sumber Manusia MARA

Dr Abdul Razaq bin Ahmad
Universiti Kebangsaan Malaysia

Prof Madya Dr Datin Zahara binti Aziz
Universiti Kebangsaan Malaysia

Dr Sharifah Nur Puteh
Universiti Kebangsaan Malaysia Abstrak Masyarakat Malaysia merupakan masyarakat yang berbilang kaum yang majoritinya terdiri daripada kaum Melayu, Cina dan India. Pelbagai usaha telah dilakukan bagi mengeratkan perpaduan kaum di Malaysia sama ada oleh pihak kerajaan ataupun badan-badan bukan kerajaan. Oleh itu, kertas kerja ini akan membincangkan peranan pendidikan Sejarah di sekolah menengah bagi membantu meningkatkan usaha yang ada ke arah mempertingkatkan tahap integrasi kaum di Malaysia. Pendidikan Sejarah merupakan satu mata pelajaran yang dianggap relevan dalam menerapkan nilai-nilai perpaduan kaum dalam masyarakat multietnik di negara ini. Kertas kerja ini meninjau dari aspek permasalahan dalam pendidikan Sejarah dan mencadangkan beberapa langkah yang sesuai bagi menjadikan mata pelajaran Sejarah mampu menerapkan nilai-nilai yang berkaitan dengan hubungan kaum dari aspek kandungan, penerapan nilai dan aktiviti pengajaran dan pembelajaran. Seterusnya kertas kerja ini juga mencadangkan langkah-langkah yang perlu dilakukan di sekolah dan pihak Kementerian Pelajaran Malaysia (KPM) bagi memantapkan aplikasi pendidikan Sejarah ke arah mencapai matlamat pendidikan Sejarah dalam membentuk sikap toleransi, patriotisme, kewarganegaraan dan nilai-nilai murni ke arah melahirkan masyarakat yang bersatu padu selari dengan konsep 1 Malaysia. Kata Kunci : Kurikulum, Pendidikan Sejarah, Integrasi Kaum

1

8%. Malaysia adalah sebuah negara yang terdiri daripada pelbagai bangsa. Kontrak sosial adalah satu persetujuan dalam kalangan masyarakat berbilang kaum melalui proses muafakat dan musyawarah ke arah peralihan kuasa 2 . budaya dan kepercayaan.48 juta orang. agama.PENGENALAN Konteks Masyarakat Majmuk di Malaysia Furnivall (1965) mengatakan masyarakat majmuk merujuk kepada penduduk pelbagai kaum yang tinggal di suatu kawasan tetapi mengamalkan kebudayaan.84 juta orang merupakan bukan warganegara Malaysia. Cina dan India yang hidup sebelah-menyebelah tetapi berbeza dari segi kepercayaan. 7.5% terdiri daripada kaum India seramai 1. kaum Bumiputera mewakili 65. Walaupun mereka hidup sebelah-menyebelah tetapi mereka terpisah dari segi perbezaan bahasa. Dari segi sejarah.93 juta orang yang mewakili 11. Kaum bumiputera selain daripada Melayu seramai 2. Menurut Faridah et al. Oleh itu. (2008) hubungan etnik yang merujuk kepada interaksi antara etnik yang berbeza (interetnik) atau interaksi dalam kumpulan etnik yang sama (intraetnik). Beliau menjelaskan masyarakat Malaysia sering ditakrifkan sebagai masyarakat majmuk dengan komuniti Melayu.22 juta orang.9 ribu orang.86 juta orang.64 juta orang. komposisi jumlah penduduk di Malaysia adalah seramai 26. kepelbagaian kelompok etnik di Malaysia telah diterima oeh semua rakyat dan ini merupakan sumber kekuatan perpaduan di Malaysia. Kaum Melayu mewakili 54% daripada populasi penduduk iaitu seramai 13. kerjasama dan ikatan perpaduan pelbagai bangsa dan kaum di Malaysia bermula dengan apa yang dinamakan sebagai kontrak sosial antara etnik terbesar di Malaysia.7% iaitu seramai 318. Masyarakat yang pelbagai etnik ini hidup dengan aman dan mengamalkan kepercayaan dan budaya masing-masing secara bebas dan saling menghormati antara satu sama lain. budaya dan bahasa. Kira-kira 25% daripada penduduk Malaysia ialah kaum Cina iaitu seramai 6. Daripada jumlah tersebut. bahasa dan adat resam yang tersendiri. Mengikut Jabatan Perangkaan Negara (2006). manakala kaum lain pula mewakili 1.8% daripada jumlah keseluruhan warganegara Malaysia. keturunan dan agama.8 juta orang merupakan warganegara Malaysia manakala bakinya 1. 24.

Cina dan Tamil. (Anuar dan Nur Atiqah. ekoran sifat masyarakat yang heterogen. Semangat kontrak sosial ini berasaskan semangat kerjasama dan setia kawan serta perkongsian kuasa yang kemudiannya terjelma dalam perjuangan menuntut kemerdekaan dan penggubalan Perlembagaan Persekutuan. Bagi Jamaliah (2005). Hal ini mengakibatkan identiti dan nilai kerjasama tidak wujud dalam kalangan masyarakat ketika itu. Sejarah British diberi tempat yang penting dalam kurikulum Sejarah (Khoo Kay Kim. Kepelbagaian ini seharusnya diurus dengan baik kerana kita tidak mahu peristiwa 13 Mei 1969 berulang kembali. 2008). perpaduan menjadi perkara utama bagi sesuatu dasar. Ini jelas digambarkan melalui mata pelajaran Sejarah yang dijadikan saluran propaganda British yang amat berkesan. Pada peringkat awal pendidikan Sejarah yang diperkenalkan di sekolahsekolah aliran Melayu lebih berbentuk kepada Kesusasteraan Melayu Klasik. Jika dilihat dari data yang dinyatakan oleh Jabatan Perangkaan Negara (2006). 1992). 2009). sebenarnya inilah yang menyebabkan wujudnya jurang dalam pendidikan sejarah antara murid sekolah aliran Inggeris. LATAR BELAKANG KURIKULUM SEJARAH DI MALAYSIA Pendidikan zaman penjajahan British mencerminkan kepentingan penjajah. maka tidak hairanlah isu perpaduan kaum menjadi suatu agenda yang diberi perhatian serius oleh kerajaan. (Azwani & Zahara. Sekolah-sekolah Cina dan Tamil pula menggunakan kurikulum Sejarah dari negara China dan India. British memperkenalkan kurikulum Sejarah yang berbeza-beza antara sekolah aliran British dan sekolah aliran Melayu. Oleh yang demikian. Hanya selepas negara mencapai kemerdekaan. British tidak menekankan pendidikan Sejarah tempatan dalam kalangan masyarakat di Tanah Melayu kerana dikhuatiri boleh menggugat kepentingan politik dan ekonominya. pelan dan perancangan yang dibentuk oleh kerajaan. pengaruh kurikulum British dilihat semakin 3 .pemerintahan sendiri daripada pihak Inggeris dan dimanifestasikan melalui kemenangan Perikatan dalam pilihan raya 1955. Ini diakui oleh Abdul Razaq (2007) yang menjelaskan kurikulum Sejarah lebih menceritakan latar belakang masyarakat Eropah ataupun sejarah England itu sendiri.

Pada tahun 1973. Falsafah. Fokus terhadap sejarah tempatan telah diterapkan dalam kurikulum. 1988 dan 1990) telah diadakan untuk membincangkannya. Kurikulum yang sedia ada dilihat terlalu luas dan tidak bersifat tempatan (Siti Zainun Mat. selari dengan tuntutan semasa.berkurangan (Maharom Mahmood. 2001). perkembangan kemahiran dan 4 . Seminar Sejarah Malaysia 1 dan 11 yang diadakan dalam tahun 1973 dan 1974 (Siti Zainun Mat. Kandungan kurikulum yang disediakan. Sementara pengaruh kurikulum Sejarah negara India dan Cina tamat apabila Laporan Razak 1956 dikemukakan untuk memastikan satu sukatan pengajaran dan peperiksaan yang sama dilaksanakan demi perpaduan kaum di negara ini. Selepas Perang Dunia ke-2 kurikulum Sejarah mula memberi penekanan ke arah perpaduan dan integrasi kaum. 2002). Bagi Aini Hassan (2008) perubahan ini merupakan satu anjakan besar dalam falsafah dan konsepsi pengajaran dan pembelajaran Sejarah di sekolah. Hanya pada tahun 1989. KEDUDUKAN MATA PELAJARAN SEJARAH Matlamat pendidikan Sejarah bagi peringkat menengah rendah dan menengah atas ialah memupuk semangat taat setia kepada bangsa dan negara serta berbangga menjadi warganegara Malaysia. memberikan fokus kepada pemahaman yang menyeluruh tentang sejarah negara yang merangkumi jangka masa lima ratus tahun dan dibuat secara kronologis iaitu mengikut susunan tahun. Beberapa forum seperti Kongres Kebudayaan Malaysia 1971. terdapat perbincangan untuk mengkaji semula kurikulum Sejarah. 1990). Perkembangan kurikulum Sejarah pra dan pascamerdeka telah mengalami perubahan pesat. Pembahagian tajuk pula dilakukan mengikut tema-tema (PPK. Pengajaran dan pembelajaran Sejarah seharusnya memberi tumpuan kepada pemerolehan pengetahuan. Kementerian Pelajaran Malaysia telah menjadikan mata pelajaran Sejarah sebagai subjek teras yang wajib diambil oleh semua pelajar. 1998. matlamat dan objektif pengajaran dan pembelajaran telah dinyatakan dengan jelas. 1990). Dapatan seminar telah menggesa pihak Kementerian Pelajaran Malaysia menggunakan pendekatan ‘berpusatkan ke-Malaysiaan’ dalam menggubal sukatan pelajaran dan penulisan buku teks Sejarah (Siti Zainun Mat 1988.

” (Kementerian Pelajaran Malaysia. Sebelum ini mata pelajaran Sejarah dianggap sebagai mata pelajaran kelas kedua dan dikaitkan dengan pelajar-pelajar aliran sastera (Omar 1992 dan Abdul Ghani 2008). Berdasarkan kenyataan di atas. menonjolkan kepentingan dan kerelevanan ilmu sejarah dalam setiap aspek kehidupan rakyat Malaysia dan memperkasakan legasi sejarah Malaysia yang mencerminkan kepelbagaian masyarakat selari dengan perjuangan 1 Malaysia. Dasar mewajibkan pelajar sekolah menengah mempelajari sejarah adalah menepati kehendak Falsafah Pendidikan Kebangsaan (FPK) yang inginkan perkembangan jasmani. rohani dan intelek pelajar secara serentak dan bersepadu. Ini selaras dengan transformasi dalam sistem pendidikan negara dengan perubahan KBSR kepada KSSR mulai tahun 2011. Ini secara tidak langsung akan memartabatkan lagi kedudukan mata pelajaran ini di kaca mata masyarakat. kurikulumnya meliputi jangka masa selama lima ratus tahun dan disusun 5 . merupakan mata pelajaran teras yang wajib dipelajari oleh semua pelajar sekolah menengah. 2002) Langkah Kementerian Pelajaran menjadikan subjek Sejarah sebagai subjek wajib lulus pada tahun 2012 di peringkat SPM dilihat sangat signifikan dalam konteks semasa. dapatlah disimpulkan bahawa pembuat dasar negara sangat peka terhadap kepentingan mata pelajaran ini sebagai wawasan masa hadapan dalam membina perpaduan bangsa dan negara. Di peringkat menengah rendah. emosi. Seterusnya menjadikannya sebagai subjek teras untuk sekolah rendah mulai 2014. Kedudukan mata pelajaran Sejarah dijelaskan seperti yang berikut: “ mata pelajaran Sejarah dalam KBSM. Shakila Yacob (2010) melihat langkah mewajibkan subjek Sejarah ini bertujuan untuk memartabatkan ilmu sejarah di Malaysia. MATLAMAT PENDIDIKAN SEJARAH Pendidikan Sejarah bertujuan memupuk semangat setia negara dan perasaan bangga sebagai rakyat Malaysia melalui pengetahuan dan penghayatan sejarah tanah air.pemupukan nilai-nilai.

Perkara ini menjadikan subjek Sejarah kurang menarik minat pelajar. Kandungan kurikulum Sejarah amat padat dengan fakta-fakta dan tahuntahun yang perlu diingati oleh pelajar. Mempelajari subjek Sejarah bermakna terpaksa menghafal fakta-fakta dan tahun-tahun yang begitu membebankan. Pendidikan Sejarah dilihat dapat mewujudkan ingatan bersama terhadap sejarah sebagai rangka rujukan kesedaran kebangsaan dan persefahaman antara bangsa (PPK 2002) kerana tujuan pendidikan Sejarah itu adalah untuk memupuk semangat setia negara dan perasaan bangga sebagai rakyat Malaysia melalui pengetahuan dan perasaan bangga sebagai rakyat Malaysia. 1994). Kaedah “chalk and talk” yang menekankan interaksi sehala serta teknik hafalan terhadap sesuatu fakta telah menyebabkan Sejarah dilihat sebagai “the dead man of curriculum” (Abdul Razaq. 2009). Pengajaran guru yang bersifat indoktrinasi dan tidak kreatif. tidak mewujudkan peluang interaksi antara guru dan pelajar. Sikap negatif guru menyebabkan mereka gagal mencerna minda pelajar supaya lebih bersifat intelektual dan ini menyebabkan pelajar kurang memberi tumpuan semasa P & P dijalankan. ISU-ISU DALAM PENDIDIKAN SEJARAH Sering kedengaran pembelajaran Sejarah yang berpusatkan guru kurang memberi kesan sebagaimana yang diharapkan. Guru masih mengekalkan kaedah tradisi di bilik darjah. bercorak sehala. Sejarah negara luar ini merupakan asas bagi pelajar untuk mengetahui dan memahami hubungan dan kaitannya dengan Sejarah Malaysia (PPK 2002). Kurikulum ini bertujuan untuk memberi pemahaman menyeluruh dan satu gambaran yang lengkap tentang sejarah negara. terdapat ibu bapa yang melihat mata pelajaran ini tidak penting dan merupakan subjek kegemaran pelajar aliran sastera (Robiah Sidin. Dalam rentetan peristiwa ini dimasukkan pula sejarah negara luar yang mempunyai kaitan dengan sejarah negara. subjek ini lebih banyak bercerita tentang peristiwa yang sudah lapuk dan mereka tidak nampak apa yang harus dinilai dalam mempelajari Sejarah (Hartini Husain. Guru kurang mempunyai kepakaran dalam menyampaikan pedagogi terkini. Hal ini menyebabkan proses pengajaran dan pembelajaran (P & P) Sejarah menjadi begitu kaku dan membosankan pelajar. Tambahan pula. Kurikulum Sejarah lebih menjurus kepada penghafalan fakta dan 6 . Bagi pelajar.secara kronologi. 2006).

Sejarah yang diajar seolah-olah sejarah orang Melayu dan bukan sejarah Malaysia. masyarakat dan tokoh yang terlibat dalam perkembangan sejarah negara harus dicakupi secara menyeluruh dan bukannya dipilih (selected). Mereka kurang didedahkan dengan amalan pedagogi terkini di bilk darjah. Ketika ini ramai guru yang mengajar Sejarah terdiri daripada guru-guru sandaran yang tidak memahami matlamat pendidikan Sejarah. bersifat universal dan mempunyai nilai tambah. Tun Tan Cheng Lock dan Tun Sambanthan perlulah dilihat dari sudut perbincangan 1 Malaysia. Sering kedengaran subjek Sejarah boleh diajar oleh sesiapa sahaja walaupun mereka bukan opsyen Sejarah. Peranan ikon pascamerdeka seperti Tunku Abdul Rahman. Peranan semua kaum dalam menuntut kemerdekaan dan memakmurkan negara perlu diberi penekanan. Tun Tan Siew Sin. Tun Dr. pendekatan menghafal sejarah perlu diubah kepada cara yang lebih menarik dan boleh menyebabkan pelajar berfikir secara kritikal terhadap sesuatu peristiwa. Menurut Tan Sri Alimuddin Mohd Dom. Mereka tidak mendapat pendedahan dan latihan yang mencukupi. 1999). Penggunaan buku teks dalam pengajaran dan pembelajaran tidak menimbulkan suasana pembelajaran yang menarik. Masih terdapat jumlah peratusan yang besar dalam kalangan guru Sejarah di sekolah tidak mempunyai latihan ikhtisas dalam bidang berkenaan (Rahim Rashid. Guru Sejarah juga jarang dipanggil berkursus untuk meningkatkan tahap profesionalisme mereka dalam pengajaran Sejarah. kandungan kurikulum Sejarah juga perlu dinilai kembali. kurang 7 . Janganlah terlalu bersifat “melayu centric”.berbentuk stereotaip. Penggunaan buku teks yang berlebihan menjadikan pengajaran bersifat stereotaip. Malah ada antara mereka yang tidak menguasai isi kandungan yang disampaikan yang mengakibatkan penyampaian maklumat kepada pelajar kurang tepat. Ismail. Sumbangan kaum. Setiap kaum mempunyai tokoh-tokoh yang telah berjuang untuk kemerdekaan dan kemajuan negara. Di samping itu. Kesemua ini akan membantutkan lagi usaha untuk mewujudkan perpaduan kaum melalui mata pelajaran Sejarah. mantan Ketua Pengarah Pelajaran Malaysia. Ini menyebabkan guru yang mengajar subjek Sejarah kurang mempunyai pengetahuan daripada aspek pedagogi. Sumbangan dan pengorbanan kaum lain juga perlu dilihat dan dimasukkan dalam kurikulum Sejarah agar mata pelajaran lebih menarik.

sudah menjadi rutin guru mengajar untuk memastikan pelajarnya cemerlang dalam peperiksaan yang didudukinya tanpa menghiraukan matlamat dan objektif kurikulum itu sendiri. Penekanan kepada fakta dan tahun perlulah diminimumkan. Terdapat guru yang amat bergantung kepada buku teks.daya kreatif dan imaginatif. Pelajar diminta menggariskan bahagian yang penting dalam buku teks. Nota-nota dipetik terus daripada buku teks. Ilustrasi yang menarik dalam kandungan kurikulum 8 . Walaupun terdapat beberapa kelemahan dan masalah. Kandungan kurikulum yang terlalu bersifat peperiksaan ini menyebabkan matlamat pendidikan Sejarah untuk perpaduan kaum tidak dapat dicapai sepenuhnya. Berdasarkan masalahmasalah yang telah dibincangkan di atas. Pengajaran dan pembelajaran Sejarah dilihat lebih bersifat ‘reproduction’ iaitu mengeluarkan segala fakta yang dipelajari dalam peperiksaan. KURIKULUM SEJARAH KE ARAH INTEGRASI KAUM Peranan kurikulum Sejarah dalam mengeratkan integrasi kaum dalam masyarakat pelbagai etnik di negara ini masih tetap relevan. namun masih terdapat ruang yang luas untuk memperbaiknya lagi. Kajian Noraizan Hamzah (2008) menunjukkan pelajar akan berasa bosan semasa membaca buku teks kerana isi kandungannya terlalu banyak fakta yang perlu dihafal. Lantaran itu. Fenomena ini menimbulkan kebosanan kepada pelajar mengikuti mata pelajaran ini. Keseimbangan dari aspek teori dan amali perlu diberi perhatian. Masyarakat lebih suka melihat kejayaan dalam sesuatu peperiksaan sebagai kayu ukur dalam menentukan keberhasilan dan kecemerlangan masa hadapan seseorang pelajar. Antaranya ialah : a. berikut dikemukakan beberapa saranan untuk mengatasinya. Guru yang terlalu bergantung kepada penggunaan buku teks akan menyebabkan pelajar kurang berminat terhadap pengajarannya kerana sifat buku teks yang statik dan tidak bersifat interaktif. Isi Kandungan Kurikulum Sejarah Kurikulum yang ditampilkan perlulah bersifat futuristik dan berdaya saing.

Tun Tan Cheng Lock dan Tun Sambanthan perlulah dikupas dan diperhalus daripada perspektif perpaduan dan integrasi kaum di negara ini. Secara tidak langsung akan meningkatkan perpaduan dalam kalangan mereka. Seharusnya kurikulum Sejarah itu dapat merangsang pelajar-pelajar agar dapat menghayati sejarah yang dipelajari itu adalah milik mereka bersama. Perkara ini dapat dijadikan model integrasi terbaik generasi terdahulu dalam membentuk konsep integrasi kaum sebenar. Tema yang berkaitan dengan peranan dan sumbangan setiap kaum itu dari aspek politik. Kurikulum Sejarah pada abad ini perlulah seimbang. Cina dan India terhadap proses kemerdekaan dan pengisian kemerdekaan perlu dimasukkan dalam kurikulum. peranan Tunku Abdul Rahman.akan dapat menarik perhatian pelajar mengikutinya. realistik serta praktikal dan boleh diaplikasikan dalam konteks kehidupan seharian. Dalam konteks ini kurikulum yang dihasilkan perlu berpusatkan pelajar. Tema-tema yang dipilih dalam kurikulum Sejarah juga perlulah menjurus kepada tema yang dapat meningkatkan tahap integrasi kaum di negara ini. dalam menuntut kemerdekaan Negara. Isi kandungan kurikulum Sejarah juga perlu dilihat kembali agar sumbangan semua kaum di negara ini dapat dilihat dan dihargai. progresif dan dinamik. Contohnya. dalam pelaksanaan kurikulum di bilik darjah. Pelajar akan dapat menghayati dan mendalami peristiwa sejarah yang berlaku di negara ini dan seterusnya akan memberi kesedaran kepada mereka tentang proses integrasi yang telah wujud sejak prakemerdekaan. Sumbangan kaum Melayu. Kurikulum sedemikian akan dapat menarik minat pelajar daripada semua kaum dalam menilai sumbangan kaum mereka terhadap sejarah pembangunan negara. Hal ini akan dapat mengelakkan tafsiran sejarah yang dipelajari lebih menjurus kepada sejarah orang Melayu atau ‘Melayu centric’. penggunaan bahan bantu mengajar (BBM) yang bersifat interaktif perlulah diberi perhatian kerana ini akan dapat menarik perhatian 9 . Perkara ini penting agar setiap kaum akan dapat memahami sejarah bagi setiap kaum yang lain. Di samping itu. ekonomi dan sosial perlulah diberi fokus dalam menyusun kurikulum.

2010). Secara tidak langsung. KPM juga perlulah memberi penekanan kepada aspek psikologi dan motivasi dalam kalangan 10 . Aplikasi ini akan dapat membantu mewujudkan suasana yang menyeronokkan dalam pengajaran. Terdapat banyak kajian yang menunjukkan kepentingan penggunaan BBM bersifat interaktif ini. Kajian Hazman Che Sidik (2000). Rohidah Alias (2003) dan Zaliza Zali (2004) menunjukkan penggunaan BBM bersifat interaktif ini dapat menjadikan pengajaran lebih berkesan dan menarik minat pelajar untuk belajar bukan sahaja daripada kalangan pelajar Melayu malah pelajar Cina dan India juga akan tertarik untuk mengikutinya. guru bagi subjek Sejarah juga perlulah lebih kreatif dalam memilih BBM yang bersifat interaktif dengan pengajarannya. ini akan dapat menarik minat pelajar daripada pelbagai kaum untuk mengikuti pengajaran dan pembelajaran Sejarah di bilik darjah. b. Pihak Bahagian Teknologi Pendidikan di KPM perlu mengambil tindakan dalam menyebarluaskannya kepada guru-guru subjek Sejarah di seluruh negara. khususnya dalam subjek Sejarah. Pemilihan calon-calon guru Sejarah perlulah berlatarbelakangkan kepada minat yang mendalam terhadap mata pelajaran ini. Latihan Guru Sejarah Kementerian Pelajaran Malaysia (KPM) perlu melatih lebih ramai guru Sejarah yang berminat untuk mengajar Sejarah (Anuar et.al. Pelajar akan lebih teruja serta ingin mendalami apa yang dipelajarinya.pelajar mengikuti proses pengajaran dan pembelajaran. Pihak KPM dan Bahagian Pendidikan Guru (BPG) juga perlulah merangka dan menyediakan lebih banyak kursus dalam perkhidmatan kepada guru Sejarah berhubung dengan kepentingan mata pelajaran Sejarah dalam memupuk integrasi kaum di negara ini. Pada akhirnya pelajar akan mendapat iktibar daripada peristiwa sejarah yang dipelajarinya. Tema yang terdapat dalam kurikulum boleh diaplikasikan dalam bentuk cakera padat seperti mana yang dilihat dalam History Channel dan Discovery Channel (Chan Nelee. 2009). Oleh itu. Penggunaan multimedia yang bersifat interaktif akan merangsang minat pelajar mengikuti P&P sepenuhnya. Hal ini penting agar mereka yang terpilih dan dilatih kelak akan dapat melahirkan murid yang berilmu pengetahuan Sejarah yang tinggi.

Melalui cara ini. perbincangan. dan bukannya secara ‘selected’. Isu-isu integrasi perlu dimasukkan dalam kurikulum dan diserapkan secara profesional. dalam usaha menarik minat pelajar kepada subjek Sejarah. Pemahaman yang jelas perlu agar mereka akan turut berperanan dalam mencapai matlamat integrasi ini. Melalui kefahaman dan usaha memperkasakan elemen ini akan dapat membantu hasrat kerajaan merealisasikan hasrat 1 Malaysia. Mereka yang terpilih untuk mengajar kurikulum Sejarah ini perlulah memahaminya secara holistik dan komprehensif. Kreativiti dan elemen kreatif perlulah dimasukkan dalam konteks pengajaran dan pembelajaran guru. Selain itu. Mereka perlu didedahkan dengan latihan yang bersifat mikro dan amali secara konsisten bagi menguasai bidang dan memiliki keterampilan yang tinggi. 11 . Guru boleh mengambil beberapa pendekatan seperti mengadakan aktiviti drama. c. yang meletakkan integrasi dan asas perpaduan sebagai matlamat yang hendak dicapai kerana guru merupakan pelaksana. Nilai dan kepentingan mata pelajaran ini perlulah dipertahankan. Pedagogi berkaitan integrasi kaum juga perlu dilihat dalam konteks yang lebih menyeluruh agar dapat diserapkan dalam kursus-kursus untuk guru praperkhidmatan ini dengan lebih berkesan.guru Sejarah agar mereka dapat bersaing dengan rakan-rakan daripada mata pelajaran yang lain. lawatan tempat bersejarah dan mengadakan temu bual. Sejarah perlulah diajar dalam konteks yang menyeronokkan. semangat patriotik. Anjakan Paradigma Pedagogi Sejarah Perubahan masa menuntut guru Sejarah lebih berinovasi dan kreatif dalam mencorakkan pengajaran dan pembelajaran dalam bilik darjah. membina Negara bangsa serta meningkatkan lagi unsur perpaduan kaum yang sedia terjalin. guru dapat memahami dan menyelami hasrat dan aspirasi yang ingin dicapai oleh kerajaan. isi kandungan bagi latihan guru praperkhidmatan juga perlu dilihat semula. Latihan guru Sejarah juga perlu disesuaikan dengan matlamat dan objektif kurikulum Sejarah itu sendiri. Kurikulum Sejarah juga perlu ke arah memperkenalkan jati diri dalam kalangan pelajar.

pelajar akan terlibat secara langsung dan lebih aktif dalam proses pembelajaran yang berbentuk hands-on dan minds-on (Arthur & Wright. penerapan nilai dalam pendidikan Sejarah terbahagi kepada 4 iaitu (i) nilai individu. Konsep ini dilihat mampu membawa sinar dalam proses pengajaran dan pembelajaran Sejarah dalam bilik darjah. Melalui konsep pembelajaran ini. (ii) nilai politik. Contohnya guru boleh menggunakan pembelajaran koperatif seperti yang disarankan oleh Slavin (2006). kekitaan. Callahan. Setiap kumpulan pelajar ini mesti disertai oleh pelbagai kaum. intelektual dan sosial untuk mencorakkan perkembangan personaliti yang lebih seimbang. Lewenstein (1963) dalam membincangkan sumbangan pendidikan sejarah. Orlich. Pemahaman dan pengetahuan tentang unsur nilai ini mempunyai signifikannya dalam memupuk perpaduan dan integrasi dalam kalangan pelajar pelbagai kaum. (iii) nilai sosial dan kemasyarakatan dan (iv) nilai intelek. Konsep Pembelajaran Aktif Penulis berpendapat konsep pembelajaran aktif dalam pengajaran Sejarah perlulah diperkasakan. P & P bercorak ‘student centered’ perlu diterapkan dalam kelas dan diberi nafas baru. 2001). (2006) dan Mayer (2004) menjelaskan pelajar yang terlibat dengan pembelajaran aktif lebih banyak mengingati maklumat yang diperoleh. Hal ini akan dapat membantu mereka memahami pentingnya mengamalkan nilai-nilai sosial dan kemasyarakatan yang positif dalam kehidupan mereka seperti keadilan. & Gibson.al. Menurut Rahim Rashid (2000). Konteks Penerapan Nilai dalam Sejarah Mata pelajaran Sejarah di sekolah dilihat sangat relevan dalam memupuk nilai-nilai kemasyarakatan. 2001. secara tidak langsung interaksi positif akan berlaku antara para pelajar pelbagai kaum. e. Kirschner et. kemanusiaan dan semangat bermasyarakat. menekankan betapa pentingnya pendidikan ini dalam mengembangkan nilai dalam kalangan pelajar. Laughlin & Hartoonian. Harder. 12 . 1995.d.

2000) seperti setia. Gagasan 1 Malaysia yang diperkenalkan oleh YAB Perdana Menteri. Sebagai rakyat Malaysia. Langkah kabinet untuk membentuk sebuah panel pembelajaran Sejarah bagi memantau pelaksanaan kurikulum Sejarah dianggap satu langkah tepat dan bersesuaian dengan konteks semasa. KESIMPULAN Usaha untuk memperkasa perpaduan dan integrasi kaum melalui kurikulum Sejarah tiada jalan noktahnya. nilai politik (Rahim Rashid. kurikulum Sejarah yang dibentuk perlu memberi penekanan kepada unsur nilai ini selari dengan hasrat untuk melahirkan generasi pelajar yang dapat memahami dan berinteraksi dengan lebih harmoni. Ringkasnya penerapan nilai dalam kurikulum Sejarah sama ada daripada aspek kemasyarakatan mahupun politik dilihat sebagai landasan terbaik dalam melahirkan pelajar yang memahami pentingnya integrasi dalam masyarakat berbilang kaum ini. semua kaum perlulah menanam sikap kekitaan. Oleh itu. demokrasi dan kepemimpinan perlu diamalkan dalam konteks kehidupan masyarakat majmuk ini. khususnya dalam konteks masyarakat pelbagai etnik di negara ini. penekanan kepada unsur nilai kemasyarakatan dan nilai politik ini akan dapat membantu meningkatkan integrasi kaum dalam kalangan pelajar di negara ini sejak peringkat awal lagi. usaha yang berterusan perlulah dilakukan untuk memelihara dan memperkukuh perpaduan dan integrasi masyarakat pelbagai kaum ini. Dato’ Sri 13 . semuanya amat berharap pada suatu hari nanti isu ini akan menemui titik noktahnya. Walaupun pelbagai usaha dan langkah telah diambil oleh pihak kerajaan mahupun badan-badan bukan kerajaan. penerapan nilai ini ialah proses menanam.Dalam konteks politik. Untuk itu. toleransi dan saling mempercayai antara satu sama lain selain meletakkan kepentingan nasional dan kesejahteraan negara melebihi kepentingan etnik masingmasing. Kurikulum Sejarah dilihat sebagai wadah terbaik untuk merealisasikan hasrat ini. Kita tidak mahu isu dan dilema perpaduan ini akan terus menjadi duri dalam daging untuk tempoh 50 tahun yang akan datang. Dalam konteks Malaysia yang mempunyai masyarakat pelbagai etnik ini. Oleh itu. patriotisme. Dalam konteks pendidikan Sejarah. memupuk dan mengembangkan nilai-nilai ini dalam kehidupan seharian mereka.

Mohd Najib Tun Razak telah membuka lembaran baru ke arah memperkasa perpaduan kaum dalam masyarakat pelbagai etnik di negara ini. (2008). Dewan Bahasa dan Pustaka. Rahman & Nur Atiqah T. Sejarah dan Pendidikan Sejarah: Perspektif Malaysia Dan Indonesia. (1999). Bangi Selangor. Anuar Ahmad dan Nur Atiqah T. (2001). Sejarah Masih Relevan. Fakulti Pendidikan. Selangor. Arthur. 27 Mac. (2008). Demografi Pendidikan di Malaysia. J. 34(1) (2009): 53 – 66. kurikulum Sejarah dilihat sebagai medium yang sangat signifikan dalam merealisasikan hasrat ini. Rashid. Abdullah. Utusan Malaysia: 14 Jan 2008.. Sejarah Perkembangan Kurikulum Sejarah di Malaysia dalam Perjuangan Memperkasakan Pendidikan di Malaysia. Pengalaman 50 Tahun Merdeka. & Wright. Fakulti Pendidikan dan Institut Kajian Etnik (KITA) Universiti Kebangsaan Malaysia. Anjuran Bersama Kumpulan Penyelidik Hubungan Etnik dan Pendidikan. (2008). Oleh itu. Rahim Abd. Abd. Teaching Citizenship in the Secondary School. Etnisiti dan Pendidikan. Jurnal Pendidikan Malaysia. Percetakan Cergas Publication Sdn. Pendidikan Sejarah. Kuala Lumpur. London: Fulton. Model dan Pendekatan Pengajaran Sejarah KBSM. Rashid. Siti Haishah Abd. (2000). Kertas Kerja Kolokium Identiti. Falsafah Teori dan Amalan. (2009). D. Anuar Ahmad. UKM. Bandung: Historia Utama Press. Rujukan Abdul Rahim Abd. 2008. Tahap Keupayaan Pengajaran Guru Sejarah dan Hubungannya dengan Pencapaian Murid di Sekolah Berprestasi Rendah.Abdullah. Aini Hassan & Siti Hawa Abdullah. Oleh Nik Azis Nik Pa dan Noraini Idris. Utusan Publications and Distributors Sdn Bhd. Bhd. Abdul Razaq Ahmad dan Andi Suwirta. (2007). 14 . Abdul Ghani Abu.

Fort Worth. (2000). Universiti Sains Malaysia. A. John S. ’Perkembangan Pelajaran Agama Islam’ dalam Awang Had Salleh (1980). Chan Nelee. Jilid 9 Bil. Anjuran bersama kumpulan penyelidik Hubungan Etnik dan Pendidikan. Organised by UPI. Fakulti Pendidikan dan Institut Kajian Etnik (KITA). 27 Mac. Laughlin. Hartini Husain. Projek Sarjana. Challenges of Social Studies Instruction In Middle And High Schools. Kuala Lumpur. Jamaliah Shaik Abdullah. Kertas Kerja Kolokium Identiti. New York University Press. Thesis Sarjana. PPBK Mata Pelajaran Sejarah Bertajuk Sistem Pengangkutan di Tanah Melayu Dalam Abad Ke-19. UKM. Colonial Policy and Practice: A Comparative Study of Burma and Netherlands India. Hazman Che Sidik. Projek Sarjana. UKM. Diges Pendidik. (2010). (1980). Etnisiti dan Pendidikan.(2008).Azwani Ismail & Zahara Aziz. (1995). H. Pencapaian dan Sikap Pelajar dalam Mata Pelajaran Sejarah Menerusi Pengajaran Berbantukan Komputer. Fakulti Pendidikan. TX: Harcourt. 2005. M.. Pendidikan ke Arah Perpaduan: Sebuah Perspektif Sejarah. Pembinaan Kurikulum Sejarah ke Arah Pembentukan Perpaduan Kaum di Malaysia dalam Proceedings International Seminar Comparative Studies in Educational System Between Indonesia And Malaysia. (2006). Furnivall. & Hartoonian. 15 . Bangi: Universiti Kebangsaan Malaysia. Perubahan Kurikulum Pendidikan Sejarah di Malaysia dari Tahun 1978-2000. (1965). Hubungan Etnik di Institusi Pengajian Tinggi dari Perspektif Etnografi Habitus dan Modal Budaya. M. Khoo Kay Kim. UKM and UM. Faridah Karim et al. 2. Universiti Sains Malaysia. Pendidikan Pelbagai Budaya dalam Sistem Pendidikan di Malaysia. (2009).

Kertas Projek Sarjana. Utusan Malaysia. 2006..).. C. American Psychologist 59(1). 8-12 Oktober. C.10. Inc. 2003. (2001). Ilmu Sejarah Membina Negara. 2010. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Falsafah Pendidikan Sejarah: Sejarah dalam Pendidikan. Penghasilan Bahan Pengajaran dan Pembelajaran Berbantukan Komputer Bertajuk Sejarah dan Kita. 1992. Slavin.. H. UKM. Orlich. 2008. 6-8th August 1984. Bangi. W. Marimuthu. E. Projek UKM.Maharom Mahmood. Noraizan binti Hamzah @ Daud. Kuala Lumpur. Should There Be a Three Rule Against Pure Discovery Learning. 2003. D. Malaysian Association for Education. Paper Presented at the 4th National Convention on Education. Harder. Pendidikan Sejarah Sarjana Pendidikan. Projek Sarjana Pendidikan. Kuala Lumpur. Mayer. 19.. Petempatan Awal di Negara Kita. R. Perkembangan Semenanjung 1874-2002. R. 16 . R. UKM. Shakila Yacob.ed. Persidangan Kebangsaan Pendidikan Sejarah ke arah pembentukan warganegara patriotik. Callahan. J. Educational Psychology : Theory and Practice”. R. The Case for Guided Methods of Instruction. & Gibson. 8th. Norrizan Seman. United States of America : Pearson Education. 2004. Omar Hashim.T. Parameswara dan Pengasasan Melaka. 2010. Persatuan Sejarah Malaysia. Boston. MA: Houghton. Teaching Strategies: A Guide to Better Instruction (6th ed. 14-19. Kurikulum Sejarah ke Arah Memperkukuhkan Usaha Pemupukan Semangat Patriotik dalam Kalangan Murid. (2001). (1984). Persepsi Pelajar dan Guru Terhadap Penggunaan Buku Teks Sejarah. Rohidah bte Alias. ‘Policies For Multicultural Education In Malaysia’.

KL. Bangi. Kuala Lumpur: Persatuan Sains Sosial Malaysia. Projek Sarjana. 17 . Pelajaran Sejarah di Sekolah-sekolah di Semenanjung Malaysia 1948-1970an: Satu tinjauan. Universiti Kebangsaan Malaysia. (1984). Ethnicity. Syed Husin Ali. Pembinaan dan Penilaian Berbantukan Komputer Bagi Mata Pelajaran Sejarah Tingkatan Satu. Tesis Ijazah Sarjana Muda. An Introduction to the Constituitution of Malaysia. Class and Development: Malaysia. (2004). Government Printers. Siti Zainun Mat.Sufian Hashim (1976). (1988). Zaliza Zali. UKM.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful