1.

0 PENGENALAN

Pada 20 Januari 1874, Perjanjian Pangkor telah ditandatangani di antara Sultan Perak dan pihak British di atas Kapal H.M.S Pluto di perairan Pulau Pangkor.Ini melambangkan permulaan proses pemerintahan British di negeri – negeri Melayu. Bagi Cowan campur tangan ini penting bagi mengelak penglibatan kuasa-kuasa eropah yang lain melibatkan diri dalam politik di semenanjung Tanah Melayu yang tidak stabil. 1Campur tangan ini penting bagi mengelak penglibatan kuasa-kuasa eropah yang lain melibatkan diri dalam politik di semenanjung Tanah Melayu yang tidak stabil. Tindakan British adalah bersifat strategik iaitu British cuba mengelak daripada berkonflik dengan Siam. Akibat campur tangan tahun 1874 ini menyebabkan banyak perubahan penting yang berlaku. Cowan juga memberikan komentarnya tentang perjanjian pangkor :

SIR ANDREW CLARKE, who succeeded Sir Harry Ord as Governor of the Straits Settlements at the end of 1873, was a man of action, impatient of procedure by enquiry and report. After making some preliminary enquiries he took it upon himself to initiate a form of intervention in the affairs of some of the Malay States without first consulting the Colonial Office. In January 1874 he called a meeting of some of the Perak chiefs and of the Chinese leaders. ( C. D Cowan, 1961

1

http://www.questia.com/read/91879797/nineteenth-century-malaya-the-origins-of-british

1

.Pembesar Peringkat Daerah dan jajahan dan Penghulu Peringkat Kampung mempunyai kewibawaan dan kuasa di kawasan masing – masing. struktur politik dapat dikatakan sebagai sesuatu yang berkaitan dengan segala bentuk pemerintahan dan pentadbiran dalam masyarakat Melayu.struktur politik Melayu berubah dengan begitu ketara sehingga kuasa dan kedaulatan politik Melayu terjejas. Rajah 1 : Sistem Pembesar Empat Lipatan Selepas tahun 1874. Pembesar Peringkat Negeri.1 Kedudukan Sultan Dalam konteks masyarakat Melayu tradisional. Sultan.0 PERBINCANGAN 2.)2 2 Perubahan –perubahan yang dibawa oleh pihak British sangat melemahkan kedudukan.Sebelum campur tangan British di Negeri-negeri Melayu pada tahun 1874. 2 .1993.2. (Sheela Abraham. kadaulatan dan kewibawaan Sultan.

Sebagai ganti rugi kerajaan British telah memberi pencen yang nilainya lebih rendah daripada hasil pungutan cukai kepada sultan.sultan mempunyai fungsi politik atau pentadbiran misalnya dalam mengesahkan perlantikan dan kewibawaan Pembesar daerah. secara teorinya sultan atau raja merupakan pentadbir yang mempunyai kuasa mutlak.sertamenjadi lambang penyatuan dan kebesaran negeri. Sultan bertanggungjawab dalam menyatupadukan rakyat dan memelihara keamanan serta kemakmuran negerinya. iaitu selepas campur tangan British sultan dan institusi kesultanan dikekalkan walaupun British telah memperkenalkan Sistem Residen. Sultan dikatakan terpisah terus daripada bidang – bidang politik dan pentadbiran. British telah memperkenalkan kaedah pungutan cukai baru yang lebih sistematik. Sebagai tulang belakang kerajaan. Institusi sistem beraja juga terancam akibat dasar-dasar yang diperkenalkan oleh British melalui sistem ini.Sebelum tahun 1874. 3 .Sebelum Campur tangan British. Sultan Melayu juga dilarang memungut cukai. Sultan hanya berfungsi sebagai pemimpin masyarakat Melayu tanpa kuasa eksekutif atau kuasa perundangan.Selepas 3 Sultan mempunyai kedudukan yang tinggi dalam hierarki sosial dan memiliki segala hak istimewa yang tidak pernah dimiliki oleh orang lain. Selepas tahun 1874. Kehilangan hak untuk mengutip cukai menyebabkan sumber pendapatan sultan terjejas.ini kerana Residen lebih berkuasa daripada sultan kerana sultan terpaksa meminta nasihat residen sebelum melaksanakan sesuatu perkara.yang menunjukkan sultan tidak langsung mengambil bahagian yang aktif dalam kerajaan sendiri. 3 Baginda mempunyai kuasa dan kewibawaan untuk menjalankan pemerintahan dan pentadbiran di dalam negeri serta seluruh tanah jajahan takluknya. Sultan menjadi wakil dalam hal – ehwal luar dan dalam negeri dan pentahanan. Terdapat satu perubahan jelas pada institusi kesultanan ini selepas tahun 1874.

iaitu raja menjadi ketua kerajaan dan mempunyai kuasa mutlak dalam pemerintahannya.pihak British telah memperkenalkan dan menubuhkan satu sistem kehakiman dalam mahkamah. Fungsi – fungsi kehakiman diambil alih oleh British.tahun 1874. Raja berkuasa penuh dalam bidang politik. malah British yang berpengaruh dalam hal ini.( Mahdi 2.( j. British hanya mengekalkan mahkamah tempatan dan undang – undang peribadi.tidak terdapat satu sistem percukaian. Dalam bidang perundangan jenayah. PRA –U STPM Sejarah Malaysia. Semua ini dimasukkan dalam adat tradisi tempatan. Pada tahun 1874.kita dapat gambarkan bahawa sultan menjadi seorang pemerintah boneka.M Gullick. Ini bermakna Sultan dan pembesar kehilangan kuasa kehakiman tetapi Penghulu dan Kadi masih mempunyai mahkamah yang bebas tetapi bidang kuasa mereka adalah terhad. ( 2004 ). 4 Mahdi Shuid & Suzani Osman. ( 2004 )4 secara ringkasnya. ekonomi dan sosial. sultan tidak lagi memainkan peranan ini. Di sini jelaslah bahawa British telah campur tangan dalam bidang kehakiman tradisi Tanah Melayu dan Shuid & Suzani Osman. Asas sistem ini ialah undang – undang jenayah British. undang – undang mahkamah dan tentera. sistem residen diperkenalkan. hlm 68 4 . Sultan telah kehilangan kuasa atau menjatuhkan hukuman bunuh ke atas pesalahpesalah atas kesalahan membunuh kerana kerajaan British telah memperkenalkan undang-undang berdasarkan kehakiman British. Negeri – negeri Melayu mengamalkan sistem pemerintahan beraja. Pearson Malaysia.1983 ) Dalam institusi raja ini.2 SISTEM RESIDEN Sebelum campur tangan British atau sebelum tahun 1874.

residen hanya ditugaskan untuk menasihati sultan dalam urusan pentadbiran. memajukan ekonomi dan sistem cukai tetapi sedikit demi sedikit. Kejayaan dan kegagalan Sistem Residen bergantung kepada budi bicara Residen berkenaan dan kerjasama yang diterima oleh mereka daripada Sultan dan pembesar. Raja Abdullah bersetujui menerima seorang residen yang akan menasihati Sultan dalam segala hal pentadbiran kecuali yang berkaitan dengan agama dan adat istiadat Melayu. Sistem Residen merupkan sistem pemerintahan British secara tidak langsung. Keadaan ini telah menimbulkan perasaan tidak puas hati dalam golongan pembesar tempatan dan golongan raja terhadap penjajah British yang mencapai 5 . Pada peringkat awal sistem Residen tidak mempunyai garis panduan yang jelas yang boleh digunakan sebagai panduan untuk melaksanakan tugas dan tanggungjawab yang diberikan itu. Residen ini dan mempunyai mengekalkan keamanan membangunkan negeri.Sistem Residen mula . residen telah mengambil alih kuasa sultan sebagai pemerintah negara. Akhirnya. Antara kesan pelaksanaan sistem residen ialah kehilangan kuasa sultan dan golongan pembesar tempatan.pembesar negeri. Pembesar-pembesar tempatan pula telah kehilangan kuasa mengutip cukai dan mereka hanya diberi jawatan dalam peringkat bawahan pentadbiran British.Pahang ( 1888). yang iaitu digelar Residen. pemulihan keamanan. Pada asalnya. Sultan akan memerintah negerinya dengan nasihat seorang pegawai dua British tugas.mula diperkenalkan pada tahun 1874 di negeri Perak melalui Perjanjian Pangkor. Negeri Sembilan ( 1895 ) dan Johor ( 1914 ).negeri Melayu di bawah pentadbiran mereka. sultan hanya diberi kuasa dalam adat resam dan agama. Sistem residen ini kemudiannya di perluas di Selangor (1874). Sungai Ujong ( 1874 ).

penentangan yang dicetuskan di negeri Perak akan merebak ke negeri-negeri lain. residen pertama. Pada peringkat asal. Akibat ketiadaan garis panduan yang jelas untuk diikuti oleh residen demi menjalankan tugasnya. Walaupun tindakan beliau tidak diikuti oleh negeri-negeri melayu lain. maka kuasa memungut cukai telah dirampas daripada pembesar Melayu. Pembangunan yang tidak seimbang juga membawa kepada masalah keseragaman infrasturktur seperti landasan kereta api yang berbeza-beza serta jalan raya yang tidak dihubungkan antara negeri.Ini kerana residen dikehendaki mewujudkan satu sistem pungutan cukai yang cekap dengan menyusun semula sistem pungutan cukai dan hasil dalam negeri Hasil cukai dipungut oleh pegawai Kerajaan Inggeris yang dilantik da akan diserahkan kepada Bendahari Negeri – negeri Selat dan digunakan untuk kemajuan negeri tersebut. Namun. 5 Birch ditentang oleh orang Melayu Perak yang diakhiri dengan pembunuhannya di Pasir Salak pada tahun 1875. mereka terpaksa bertugas mengikut budi bicara sendiri. iaitu JWW Birch telah mencampuri adat resam melayu dengan mengharamkan penghambaan. Di Perak. Dengan ini. setelah kedatangan sistem residen. 6 . kuasa memungut cukai terletak dibawa pembesar melayu.kemuncaknya apabila residen Perak iaitu JWW Birch dibunuh di Pasir Salak. Antara masalah yang muncul akibat keadaan ini ialah pembangunan negeri-negeri melayu yang tidak seimbang. setiap negeri melayu di bawah sistem residen telah dikembangkan menurut cara yang berbeza dan terdapat negeir-negeri yang menikmati perkembangan ekonomi yang pesat seperti negeri Sembilan dan Selangor serta negeri seperti Pahang yang sentiasa dilanda masalah kewangan. Ketidakseragaman pentadbran ini juga membawa kepada perbezaan undang-undang antara negeri.5 Kesan seterusnya ialah ketidakseragaman pentadbiran yang wujud antara negeri-negeri melayu yang melaksanakan sistem residen.

sistem kehakiman tradisional yan terdiri daripada golongan pembesar dan ketua kampung sebagai hakim telah terjejas. Dengan ini.Amalan hamba abdi pun telah dihapuskan oleh seorang residen di negeri Perak dan tindakan ini ditentang hebat oleh pembesarpembesar tempatan.6Mereka membicarakan kes – kes jenayah kecuali kesalahan hukuman mati kerana hukuman mati hanya diarahkan oleh Sultan sahaja.3 KEDUDUKAN PEMBESAR – Sebelum campur tangan British. Residen juga campur tangan dalam sistem kehakiman dengan memiliki kuasa untuk melantik majistret. 2. Mereka memegang jawatan ini seumur hidup dan akan diwarisi oleh anak mereka setelah mereka meninggal dunia. pelbagai kelemahan dalam sistem ini telah menyebabkan pihak British memperkenalkan system pentadbiran baru bagi memperbaiki kelemahan sistem residen dengan pengenalan kepada pembentukan Negeri-negeri Melayu Bersekutu pada tahun 1896.html 7 .Para pembesar bertanggungjawab menyediakan pertahanan dan bekalan tentera. pembesar pembesar merupakan golongan kedua terpenting dalam struktur politik Melayu. Namun begitu. Perlaksanaan sistem residen di negeri Perak mendatangkan pelbagai kesan yang baik dan buruk terhadap tanah melayu. Tugas pembesar ialah mentadbir negeri dan daerah yang dibawah naungan mereka dan berkuasa penuh di kawasan tersebut. 6 http://sejarahstpmkertas2. Kedatangan sistem residen telah mencemari adat resam tempatan dengan pengaruh barat dan unsur-unsur residen-residen yang berbeza.com/2009/04/contoh-soalan-dan-jawapan-sejarah.blogspot.

Sebelum tahun 1874. Pembesar tiada kawalan terhadap jawatan Penghulu.Pihak British telah pun campur tangan dalam sistem tersebut di negeri Perak. Fungsi ini diambil oleh Pegawai Daerah British. Pungutan cukai telah diambil oleh pegawai British.Pembesar juga tidak lagi berkuasa penuh di negeri / daerahnya sendiri. kedudukan dan kewibawaan Pembesar semakin lemah. ( LPembesar memainkan peranan penting dan berpengaruh dalam pemilihan dan perlantikan Sultan. Sultan Abdullah dilantik oleh pihak British dan bukannya pembesar – pembesar Melayu Perak. Pembesar tidak lagi berhak menggunakan sistem kerah ini untuk kerja – kerja persendirian ataupun untuk Sultan. British menggunakan kuasa dan pengaruh mereka untuk meletakkan seseorang calon di atas takhta ataupun boleh menyingkirkan calon yang dianggap kurang sesuai untuk menjadi Sultan.Pembesar juga bertugas memungut cukai .status dan kekayaan mereka. Pembesar juga tidak boleh menyimpan hamba atau menjalankan sistem kerah seperti sebelum tahun 1874. kepentingan politik British mula menguasai sistem pengganti raja. Sebahagian daripada cukainya akan disembahkan kepada Sultan sebagai ufti atau tanda taat setia. Selepas tahun 1874. Ia hanya digantikan dengan elaun dan pencen yang nilainya sangat rendah.Kadar cukai ditentukan oleh Pembesar Daerah tersebut dan jumlah hasil yang kutip akan mewakili kekuatan. Apabila hak memungut cukai dilarang ini menyebabkan sumber pendapatan utama pembesar telah terjejas. Residen telah mengambil kuasa dan hak memungut cukai. 8 . Selepas tahun 1874. Sistem Kerah masih kekal tetapi dihadkan kepada kerja – kerja kerajaan sahaja.

tetapi ianya tidak berkuasa menyekat kehendak dan kuasa Residen. Kemudian. Walaupun Residen dilantik sebagai penasihat. Meskipun terdapat Majlis Mesyuarat Negeri. Sebaliknya MMN hanya berfungsi sebagai pendengar dan menerima maklumat daripada Inggeris sahaja. Majlis Mesyuarat Negeri kehilangan fungsi sebagai institusi pentadbiran kerana Residen mempunyai kuasa 9 . peranan MMN meliput hanya menjadi penasihat sultan sahaja tetapi peranannya telah bertambah seperti menggubal dan menyusun undang-undang. pagawai kerajaan dan kadi. dan perlantikan ketua tempatan. menjadi mahkamah rayuan yang tertinggi dan badan kerajaan utama yang menguruskan perkara seperti pencukaian. menjadi Mahkamah Rayuan tertinggi kerana setiap hukuman mati mesti mendapat kelulusan Majlis Mesyuarat Negeri dan menguruskan perkara-perkara yang berkaitan penggubalan undangundang. Malah Sultan dan pembesar Melayu terpaksa merujuk kepada Residen dalam menjalankan pentadbiran negeri. MMN dibentuk untuk membolehkan para pegawai British berunding dengan para pembesar tempatan tentang segala hal yang berkaitan dengan kepentingan masyarakat Melayu. MMN akan bersidang sebanyak tujuh kali seminggu. pencen.4 PENUBUHAN MAJLIS MESYUARAT NEGERI ( MMN). Ahli MMN terdiri daripada 10 orang.2. Residen berkuasa menamakan ahli-ahli MMN kemudiannya diluluskan oleh gabenor dan dilantik secara rasmi ooleh sultan untuk seumur hidup. MMN mula – mula memaikan peranan sebagai badan penasihat sahaja. Sultan dan Majlis Negeri tidak dapat menyekat kuasa Residen. mereka muncul sebagai kuasa paling berkesan kerana segala urusan pentadbiran dijalankan atas arahan Residen. British menubuhkan MMN bagi memperoleh kerjasama Sultan dan Pembesar Melayu.Perlaksanaan sistem Residen telah menyebabkan perlantikan Residen di Perak.

Sultan hanya berkuasa dalam hukum syariah dan perlantikan pegawai – pegawai agama. Gabenor Negeri – negeri selat berada di Singapura dan tidak berupaya mengawal residen kerana terlalu jauh.Setiap negeri dibahagikan kepada beberapa daerah yang ditadbir oleh seorang pegawai British. MMN juga tidak mempunyai kuasa untuk mengawal kuasa residen. Seterusnya. Dengan ini.daerah dan kampung.Ketua kampung yang membantu penghulu untuk melaksanakan tugasnya di kampung.5 CORAK PENTADBIRAN DAERAH DAN MUKIM Sistem politik masyarakat Melayu tradisional dibahagikan kepada negeri. Frank Swettanham telah mencadangkan supaya jawatan Residen Jeneral diwujudkan supaya dapat mengawal dan menyeleraskan tugas residen –residen British. Pegawai British ini digelar Pemungut dan Majistret ( kemudian Pegawai Daerah). Dalam kalangan orang cina. Sultan hanya mengesahkan pelantikan tersebut melalui pemberian surat tauliah cop mohor. terdapat seorang Kapitan Cina yang bertanggungjawab untuk mengekalkan keamanan.Mukim boleh dikatankan Unit politik paling kecil. Pelantikan penghulu diluluskan oleh pembesar daerah.mutlak. Tugas mentadbir dan mengawal unit politik terkecil ini diserahkan kepada penghulu. Sultan tidak berkuasa penuh dalam MMN. Tugas beliau adalah untuk memungut hasil dan mentadbir keadilan selai mengawasi kerja ketu. didapati bahawa adanya Residen yang telah melampaui batas seperti di Perak dan desakan bagi mengawal kuasa residen yang kian bertambah.ketua jabatan di peringkat daerah.MMN tidak ada kuasa perundangan yang luas. 2. Seseorang penghulu adalah di bawah kawalan seorang pembesar daerah dan bukannya di bawah sultan. Setiap daerah dibahagikan kepada mukim.ini bermakna bahawa seseorang penghulu 10 .

11 . institusi penghulu masih dikekalkan. Menurut adat.7(Mahdi yang sangat Shuid & Suzani Osman. penghulu berkuasa menangkap sesiapa yang melanggar peraturan dan mengacau kampung.. Penghulu lebih merupakan seorang 7 Penghulu adalah ahli kerajaan yang bergaji dan hak serta tanggungjawabnya tertakluk dibawah undangundang negeri.hasil di kampung.Beliaulah yang menyediakan tenaga tentera semasa peperangan. Sumber kuasa penghulu adalah dari pentadbiran British dan bukan lagi pembesar daerah. penghlu adalah agen atau wakil kerajaan atau wakil kerajaan yang merupakan orang perantara antara kerajaan British dengan orang ramai.2004) daripada rapat dengan kebanyakan masyarakat melayu. institusi ini dikawal oleh pegawai daerah British.bertanggungjawab kepada pembesar daerah. Seseorang penghulu memainkan pelbagai peranan. penghulu memainkan peranan yang tidak kurang pentingnya sebagai orang perantaraan antara pembesar daerah penduduk di kampungnya. Beliau menjaga keamanan kampung dan mesti menyelesaikan sebarang pergaduhan dan perselisihan yang berlaku antara anak buahnya. Sebelum kedatangan British. Dari segi keamanan kampung. seseorang penghulu dipilih berdasarkan keturunan. Institusi penghulu telah berubah dari segi kawalannya. institusi ini dikawal oleh Pembesar daerah. Ini terletak atas kesedaran British bahawa pengaruh penghulu dalam pentadbiran kerajaan adalah sangat penting demi mencapai Penghlulah perubahan. Sebelum kedatangan British. Di bawah British. Penghulu mempunyai hubungan yang rapat dengan orang kampung di bawah jagaanya. Selepas Kedatangan British. Beliau juga menyediakan buruh kampung di bawah sistem kerah dan memastikan bahawa orang kampung taat setia kepada sultan. Selepas campur tangan British. Penghulu juga berkuasa ke atas pungutan cukai dan hasil.

Penghulu bertindak sebagai agen kerajaan British menjalankan tugas seperti melaksanakan segala undang. Penghulu masih menjaga keamanan dan menyelesaikan sebarang pertikaian orang kampungnya.pegawai yang dibayar gaji dan akan diberi pencen. 8( Muhd. Sebelum itu. Yusof Ibrahim.penghulu lebih merupakan seorang pegawai yang berpendidikan. seorang penghulu dilantik oleh pembesar daerah dan disahkan jawatan oleh Sultan. adat istiadat dan agama. Setelah campur tangan British. Hal – hal ini adalah seperti pencalonan. Tugas dan tanggugjawab penghulu 8 Perlantikan penghulu dicalonkan oleh pembesar daerah dan biasanya mereka ini akan menerima surat tauliah daripada Sultan 12 . penetapan tugasdan tanggungjawab penghulu. pelantikan.Selain itu. pemecatan.undang kerajaan di kawasan jagaanya dan memungut cukai bagi pihak kerajaan. Kini. Beliau berkuasa ke atas sistem perundangan di kampung. penghulu dilantik dilantik oleh pegawai daerah British. Sultan akan memberi surat tauliah bercap mohor kepada penghulu tersebut.Beliau juga dibenarkan menyimpan 10% daripada cukai tersebut untuk kegunaan sendiri. pendapatan penghulu juga datang daripada cukai perdagangan. penghulu menerima pendapatannya daripada beberapa sumber. Penghulu juga melaksanakan tugas memberi tanah kepada pemohon. segala hal yang berkaiatan dengan institusi penghulu adalah di bawah jagaan residen dalam Majlis Mesyuarat Negeri. Dapat disimpulkan bahawa banyak perubahan yang berlaku pada institusi penghulu sebaik sahaja British campur tangan dalam hal ehwal Negeri negeri melayu. Antaranya ialah orang kampung akan membayar sebahagian hasil mereka kepada penghulu. penetapan kuasa. Penghulu juga berhak menjadi hakim bagi kes.kes jenayah yang kecil.1997 ) Ini bermakna penghulu mempunyai kuasa terhadap anak buahnya di kampung. Sebelum kedatangan British.. Selepas kedatanga British.

0 KESIMPULAN Kesimpulannya.. Semasa pembentukan Negeri – negeri Melayu bersekutu pula. Perubahan – perubahan yang dibawa oleh pihak British melalui Sistem Residen sangat melemahkan kedudukan. dalam masyarakat Melayu mempunyai tugas dan peranan masing-masing. yang golongan memerintah Setiap golongan sehinggalah struktur golongan diperintah. kuasa Raja. sememangnya kepada struktur masyarakat daripada Melayu sebelum tahun 1874 sistematik. setelah campur tangan British dalam sistem politik negeri-negeri Melayu.raja Melayu semakin hilang nilai-nilai tradisi serta adat masyarakat peribumi tergugat. Hal ini kerana peranan golongan pembesar dan hamba telah mula dihapuskan oleh penjajah British. Semasa sistem residen. 3. Raja – raja Melayu kehilangan kuasa kepada Residen. terdapat pemusatan kuasa di tangan Residen Jeneral.kedaulatan dan kewibawaan Sultan dan Pembesar Daerah khasnya.tahun 1874 hingga 1896. Ini akhirnya membawa kepada rasa tidak puas hati dan penentangan tehadap pihak british.tertakluk kepada perudangan negeri dan tidak lagi berkait rapat dengan adat istiadat dan agama orang kampung. iaitu selepas campur tangan British.Jelaslah bahawa terdapat banyak perubahan dalam sistem politik Melayu tradisional selepas tahun 1874.Namun. struktur masyarakat Melayu telah mengalami perubahan yang ketara. Antara tahun. 13 .

D Cowan. Muhd.com/2009/04/contoh-soalan-dan-jawapansejarah.1993. Falsafah. ( 2004 ).blogspot.. C.html http://www. Sejarah Perkembangan Negara. Yusof Ibrahim.. Sheela Abraham. 1961.4. New York : Oxford University Press Sumber Internet http://sejarahstpmkertas2.questia. Dewan Bahasa dan Pustaka. Pearson Malaysia.Kuala Lumpur: Penerbit Fajar Bakti. PRA –U STPM Sejarah Malaysia. Nineteenth-Century Malaya: The Origins of British Political Control. Pengertian dan Kaedah.( 1997 ) Ilmu Sejarah.0 BIBLIOGRAFI Sumber Buku Mahdi Shuid & Suzani Osman.com/read/91879797/nineteenth-century-malaya-the-origins-ofbritish 14 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful