P. 1
Sejarah Kaka

Sejarah Kaka

|Views: 2|Likes:
akademik
akademik

More info:

Published by: Rajeshwari Periasamy on Jul 30, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

09/30/2014

pdf

text

original

1.

0 PENGENALAN

Pada 20 Januari 1874, Perjanjian Pangkor telah ditandatangani di antara Sultan Perak dan pihak British di atas Kapal H.M.S Pluto di perairan Pulau Pangkor.Ini melambangkan permulaan proses pemerintahan British di negeri – negeri Melayu. Bagi Cowan campur tangan ini penting bagi mengelak penglibatan kuasa-kuasa eropah yang lain melibatkan diri dalam politik di semenanjung Tanah Melayu yang tidak stabil. 1Campur tangan ini penting bagi mengelak penglibatan kuasa-kuasa eropah yang lain melibatkan diri dalam politik di semenanjung Tanah Melayu yang tidak stabil. Tindakan British adalah bersifat strategik iaitu British cuba mengelak daripada berkonflik dengan Siam. Akibat campur tangan tahun 1874 ini menyebabkan banyak perubahan penting yang berlaku. Cowan juga memberikan komentarnya tentang perjanjian pangkor :

SIR ANDREW CLARKE, who succeeded Sir Harry Ord as Governor of the Straits Settlements at the end of 1873, was a man of action, impatient of procedure by enquiry and report. After making some preliminary enquiries he took it upon himself to initiate a form of intervention in the affairs of some of the Malay States without first consulting the Colonial Office. In January 1874 he called a meeting of some of the Perak chiefs and of the Chinese leaders. ( C. D Cowan, 1961

1

http://www.questia.com/read/91879797/nineteenth-century-malaya-the-origins-of-british

1

2.Sebelum campur tangan British di Negeri-negeri Melayu pada tahun 1874. Pembesar Peringkat Negeri.1 Kedudukan Sultan Dalam konteks masyarakat Melayu tradisional. 2 .0 PERBINCANGAN 2. Sultan. (Sheela Abraham.struktur politik Melayu berubah dengan begitu ketara sehingga kuasa dan kedaulatan politik Melayu terjejas. Rajah 1 : Sistem Pembesar Empat Lipatan Selepas tahun 1874.)2 2 Perubahan –perubahan yang dibawa oleh pihak British sangat melemahkan kedudukan.1993.. struktur politik dapat dikatakan sebagai sesuatu yang berkaitan dengan segala bentuk pemerintahan dan pentadbiran dalam masyarakat Melayu. kadaulatan dan kewibawaan Sultan.Pembesar Peringkat Daerah dan jajahan dan Penghulu Peringkat Kampung mempunyai kewibawaan dan kuasa di kawasan masing – masing.

Terdapat satu perubahan jelas pada institusi kesultanan ini selepas tahun 1874. British telah memperkenalkan kaedah pungutan cukai baru yang lebih sistematik. Sultan bertanggungjawab dalam menyatupadukan rakyat dan memelihara keamanan serta kemakmuran negerinya. iaitu selepas campur tangan British sultan dan institusi kesultanan dikekalkan walaupun British telah memperkenalkan Sistem Residen. 3 Baginda mempunyai kuasa dan kewibawaan untuk menjalankan pemerintahan dan pentadbiran di dalam negeri serta seluruh tanah jajahan takluknya. Selepas tahun 1874. Sebagai ganti rugi kerajaan British telah memberi pencen yang nilainya lebih rendah daripada hasil pungutan cukai kepada sultan.Sebelum tahun 1874.sertamenjadi lambang penyatuan dan kebesaran negeri.ini kerana Residen lebih berkuasa daripada sultan kerana sultan terpaksa meminta nasihat residen sebelum melaksanakan sesuatu perkara. secara teorinya sultan atau raja merupakan pentadbir yang mempunyai kuasa mutlak. Institusi sistem beraja juga terancam akibat dasar-dasar yang diperkenalkan oleh British melalui sistem ini.Sebelum Campur tangan British. Sultan hanya berfungsi sebagai pemimpin masyarakat Melayu tanpa kuasa eksekutif atau kuasa perundangan. 3 . Sebagai tulang belakang kerajaan.Selepas 3 Sultan mempunyai kedudukan yang tinggi dalam hierarki sosial dan memiliki segala hak istimewa yang tidak pernah dimiliki oleh orang lain. Kehilangan hak untuk mengutip cukai menyebabkan sumber pendapatan sultan terjejas. Sultan dikatakan terpisah terus daripada bidang – bidang politik dan pentadbiran. Sultan Melayu juga dilarang memungut cukai.sultan mempunyai fungsi politik atau pentadbiran misalnya dalam mengesahkan perlantikan dan kewibawaan Pembesar daerah.yang menunjukkan sultan tidak langsung mengambil bahagian yang aktif dalam kerajaan sendiri. Sultan menjadi wakil dalam hal – ehwal luar dan dalam negeri dan pentahanan.

1983 ) Dalam institusi raja ini.kita dapat gambarkan bahawa sultan menjadi seorang pemerintah boneka. iaitu raja menjadi ketua kerajaan dan mempunyai kuasa mutlak dalam pemerintahannya. Pearson Malaysia. Sultan telah kehilangan kuasa atau menjatuhkan hukuman bunuh ke atas pesalahpesalah atas kesalahan membunuh kerana kerajaan British telah memperkenalkan undang-undang berdasarkan kehakiman British.tahun 1874. Di sini jelaslah bahawa British telah campur tangan dalam bidang kehakiman tradisi Tanah Melayu dan Shuid & Suzani Osman.2 SISTEM RESIDEN Sebelum campur tangan British atau sebelum tahun 1874. sultan tidak lagi memainkan peranan ini.pihak British telah memperkenalkan dan menubuhkan satu sistem kehakiman dalam mahkamah. sistem residen diperkenalkan. undang – undang mahkamah dan tentera. ( 2004 ).M Gullick. malah British yang berpengaruh dalam hal ini. ( 2004 )4 secara ringkasnya.( j.( Mahdi 2.tidak terdapat satu sistem percukaian. hlm 68 4 . Ini bermakna Sultan dan pembesar kehilangan kuasa kehakiman tetapi Penghulu dan Kadi masih mempunyai mahkamah yang bebas tetapi bidang kuasa mereka adalah terhad. Pada tahun 1874. ekonomi dan sosial. PRA –U STPM Sejarah Malaysia. Negeri – negeri Melayu mengamalkan sistem pemerintahan beraja. Asas sistem ini ialah undang – undang jenayah British. Raja berkuasa penuh dalam bidang politik. British hanya mengekalkan mahkamah tempatan dan undang – undang peribadi. Fungsi – fungsi kehakiman diambil alih oleh British. Dalam bidang perundangan jenayah. 4 Mahdi Shuid & Suzani Osman. Semua ini dimasukkan dalam adat tradisi tempatan.

Kejayaan dan kegagalan Sistem Residen bergantung kepada budi bicara Residen berkenaan dan kerjasama yang diterima oleh mereka daripada Sultan dan pembesar.Pahang ( 1888).pembesar negeri.negeri Melayu di bawah pentadbiran mereka. residen telah mengambil alih kuasa sultan sebagai pemerintah negara. Antara kesan pelaksanaan sistem residen ialah kehilangan kuasa sultan dan golongan pembesar tempatan. memajukan ekonomi dan sistem cukai tetapi sedikit demi sedikit.mula diperkenalkan pada tahun 1874 di negeri Perak melalui Perjanjian Pangkor. pemulihan keamanan. Residen ini dan mempunyai mengekalkan keamanan membangunkan negeri. Pada peringkat awal sistem Residen tidak mempunyai garis panduan yang jelas yang boleh digunakan sebagai panduan untuk melaksanakan tugas dan tanggungjawab yang diberikan itu. Pembesar-pembesar tempatan pula telah kehilangan kuasa mengutip cukai dan mereka hanya diberi jawatan dalam peringkat bawahan pentadbiran British. residen hanya ditugaskan untuk menasihati sultan dalam urusan pentadbiran. Keadaan ini telah menimbulkan perasaan tidak puas hati dalam golongan pembesar tempatan dan golongan raja terhadap penjajah British yang mencapai 5 . Sungai Ujong ( 1874 ). Akhirnya. Raja Abdullah bersetujui menerima seorang residen yang akan menasihati Sultan dalam segala hal pentadbiran kecuali yang berkaitan dengan agama dan adat istiadat Melayu. Sistem Residen merupkan sistem pemerintahan British secara tidak langsung. yang iaitu digelar Residen. Sultan akan memerintah negerinya dengan nasihat seorang pegawai dua British tugas. sultan hanya diberi kuasa dalam adat resam dan agama. Negeri Sembilan ( 1895 ) dan Johor ( 1914 ).Sistem Residen mula . Pada asalnya. Sistem residen ini kemudiannya di perluas di Selangor (1874).

Pembangunan yang tidak seimbang juga membawa kepada masalah keseragaman infrasturktur seperti landasan kereta api yang berbeza-beza serta jalan raya yang tidak dihubungkan antara negeri. kuasa memungut cukai terletak dibawa pembesar melayu. setiap negeri melayu di bawah sistem residen telah dikembangkan menurut cara yang berbeza dan terdapat negeir-negeri yang menikmati perkembangan ekonomi yang pesat seperti negeri Sembilan dan Selangor serta negeri seperti Pahang yang sentiasa dilanda masalah kewangan. mereka terpaksa bertugas mengikut budi bicara sendiri. maka kuasa memungut cukai telah dirampas daripada pembesar Melayu. Dengan ini. residen pertama. iaitu JWW Birch telah mencampuri adat resam melayu dengan mengharamkan penghambaan.Ini kerana residen dikehendaki mewujudkan satu sistem pungutan cukai yang cekap dengan menyusun semula sistem pungutan cukai dan hasil dalam negeri Hasil cukai dipungut oleh pegawai Kerajaan Inggeris yang dilantik da akan diserahkan kepada Bendahari Negeri – negeri Selat dan digunakan untuk kemajuan negeri tersebut.5 Kesan seterusnya ialah ketidakseragaman pentadbiran yang wujud antara negeri-negeri melayu yang melaksanakan sistem residen.kemuncaknya apabila residen Perak iaitu JWW Birch dibunuh di Pasir Salak. setelah kedatangan sistem residen. Di Perak. Walaupun tindakan beliau tidak diikuti oleh negeri-negeri melayu lain. Namun. Akibat ketiadaan garis panduan yang jelas untuk diikuti oleh residen demi menjalankan tugasnya. 5 Birch ditentang oleh orang Melayu Perak yang diakhiri dengan pembunuhannya di Pasir Salak pada tahun 1875. penentangan yang dicetuskan di negeri Perak akan merebak ke negeri-negeri lain. Ketidakseragaman pentadbran ini juga membawa kepada perbezaan undang-undang antara negeri. Pada peringkat asal. 6 . Antara masalah yang muncul akibat keadaan ini ialah pembangunan negeri-negeri melayu yang tidak seimbang.

3 KEDUDUKAN PEMBESAR – Sebelum campur tangan British.Para pembesar bertanggungjawab menyediakan pertahanan dan bekalan tentera. Mereka memegang jawatan ini seumur hidup dan akan diwarisi oleh anak mereka setelah mereka meninggal dunia. sistem kehakiman tradisional yan terdiri daripada golongan pembesar dan ketua kampung sebagai hakim telah terjejas.com/2009/04/contoh-soalan-dan-jawapan-sejarah.Amalan hamba abdi pun telah dihapuskan oleh seorang residen di negeri Perak dan tindakan ini ditentang hebat oleh pembesarpembesar tempatan. pembesar pembesar merupakan golongan kedua terpenting dalam struktur politik Melayu. Kedatangan sistem residen telah mencemari adat resam tempatan dengan pengaruh barat dan unsur-unsur residen-residen yang berbeza. 2. Dengan ini. 6 http://sejarahstpmkertas2.html 7 . Tugas pembesar ialah mentadbir negeri dan daerah yang dibawah naungan mereka dan berkuasa penuh di kawasan tersebut. Namun begitu. pelbagai kelemahan dalam sistem ini telah menyebabkan pihak British memperkenalkan system pentadbiran baru bagi memperbaiki kelemahan sistem residen dengan pengenalan kepada pembentukan Negeri-negeri Melayu Bersekutu pada tahun 1896.6Mereka membicarakan kes – kes jenayah kecuali kesalahan hukuman mati kerana hukuman mati hanya diarahkan oleh Sultan sahaja. Perlaksanaan sistem residen di negeri Perak mendatangkan pelbagai kesan yang baik dan buruk terhadap tanah melayu.blogspot. Residen juga campur tangan dalam sistem kehakiman dengan memiliki kuasa untuk melantik majistret.

Ia hanya digantikan dengan elaun dan pencen yang nilainya sangat rendah. kepentingan politik British mula menguasai sistem pengganti raja. British menggunakan kuasa dan pengaruh mereka untuk meletakkan seseorang calon di atas takhta ataupun boleh menyingkirkan calon yang dianggap kurang sesuai untuk menjadi Sultan. Residen telah mengambil kuasa dan hak memungut cukai. Apabila hak memungut cukai dilarang ini menyebabkan sumber pendapatan utama pembesar telah terjejas. ( LPembesar memainkan peranan penting dan berpengaruh dalam pemilihan dan perlantikan Sultan. Sultan Abdullah dilantik oleh pihak British dan bukannya pembesar – pembesar Melayu Perak. Selepas tahun 1874.Pembesar juga tidak lagi berkuasa penuh di negeri / daerahnya sendiri. Pembesar juga tidak boleh menyimpan hamba atau menjalankan sistem kerah seperti sebelum tahun 1874. Selepas tahun 1874. Sebahagian daripada cukainya akan disembahkan kepada Sultan sebagai ufti atau tanda taat setia. Pembesar tiada kawalan terhadap jawatan Penghulu. kedudukan dan kewibawaan Pembesar semakin lemah.status dan kekayaan mereka. Sistem Kerah masih kekal tetapi dihadkan kepada kerja – kerja kerajaan sahaja.Pembesar juga bertugas memungut cukai . Pembesar tidak lagi berhak menggunakan sistem kerah ini untuk kerja – kerja persendirian ataupun untuk Sultan.Kadar cukai ditentukan oleh Pembesar Daerah tersebut dan jumlah hasil yang kutip akan mewakili kekuatan. Fungsi ini diambil oleh Pegawai Daerah British. 8 . Sebelum tahun 1874. Pungutan cukai telah diambil oleh pegawai British.Pihak British telah pun campur tangan dalam sistem tersebut di negeri Perak.

Walaupun Residen dilantik sebagai penasihat. Kemudian. MMN akan bersidang sebanyak tujuh kali seminggu. pagawai kerajaan dan kadi. menjadi mahkamah rayuan yang tertinggi dan badan kerajaan utama yang menguruskan perkara seperti pencukaian. tetapi ianya tidak berkuasa menyekat kehendak dan kuasa Residen. Meskipun terdapat Majlis Mesyuarat Negeri. mereka muncul sebagai kuasa paling berkesan kerana segala urusan pentadbiran dijalankan atas arahan Residen. Majlis Mesyuarat Negeri kehilangan fungsi sebagai institusi pentadbiran kerana Residen mempunyai kuasa 9 . Sebaliknya MMN hanya berfungsi sebagai pendengar dan menerima maklumat daripada Inggeris sahaja. pencen. MMN mula – mula memaikan peranan sebagai badan penasihat sahaja. dan perlantikan ketua tempatan.4 PENUBUHAN MAJLIS MESYUARAT NEGERI ( MMN). Malah Sultan dan pembesar Melayu terpaksa merujuk kepada Residen dalam menjalankan pentadbiran negeri. Sultan dan Majlis Negeri tidak dapat menyekat kuasa Residen. British menubuhkan MMN bagi memperoleh kerjasama Sultan dan Pembesar Melayu. peranan MMN meliput hanya menjadi penasihat sultan sahaja tetapi peranannya telah bertambah seperti menggubal dan menyusun undang-undang. Residen berkuasa menamakan ahli-ahli MMN kemudiannya diluluskan oleh gabenor dan dilantik secara rasmi ooleh sultan untuk seumur hidup. Ahli MMN terdiri daripada 10 orang. MMN dibentuk untuk membolehkan para pegawai British berunding dengan para pembesar tempatan tentang segala hal yang berkaitan dengan kepentingan masyarakat Melayu. menjadi Mahkamah Rayuan tertinggi kerana setiap hukuman mati mesti mendapat kelulusan Majlis Mesyuarat Negeri dan menguruskan perkara-perkara yang berkaitan penggubalan undangundang.Perlaksanaan sistem Residen telah menyebabkan perlantikan Residen di Perak.2.

Setiap daerah dibahagikan kepada mukim. 2. Sultan tidak berkuasa penuh dalam MMN. Tugas beliau adalah untuk memungut hasil dan mentadbir keadilan selai mengawasi kerja ketu. Sultan hanya berkuasa dalam hukum syariah dan perlantikan pegawai – pegawai agama.ketua jabatan di peringkat daerah. Seseorang penghulu adalah di bawah kawalan seorang pembesar daerah dan bukannya di bawah sultan. Frank Swettanham telah mencadangkan supaya jawatan Residen Jeneral diwujudkan supaya dapat mengawal dan menyeleraskan tugas residen –residen British. Seterusnya.daerah dan kampung.Setiap negeri dibahagikan kepada beberapa daerah yang ditadbir oleh seorang pegawai British. Dengan ini. Pelantikan penghulu diluluskan oleh pembesar daerah.5 CORAK PENTADBIRAN DAERAH DAN MUKIM Sistem politik masyarakat Melayu tradisional dibahagikan kepada negeri. Gabenor Negeri – negeri selat berada di Singapura dan tidak berupaya mengawal residen kerana terlalu jauh.Mukim boleh dikatankan Unit politik paling kecil. didapati bahawa adanya Residen yang telah melampaui batas seperti di Perak dan desakan bagi mengawal kuasa residen yang kian bertambah.ini bermakna bahawa seseorang penghulu 10 .mutlak. terdapat seorang Kapitan Cina yang bertanggungjawab untuk mengekalkan keamanan. Pegawai British ini digelar Pemungut dan Majistret ( kemudian Pegawai Daerah).Ketua kampung yang membantu penghulu untuk melaksanakan tugasnya di kampung. MMN juga tidak mempunyai kuasa untuk mengawal kuasa residen. Dalam kalangan orang cina. Sultan hanya mengesahkan pelantikan tersebut melalui pemberian surat tauliah cop mohor. Tugas mentadbir dan mengawal unit politik terkecil ini diserahkan kepada penghulu.MMN tidak ada kuasa perundangan yang luas.

penghulu memainkan peranan yang tidak kurang pentingnya sebagai orang perantaraan antara pembesar daerah penduduk di kampungnya. Selepas campur tangan British. Dari segi keamanan kampung. Ini terletak atas kesedaran British bahawa pengaruh penghulu dalam pentadbiran kerajaan adalah sangat penting demi mencapai Penghlulah perubahan. Sumber kuasa penghulu adalah dari pentadbiran British dan bukan lagi pembesar daerah.. penghulu berkuasa menangkap sesiapa yang melanggar peraturan dan mengacau kampung. institusi penghulu masih dikekalkan. Penghulu juga berkuasa ke atas pungutan cukai dan hasil.2004) daripada rapat dengan kebanyakan masyarakat melayu. 11 . Sebelum kedatangan British. seseorang penghulu dipilih berdasarkan keturunan. Menurut adat.bertanggungjawab kepada pembesar daerah. Selepas Kedatangan British. institusi ini dikawal oleh pegawai daerah British. Seseorang penghulu memainkan pelbagai peranan.7(Mahdi yang sangat Shuid & Suzani Osman. penghlu adalah agen atau wakil kerajaan atau wakil kerajaan yang merupakan orang perantara antara kerajaan British dengan orang ramai. Institusi penghulu telah berubah dari segi kawalannya. Beliau juga menyediakan buruh kampung di bawah sistem kerah dan memastikan bahawa orang kampung taat setia kepada sultan. Sebelum kedatangan British.hasil di kampung. Di bawah British.Beliaulah yang menyediakan tenaga tentera semasa peperangan. Beliau menjaga keamanan kampung dan mesti menyelesaikan sebarang pergaduhan dan perselisihan yang berlaku antara anak buahnya. Penghulu lebih merupakan seorang 7 Penghulu adalah ahli kerajaan yang bergaji dan hak serta tanggungjawabnya tertakluk dibawah undangundang negeri. Penghulu mempunyai hubungan yang rapat dengan orang kampung di bawah jagaanya. institusi ini dikawal oleh Pembesar daerah.

pelantikan. penetapan tugasdan tanggungjawab penghulu.. 8( Muhd. Sebelum kedatangan British. Penghulu bertindak sebagai agen kerajaan British menjalankan tugas seperti melaksanakan segala undang. Penghulu juga melaksanakan tugas memberi tanah kepada pemohon. penghulu menerima pendapatannya daripada beberapa sumber. pendapatan penghulu juga datang daripada cukai perdagangan. penetapan kuasa. Tugas dan tanggugjawab penghulu 8 Perlantikan penghulu dicalonkan oleh pembesar daerah dan biasanya mereka ini akan menerima surat tauliah daripada Sultan 12 . Antaranya ialah orang kampung akan membayar sebahagian hasil mereka kepada penghulu. segala hal yang berkaiatan dengan institusi penghulu adalah di bawah jagaan residen dalam Majlis Mesyuarat Negeri. Beliau berkuasa ke atas sistem perundangan di kampung. adat istiadat dan agama.1997 ) Ini bermakna penghulu mempunyai kuasa terhadap anak buahnya di kampung. Hal – hal ini adalah seperti pencalonan. Sultan akan memberi surat tauliah bercap mohor kepada penghulu tersebut.undang kerajaan di kawasan jagaanya dan memungut cukai bagi pihak kerajaan. pemecatan. Dapat disimpulkan bahawa banyak perubahan yang berlaku pada institusi penghulu sebaik sahaja British campur tangan dalam hal ehwal Negeri negeri melayu. seorang penghulu dilantik oleh pembesar daerah dan disahkan jawatan oleh Sultan.Selain itu. Penghulu juga berhak menjadi hakim bagi kes. Kini. Penghulu masih menjaga keamanan dan menyelesaikan sebarang pertikaian orang kampungnya.pegawai yang dibayar gaji dan akan diberi pencen.Beliau juga dibenarkan menyimpan 10% daripada cukai tersebut untuk kegunaan sendiri. Setelah campur tangan British. Selepas kedatanga British. Yusof Ibrahim.penghulu lebih merupakan seorang pegawai yang berpendidikan. penghulu dilantik dilantik oleh pegawai daerah British. Sebelum itu.kes jenayah yang kecil.

kuasa Raja. 3. Ini akhirnya membawa kepada rasa tidak puas hati dan penentangan tehadap pihak british.kedaulatan dan kewibawaan Sultan dan Pembesar Daerah khasnya. dalam masyarakat Melayu mempunyai tugas dan peranan masing-masing.Namun. setelah campur tangan British dalam sistem politik negeri-negeri Melayu.0 KESIMPULAN Kesimpulannya. sememangnya kepada struktur masyarakat daripada Melayu sebelum tahun 1874 sistematik. Raja – raja Melayu kehilangan kuasa kepada Residen.. iaitu selepas campur tangan British. 13 .Jelaslah bahawa terdapat banyak perubahan dalam sistem politik Melayu tradisional selepas tahun 1874. Perubahan – perubahan yang dibawa oleh pihak British melalui Sistem Residen sangat melemahkan kedudukan.tertakluk kepada perudangan negeri dan tidak lagi berkait rapat dengan adat istiadat dan agama orang kampung. terdapat pemusatan kuasa di tangan Residen Jeneral. yang golongan memerintah Setiap golongan sehinggalah struktur golongan diperintah. Semasa pembentukan Negeri – negeri Melayu bersekutu pula.raja Melayu semakin hilang nilai-nilai tradisi serta adat masyarakat peribumi tergugat.tahun 1874 hingga 1896. struktur masyarakat Melayu telah mengalami perubahan yang ketara. Antara tahun. Hal ini kerana peranan golongan pembesar dan hamba telah mula dihapuskan oleh penjajah British. Semasa sistem residen.

( 2004 ).D Cowan.0 BIBLIOGRAFI Sumber Buku Mahdi Shuid & Suzani Osman.questia. Sheela Abraham.html http://www. Pearson Malaysia.com/2009/04/contoh-soalan-dan-jawapansejarah.com/read/91879797/nineteenth-century-malaya-the-origins-ofbritish 14 . 1961. C. Muhd. Dewan Bahasa dan Pustaka. Yusof Ibrahim.4. PRA –U STPM Sejarah Malaysia.( 1997 ) Ilmu Sejarah.. New York : Oxford University Press Sumber Internet http://sejarahstpmkertas2. Sejarah Perkembangan Negara. Nineteenth-Century Malaya: The Origins of British Political Control.1993.blogspot.Kuala Lumpur: Penerbit Fajar Bakti. Falsafah. Pengertian dan Kaedah..

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->