2012

PEJABAT KESIHATAN DAERAH BATU PAHAT

INCREASING THE SUCCESS RATE OF QUIT SMOKING CLINIC AMONG ADOLESCENTS

KANDUNGAN UNIT MODUL LATIHAN PBMDS KANDUNGAN A) PROGRAM BERHENTI MEROKOK DI SEKOLAH 1. Pengenalan program 2. Objektif program 3. Strategi program 4. Analisa SWOT 5. Rumusan B) KATA ALUAN PEGAWAI KESIHATAN DAERAH C) PANDUAN PENGGUNAAN MODUL D) PENGENALAN MODUL PROGRAM BERHENTI MEROKOK DI SEKOLAH (PBMDS) E) PELAKSANAAN PBMDS F) LAMPIRAN Lampiran 1: Carta Gantt Lampiran 2: Kaedah intervensi Lampiran 3: Jadual interpretasi skor fagerstrom Lampiran B1: Borang saringan intervensi 3A Lampiran B2:Borang Jadual pelaksanaan PBMDS Lampiran B3:Borang penilaian awal PBMDS Lampiran B4:Borang ujian skor Fagerstrom Lampiran B5: Borang pemantauan individu PBMDS Lampiran B6: Borang penilaian akhir PBMDS Lampiran B7: Buku daftar PBMDS Lampiran B8: Rekod aktiviti PBMDS i ii – v vi vii viii ix – xii xiii xiv xv – xvii xviii xix i ii iii iv iv v 1 2–4 MUKA SURAT

5 - 11

Lampiran B9: Format Reten PBMDS G) NOTA FASILITATOR: MINGGU 2: MINGGU 3: MINGGU 4 MINGGU 5: MINGGU 6: MINGGU 7: MINGGU 8: H) RUJUKAN I) SENARAI PENYEDIAAN MODUL NAMA

xx 1 2–5 6 – 11 12 – 13 14 – 16 17 – 18 19 – 23 24 - 26 27 PENYUMBANG 27 - 28

Antara kumpulan sasar ialah bilal dan imam. guru-guru mula menghantar pelajar mereka ke klinik berhenti merokok di klinik-klinik kesihatan.4 Kajian NHMS 2011 mendapati perokok remaja ingin berhenti merokok tapi tiada akses kepada kemudahan ini. 1500 guru sekolah. Pahat menunjukkan Kajian pada tahun 2008 daerah Batu faktor penyebab keciciran golongan pelajar ke klinik berhenti i .1 Pengenalan Remaja menjadi sasaran industri rokok untuk kesinambungan perniagaan mereka.1 tahun. Hasil daripada kempen kesedaran ini.A)PROGRAM BERHENTI MEROKOK DI SEKOLAH (PBMDS) 1 1. 1. Persoalannya. tindakan segera perlu diambil untuk mencegah remaja daripada mula merokok dan menjadi statistik perokok tegar dan berpenyakit kronik di Malaysia. adakah kita sudah melakukan yang terbaik untuk memastikan anak-anak kita bebas dari masalah merokok? 1.2 Kajian NHMS III (2006) menunjukkan pengurangan prevalens merokok dalam kalangan remaja berumur 13 – 18 berbanding dengan NHMS II ( 8.0%).7% vs. Data terkini menunjukkan kumpulan umur antara 15 -24 tahun merupakan kumpulan tertinggi (60.9%) ke fasiliti kesihatan. Maka. dan lebih kurang 250 wanita dari 7 NGO berkaitan wanita. Walau bagaimanapun min mula merokok untuk remaja lelaki ialah 13.6 tahun dan remaja perempuan ialah 14. Walau bagaimanapun hanya 26% sahaja daripada kumpulan umur 15-24 ini mempunyai akses ke fasiliti kesihatan jika dibandingkan dengan kumpulan umur lebih tua 45 -64 tahun yang lebih akses (38. 1. Petugas industri rokok sentiasa memerhati dan membuat kajian terhadap tingkahlaku remaja bagi membentuk strategi supaya lebih ramai remaja merokok dan kekal merokok.8%) membuat percubaan untuk berhenti merokok berbanding dengan mereka yang berumur 45-64 iaitu 46%. Mungkin ini disebabkan kurang pelaporan. 16.3 Pejabat Kesihatan Daerah Batu Pahat giat menjalankan program kesedaran bahaya merokok sejak tahun 2007.

anggota kesihatan & pergigian Melaksana & memantau program berhenti merokok di sekolah-sekolah terpilih Memurnikan modul & penambahbaikan perjalanan program bersama dengan jabatan pendidikan.2 Untuk menyediakan kemudahan berhenti merokok di sekolah agar pelajar tidak tercicir dari program ini 2. 3 Strategi yang digunakan: Strategi 1:. sosial & ekonomi Strategi 2:. pergigian & guru-guru akan fakta-fakta mengenai bahaya rokok.merokok di klinik kesihatan adalah kekangan masa & masalah pengangkutan.Mewujudkan perkhidmatan berhenti merokok di sekolah Aktiviti-aktiviti i. Maka bermulalah program berhenti merokok di sekolah dengan objektif berikut. Melatih anggota kesihatan. 2. industri rokok dan kesan rokok pada kesihatan.1 Untuk meningkatkan kesedaran bahaya rokok pada warga sekolah amnya dan pelajar sekolah khasnya. ii .3 Untuk mengurangkan prevalens merokok di kalangan remaja dan seterusnya prevelens masalah kronik akibat dari merokok rakyat Malaysia. Membentuk modul berhenti merokok di sekolah melibatkan anggota kesihatan dan guru kaunseling sekolah berdasarkan 2 bahan rujukan iaitu a) ‘NOT(Not On Tobacco oleh American Lung Association (ALA)’ dan b) Modul berhenti merokok di klinik kesihatan oleh KKM ii iii iv Melatih fasilitator dari kalangan guru-guru.Meningkatkan kesedaran bahaya merokok Aktiviti-aktiviti i. 2 Objektif 2.

4 Analisa Analisa SWOT Program Berhenti Merokok di sekolah Penyelesaian/cadangan penambaikan Strength/Kekuatan Kumpulan fasilitator yang ramai & boleh dilatih Tidak memerlukan belanja yang banyak Dijalankan waktu sekolah dalam kawasan sekolah Komitmen ’stakeholders’ tinggi Modul mudah dijalankan Weakness/ Kelemahan Kumpulan guru yang merokok Kenalpasti guru yang merokok & rujuk ke klinik berhenti merokok terdekat kerjasama Penglibatan PPD & guru dari awal. Jadikan ia program bersama Buat ‘updates’ small pada fasilitator. Di bimbangi perluasan secara cepat & mendadak. ke daerah lain di negeri Johor & KIV latihan ke negeri lain. Ini sangat penting supaya program ini dapat bergerak dengan secara pasti & berterusan. akan mendapat tentangan hebat daripada industri rokok kerana remaja merokok adalah masa depan industri mereka. Melatih lebih ramai fasilitator di sekolah-sekolah daerah Batu Pahat.Strategi 3:. ii. Perluasan secara berperingkat – mengikut kesesuaian & kemampuan daerah. – ‘Celebrate Kurang pemantauan – reten yang tidak successes Pemurnian modul secara berkala Pembentukan & permurnian melibatkan pihak pendidikan mengurangkan komitmen Program bergantung pada guru-guru & pasukan sekolah penghargaan bukan sahaja pada pelajar yang berjaya berhenti bahkan kepada iii .Perluasan program Aktiviti-aktiviti i.

negeri & beberapa wakil dari KKM. Maklumbalas yang positif telah diberikan dan mereka bersetuju program ini diperluaskan ke negeri lain menggunakan modul daerah Batu Pahat. Rumusan kumpulan kecil mengenai Modul Program Berhenti Merokok di Sekolah Perbincangan (PBMDS) telah dijalankan di peringkat daerah.sistematik guru & staff kesihatan yang aktif dan giat menjalankan program Libatkan PPKP unit KPAS Opportunities/Peluang Latihan fasilitator boleh dijalankan di Instituit Perguruan Perluasan ke daerah dan negeri lain Telah melibatkan IPTHO. iv . Akan latih pelajar perguruan mulai tahun 2013 PKD/FMS daerah perlu mainkan peranan yang aktif Threat/Ancaman Industri tembakau akan cuba Program perlu dijalankan secara berperingkat dan berterusan dengan meningkatkan komitmen semua peringkat. Jika program adalah ‘TOPBOTTOM” dikhuatiri industry rokok akan mencari jalan atasan melalui untuk ‘stakeholders’ menggagalkannya menggagalkan program kerana kumpulan sasar mereka terancam 5. Buku modul ini boleh digunakan sebagai panduan bagi mana-mana sekolah dan Pejabat Kesihatan Daerah yang berminat untuk melaksanakan Program Berhenti Merokok Di Sekolah (PBMDS) bagi membantu perokok remaja untuk berhenti merokok.

Yang menyedihkan dari lebih 5 juta kematian sebab rokok. jantung. Prevalens Merokok di Johor pula 25% dimana 48.perniagaan mereka akan terjejas. Mereka maut akibat kanser. Pejabat Kesihatan Daerah Batu Pahat v .8% adalah wanita . ARBAIAH BTE OTHMAN Pegawai Kesihatan Daerah.B) KATA-KATA ALUAN PEGAWAI KESIHATAN DAERAH BATU PAHAT Saya amat bersyukur ke hadrat Allah S. 1.T kerana buku Program Berhenti Rokok Sekolah telah berjaya diterbitkan . Perokok aktif dan pasif hampir separuh akan mati awal kesan dari rokok dan ada juga akan berhenti. emphysema. Jika TIADA tindakan tegas dari sekarang tembakau akan membunuh 8 juta manusia pada 2030 dimana 2.7%. Fakta merokok didunia – hanya 9 % wanita berbanding 40 % lelaki yang merokok.5 juta adalah wanita. Prevalens merokok di Malaysia ialah 21. Mereka memerlukan pelapis penagih dan pembeli rokok mereka KERANA tanpa remaja yang mula merokok . DR. Penerbitan buku ini amat bertepatan memandangkan senario hari ini menunjukan kita harus berhati-hati untuk mempastikan remaja kita tidak ditipu oleh industri tembakau. Kita kerja berpasukan dalam satu daerah tidak kira latar belakang agensi kita. kita ada kemahiran dan kita ada semangat juang yang tinggi. dan banyak penyakit lain berkaitan dengan rokok. KITA akan mempastikan anak remaja kita TIDAK menjadi perokok dan mati awal disebabkan tembakau. HJH. Penerbitan buku ini menjadi titik tolak dalam meningkatkan kesedaran kepada semua pihak untuk menganding bahu menggalas tanggungjawab bagi mempastikan remaja akan datang yang diwarisi dari sekolah daerah Batu Pahat tidak merokok malahan beliau dapat menjauhi asap rokok. kita ada fakta. Apakah industri tembakau akan berdiam diri? Mereka – Industri tembakau telah merancang lebih awal untuk menjadikan remaja lelaki dan remaja wanita pelanggan setia mereka.7% adalah lelaki dan 3. Apakah kita masih berdiam diri? Ayuh.W. serangan sakit. iaitu 200 juta adalah perokok wanita dengan satu billion lelaki yang merokok .5 juta adalah wanita.

Fasilitator perlu menilai tahap perubahan tingkahlaku pelajar sebelum. PANDUAN PENGGUNAAN MODUL Fasilitator perlu dilatih dengan menggunakan modul dan kemahiran melaksanakan intervensi berhenti merokok di sekolah.Program Berhenti Merokok Di Sekolah C) PANDUAN PENGGUNAAN MODUL TUJUAN Modul ini dihasilkan bagi melatih fasilitator mengenai intervensi berhenti merokok di sekolah KANDUNGAN MODUL Modul Di ini Sekolah mengandungi (PBMDS) yang perlu tatacara dan pelaksanaan nota fasilitator kepada Program yang pelajar Berhenti Merokok skop minggu mencakupi mengikut pembelajaran disampaikan intervensi selama 8 minggu. Fasilitator perlu memahami skop pembelajaran yang akan disampaikan mengikut minggu intervensi. semasa dan selepas intervensi dijalankan. 1 . Fasilitator perlu menggunakan kreativiti dan kemahiran kaunseling sedia ada dalam penyampaian dan pelaksanaan aktiviti.

Program Berhenti Merokok Di Sekolah D) PENGENALAN MODUL PROGRAM BERHENTI MEROKOK DI SEKOLAH (PBMDS) 1.2 KONSEP ”intervensi sesi yang PBMDS yang oleh berkonsepkan semasa berhenti merokok untuk pelajar itu sekolah sendiri oleh dijalankan guru persekolahan.4 OBJEKTIF i.3 SKOP Modul seterusnya merokok di latihan ini akan memberi tumpuan kepada menjalankan kesedaran tentang kaedah intervensi bahaya pelaksanaan berhenti merokok membentuk sekolah kemahiran supaya dapat fasilitator memberi dalam kalangan pelajar sekolah. 1 PENDAHULUAN Program membendung mempromosi itu sendiri Berhenti amalan budaya agar Merokok merokok merokok di sekolah dalam di (PBMDS) pelajar iaitu di merupakan (remaja) peringkat berjangkit yang sihat usaha dan sekolah (Non dan kalangan awal tidak dapat peringkat risiko generasi mengurangkan melahirkan penyakit masa tidak hadapan communicable cergas. 1. bertindak dalam lingkungan sekolah sekolah sebagai fasilitator dengan dibantuselia anggota kesihatan sepanjang pelaksanaannya. Mendapatkan prevalens pelajar yang merokok dan pernah merokok iii. disease) dalam 1. 1. Meningkatkan bilangan pelajar yang berjaya berhenti merokok 2 . Memberi kesedaran bahaya merokok kepada pelajar sekolah ii.

iii) Penyelaras peringkat daerah dan sekolah PBMDS boleh dimasukkan peringkat aktiviti. penyelaras salah Bagi peringkat satu tujuan daerah agenda dalam mesyuarat dan yang permuafakatan pemantauan penyelarasan perlu dilantik terdiri daripada: a) Pegawai yang Pegawai dilantik dari Pejabat Pen. kemahiran fasilitator latihan yang melalui ini latihan dijalankan yang pada (Rujuk Sebaik-baiknya modul tahun menggunapakai disediakan. penolong pegawai perubatan dan jururawat. . ii) Pembangunan Sumber Manusia: Meningkatkan dijalankan awal di pengetahuan peringkat dengan dan daerah. lampiran 1: Carta Gantt’s) Fasilitator yang dilatih terdiri daripada: a) Guru kaunseling sekolah b) Pasukan kesihatan yang terdiri daripada pegawai perubatan.Program Berhenti Merokok Di Sekolah 1. dan dan tidak rawatan memudahkan sesi ke kaunseling mendapatkan (dalam memudahkan perlu hadir dijalankan klinik). Ia fasiliti sekolah sebagai proses medan interaksi secara remaja kawasan proses langsung yang sekolah dengan merokok. strategi berikut digunakan: i) Penggunaan sekolah sebagai tempat menjalankan PBMDS: Menggunakan remaja. sebagai daerah.6 STRATEGI Bagi mencapai objektif program. seterusnya memudahkan pemantauan susulan dijalankan. Kesihatan Pegawai Daerah (PKD): / Dicadangkan Perubatan/ Perubatan 3 .5 KUMPULAN SASARAN: Pelajar sekolah rendah dan menengah: a) Pelajar tahun 4 & 5 bagi sekolah rendah b) Pelajar tingkatan 1 & 2 bagi sekolah menengah 1.

lampiran 2. b) Pegawai Bimbingan kaunseling & kerjaya murid di Pejabat Pelajaran Daerah (PPD) Jawatankuasa pelaksana peringkat sekolah: o Pengerusi: Pengetua/ Guru Besar o Timb. Rajah 3: Model Transtheoretical Prochaska) v) Pelaksanaan program secara berperingkat Program sumber ini sedia perlu ada dilaksanakan (contoh: secara bilangan berperingkat kaunselor ke dan sekolah anggota lain berdasarkan yang kesihatan mencukupi) bagi memastikan kesinambungan program. Pengerusi: GPK HEM o Penyelaras: Guru Kaunseling o Setiausaha: Guru kaunseling (jika lebih seorang)/ Guru kesihatan o AJK:         Guru kaunseling lain (melibatkan sesi pagi dan petang) Guru sukan Guru disiplin Guru anti-dadah Wakil PIBG Wakil klinik kesihatan Wakil klinik pergigian Lain-lain yang dilantik iv) Penekanan terhadap perubahan tingkahlaku Fungsi PBMDS dan menekankan perubahan kepada laku modifikasi (behavioural status tingkahlaku change) bagi (behavioural mencapai (Rujuk modification) status tidak tingkah merokok seterusnya mengekalkan tidak merokok.Program Berhenti Merokok Di Sekolah Penolong Pegawai Kesihatan Persekitaran (PPKP) unit Kesihatan Persekitaran Alam Sekitar (KPAS). 4 .

PELAKSANAAN PBMDS Program ini akan menggunapakai modul latihan yang standard dan dijalankan selama 8 minggu diikuti dengan pemantauan susulan sehingga 6 bulan.1 DEFINISI: i.Program Berhenti Merokok Di Sekolah 2. Jika klien dapat mengekalkan status tidak merokok selama 6 bulan dan lebih dari tarikh mula berhenti merokok. iv. Merokok: ”berjaya Perbuatan berhenti menghisap merokok”: rokok /bahan hasil tembakau walaupun satu sedutan dalam tempoh 6 bulan lalu. Merokok semula (relapse): Klien yang menghisap rokok semula walaupun hanya satu sedutan selepas dikategorikan sebagai ’berjaya berhenti merokok’. iii. 2. Perbincangan antara pasukan kesihatan dengan pengetua/guru besar dan guru kaunseling perlu dibuat terlebih dahulu untuk memastikan kelancaran program. Klien: Pelajar yang dikenalpasti merokok dan dimasukkan dalam program berhenti merokok di sekolah ii. 5 .

Program Berhenti Merokok Di Sekolah Rajah 1: Carta Alir Klien dalam PBMDS: 6 .

Membuat (optional) Menentukan berdasarkan saringan karbon 7.Program Berhenti Merokok Di Sekolah Jadual 1: Proses kerja PBMDS: Bil . Rujuk takwim sekolah. 4. Kenalpasti klien baru dan klien yang merokok Pasukan kesihatan semula (jika telah menjalankan program ini pada kaunseling tahun sebelumnya): 1. Rujukan dari pasukan pergigian. Aktiviti Pemilihan sekolah dan memberi latihan kepada fasilitator peringkat sekolah Mengatur jadual perjalanan program bersama pengetua/guru besar (Lampiran B2: Borang Jadual Pelaksanaan PBMDS) bagi mengelakkan pertindihan dengan peperiksaan dan program sekolah yang lain. monoksida Pasukan kesihatan tahap ketagihan setiap klien Pasukan kesihatan interpretasi skor fagerstrom 7 . tabiat merokok. guru disiplin dan disiplin lain-lain. Daftar butiran klien merokok Daftar PBMDS (Lampiran B7) Edarkan borang soalselidik (Lampiran B3 Guru dan B4) untuk mendapat maklumat jururawat peribadi. Dapatkan mengikut merokok) PBMDS PBMDS) jumlah bilangan kategori (merokok dan dan masukkan dalam (Lampiran B9: Format dalam pergigian / guru pelajar Pasukan sekolah tidak reten reten Buku Guru kaunseling kaunseling / 5. Pegawai bertanggungjawab Pegawai dilantik di peringkat daerah dan fasilitator peringkat daerah. 8. Pasukan 2. b) kepada kohort pelajar yang telah mengikuti program ini pada tahun sebelumnya. 6. Edarkan borang (Lampiran B1): saringan intervensi 3A /guru a) kepada semua pelajar dalam kumpulan sasaran ( tahun 4 & 5. 3. tahap ketagihan (skor Fagerstrom) dan tahap pengetahuan. Pasukan Kesihatan kaunseling / Guru 2. tingkatan 1 & 2). 1.

14. 12. berhenti dalam Guru kaunseling Pasukan kesihatan / kaunseling / kesihatan Melakukan saringan semula menggunakan borang penilaian akhir PBMDS (Lampiran B6) bagi menilai tahap pengetahuan dan perubahan tingkahlaku klien. Menjalankan aktiviti di berjadual selama 8 minggu: sekolah kaunseling secara Guru Pasukan kesihatan / Aktiviti dijalankan selama ½ jam sehingga 1 jam setiap minggu semasa sesi persekolahan (Rujuk jadual pelaksanaan PBMDS yang telah dibuat (Lampiran B2) 10. Daftar tarikh mula buku daftar PBMDS 11. Daftarkan klien sebagai berjaya berhenti Guru kaunseling merokok selepas 6 bulan kekal tidak Pasukan kesihatan merokok dalam Buku Daftar PBMDS Laporan setiap 3 bulan kepada PKD (Lampiran B9:Reten PBMDS) Penghargaan kepada yang Berjaya (‘optional’) sekolah berhenti PPD dan dan Guru kaunseling Pasukan kesihatan / 13. 9. / klien Penyelaras daerah merokok JADUAL 2 : KURIKULUM PENGAJARAN DAN PELAKSANAAN PBMDS 8 .Program Berhenti Merokok Di Sekolah dan bacaan karbon monoksida (jika ada). Membuat penilaian individu secara Guru berkala sepanjang 8 minggu dan 6 Pasukan bulan seterusnya bagi sekolah mengenalpasti klien yang berhenti merokok.

perbincangan kumpulan kecil Powerpoint Penilaian individu 9 . peserta Penilaian AKTIVITI FASILITATOR -Penilaian sejarah peserta. poster. keluarga dan psikososial.Mengetahui kebaikan yang diperolehi jika tidak merokok 2. borang biodata Borang ujian Fagerstrom Tabiat merokok Individu Tahap ketagihan individu 2.Mengetahui penyakit yang dikaitkan dengan merokok 1. Buku KBM latihan Daftar PENILAIAN 1 Pengenalan /isi borang biodata & fagerstrom score Individu 2.Mengenalpasti persepsi yang betul tentang tabiat merokok dalam kalangan remaja 1.Mengetahui undang-undang berkaitan 2. pamphelet.Memahami kesan buruk merokok kepada pelajar/individu 2.Mengetahui kesan nikotin dan ketagihannya 1. Penilaian status merokok 3.Penilaian tahap ketagihan 2 Pengenalan: -Kandungan kimia dalam rokok -Merokok menyebabkan ketagihan 3 -Padah merokok 1. soalan pre post & -penilaian kefahaman individu/ kumpulan -Illustrasi kesihatan akibat merokok 4 -Kebaikan tidak merokok/ -Informasi perbincangan dan Powerpoint.Memahami kandungan rokok Fail peribadi. Masalah kesihatan.Mengetahui dengan jelas hukum merokok dalam Islam Informasi perbincangan dan Flipchart.Program Berhenti Merokok Di Sekolah MIN GGU TAJUK OBJEKTIF SPESIFIK 1. risalah poster & Penilaian individu/ kumpulan -Persepsi remaja tentang merokok Informasi perbincangan dan Powerpoint Penilaian individu/ kumpulan 5 Peruntukan undangundang Pandangan Islam mengenai merokok informasi. faktor risiko -Mengambil sejarah tabiat merokok -Menjalankan ujian Fagerstrom PERALATA N Modul .

lakukan penilaian individu 2. Dicadangkan bilik kaunseling sekolah.Mengetahui faedah yang akan diperolehi dengan berhenti merokok dan 1.2 PERSIAPAN TEMPAT DAN PERALATAN PBMDS: 1) Tempat Atau Bilik Yang Sesuai (Privacy) untuk kaunseling individu/ berkumpulan.Kaedah mengekalkan status merokok Perbincangan Powerpoint Penilaian individu/ kumpulan 7 Persiapan kaedah berhenti merokok Perbincangan: sebab mengapa saya ingin berhenti merokok dan apa faedah yang saya akan perolehi Powerpoint Perbincangan kaedah yang digunakan Penilaian individu/ kumpulan boleh 8 Mengatasi keinginan untuk merokok (gian) Mengekalkan status tidak merokok -Perbincangan Powerpoint Penilaian individu/ kumpulan tidak Fasa pemantauan setiap 2 minggu selama 2 bulan .Program Berhenti Merokok Di Sekolah 6 Faedah berhenti merokok 1.Memahami tanda-tanda gian dan cara mengatasinya 2. lakukan penilaian individu Fasa pemantauan setiap bulan selama 4 bulan. Memberi pengetahuan tentang kaedah yang betul berhenti merokok 1. 2) Peralatan seperti berikut Buku Modul Latihan Program Berhenti Merokok Di Sekolah (PBMDS) Risalah kesihatan) Alat Karbon monoksida (CO) analyser (’optional’) bahaya rokok dan poster (disediakan oleh pasukan 10 .Membantu peserta membuat persiapan awal untuk berhenti merokok 2.

Fasilitator dilatih (guru dan pasukan kesihatan) Prevalens pelajar yang merokok dan pernah merokok April-Jun Julai-Sept Oktober.lampiran B2 Borang soalselidik : Penilaian awal PBMDS– lampiran B3 Borang ujian skor Fagerstrom – lampiran B4 Borang pemantauan individu PBMDS.Disember Bilangan pelajar yang berhenti merokok Bilangan pelajar yang berhenti merokok Bil. dengan melengkapkan borang-borang / rekod yang perlu seperti di bawah. akan pemantauan dilakukan dan dijalankan. Pelajar yang ”berjaya berhenti merokok” Bil.lampiran B7 Rekod aktiviti PBMDS – lampiran B8 C) Reten PBMDS setiap 3 bulan: (Lampiran B9) Jan-Mac Bil.lampiran B5 Borang soalselidik: Penilaian akhir PBMDS – lampiran B6 B) Buku Rekod Buku daftar PBMDS. fasilitator dan sekolah yang aktif serta komited menjalankan program ini. 11 . Pelajar yang merokok semula (’relapse’) 2. A) Borang saringan/ pemantauan: Borang intervensi 3A – lampiran B1 Borang Jadual Pelaksanaan PBMDS.Program Berhenti Merokok Di Sekolah 2.4 PENGHARGAAN Dicadangkan penghargaan diberi kepada pelajar yang berjaya berhenti merokok.3 PENGUMPULAN DATA DAN PENILAIAN Untuk penilaian menentukan yang keberkesanan berterusan perlu dan kemajuan Ini PBMDS. Sekolah terlibat Bil.

1 Aktiviti Melatih fasilitator di peringkat daerah Membuat jadual perancangan program Menjalankan ujian saringan intervensi 3A Mendapatkan maklumat pelajar merokok dan ujian fagerstrom Daftar butiran klien merokok dalam Buku Daftar PBMDS Menjalankan aktiviti di sekolah secara berjadual selama 8 minggu Daftar tarikh mula berhenti merokok dalam buku daftar PBMDS Buat pemantauan berjadual selama 6 bulan Melakukan penilaian akhir menggunakan borang penilaian akhir PBMDS Daftarkan klien sebagai berjaya berhenti selepas 6 bulan kekal tidak merokok dalam Buku Daftar Laporan kepada PPD dan PKD Maklumbalas kepada secretariat QA dan JKNJ oleh PKD Tanggungjawab Pegawai dilantik di peringkat daerah Guru kaunseling/ pasukan sekolah dan pengetua /guru besar Jururawat kesihatan/ guru kelas Guru kaunseling/ pasukan sekolah Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug LAMPIRAN 1 Sep Oct Nov Dec 2 3 4 5 Guru kaunseling 6 Guru kaunseling 7 Guru kaunseling 8 Guru kaunseling & pasukan sekolah Pasukan kesihatan 9 10 Guru kaunseling 11 Guru kaunseling 12 PKD i .Program Berhenti Merokok Di Sekolah Carta Gantt pelaksanaan aktiviti PBMDS: No.

Assist : Membantu dan sokongan berterusan untuk terus berhenti merokok. Ask : Tanya status merokok 2.Program Berhenti Merokok Di Sekolah LAMPIRAN 2 KAEDAH-KAEDAH YANG DIGUNAKAN DALAM PENGENDALIAN PBMDS: A) AKTIVITI SARINGAN PELAJAR MENGGUNAKAN BORANG SARINGAN INTERVENSI 3A (Ask. 4. B) INTERVENSI KHUSUS: INTERVENSI 5 A’s digunakan sepanjang pengendalian klien PBMDS 1. Advice : Nasihat untuk berhenti merokok 3. ii . Act): Ask : Bertanya tentang status merokok Advise: Nasihat untuk berhenti Act : Bertindak (Bagi pelajar sekolah. 5. Arrange : Mengatur rawatan susulan mengikut jadual yang ditetapkan rujukan kepada doktor sekiranya perlu. Assess : Menilai status ketagihan (rujuk skor Fagerstrom) dan tahap mengubah tingkahlaku (berdasarkan transtheoretical model oleh Prochaska): Rujuk rajah 3. Advise. semua klien yang merokok perlu dimasukkan dalam program ini walaupun tiada keinginan untuk berhenti).

preparation. established change atau relapse” supaya tindakan lanjut yang bersesuaian dapat diambil. Tahap tingkahlaku semasa perlu direkodkan dalam pengendalian klien supaya penilaian dapat dilakukan ke atas status perubahan tingkahlaku secara individu. action.Program Berhenti Merokok Di Sekolah Rujuk Rajah 2: CARTA ALIR PENGURUSAN KLIEN MENGGUNAKAN INTERVENSI 5A‟s C) PENILAIAN TAHAP PERUBAHAN TINGKAH LAKU Tahap dan kesediaan klien membuat perubahan tingkahlaku perlu dinilai dari semasa ke semasa dengan menggunapakai PROCHASCKA’s TRANSTHEORETICAL MODEL sepanjang program ini dilaksanakan. maintenance. iii . contemplation. Nyatakan sama ada klien berada dalam fasa “precontemplation.

Program Berhenti Merokok Di Sekolah Rajah 3: PROCHASCKA’s TRANSTHEORETICAL MODEL Established change (Berubah sepenuhnya) Action Maintenance Preparation Relapse (Kembali merokok) Contemplation (Berazam berhenti) Pre Contemplation (Tidak sedia berhenti) b) Rajah 4: CARTA ALIR PENILAIAN TAHAP PERUBAHAN TINGKAH LAKU PEROKOK: iv .

 Risks: Nyatakan risiko yang bakal dihadapi jika meneruskan tabiat merokok  Rewards:Minta klien kenalpasti apa faedah yang boleh didapati jika berhenti merokok (Cth: jimat wang. v . lebih sihat)  Roadblocks: Minta klien kenalpasti apa halangan untuk beliau berhenti merokok  Repetition: Intervensi ini perlu diulang-ulang setiap kali klien hadir untuk meningkatkan motivasi beliau untuk mula berhenti. gunakan strategi 5R untuk meningkatkan motivasi untuk berhenti pada masa akan datang  Relevance: nyatakan apakah relevannya untuk beliau berhenti sama ada pada diri atau orang sekelilingnya.Program Berhenti Merokok Di Sekolah Bagi klien yang tiada keinginan untuk berhenti.

Program Berhenti Merokok Di Sekolah LAMPIRAN 3 JADUAL INTERPRETASI UJIAN FAGERSTROM DAN TINDAKAN SUSULAN Markah ujian Fagerstrom Tahap ketagihan Tindakan Kaunselor/fasilitator memberi kaunseling dan 0-3 markah Ketagihan rendah kepada nikotin sokongan untuk klien membuang tabiat merokok. 4-6 markah Ketagihan sederhana kepada nikotin Kaunselor/fasilitator memberi kaunseling dan sokongan untuk klien membuang tabiat merokok Dapatkan sokongan daripada ahli keluarga dan kawan-kawan Perlukan terapi kaunseling lebih kerap mengikut jadual yang ditetapkan atau kaunseling individu jika perlu. Kaunselor/fasilitator memberi kaunseling dan sokongan untuk klien membuang tabiat merokok Kaunseling secara individu Perlukan kaunseling mengikut jadual yang ditetapkan atau lebih kerap jika perlu Dapatkan sokongan daripada ahli keluarga dan kawan-kawan Rujuk kepada doktor untuk rawatan lanjut vi . Dapatkan sokongan daripada ahli keluarga dan kawan-kawan Jika perlu rujuk kepada doktor. Rujuk kepada doktor jika perlu 7-10 markah Ketagihan tinggi kepada nikotin (mungkin mengalami gejala ketagihan /gian yang kuat jika berhenti merokok).

Telah berhenti merokok (tidak pernah merokok lagi dalam tempoh 6 bulan) 2. Ya b. Adakah anda merokok a.Program Berhenti Merokok Di Sekolah Lampiran B1 Borang Saringan Intervensi 3 A Nama :_____________________________ Kelas :_____________________________ Bulatkan jawapan anda: 1. adakah anda ingin berhenti merokok? a. Tidak pernah Merokok b. Merokok (Setiap hari/ kadang-kadang/ pernah merokok dalam tempoh 6 bulan) c. Tidak c. Tidak pasti vii . Jika masih merokok.

......................... Disediakan oleh: Disahkan oleh: (Pengetua/Guru besar) viii .... Guru kelas dan mata pelajaran diminta memberi pelepasan kepada murid/pelajar yang terlibat dalam program ini untuk mengikuti sesi kaunseling pada tarikh dalam jadual di atas............Program Berhenti Merokok Di Sekolah LAMPIRAN B2 BORANG JADUAL PELAKSANAAN PBMDS: Sekolah: ______________________ Minggu 1 2 3 4 5 6 7 8 10 12 14 16 20 24 28 32 Tarikh Aktiviti Tanggungjawab Masa yang akan digunakan untuk sesi kaunseling individu/ kelompok: ...

Alamat: _________________________________________________________ ____________________________________________________________ 5. Berapa batang rokok yang anda hisap dalam sehari? Nyatakan: ____________ batang rokok sehari. kad pengenalan (jika ada) : ________________________ 4. Kelas: __________________ 3. Jenis rokok yang biasa dihisap (nyatakan jenama) :_____________________ PERHATIAN: Bagi soalan berikutnya yang bertanda (*). Jantina: 8.Program Berhenti Merokok Di Sekolah Lampiran B3 BORANG PENILAIAN AWAL PROGRAM BERHENTI MEROKOK DI SEKOLAH (PBMDS) A) BIODATA: 1. No. 3. anda boleh memilih lebih daripada satu jawapan *4. No. Sumber mendapat bekalan rokok a) beli sendiri 1 kotak rokok dari kedai b) beli sendiri beberapa batang rokok dari kedai c) melalui kawan d) melalui ahli keluarga e) Lain-lain (nyatakan) ______________________ ix . Pekerjaan ibu bapa/penjaga: a) Bapa/ Penjaga (nyatakan): _______________________ b) Ibu/ penjaga (nyatakan) : ________________________ B) TABIAT MEROKOK 1. Umur: __________ tahun 7. Nama:_____________________________________________ 2. Berapa lama anda telah merokok? Nyatakan: ___________ bulan / tahun 2. Bangsa: a) Melayu b) Cina c) India d) Lain-lain: ____________________ (nyatakan) a) Lelaki b) Perempuan 8. telefon: _________________________ 6.

Di manakah biasanya anda merokok? a) Di rumah (nyatakan) ______________________ b) Di sekolah (nyatakan) ______________________ c) Di kompleks membeli belah d) Surau/masjid/ rumah ibadat e) Kedai makan f) Perhentian bas g) Lain-lain tempat : __________________________________ (nyatakan) *7. Apakah faktor yang menyebabkan anda mula menghisap rokok? a) Pengaruh kawan b) Pengaruh daripada ahli keluarga lain yang merokok c) Stress d) Ingin mencuba e) Lain-lain: _____________________________________ (nyatakan) *6. nyatakan: ___________________________ c) Dengan kawan d) Lain-lain: ____________________ (nyatakan) x .Program Berhenti Merokok Di Sekolah *5. Bilakah anda biasanya merokok? a) ketika stress (meghadapi tekanan) b) ketika „boring‟/ tiada aktiviti c) selepas makan d) sewaktu belajar e) Ketika menonton televisyen f) sewaktu menghadiri kelas tambahan/tiusyen g) Ketika melepak/ bersantai bersama kawan-kawan h) Lain-lain (nyatakan): __________________________________ *8. Dengan siapakah biasanya anda merokok? a) Bersendirian b) Dengan ahli keluarga.

Selain dari merokok. Jika “ Ya”. 11. Adakah anda perlukan bantuan untuk berhenti merokok? a) Ya b) Tidak 13. apakah jenis dadah tersebut: a) Heroin b) Pil kuda: Syabu /ice/ecstasy c) Hidu gam d) Syisya e) Lain-lain: _____________________ (nyatakan) xi . Adakah ahli keluarga yang serumah dengan anda merokok? a) Ya b) Tidak jika ya. Pernahkah anda cuba berhenti merokok? a) Ya b) Tidak pernah Jika “Ya”.Program Berhenti Merokok Di Sekolah 9. Adakah anda mahu berhenti merokok sekarang? a) Ya b) Tidak 12. nyatakan siapa: ___________________________ 10. adakah anda mengambil sebarang jenis dadah lain? a) Ya b) Tidak *14. berapa kali? ______________ kali.

Program Berhenti Merokok Di Sekolah C) TAHAP PENGETAHUAN Tandakan ( / ) di ruangan kosong bagi jawapan yang dipilih: 1) Tempat/kawasan larangan merokok: Tempat Tandas awam Panggung wayang Taman bunga Kenderaan awam Kafe internet Ya Tidak 2) Kesan-kesan merokok: Kesan Bibir kemerahan Meningkatkan keupayaan mental Mati pucuk Kecacatan bayi dalam kandungan 3) Kandungan dalam asap rokok: Kandungan Tar Oksigen Nikotin Karsinogen Karbon monoksida 4) Kesan merokok kepada kesihatan Kesan merokok Angin ahmar Menjejaskan kesuburan Kanser perut Meningkatkan stamina 5) Berikut adalah maklumat mengenai merokok: Kenyataan Perokok pasif berisiko tinggi untuk mendapat penyakit berkaitan dengan merokok Merokok tidak menjejaskan prestasi pembelajaran Asap rokok tidak menjejaskan kesihatan orang lain Ya Tidak Ya Tidak Ya Tidak Ya Tidak xii .

Berapa batang rokok yang anda hisap dalam sehari? 10 atau kurang (0) 11 hingga 20 (1) 21 hingga 30 (2) 31 atau lebih (3) 5. kompleks membeli belah.Menghisap rokok yang manakah yang paling sukar untuk anda tinggalkan? Yang pertama di sebelah pagi (1) Yang lain (0) 4.Adakah anda masih merokok walaupun anda sakit teruk dan terpaksa berbaring di atas katil untuk kebanyakan masa? YA (1) TIDAK (0) -TAMAT- xiii .Program Berhenti Merokok Di Sekolah BORANG SKOR FAGERSTROM 1. perhentian bas YA (1) TIDAK (0) 3.Adakah anda lebih kerap merokok dalam jam pertama selepas bangun tidur berbanding masa-masa lain sepanjang hari? YA (1) TIDAK (0) 6.Adakah anda berasa sukar untuk tidak merokok di tempat-tempat larangan merokok? Contohnya di sekolah.Berapa cepatkah anda menghisap rokok yang pertama selepas bangun dari tidur? Dalam masa 5 minit (3) 6 hingga 30 minit (2) 31 hingga 60 minit (1) Selepas 60 minit (0) Lampiran B4 2..

.......... Catatan xiv .................... KELAS: ...................................... T= tidak M1 M2 M3 M4 M5 M6 M7 M8 M10 M12 M14 M16 M20 M24 M28 M32 Status pelajar 6 bulan selepas program berlangsung/ selepas berhenti merokok.. ANALISA CO: .................Program Berhenti Merokok Di Sekolah LAMPIRAN B5 BORANG PEMANTAUAN INDIVIDU PBMDS NAMA: ....................... KES BARU / KES ULANGAN (nyatakan) Minggu Tarikh Kehadiran Y= Ya........ SKOR FAGERSTROM: ......... Status selepas 6 bulan a) Kekal berhenti merokok b) Masih merokok* c) Merokok semula* *Nota: teruskan pemantauan kedua dan seterusnya sebagai kes ulangan Ya Tidak Skor fagerstrom Analisa CO Status semasa MM=masih merokok BM=berhenti merokok TARIKH: .....................................

B) TABIAT MEROKOK 1.Program Berhenti Merokok Di Sekolah BORANG PENILAIAN AKHIR PBMDS A) BIODATA: 1. terus ke soalan 2 . Faktor utama menyebabkan saya terus merokok/ merokok semula adalah (Pilih satu jawapan sahaja): a) Merokok menyeronokkan b) Kawan-kawan rapat saya masih merokok xv . d) Saya masih merokok e) Selain jawapan di atas. telefon: _________________________ 4. Saya berazam untuk terus kekal tidak merokok Ya / Tidak *Bagi perokok/ telah merokok semula. Bangsa: a) Melayu b) Cina b) Perempuan c) India d) Lain-lain (nyatakan) ________________ LAM PIRAN B6 TARIKH: …………………. sila jawab soalan di bawah (4. Nama:_____________________________________________ 2. Jantina: a) Lelaki 6. Bagi jawapan c & d. tetapi telah merokok semula. (C) Tahap pengetahuan dan (D) ujian Fagerstrom 2. dan C) Ujian Fagerstrom) 4. 3 dan (C) Tahap pengetahuan. Umur: __________ tahun 5. Bulatkan salah satu jawapan di bawah: a) Saya telah berhenti merokok kurang daripada 6 bulan b) Saya telah berhenti merokok lebih daripada 6 bulan c) Saya cuba berhenti merokok. 5. terus ke soalan 4. Kelas : _____________________ 3. nyatakan ___________________________________________ 3. Faktor utama yang mendorong saya berhenti merokok (pilih satu jawapan sahaja) ialah: a) Merokok membahayakan kesihatan saya b) Merokok perbuatan membazir c) Merokok dilarang dalam agama d) Ibu bapa melarang saya merokok e) Guru/ kaunselor telah membimbing saya untuk berhenti merokok f) Kawan-kawan saya telah memberi dorongan untuk saya berhenti merokok g) Selain jawapan di atas. 5. nyatakan: __________________________________________ Bagi jawapan a & b. No.

nyatakan __________________________________________ 5. Saya mahu berhenti merokok satu masa nanti Ya / Tidak C) TAHAP PENGETAHUAN Tandakan ( / ) di ruangan kosong bagi jawapan yang dipilih: 1) Tempat/kawasan larangan merokok: Tempat Tandas awam Panggung wayang Taman bunga Kenderaan awam Kafe internet 2) Kesan-kesan merokok: Kesan Bibir kemerahan Meningkatkan keupayaan mental Mati pucuk Kecacatan bayi dalam kandungan 3) Kandungan dalam asap rokok: Kandungan Tar Oksigen Nikotin Karsinogen Karbon monoksida 4) Kesan merokok kepada kesihatan Kesan merokok Angin ahmar Menjejaskan kesuburan Kanser perut Meningkatkan stamina Ya Tidak Ya Tidak Ya Tidak Ya Tidak xvi .Program Berhenti Merokok Di Sekolah c) Keluarga saya tidak kisah jika saya merokok d) Merokok dapat menghilangkan tekanan/ stress yang saya hadapi e) Saya tidak kisah bahaya merokok kepada saya f) Selain jawapan di atas.

Adakah anda masih merokok walaupun anda sakit teruk dan terpaksa berbaring di atas katil untuk kebanyakan masa? YA (1) TIDAK (0) xvii .Berapa cepatkah anda menghisap rokok yang pertama selepas bangun dari tidur? Dalam masa 5 minit (3) 6 hingga 30 minit (2) 31 hingga 60 minit (1) Selepas 60 minit (0) 2. perhentian bas YA (1) TIDAK (0) 3. kompleks membeli belah.Berapa batang rokok yang anda hisap dalam sehari? 10 atau kurang (0) 11 hingga 20 (1) 21 hingga 30 (2) 31 atau lebih (3) 5.Menghisap rokok yang manakah yang paling sukar untuk anda tinggalkan? Yang pertama di sebelah pagi (1) Yang lain (0) 4..Adakah anda berasa sukar untuk tidak merokok di tempat-tempat larangan merokok? Contohnya di sekolah.Program Berhenti Merokok Di Sekolah 5) Berikut adalah maklumat mengenai merokok: Kenyataan Perokok pasif berisiko tinggi untuk mendapat penyakit berkaitan dengan merokok Merokok tidak menjejaskan prestasi pembelajaran Asap rokok tidak menjejaskan kesihatan orang lain Ya Tidak D) UJIAN FAGERSTROM 1.Adakah anda lebih kerap merokok dalam jam pertama selepas bangun tidur berbanding masa-masa lain sepanjang hari? YA (1) TIDAK (0) 6.

Berhenti Umur Jantina Bangsa Jum. Daftar (Bil.) Nama No.Program Berhenti Merokok Di Sekolah BUKU DAFTAR PBMDS SEKOLAH:……………………………………………….) (B) D Tarikh berjaya Masih merokok Merokok Semula berhenti merokok Skor Skor ( / ) fagerst ( / ) fagers rom trom (O) Kelas Catatan Berhenti xviii . K/P@ Surat beranak (E) (C. Skor Merokok Tarikh / Rokok fagerstro minggu sehari m Mula (Semasa Ya Tidak berhenti (F) (G) (H) (I) Daftar) (L) (K) (J) (M) Lampiran B7 Tahun: ……………… Status selepas 6 bulan (N) Tarikh daftar (A) No.

3) ………………………………………. 4) ……………………………………….Program Berhenti Merokok Di Sekolah Lampiran B8 REKOD AKTIVITI PROGRAM BERHENTI MEROKOK DI SEKOLAH (PBMDS) Tarikh: ………………………….. Aktiviti(bulatkan) : Ceramah / Kaunseling individu / kaunseling kelompok Tajuk ceramah / aktiviti: ………………………………… Fasilitator: 1) ……………………………………… 2) …………………………………….. Bil Nama Kelas Catatan xix .

Mac Jumlah pelajar Tidak pernah merokok JulaiSeptemb er OktoberDisember Bil. Pelajar didaftar Bil.. Pelajar Disaring Jan.TAHUN : ……… AprilJun Bil.Program Berhenti Merokok Di Sekolah Lampiran B9 RETEN PROGRAM BERHENTI MEROKOK DI SEKOLAH (PBMDS) DAERAH ………………………………. Perokok yang ingin berhenti merokok (Penilaian tingkahlaku) Telah berhenti >6 bulan Ya Tidak Tidak Pasti BULAN Bil. Fasilitator dilatih Bil Sekolah Guru Anggota kesihatan Bil.. Pelajar berhenti merokok 1 2 Reten ini perlu dihantar oleh PKD setiap 3 bulan xx . Pelajar 'berjaya berhenti merokok ' Bil. Pelajar yang relapse Masih merokok Bil.

Program Berhenti Merokok Di Sekolah xxi .

Program Berhenti Merokok Di Sekolah xxii .

5 TAJUK: PERUNTUKAN UNDANG-UNDANG DAN PANDANGAN ISLAM MENGENAI MEROKOK MINGGU KE.Program Berhenti Merokok Di Sekolah G) NOTA UNTUK FASILITATOR MINGGU KE-2: TAJUK: ROKOK DAN KETAGIHAN MINGGU KE-3 TAJUK: BAHAYA MEROKOK & PEROKOK PASIF MINGGU KE-4 TAJUK: KEBAIKAN TIDAK MEROKOK DAN PERSEPSI REMAJA TENTANG ROKOK MINGGU KE.6 TAJUK: FAEDAH BERHENTI MEROKOK MINGGU KE.7 TAJUK: PERSIAPAN DAN KAEDAH BERHENTI MEROKOK MINGGU KE.8 TAJUK: MENGATASI KEINGINAN UNTUK MEROKOK (GIAN) DAN MENGEKALKAN STATUS TIDAK MEROKOK 1 .

Terbakar : rokok. cerut.Program Berhenti Merokok Di Sekolah PENGISIAN MINGGU KE – 2 TAJUK: ROKOK DAN KETAGIHAN A. JENIS ROKOK DAN KANDUNGANNYA: 1. Tidak terbakar (smokeless tobacco) : e-cigarette. bidis Rokok Rokok Gulung Cerut Bidis Tembakau kunyah Shisha 2 . Pengetahuan mengenai produk tembakau yang terdapat dalam pasaran : a. tembakau kunyah b. shisha.

200 racun 3. KANDUNGAN DALAM SEBATANG ROKOK. 4000 bahan kimia 2. 69 penyebab kanser 3 . 1.Program Berhenti Merokok Di Sekolah Tobacco snuf e-cigarette rokok paip B.

Program Berhenti Merokok Di Sekolah C. Kesan fizikal: ● Meningkatkan degupan jantung ● Meningkatkan tekanan darah ● Meningkatkan paras kolesterol dalam darah (LDL) ● Pernafasan menjadi cepat dan pendek ii. NIKOTIN DAN KESAN KETAGIHAN: NIKOTIN: • • • • Adalah sejenis dadah yang terdapat dalam tembakau Bahan yang menyebabkan perokok sukar untuk berhenti merokok Sampai ke otak dlm masa 7-10 saat selepas disedut Menyebabkan “ kebergantungan fizikal dan psikologi” i. merokok memberi kesan selesa dan seronok akibat dari rangsangan Dopamin yang dikeluarkan oleh otak. Lama kelamaan. BAHAN-BAHAN MERBAHAYA DALAM ROKOK: D. kebergantungan akan berlaku dimana perokok akan terus merokok untuk mengatasi masalah ketagihan 4 . Kesan Psikologi: Pada peringkat awal.

Sanggup menghabiskan wang dan masa bagi memenuhi keperluan. RAJAH PUTARAN KETAGIHAN iv. Rokok perlu diambil dalam jumlah yang lebih banyak dan lebih kerap berbanding sebelumnya. pekerjaan dan pergaulan.  Perokok perlu merokok bagi meningkatkan semula jumlah nikotin dalam badan. KONSEP KETAGIHAN Seseorang akan ketagih merokok jika : Toleran  Keperluan untuk meningkatkan pengambilan rokok bagi mendapatkan kesan yang sama dengan yang sebelumnya. 5 . Menjejaskan pelajaran. Tahu tentang bahaya rokok tetapi tidak mampu berhenti kerana kebergantungan yang kuat terhadap nikotin.  Perokok akan terus menambah jumlah rokok yang dihisap untuk meningkatkan keperluan ketagihan nikotin. Sindrom Tarikan  Timbul tanda-tanda seperti kegelisahan. Keinginan merokok adalah di luar kawalan perokok.Program Berhenti Merokok Di Sekolah iii. keresahan atau cepat marah akibat kekurangan jumlah nikotin dalam badan.

perokok kehilangan 20-22 tahun jangka hayat biasa 9. Masalah disiplin sekolah Ponteng Vandalisma Gangsterisma 3.90% penagih dadah bermula dengan rokok Pengambilan alkohol 2.Program Berhenti Merokok Di Sekolah PENGISIAN MINGGU KE-3 TAJUK: BAHAYA MEROKOK & PEROKOK PASIF A) BAHAYA MEROKOK 1. Menjejaskan penampilan diri: Selekeh/comot Nafas berbau Bibir lebam/birat Gigi kuning Batuk 6. Merokok adalah langkah pertama ke arah: Penyalahgunaan dadah ---. Menghidap penyakit-penyakit kronik (keterangan lanjut di mukasurat seterusnya) 6 ---. Mempercepatkan proses penuaan Kelihatan lebih tua: Kulit cepat berkedut Rambut cepat beruban 7. Stamina menurun: Kurang minat dalam aktiviti sukan sekolah 5.70% penyalahgunaan alkohok bermula dengan rokok . Pendek umur Secara purata. Menjejaskan kesuburan perempuan dan lelaki (mati pucuk) 8. Menjejaskan prestasi akademik dan ko-kurikulum 4. Menghidap penyakit-penyakit akut Penyakit radang gusi Jangkitan saluran pernafasan 10.

Penyakit kanser: Paru – paru (7-15 kali ganda risiko) Mulut (3-15 kali ganda risiko) pangkal rahim (servik) Perut (2 kali ganda risiko) Oesophagus Buah pinggang dan pundi kencing Hati 7 .Program Berhenti Merokok Di Sekolah B) PENYAKIT.PENYAKIT KRONIK YANG DIKAITKAN DENGAN MEROKOK 1.

Program Berhenti Merokok Di Sekolah 2.5 .3 kali ganda risiko) Kebutaan Angin ahmar Kerosakan buah pinggang PUSAT DIALISIS 8 . Penyakit-penyakit kronik: Penyakit paru-paru kronik seperti ‘emphysema’ (10-20 kali ganda risiko) Serangan sakit jantung (1.

Definisi perokok pasif Individu yang tidak merokok tetapi menyedut asap rokok basi. (Seseorang yang terdedah kepada asap rokok basi selama 15 minit dalam masa 2 hari dalam masa 1 minggu)-WHO ii. Asap rokok basi: Rokok yang menyala mengeluarkan 2 jenis asap iaitu: Asap aliran utama (main-stream) : asap yang dihembus keluar oleh perokok Asap aliran sisi (side-stream smoke) terbakar : asap yang dibebaskan di hujung puntung rokok yang Kedua-dua ini dikenali sebagai asap rokok basi 20% asap rokok dihisap oleh perokok manakala 80% akan dilepaskan di persekitaran. Di antaranya  2 X ganda kandungan Nikotin  3 X ganda konsentrasi kandungan Tar  5 X lebih tinggi konsentrasi karbon monoksida (CO)  50 X lebih tinggi konsentrasi bahan kimia yang boleh menyebabkan kanser 9 . Konsentrasi bahan kimia dalam asap rokok sisi umumnya lebih tinggi berbanding asap rokok aliran utama. Asap rokok sisi tidak tertapis dan terhasil oleh proses pembakaran yang tidak sempurna.Program Berhenti Merokok Di Sekolah C) PEROKOK PASIF ATAU SECOND HAND SMOKER i.

Orang-orang di sekeliling perokok akan mengalami impak negatif apabila mereka menghisap asap rokok basi. 10 . Kajian mendapati bahawa: • • Mereka yang tinggal bersama perokok lebih daripada 30 tahun. terutamanya bagi golongan berisiko tinggi berpenyakit jantung.Program Berhenti Merokok Di Sekolah Gambarajah asap rokok yang dikeluarkan oleh perokok: ASAP ROKOK BASI ADALAH SANGAT BERBAHAYA DAN TIADA TAHAP SELAMAT iii. Meninggikan risiko serangan jantung. adalah 30% lebih mudah mendapat demensia (nyanyuk) berbanding dengan golongan yang tidak pernah tinggal bersama perokok. Risiko kesihatan perokok pasif 30% lebih tinggi mendapat Kanser paru-paru 25% lebih tinggi mendapat sakit jantung Asma bertambah teruk Merencatkan perkembangan dan tumbesaran bayi di dalam kandungan Ibu melahirkan bayi yang mempunyai kurang berat badan Kanak-kanak terdedah kepada penyakit seperti jangkitan salur pernafasan dan jangkitan kuman di telinga Mengganggu pertumbuhan paru-paru kanak-kanak.

Program Berhenti Merokok Di Sekolah Kandungan laporan WHO pada bulan November 2010: Anggaran kematian akibat terdedah kepada asap basi di seluruh dunia pada tahun 2004 Dewasa Kanak-kanak kurang 15 tahun Kanser paru-paru Asma Jangkitan telinga tengah Asma Sakit jantung Jangkitan salur pernafasan 11 .

Apa guna mendapat kawan sekiranya memberi pengaruh negatif terhadap anda. 2. remaja akan mendapat ramai kawan yang baik kerana majoriti remaja adalah tidak merokok. -Cara yang betul ialah dengan bersenam dan mengamalkan pemakanan yang sihat. Persepsi salah Merokok melambangkan kedewasaan Fakta sebenar -Ramai remaja yang tidak merokok didapati lebih matang dan dewasa. 12 . Merokok boleh mengekalkan kelangsingan badan -Merokok bukanlah cara untuk mengekalkan kelangsingan badan. Dengan merokok seseorang itu mudah dapat kawan . -Dengan tidak merokok. 3.Program Berhenti Merokok Di Sekolah PENGISIAN MINGGU KE-4 TAJUK: KEBAIKAN TIDAK MEROKOK DAN PERSEPSI REMAJA TENTANG ROKOK A) KEBAIKAN TIDAK MEROKOK Lebih segak Matang Berketerampilan Keyakinan diri tinggi Perawakan yang menarik Kecemerlangan akademik Lebih cergas dan berstamina Sihat dan terhindar daripada pelbagai risiko penyakit Sentiasa ceria Lebih disenangi orang lain Lebih wang saku dan dapat berjimat cermat B) PERSEPSI TENTANG MEROKOK Bil 1. -Remaja yang merokok sebenarnya kurang yakin pada diri sendiri.

-Ketagihan inilah yang menyebabkan seseorang itu tidak dapat berfikir secara produktif.Program Berhenti Merokok Di Sekolah -Ini akan menjadi kan remaja lebih sihat dan terhindar daripada berbagai jenis penyakit seperti penyakit jantung. -Sebenarnya perokok kelihatan lebih selekeh. Merokok melambangkan kehebatan (macho) bagi lelaki dan bergaya (trendy) untuk perempuan 5. 4. Merokok merupakan sumber ilham -Imej macho dan trendy ini sebenarnya adalah ciptaan palsu yang diketengahkan oleh pengeluar rokok melalui iklan. nampak tua dan nafas berbau. 13 . kanser dll. -Merokok sebenarnya tidak mencetuskan ilham tetapi hanya sekadar meredakan ketagihan.

B. membeli atau mempunyai hasil tembakau iii. KAWASAN-KAWASAN LARANGAN MEROKOK Beberapa kawasan telah diwartakan sebagai kawasan larangan merokok di bawah Peraturan-Peraturan Kawalan Hasil Tembakau 2004 pin 2009 iaitu: Hospital dan klinik (Kerajaan dan Swasta) Pusat hiburan dan teater Lif awam Tempat makan berhawa dingin Kenderaan awam Sekolah dan Institusi Pendidikan (Kerajaan dan Swasta) Lapangan terbang Premis kerajaan Dewan Orang Ramai Bas Sekolah 14 . Perokok dinasihatkan agar tidak merokok di kawasan larangan merokok dan sebaiknya berhenti merokok. Mereka yang berumur di bawah 18 tahun dilarang merokok. PERUNTUKAN UNDANG-UNDANG MENGENAI MEROKOK: Di bawah Peraturan Kawalan Hasil Tembakau (2004) Pindaan 2009: i. Remaja-remaja yang di dapati bersalah di bawah peraturan ini boleh dikenakan denda sehingga RM 1000.5 TAJUK: PERUNTUKAN UNDANG-UNDANG DAN PANDANGAN ISLAM MENGENAI MEROKOK A.Program Berhenti Merokok Di Sekolah PENGISIAN MINGGU KE. Larangan merokok di kawasan-kawasan yang diwartakan sebagai kawasan larangan merokok.00. Melarang penjualan rokok kepada mereka yang berumur di bawah 18 tahun ii. mengunyah.

taman asuhan kanak-kanak Hentian pengangkutan awam Kaunter perkhidmatan awam:  Bank atau institusi kewangan  Tenaga Nasional Berhad  Pos Malaysia Berhad  Telekom Malaysia Berhad Kompleks membeli-belah serta kaki limanya Kompleks sukan Stadium Stesen minyak. PANDANGAN ISLAM MENGENAI MEROKOK Hukum merokok adalah haram.Program Berhenti Merokok Di Sekolah Tadika. C.” Sheikh Abdul Aziz Abdullah bin Bazz.Dan janganlah kamu mencampakkan diri kamu ke dalam kebinasaan.. Muzakarah Jawatankuasa Fatwa Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Agama Islam Malaysia kali ke 37 yang bersidang pada 23 Mac 1995 bersetuju membuat keputusan bahawa:” Merokok adalah haram dari pandangan Islam kerana padanya terdapat kemudaratan”... Islam menekankan kepada setiap umatnya supaya memelihara kesihatan jasmani dan rohani... Pengerusi J/kuasa Tetap Akademi Penyelidikan dan Fatwa Arab Saudi 15 iii. Berikut adalah fatwa dan nas yang menyokong pandangan ini: i. . Setiap benda yang apabila digunakan mendatangkan kemudaratan kepada manusia adalah diharamkan seperti firman Allah: ”.. Kem PLKN Kafe internet Perpustakaan Bangunan tujuan keagamaan. ii. maka merokok diputuskan sebagai haram.”Al Baqarah:195 ”.Memandangkan bahaya yang berpunca daripada tembakau.

Dr Nasr Farid Wasil. Justeru itu berasaskan bukti berkenaan. ”..Adalah cukup jelas. Ia juga menjadi punca pelbagai penyakit.”Sheikh Gadul Haq Ali Gadul Haq.Program Berhenti Merokok Di Sekolah iv. Ulama Al-Azhar Lujnah( fatwa di Al-Azhar) ”.” Fatwa oleh Bekas Mufti Mesir.. mengimportnya.. lambat laun merokok dalam bentuk dan tujuan apa pun akan merosakkan kesihatan dan merugikan wang perokok. ”....Kami berpendapat haram merokok. merokok mestilah diharamkan. vi. mengeluarkannya dan menjalankan perniagaan di dalamnya.menghisap rokok adalah haram dalam Islam. Imam Besar Masjid Al-Azhar. Hukum agama boleh menjadi satu faktor dorongan untuk berhenti merokok. v.”. 16 .

Program Berhenti Merokok Di Sekolah PENGISIAN MINGGU KE- 6 TAJUK: FAEDAH BERHENTI MEROKOK FAEDAH BERHENTI MEROKOK: A. KESAN POSITIF PADA FISIOLOGI SELEPAS BERHENTI MEROKOK Selepas 12 jam anda berhenti merokok, badan anda akan mula pulih secara spontan. Paras karbon

monoksida dan nikotin dalam sistem badan anda akan turun secara mendadak, dan jantung serta paru-paru anda akan membaikpulih kerosakan yang disebabkan oleh rokok.

Carta di bawah menerangkan perubahan drastik yang berlaku dalam badan anda selepas anda berhenti merokok:

TEMPOH BERHENTI Hari 1

PERUBAHAN DALAM BADAN Beberapa jam selepas berhenti merokok, semua kesan karbon monoksida telah disingkirkan daripada badan anda.

Hari 2

Semua hasil sampingan rokok disingkirkan dari sistem badan. Deria rasa dan bau anda juga bertambah peka

2 hingga 3 minggu 3 minggu

Kesan gian rokok telah hilang. Lapisan silia, unjuran berupa rerambut dalam peparu anda mula menyingkirkan tar dan lendir yang terkumpul di dalam paru-paru . Ini menyebabkan anda batuk untuk mengeluarkan bahan-bahan tersebut

4 minggu

Anda berasa lebih mudah untuk bersenam dan mendaki anak tangga kerana pengaliran udara ke dalam peparu anda telah bertambah baik.

2 bulan

Pengaliran darah ke anggota kaki dan tangan bertambah baik , maka suhunya dinaikkan semula ke suhu badan normal.

1 tahun

Risiko mendapat penyakit jantung telah berkurang separuh berbanding dengan seseorang yang masih merokok.

10 hingga 15 tahun

Selepas 10 hingga 15 tahun, risiko kematian awal diminimumkan seperti mereka yang tidak pernah merokok. 10 tahun selepas berhenti merokok, risiko kematian akibat kanser paru-paru adalah 30 hingga 50 peratus lebih rendah daripada golongan yang masih merokok

17

Program Berhenti Merokok Di Sekolah B. KESAN PSIKOSOSIAL Terlepas daripada belenggu ketagihan Keyakinan pada diri akan meningkat Prestasi sekolah sama ada akademik mahupun ko-kurikulum akan meningkat Kehidupan akan lebih ceria Kelihatan lebih tampan dan kemas Terbentuk imej baru yang lebih matang dan bergaya Menjadi contoh teladan yang baik kepada seisi keluarga dan juga rakan-rakan Tidak lagi dipinggirkan oleh rakan-rakan lain yang kebanyakannya tidak merokok

C. FAEDAH EKONOMI Banyak wang dapat dijimatkan Batang rokok Kos rokok sehari 1 minggu(RM) 95.20 Satu bulan(RM) 1,142.40 Satu tahun(RM) 5,712.00 5 tahun(RM) 11,424.00 10 tahun(RM) 22,848.00 34,272.00 45,696.00 11,424.00 17,136.00 22,848.00 2,284.80 3,427.20 4,569.60 190.40 285.60 380.80 10 3.40 23.80 20 6.80 47.60 30 10.20 71.40 40 13.60 95.20

-

Dengan berhenti merokok, risiko mendapat penyakit dapat dikurangkan dan kos rawatan.penyakit akibat merokok dapat dijimatkan.

-

Dengan berhenti merokok, risiko kebakaran dapat dikurangkan. 10% daripada kebakaran rumah berpunca daripada puntung rokok yang menyala.

18

Program Berhenti Merokok Di Sekolah PENGISIAN MINGGU KE- 7

TAJUK: PERSIAPAN DAN KAEDAH BERHENTI MEROKOK

A. PERSIAPAN AWAL BERHENTI MEROKOK

1.

Cara untuk berhenti merokok o Berhenti merokok secara serta-merta o Berhenti secara beransur-ansur

Terdapat 2 cara untuk berhenti merokok:

2.

Hari berhenti Tentukan tarikh untuk berhenti merokok – catat dalam diari Pilih hari yang penting, contohnya tarikh hari lahir

3.

Bantuan untuk hari-hari menjelang tarikh berhenti (fading day)

Bagi yang memilih untuk berhenti secara beransur-ansur, perkara berikut boleh dilakukan dalam masa 2 -4 minggu sebelum tarikh berhenti : A) Pelan berhenti- gunakan STAR a) Set - Menentukan tarikh berhenti merokok Sebaik-baiknya tarikh berhenti dalam tempoh 2 minggu selepas membuat keputusan untuk berhenti b) Tell –memberitahu; Dapatkan sokongan dari ahli keluarga dan kawan-kawan dengan memaklumkan tarikh klien akan berhenti merokok c) Anticipate challenges – Menjangka cabaran/rintangan yang akan dihadapi apabila berhenti merokok Memahami cara-cara untuk menangani hari-hari sebelum berhenti Memahami tanda-tanda dan cara untuk mengatasi masalah gian apabila berhenti merokok d) Remove- Buang semua perkara yang boleh mengingatkan anda kepada rokok o Buang rokok yang ada dalam simpanan,

19

hadiahkan diri sendiri dengan sesuatu yang anda suka Jumpa doktor gigi untuk membersihkan kesan merokok pada gigi 5. Ini disebabkan oleh penurunan paras karbon monoksida dan peningkatan paras oksigen dalam darah / otak . Bantuan untuk hari berhenti Klien dinasihatkan untuk melakukan perkara-perkara berikut pada hari berhenti: Buang semua rokok. dalam kereta dan tempat kerja B) Aktiviti lain yang perlu dilakukan : Kurangkan jumlah rokok yang dihisap dalam sehari Minum lebih banyak air (air masak) Mulakan bersenam Senaraikan semua sebab anda ingin berhenti merokok dan baca setiap malam sebelum tidur Dapatkan kawan atau kumpulan sokongan untuk berhenti merokok Wujudkan rumah . mancis. 20 . tempat habuk rokok Tukar rutin yang berkaitan dengan rokok seperti:  Tukar minum kopi kepada minuman lain yang tiada kafein contohnya susu/air suam Jangan kunjungi kedai di mana anda sering membeli rokok Jangan bersama kawan-kawan yang merokok Basuh semua baju yang berbau rokok Jauhi tempat di mana ramai orang merokok Berada di kawasan larangan merokok Sibukkan diri dengan aktiviti yang berfaedah seperti bersenam. sekolah atau persekitaran bebas asap rokok 4.Program Berhenti Merokok Di Sekolah o Sembunyikan atau buangkan saja bekas abu rokok dan pemetik api yang ada di dalam rumah. beliau mungkin akan mengalami tanda-tanda berikut: Pening atau ringan kepala. Kebas di tangan dan kaki yang disebabkan oleh pengaliran darah yang lebih baik. Jika berjaya. Tanda-tanda awal apabila berhenti merokok Apabila klien berhenti merokok.

Mengunyah sesuatu seperti gula-gula getah tanpa gula. Perasaan gian kerana paras nikotin ke otak berkurangan Gelisah. cepat marah dan kurang tumpuan disebabkan oleh kesan ketiadaan rangsangan nikotin dan pertukaran tabiat.Program Berhenti Merokok Di Sekolah Batuk – berfungsi untuk membuang lendir di salur pernafasan. Sembelit – tembakau mempunyai kesan laksatif. Bagaimana menangani masalah gian Perkara-perkara berikut boleh dilakukan untuk mengurangkan perasaan gian terhadap rokok: Ingat bahawa perasaan ini akan hilang dalam masa beberapa minit sahaja. melukis dan sebagainya. buah-buahan dan lain-lain Membuat sesuatu dengan tangan seperti menaip. mengait. 6. Selera makan bertambah kerana deria bau dan rasa yang semakin baik. bermain komputer. Tanda-tanda ini menunjukkan bahawa kesihatan perokok akan menjadi bertambah baik dan ianya adalah sebagai proses permulihan dan penyesuaian kepada gaya hidup sihat tanpa rokok. Lihat jam dan anda akan menyedari perasaan gian ini akan hilang selepas 3 – 5 minit sahaja. Tanda-tanda gian Kegelisahan Cepat marah Kurang tumpuan Hilang sifat sabar Susah tidur Nadi menjadi perlahan 7. mandi 21 . Membuat pekerjaan di mana merokok adalah menyusahkan seperti membasuh kenderaan. makanan ringan tanpa lemak. Semua tanda-tanda di atas adalah sementara semasa di peringkat awal berhenti merokok. Mulut menjadi tawar atau payau dan terjadi luka-luka kecil kerana pertukaran organisma di dalam mulut.

akupunktur. stamina dan tenaga Menurunkan risiko mendapat kanser. Melakukan teknik-teknik relaksasi seperti bersolat. herba. penyakit jantung. KAEDAH UNTUK BERHENTI MEROKOK a) KAEDAH BUKAN MENGGUNAKAN UBATAN/ NON-FARMAKOLOGI Kaedah bukan farmakologi merangkumi semua kaedah selain daripada penggunaan ubatan. berwirid dan lain-lain. Banyak manfaat diperolehi dengan membuat keputusan berhenti merokok. DEAD pointer: D – Delay (melengahkan) Sengaja melengah-lengahkan masa untuk menyalakan / menghisap rokok dengan melakukan kerja lain sehingga rasa gian hilang E . • • • • • • Meningkatkan kesihatan badan. Beberapa cara boleh diguna pakai seperti: 1.Program Berhenti Merokok Di Sekolah atau beriadah Jangan duduk diam tanpa melakukan sesuatu atau menonton TV terlalu lama. Ini termasuk cara agama. B.Escape (melepaskan diri) Contoh melakukan aktiviti di kawasan larangan merokok atau menghindarkan diri dari kumpulan yang sedang merokok 22 . penyakit paru-paru kronik Mewujudkan rumah dan tempat kerja tanpa pencemaran asap rokok Sikap dan tauladan yang baik Menjimatkan kewangan Melindungi orang sekitar anda dari penyakit akibat asap rokok basi 2. terapi tingkah laku dan sebagainya. Pemikiran positif Ingatkan diri.

Walau bagaimanapun rawatan farmakologi hanya diberikan kepada perokok berumur 18 tahun ke atas sahaja 23 .Avoid (mengelak) Mengelak dari apa-apa kaitan dengan rokok Tidak mengelak pekara yang dapat membantu berhenti merokok D – Distract (mengalihkan fikiran) Teknik relaksasi Fokus minda Melakukan perkara lain b) KAEDAH MENGGUNAKAN UBATAN/ FARMAKOLOGI Kaedah ini akan digunapakai di bawah pengawasan Pegawai Perubatan.Program Berhenti Merokok Di Sekolah A .

.Minum banyak air kosong dan jus buah – buahan. 24 . CARA MENGATASI KEINGINAN UNTUK MEROKOK SEMULA/GIAN GUNAKAN PETUA 12 M : 1. gula-gula getah tanpa gula di rumah / sekolah. kismis. .Buat sesuatu yang boleh mengalihkan fikiran daripada rokok.oral substitutes) seperti kuaci. 2. epal. Mandi dan Membasuh tangan . Melengahkan . 5.Elakkan minuman berkafein atau beralkohol.Melambat-lambatkan mencari rokok atau tunggu sekurangkurangnya 5 minit sebelum menyalakan rokok. Menarik nafas panjang . 4.Program Berhenti Merokok Di Sekolah PENGISIAN MINGGU KE. 3.Tarik nafas dalam – dalam (deep breathing).8 TAJUK: MENGATASI KEINGINAN UNTUK MEROKOK (GIAN) DAN MENGEKALKAN STATUS TIDAK MEROKOK A. tahan selama 5 minit dan lepaskan perlahan – lahan. . Membuat sesuatu .Basuh tangan setiap kali terasa ingin merokok 6.Bila terasa ingin merokok – kunyah sesuatu menggantikan rokok. Minum Air. Mengunyah sesuatu .Simpan bahan gantian (makanan .

Berjanji tidak merokok lagi walaupun sebatang . Faktor diri sendiri : lemah jati diri. kawan dan guru/fasilitator 11.Meditasi B. Melakukan senaman regangan 8. MENGEKALKAN STATUS TIDAK MEROKOK/TINGKAHLAKU BERULANG (RELAPSE PREVENTION) 1.Program Berhenti Merokok Di Sekolah 7. Faktor sekitaran : Di kelilingi ahli keluarga dan rakan yang merokok Mudah mendapatkan bekalan rokok Sukar mengatakan ’tidak’ kepada rokok. KENALPASTI SEBAB-SEBAB MEROKOK SEMULA a. Menyibukkan diri 12. 25 .Mengelakkan diri dari merokok semula .Jangan mudah berputus asa . Memohon doa 9. tiada matlamat kukuh.Menjauhkan diri 10. tidak tegas dan mudah terpengaruh Tiada keyakinan diri Tiada kemahiran menangani stress Ketagihan yang tinggi b.Mendapatkan sokongan dan pemerhatian dari keluarga.

Program Berhenti Merokok Di Sekolah 2. MENCEGAH ULANGAN a. Kemahiran mengatakan “TIDAK” (Assertive) dengan tegas. Meningkatkan aktiviti fizikal. Mengawal berat badan f. Bina keyakinan diri-katakan ’TIDAK’ pada rokok Bersikap positif terhadap cabaran Libatkan diri dalam aktiviti berfaedah: Bersukan Berekreasi Berpersatuan Sentiasa patuh ajaran agama Tidak terpedaya dengan promosi dan iklan rokok “SEMOGA BERJAYA” 26 . mengubah gaya hidup.senaman e. Imej baru. menjauhi kenalan yang merokok / tidak boleh memberi sokongan. Mengurus stress – senaman regangan . b. 3. berekreasi c. MELINDUNGI DIRI DARIPADA TABIAT MEROKOK Kaedah yang boleh digunakan untuk melindungi diri dan menjauhi daripada merokok: Ketahui fakta-fakta tentang bahaya merokok. Mengurus emosi –teknik relaksasi d.

Paul. Jamnah bt. Abd. Zainal Abidin bin Redzuan.. Epidemiology and correlates of daily smoking and nicotine dependence among young adults in the United States. Lee. KJK Hasnah bt Ambolok. Vimala Devi A/P Arunasalam. Tn Hj Shahberan b. C. Pn. Izuddin bin Ismail. Malaysia. 1989: Glynn et al.W. En. 2005. Kahar. PhD. Glynn & Manley. Mohd Zain. Mesran. Jamaluddin. Inc 96(2): 299-308 I) SENARAI NAMA PENYUMBANG PENYEDIAAN MODUL PBMDS SEKALUNG PENGHARGAAN: Dr Hjh Arbaiah bt Othman: Pegawai Kesihatan Daerah Batu Pahat PESERTA BENGKEL PENYEDIAAN MODUL: EDISI PERTAMA (2009): a) Anggota Pejabat Kesihatan Batu Pahat: Dr. Clinical Practice Guidelines on treatment of tobacco use and dependence 2003. Hamida bt Ahmad.int/media_centre/fact_sheets/fs_20020528.Y. Davies. World Health Organisation/ Western Pacific Region. L. Zaini bin Mansur.notontobacco. Dr Hj Yunos bin Sharif. http://wpro. Slamat. En. Marina bt Mohd Said. Hj. Hasanah bt.htm 2. En. Dr Hjh Rosdina bt. Malaysia Third National Health and Mortality Survey (NMHS III) 2006 report 3.C Kam. JK Mariyaton bt Marshikin b) Guru Kaunselor & Guru Kesihatan Sekolah-Sekolah Daerah Batu Pahat: En.com 4. Rose Dewi bt. 130-136 7. KJK Hayati bt Sahadan. JK Nora bt Arshad. Dr Hjh Zaleha bt Jailani. Denise B. Pn. JK Asfalila bt Muhammad. Pp. Pn. JK Fauziah bt. Musa bin Md Tahir. Pn Jamaton bt Hasbi. KJK Baesah bt Gasar. Moksin bin Imam. KJK Hariyraton bt Rahmat. C. Smoking among Secondary School Students in Negeri Sembilan. 2006. Jaafar bin Sami. Hu. 1990 6. 5.Boo Choon Keng. Aishah bt. American Public Health Association. Otoh. NOT(Not On Tobacco oleh American Lung Association (ALA): http://www. Maarop 27 . Mohd Yusof.K.Smoking statistics. En. Pn. Kandel. En. KJK Dewi Murni bt. Pn.Program Berhenti Merokok Di Sekolah H) Rujukan: 1. En.who. Rozaidi bin Yaacob. 17 (2). Wong Huey Ling. Mei-Chen PhD. Tn. Pn. Mark MPH. Asia Pacific Journal Of Public Health. Pn.

Kamarudin Yusop (Penyelia JPN Johor) Dr Fazilahton Rajulin (Pegawai Perubatan & Kesihatan. KK Batu Pahat) En Zainalabidin bin Redzuan (Pen. Pengarah PPDa. KK Parit Raja) Dr Yunus bin Sharif (Pakar Perubatan Keluarga. Mustaffa Ibrahim (Pen. Pegawai perubatan. Ibrahim bin Yaakub (Guru Kaunseling.Program Berhenti Merokok Di Sekolah PESERTA BENGKEL PEMURNIAN MODUL 2013: Dr Hjh Arbaiah Othman (Pakar Kesihatan Awam. SK Pintas Puding) Pn Noorlaila Janamin (Guru Bimbingan & Kaunseling. Pengarah Kesihatan Caw. Batu Pahat) Pn Tumijah Ausol (JK KK Pt Sulong. Kota Tinggi) Pn Nur Amalin Ishak (Pegawai Farmasi KK Batu Pahat) Pn Fatihah Hj Mustafa (KPJK Caw. JKNJ) Pn Hariyraton Rahmat (KJK KK Batu Pahat) Pn Siti Rahanah Abdullah (JK KK Senggarang. KK Batu Pahat) Dr Zaleha Jailani (Pegawai Perubatan & Kesihatan. PKD Batu Pahat) Dr Noorhaida Ujang (Pegawai Epidemiologi Pejabat Kesihatan Muar) Dr Rosdina Abd Kahar (Pakar Perubatan Keluarga. KK Kota Tinggi) Dr Azhani Ismail (Pegawai Pergigian. Batu Pahat) 28 . BPKK. SMK Linggiu. KKM) En Marzuki Muhammad (Pen. BPKK. Institut Perguruan Tun Hussein Onn Batu Pahat) Hj Aezyl Syuheary (PPPD Perhubungan PPD Batu Pahat) Pn. JPN Johor) En. JKNJ) Cik Nizatuledayu (Kaunselor. Primer. Unit NCD. Primer.PKD Batu Pahat. SM Tun Ismail) Pn Wahidah bt Hamidon (Guru Bimbingan & Kaunseling. SK Pintas Puding) En. Pegaai Kesihatan Persekitaran. KK Sg Mati Ledang) Dr Nazma Salleh(Ketua Pen. Johor) Dr Marina Mohd Said (Pakar Perubatan Keluarga. Klinik Pergigian Batu Pahat) Dr Sasikumar AL Silvaretnam (Pegawai Perubatan KK Parit Raja) Pn Faezah Jurimi (Pegawai Pendidikan Kesihatan. Hjh Jamnah bt Mohamed Zain (Guru Kaunseling.KKM) En.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful