Carpon Basa Sunda

Hate Anu Kabebenjokeun
“Beletak,,,” sora panghapus nu di alungkeun kanu meja harepeun Adi. Adi langsung ngorejat hudang tina sarena, anjeunna beuki reuwas pas ningali Pa Dadang nu kasohor ku kagalakanana. “Ari sorangan lamun keur diajar teh bet sare wae geuning?” Tanya Pa Dadang. “Hanteu Pa…” Jawab Adi bari ngagesek-gesek matana. “Untung wae ieu panghapus ninggangna kanu meja, lamun ninggangna kana hulu maneh meren maneh geus benjol huluna” Barudak sakelas seuseurian ningali Adi diomongan kitu ku Pa Dadang. “Geura maneh cengkat sibeungeut jug ka cai!” Adi cengkat tina korsina, anjeunna kaluar kelas bari leumpangna goloang-goleong siga nu mabok kusabab manehna masih tunduh keneh. Saenggeus pelajaran Pa Dadang, Adi ngagoroan Euis menta anjeunna nyamperkeun manehna. “Neng, mana atuh tugas Matematika tea tapi erek di pangerjakeun?” Tanya Adi ka Euis “Oh…hilap teu dicandak.” Jawab Euis. “Ih, Neng mah lain candak atuh!” Adi ningali HP na bari leumpang ninggalkeun Euis. Sabenerna mah tugas Matematika anu Adi teh aya dina kantong Euis. Euis ngabelaan ngerjakeun eta tugas nepikeun ka jam satu peuting. Ngan hanteu dibikeun ka Adi kusabab ningali parubahan tingkah lakuna Adi anu ayeuna mah jadi sok telat datang ka sakola nepikeun ka anjeunna pernah sababaraha kali ditahan digerbang. Anjeunna sering sare di waktu lumangsungna palajaran. Geus tilu minggu anjeunna ngalakukeun kabiasaan eta, basa eta mah anjeunna mangrupakeun salah sahiji siswa anu rajin jeung pinter. Namung ayeuna mah kapinterana teh geus teu dipake deui ku Adi. Setiap aya tugas anjeunna sering menta pangerjakeun ka Euis. “Cie,, kamari geus jalan-jalan kamana jeung si engkang?” Tanya Fitri “Ih, saha atuh anu jalan-jalan? Is mah kamari mah aya wae di bumi” “Ah, teu kenging ngabohonglah Is, abi geu ningal Is nuju naek motor dibonceng ku Adi, sok ngaku waelah!” ceuk Agni “Hanteu Is mah hanteu ngabohong, Is kamari mah aya wae di bumi” “Terus saha atuh nu kamari dibonceng ku Adi?” Tanya Fitri deui “Duka atuh, Is mah teu terang, rakana panginten”. “Sanes Is, sanes rakana. Da kamari teh pas Adi ngalewat rakana Adi aya di bumi Agni. Jadi moal mungkinlah nu dibonceng ku Adi rakana Adi mah.”

cai matana ngucur tina panon sipitna. antosan heula sakeudap.” Ceuk Euis bari ngaleos 1 Peutingna saenggeus sholat Isya. anjeunna inget wae kajadian tadi sore anu geter-geter rasa peurihna nganjang kana puserna kalbu netep nanceb nurih kana sajeroning hate Euis. ngagedor-gedor ku gembok jajantungna Adi.” Agni ngingetkeun Fitri “Uhun panginten selingkuhanna ninggalkeun babaturanna. Langit nu mendung. Euis nebrahkeun awakna kanu kasur. “Is tingali geura ka belah kaler!” Pokna Agni “Emang aya naon kitu Ni?” Tanya Euis “Astagpirululoh aladzim. basa cai ngagalura di samudra. bulan nu nyaangan di baturan kiceupna bentang jadi saksi mimitina cinta Adi jeung Euis. Euis jadi sok era lamun papanggih jeung Adi. pamikranna kumalayang ka waktu anu geus lewat. Harita pas Euis jeung babaturanana balik ngerjakeun tugas di imahna Fitri. Euis inget keneh harita basa layung ngahibar di jomantara. ngetok-ngetok panto hate Euis. Adi. kupingkeun heula engkang nyaur!” Euis tetep lumpat hanteu midulikeun kabogohna ngomong. itu teh si Adi sanes?” Ceuk Fitri “Uhun. Cimata . kalimpudan ku mega hidung. Euis ngenang mangsa eta nepikeun ka anjeunna sare. kitu deui sabalikna rasa eta dirasakeun oge ku Adi. Hate nu kabebenjokeun ku kalakuan Adi nu miduakeun asihna Euis. Ti saenggeus kitu. Angin ngahiliwir nyereset kana hate Euis. ulah waka suudzon atuh. Geleger sora gelap. harita panonpoe edek ngampih dina dipan papandayan. kusabab kitu kalakuan engkang jadi benten teh?” Adi langsung ngorejat ningali Euis aya dihareupeunana. Anjeunna sok diparoyokan ku babaturanna kabogohna Adi padahal sabenerna mah hanteu jadian. Keueungna matak nambahan peurihna hate Euis. aranjeunna janji pasini ngarajut tali asih nu duaan. saperti aya panah ti Adi nu nanceub nyeuceb kana kantong hate Euis. “Oh. nyear lir anu dicicikeun ti langit.” “Fit. anjeunna lumpat ninggalkeun tempat kajadian. Kusabab seringna dipoyokan ahirna tinu poyokan eta jadi bogoh beneran. Kitu oge balik sakolana Euis babarengan jeung babaturanana. pipi Euis barereum. Ayeuna geus sataun anjeunna ngarajut tali asih jeung Adi. Isukna Euis saperti biasana indit ka sakola jeung babaturanana. Sapeupeuting Euis ceurik. aya kajadian anu ngorejatkeun hate Euis. Rasa eta beuki lila beuki ngalaksak kana kahirupan jeung pangimpenan Euis. Adi oge lumpat nyusul Euis “Neng. leres eta mah si Adi” Euis ngajawab bari anjeunna leumpang nyamperkeun Adi anu keur babarengan jeung awewe.“Boa-boa selingkuhanna Adi. Euis nginget-nginget mangsa anjeunna keur mimiti asup SMA.

ceunah asih engkang keur neng sorangan. “Naha geuning si Euis bet jadi kitu?” Adi nanya kababaturanna Euis. Di Warung eta anjeunna milu ngumpul jeung babaturan anyarna anu barangor. tapi pireungkeun heula cariosan engkang!” “Nyarios naon deui atuh engkang?” “Neng teurang teu kaayaan engkang ayeuna?” “hanteu” jawab Euis singkat “Neng. Anjeunna nu ayeuna jadi hanteu sumanget kana pelajaran. hapunten sagala kalepatan engkang! Engkang rumasa salah pisan ka neng. Engkang kaduhung pisan tos nganyenyeri hatekeun neng. Neng.” “Neng? Alhamdulilah ahirna neng nyaur deui ka engkang. namung hese pisan Adi cengkat alatan labuh kasagara tresna. “Kitu kumaha atuh Di? Kudu na mah si Euis anu nanya kitu ka sorangan teh.” “Uhun neng engkang rumasa salah pisan ka neng. Dina hiji poe saenggeus saminggu Euis ngalakukeun kabiasaan eta. disakola sering sare jeung kabeurangan asup sakola. Euis ngaleos kitu wae. Isukna di sakola Adi nyamperkeun Euis. Kabiasaan eta terus ku Euis dilakukeun. engkang teu balik- . anjeunna cengkat. Anjeuna kaduhung sagede gunung kusabab geus nganyenyeri hatekeun jalma anu dipikasaih ku anjeunna. rek ngolengkah ngan bati ngojengkang. jelema anu rumasa salah mah. Euis nyamperkeun Adi. “Tah kitu. namung pas Adi aya dihareupeunna.nungumbara dina pipina ngalengkepan rasa kuciwana Euis ka jalma nu dipikadeudeuh jeung dipikaasih ku anjuenna. anjeunna kalahkah eureun di warung anu rada jauh ti sakolana. 2 Balik sakola Adi hanteu tuluy ka imahna. namung pas Adi aya dihareupeunna. tega midua asih. Mana engkang janji engkang rek satia teh? Engkang tos jalir janji. Di sakola Adi tetep nyamperkeun Euis. dasar jelema tukang sulaya. “Engkang…. anjeunna ngahuleng mikirkan kaayaan anjeunna ayeuna.” “Harita kieu janjina bumi jeung langit saksina. Neng nyaho hanteu yen indung bapa engkang teh papisah? Geus lewih ti sabulan neng. Euis tetep ngaleos kitu wae. engkang teh keur loba masalah. kitu deui ku masalah anjeunna jeung si Euis. Tapi bumi langit eta keneh asihna duka kamana jeung kasaha.” Fitri ngajawab sinis patanyaaanna Adi Teu loba ngomong Adi langsung ngaleos kitu wae. anjeunna bangrung rek balik kamana.” Agni milu rujit ningali kalakuan Adi. Saenggeus lila Adi diuk. Saenggeus anjeunna barangdahar dahareun anu diduitan ku babaturanna.

panceg tabuh genep isuk-isuk. Neng. ku manéhna kaijir pidatangeun ka Jakarta téh kurang leuwih tabuh salapan. Duka bener asli duka pédah dicét. Sakedapan Yuswa nelek-nelek budak ngora téa. Papakéanana. Jadi engké bakal bisa balik deui ka Bandung maké Parahiyangan anu berangkat jam lima soré ti Jakarta. Ceulina dianting sabeulah. Geuning lain ukur béja. lamun engkang aya di bumi engkang saperti aya di naraka. tuluy maju. enya wé ayeuna mah karéta téh tara ngarét. Neng siga nateh engkang moal tiasa datang kadieu deui. barang mimiti indit. curuk. jeung cinggir. Neng. Engkang sabenerna mah hanteu midua. Mun taya halangan harungan. Neng oge nuhunkeun dihapunten tina sagala kalepatan neng ka engkang. Kagareuwahkeun sotéh pédah wé aya budak ngora nu diuk di bangku hareupeun noél kana pingping lalaunan.” “Pasti neng. indung bapa engkang pasea wae tiap poe. Mimiti lalaunan. Da ahirna mah engkang pasti ninggalkeun neng. Yuswa ngarérét kana érloji.” “Uhun engkang ku neng tos dihapunten sagala kalepatan engkang. hapunten sagala kalepatan engkang! Engkang mihareup pisan neng tiasa muka panto hate neng kangge ngahapunten kalepatan engkang. pa?” cenah.” “Emang aya kitu pakaitna masalah eta jeung masalah engkang midua?” “Aya neng. Sajajalan Yuswa anteng neuteup téténjoan saluareun kaca jandéla. pasti dihapuntun kalepatan neng mah. Buukna modél punk-rock. Cimata Euis nganterkeun inditna Adi ka Surabaya. Tah eta nu jadi sabab engkang hanteu sumanget ka sakola teh. Rieg. karéta ngarieg. Tong hilap tuang nyah neng!” Adi ngaahiri omongan anjeunna jeung Euis. Tadi. waktu keur nguruskeun urusan kantor. beuki lila ngagancangan. “Punya api.balik ka imah. enjing engkang bade angkat ka Surabaya sareng bapa. Kawasna bakal cukup. pirang semu beureum. Carpon basa Sunda Ku: Dadang Sadkar Sora piriwit ditiup semu ngalengis. bari jajangkung jeung jari . Pakulitanana beunang disebut konar. engkang sengaja ngalakukeun kitu kusabab engkang percuma rek satia ka neng oge. Anjeunna lumpat satarikna ninggalkeun Euis. ka luhurna kaos oblong hideung aya gambaran leungeun keur ngacungkeun jempol. Neng. tos leungitkeun wae engkang mah tina sagala ingetan neng mah.

kelepus udud. Horéng si budak ngora téh kalah terus ngajak ngobrol. geuning? Hanas ti tadi ngawangkong téh ku basa Indonésia. Kusiwel leungeun Yuswa ngaluarkeun zippo tina saku calana. “Ih.” walon Yuswa bari imut Sugan téh rék ngan sakitu. pa. “Mau ke Jakarta?” cenah. tapi orang-orang lebih suka manggil saya Yuswa. . tuluy diasongkeun bari dipangnyekéskeun.” “Saya Oding. Mereka kan cuman usil doang. Sarérétan mah badis gambar tanduk banténg. naha?” “Abis dari kecil suka diajakin ngomong Indonésia melulu sih. Haseupna ditiupkeun ka luhur mani nyerebung. “Baruk.” témbalna. dicalana blue jeans belél. “Iya. ada urusan kerjaan sedikit.”Itu kalo nama yang benernya. pa. Nanti soré juga pulang lagi.” ceuk si budak ngora téh samemeh ditanya.” “Bet éléh ku Bapa. “Makasih.” ceuk Yuswa rada mapanas. Ari ka handapna. Tapi kalo dengerin orang ngomong sih ngerti.” meneer Oding mani rikat némpas omongan bari nyéréngéh. soéh palebah tuurna. Luhureun gambar leungeun téa aya tulisan Metalica ku warna beureum. Tuluy silih tanya wawuh ka si itu wawuh ka si ieu. “Sebetulnya nama yang bener sih Yoshua. Atuh da ari sugan téh…” “Cuman. Malah mah nepi ka milu mangmikirankeun urusan nagara sagala. abong kabiasaan. Geus lila uplek mah kakara wéh silih tanya ngaran. “Saya Yuswa. cuma mau ke Tamrin. atuh.” Ti dinya mah der baé ngobrol ngalér ngidul. Sanajan Bapa lain urang Sunda gé ayeuna mah geus asa jadi urang Sunda wé. “Émang aslinya dari mana?” ceuk meneer Oding bari ngarérét kana gondok laki Yuswa nu oyag sabot nyerebungkeun haseup. Si budak ngora téh ngarongkong nyeungeutkeun rokona. émang meneer Oding punya darah Belanda?” ceuk Yuswa bari seuri. Kalo saya sih orang Sunda asli. “Ah engga juga. Kalo temen-temen sih lebih suka manggil saya meneer Odink van Holland.” “Loh.” “Di Jakartanya di mana?” “Ah.manisna ditekuk.” pokna “Sama-sama.” ceuk Yuswa ngawalon panakon. saya engga bisa bahasa Sunda. cekés diseungeut. Gap kana roko jeung zippo. Tapi sok sanajan kacirina rada nyéntrik ogé ari rengkuh-rengkuhna mah éta budak ngora téh sopan pisan.

saung teh geuning taya obahna ti baheula neupi ka ayeuna istuning kitu keneh ras ingeut nya di saung eta kuring jeung Iis pernah patali jangji nya didinya pisan Iis ngedalkeun lisan cenah rek satia hayang hirup babareungan tapi. nya didinya kuringge sok silih simbeuh jeung Iis mun kabeuneran Iis keurnyeuseuh malah peurnah ti gujubar duaan ari kabeuneuran otel kamalinaan nya jaribrug awak teh tapi geuning karasa bagja pisan. . Ras ingeut deui nya di saung ieu yeuh basa meuleum jagong paduduaan jeung Iis teh ari meuleum di campur jeung otel tungtungna jagong teh tarurtung malah eta arengna jadi bahan pangheureuyan silih doletkeun kana beungeut atuh Iis teh camelong kitu deui kuring . Ret ngaleret hareupeun saung aya jalan anu bras na ka wahangan leutik di leubah wahangan eta paragi kukumah paragi nyeuseh cing saha bae anu ngaradon nyeuseuh meuni rame mun isuk-isuk teh loba mojang ngadon nyareuseuhan didinya. nya ti harita kuring lunta ti Lembur rek makaya ka Kota rek digawe bari mawa hate anu gudawang kabogoh di reubut batur keuna ku paribasa “meuncit meuri dina rakit boboko wadah bakatul lain nyeuri kupanyakit kabogoh di reubut batur” meni keuna pisan eta sisindiran teh. Saung Panineungan Geus leuwih tilu kali leubaran eta saung can diteang deui tapi kamari nya leubaran ayeuna pisan kuring neang deui eta saung. kuring imut sorangan hayang seuri ingeut kana pangalaman baheula teh nya campur jeung kaseudih geuning urang teh teu ngahiji Iis. suganteh mudik teh bisa panggih jeung Iis geuning suwung teu panggih duka dimana. kiwari geuning teu kabuktian jangji tinggal jangji kanyataan sewang-sewangan. Kiwari kuring geus boga budak dua. Nya kebat kuring ngumbara di kota kabeuneuran kuring di angkat jadi guru Sakola Dasar tug neupi ka meunang jodo urang kota. tapi rahasiah eta saung bating teu arapaleun eta di jadikeun rahasia duaan ngan kuring jeung Iis bae. Nu matak leubaran ieu kuring mudik jeung indung na barudak. Kunaon atuh bisa teu ngajadi enya urang teh geus jangji da kitu geuning kolot anjeun Iis teu satuju ka kuring pedah kuring jalma nu batan sakieu tuna harta tuna harti.Carpon bahasa sunda singkat. nya ku kolot anjeun anjeun di jodokeun ka Mantri Bank anu beughar pakayana.

ngomongna oge basa Betawi. Oray Sanca = Getol. gagak teh bingung da diberik wae sieunen katewak. Atuh ari muncul deui teh geus lestreng . Ulah jiga Gagak baong. te bisa digenggereuhkeun. usaha lamun hayang bog amah kos sakadang Oray Sanca. buntutna dibrlitkeun kana pancuh tambakan beulah dieu.Watek palakuna : Gagak = Badeur. tuluy di ayun keun goplak. gaaaak! Rincian Dongeng: . gaaaa!” Tah kitu sasakalana manuk gagak buluna hideung jeung sorana gaaa. Ujug-ujug corokcok weh laukna dipacokan nepi beak lauk nu baradagnamah. da jadi hideung lestereng. Pok weh oray sanca nanya. goplak dipake nawu baloing tea. Awakna malang dina balong tea. “mahlik hideung maneh nempo sakadang gagak teu bieu liwat kadieu?” Gagak teh sorana digedekeun. Gagak teh hiber kuorang diobrot. geuwat digenggereuhkeun.Bahasana : Kasar . “Engga. Barang jol oray sanca teh panglingeun. da sieunen katara. .Eusi/hikmah nu bisa di cokot : Ari jadi jalma teh kudu getol daekan. Atuh oray ambek sebrut bae diudag gagakteh.Palakuna : Gagak jeung Oray Sanca . sok daek nyopet. goplak. haying ngenah doing embung gawe.Judulna : Gagak Jadi Hideung .Tempat/latar : Caritana jaman baheula di hiji balong nu loba laukan . tapi gagak ngalah beuki ngahajakeun.Dongeng : Gagak Jadi Hideung Kacariotakeun baheula dina hiji tempat aya oray naga keur nawu balong. Teu kungsi lila balong teh saat laukna sing kocopok loba. ulet. Ku oray sanca katempoen gagak maling lauk. Sungutna ngegel kana tangkal huni. rajin. gebrus bae gagak teh asup ka jero pijanaan. Kabeneran aya nu keur neleum. Jol datang gagak kadinya haritamah gagak teh buluna bodas ngeplak. . daek usaha.

ANAKING Ato Suharto Anaking...SAJAK SUNDA CARITA AYEUNA JEUNG BAHEULA Ato Suharto Rundayan carita mangsa harita masih natra dina rasa tatali asih nu mengkeut pageuh nepi ka kiwari tetep euntreup kawas si leugeut teureup Katresna teu ilang singray najan umur rek nepi ka kubur kasono teu weleh pogot najan jiwa geus teu deui ngora Duh Gusti nu maha welas tur asih jagi tali rabi abdi dugi ka aki nini teubihkeun dina cocobi nu kadang sok nyiliwuri Nyai panutan akang kasatiaan modal utama ulah nepi ka dirogahala ku pangaruh dunya nu kadang mawa sangsara Kabagjaan lain diukur ku lobana brana lain dihias kureuncemna emas kabagjaan pasti nyaangan urang mun iman jeung takwa jadi sareat urang dina enggoning ngabangun rumah tangga Rundayan carita katresna harita jeung ayeuna urang jaga ulah nepi ka sirna sangkan urang tetep waluya nepi ka pantona sorga.... regepkeun piwuruk ema hidep sangkan hirup rahayu jeng berkah tur bagja Anaking.. Amin. tiru jeng gugu pasipatan ema sabab ciri sagala wanoja natra aya dina diri ema Bapa bagja rumah tangga jeung ema najan kadang sok manggih tunggara ..

.. pakan jeung sandang sabab urang boga akal jeung pikiran lain wayang nu ngan hudang mun diangkat ku dalang Kamari nu can pasti tong dijadikaeun nyunkeulit ati tuluy jadi hoream ngahontal kahayang gagal lain hartina lengiteun akal tapi kudu nyiar jalan pikeun meunggaskeun rurungkan nu ngahalangan jalan Sing percaya kana diri nu dianti pasti ngawujud bukti asal usaha jeung percaya kanu Maha Suci . hirupmah sadar jeung eling mun hideup mamawa wejangan ema bakal pasti salawasna eling Anaking. teu katutupan jalan Lumampah di alam dunya ceunah darma wawayangan usik malik diobah ku dalang Tapi urang lain wayang sabab wayang moal boga kahayang. da wayang mangrupa barang Lumampah urang tangtu ngajojo kahayang hayang tandang.ema tetep ngawula ka bapa pinuh ku rasa katresna Anaking. hideup geus nincak mangsa dewasa omat ulah kagoda ku hawa dunya nu kadang mawa cilaka Bapa jeung ema teu boga warisan banda pohara teu boga tanah nu lega komo deui emas permata Bapak jeung ema ngan boga do'a sangkan hideup hirup waluya dibeungkeut ku iman jeung takwa bekel urang ngumpul engke di surga URANG JEUNG WAYANG Ato Suharto Kiwari lain kamari tapi ayeuna Kamari kuduna jadi eunteung pikeun bekel naratas jalan sangkan lolongkrang.

Urang beda jeung wayang lantaran urang boga akal jeung pikiran wayang ngan ukur parabot dalang nu dipirig ku gamelan dina acara hiburan .