P. 1
Carpon Basa Sunda

Carpon Basa Sunda

|Views: 145|Likes:
Published by A Shobah Permana

More info:

Published by: A Shobah Permana on Aug 11, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/09/2013

pdf

text

original

Carpon Basa Sunda

Hate Anu Kabebenjokeun
“Beletak,,,” sora panghapus nu di alungkeun kanu meja harepeun Adi. Adi langsung ngorejat hudang tina sarena, anjeunna beuki reuwas pas ningali Pa Dadang nu kasohor ku kagalakanana. “Ari sorangan lamun keur diajar teh bet sare wae geuning?” Tanya Pa Dadang. “Hanteu Pa…” Jawab Adi bari ngagesek-gesek matana. “Untung wae ieu panghapus ninggangna kanu meja, lamun ninggangna kana hulu maneh meren maneh geus benjol huluna” Barudak sakelas seuseurian ningali Adi diomongan kitu ku Pa Dadang. “Geura maneh cengkat sibeungeut jug ka cai!” Adi cengkat tina korsina, anjeunna kaluar kelas bari leumpangna goloang-goleong siga nu mabok kusabab manehna masih tunduh keneh. Saenggeus pelajaran Pa Dadang, Adi ngagoroan Euis menta anjeunna nyamperkeun manehna. “Neng, mana atuh tugas Matematika tea tapi erek di pangerjakeun?” Tanya Adi ka Euis “Oh…hilap teu dicandak.” Jawab Euis. “Ih, Neng mah lain candak atuh!” Adi ningali HP na bari leumpang ninggalkeun Euis. Sabenerna mah tugas Matematika anu Adi teh aya dina kantong Euis. Euis ngabelaan ngerjakeun eta tugas nepikeun ka jam satu peuting. Ngan hanteu dibikeun ka Adi kusabab ningali parubahan tingkah lakuna Adi anu ayeuna mah jadi sok telat datang ka sakola nepikeun ka anjeunna pernah sababaraha kali ditahan digerbang. Anjeunna sering sare di waktu lumangsungna palajaran. Geus tilu minggu anjeunna ngalakukeun kabiasaan eta, basa eta mah anjeunna mangrupakeun salah sahiji siswa anu rajin jeung pinter. Namung ayeuna mah kapinterana teh geus teu dipake deui ku Adi. Setiap aya tugas anjeunna sering menta pangerjakeun ka Euis. “Cie,, kamari geus jalan-jalan kamana jeung si engkang?” Tanya Fitri “Ih, saha atuh anu jalan-jalan? Is mah kamari mah aya wae di bumi” “Ah, teu kenging ngabohonglah Is, abi geu ningal Is nuju naek motor dibonceng ku Adi, sok ngaku waelah!” ceuk Agni “Hanteu Is mah hanteu ngabohong, Is kamari mah aya wae di bumi” “Terus saha atuh nu kamari dibonceng ku Adi?” Tanya Fitri deui “Duka atuh, Is mah teu terang, rakana panginten”. “Sanes Is, sanes rakana. Da kamari teh pas Adi ngalewat rakana Adi aya di bumi Agni. Jadi moal mungkinlah nu dibonceng ku Adi rakana Adi mah.”

Euis nebrahkeun awakna kanu kasur. kusabab kitu kalakuan engkang jadi benten teh?” Adi langsung ngorejat ningali Euis aya dihareupeunana. “Is tingali geura ka belah kaler!” Pokna Agni “Emang aya naon kitu Ni?” Tanya Euis “Astagpirululoh aladzim. basa cai ngagalura di samudra.” “Fit. kupingkeun heula engkang nyaur!” Euis tetep lumpat hanteu midulikeun kabogohna ngomong. pamikranna kumalayang ka waktu anu geus lewat. harita panonpoe edek ngampih dina dipan papandayan. saperti aya panah ti Adi nu nanceub nyeuceb kana kantong hate Euis. cai matana ngucur tina panon sipitna. bulan nu nyaangan di baturan kiceupna bentang jadi saksi mimitina cinta Adi jeung Euis. ulah waka suudzon atuh. Adi. pipi Euis barereum. leres eta mah si Adi” Euis ngajawab bari anjeunna leumpang nyamperkeun Adi anu keur babarengan jeung awewe. Harita pas Euis jeung babaturanana balik ngerjakeun tugas di imahna Fitri. ngetok-ngetok panto hate Euis. antosan heula sakeudap.” Agni ngingetkeun Fitri “Uhun panginten selingkuhanna ninggalkeun babaturanna. kitu deui sabalikna rasa eta dirasakeun oge ku Adi. anjeunna lumpat ninggalkeun tempat kajadian. anjeunna inget wae kajadian tadi sore anu geter-geter rasa peurihna nganjang kana puserna kalbu netep nanceb nurih kana sajeroning hate Euis. Hate nu kabebenjokeun ku kalakuan Adi nu miduakeun asihna Euis. Isukna Euis saperti biasana indit ka sakola jeung babaturanana. Ti saenggeus kitu. Cimata . Geleger sora gelap. Euis nginget-nginget mangsa anjeunna keur mimiti asup SMA. “Oh. Euis ngenang mangsa eta nepikeun ka anjeunna sare. ngagedor-gedor ku gembok jajantungna Adi. nyear lir anu dicicikeun ti langit. Angin ngahiliwir nyereset kana hate Euis. Euis inget keneh harita basa layung ngahibar di jomantara. itu teh si Adi sanes?” Ceuk Fitri “Uhun. aranjeunna janji pasini ngarajut tali asih nu duaan. Euis jadi sok era lamun papanggih jeung Adi. Anjeunna sok diparoyokan ku babaturanna kabogohna Adi padahal sabenerna mah hanteu jadian. Kusabab seringna dipoyokan ahirna tinu poyokan eta jadi bogoh beneran. Keueungna matak nambahan peurihna hate Euis. Sapeupeuting Euis ceurik. aya kajadian anu ngorejatkeun hate Euis.” Ceuk Euis bari ngaleos 1 Peutingna saenggeus sholat Isya. Adi oge lumpat nyusul Euis “Neng. Ayeuna geus sataun anjeunna ngarajut tali asih jeung Adi. Kitu oge balik sakolana Euis babarengan jeung babaturanana. Rasa eta beuki lila beuki ngalaksak kana kahirupan jeung pangimpenan Euis. kalimpudan ku mega hidung.“Boa-boa selingkuhanna Adi. Langit nu mendung.

Anjeuna kaduhung sagede gunung kusabab geus nganyenyeri hatekeun jalma anu dipikasaih ku anjeunna. namung pas Adi aya dihareupeunna. tega midua asih. namung hese pisan Adi cengkat alatan labuh kasagara tresna. disakola sering sare jeung kabeurangan asup sakola. namung pas Adi aya dihareupeunna. jelema anu rumasa salah mah. rek ngolengkah ngan bati ngojengkang. anjeunna kalahkah eureun di warung anu rada jauh ti sakolana. ceunah asih engkang keur neng sorangan. anjeunna bangrung rek balik kamana. anjeunna cengkat.” Agni milu rujit ningali kalakuan Adi. Isukna di sakola Adi nyamperkeun Euis. anjeunna ngahuleng mikirkan kaayaan anjeunna ayeuna. Kabiasaan eta terus ku Euis dilakukeun. Di sakola Adi tetep nyamperkeun Euis. “Engkang….nungumbara dina pipina ngalengkepan rasa kuciwana Euis ka jalma nu dipikadeudeuh jeung dipikaasih ku anjuenna. Dina hiji poe saenggeus saminggu Euis ngalakukeun kabiasaan eta. Saenggeus lila Adi diuk. Tapi bumi langit eta keneh asihna duka kamana jeung kasaha. Euis tetep ngaleos kitu wae. Engkang kaduhung pisan tos nganyenyeri hatekeun neng. Euis ngaleos kitu wae. 2 Balik sakola Adi hanteu tuluy ka imahna.” Fitri ngajawab sinis patanyaaanna Adi Teu loba ngomong Adi langsung ngaleos kitu wae. Di Warung eta anjeunna milu ngumpul jeung babaturan anyarna anu barangor. dasar jelema tukang sulaya. Euis nyamperkeun Adi. tapi pireungkeun heula cariosan engkang!” “Nyarios naon deui atuh engkang?” “Neng teurang teu kaayaan engkang ayeuna?” “hanteu” jawab Euis singkat “Neng. Neng nyaho hanteu yen indung bapa engkang teh papisah? Geus lewih ti sabulan neng. engkang teh keur loba masalah.” “Uhun neng engkang rumasa salah pisan ka neng. “Tah kitu.” “Harita kieu janjina bumi jeung langit saksina. kitu deui ku masalah anjeunna jeung si Euis.” “Neng? Alhamdulilah ahirna neng nyaur deui ka engkang. “Kitu kumaha atuh Di? Kudu na mah si Euis anu nanya kitu ka sorangan teh. Mana engkang janji engkang rek satia teh? Engkang tos jalir janji. “Naha geuning si Euis bet jadi kitu?” Adi nanya kababaturanna Euis. Anjeunna nu ayeuna jadi hanteu sumanget kana pelajaran. hapunten sagala kalepatan engkang! Engkang rumasa salah pisan ka neng. Saenggeus anjeunna barangdahar dahareun anu diduitan ku babaturanna. Neng. engkang teu balik- .

“Punya api. Kawasna bakal cukup. Rieg. tuluy maju. pirang semu beureum. ka luhurna kaos oblong hideung aya gambaran leungeun keur ngacungkeun jempol. enya wé ayeuna mah karéta téh tara ngarét.” “Emang aya kitu pakaitna masalah eta jeung masalah engkang midua?” “Aya neng. enjing engkang bade angkat ka Surabaya sareng bapa. karéta ngarieg. Neng siga nateh engkang moal tiasa datang kadieu deui. Tong hilap tuang nyah neng!” Adi ngaahiri omongan anjeunna jeung Euis. Carpon basa Sunda Ku: Dadang Sadkar Sora piriwit ditiup semu ngalengis. engkang sengaja ngalakukeun kitu kusabab engkang percuma rek satia ka neng oge. Sakedapan Yuswa nelek-nelek budak ngora téa. Duka bener asli duka pédah dicét. Neng. lamun engkang aya di bumi engkang saperti aya di naraka. indung bapa engkang pasea wae tiap poe. Anjeunna lumpat satarikna ninggalkeun Euis. waktu keur nguruskeun urusan kantor. Neng. curuk. Sajajalan Yuswa anteng neuteup téténjoan saluareun kaca jandéla. jeung cinggir. Da ahirna mah engkang pasti ninggalkeun neng. Mimiti lalaunan. Kagareuwahkeun sotéh pédah wé aya budak ngora nu diuk di bangku hareupeun noél kana pingping lalaunan. Engkang sabenerna mah hanteu midua. Ceulina dianting sabeulah.” “Pasti neng.balik ka imah. Neng. Geuning lain ukur béja. Jadi engké bakal bisa balik deui ka Bandung maké Parahiyangan anu berangkat jam lima soré ti Jakarta. Papakéanana. Mun taya halangan harungan. Neng oge nuhunkeun dihapunten tina sagala kalepatan neng ka engkang. panceg tabuh genep isuk-isuk. pasti dihapuntun kalepatan neng mah. Pakulitanana beunang disebut konar. tos leungitkeun wae engkang mah tina sagala ingetan neng mah.” “Uhun engkang ku neng tos dihapunten sagala kalepatan engkang. pa?” cenah. Cimata Euis nganterkeun inditna Adi ka Surabaya. Buukna modél punk-rock. Yuswa ngarérét kana érloji. hapunten sagala kalepatan engkang! Engkang mihareup pisan neng tiasa muka panto hate neng kangge ngahapunten kalepatan engkang. Tah eta nu jadi sabab engkang hanteu sumanget ka sakola teh. Tadi. barang mimiti indit. beuki lila ngagancangan. bari jajangkung jeung jari . ku manéhna kaijir pidatangeun ka Jakarta téh kurang leuwih tabuh salapan.

” “Saya Oding. kelepus udud. soéh palebah tuurna. pa. “Iya. Horéng si budak ngora téh kalah terus ngajak ngobrol. “Baruk. cuma mau ke Tamrin.” pokna “Sama-sama. saya engga bisa bahasa Sunda. “Saya Yuswa. naha?” “Abis dari kecil suka diajakin ngomong Indonésia melulu sih. cekés diseungeut. Tapi kalo dengerin orang ngomong sih ngerti. “Makasih. “Ah engga juga. Tapi sok sanajan kacirina rada nyéntrik ogé ari rengkuh-rengkuhna mah éta budak ngora téh sopan pisan.” “Bet éléh ku Bapa.” ceuk Yuswa ngawalon panakon. Si budak ngora téh ngarongkong nyeungeutkeun rokona. Kalo saya sih orang Sunda asli. Sanajan Bapa lain urang Sunda gé ayeuna mah geus asa jadi urang Sunda wé. Geus lila uplek mah kakara wéh silih tanya ngaran. abong kabiasaan. Atuh da ari sugan téh…” “Cuman. “Sebetulnya nama yang bener sih Yoshua. Ari ka handapna. “Émang aslinya dari mana?” ceuk meneer Oding bari ngarérét kana gondok laki Yuswa nu oyag sabot nyerebungkeun haseup. Gap kana roko jeung zippo.” ceuk Yuswa rada mapanas. ada urusan kerjaan sedikit.” témbalna.” walon Yuswa bari imut Sugan téh rék ngan sakitu. Kusiwel leungeun Yuswa ngaluarkeun zippo tina saku calana.” “Di Jakartanya di mana?” “Ah. “Ih.” ceuk si budak ngora téh samemeh ditanya. Nanti soré juga pulang lagi. Luhureun gambar leungeun téa aya tulisan Metalica ku warna beureum. tuluy diasongkeun bari dipangnyekéskeun. tapi orang-orang lebih suka manggil saya Yuswa.manisna ditekuk. pa.” “Loh. atuh. “Mau ke Jakarta?” cenah. Tuluy silih tanya wawuh ka si itu wawuh ka si ieu.”Itu kalo nama yang benernya. dicalana blue jeans belél. . Mereka kan cuman usil doang. émang meneer Oding punya darah Belanda?” ceuk Yuswa bari seuri. Sarérétan mah badis gambar tanduk banténg. Haseupna ditiupkeun ka luhur mani nyerebung. geuning? Hanas ti tadi ngawangkong téh ku basa Indonésia.” Ti dinya mah der baé ngobrol ngalér ngidul.” meneer Oding mani rikat némpas omongan bari nyéréngéh. Kalo temen-temen sih lebih suka manggil saya meneer Odink van Holland. Malah mah nepi ka milu mangmikirankeun urusan nagara sagala.

kiwari geuning teu kabuktian jangji tinggal jangji kanyataan sewang-sewangan. suganteh mudik teh bisa panggih jeung Iis geuning suwung teu panggih duka dimana. Kiwari kuring geus boga budak dua. nya didinya kuringge sok silih simbeuh jeung Iis mun kabeuneran Iis keurnyeuseuh malah peurnah ti gujubar duaan ari kabeuneuran otel kamalinaan nya jaribrug awak teh tapi geuning karasa bagja pisan. Ras ingeut deui nya di saung ieu yeuh basa meuleum jagong paduduaan jeung Iis teh ari meuleum di campur jeung otel tungtungna jagong teh tarurtung malah eta arengna jadi bahan pangheureuyan silih doletkeun kana beungeut atuh Iis teh camelong kitu deui kuring . nya ku kolot anjeun anjeun di jodokeun ka Mantri Bank anu beughar pakayana. . saung teh geuning taya obahna ti baheula neupi ka ayeuna istuning kitu keneh ras ingeut nya di saung eta kuring jeung Iis pernah patali jangji nya didinya pisan Iis ngedalkeun lisan cenah rek satia hayang hirup babareungan tapi. Kunaon atuh bisa teu ngajadi enya urang teh geus jangji da kitu geuning kolot anjeun Iis teu satuju ka kuring pedah kuring jalma nu batan sakieu tuna harta tuna harti. Nu matak leubaran ieu kuring mudik jeung indung na barudak.Carpon bahasa sunda singkat. Ret ngaleret hareupeun saung aya jalan anu bras na ka wahangan leutik di leubah wahangan eta paragi kukumah paragi nyeuseh cing saha bae anu ngaradon nyeuseuh meuni rame mun isuk-isuk teh loba mojang ngadon nyareuseuhan didinya. Saung Panineungan Geus leuwih tilu kali leubaran eta saung can diteang deui tapi kamari nya leubaran ayeuna pisan kuring neang deui eta saung. Nya kebat kuring ngumbara di kota kabeuneuran kuring di angkat jadi guru Sakola Dasar tug neupi ka meunang jodo urang kota. tapi rahasiah eta saung bating teu arapaleun eta di jadikeun rahasia duaan ngan kuring jeung Iis bae. nya ti harita kuring lunta ti Lembur rek makaya ka Kota rek digawe bari mawa hate anu gudawang kabogoh di reubut batur keuna ku paribasa “meuncit meuri dina rakit boboko wadah bakatul lain nyeuri kupanyakit kabogoh di reubut batur” meni keuna pisan eta sisindiran teh. kuring imut sorangan hayang seuri ingeut kana pangalaman baheula teh nya campur jeung kaseudih geuning urang teh teu ngahiji Iis.

da sieunen katara. geuwat digenggereuhkeun. haying ngenah doing embung gawe. ulet. usaha lamun hayang bog amah kos sakadang Oray Sanca. Oray Sanca = Getol. daek usaha.Watek palakuna : Gagak = Badeur. Ku oray sanca katempoen gagak maling lauk. gebrus bae gagak teh asup ka jero pijanaan. Kabeneran aya nu keur neleum.Palakuna : Gagak jeung Oray Sanca .Tempat/latar : Caritana jaman baheula di hiji balong nu loba laukan . “mahlik hideung maneh nempo sakadang gagak teu bieu liwat kadieu?” Gagak teh sorana digedekeun. Teu kungsi lila balong teh saat laukna sing kocopok loba. gaaaa!” Tah kitu sasakalana manuk gagak buluna hideung jeung sorana gaaa. . ngomongna oge basa Betawi. buntutna dibrlitkeun kana pancuh tambakan beulah dieu. te bisa digenggereuhkeun.Eusi/hikmah nu bisa di cokot : Ari jadi jalma teh kudu getol daekan.Judulna : Gagak Jadi Hideung . “Engga. Atuh ari muncul deui teh geus lestreng . goplak. rajin. Ulah jiga Gagak baong. Atuh oray ambek sebrut bae diudag gagakteh. gagak teh bingung da diberik wae sieunen katewak. Sungutna ngegel kana tangkal huni. gaaaak! Rincian Dongeng: . Pok weh oray sanca nanya. tapi gagak ngalah beuki ngahajakeun. . Barang jol oray sanca teh panglingeun.Bahasana : Kasar . Awakna malang dina balong tea.Dongeng : Gagak Jadi Hideung Kacariotakeun baheula dina hiji tempat aya oray naga keur nawu balong. Jol datang gagak kadinya haritamah gagak teh buluna bodas ngeplak. sok daek nyopet. da jadi hideung lestereng. tuluy di ayun keun goplak. Ujug-ujug corokcok weh laukna dipacokan nepi beak lauk nu baradagnamah. Gagak teh hiber kuorang diobrot. goplak dipake nawu baloing tea.

tiru jeng gugu pasipatan ema sabab ciri sagala wanoja natra aya dina diri ema Bapa bagja rumah tangga jeung ema najan kadang sok manggih tunggara . ANAKING Ato Suharto Anaking... Amin.....SAJAK SUNDA CARITA AYEUNA JEUNG BAHEULA Ato Suharto Rundayan carita mangsa harita masih natra dina rasa tatali asih nu mengkeut pageuh nepi ka kiwari tetep euntreup kawas si leugeut teureup Katresna teu ilang singray najan umur rek nepi ka kubur kasono teu weleh pogot najan jiwa geus teu deui ngora Duh Gusti nu maha welas tur asih jagi tali rabi abdi dugi ka aki nini teubihkeun dina cocobi nu kadang sok nyiliwuri Nyai panutan akang kasatiaan modal utama ulah nepi ka dirogahala ku pangaruh dunya nu kadang mawa sangsara Kabagjaan lain diukur ku lobana brana lain dihias kureuncemna emas kabagjaan pasti nyaangan urang mun iman jeung takwa jadi sareat urang dina enggoning ngabangun rumah tangga Rundayan carita katresna harita jeung ayeuna urang jaga ulah nepi ka sirna sangkan urang tetep waluya nepi ka pantona sorga.. regepkeun piwuruk ema hidep sangkan hirup rahayu jeng berkah tur bagja Anaking.

pakan jeung sandang sabab urang boga akal jeung pikiran lain wayang nu ngan hudang mun diangkat ku dalang Kamari nu can pasti tong dijadikaeun nyunkeulit ati tuluy jadi hoream ngahontal kahayang gagal lain hartina lengiteun akal tapi kudu nyiar jalan pikeun meunggaskeun rurungkan nu ngahalangan jalan Sing percaya kana diri nu dianti pasti ngawujud bukti asal usaha jeung percaya kanu Maha Suci . da wayang mangrupa barang Lumampah urang tangtu ngajojo kahayang hayang tandang.ema tetep ngawula ka bapa pinuh ku rasa katresna Anaking. teu katutupan jalan Lumampah di alam dunya ceunah darma wawayangan usik malik diobah ku dalang Tapi urang lain wayang sabab wayang moal boga kahayang.. hideup geus nincak mangsa dewasa omat ulah kagoda ku hawa dunya nu kadang mawa cilaka Bapa jeung ema teu boga warisan banda pohara teu boga tanah nu lega komo deui emas permata Bapak jeung ema ngan boga do'a sangkan hideup hirup waluya dibeungkeut ku iman jeung takwa bekel urang ngumpul engke di surga URANG JEUNG WAYANG Ato Suharto Kiwari lain kamari tapi ayeuna Kamari kuduna jadi eunteung pikeun bekel naratas jalan sangkan lolongkrang.. hirupmah sadar jeung eling mun hideup mamawa wejangan ema bakal pasti salawasna eling Anaking.

Urang beda jeung wayang lantaran urang boga akal jeung pikiran wayang ngan ukur parabot dalang nu dipirig ku gamelan dina acara hiburan .

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->