1.

PENDAHULUAN Allah telah menurunkan al-Quran sebagai panduan dan sumber rujukan kepada manusia untuk menjalani kehidupan di dunia. Selain daripada itu, hadis, ijma‟, dan qias menjadi sumber rujukan seterusnya. Begitu juga sekiranya jika kita membeli peti ais, mesin basuh, dan televisyen, disediakan kepada kita buku manual sebagai panduan dan sumber rujukan untuk menggunakan alat-alat tersebut.

Jadi, menjadi lumrah dan fitrah manusia memerlukan sumber dan panduan dalam setiap perkara yang hendak dilakukan. Justeru, daripada perspektif pendidikan sumber ini dipanggil sumber pengajaran dan pembelajaran yang mana sumber ini digunakan sepanjang proses pengajaran dan pembelajaran. Sumber pengajaran dan pembelajaran ini bukan semestinya perlu disediakan oleh guru, malah murid juga boleh menyediakannya seperti membawa akhbar ke kelas. Akhbar tersebut boleh digunakan oleh guru sebagai sumber pengajaran dan pembelajaran.

Oleh itu, tugasan ini memerlukan saya menghuraikan sumber pengajaran dan pembelajaran, melaksanakan pengajaran mikro, serta mendokumentasikannya.

1

2. SUMBER PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN 2.1. DEFINISI SUMBER PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN Menurut istilah bahasa Melayu sumber bermaksud asal, mula, dan punca 1 . Contohnya: Cukai eksport merupakan sumber kewangan negara yang penting. Manakala menurut istilah bahasa Inggeris yang merupakan bahasa kedua kebanyakkan rakyat Malaysia iaitu source yang bermaksud a person, book, or document that provides information2. Jika dilihat daripada perspektif pendidikan, sumber pengajaran dan pembelajaran (P&P) ialah sebarang penerbitan, gambar, carta, objek, alat, radas, perkakas, model atau kemudahan yang berperanan untuk memudahkan atau meningkatkan proses pengajaran dan pembelajaran. Ringkasnya sumber ialah bahan yang digunakan semasa proses pengajaran dan pembelajaran. Antara contoh sumber pengajaran dan pembelajaran termasuklah buku teks, buku rujukan, buku latihan, lampiran nota, dan alat audio visual. Tujuan sumber pengajaran dan pembelajaran ini adalah membantu guru menyampaikan pelajaran supaya murid-murid dapat memperoleh pengetahuan, kemahiran, sikap, dan nilai yang ditetapkan mengikut objektif kurikulum.

2.2. JENIS DAN CIRI-CIRI SUMBER PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN 2.2.1. Jenis Sumber Pengajaran dan Pembelajaran Terdapat beberapa jenis sumber atau bahan bantu pengajaran dan pembelajaran yang boleh digunakan untuk membantu guru dalam proses pengajaran. Antaran jenis-jenis sumber pengajaran dan pembelajaran adalah bahan bercetak, bahan teknologi maklumat dan bahan maujud. Semua jenis bahan ini mempunyai ciri-ciri yang berbeza tetapi bertujuan mencapai hasil yang sama iaitu untuk memastikan murid-murid memahami isiisi pelajaran serta mencapai objektif pembelajaran.

Melalui sumber-sumber yang sedia ada mahupun yang direka cipta mengikut kreativiti sendiri, guru perlu peka dalam memilih sumber P&P yang hendak digunakan
1 2

Kamus Dewan Edisi Keempat. (2007). Dewan Bahasa dan Pustaka: Kuala Lumpur. Hlm. 1541 Oxford Advanced Learnerner’s Dictionary International Student’s Edition. (2006). Oxford University Press: New York. Hlm. 1409

2

dalam proses pengajaran. Terdapat banyak sumber-sumber yang boleh digunakan oleh guru-guru untuk mengajar. Antara bahan-bahan yang boleh digunakan ialah buku teks, buku rujukan, buku latihan dan lampiran nota. Kebanyakan sumber ini biasanya digunakan oleh guru-guru di sekolah. Bagi memberi kelainan atau penambahan yang lebih menarik kepada proses P&P, guru boleh menggunakan alat audio visual contohnya LCD, peta, komputer, gambar rajah, dan televisyen. Menerusi penggunaan bahan-bahan ini, murid-murid akan lebih tertarik untuk melihat serta mendengar apa yang hendak disampaikan oleh guru dan secara tidak langsung murid dapat memberikan tumpuan dengan sepenuhnya kepada guru. Melalui cara ini juga, objektif yang hendak dicapai akan menjadi lebih mudah untuk dilaksanakan dan hasilnya akan lebih memuaskan serta memberi manfaat kepada kedua belah pihak iaitu murid-murid dan guru itu sendiri.

2.2.1.1. Bahan Bercetak Bahan bercetak boleh didefinisikan sebagai bahan yang mempunyai tulisan dan wujud secara fizikal. Bahan ini boleh disentuh dan boleh dibaca secara terus. Ciri penting pada bahan bercetak ialah bahan tersebut mestilah dihasilkan melalui cetakan dan bukan hasil daripada tulisan tangan mana-mana individu.

Bahan bercetak meliputi buku, majalah, jurnal, ensiklopedia, surat khabar, kad, katalog, kamus, buku teks, dan sebagainya yang dihasilkan secara bercetak. Bahan bercetak seperti ini banyak disimpan di pusat sumber atau di perpustakaan ataupun di arkib. Semuanya dihasilkan oleh penulis-penulis atau pereka-pereka yang mahir dan terkenal dalam bidang masing-masing. Sumber pengajaran dan pembelajaran ini telah digunakan secara meluas oleh guru-guru di sekolah sejak beberapa lama kerana kelebihan yang terdapat pada bahan ini. Bahan ini murah dan senang didapati di mana-mana. Selain itu bahan bercetak adalah bahan yang kekal dan mudah dirujuk pada bila-bila masa. Kelebihannya yang

3

lain ialah mudah alih dan mudah diakses yang menyebabkannya menjadi sumber pengajaran dan pembelajaran yang terkenal dan selalu digunakan.

Namun begitu terdapat beberapa kelemahan yang ada pada bahan bercetak ini. Kebiasaaannya bahan bercetak selalu didapati dalam bentuk buku yang tebal contohnya buku teks. Jadi sukar untuk dibawa kerana berat selain tidak boleh disunting dan akan menjadi masalah apabila berlakunya peredaran zaman yang mana isi kandungan buku tersebut menjadi ketinggalan dan tidak terkini. Ini kerana buku-buku selalunya perlu disunting terlebih dahulu kemudian dicetak seterusnya diedar yang mana mengambil masa yang agak lama untuk mengikut peredaran zaman.

2.2.1.2. Bahan Teknologi Maklumat Bahan teknologi maklumat merupakan sumber pengajaran dan pembelajaran yang semestinya mendapat perhatian daripada murid-murid. Teknologi Maklumat ataupun Information Technology (IT) adalah teknologi dunia yang terkini dan dapat memberi banyak manfaat jika digunakan secara betul. Penggunaan sumber ini perlulah dikendalikan oleh guru yang berkemahiran kerana pengguanaan IT secara terancang dan bersesuaian dapat meningkatkan kecekapan proses dan keberkesanan P&P itu.

Bagi guru yang menggunakan sumber P&P ini, mereka boleh menggunakan portal pendidikan, internet, rangkaian LAN, dan multimedia. Komputer adalah alat atau bahan utama yang perlu digunakan oleh guru untuk menyampaikan isi pelajaran dalam proses P&P. Dewasa ini guru-guru sudah mempunyai kemudahan kerana terdapat perisian-perisian yang percuma disediakan oleh kerajaan yang mana isi perisian tersebut bertepatan dengan sukatan pelajaran yang sedia ada. Banyak kelebihan bahan ini jika digunakan secara betul. Oleh itu, guru perlu kerap memantau pergerakan murid-murid semasa proses P&P sedang berlangsung. Kelebihan bahan ini ialah murid-murid cepat mudah faham kerana mereka akan tertarik dengan grafik yang ada pada bahan ini dan secara tidak langsung telah menarik perhatian mereka. 4

1. murid-murid mudah untuk mengulangkaji pelajaran dan guru juga mudah untuk membuat suntingan sekiranya guru mendapati terdapat perubahan yang perlu dibuat. Realia awet pula mestilah berasal daripada benda hidup yang kemudiannya diawet dan disimpan di dalam bendalir kimia. Contoh bahan hidup yang boleh dijadikan spesimen ialah daun-daun. Spesimen ialah sample atau contoh hidupan yang dapat mewakili kumpulan hidupan-hidupan tertentu yang mempunyai sifat-sifat atau ciri-ciri yang lazimnya terdapat pada kumpulan hidup tersebut. Bahan yang pertama ialah bahan hidup yang sebenar dalam dunia realiti dan masih hidup contohnya cacing tanah. Realia asli pula terbahagi kepada dua iaitu bahan yang hidup dan bahan bukan hidup. alat tulis. 2. Bahan maujud terbahagi pula kepada tiga jenis iaitu realia asli. atau kenyataan sebenar. dan spesimen. Manakala daripada segi sumber P&P pula bahan-bahan yang mungkin terlibat ialah alat komputer. baik digunakan dalam keadaan hidup ataupun yang sudah diawetkan. Contoh bahan maujud bukan sahaja tergolong dalam sumber P&P adalah kota atau bangunan yang kekal serta alam persekitaran. dan perkakas sains.3. Manakala bahan bukan hidup pula ialah seperti jentera ataupun bangunan. Aplikasi penggunaan bahan maujud boleh menggunakan situasi.2. Kebiasaannya spesimen seperti ini boleh dilihat dalam bentuk bahan awetan. Bahan maujud ini juga adalah nyata yang ada dalam lingkungan alam. maka secara keseluruhannya bahan ini tidak dapat berfungsi. Jenis bahan maujud yang ketiga ialah spesimen. OHP. Sebaliknya yang menjadi masalah besar ketika menggunakan bahan ini adalah sekiranya bekalan elektirk terputus. Bahan Maujud Sumber pengajaran dan pembelajaran bahan maujud adalah merupakan bahan konkrit atau bahan sebenar yang boleh disentuh dan dipegang. Murid akan didedahkan dengan pengalaman sebenar yang mana turut melibatkan pengalaman sedia ada mereka 5 . gambaran. realia awet.Selain itu.

Terdapat banayak aspek yang dapat menilai kebaikan dan mutu sesuatu bahan bantu mengajar. Jika kos membeli alat tersebut agak mahal namun faedah yang boleh didpati daripadanya tidak seberapa maka bukanlah satu bahan bantu mengajar yang baik dan bermutu. pendengaran. Aspek yang paling penting menentukan mutu dan kualiti sesuatu bahan bantu mengajar ialah apakah bahan tersebut dapat memberi pelbagai ransangan dan menggunakan pelbagai deria. 2. bahan tersebut mudah digunakan dan disimpan semula dan jika berlaku kerosakan maka dapat dibaiki dengan mudah.2.2. Ini bermaksud. Maka bahan bantu mengajar yang baik dan bermutu patut memberi ransangan yang dapat menarik minat murid untuk belajar selain melibatkan diri 6 . Ciri-Ciri Sumber Pengajaran dan Pembelajaran Ciri-ciri lain yang mempengaruhi mutu sesuatu bahan bantu mengajar ialah semestinya dapat memberi maklumat terkini. rasa. bahan tersebut seboleh-bolehnya tidak terlalu mahal berbanding dengan faedah yang dapat diberikan oleh bahan tersebut. sentuhan dan bauan murid-murid. Ini amat penting kerana jika kita menggunakan bahan yang tidak memberi maklumat terkini dikhuatiri murid akan mudah keliru dengan fakta-fakta yang tidak tepat. Selain itu.dan juga merangsang penggunaan deria penglihatan. Biarlah kosnya rendah namun faedah yang dapat disumbangkan adalah besar dan menepati pengajaran guru. Antaranya yang lain ialah bahan tersebut mudah diperolehi dan mudah digunakan iaitu guru dan murid mudah memahami dan dapat menggunakannya dengan seoptimum mungkin. Selain bahan tersebut juga mudah alih dan dapat disenggarakan. Murid lebih memahami sesuatu pelajaran jika melibatkan kesemua deria mereka.

mereka secara langsung ke dalam pelajaran dengan menggunakan bahan bantu mengajar yang digunakan. Contohnya jika guru telah menyediakan bahan yang menunjukkan pelbagai tanda baca. dialog dan sebagainya. jadual dibawah pula menerangkan fungsi utama bahan-bahan tersebut. Rajah 1: Pengelasan Sumber Pengajaran dan Pembelajaran (Poh Swee Hiang. 7 . iaitu bahan cetak dan bahan bukan cetak. 2. ayat tanya. maka bahan tersebut juga boleh digunakan untuk mengajar ayat seru. Rajah dibawah menunjukkan pengelasan sumber pengajaran dan pembelajaran. PENGURUSAN SUMBER Sumber pengajaran dan pembelajaran terbahagi kepada dua kelas yang besar. Ini merujuk kepada keupayaan dan ketahanan alat tersebut untuk digunakan berulang kali malah dapat dipergunakan pula di dalam situasi yang berlainan.3. 1996) Berdasarkan Rajah 1. Apsek lain yang perlu diambill kira ialah apakah bahan bantu mengajar tersebut dapat digunakan berulang kali dan dapat digunakan didlam situasi yang berlainan.

Merumuskan perhubungan antara fakta.SUMBER Poster dan Carta 1. Menunjukkan bahan visual yang bergerak. 3. Membawa situasi luar ke dalam bilik darjah. FUNGSI UTAMA Menyampaikan maklumat secara grafik. 4. Menghasilkan kesan kepaduan dan realisme. Membenarkan ulang tayang. 3. 2. 2. Merangsang pemikiran kritis dan kreatif. Prosedur Penghasilan Dan Penggunaan Bahan Teknologi Pendidikan yang Sesuai dan Tatacara Penyelenggaraannya dalam Pengajaran dan Pembelajaran Pendidikan Islam 8 . Bahan Komputer 1. dan sikap positif. 3.1. Gambar Foto 1. Menyampaikan maklumat secara berperingkat. Transparensi 1. Meningkatkan motivasi dan minat. 4. Jadual 1 2. Membenarkan cetakan yang diperbesarkan. Menyediakan pengalaman pendengaran yang konkrit. Membenarkan penyampaian aneka media. Memudahkan pembelajaran interaktif. 2. Menunjukkan bahan sebenar atau perwakilannya. Menunjukkan struktur dan organisasi. 4. minat. Membenarkan pergerakan didemonstrasikan. 4. 4. 2. Bahan 3 Dimensi 1. 2. Merupakan bahan pameran yang baik. 3. 2. Mewujudkan situasi seakan-akan situasi sebenar. 4. minat. Menyediakan kegiatan pemulihan dan pengayaan. Membolehkan pengenalpastian struktur dan bahagian. Meningkatkan motivasi. Menyampaikan fakta secara sistematik. Menunjukkan bahan atau peristiwa dengan terperinci. 3. Memupuk semangat persaingan dan kerjasama sosial.3. 2. Radio dan Pita Audio 1. Meningkatkan motivasi. Membenarkan ulang dengar. 3. dan sikap positif. 5. 5. TV dan Pita Video 1. 5. Membenarkan pembelajaran individu. Menerapkan sikap dan nilai. Merangsangkan pemikiran kritis dan kreatif. Menggantikan bahan sebenar. Merupakan bahan pameran yang baik. Bahan Permainan dan Simulasi 1. 3. 2. Membolehkan bacaan pada kadar kecepatan murid.

2. majalah. Pemilihan dan penghasilan bahan bercetak sebagai sumber pengajaran dan pembelajaran dalam Pendidikan Islam perlu menitikberatkan aspek-aspek yang berikut: 1. Guru boleh menggunakan bahan bercetak sekerap mungkin sehingga murid benar-benar dapat mengingati fakta atau perkara yang ingin diperlajari. 9 . surat khabar dan nota-nota bercetak. risalah. surat. lukisan atau gambar. Kebolehgunaan Teknologi pendidikan ini memudahkan guru untuk mengajar murid melalui bahan bercetak yang maujud. berita.1 Bahan Bercetak Bahan-bahan cetak merupakan media pendidikan yang paling mudah didapati dan disediakan. 2. Murid-murid boleh menggunakannya mengikut kadar kecepatan mereka sendiri. Anggaran kos Bahan bercetak amat murah dan mudah untuk didapati.1. Bahan-bahan tercetak boleh dibaca dengan cepat dan maklumat penting boleh dipelajari tanpa mengikut sesuatu masa pengajaran. buku fiksyen. Pencetakan bahan yang banyak akan mengurangkan kos jika dibandingkan dengan bahan pandangdengar yang lain. Penggunaan bahan cetak sebagai bahan pengajaran tidak terhad asalkan menepati objektif. bahan yang diguna untuk menyampaikan pengajaran dan menjadi rangsangan pelajaran digolongkan sebagai media pendidikan. buku kerja.Melihat daripada segi perspektif teknologi pendidikan. cetakan tempatan atau cetakan sendiri berharga murah dan boleh disediakan dengan cepat. Bahan-bahan bercetak. Bahan bercetak seperti ini mengandungi maklumat dalam bentuk perkataan. Contoh bahan bercetak adalah seperti buku teks.3. buku rujukan.

Bahan bercetak yang terlalu 10 .Bahan bercetak tidak mempunyai masalah dari segi penggunaannya kerana ia tidak memerlukan sumber tenaga elektrik seperti komputer. murid-murid juga boleh menggunakan pada bila bila masa bahan bercetak tersebut walaupun tanpa guru. Bahan mentah Hampir kesemua bahan bercetak menggunakan kertas sebagai bahan mentah. ia perlu digunakan di tempat yang terang atau mempunyai cahaya kerana jika tidak bahan yang dipaparkan tidak dapat dilihat 3. Tatahias dan kemasan Sekiranya guru menggunakan lukisan sebagai bahan bantu mengajar. Penggunaan kertas sangat popular kerana ia mudah didapati selain kos mencetak yang rendah. Guru juga perlu mengelakkan penggunaan lukisan yang terlalu abstrak. 6. guru mestilah memastikan saiznya besar dan boleh dilihat oleh semua murid. Jika bahan tersebut ingin digunakan di kawasan yang luas seperti dewan. Hal ini akan menyukarkan murid memahami isi pelajaran yang disampaikan oleh guru. Pemilihan warna juga perlu diberi perhatian oleh guru. 5. bahan tersebut hendaklah diperbanyakkan. Jika guru mencetak bahan-bahan yang mengandungi tulisan tangan. Saiz dan warna Jika gambar atau poster digunakan dalam pengajaran dan pembelajaran. 4. Walaubagaimanapun. guru perlu memastikan lukisan tersebut mudah difahami oleh murid. Warna yang terlalu terang dan terlalu gelap akan menjejaskan fokus murid terhadap penyampaian guru. Selain itu. pastikan tulisan tersebut kemas dan mampu dibaca oleh murid. Mobiliti Bahan bercetak ini boleh digunakan di mana sahaja sama ada di dalam atau di luar kelas. Perkara ini penting dalam menyampaikan maklumat dan mengekalkan perhatian serta minat murid.

PDA dan sistem satelit dalam menyampaikan maklumat kepada penerima. teknologi disifatkan sebagai satu bentuk pemudah cara yang membolehkan pengaliran maklumat menjadi sangat pantas. fax. 2.2. folder. Simpanan dan penyelenggaraan Bahan bercetak ini perlu disimpan dengan kemas dan teliti kerana bahan ini mudah koyak atau rosak. Penggunaan bahan dengan cermat serta disimpan di tempat yang selamat memudahkan pengesanan semula dan menjamin ketahanan bahan tersebut. 11 . telefon mudah alih.banyak gambar dan warna juga tidak digalakkan untuk diguna sebagai bahan bantu mengajar kerana boleh mengganggu tumpuan murid dalammencapai objektif pembelajaran yang sebenar 7. penyebaran. plastik menyimpan kertas dan sebagainya. Gambar-gambar seperti foto dan rajah boleh dimasukkan dalam teks untuk penerangan lebih lanjut mengenai konsep. telegram. Seperti yang diketahui umum. telefon. Prosedur Penghasilan dan Penggunaan Bahan Teknologi Maklumat dan Komunikasi yang Sesuai dan Tatacara Penyelenggaraannya dalam Pengajaran dan Pembelajaran Pendidikan Islam Penggunaan teknologi maklumat dan komunikasi secara terancang boleh mengukuhkan proses P&P di sekolah-sekolah serta memberi peluang kepada setiap murid untuk menguasai ilmu pengetahuan dengan cara yang lebih menarik dan berkesan sejajar dengan Falsafah Pendidikan Kebangsaan untuk mengembangkan potensi setiap individu secara menyeluruh dan bersepadu.3. Bahan-bahan cetakan tambahan boleh dimuatkan di dalam buku teks atau buku latihan sebagai lampiran atau bahan tambahan. Definisi teknologi maklumat boleh diringkaskan sebagai satu proses pengaliran. hujahhujah dan juga untuk menambahkan minat murid. Sebenarnya teknologi maklumat tidak terhad kepda internet dan komputer sahaja tetapi ia melibatkan televisyen. seperti disimpan di dalam fail. pemprosesan dan penyimpanan maklumat menggunakan perantaraan teknologi.

2. Grafik ialah kombinasi gambar-gambar. Contoh. Idea yang banyak dalam satu visual akan mengelirukan dan seterusnya akan mengalih tumpuan murid keluar daripada objektif pembelajaran. sesuai digunakan dalam kelas. reka letak visual juga mempengaruhi kualiti persembahan elektronik multimedia Powerpoint yang dihasilkan.dengan menggunakan komputer ia boleh merekod bunyi. Simplisiti Visual yang ditayangkan hendaklah dihadkan kepada satu idea. digunakan untuk berkomunikasi iaitu ia menjelaskan bagaimana teknologi maklumat digunakan untuk berkomunikasi bagi mendapatkan maklumat daripada sumber kepada penerima.perkataan. adalah untuk memanipulasikan maklumat dan proses semula imej. Antara perisian yang biasa digunakan ialah Microsoft Office Powerpoint.imej dan sebagai pengesan gerakkan. 2. Ketiga. Sebelum membina persembahan elektronik multimedia Powerpoint. lakaran yang dijadikan satu media untuk memberi konsep dan idea dari pengirim (guru) kepada sasarannya (murid) dalam proses menyampaikan maklumat. Selain aspek grafik. Pertama teknologi maklumat adalah untuk mengumpul maklumat. Dominan 12 .Terdapat tiga asas penting dalam penggunaan teknologi maklumat.2. Kedua.1. guru perlu memastikan elemen grafik yang digunakan menepati keperluan murid-murid. Ia digunakan untuk suntingan dengan menggunakan teknologi. simbol-simbol. lukisan.3. lambang-lambang. Grafik penting untuk menyediakan bahan-bahan pandangan (visual). huruf. angka. Terdapat beberapa perkara yang perlu dikenalpasti oleh guru semasa menghasilkan sebuah persembahan elektronik multimedia Powerpoint iaitu: 1. Penghasilan Bahan Teknologi Maklumat: Persembahan Elektronik Multimedia Terdapat beberapa perisian yang boleh digunakan untuk menghasilkan Persembahan Elektronik Multimedia.

guru menggunakan gambar anak panah bagi menunjukkan proses mengambil wudhuk.Dominan bererti pusat penumpuan atau minat. Warna Warna merupakan satu elemen reka letak visual yang penting. murid dapat mengekalkan minat untuk mengikuti pembelajaran yang seterusnya 3. Dengan yang demikian. Pola Pola merupakan susunan item-item dalam sesuatu rekaan visual. 5. warna mewujudkan perasaan harmoni dan melahirkan kesan tertentu seperti panas. Kedua. jika guru ingin mengajar tentang negeri Kedah. Seimbang Guru perlu bijak untuk menggunakan ruang di dalam slaid persembahan. Di dalam slaid persembahan Powerpoint. warna membantu membuat penegasan dan mewujudkan tumpuan. Sebagai contoh. Sebagai contoh. Saiz dan jenis huruf mempengaruhi penerimaan murid-murid terhadapa apa yang disampaikan oleh guru. 6. Susunan item perlulah mematuhi urutan yang rasional bagi memudahkan pemahaman murid. Warna mempunyai beberapa fungsi iaitu pertama. Penggunaan huruf besar hanya sesuai untuk tajuk yang pendek manakala untuk tajuk yang panjang. huruf bersaiz kecil digunakan 13 . kesan psikologi dan sebagainya kepada muridmurid. Guru perlu memilih jenis huruf yang senang dibaca. guru boleh mempersembahkan gambar sawah padi bagi menimbulkan inkuiri murid. Ketiga. Keadaan kesamaan dari segi berat. Huruf Pemilihan huruf juga penting dalam menghasilkan persembahan elektronik multimedia. sejuk. tarikan dan tumpuan perhatian yang terdapat dalam suatu susunan slaid akan menjadikan persembahan lebih kemas dan teratur. bergetar. warna memudahkan sesuatu item dilihat. 4. guru perlu mewujudkan sesuatu yang boleh menarik minat murid-murid. Pemilihan warna yang tepat membantu keberkesanan persembahan.

isi kandungan di dalam persembahan elektronik tersebut boleh disunting pada bila-bila masa mengikut keperluan murid dan keperluan semasa. gunakan empat warna sahaja dalam satu skrin/slaid. thumb-drive. Bahan Teknologi Maklumat: Persembahan Elektronik Setiap bahan bantu mengajar perlu diselenggara dengan baik termasuklah persembahan elektronik multimedia. 2. 14 . Persembahan yang telah siap dihasilkan perlu disimpan dalam beberapa bentuk iaitu dalam bentuk dokumentasi (hard copy) dan dalam bentuk perisian (soft copy). Selain itu. Bagi memastikan slaid yang dihasilakn tersebut kemas dan teratur. Antaranya ialah. Tatahias warna juga dapat menjelaskan konsep atau menunjukkan penegasan. Tatahias dan Kemasan Guru perlu memilih warna yang mempunyai kontras antara latar dengan imej atau teks.2.3. Persembahan elektronik yang dicetak dan didokumenkan boleh dijadikan rujukan pada bila-bila masa manakala persembahan yang disimpan dalam bentuk perisian mempunyai beberapa kelebihan. Selain itu. Penyelenggaraan Multimedia. Biarkan ruang di antara huruf kelihatan sama walaupun jaraknya berbeza. persembahan elektronik yang disimpan dalam bentuk perisian juga dapat disalin ke dalam alat-alat teknologi maklumat yang lain seperti cakera padat. Hurufan terang yang diletakkan di atas latar belakang gelap di dapati lebih jelas daripada sebaliknya. guru juga perlu memilih warna yang lembut dan selesa dipandang oleh penerima iaitu murid.2. Contohnya slaid berlatarbelakangkan warna merah menunjukkan penegasan dan perhatian. 7. Guru juga perlu memastikan bahawa jarak di antara dua perkataan ialah 1atau 1 ½ lebar huruf. external hard disc. dan lain-lain.mengikut kesesuaian.

Aktiviti set induksi ini hendaklah dikaitkan dengan isi pelajaran yang hendak disampaikan. dan sebagainya. 15 . biasanya tidak melebihi lima minit dalam sesuatu waktu pelajaran. Tujuan utama mengadakan set induksi ini ialah untuk membina aliran fikiran serta menimbulkan minat murid-murid supaya mereka akan menumpukan perhatian terhadap aktiviti pengajaran yang hendak disampaikan. mengulangkaji topik yang berkaitan. seorang guru harus memahami dan mematuhi beberapa prinsip berikut: 1. kebolehan. masa peruntukan dalam pelaksanaan set induksi ini haruslah ringkas dan singkat.1. 3. 3. Prinsip-Prinsip Panduan Kemahiran Set Induksi Bagi mencapai tujuan set induksi ini. dan umur murid.1. KEMAHIRAN-KEMAHIRAN MIKRO 3.1. Terdapat beberapa cara yang boleh digunakan untuk menyampaikan set induksi atau permulaan pelajaran ini. motivasi. Bagaimanapun. Aktivisi set induksi ini hendaklah dikaitkan juga dengan pengetahuan sedia ada murid.3. teknik menyoal. Aktiviti set induksi hendaklah sesuai dengan pengalaman. oleh sebab itu tujuan set induksi hanya digunakan untuk membina aliran fikiran murid sahaja dan bukan merupakan salah satu isi pelajaran yang hendak disampaikan. 2. Kemahiran Set Induksi Set induksi adalah bahagian permulaan sesuatu proses pengajaran. Antaranya ialah penggunaan bahan bantu mengajar. membimbing murid mengingat kembali pelajaran yang telah dipelajari.

Membantu murid mengikuti pelajaran dengan lebih mudah dan bermakna. Aktiviti set induksi hendaklah dapat menarik minat dan perhatian murid. kesan penggunaan kemahirannya dapat diperhatikan seperti berikut: 16 . 2. Menyatakan had tugas yang akan dijalankan dalam aktiviti pembelajaran murid. 3.2. Aktiviti set induksi hendaklah disampaikan dengan cara berkesan. Mengaitkan pengalaman atau pengetahuan lepas murid dengan isi pelajaran baru yang hendak disampaikan. 3.4.3. Objektif-Objektif Set Induksi Penggunaan set induksi dalam P&P mempunyai beberapa objektif berikut: 1. 5. Menadangkan cara-cara melaksanakan sesuatu aktiviti. 6. 7. Kesan Kemahiran Set Induksi ke Atas Pengajaran-Pembelajaran Jika objektif-objektif set induksi boleh dicapai. atau projek. 4.1. 3. demi mencapai tujuannya dalam tempoh masa yang singkat. Membina aliran fikiran murid supaya mereka bersedia mempelajari sesuatu yang berkaitan.1. 5. Menarik perhatian murid terhadap aktiviti pengajaran yang akan dijalankan. tugas. Memotivasikan murid-murid supaya bersedia untuk belajar.

3. 3. Semua murid akan menumpukan perhatian terhadap pelajaran yang akan disampaikan. 17 . isyarat. 3. KOMPONEN-KOMPONEN KEMAHIRAN SET INDUKSI Menarik Perhatian 1. 4. dan kontak mata. Motivasi murid terhadap pelajaran yang akan disampaikan adalah tinggi. 4. Aktiviti pengajaran dan pembelajaran dapat ditimbulkan dengan suasana yang aktif dan seronok. Masalah disiplin dapat dikurangkan kerana aktiviti set induksi ini dapat menarik minat murid menumpukan perhatian sepenuhnya dalam aktiviti pengajaran dan pembelajaran yang selanjutnya. 2. Komponen-Komponen Kemahiran Set Induksi Kemahiran set induksi lazimnya dibahagikan kepada empat jenis komponen. Menggunakan bahan bantu mengajar. iaitu menarik perhatian.4. Murid-murid akan bersedia dan berusaha bersungguh-sungguh untuk menjalankan tugas dan aktiviti yang diberikan oleh guru. membuat berkaitan. 6. Kesan ini membolehkan guru menjalankan aktiviti pengajaran dengan lebih lancar tanpa sebarang gangguan yang tidak diingini. Murid-murid boleh menggunakan pengetahuan lepasnya untuk membina konsep yang baru dengan lebih mudah dan bermakna. Mereka akan menunjukkan tanda persediaan untuk mengikuti aktiviti pengajaran guru selanjutnya.1. Menggunakan gerakan. Jadual dibawah menghuraikan secara ringkas cara-cara yang digunakan untuk melaksanakan setiap komponen kemahirannya. mewujudkan motivasi. CARA PELAKSANAAN Menggunakan nada suara. 5. dan menstruktur. 2.1. Menunjukkan suatu aktiviti yang luar biasa.

3. 4. tugas. 4. boring bimbingan kemahiran-kemahiran set induksi digunakan untuk membuat penilaian terhadap kesan penyampaiannya. Menggunakan gerakan. Mengaitkan pengetahuan lepas murid. soalan 18 . Menggunakan satu siri soalan yang berkaitan. 4. Mengaitkan peristiwa semasa. Mengaitkan minat dan pengalaman murid. 3. 2. 2. Menggunakan bantu mengajar. 2. 3. Menunjukkan suatu teknik rasa aktiviti yang berguna. Menstruktur 1.Mewujudkan Motivasi 1. Menyatakan aktiviti. Membangkitkan ingin tahu. 2. 3. 4. Mengaitkan isi pelajaran baru. Membangkitkan rasa ingin tahu. Contoh boring bimbingan kemahiran set induksi adalah seperti berikut: KOMPONEN-KOMPONEN KEMAHIRAN SET INDUKSI DAN CARA PELAKSANAANNYA Menarik Perhatian 1. Menggunakan bercerita. Menggunakan soalan yang mencabar. atau projek. 4. Menunjukkan suatu dan kontak bahan nada ADA (SESUAI) ADA (TIDAK SESUAI) TIDAK KELIHATAN aktiviti yang luar biasa. Menunjukkan suatu aktiviti yang berguna. 2. Menyatakan cara-cara melaksanakan tugas. mata. isyarat. Menggunakan yang mencabar. Menggunakan suara. 3. Jadual 2 Semasa sesi pengajaran mikro. Menggunakan teknik bercerita. Mewujudkan Motivasi 1. Membuat Perkaitan 1. Menyatakan had tugas yang akan dijalankan.

4. Mereka biasanya cepat hilang minat jika aktiviti pengajaran guru tidak dipelbagaikan.Membuat Perkaitan 1. 3. Mengaitkan pelajaran baru. atau projek. Menstruktur 1. 19 . 2. tugas. 3. Menggunakan satu siri soalan yang berkaitan. Tandakan (√) pada ruang yang berkenaan. Mengaitkan minat dan pengalaman murid. Menyatakan had tugas yang akan dijalankan. Kemahiran variasi rangsangan meliputi kemahiran mengubah-ubah tingkah laku guru. serta mempelbagaikan kaedah dan teknik mengajar. Mengaitkan pengetahuan murid. 4. Mengaitkan semasa. menukar corak interaksi di antara guru dengan pelajar. peristiwa isi lepas Jadual 3 3. Kemahiran Varisai Rangsangan Variasi rangsangan merupakan teknik mempelbagaikan kaedah dan teknik penyampaian guru dengan tujuan menarik perhatian dan minat pelajar terhadap aktiviti pengajarannya. Dalam proses pengajaran dan pembelajaran. Menyatakan cara-cara melaksanakan tugas. Menyatakan aktiviti. masa tumpuan perhatian pelajar adalah singkat. mempelbagaikan aktiviti pengalihan saluran deria pelajar. 2.2.

5. Penggunaan alat bantu mengajar untuk mempelbagaikan pengalihan saluran deria haruslah dirancang dan disampaikan dengan teknik yang berkesan. 6. 2. 20 . Perubahan kaedah dan teknik penyampaian guru hendaklah dikaitkan dengan tujuan dan isi pelajaran. Objektif Penggunaan Variasi Ransangan 1. Prinsip Variasi Rangsangan Bagi menggunakan kamahiran variasi rangsangan dengan berkesan. Memberi peluang kepada pelajar menggunakan berbagai saluran deria untuk memperoleh ilmu. Memotivasi dan membangkitkan naluri ingin tahu melalui pelbagai aktiviti pengajaran guru. 3. 4. Sekiranya masa penyampaian sesuatu langkah mengajar melebihi lima minit. Memberi peluang kepada pelajar menikmati pelbagai aktiviti yang dijalankan. Perubahan aktiviti pengajaran haruslah lancar dan dikaitkan dengan langkahlangkah penyampaian di antara satu sama lain. corak aktiviti pengajaran haruslah dipelbagaikan.2. 3.2. 2. 5. Setiap langkah penyampaian haruslah mengandungi aktiviti pengajaran yang berbeza dengan langkah penyampaian yang lain. guru hendaklah memahami dan mematuhi beberapa prinsip berikut : 1. Mewujudkan suasana pengajaran dan pembelajaran yang positif dan seronok.2.3. 4. Memusatkan perhatian pelajar & mengekalkan perhatian mereka terhadap pengajaran guru. 3. Guru harus mengubah rangsangan berdasarkan maklum balas yang didapati daripada pelajarnya. Melibatkan pelajar secara aktif dalam berbagai pengalaman baru dalam pembelajaran.1.

3. 1. kesan-kesan positif berikut dapat dilahirkan. Pergerakan langkah guru perlu dilakukan secara perlahan supaya tidak mengganggu P&P dan tumpuan kanak-kanak. Guru juga boleh menggunakan bahagian anggota badan yang baru contohnya tangan untuk menegaskan penerangan dan penyampaian. Kesan Penggunaan Variasi Ransangan Ke Atas Pengajaran Dan Pembelajaran Apabila kemahiran variasi rangsangan digunakan dengan betul. P&P menjadi lebih bermakna dan berjaya meninggalkan kesan yang mendalam. belakang dan depan semasa mengajar. Guru akan melakukan pergerakkan badan dan ini akan meneguhkan P&P. Naluri ingin tahu pelajar akan dibangkitkan dan mereka berusaha melibatkan diri secara aktif. Minat & perhatian mereka akan ditumpukan sepenuhnya terhadap aktiviti pengajaran guru.2. Masalah disiplin dapat dikawal apabila pelajar menumpukan sepenuh perhatian terhadap aktiviti pengajaran guru. 2. 21 . memain peranan dan sebagainya. Dapat mewujudkan suasana pembelajaran yang positif. Komponen perubahan pergerakan langkah guru. Contohnya melukis.4. Mereka akan dapat memahami bahan konsep pengajaran guru dengan lebih baik lagi. 4. 5. melabel. Guru bergerak ke kiri dan kanan. Aktiviti P&P akan menjadi lebih seronok & menarik.3. Dengan bantuan BBM yang sesuai dapat merangsangkan P&P kanak-kanak.2. Kanak-kanak lebih ceria dan seronok untuk belajar. 2. 3. Komponen perubahan pergerakan anggota guru. Murid berpeluang menggunakan pelbagai saluran deria untuk mempelajari sesuatu.3. Komponen Kemahiran Variasi Ransangan 1.

Semasa menjalani aktiviti pengajaran dalam sesi pengajaran mikro.5. Perubahan bentuk fizikal murid seperti lakonan. Komponen perubahan fokus deria murid. pensyarah dan guru-guru pelatih yang terlibat boleh menggunakan boring bimbingan kemahiran variasi rangsangan berikut: KOMPONEN 1 KEMAHIRAN Pergerakan langkah guru yang sesuai Pergerakan anggota guru yang berpatutan Perubahan pertuturan nada guru dalam 2 3 4 30 SAAT BAGI TIAP-TIAP RUANG 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 22 .3. dan simulasi. 5. Cara Mengendalikan Pengajaran Mikro Guru pelatih yang memilih kemahiran variasi rangsangan untuk melatih diri dalam sesi pengajaran mikro harus merancang aktiviti pengajaran dengan berbagai-bagai aktiviti rangsangan. menulis. Sebagai aktiviti penilaian.2. 3. 4. Komponen perubahan nada suara guru. 6. Guru tidak hanya menggunakan suara yang mendatar tetapi perlu mengubah nada suara mengikut kepentingan bahan pengajaran. Komponen perubahan bentuk lisan murid. Perhatian kanak-kanak akan berubah apabila guru mengubah cara mengajar dengan menggunakan BBM. tumpuan harus diberikan kepada tiga komponen yang berasaskan kepada perubahan tingkah laku guru dan tiga komponen yang berasaskan kepada perubahan tingkah laku pelajar. Kanak-kanak boleh dilibatkan secara lisan contohnya penggunaan bahasa. Komponen perubahan bentuk fizikal murid.

kemahiran penyoalan digunakan untuk menilai pencapaian objektif pelajaran. Kaedah Socrates adalah satu kaedah yang menggunakan satu siri soalan untuk membimbing murid menemui sesuatu kesimpulan. Kemahiran Penyoalan Teknik menyoal merupakan teknik yang penting dalam aktiviti pengajaran guru. guru pelatih harus menguasai kemahiran penyoalan ini untuk mencapai kejayaan dalam aktiiti pengajarannya.1. Misalnya. guru haruslah memahami dan mematuhi prinsip-prinsip berikut: 1. Jadual 4 3. Pada peringkat penutup. kemahiran penyoalan digunakan untuk menolong murid mengingat kembali ilmu pengetahuan lepas yang berkaitan. 3. Hampir semua proses pengajaran dan pembelajaran melibatkan penggunaan teknik menyoal. Pembentukan Soalan 23 . iaitu peringkat permulaan sesuatu pelajaran. Pada peringkat perkembangan. Perinsip-Prinsip Panduan Penggunaan Kemahiran Penyoalan Bagi menggunakan kemahiran penyoalan dengan berkesan dalam aktiviti pengajaran.3. dalam set induksi . Justeru itu.Perubahan fokus deria pelajar Perubahan bentuk lisan pelajar Perubahan bentuk fizikal pelajar Tandakan (√) dalam ruang yang berkenaan apabila perubahan tingkah laku guru dan murid dapat diperhatikan. kemahiran penyoalan digunakan untuk mencungkil fikiran murid untuk membantu mereka mengikuti pelajaran dengan lebih berkesan.3.

guru haruslah mengemukakan soalan terlebih dahulu. Guru juga harus mengelakkan daripada emberi soalan-soalan mengikut susunan tempat duduk murid dalam kelas. tepat. c) Bagi memastikan soalan mudah difahami oleh murid-murid. Teknik Mengemukakan Soalan a) Bagi mengelakkan setiap murid dalam bilik darjah memikirkan jawapan. guru kadangkala boleh memanggil seorang murid yang lain mengulang jawapan murid itu. b) Soalan-soalan yang dikemukakan haruslah ditujukan kepada seluruh kelas dan bukan hanya murid cerdas sahaja diberi peluang menjawab soalansoalan guru. 2. e) Soalan yang dibentuk harus mendorong murid berfikir. Pastikan semua murid telah bersedia mendengar soalan guru. b) Sebelum aktiviti pengajaran dimulakan. berhenti sekejap untuk memberi masa murid-murid berfikir. kemudian menyebut namanya supaya menjawab soalan itu. betulkan?” f) Bentuk soalan haruslah ringkas. Elakkan soalan yang mengandungi jawapan sendiri seperti “Bumi kita adalah suatu sfera yang besar. kebolehan. perkataan dan istlilah yang digunakan harus mudah dan telah dipelajari oleh mereka. d) Bagi menarik perhatian murid. 24 . dan pengalaman masing-masing.a) Aras soalan hendaklah sesuai dengan murid mengikut umur. guru haruslah merancangkan jenis-jenis soalan yang berkaitan. c) Bagi memastikan semua murid mengambil perhatian terhadap jawapan yang diberi oleh seseorang murid. bentuk soalan hendaklah diubah daripada semasa ke semasa. d) Bagi menarik perhatian murid. dan jelas. guru hanya menyebutkan soalan sekali sahaja. dengan syarat sebutan guru cukup lantang dan jelas didengar oleh semua murid.

f) Melarang murid-murid memberi jawapan secara beramai-ramai. guru hendaklah membantunya menjawab dengan mengubah aras soalan ke peringkat yang lebih rendah atau memberi petua-petua yang berkaitan. e) Jika murid tidak boleh menjawab. Menguji pengetahuan dan kefahaman murid.3. 25 . g) Bagi mendorong murid supaya sentiasa berusaha dan cuba menjawab soalan guru. guru boleh meminta murid yang lain melengkapkannya atau guru sendiri boleh menambahkan maklumat-maklumat kepada jawapannya. guru hendaklah mengelakkan diri daripada mengejek murid yang memberi jawapan yang salah atau jawapan yang bersifat bodoh. c) Jika jawapan yang diberikan adalah baik dan penting. Objektif-Objektif Penyoalan Penggunaan penyoalan dalam aktiviti pengajaran mempunyai beberapa objektif yang tertentu. Antaranya ialah: 1. b) Guru hendaklah mengelakkan amalan mengulangi jawapan murid kerana cara ini secara tidak langsung akan menggalakkan murid-murid yang lain tidak mempedulikan jawapan yang diberi oleh murid. d) Jika jawapan yang diberikan kurang lengkap. pujian hendaklah diberikan kepada murid yang telah memberi jawapan yang betul. dan hanya menunggu guru mengulangi jawapan itu.3.2. guru boleh meminta murid yang lain mengulangi jawapan itu. 3. Memberi jawapan secara beramai-ramai bukanlah tujuan menyoal. Penerimaan Jawapan Murid a) Bagi menggalakkan murid berusaha memberi jawapan dengan baik.

Membimbing murid menggunakan kaedah inkuiri-penemuan untuk membuat kesimpulan atau menyelesaikan sesuatu masalah yang kompleks. murid-murid akan melibatkan diri secara aktif dalam aktiviti pembelajaran mereka. 11. 26 . Memberi contoh serta mengalakkan murid supaya berani menyoal apabila mereka ada keraguan atau kurang faham sesuatu. Merangsang dan mencungkil fikiran murid. Melalui aktiviti soal jawab. 3. Membantu murid mengukuhkan konsep dan kefahaman yang baru dipelajari pada peringkat akhir pelajaran. 8. Menarik perhatian murid supaya menumpukan perhatian mereka kepada aktiviti pengajaran guru atau kepada sesuatu penegasan. 12. Mengembangkan daya pemikiran murid melalui satu siri soalan yang terancang. 5. 6.2. Kesannya ialah murid dapat belajar sesuatu dengan lebih menyeluruh dan berkesan. 2. Membantu murid mengulangkaji pelajaran untuk menyediakan diri dalam ujian yang akan datang. 3. 9. Menjalin perhubungan yang baik diantara guru dengan murid melalui aktiviti soal jawab. 4. 7. Melibatkan murid secara aktif dalam aktiviti pengajaran dan pembelajaran. Minat murid terhadap pelajaran akan ditambah dan mendorong mereka memberi perhatian terhadap aktiviti pengajaran guru. Menimbulkan minat dan rasa ingin tahu murid dengan mengemukakan soalan yang menarik atau mencabar.3.3. Kesan Kemahiran Penyoalan ke Atas Pengajaran dan Pembelajaran 1. 10. Menilai keberkesanan pengajaran guru dan pencapaian objektif pelajaran.

2. Soalan ditumpukan lebih kepada satu idea.4. 8. Menggunakan soalan-soalan untuk menolong murid mengulangkaji pelajaran akan menambahkan prestasi mereka dalam peperiksaan yang akan datang. Fokus (Tunggal) 1. 3. 5. Sebaran Hentian 1. Melalui soalan menguji pengetahuan lepas murid. Soalan divergen. Soalan disebarkan kepada seluruh kelas. 4. atau aktiviti pengajaran yang selanjutnya dengan lebih berkesan. Daya pemikiran murid dapat dikembangkan kepada tahap yang lebih tinggi. guru boleh merancang aktiviti pengajaran yang sesuai berdasarkan jawapan murid. 7. Kesannya ialah muriddapat mengikuti pelajaran dengan lebih bermakna dan mudah difahami. 6. Murid akan menyukai pengajaran guru dan tidak merasa segan atau malu untuk bertanya kepada guru apabila mereka menghadapi masalah dalam pembelajaran. 3. pemulihan. perhubungan guru dan murid dapat dijalin dengan baik. Melalui aktiviti soal jawab.3.3. Komponen-Komponen Kemahiran Penyoalan KOMPONEN-KOMPONEN KEMAHIRAN PENYOALAN Penbentukan Soalan 1. Kesannya ialah membolehkan guru merancang aktiviti pengayaan. Jelas Tepat Ringkas Soalan yang ditumpukan kepada satu idea. 2. Memberi masa kepada murid memikirkan KRITERIA-KRITERIA TEKNIK MENYOAL 27 . 1. Soalan konvergen. Soalan yang digunakan sebagai aktiviti penilaian akan membolehkan guru mengenal pasti masalah yang dihadapai oleh murid. Fokus (Pelbagai) 1. 2. Penyoalan dalam membantu murid mengukuhkan konsep-konsep yang baru dipelajari.

Memberi pujian. Penyoalan Mencungkil Fikiran Kemahiran ini digunakan untuk mencungkil fikiran murid sehingga mereka memberi satu jawapan yan tepat dan sempurna. konsep.jawapannya. Memberi petua atau petunjuk untuk membantu murid. Membaiki jawapan. kemudian mengemukakan soalan-soalan itu mengikut susunan yang sesuai. Aras-Aras Penyoalan Selain teknik menyoal. Tujuan menggunakan kemahiran ini ialah untuk menolong murid-murid berfikir secaa mendalam supaya memahami sesuatu fakta. Memberi petunjuk Menjawab 1. hukum atau teorem dengan lebih jelas lagi. 3. Aras kemahiran soalan boleh dikelaskan kepada enam peringkat seperti yang dinyatakan oleh Bloom dalam bukunya „Taxonamy of Education Objectives‟.5. Melengkapkan jawapan. 2. Jadual 5 3.6. Peringkat28 . Mengemukakan satu siri soalan untuk mencungkil fikiran.3. kemahiran mempelbagaikan jenis soalan mengikut arasarasnya juga boleh dikuasai melalui pengajaan mikro. Kemahiran menggunakan soalan mencungkil fikiran murid boleh dijalankan dengan menyediakan beberapa soalan yang berkenaan serta berkaitan.3. 3. Mencungkil Fikiran 1. Melayani Jawapan 1.

kefahaman. Cara Pengendalikan Pengajaran Mikro Semasa merancang aktiviti pengajaran mikro berasaskan kepada kemahiran penyoalan. aplikasi. Lihat rajah dibawah. ringkas. guru pelatih hendaklah menyediakan berbagai-bagai jenis soalan seperti soalan konvergen dan soalan divergen mengikut beberapa aras kemahiran penyoalan yang boleh mencungkil fikiran murid. dan tepat Fokus kepada satu idea 1 2 3 4 5 6 NOMBOR SOALAN 7 8 9 10 11 12 13 14 15 29 . Rajah 2 3. guru pelatih yang terlibat harus cuba menggunakan teknik menyoal mengikut prinsip-prinsip panduan dan merujuk komponen-komponen kemahiran penyoalan yang disarankan dalam Jadual 6.7. analisis. sintesis dan penilaian.peringkat itu ialah pengetahuan. Semasa menjalankan aktiviti pengajaran mikro. KOMPONEN KEMAHIRAN (TEKNIK MENYOAL) Pembentukan Soalan: Jelas.3.

Penutup kognitif boleh 30 . iaitu penutup kognitif dan penutup Penutup kognitif adalah penutup yang bertujuan untuk memberikan peneguhan kepada isi pelajaran atau kemahiran yang baru dipelajari oleh murid. pengukuhan dan penilaian biasanya dilakukan dalam bahagian penutup ini.4.Fokus kepada lebih daripada satu idea Sebaran ke seluruh kelas Hentian yang sepatut Melayan baik Memberi petunjuk atau petua Mencungkil fikiran ARAS-ARAS KEMAHIRAN Pengetahuan Kefahaman Aplikasi Analisis Sintesis Penilaian Tandakan () pada ruang yang berkaitan dengan ciri-ciri yang dapat dilihat bagi tiap-tiap soalan yang dikemukakan dalam sesi pengajaran mikro. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 jawapan dengan Jadual 6 3. Terdapat dua jenis penutup yang biasanya digunakan oleh guru didalam pengajaran. guru juga boleh menggunakan bahagian penutup ini untuk menilai objektif dan aktiviti pengajaran dan pembelajaran yang telah dilaksanakan. Hasil penilaian akan digunakan untuk melakukan perubahan pada pengajaran yang seterusnya. Kemahiran Penutup Penutup pelajaran dalah bahagian terakhir sesuatu pelajaran. Aktiviti-aktiviti rumusan. Disamping itu. Oleh itu guru-guru menggunakan bahagian ini untuk membantu murid-murid mengukuhkan konsep atau kemahiran yang baru sahaja dipelajari dengan merumuskan semua isi penting atau memberikan aktiviti susulan kepada mereka.

2. guru haruslah memahami dan mematuhi beberapa prinsip berikut: 1. Guru boleh memberikan kerja bertulis didalam buku atau lembaran kerja kepada murid. guru mengajar huruf hijaiah kepada murid. guru mungkin berkata “Sekarang kita berhenti sekejap dan kamu cuba sebutkan huruf-huruf hijaiah yang kita belajar tadi”. 3.4. 5. Dilakukan di akhir satu sesi pelajaran. Menyoal murid mengenai isi penting yang telah dipelajari Penutup sosial bertujuan memberikan sesuatu perasaan pencapaian kepada muridmurid yang telah diajar tentang sesuatu topik. 31 . dalam pelajaran akan dating. Antara cara-cara melakukan penutup kognitif adalah: 1. 3.” 3. guru memberikan pujian dan galakan kepada pelajar yang berjaya menjawab soalan dengan betul. Penutup hendaklah berkaitan dengan isi dan objektif P&P. selepas sesuatu perbincangan atau sesi latihan dan diakhir satu pembelajaran. kebolehan dan umur mereka. pengukuhan dan susulan. Memberi aktiviti pengayaan kepada murid. Contohnya. 2. Penutup hendaklah bermakna kepada murid-murid dari segi minat. Misalnya: “Muridmurid berjaya menjawab semua soalan ustaz mengenai solat hari raya dengan betul dan tepat. a) Contohnya. 4.1. Prinsip Penggunaan Kemahiran Penutup Untuk menggunakan kemahiran penutup dengan berkesan. pengalaman murid dan konsep baru yang telah dipelajari. Guru boleh merumuskan isi-isi penting sesuatu pelajaran dengan tujuan mengukuhkan lagi apa yang telah dipelajari oleh murid-murid. Penutup hendaklah ada kaitan dengan pengetahuan sedia ada. ustaz akan mengajar mengenai zakat.dilakukan melalui aktiviti rumusan.

3. Perlu mengandungi aktiviti-aktiviti susulan untuk murid-murid. 3. 4.4. Meneguhkan satu-satu pelajaran yang baru dipelajari. Membuat perkaitan antara pengetahuan sedia ada dan pengalaman murid dengan topik yang baru. Komponen-Komponen Kemahiran Penutup 32 . 5. Menggunakan prosedur yang sesuai untuk menilai objektif P&P murid. 6. Dapat meneguhkan suatu konsep yang baru dipelajari. Murid terdorong untuk belajar dengan tekun turutan daripada penggunaan penutup sosial.2. Penutup harus berkaitan dengan aspek satu-satu pelajaran yang telah dipelajari. Kesan Kemahiran Penutup Kepada Proses Pengajaran Dan Pembelajaran 1. 3.4. Penutup sepatutnya dapat menilai keberkesanan satu-satu pelajaran.4. Mengemukakan aktiviti susulan.4. 2. Objektif-Objektif Kemahiran Penutup 1. Membuat satu rumusan tentang pelajaran yang telah disampaikan. Guru dapat mengetahui sejauh manakah objektif P&P telah dicapai. 2. 3. Menimbulkan motivasi melalui kemesraan.4. 5. 4. 6. 3. Pembelajaran menjadi lebih bermakna kerana murid-murid dapat penyelesaian kepada suatu pembelajaran. 5. Membantu murid mengingati pelajaran yang baru dipelajari. menghairankan dan aktiviti susulan. 3.

Penutup ada hubungan dengan bahagian penting pelajaran. Rajah dibawah menerangkan mengenai aktiviti penutup yang terkandung dalam kedua-dua komponen tersebut. Dengan ini.  Guru membuat rumusan yang berkaitan dengan pengalaman murid. RANCANGAN PENGAJARAN HARIAN 33 .    Rajah 3 4.Kemahiran penutup mempunyai dua kemahiran yang utama iaitu kemahiran penutup kognitif dan penutup social. KOMPONENKOMPONEN KEMAHIRAN PENUTUP Perkaitan Sosial Perkaitan Kognitif  Guru menggunakan pelbagai jenis pujian apabila murid dapat menjawab soalan di peringkat penutup. Guru mencadangkan beberapa aktiviti susulan. murid dapat merasa dan menikmati perasaan mencapai kejayaan.

‬‬ ‫‪ .٢‬موريد ڤرهو ممباچ سورة املاعون کخيک صالة‪.٢‬ممباچ سورة املاعون دڠن مرءيقان حکوم جتويد‪.‬‬ ‫ارس ‪:٣‬‬ ‫‪ .٢‬ممباچ سورة املاعون دڠن خمرج يڠ بخول‪.‬‬ ‫ڤڠخاىوان سداي اد‪:‬‬ ‫‪ .٢‬ممباچ سورة املاعون دڠن بخول دان فصيح‪.‬‬ ‫ارس ‪:٤‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫ڤڽراڤن هيالي‪:‬‬ ‫‪34‬‬ .٣‬موريد ڤرهو مندڠر ابچان سورة املاعون دمسجد‪.‫‪ ٪ :‬مچ ‪٣١٢٢‬‬ ‫‪ ٪:٢٦ -٩:٢٦ :‬ڤاݢي‬ ‫‪ :‬اتىون ‪٥‬‬ ‫اترخي‬ ‫ماس‬ ‫لکس‬ ‫مات ڤالجرن ‪ :‬ڤنديديقن اسالم‬ ‫‪ :‬اسوىن ثالوة امقرءان‬ ‫‪ :‬سورة املاعون‬ ‫بيدڠ‬ ‫اتجوق‬ ‫حاصيل ڤمبالجرن‬ ‫داخري ڤڠاجرن دان ڤمبالجرن‪ ،‬موريد اکن داڤت‪:‬‬ ‫ارس ‪:٢‬‬ ‫‪ .

‬‬ ‫ڤڠݢابوڠ جامينن‪:‬‬ ‫‪ .‫‪ .٢‬ڤالجرن جاوي‪.‬‬ ‫اکخيۏييت ڤڠاجرن دان چاثنت‬ ‫ڤمبالجرن‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪.‬‬ ‫کامىرين برفيکري‪:‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫ابىن بنذو مڠاجر‪:‬‬ ‫‪ .٢‬ڬرو ممينذا موريد‬ ‫ممباچ دعاء بالجر‪.٣‬موريد ممباچ دعاء‬ ‫بالجر سچارا لکس‬ ‫‪ .٢‬کومڤوحر‪.‬‬ ‫‪ .٢‬ݢورو منايڠکن‬ ‫ۏيدايو مڠݢوانکن‬ ‫ۏيدايو کاممڠن کڤد‬ ‫‪35‬‬ ‫اييس کندوڠن‬ ‫دعاء بالجر‬ ‫مڠکو‪ /‬حميڤوه‬ ‫مقدمة‪ ٤ /‬مينيت‬ ‫سيت ايندوکيس‪ ٥ /‬اتيڠن ۏيدايو کاممڠن جامن راي‬ ‫مينيت‬ .٤‬ڬورو ممبخومكن‬ ‫ثيڠكو الكو موريد‬ ‫سكرساڽ ڤرمو‪.٢‬حرميت راکن‪.٢‬اکجني متڤنت‪.٢‬ممبنديڠ بيذا‪.‬‬ ‫‪ .٣‬ادب دان اخالق اسالمييو‪.٢‬اکد ڤراکاتن‪.‬‬ ‫‪ .٢‬ݢورو منايڠکن‬ ‫‪.‬‬ ‫ڤڽراڤن علمو‪:‬‬ ‫‪ .

٥‬ݢورو ممباچ سورة‬ ‫املاعون‪.٣‬موريد منوهخون‬ ‫ۏيدايو دڠن ثلييت‪.٦‬ݢورو ممباچ حرمجين‬ ‫س سورة املاعون‪.٥‬جواڤن‪ :‬دوکخور‪ ،‬هللا‪ ،‬اوبت‪ ،‬دان‬ ‫س باݢايڽ‬ ‫‪.‬‬ ‫‪.‬دان دايکويت‬ ‫اوميو موريد‪.٤‬س ياڤاکو يڠ بوميو مڽمبوىکن مڠسا؟‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪ .٤‬ݢورو ممڤردڠرکن‬ ‫ابچان چوهخوه سورة‬ ‫املاعون‪.‬اوميو امام‬ ‫مسجد احلرام‪. ٢‬ڤووير ڤوينت‪.‬‬ ‫‪ .‬بررسات‬ ‫حرمجيڽن‪..٣‬موريد مندڠر‬ ‫ابچان ݢورو‪.‬‬ ‫‪.٥‬موريد منجواب‬ ‫سؤامن ݢورو‪.‬‬ ‫‪ .٢‬س ياڤاکو يڠ منوموڠ مڠسا؟‬ ‫‪ .٣‬جواڤن‪ :‬اورڠ راماي‪ ،‬امبومنچ‪،‬‬ ‫اکون‪ ،‬دان س باݢايڽ‪.‬‬ ‫‪ .٢‬ݢورو ممباچ سورة ‪.٤‬ݢورو براتڽ کڤد‬ ‫موريد‪.‬‬ ‫‪.‫ڤوويرڤوينت‬ ‫ݢورو براتڽ کڤد موريد‪:‬‬ ‫‪ .٧‬موريد مڠيکوت‬ ‫ابچان ݢورو‬ ‫‪.‬‬ ‫مڠکو ‪ ٦ /٢‬مينيت‬ .‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪36‬‬ ‫موريد‪.٨‬ݢورو ممينذا موريد‬ ‫ماليک ممباچ سورة‬ ‫املاعون‪.‬‬ ‫سورة املاعون‬ ‫املاعون‪.

‬بررسات‬ ‫حرمجيڽن سچارا لکس‪. ٥‬موريد ممباچ اکد‬ ‫لکمة يڠ دسدايکن‪.‫‪.‬بررسات‬ ‫حرمجيڽن‪.٩‬موريد ماليک ممباچ‬ ‫سورة املاعون‪.‬‬ ‫‪. ٣‬موريد ممرىاثيکن‬ ‫اکد لکمة حرس بوت‪.٢٣‬موريد ممباچ‬ ‫سورة املاعون‪.‬‬ ‫‪.‬بررسات‬ ‫حرمجيڽن‪. ٢‬ݢورو منوجنوقکن اکد لکمة‬ ‫اکد لکمة کڤد موريد‪.‬‬ ‫‪ .‬بررسات‬ ‫حرمجيڽن‪.‬‬ ‫‪ .٪‬ݢورو ممينذا موريد‬ ‫ڤرمڤوان ممباچ سورة‬ ‫املاعون بررسات‬ ‫حرمجيڽن‪.‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪.٢٢‬ݢورو ممينذا‬ ‫موريد ممباچ سورة‬ ‫املاعون‪.٢١‬موريد ڤرمڤوان‬ ‫ممباچ سورة‬ ‫املاعون‪.‬‬ ‫‪37‬‬ ‫مڠکو ‪ ٧ /٣‬مينيت‬ . ٤‬ݢورو ممينذا موريد‬ ‫ممباچ اکد لکمة سچارا‬ ‫لکس‪ ،‬کومڤومن‪ ،‬دان‬ ‫اينديۏيدو‪. ٦‬ݢورو ممبخومکن‬ ‫ابچان موريد سکرياڽ‬ ‫ڤرمو ‪.‬‬ ‫‪.

٦‬ݢورو ممبخومکن‬ ‫ابچان موريد سکرياڽ‬ ‫ڤرمو ‪. ٤‬ݢورو ممينذا سدياڤ‬ ‫کومڤومن ممباچ اايت‬ ‫حرثنذو‪.‫اکد اايت‬ ‫‪. ٢‬ݢورو ممهباݢيکن کومڤوحر‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫موريد کڤد امڤت‬ ‫کومڤومن‪.‬‬ ‫‪. ٣‬موريد ممرىاثيکن‬ ‫ڤوثوڠن اايت‬ ‫حرس بوت‪.٢‬ڬورو منايڠكن‬ ‫‪38‬‬ ‫مڠکو ‪ ٣٦ /٤‬مينيت‬ ‫مڠکو ‪ ٢٦ /٥‬مينيت‬ ‫ڤنوثوڤ‪ ٣ /‬مينيت‬ . ٦‬ݢورو ممبخومکن‬ ‫کسامين موريد‬ ‫سکرياڽ ڤرمو ‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪. ٢‬ݢورو منايڠکن‬ ‫ڤوثوڠن اايت درڤد‬ ‫سوره کڤد موريد‪. ٥‬موريد ممباچ اايت‬ ‫يڠ دکينديق‪.‬‬ ‫‪. ٥‬موريد ممباچ اايت‬ ‫يڠ داتيڠکن‪. ٤‬ݢورو ممينذا موريد‬ ‫ممباچ ڤوثوڠن اايت‬ ‫حرس بوت سچارا‬ ‫لکس‪ ،‬کومڤومن‪ ،‬دان‬ ‫اينديۏيدو‪. ٣‬موريد دودوق دامل‬ ‫کومڤومن ماس يڠ‪-‬‬ ‫ماس يڠ‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪.

‫ۏيديو ابچاءن امقرءان‬ ‫كڤد موريد‪.٣‬موريد مندڠر‬ ‫ابچاءن جسس بوت‬ ‫‪Jadual 7‬‬ ‫‪39‬‬ .‬‬ ‫‪ .

1.2.1. 40 .1. DOKUMENTASI MICRO TEACHING 5.5. PELAKSANAAN MICRO TEACHING 5.1. Foto Foto 1 Foto 2 Foto 3 5. Video Sila rujuk video yang dilampirkan.

Begitu juga dengan menyoal murid-murid berdasarkan soalan-soalan yang telah disediakan. Seterusnya saya mengaitkan jawapan mereka dengan tajuk yang akan dipelajar. Kemudian saya telah menyenaraikan pengetahuan sedia ada murid untuk membuat soalan-soalan yang hendak dikemukakan pada langkah ini. Saya juga menyediakan gambar sebagai rangsangan dan motivasi kepada murid untuk menumpukan perhatian terhadap pelajaran. saya juga telah memberikan peneguhan dan membantu mereka ketika mereka menjawab soalan. Saya melakukan set induksi tersebut selama lima minit sahaja iaitu masa yang maksimum dicadangkan untuk membuat set induksi. REFLEKSI PELAKSANAAN KERJA PROJEK 41 . Ini mungkin disebabkan saya tidak begitu tegas dalam memberikan arahan.5. saya memaparkan gambar dan bahanbahan yang telah saya sediakan. Semasa melaksanakan micro teaching. oleh sebab micro teaching saya hanya membuat bahagian set induksi sahaja. terdapat juga murid tidak menumpukan perhatian terhadap bahan yang saya sediakan. Selepas melakukan micro teaching. saya telah membuat perancangan terlebih dahulu iaitu dengan menyediakan Rancangan Pengajaran Harian (RPH). Selain itu. Selain itu. Justeru. saya hendaklah meminta perhatian mereka terlebih dahulu dengan menggunakan nada suara yang berbeza. dan duduk di tempat masing-masing. saya mendapati bahawa soalan yang saya kemukakan kepada murid tidak sesuai kerana saya mengungkapkan ayat dan menggunakan istilah yang tinggi yang tidak sesuai dengan tahap umur mereka seperti perkataan „fungsi‟. Namun. meminta murid mengosongkan meja. 6.2 REFLEKSI MICRO TEACHING Sebelum membuat micro teaching.

42 . internet. saya telah cuba menkonstruk idea yang diperoleh daripada buku rujukan dan mengambil ayat-ayat yang diperlukan. Konklusinya dapatlah saya fahami bahawa „Sumber Pengajaran dan Pembelajaran‟ adalah sebahagian daripada „Media Pengajaran‟. saya terlebih dahulu mengumpul maklumat daripada nota kuliah. Selain itu. saya turut memahami kehendak yang dikehendaki pada setiap langkah dalam pengajaran mikro seperti kemahiran menyoal yang perlu mempunyai soalan yang berfokus kepada satu idea dan lebih daripada satu idea. Selain itu.Sebelum melaksanakan tuasan ini. Kekeliruan ini timbul kerana maklumat yang terdapat dalam „Sumber Pengajaran dan Pembelajaran‟ terdapat dalam sub-topik „Media Pengajaran‟. Kemudian. Jadi tidaklah menjadi masalah yang besar terhadap saya untuk memahami dengan lebih mendalam terhadap tajuk ini. Melalui tugasan ini. terdapat beberapa kebaikkan yang saya peroleh antaranya adalah saya lebih jelas mengenai maksud pengajaran mikro yang sebenarnya iaitu pengajaran yang hanya menumpukan kepada sesuatu langkah dalam pengajaran seperti pendahuluan set induksi. Malah saya juga dapat praktikkan apa yang saya pelajari semasa menjalani praktikum di sekolah. saya menyusun maklumat dan bahan-bahan tersebut mengikut soalan yang dikemukakan. Setelah memperoleh maklumat yang diperlukan. Semasa membuat tugasan ini. dan penutup. dan sebagainya. saya turut menukarkan contoh-contoh yang tidak berkaitan dengan Pendidikan Islam kepada yang berkaitan dengannya. saya telah berkolaborasi dengan rakan-rakan mengenai maklumat yang sebenar diperlukan selain bertukar-tukar bahan dengan mereka. saya keliru di antara „Sumber Pengajaran dan Pembelajaran‟ dengan „Media Pengajaran‟. Ironinya terdapat juga beberapa kelemahan yang terdapat daripada tugasan ini antaranya sumber dan maklumat yang terhad terutama maklumat mengenai ciri-ciri sumber pengajaran dan pembelajaran. perpustakaan. Selain itu.

seharusnya kita dapat memilih dan menggunakan sumber pengajaran dan pembelajaran yang disediakan selain membuat bahan bantu mengajar sendiri. PENUTUP Sebagai seorang bakal guru.7. Guru Pendidikan Islam boleh menggunakan bahan bantu mengajar yang dibekalkan 43 .

Sebagai contoh model dan diorama. dipegang.htm 44 . BIBLIOGRAFI Hiang. Selain itu. Pedagodi Sains 4 PENGURUSAN MAKMAL DAN SUMBER SAINS. guru boleh menjadikan diorama kaabah sebagai bahan bantu mengajar. Retrieved April 16. S. M. PENGURUSAN PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN. Selangor: Kumpulan Budiman Sdn. Khairi. carta.oleh kementerian kepada guru-guru j-QAF kerana bahan tersebut sesuai digunakan semasa aktiviti pengajaran. Tuntasnya. guru juga boleh membina bahan mereka sendiri mengikut kebolehan dan tahap keupayaan murid sesuatu kelas. Ini kerana tujuan bahan bantu mengajar ialah memudahkan pencapaian fakta terutama fakta yang abstrak seperti untuk menerangkan tentang „Mukjizat al Quran‟. Antara bahan bantu yang dibekalkan oleh kementerian adalah kad perkataan. guru perlu kreatif dan bijak memilih bahan bantu mengajar yang sesuai untuk digunakan. dan dirasa oleh murid. cakera padat. P. Matapelajaran Pendidikan Islam juga boleh menggunakan diorama seperti ketika hendak mengajar tajuk Rukun Haji. Penggunaan bahan bantu mengajar yang berkesan dapat mencapai hasil pembelajaran yang diingini selain murid ceria dan gembira untuk belajar. from Pengurusan Pengajaran dan Pembelajaran: http://www.freewebs.com/ptk2/ptkkhusus2. (1999). (2008). 2011. Adapun bahan yang paling berkesan adalah bahan maujud yang boleh dilihat. Bhd. dan sebagainya.

Retrieved April 16. M. Selangor: Kumpulan Budiman Sdn. Selangor: Kumpulan Budiman Sdn. 2011. M.Salleh. B. Retrieved April 17. (2003). S. Bhd. dan Persediaan Untuk Pengajaran Praktik.scribd. 2011. PEDAGOGI UNTUK KURSUS DIPLOMA PERGURUAN SEMESTER 2.d. Perkembangan Seni dan Kanak-Kanak. Sumber Pengajaran dan Pembelajaran dalam Pengajian Sosial. R.html Sang. S.). from Scribd: http://www.blogspot.com/doc/2688621/Perkembangan-Seni-dan-Kanak-kanak Salleh. A. from KUMPULAN PGSR BAHASA MELAYU IPGM KKB: http://kumpulansiswazahguru. (1992). (2011. Pengajaran mikro. Pedagogi 2 Strategi Pengajaran-Pembelajaran. (n.com/2011/03/sumber-pengajaran-danpembelajaran. Bhd. Mac 13). LAMPIRAN 45 . Sang. M.

ULASAN PENSYARAH 46 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful