1.

PENDAHULUAN Allah telah menurunkan al-Quran sebagai panduan dan sumber rujukan kepada manusia untuk menjalani kehidupan di dunia. Selain daripada itu, hadis, ijma‟, dan qias menjadi sumber rujukan seterusnya. Begitu juga sekiranya jika kita membeli peti ais, mesin basuh, dan televisyen, disediakan kepada kita buku manual sebagai panduan dan sumber rujukan untuk menggunakan alat-alat tersebut.

Jadi, menjadi lumrah dan fitrah manusia memerlukan sumber dan panduan dalam setiap perkara yang hendak dilakukan. Justeru, daripada perspektif pendidikan sumber ini dipanggil sumber pengajaran dan pembelajaran yang mana sumber ini digunakan sepanjang proses pengajaran dan pembelajaran. Sumber pengajaran dan pembelajaran ini bukan semestinya perlu disediakan oleh guru, malah murid juga boleh menyediakannya seperti membawa akhbar ke kelas. Akhbar tersebut boleh digunakan oleh guru sebagai sumber pengajaran dan pembelajaran.

Oleh itu, tugasan ini memerlukan saya menghuraikan sumber pengajaran dan pembelajaran, melaksanakan pengajaran mikro, serta mendokumentasikannya.

1

2. SUMBER PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN 2.1. DEFINISI SUMBER PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN Menurut istilah bahasa Melayu sumber bermaksud asal, mula, dan punca 1 . Contohnya: Cukai eksport merupakan sumber kewangan negara yang penting. Manakala menurut istilah bahasa Inggeris yang merupakan bahasa kedua kebanyakkan rakyat Malaysia iaitu source yang bermaksud a person, book, or document that provides information2. Jika dilihat daripada perspektif pendidikan, sumber pengajaran dan pembelajaran (P&P) ialah sebarang penerbitan, gambar, carta, objek, alat, radas, perkakas, model atau kemudahan yang berperanan untuk memudahkan atau meningkatkan proses pengajaran dan pembelajaran. Ringkasnya sumber ialah bahan yang digunakan semasa proses pengajaran dan pembelajaran. Antara contoh sumber pengajaran dan pembelajaran termasuklah buku teks, buku rujukan, buku latihan, lampiran nota, dan alat audio visual. Tujuan sumber pengajaran dan pembelajaran ini adalah membantu guru menyampaikan pelajaran supaya murid-murid dapat memperoleh pengetahuan, kemahiran, sikap, dan nilai yang ditetapkan mengikut objektif kurikulum.

2.2. JENIS DAN CIRI-CIRI SUMBER PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN 2.2.1. Jenis Sumber Pengajaran dan Pembelajaran Terdapat beberapa jenis sumber atau bahan bantu pengajaran dan pembelajaran yang boleh digunakan untuk membantu guru dalam proses pengajaran. Antaran jenis-jenis sumber pengajaran dan pembelajaran adalah bahan bercetak, bahan teknologi maklumat dan bahan maujud. Semua jenis bahan ini mempunyai ciri-ciri yang berbeza tetapi bertujuan mencapai hasil yang sama iaitu untuk memastikan murid-murid memahami isiisi pelajaran serta mencapai objektif pembelajaran.

Melalui sumber-sumber yang sedia ada mahupun yang direka cipta mengikut kreativiti sendiri, guru perlu peka dalam memilih sumber P&P yang hendak digunakan
1 2

Kamus Dewan Edisi Keempat. (2007). Dewan Bahasa dan Pustaka: Kuala Lumpur. Hlm. 1541 Oxford Advanced Learnerner’s Dictionary International Student’s Edition. (2006). Oxford University Press: New York. Hlm. 1409

2

dalam proses pengajaran. Terdapat banyak sumber-sumber yang boleh digunakan oleh guru-guru untuk mengajar. Antara bahan-bahan yang boleh digunakan ialah buku teks, buku rujukan, buku latihan dan lampiran nota. Kebanyakan sumber ini biasanya digunakan oleh guru-guru di sekolah. Bagi memberi kelainan atau penambahan yang lebih menarik kepada proses P&P, guru boleh menggunakan alat audio visual contohnya LCD, peta, komputer, gambar rajah, dan televisyen. Menerusi penggunaan bahan-bahan ini, murid-murid akan lebih tertarik untuk melihat serta mendengar apa yang hendak disampaikan oleh guru dan secara tidak langsung murid dapat memberikan tumpuan dengan sepenuhnya kepada guru. Melalui cara ini juga, objektif yang hendak dicapai akan menjadi lebih mudah untuk dilaksanakan dan hasilnya akan lebih memuaskan serta memberi manfaat kepada kedua belah pihak iaitu murid-murid dan guru itu sendiri.

2.2.1.1. Bahan Bercetak Bahan bercetak boleh didefinisikan sebagai bahan yang mempunyai tulisan dan wujud secara fizikal. Bahan ini boleh disentuh dan boleh dibaca secara terus. Ciri penting pada bahan bercetak ialah bahan tersebut mestilah dihasilkan melalui cetakan dan bukan hasil daripada tulisan tangan mana-mana individu.

Bahan bercetak meliputi buku, majalah, jurnal, ensiklopedia, surat khabar, kad, katalog, kamus, buku teks, dan sebagainya yang dihasilkan secara bercetak. Bahan bercetak seperti ini banyak disimpan di pusat sumber atau di perpustakaan ataupun di arkib. Semuanya dihasilkan oleh penulis-penulis atau pereka-pereka yang mahir dan terkenal dalam bidang masing-masing. Sumber pengajaran dan pembelajaran ini telah digunakan secara meluas oleh guru-guru di sekolah sejak beberapa lama kerana kelebihan yang terdapat pada bahan ini. Bahan ini murah dan senang didapati di mana-mana. Selain itu bahan bercetak adalah bahan yang kekal dan mudah dirujuk pada bila-bila masa. Kelebihannya yang

3

lain ialah mudah alih dan mudah diakses yang menyebabkannya menjadi sumber pengajaran dan pembelajaran yang terkenal dan selalu digunakan.

Namun begitu terdapat beberapa kelemahan yang ada pada bahan bercetak ini. Kebiasaaannya bahan bercetak selalu didapati dalam bentuk buku yang tebal contohnya buku teks. Jadi sukar untuk dibawa kerana berat selain tidak boleh disunting dan akan menjadi masalah apabila berlakunya peredaran zaman yang mana isi kandungan buku tersebut menjadi ketinggalan dan tidak terkini. Ini kerana buku-buku selalunya perlu disunting terlebih dahulu kemudian dicetak seterusnya diedar yang mana mengambil masa yang agak lama untuk mengikut peredaran zaman.

2.2.1.2. Bahan Teknologi Maklumat Bahan teknologi maklumat merupakan sumber pengajaran dan pembelajaran yang semestinya mendapat perhatian daripada murid-murid. Teknologi Maklumat ataupun Information Technology (IT) adalah teknologi dunia yang terkini dan dapat memberi banyak manfaat jika digunakan secara betul. Penggunaan sumber ini perlulah dikendalikan oleh guru yang berkemahiran kerana pengguanaan IT secara terancang dan bersesuaian dapat meningkatkan kecekapan proses dan keberkesanan P&P itu.

Bagi guru yang menggunakan sumber P&P ini, mereka boleh menggunakan portal pendidikan, internet, rangkaian LAN, dan multimedia. Komputer adalah alat atau bahan utama yang perlu digunakan oleh guru untuk menyampaikan isi pelajaran dalam proses P&P. Dewasa ini guru-guru sudah mempunyai kemudahan kerana terdapat perisian-perisian yang percuma disediakan oleh kerajaan yang mana isi perisian tersebut bertepatan dengan sukatan pelajaran yang sedia ada. Banyak kelebihan bahan ini jika digunakan secara betul. Oleh itu, guru perlu kerap memantau pergerakan murid-murid semasa proses P&P sedang berlangsung. Kelebihan bahan ini ialah murid-murid cepat mudah faham kerana mereka akan tertarik dengan grafik yang ada pada bahan ini dan secara tidak langsung telah menarik perhatian mereka. 4

realia awet. Bahan Maujud Sumber pengajaran dan pembelajaran bahan maujud adalah merupakan bahan konkrit atau bahan sebenar yang boleh disentuh dan dipegang. Realia awet pula mestilah berasal daripada benda hidup yang kemudiannya diawet dan disimpan di dalam bendalir kimia. Bahan yang pertama ialah bahan hidup yang sebenar dalam dunia realiti dan masih hidup contohnya cacing tanah. Sebaliknya yang menjadi masalah besar ketika menggunakan bahan ini adalah sekiranya bekalan elektirk terputus. Realia asli pula terbahagi kepada dua iaitu bahan yang hidup dan bahan bukan hidup. Kebiasaannya spesimen seperti ini boleh dilihat dalam bentuk bahan awetan. Aplikasi penggunaan bahan maujud boleh menggunakan situasi. dan perkakas sains.1. Manakala bahan bukan hidup pula ialah seperti jentera ataupun bangunan. Murid akan didedahkan dengan pengalaman sebenar yang mana turut melibatkan pengalaman sedia ada mereka 5 . Bahan maujud ini juga adalah nyata yang ada dalam lingkungan alam. Jenis bahan maujud yang ketiga ialah spesimen. OHP.2. Spesimen ialah sample atau contoh hidupan yang dapat mewakili kumpulan hidupan-hidupan tertentu yang mempunyai sifat-sifat atau ciri-ciri yang lazimnya terdapat pada kumpulan hidup tersebut. 2. dan spesimen.Selain itu. Contoh bahan hidup yang boleh dijadikan spesimen ialah daun-daun. gambaran. Bahan maujud terbahagi pula kepada tiga jenis iaitu realia asli. alat tulis. baik digunakan dalam keadaan hidup ataupun yang sudah diawetkan. murid-murid mudah untuk mengulangkaji pelajaran dan guru juga mudah untuk membuat suntingan sekiranya guru mendapati terdapat perubahan yang perlu dibuat.3. Contoh bahan maujud bukan sahaja tergolong dalam sumber P&P adalah kota atau bangunan yang kekal serta alam persekitaran. maka secara keseluruhannya bahan ini tidak dapat berfungsi. atau kenyataan sebenar. Manakala daripada segi sumber P&P pula bahan-bahan yang mungkin terlibat ialah alat komputer.

sentuhan dan bauan murid-murid.2. Antaranya yang lain ialah bahan tersebut mudah diperolehi dan mudah digunakan iaitu guru dan murid mudah memahami dan dapat menggunakannya dengan seoptimum mungkin. Ciri-Ciri Sumber Pengajaran dan Pembelajaran Ciri-ciri lain yang mempengaruhi mutu sesuatu bahan bantu mengajar ialah semestinya dapat memberi maklumat terkini. Selain bahan tersebut juga mudah alih dan dapat disenggarakan. Murid lebih memahami sesuatu pelajaran jika melibatkan kesemua deria mereka. Ini amat penting kerana jika kita menggunakan bahan yang tidak memberi maklumat terkini dikhuatiri murid akan mudah keliru dengan fakta-fakta yang tidak tepat. bahan tersebut mudah digunakan dan disimpan semula dan jika berlaku kerosakan maka dapat dibaiki dengan mudah. Aspek yang paling penting menentukan mutu dan kualiti sesuatu bahan bantu mengajar ialah apakah bahan tersebut dapat memberi pelbagai ransangan dan menggunakan pelbagai deria. bahan tersebut seboleh-bolehnya tidak terlalu mahal berbanding dengan faedah yang dapat diberikan oleh bahan tersebut. Biarlah kosnya rendah namun faedah yang dapat disumbangkan adalah besar dan menepati pengajaran guru. Ini bermaksud. Selain itu. Terdapat banayak aspek yang dapat menilai kebaikan dan mutu sesuatu bahan bantu mengajar. Jika kos membeli alat tersebut agak mahal namun faedah yang boleh didpati daripadanya tidak seberapa maka bukanlah satu bahan bantu mengajar yang baik dan bermutu.2. Maka bahan bantu mengajar yang baik dan bermutu patut memberi ransangan yang dapat menarik minat murid untuk belajar selain melibatkan diri 6 . pendengaran. 2. rasa.dan juga merangsang penggunaan deria penglihatan.

Ini merujuk kepada keupayaan dan ketahanan alat tersebut untuk digunakan berulang kali malah dapat dipergunakan pula di dalam situasi yang berlainan. 1996) Berdasarkan Rajah 1. iaitu bahan cetak dan bahan bukan cetak. jadual dibawah pula menerangkan fungsi utama bahan-bahan tersebut. Rajah 1: Pengelasan Sumber Pengajaran dan Pembelajaran (Poh Swee Hiang. maka bahan tersebut juga boleh digunakan untuk mengajar ayat seru. Apsek lain yang perlu diambill kira ialah apakah bahan bantu mengajar tersebut dapat digunakan berulang kali dan dapat digunakan didlam situasi yang berlainan. dialog dan sebagainya. 7 . Contohnya jika guru telah menyediakan bahan yang menunjukkan pelbagai tanda baca.mereka secara langsung ke dalam pelajaran dengan menggunakan bahan bantu mengajar yang digunakan.3. 2. ayat tanya. Rajah dibawah menunjukkan pengelasan sumber pengajaran dan pembelajaran. PENGURUSAN SUMBER Sumber pengajaran dan pembelajaran terbahagi kepada dua kelas yang besar.

Radio dan Pita Audio 1. Meningkatkan motivasi. 3. minat. Gambar Foto 1. Transparensi 1. 3. Merumuskan perhubungan antara fakta. 2. FUNGSI UTAMA Menyampaikan maklumat secara grafik. 5. Mewujudkan situasi seakan-akan situasi sebenar. Membenarkan ulang dengar. Merangsangkan pemikiran kritis dan kreatif. Menunjukkan struktur dan organisasi. Prosedur Penghasilan Dan Penggunaan Bahan Teknologi Pendidikan yang Sesuai dan Tatacara Penyelenggaraannya dalam Pengajaran dan Pembelajaran Pendidikan Islam 8 . Menunjukkan bahan sebenar atau perwakilannya. 5. Bahan Komputer 1. Menghasilkan kesan kepaduan dan realisme. Merupakan bahan pameran yang baik. Menyampaikan maklumat secara berperingkat.SUMBER Poster dan Carta 1. 4. dan sikap positif. Merangsang pemikiran kritis dan kreatif. 5. Membenarkan pergerakan didemonstrasikan. 2. Menerapkan sikap dan nilai. 3. Menyampaikan fakta secara sistematik. Membenarkan cetakan yang diperbesarkan. 3. Menunjukkan bahan atau peristiwa dengan terperinci. Menggantikan bahan sebenar. Membolehkan pengenalpastian struktur dan bahagian. dan sikap positif. Bahan 3 Dimensi 1. 4. 4. 4. TV dan Pita Video 1. Jadual 1 2. Bahan Permainan dan Simulasi 1. Membenarkan penyampaian aneka media. Menunjukkan bahan visual yang bergerak. 3. Meningkatkan motivasi. 2. 4. 4. 3. Membenarkan pembelajaran individu. Memupuk semangat persaingan dan kerjasama sosial. minat. 2. Memudahkan pembelajaran interaktif. Menyediakan pengalaman pendengaran yang konkrit. Membenarkan ulang tayang. Meningkatkan motivasi dan minat. Membawa situasi luar ke dalam bilik darjah. 2.1. 2. 3. 2. Merupakan bahan pameran yang baik. 2. Membolehkan bacaan pada kadar kecepatan murid.3. Menyediakan kegiatan pemulihan dan pengayaan.

Guru boleh menggunakan bahan bercetak sekerap mungkin sehingga murid benar-benar dapat mengingati fakta atau perkara yang ingin diperlajari. Bahan-bahan tercetak boleh dibaca dengan cepat dan maklumat penting boleh dipelajari tanpa mengikut sesuatu masa pengajaran. Pencetakan bahan yang banyak akan mengurangkan kos jika dibandingkan dengan bahan pandangdengar yang lain. bahan yang diguna untuk menyampaikan pengajaran dan menjadi rangsangan pelajaran digolongkan sebagai media pendidikan. cetakan tempatan atau cetakan sendiri berharga murah dan boleh disediakan dengan cepat. 2. risalah. buku rujukan. 2.1. Contoh bahan bercetak adalah seperti buku teks. majalah.3. Bahan-bahan bercetak. Bahan bercetak seperti ini mengandungi maklumat dalam bentuk perkataan. lukisan atau gambar. Kebolehgunaan Teknologi pendidikan ini memudahkan guru untuk mengajar murid melalui bahan bercetak yang maujud. buku kerja. Pemilihan dan penghasilan bahan bercetak sebagai sumber pengajaran dan pembelajaran dalam Pendidikan Islam perlu menitikberatkan aspek-aspek yang berikut: 1. 9 .1 Bahan Bercetak Bahan-bahan cetak merupakan media pendidikan yang paling mudah didapati dan disediakan. Anggaran kos Bahan bercetak amat murah dan mudah untuk didapati. surat. surat khabar dan nota-nota bercetak. buku fiksyen. Penggunaan bahan cetak sebagai bahan pengajaran tidak terhad asalkan menepati objektif. Murid-murid boleh menggunakannya mengikut kadar kecepatan mereka sendiri. berita.Melihat daripada segi perspektif teknologi pendidikan.

Bahan mentah Hampir kesemua bahan bercetak menggunakan kertas sebagai bahan mentah. Walaubagaimanapun. Tatahias dan kemasan Sekiranya guru menggunakan lukisan sebagai bahan bantu mengajar.Bahan bercetak tidak mempunyai masalah dari segi penggunaannya kerana ia tidak memerlukan sumber tenaga elektrik seperti komputer. Penggunaan kertas sangat popular kerana ia mudah didapati selain kos mencetak yang rendah. Jika bahan tersebut ingin digunakan di kawasan yang luas seperti dewan. 6. Warna yang terlalu terang dan terlalu gelap akan menjejaskan fokus murid terhadap penyampaian guru. Jika guru mencetak bahan-bahan yang mengandungi tulisan tangan. 4. Perkara ini penting dalam menyampaikan maklumat dan mengekalkan perhatian serta minat murid. murid-murid juga boleh menggunakan pada bila bila masa bahan bercetak tersebut walaupun tanpa guru. Hal ini akan menyukarkan murid memahami isi pelajaran yang disampaikan oleh guru. guru mestilah memastikan saiznya besar dan boleh dilihat oleh semua murid. pastikan tulisan tersebut kemas dan mampu dibaca oleh murid. Selain itu. Guru juga perlu mengelakkan penggunaan lukisan yang terlalu abstrak. Pemilihan warna juga perlu diberi perhatian oleh guru. 5. Saiz dan warna Jika gambar atau poster digunakan dalam pengajaran dan pembelajaran. Bahan bercetak yang terlalu 10 . ia perlu digunakan di tempat yang terang atau mempunyai cahaya kerana jika tidak bahan yang dipaparkan tidak dapat dilihat 3. guru perlu memastikan lukisan tersebut mudah difahami oleh murid. Mobiliti Bahan bercetak ini boleh digunakan di mana sahaja sama ada di dalam atau di luar kelas. bahan tersebut hendaklah diperbanyakkan.

Sebenarnya teknologi maklumat tidak terhad kepda internet dan komputer sahaja tetapi ia melibatkan televisyen. Penggunaan bahan dengan cermat serta disimpan di tempat yang selamat memudahkan pengesanan semula dan menjamin ketahanan bahan tersebut. Definisi teknologi maklumat boleh diringkaskan sebagai satu proses pengaliran. fax.2. 11 . pemprosesan dan penyimpanan maklumat menggunakan perantaraan teknologi. teknologi disifatkan sebagai satu bentuk pemudah cara yang membolehkan pengaliran maklumat menjadi sangat pantas. PDA dan sistem satelit dalam menyampaikan maklumat kepada penerima. plastik menyimpan kertas dan sebagainya.banyak gambar dan warna juga tidak digalakkan untuk diguna sebagai bahan bantu mengajar kerana boleh mengganggu tumpuan murid dalammencapai objektif pembelajaran yang sebenar 7. Bahan-bahan cetakan tambahan boleh dimuatkan di dalam buku teks atau buku latihan sebagai lampiran atau bahan tambahan. telefon. telegram. telefon mudah alih. seperti disimpan di dalam fail. penyebaran. 2. folder. Prosedur Penghasilan dan Penggunaan Bahan Teknologi Maklumat dan Komunikasi yang Sesuai dan Tatacara Penyelenggaraannya dalam Pengajaran dan Pembelajaran Pendidikan Islam Penggunaan teknologi maklumat dan komunikasi secara terancang boleh mengukuhkan proses P&P di sekolah-sekolah serta memberi peluang kepada setiap murid untuk menguasai ilmu pengetahuan dengan cara yang lebih menarik dan berkesan sejajar dengan Falsafah Pendidikan Kebangsaan untuk mengembangkan potensi setiap individu secara menyeluruh dan bersepadu. Gambar-gambar seperti foto dan rajah boleh dimasukkan dalam teks untuk penerangan lebih lanjut mengenai konsep. Simpanan dan penyelenggaraan Bahan bercetak ini perlu disimpan dengan kemas dan teliti kerana bahan ini mudah koyak atau rosak. hujahhujah dan juga untuk menambahkan minat murid.3. Seperti yang diketahui umum.

3. Grafik ialah kombinasi gambar-gambar.perkataan.imej dan sebagai pengesan gerakkan. Idea yang banyak dalam satu visual akan mengelirukan dan seterusnya akan mengalih tumpuan murid keluar daripada objektif pembelajaran. Grafik penting untuk menyediakan bahan-bahan pandangan (visual). digunakan untuk berkomunikasi iaitu ia menjelaskan bagaimana teknologi maklumat digunakan untuk berkomunikasi bagi mendapatkan maklumat daripada sumber kepada penerima.dengan menggunakan komputer ia boleh merekod bunyi. Dominan 12 . lukisan. lakaran yang dijadikan satu media untuk memberi konsep dan idea dari pengirim (guru) kepada sasarannya (murid) dalam proses menyampaikan maklumat. Ia digunakan untuk suntingan dengan menggunakan teknologi. angka. Pertama teknologi maklumat adalah untuk mengumpul maklumat. Contoh. 2.Terdapat tiga asas penting dalam penggunaan teknologi maklumat. Antara perisian yang biasa digunakan ialah Microsoft Office Powerpoint.1. Penghasilan Bahan Teknologi Maklumat: Persembahan Elektronik Multimedia Terdapat beberapa perisian yang boleh digunakan untuk menghasilkan Persembahan Elektronik Multimedia. adalah untuk memanipulasikan maklumat dan proses semula imej. sesuai digunakan dalam kelas. lambang-lambang. Terdapat beberapa perkara yang perlu dikenalpasti oleh guru semasa menghasilkan sebuah persembahan elektronik multimedia Powerpoint iaitu: 1. Selain aspek grafik.2. Sebelum membina persembahan elektronik multimedia Powerpoint. Kedua. simbol-simbol. guru perlu memastikan elemen grafik yang digunakan menepati keperluan murid-murid. reka letak visual juga mempengaruhi kualiti persembahan elektronik multimedia Powerpoint yang dihasilkan. Simplisiti Visual yang ditayangkan hendaklah dihadkan kepada satu idea. 2. Ketiga. huruf.

Ketiga. guru boleh mempersembahkan gambar sawah padi bagi menimbulkan inkuiri murid. Saiz dan jenis huruf mempengaruhi penerimaan murid-murid terhadapa apa yang disampaikan oleh guru.Dominan bererti pusat penumpuan atau minat. Sebagai contoh. huruf bersaiz kecil digunakan 13 . Seimbang Guru perlu bijak untuk menggunakan ruang di dalam slaid persembahan. Penggunaan huruf besar hanya sesuai untuk tajuk yang pendek manakala untuk tajuk yang panjang. Guru perlu memilih jenis huruf yang senang dibaca. Dengan yang demikian. warna membantu membuat penegasan dan mewujudkan tumpuan. guru menggunakan gambar anak panah bagi menunjukkan proses mengambil wudhuk. 5. Susunan item perlulah mematuhi urutan yang rasional bagi memudahkan pemahaman murid. warna mewujudkan perasaan harmoni dan melahirkan kesan tertentu seperti panas. Pola Pola merupakan susunan item-item dalam sesuatu rekaan visual. bergetar. 6. tarikan dan tumpuan perhatian yang terdapat dalam suatu susunan slaid akan menjadikan persembahan lebih kemas dan teratur. Warna Warna merupakan satu elemen reka letak visual yang penting. Di dalam slaid persembahan Powerpoint. kesan psikologi dan sebagainya kepada muridmurid. jika guru ingin mengajar tentang negeri Kedah. Huruf Pemilihan huruf juga penting dalam menghasilkan persembahan elektronik multimedia. guru perlu mewujudkan sesuatu yang boleh menarik minat murid-murid. sejuk. Kedua. Keadaan kesamaan dari segi berat. Pemilihan warna yang tepat membantu keberkesanan persembahan. Sebagai contoh. murid dapat mengekalkan minat untuk mengikuti pembelajaran yang seterusnya 3. Warna mempunyai beberapa fungsi iaitu pertama. warna memudahkan sesuatu item dilihat. 4.

7. Selain itu. thumb-drive. Tatahias dan Kemasan Guru perlu memilih warna yang mempunyai kontras antara latar dengan imej atau teks. Hurufan terang yang diletakkan di atas latar belakang gelap di dapati lebih jelas daripada sebaliknya. Penyelenggaraan Multimedia. persembahan elektronik yang disimpan dalam bentuk perisian juga dapat disalin ke dalam alat-alat teknologi maklumat yang lain seperti cakera padat. Contohnya slaid berlatarbelakangkan warna merah menunjukkan penegasan dan perhatian. Selain itu. guru juga perlu memilih warna yang lembut dan selesa dipandang oleh penerima iaitu murid.2. Guru juga perlu memastikan bahawa jarak di antara dua perkataan ialah 1atau 1 ½ lebar huruf. Tatahias warna juga dapat menjelaskan konsep atau menunjukkan penegasan. dan lain-lain. 14 . Persembahan yang telah siap dihasilkan perlu disimpan dalam beberapa bentuk iaitu dalam bentuk dokumentasi (hard copy) dan dalam bentuk perisian (soft copy). isi kandungan di dalam persembahan elektronik tersebut boleh disunting pada bila-bila masa mengikut keperluan murid dan keperluan semasa. gunakan empat warna sahaja dalam satu skrin/slaid. external hard disc. Bagi memastikan slaid yang dihasilakn tersebut kemas dan teratur.mengikut kesesuaian.3. Persembahan elektronik yang dicetak dan didokumenkan boleh dijadikan rujukan pada bila-bila masa manakala persembahan yang disimpan dalam bentuk perisian mempunyai beberapa kelebihan. Biarkan ruang di antara huruf kelihatan sama walaupun jaraknya berbeza. Bahan Teknologi Maklumat: Persembahan Elektronik Setiap bahan bantu mengajar perlu diselenggara dengan baik termasuklah persembahan elektronik multimedia. Antaranya ialah. 2.2.

3. oleh sebab itu tujuan set induksi hanya digunakan untuk membina aliran fikiran murid sahaja dan bukan merupakan salah satu isi pelajaran yang hendak disampaikan.1. Terdapat beberapa cara yang boleh digunakan untuk menyampaikan set induksi atau permulaan pelajaran ini. dan sebagainya. Aktivisi set induksi ini hendaklah dikaitkan juga dengan pengetahuan sedia ada murid. 15 . teknik menyoal.3.1. 3. Bagaimanapun. Aktiviti set induksi hendaklah sesuai dengan pengalaman. 2. motivasi. Tujuan utama mengadakan set induksi ini ialah untuk membina aliran fikiran serta menimbulkan minat murid-murid supaya mereka akan menumpukan perhatian terhadap aktiviti pengajaran yang hendak disampaikan. Kemahiran Set Induksi Set induksi adalah bahagian permulaan sesuatu proses pengajaran. Prinsip-Prinsip Panduan Kemahiran Set Induksi Bagi mencapai tujuan set induksi ini. biasanya tidak melebihi lima minit dalam sesuatu waktu pelajaran. masa peruntukan dalam pelaksanaan set induksi ini haruslah ringkas dan singkat. dan umur murid.1. kebolehan. membimbing murid mengingat kembali pelajaran yang telah dipelajari. seorang guru harus memahami dan mematuhi beberapa prinsip berikut: 1. mengulangkaji topik yang berkaitan. Antaranya ialah penggunaan bahan bantu mengajar. Aktiviti set induksi ini hendaklah dikaitkan dengan isi pelajaran yang hendak disampaikan. KEMAHIRAN-KEMAHIRAN MIKRO 3.

3. atau projek. kesan penggunaan kemahirannya dapat diperhatikan seperti berikut: 16 . Menyatakan had tugas yang akan dijalankan dalam aktiviti pembelajaran murid. Membantu murid mengikuti pelajaran dengan lebih mudah dan bermakna. Menarik perhatian murid terhadap aktiviti pengajaran yang akan dijalankan. 7. Memotivasikan murid-murid supaya bersedia untuk belajar. tugas. 3. Aktiviti set induksi hendaklah dapat menarik minat dan perhatian murid. demi mencapai tujuannya dalam tempoh masa yang singkat. 5. Kesan Kemahiran Set Induksi ke Atas Pengajaran-Pembelajaran Jika objektif-objektif set induksi boleh dicapai.1. 4. Membina aliran fikiran murid supaya mereka bersedia mempelajari sesuatu yang berkaitan.2.4. 3. Objektif-Objektif Set Induksi Penggunaan set induksi dalam P&P mempunyai beberapa objektif berikut: 1. 2.1. 6.3. Aktiviti set induksi hendaklah disampaikan dengan cara berkesan. 5. Menadangkan cara-cara melaksanakan sesuatu aktiviti. Mengaitkan pengalaman atau pengetahuan lepas murid dengan isi pelajaran baru yang hendak disampaikan.

Motivasi murid terhadap pelajaran yang akan disampaikan adalah tinggi. 5. isyarat. Murid-murid boleh menggunakan pengetahuan lepasnya untuk membina konsep yang baru dengan lebih mudah dan bermakna.1. 3. Menunjukkan suatu aktiviti yang luar biasa. mewujudkan motivasi. Masalah disiplin dapat dikurangkan kerana aktiviti set induksi ini dapat menarik minat murid menumpukan perhatian sepenuhnya dalam aktiviti pengajaran dan pembelajaran yang selanjutnya. Murid-murid akan bersedia dan berusaha bersungguh-sungguh untuk menjalankan tugas dan aktiviti yang diberikan oleh guru. Jadual dibawah menghuraikan secara ringkas cara-cara yang digunakan untuk melaksanakan setiap komponen kemahirannya. KOMPONEN-KOMPONEN KEMAHIRAN SET INDUKSI Menarik Perhatian 1. 4. iaitu menarik perhatian. dan menstruktur. 17 . Aktiviti pengajaran dan pembelajaran dapat ditimbulkan dengan suasana yang aktif dan seronok. dan kontak mata. 3. Semua murid akan menumpukan perhatian terhadap pelajaran yang akan disampaikan. 6. Menggunakan bahan bantu mengajar. 2. Kesan ini membolehkan guru menjalankan aktiviti pengajaran dengan lebih lancar tanpa sebarang gangguan yang tidak diingini. 3. Menggunakan gerakan.1.4. 2. Mereka akan menunjukkan tanda persediaan untuk mengikuti aktiviti pengajaran guru selanjutnya. membuat berkaitan. 4. CARA PELAKSANAAN Menggunakan nada suara. Komponen-Komponen Kemahiran Set Induksi Kemahiran set induksi lazimnya dibahagikan kepada empat jenis komponen.

Mengaitkan peristiwa semasa. 4. Membangkitkan ingin tahu. Menggunakan bantu mengajar. 2. Mengaitkan minat dan pengalaman murid. 4. Menyatakan had tugas yang akan dijalankan. 3. Mewujudkan Motivasi 1. Mengaitkan isi pelajaran baru. 4. isyarat. 3.Mewujudkan Motivasi 1. Jadual 2 Semasa sesi pengajaran mikro. Membuat Perkaitan 1. 4. Menyatakan cara-cara melaksanakan tugas. 2. Menyatakan aktiviti. 3. mata. Menggunakan yang mencabar. 2. Membangkitkan rasa ingin tahu. Menggunakan teknik bercerita. 4. 3. Menunjukkan suatu teknik rasa aktiviti yang berguna. Menunjukkan suatu aktiviti yang berguna. Menggunakan gerakan. 2. Menggunakan suara. tugas. Contoh boring bimbingan kemahiran set induksi adalah seperti berikut: KOMPONEN-KOMPONEN KEMAHIRAN SET INDUKSI DAN CARA PELAKSANAANNYA Menarik Perhatian 1. Menunjukkan suatu dan kontak bahan nada ADA (SESUAI) ADA (TIDAK SESUAI) TIDAK KELIHATAN aktiviti yang luar biasa. Menggunakan satu siri soalan yang berkaitan. atau projek. 3. Menggunakan bercerita. boring bimbingan kemahiran-kemahiran set induksi digunakan untuk membuat penilaian terhadap kesan penyampaiannya. Menstruktur 1. soalan 18 . Mengaitkan pengetahuan lepas murid. 2. Menggunakan soalan yang mencabar.

mempelbagaikan aktiviti pengalihan saluran deria pelajar. Menstruktur 1. Kemahiran Varisai Rangsangan Variasi rangsangan merupakan teknik mempelbagaikan kaedah dan teknik penyampaian guru dengan tujuan menarik perhatian dan minat pelajar terhadap aktiviti pengajarannya. Menyatakan cara-cara melaksanakan tugas. Mengaitkan pengetahuan murid.Membuat Perkaitan 1. Mereka biasanya cepat hilang minat jika aktiviti pengajaran guru tidak dipelbagaikan. masa tumpuan perhatian pelajar adalah singkat. 19 . menukar corak interaksi di antara guru dengan pelajar. atau projek. Menyatakan had tugas yang akan dijalankan. 2.2. Mengaitkan semasa. Mengaitkan pelajaran baru. Menggunakan satu siri soalan yang berkaitan. peristiwa isi lepas Jadual 3 3. 4. Tandakan (√) pada ruang yang berkenaan. 3. Mengaitkan minat dan pengalaman murid. Dalam proses pengajaran dan pembelajaran. 3. Menyatakan aktiviti. 2. serta mempelbagaikan kaedah dan teknik mengajar. tugas. 4. Kemahiran variasi rangsangan meliputi kemahiran mengubah-ubah tingkah laku guru.

Memotivasi dan membangkitkan naluri ingin tahu melalui pelbagai aktiviti pengajaran guru. 3. 20 . 4. 2. Objektif Penggunaan Variasi Ransangan 1. 5. Memberi peluang kepada pelajar menikmati pelbagai aktiviti yang dijalankan. 4. Mewujudkan suasana pengajaran dan pembelajaran yang positif dan seronok. 5.2. Sekiranya masa penyampaian sesuatu langkah mengajar melebihi lima minit. guru hendaklah memahami dan mematuhi beberapa prinsip berikut : 1.3. 3. Prinsip Variasi Rangsangan Bagi menggunakan kamahiran variasi rangsangan dengan berkesan. Perubahan aktiviti pengajaran haruslah lancar dan dikaitkan dengan langkahlangkah penyampaian di antara satu sama lain. 6.2. Memusatkan perhatian pelajar & mengekalkan perhatian mereka terhadap pengajaran guru. corak aktiviti pengajaran haruslah dipelbagaikan. Perubahan kaedah dan teknik penyampaian guru hendaklah dikaitkan dengan tujuan dan isi pelajaran. Melibatkan pelajar secara aktif dalam berbagai pengalaman baru dalam pembelajaran. Memberi peluang kepada pelajar menggunakan berbagai saluran deria untuk memperoleh ilmu.1. 2.2. Guru harus mengubah rangsangan berdasarkan maklum balas yang didapati daripada pelajarnya. Setiap langkah penyampaian haruslah mengandungi aktiviti pengajaran yang berbeza dengan langkah penyampaian yang lain. 3. Penggunaan alat bantu mengajar untuk mempelbagaikan pengalihan saluran deria haruslah dirancang dan disampaikan dengan teknik yang berkesan.

21 . Kesan Penggunaan Variasi Ransangan Ke Atas Pengajaran Dan Pembelajaran Apabila kemahiran variasi rangsangan digunakan dengan betul.3. Minat & perhatian mereka akan ditumpukan sepenuhnya terhadap aktiviti pengajaran guru. melabel. Guru akan melakukan pergerakkan badan dan ini akan meneguhkan P&P.2. 2. Komponen perubahan pergerakan langkah guru. Komponen perubahan pergerakan anggota guru. kesan-kesan positif berikut dapat dilahirkan. Dengan bantuan BBM yang sesuai dapat merangsangkan P&P kanak-kanak. 4. 1.3. 2. belakang dan depan semasa mengajar. Komponen Kemahiran Variasi Ransangan 1.4. P&P menjadi lebih bermakna dan berjaya meninggalkan kesan yang mendalam. Pergerakan langkah guru perlu dilakukan secara perlahan supaya tidak mengganggu P&P dan tumpuan kanak-kanak. Kanak-kanak lebih ceria dan seronok untuk belajar. 3. Dapat mewujudkan suasana pembelajaran yang positif. Guru bergerak ke kiri dan kanan. 3.2. memain peranan dan sebagainya. Contohnya melukis. Guru juga boleh menggunakan bahagian anggota badan yang baru contohnya tangan untuk menegaskan penerangan dan penyampaian. Masalah disiplin dapat dikawal apabila pelajar menumpukan sepenuh perhatian terhadap aktiviti pengajaran guru. Naluri ingin tahu pelajar akan dibangkitkan dan mereka berusaha melibatkan diri secara aktif. Mereka akan dapat memahami bahan konsep pengajaran guru dengan lebih baik lagi. Murid berpeluang menggunakan pelbagai saluran deria untuk mempelajari sesuatu. 5. Aktiviti P&P akan menjadi lebih seronok & menarik.

menulis. Komponen perubahan bentuk fizikal murid. Cara Mengendalikan Pengajaran Mikro Guru pelatih yang memilih kemahiran variasi rangsangan untuk melatih diri dalam sesi pengajaran mikro harus merancang aktiviti pengajaran dengan berbagai-bagai aktiviti rangsangan. pensyarah dan guru-guru pelatih yang terlibat boleh menggunakan boring bimbingan kemahiran variasi rangsangan berikut: KOMPONEN 1 KEMAHIRAN Pergerakan langkah guru yang sesuai Pergerakan anggota guru yang berpatutan Perubahan pertuturan nada guru dalam 2 3 4 30 SAAT BAGI TIAP-TIAP RUANG 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 22 .5. Komponen perubahan bentuk lisan murid. 5.3. Guru tidak hanya menggunakan suara yang mendatar tetapi perlu mengubah nada suara mengikut kepentingan bahan pengajaran. Perhatian kanak-kanak akan berubah apabila guru mengubah cara mengajar dengan menggunakan BBM. 3. Kanak-kanak boleh dilibatkan secara lisan contohnya penggunaan bahasa. Komponen perubahan fokus deria murid. Komponen perubahan nada suara guru. Perubahan bentuk fizikal murid seperti lakonan. 4. Sebagai aktiviti penilaian.2. Semasa menjalani aktiviti pengajaran dalam sesi pengajaran mikro. dan simulasi. tumpuan harus diberikan kepada tiga komponen yang berasaskan kepada perubahan tingkah laku guru dan tiga komponen yang berasaskan kepada perubahan tingkah laku pelajar. 6.

1.3. guru haruslah memahami dan mematuhi prinsip-prinsip berikut: 1. Misalnya. kemahiran penyoalan digunakan untuk menolong murid mengingat kembali ilmu pengetahuan lepas yang berkaitan. guru pelatih harus menguasai kemahiran penyoalan ini untuk mencapai kejayaan dalam aktiiti pengajarannya. 3. Pembentukan Soalan 23 . kemahiran penyoalan digunakan untuk menilai pencapaian objektif pelajaran.3. Perinsip-Prinsip Panduan Penggunaan Kemahiran Penyoalan Bagi menggunakan kemahiran penyoalan dengan berkesan dalam aktiviti pengajaran. Pada peringkat perkembangan. Hampir semua proses pengajaran dan pembelajaran melibatkan penggunaan teknik menyoal. Jadual 4 3. Kemahiran Penyoalan Teknik menyoal merupakan teknik yang penting dalam aktiviti pengajaran guru. iaitu peringkat permulaan sesuatu pelajaran. kemahiran penyoalan digunakan untuk mencungkil fikiran murid untuk membantu mereka mengikuti pelajaran dengan lebih berkesan. Kaedah Socrates adalah satu kaedah yang menggunakan satu siri soalan untuk membimbing murid menemui sesuatu kesimpulan. dalam set induksi . Justeru itu.Perubahan fokus deria pelajar Perubahan bentuk lisan pelajar Perubahan bentuk fizikal pelajar Tandakan (√) dalam ruang yang berkenaan apabila perubahan tingkah laku guru dan murid dapat diperhatikan. Pada peringkat penutup.

2. Elakkan soalan yang mengandungi jawapan sendiri seperti “Bumi kita adalah suatu sfera yang besar. 24 . Pastikan semua murid telah bersedia mendengar soalan guru. d) Bagi menarik perhatian murid. betulkan?” f) Bentuk soalan haruslah ringkas. perkataan dan istlilah yang digunakan harus mudah dan telah dipelajari oleh mereka. dengan syarat sebutan guru cukup lantang dan jelas didengar oleh semua murid. d) Bagi menarik perhatian murid. dan pengalaman masing-masing. Teknik Mengemukakan Soalan a) Bagi mengelakkan setiap murid dalam bilik darjah memikirkan jawapan. guru haruslah mengemukakan soalan terlebih dahulu. c) Bagi memastikan soalan mudah difahami oleh murid-murid. b) Sebelum aktiviti pengajaran dimulakan. c) Bagi memastikan semua murid mengambil perhatian terhadap jawapan yang diberi oleh seseorang murid. tepat. guru hanya menyebutkan soalan sekali sahaja. berhenti sekejap untuk memberi masa murid-murid berfikir. b) Soalan-soalan yang dikemukakan haruslah ditujukan kepada seluruh kelas dan bukan hanya murid cerdas sahaja diberi peluang menjawab soalansoalan guru. guru haruslah merancangkan jenis-jenis soalan yang berkaitan. Guru juga harus mengelakkan daripada emberi soalan-soalan mengikut susunan tempat duduk murid dalam kelas. kebolehan. e) Soalan yang dibentuk harus mendorong murid berfikir. bentuk soalan hendaklah diubah daripada semasa ke semasa. dan jelas. guru kadangkala boleh memanggil seorang murid yang lain mengulang jawapan murid itu. kemudian menyebut namanya supaya menjawab soalan itu.a) Aras soalan hendaklah sesuai dengan murid mengikut umur.

Antaranya ialah: 1. b) Guru hendaklah mengelakkan amalan mengulangi jawapan murid kerana cara ini secara tidak langsung akan menggalakkan murid-murid yang lain tidak mempedulikan jawapan yang diberi oleh murid. pujian hendaklah diberikan kepada murid yang telah memberi jawapan yang betul. d) Jika jawapan yang diberikan kurang lengkap. Objektif-Objektif Penyoalan Penggunaan penyoalan dalam aktiviti pengajaran mempunyai beberapa objektif yang tertentu. dan hanya menunggu guru mengulangi jawapan itu. 3. g) Bagi mendorong murid supaya sentiasa berusaha dan cuba menjawab soalan guru. f) Melarang murid-murid memberi jawapan secara beramai-ramai. Memberi jawapan secara beramai-ramai bukanlah tujuan menyoal. guru boleh meminta murid yang lain mengulangi jawapan itu. 25 .3.2. Menguji pengetahuan dan kefahaman murid. e) Jika murid tidak boleh menjawab.3. c) Jika jawapan yang diberikan adalah baik dan penting. guru boleh meminta murid yang lain melengkapkannya atau guru sendiri boleh menambahkan maklumat-maklumat kepada jawapannya. guru hendaklah membantunya menjawab dengan mengubah aras soalan ke peringkat yang lebih rendah atau memberi petua-petua yang berkaitan. guru hendaklah mengelakkan diri daripada mengejek murid yang memberi jawapan yang salah atau jawapan yang bersifat bodoh. Penerimaan Jawapan Murid a) Bagi menggalakkan murid berusaha memberi jawapan dengan baik.

murid-murid akan melibatkan diri secara aktif dalam aktiviti pembelajaran mereka. Membantu murid mengulangkaji pelajaran untuk menyediakan diri dalam ujian yang akan datang. 12.3. Menilai keberkesanan pengajaran guru dan pencapaian objektif pelajaran. Minat murid terhadap pelajaran akan ditambah dan mendorong mereka memberi perhatian terhadap aktiviti pengajaran guru. 8. Memberi contoh serta mengalakkan murid supaya berani menyoal apabila mereka ada keraguan atau kurang faham sesuatu. Merangsang dan mencungkil fikiran murid. Membimbing murid menggunakan kaedah inkuiri-penemuan untuk membuat kesimpulan atau menyelesaikan sesuatu masalah yang kompleks. 3. Membantu murid mengukuhkan konsep dan kefahaman yang baru dipelajari pada peringkat akhir pelajaran. 10. 3. Mengembangkan daya pemikiran murid melalui satu siri soalan yang terancang. Kesan Kemahiran Penyoalan ke Atas Pengajaran dan Pembelajaran 1. Menimbulkan minat dan rasa ingin tahu murid dengan mengemukakan soalan yang menarik atau mencabar. 11.3. 2. 5. Melalui aktiviti soal jawab. 9. Melibatkan murid secara aktif dalam aktiviti pengajaran dan pembelajaran. Menarik perhatian murid supaya menumpukan perhatian mereka kepada aktiviti pengajaran guru atau kepada sesuatu penegasan. 4. 26 . Menjalin perhubungan yang baik diantara guru dengan murid melalui aktiviti soal jawab.2. 7. 6. Kesannya ialah murid dapat belajar sesuatu dengan lebih menyeluruh dan berkesan.

Daya pemikiran murid dapat dikembangkan kepada tahap yang lebih tinggi. Soalan konvergen. 3. 8. Menggunakan soalan-soalan untuk menolong murid mengulangkaji pelajaran akan menambahkan prestasi mereka dalam peperiksaan yang akan datang.4. perhubungan guru dan murid dapat dijalin dengan baik. Soalan ditumpukan lebih kepada satu idea. pemulihan. Kesannya ialah membolehkan guru merancang aktiviti pengayaan.3. 4. 2. Kesannya ialah muriddapat mengikuti pelajaran dengan lebih bermakna dan mudah difahami. guru boleh merancang aktiviti pengajaran yang sesuai berdasarkan jawapan murid. Soalan yang digunakan sebagai aktiviti penilaian akan membolehkan guru mengenal pasti masalah yang dihadapai oleh murid. Fokus (Tunggal) 1. 2. Penyoalan dalam membantu murid mengukuhkan konsep-konsep yang baru dipelajari. Murid akan menyukai pengajaran guru dan tidak merasa segan atau malu untuk bertanya kepada guru apabila mereka menghadapi masalah dalam pembelajaran. 5. 3. 7. Komponen-Komponen Kemahiran Penyoalan KOMPONEN-KOMPONEN KEMAHIRAN PENYOALAN Penbentukan Soalan 1. 2. Melalui aktiviti soal jawab.3. Memberi masa kepada murid memikirkan KRITERIA-KRITERIA TEKNIK MENYOAL 27 . Jelas Tepat Ringkas Soalan yang ditumpukan kepada satu idea. Fokus (Pelbagai) 1. Soalan divergen. 1. Melalui soalan menguji pengetahuan lepas murid. Soalan disebarkan kepada seluruh kelas. Sebaran Hentian 1. atau aktiviti pengajaran yang selanjutnya dengan lebih berkesan. 6.

kemudian mengemukakan soalan-soalan itu mengikut susunan yang sesuai. Memberi petua atau petunjuk untuk membantu murid. Mengemukakan satu siri soalan untuk mencungkil fikiran.3. 3. Mencungkil Fikiran 1. Melengkapkan jawapan. Jadual 5 3. Memberi pujian. 2. Penyoalan Mencungkil Fikiran Kemahiran ini digunakan untuk mencungkil fikiran murid sehingga mereka memberi satu jawapan yan tepat dan sempurna.5. 3. konsep. Membaiki jawapan. Memberi petunjuk Menjawab 1. Aras-Aras Penyoalan Selain teknik menyoal. Tujuan menggunakan kemahiran ini ialah untuk menolong murid-murid berfikir secaa mendalam supaya memahami sesuatu fakta. Kemahiran menggunakan soalan mencungkil fikiran murid boleh dijalankan dengan menyediakan beberapa soalan yang berkenaan serta berkaitan. hukum atau teorem dengan lebih jelas lagi. kemahiran mempelbagaikan jenis soalan mengikut arasarasnya juga boleh dikuasai melalui pengajaan mikro.3. Melayani Jawapan 1. Peringkat28 . Aras kemahiran soalan boleh dikelaskan kepada enam peringkat seperti yang dinyatakan oleh Bloom dalam bukunya „Taxonamy of Education Objectives‟.6.jawapannya.

ringkas. guru pelatih hendaklah menyediakan berbagai-bagai jenis soalan seperti soalan konvergen dan soalan divergen mengikut beberapa aras kemahiran penyoalan yang boleh mencungkil fikiran murid.7. kefahaman. guru pelatih yang terlibat harus cuba menggunakan teknik menyoal mengikut prinsip-prinsip panduan dan merujuk komponen-komponen kemahiran penyoalan yang disarankan dalam Jadual 6. sintesis dan penilaian. Lihat rajah dibawah.3. aplikasi. dan tepat Fokus kepada satu idea 1 2 3 4 5 6 NOMBOR SOALAN 7 8 9 10 11 12 13 14 15 29 .peringkat itu ialah pengetahuan. analisis. Semasa menjalankan aktiviti pengajaran mikro. Rajah 2 3. Cara Pengendalikan Pengajaran Mikro Semasa merancang aktiviti pengajaran mikro berasaskan kepada kemahiran penyoalan. KOMPONEN KEMAHIRAN (TEKNIK MENYOAL) Pembentukan Soalan: Jelas.

Kemahiran Penutup Penutup pelajaran dalah bahagian terakhir sesuatu pelajaran.Fokus kepada lebih daripada satu idea Sebaran ke seluruh kelas Hentian yang sepatut Melayan baik Memberi petunjuk atau petua Mencungkil fikiran ARAS-ARAS KEMAHIRAN Pengetahuan Kefahaman Aplikasi Analisis Sintesis Penilaian Tandakan () pada ruang yang berkaitan dengan ciri-ciri yang dapat dilihat bagi tiap-tiap soalan yang dikemukakan dalam sesi pengajaran mikro.4. guru juga boleh menggunakan bahagian penutup ini untuk menilai objektif dan aktiviti pengajaran dan pembelajaran yang telah dilaksanakan. Terdapat dua jenis penutup yang biasanya digunakan oleh guru didalam pengajaran. Aktiviti-aktiviti rumusan. Hasil penilaian akan digunakan untuk melakukan perubahan pada pengajaran yang seterusnya. Penutup kognitif boleh 30 . Disamping itu. Oleh itu guru-guru menggunakan bahagian ini untuk membantu murid-murid mengukuhkan konsep atau kemahiran yang baru sahaja dipelajari dengan merumuskan semua isi penting atau memberikan aktiviti susulan kepada mereka. iaitu penutup kognitif dan penutup Penutup kognitif adalah penutup yang bertujuan untuk memberikan peneguhan kepada isi pelajaran atau kemahiran yang baru dipelajari oleh murid. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 jawapan dengan Jadual 6 3. pengukuhan dan penilaian biasanya dilakukan dalam bahagian penutup ini.

31 . guru mengajar huruf hijaiah kepada murid. selepas sesuatu perbincangan atau sesi latihan dan diakhir satu pembelajaran. ustaz akan mengajar mengenai zakat. Penutup hendaklah ada kaitan dengan pengetahuan sedia ada. dalam pelajaran akan dating. 2. 2. 5. Dilakukan di akhir satu sesi pelajaran. guru haruslah memahami dan mematuhi beberapa prinsip berikut: 1. kebolehan dan umur mereka. Guru boleh memberikan kerja bertulis didalam buku atau lembaran kerja kepada murid. Antara cara-cara melakukan penutup kognitif adalah: 1. pengukuhan dan susulan. a) Contohnya. Penutup hendaklah berkaitan dengan isi dan objektif P&P.1. Misalnya: “Muridmurid berjaya menjawab semua soalan ustaz mengenai solat hari raya dengan betul dan tepat. 3. pengalaman murid dan konsep baru yang telah dipelajari. guru mungkin berkata “Sekarang kita berhenti sekejap dan kamu cuba sebutkan huruf-huruf hijaiah yang kita belajar tadi”.4. Guru boleh merumuskan isi-isi penting sesuatu pelajaran dengan tujuan mengukuhkan lagi apa yang telah dipelajari oleh murid-murid. 3. 4. Menyoal murid mengenai isi penting yang telah dipelajari Penutup sosial bertujuan memberikan sesuatu perasaan pencapaian kepada muridmurid yang telah diajar tentang sesuatu topik.” 3. Prinsip Penggunaan Kemahiran Penutup Untuk menggunakan kemahiran penutup dengan berkesan.dilakukan melalui aktiviti rumusan. Contohnya. guru memberikan pujian dan galakan kepada pelajar yang berjaya menjawab soalan dengan betul. Memberi aktiviti pengayaan kepada murid. Penutup hendaklah bermakna kepada murid-murid dari segi minat.

Kesan Kemahiran Penutup Kepada Proses Pengajaran Dan Pembelajaran 1. Pembelajaran menjadi lebih bermakna kerana murid-murid dapat penyelesaian kepada suatu pembelajaran. 2.4. 3.4. 5. Membuat perkaitan antara pengetahuan sedia ada dan pengalaman murid dengan topik yang baru. 3. Menggunakan prosedur yang sesuai untuk menilai objektif P&P murid. Menimbulkan motivasi melalui kemesraan. 5. Penutup sepatutnya dapat menilai keberkesanan satu-satu pelajaran.2.4. Objektif-Objektif Kemahiran Penutup 1. 5.4. 3. 6.4. 2. 3. Komponen-Komponen Kemahiran Penutup 32 . Mengemukakan aktiviti susulan. Perlu mengandungi aktiviti-aktiviti susulan untuk murid-murid. 3. Guru dapat mengetahui sejauh manakah objektif P&P telah dicapai. Murid terdorong untuk belajar dengan tekun turutan daripada penggunaan penutup sosial. 4. 4. Dapat meneguhkan suatu konsep yang baru dipelajari. menghairankan dan aktiviti susulan. Membuat satu rumusan tentang pelajaran yang telah disampaikan. Meneguhkan satu-satu pelajaran yang baru dipelajari. Penutup harus berkaitan dengan aspek satu-satu pelajaran yang telah dipelajari.3. 6. Membantu murid mengingati pelajaran yang baru dipelajari.

RANCANGAN PENGAJARAN HARIAN 33 .  Guru membuat rumusan yang berkaitan dengan pengalaman murid. Penutup ada hubungan dengan bahagian penting pelajaran. Guru mencadangkan beberapa aktiviti susulan. murid dapat merasa dan menikmati perasaan mencapai kejayaan.Kemahiran penutup mempunyai dua kemahiran yang utama iaitu kemahiran penutup kognitif dan penutup social.    Rajah 3 4. Rajah dibawah menerangkan mengenai aktiviti penutup yang terkandung dalam kedua-dua komponen tersebut. Dengan ini. KOMPONENKOMPONEN KEMAHIRAN PENUTUP Perkaitan Sosial Perkaitan Kognitif  Guru menggunakan pelbagai jenis pujian apabila murid dapat menjawab soalan di peringkat penutup.

‬‬ ‫ارس ‪:٤‬‬ ‫‪ .٢‬موريد ڤرهو ممباچ سورة املاعون کخيک صالة‪.٣‬موريد ڤرهو مندڠر ابچان سورة املاعون دمسجد‪.٢‬ممباچ سورة املاعون دڠن بخول دان فصيح‪.‫‪ ٪ :‬مچ ‪٣١٢٢‬‬ ‫‪ ٪:٢٦ -٩:٢٦ :‬ڤاݢي‬ ‫‪ :‬اتىون ‪٥‬‬ ‫اترخي‬ ‫ماس‬ ‫لکس‬ ‫مات ڤالجرن ‪ :‬ڤنديديقن اسالم‬ ‫‪ :‬اسوىن ثالوة امقرءان‬ ‫‪ :‬سورة املاعون‬ ‫بيدڠ‬ ‫اتجوق‬ ‫حاصيل ڤمبالجرن‬ ‫داخري ڤڠاجرن دان ڤمبالجرن‪ ،‬موريد اکن داڤت‪:‬‬ ‫ارس ‪:٢‬‬ ‫‪ .٢‬ممباچ سورة املاعون دڠن خمرج يڠ بخول‪.٢‬ممباچ سورة املاعون دڠن مرءيقان حکوم جتويد‪.‬‬ ‫ڤڽراڤن هيالي‪:‬‬ ‫‪34‬‬ .‬‬ ‫ڤڠخاىوان سداي اد‪:‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫ارس ‪:٣‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪ .

٢‬اکد ڤراکاتن‪.٢‬ݢورو منايڠکن‬ ‫ۏيدايو مڠݢوانکن‬ ‫ۏيدايو کاممڠن کڤد‬ ‫‪35‬‬ ‫اييس کندوڠن‬ ‫دعاء بالجر‬ ‫مڠکو‪ /‬حميڤوه‬ ‫مقدمة‪ ٤ /‬مينيت‬ ‫سيت ايندوکيس‪ ٥ /‬اتيڠن ۏيدايو کاممڠن جامن راي‬ ‫مينيت‬ .‬‬ ‫‪.٢‬کومڤوحر‪.٢‬ڬرو ممينذا موريد‬ ‫ممباچ دعاء بالجر‪.٤‬ڬورو ممبخومكن‬ ‫ثيڠكو الكو موريد‬ ‫سكرساڽ ڤرمو‪.‬‬ ‫ڤڠݢابوڠ جامينن‪:‬‬ ‫‪ .٢‬ݢورو منايڠکن‬ ‫‪.‬‬ ‫‪ .٢‬ڤالجرن جاوي‪.‬‬ ‫ابىن بنذو مڠاجر‪:‬‬ ‫‪ .٢‬اکجني متڤنت‪.‫‪ .٢‬حرميت راکن‪.‬‬ ‫کامىرين برفيکري‪:‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪ .٣‬موريد ممباچ دعاء‬ ‫بالجر سچارا لکس‬ ‫‪ .٣‬ادب دان اخالق اسالمييو‪.‬‬ ‫اکخيۏييت ڤڠاجرن دان چاثنت‬ ‫ڤمبالجرن‬ ‫‪ .‬‬ ‫ڤڽراڤن علمو‪:‬‬ ‫‪ .٢‬ممبنديڠ بيذا‪.‬‬ ‫‪ .

٣‬جواڤن‪ :‬اورڠ راماي‪ ،‬امبومنچ‪،‬‬ ‫اکون‪ ،‬دان س باݢايڽ‪.٥‬ݢورو ممباچ سورة‬ ‫املاعون‪.‬‬ ‫‪ .٢‬س ياڤاکو يڠ منوموڠ مڠسا؟‬ ‫‪ .٦‬ݢورو ممباچ حرمجين‬ ‫س سورة املاعون‪.‬‬ ‫‪.٤‬ݢورو براتڽ کڤد‬ ‫موريد‪.‬‬ ‫‪ .‬بررسات‬ ‫حرمجيڽن‪.‬‬ ‫‪ .٣‬موريد منوهخون‬ ‫ۏيدايو دڠن ثلييت‪.٣‬موريد مندڠر‬ ‫ابچان ݢورو‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪36‬‬ ‫موريد‪.٨‬ݢورو ممينذا موريد‬ ‫ماليک ممباچ سورة‬ ‫املاعون‪.٤‬س ياڤاکو يڠ بوميو مڽمبوىکن مڠسا؟‬ ‫‪ .‬‬ ‫سورة املاعون‬ ‫املاعون‪..‬‬ ‫‪.‬دان دايکويت‬ ‫اوميو موريد‪.٢‬ݢورو ممباچ سورة ‪. ٢‬ڤووير ڤوينت‪.٧‬موريد مڠيکوت‬ ‫ابچان ݢورو‬ ‫‪.٤‬ݢورو ممڤردڠرکن‬ ‫ابچان چوهخوه سورة‬ ‫املاعون‪.‬‬ ‫مڠکو ‪ ٦ /٢‬مينيت‬ .‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪ .‫ڤوويرڤوينت‬ ‫ݢورو براتڽ کڤد موريد‪:‬‬ ‫‪ .٥‬جواڤن‪ :‬دوکخور‪ ،‬هللا‪ ،‬اوبت‪ ،‬دان‬ ‫س باݢايڽ‬ ‫‪.٥‬موريد منجواب‬ ‫سؤامن ݢورو‪.‬اوميو امام‬ ‫مسجد احلرام‪.‬‬ ‫‪ .

‬‬ ‫‪37‬‬ ‫مڠکو ‪ ٧ /٣‬مينيت‬ .‬‬ ‫‪ .٪‬ݢورو ممينذا موريد‬ ‫ڤرمڤوان ممباچ سورة‬ ‫املاعون بررسات‬ ‫حرمجيڽن‪.‬‬ ‫‪. ٢‬ݢورو منوجنوقکن اکد لکمة‬ ‫اکد لکمة کڤد موريد‪.‬‬ ‫‪.‬بررسات‬ ‫حرمجيڽن‪.‬بررسات‬ ‫حرمجيڽن سچارا لکس‪.‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪. ٤‬ݢورو ممينذا موريد‬ ‫ممباچ اکد لکمة سچارا‬ ‫لکس‪ ،‬کومڤومن‪ ،‬دان‬ ‫اينديۏيدو‪.‬‬ ‫‪.‫‪. ٥‬موريد ممباچ اکد‬ ‫لکمة يڠ دسدايکن‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪ . ٦‬ݢورو ممبخومکن‬ ‫ابچان موريد سکرياڽ‬ ‫ڤرمو ‪.‬بررسات‬ ‫حرمجيڽن‪.٩‬موريد ماليک ممباچ‬ ‫سورة املاعون‪. ٣‬موريد ممرىاثيکن‬ ‫اکد لکمة حرس بوت‪.٢٣‬موريد ممباچ‬ ‫سورة املاعون‪.‬بررسات‬ ‫حرمجيڽن‪.٢٢‬ݢورو ممينذا‬ ‫موريد ممباچ سورة‬ ‫املاعون‪.٢١‬موريد ڤرمڤوان‬ ‫ممباچ سورة‬ ‫املاعون‪.‬‬ ‫‪.

‬‬ ‫‪. ٥‬موريد ممباچ اايت‬ ‫يڠ دکينديق‪.‬‬ ‫‪.٢‬ڬورو منايڠكن‬ ‫‪38‬‬ ‫مڠکو ‪ ٣٦ /٤‬مينيت‬ ‫مڠکو ‪ ٢٦ /٥‬مينيت‬ ‫ڤنوثوڤ‪ ٣ /‬مينيت‬ .‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪. ٢‬ݢورو منايڠکن‬ ‫ڤوثوڠن اايت درڤد‬ ‫سوره کڤد موريد‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪. ٤‬ݢورو ممينذا موريد‬ ‫ممباچ ڤوثوڠن اايت‬ ‫حرس بوت سچارا‬ ‫لکس‪ ،‬کومڤومن‪ ،‬دان‬ ‫اينديۏيدو‪.‬‬ ‫‪ .‫اکد اايت‬ ‫‪. ٣‬موريد دودوق دامل‬ ‫کومڤومن ماس يڠ‪-‬‬ ‫ماس يڠ‪. ٤‬ݢورو ممينذا سدياڤ‬ ‫کومڤومن ممباچ اايت‬ ‫حرثنذو‪. ٥‬موريد ممباچ اايت‬ ‫يڠ داتيڠکن‪. ٦‬ݢورو ممبخومکن‬ ‫کسامين موريد‬ ‫سکرياڽ ڤرمو ‪. ٦‬ݢورو ممبخومکن‬ ‫ابچان موريد سکرياڽ‬ ‫ڤرمو ‪. ٣‬موريد ممرىاثيکن‬ ‫ڤوثوڠن اايت‬ ‫حرس بوت‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫موريد کڤد امڤت‬ ‫کومڤومن‪. ٢‬ݢورو ممهباݢيکن کومڤوحر‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪.

‬‬ ‫‪ .‫ۏيديو ابچاءن امقرءان‬ ‫كڤد موريد‪.٣‬موريد مندڠر‬ ‫ابچاءن جسس بوت‬ ‫‪Jadual 7‬‬ ‫‪39‬‬ .

Video Sila rujuk video yang dilampirkan.1.1. Foto Foto 1 Foto 2 Foto 3 5. DOKUMENTASI MICRO TEACHING 5.2.1.1. PELAKSANAAN MICRO TEACHING 5. 40 .5.

Selepas melakukan micro teaching. meminta murid mengosongkan meja. saya mendapati bahawa soalan yang saya kemukakan kepada murid tidak sesuai kerana saya mengungkapkan ayat dan menggunakan istilah yang tinggi yang tidak sesuai dengan tahap umur mereka seperti perkataan „fungsi‟. Namun. Semasa melaksanakan micro teaching. dan duduk di tempat masing-masing. Ini mungkin disebabkan saya tidak begitu tegas dalam memberikan arahan. Justeru. saya memaparkan gambar dan bahanbahan yang telah saya sediakan. saya juga telah memberikan peneguhan dan membantu mereka ketika mereka menjawab soalan.5. Selain itu. saya telah membuat perancangan terlebih dahulu iaitu dengan menyediakan Rancangan Pengajaran Harian (RPH). 6.2 REFLEKSI MICRO TEACHING Sebelum membuat micro teaching. Kemudian saya telah menyenaraikan pengetahuan sedia ada murid untuk membuat soalan-soalan yang hendak dikemukakan pada langkah ini. Saya juga menyediakan gambar sebagai rangsangan dan motivasi kepada murid untuk menumpukan perhatian terhadap pelajaran. Saya melakukan set induksi tersebut selama lima minit sahaja iaitu masa yang maksimum dicadangkan untuk membuat set induksi. Begitu juga dengan menyoal murid-murid berdasarkan soalan-soalan yang telah disediakan. terdapat juga murid tidak menumpukan perhatian terhadap bahan yang saya sediakan. Seterusnya saya mengaitkan jawapan mereka dengan tajuk yang akan dipelajar. saya hendaklah meminta perhatian mereka terlebih dahulu dengan menggunakan nada suara yang berbeza. oleh sebab micro teaching saya hanya membuat bahagian set induksi sahaja. Selain itu. REFLEKSI PELAKSANAAN KERJA PROJEK 41 .

dan penutup. saya telah berkolaborasi dengan rakan-rakan mengenai maklumat yang sebenar diperlukan selain bertukar-tukar bahan dengan mereka. Malah saya juga dapat praktikkan apa yang saya pelajari semasa menjalani praktikum di sekolah. Kemudian. saya menyusun maklumat dan bahan-bahan tersebut mengikut soalan yang dikemukakan. 42 . saya keliru di antara „Sumber Pengajaran dan Pembelajaran‟ dengan „Media Pengajaran‟.Sebelum melaksanakan tuasan ini. Melalui tugasan ini. Ironinya terdapat juga beberapa kelemahan yang terdapat daripada tugasan ini antaranya sumber dan maklumat yang terhad terutama maklumat mengenai ciri-ciri sumber pengajaran dan pembelajaran. terdapat beberapa kebaikkan yang saya peroleh antaranya adalah saya lebih jelas mengenai maksud pengajaran mikro yang sebenarnya iaitu pengajaran yang hanya menumpukan kepada sesuatu langkah dalam pengajaran seperti pendahuluan set induksi. saya turut memahami kehendak yang dikehendaki pada setiap langkah dalam pengajaran mikro seperti kemahiran menyoal yang perlu mempunyai soalan yang berfokus kepada satu idea dan lebih daripada satu idea. Jadi tidaklah menjadi masalah yang besar terhadap saya untuk memahami dengan lebih mendalam terhadap tajuk ini. internet. saya terlebih dahulu mengumpul maklumat daripada nota kuliah. Setelah memperoleh maklumat yang diperlukan. Selain itu. dan sebagainya. saya turut menukarkan contoh-contoh yang tidak berkaitan dengan Pendidikan Islam kepada yang berkaitan dengannya. Semasa membuat tugasan ini. perpustakaan. Selain itu. saya telah cuba menkonstruk idea yang diperoleh daripada buku rujukan dan mengambil ayat-ayat yang diperlukan. Selain itu. Kekeliruan ini timbul kerana maklumat yang terdapat dalam „Sumber Pengajaran dan Pembelajaran‟ terdapat dalam sub-topik „Media Pengajaran‟. Konklusinya dapatlah saya fahami bahawa „Sumber Pengajaran dan Pembelajaran‟ adalah sebahagian daripada „Media Pengajaran‟.

Guru Pendidikan Islam boleh menggunakan bahan bantu mengajar yang dibekalkan 43 .7. PENUTUP Sebagai seorang bakal guru. seharusnya kita dapat memilih dan menggunakan sumber pengajaran dan pembelajaran yang disediakan selain membuat bahan bantu mengajar sendiri.

Pedagodi Sains 4 PENGURUSAN MAKMAL DAN SUMBER SAINS. (1999). dipegang. Penggunaan bahan bantu mengajar yang berkesan dapat mencapai hasil pembelajaran yang diingini selain murid ceria dan gembira untuk belajar.htm 44 . dan sebagainya. Adapun bahan yang paling berkesan adalah bahan maujud yang boleh dilihat.com/ptk2/ptkkhusus2. BIBLIOGRAFI Hiang. guru juga boleh membina bahan mereka sendiri mengikut kebolehan dan tahap keupayaan murid sesuatu kelas. Retrieved April 16. Tuntasnya. guru perlu kreatif dan bijak memilih bahan bantu mengajar yang sesuai untuk digunakan. carta. Antara bahan bantu yang dibekalkan oleh kementerian adalah kad perkataan. M. guru boleh menjadikan diorama kaabah sebagai bahan bantu mengajar. P.freewebs. S. cakera padat. (2008). from Pengurusan Pengajaran dan Pembelajaran: http://www. Selangor: Kumpulan Budiman Sdn. Khairi. Sebagai contoh model dan diorama. Selain itu.oleh kementerian kepada guru-guru j-QAF kerana bahan tersebut sesuai digunakan semasa aktiviti pengajaran. 2011. Bhd. PENGURUSAN PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN. Matapelajaran Pendidikan Islam juga boleh menggunakan diorama seperti ketika hendak mengajar tajuk Rukun Haji. dan dirasa oleh murid. Ini kerana tujuan bahan bantu mengajar ialah memudahkan pencapaian fakta terutama fakta yang abstrak seperti untuk menerangkan tentang „Mukjizat al Quran‟.

Selangor: Kumpulan Budiman Sdn. M. LAMPIRAN 45 . Sang. PEDAGOGI UNTUK KURSUS DIPLOMA PERGURUAN SEMESTER 2.com/doc/2688621/Perkembangan-Seni-dan-Kanak-kanak Salleh. Retrieved April 17.scribd.com/2011/03/sumber-pengajaran-danpembelajaran. S. Mac 13). (n. (2003). dan Persediaan Untuk Pengajaran Praktik. A. B. Perkembangan Seni dan Kanak-Kanak. Sumber Pengajaran dan Pembelajaran dalam Pengajian Sosial. from KUMPULAN PGSR BAHASA MELAYU IPGM KKB: http://kumpulansiswazahguru. Selangor: Kumpulan Budiman Sdn. R. Bhd. Bhd.html Sang. Retrieved April 16.Salleh. (1992). 2011. from Scribd: http://www.).blogspot. S. Pengajaran mikro. Pedagogi 2 Strategi Pengajaran-Pembelajaran. M. 2011. (2011. M.d.

ULASAN PENSYARAH 46 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful