1.

PENDAHULUAN Allah telah menurunkan al-Quran sebagai panduan dan sumber rujukan kepada manusia untuk menjalani kehidupan di dunia. Selain daripada itu, hadis, ijma‟, dan qias menjadi sumber rujukan seterusnya. Begitu juga sekiranya jika kita membeli peti ais, mesin basuh, dan televisyen, disediakan kepada kita buku manual sebagai panduan dan sumber rujukan untuk menggunakan alat-alat tersebut.

Jadi, menjadi lumrah dan fitrah manusia memerlukan sumber dan panduan dalam setiap perkara yang hendak dilakukan. Justeru, daripada perspektif pendidikan sumber ini dipanggil sumber pengajaran dan pembelajaran yang mana sumber ini digunakan sepanjang proses pengajaran dan pembelajaran. Sumber pengajaran dan pembelajaran ini bukan semestinya perlu disediakan oleh guru, malah murid juga boleh menyediakannya seperti membawa akhbar ke kelas. Akhbar tersebut boleh digunakan oleh guru sebagai sumber pengajaran dan pembelajaran.

Oleh itu, tugasan ini memerlukan saya menghuraikan sumber pengajaran dan pembelajaran, melaksanakan pengajaran mikro, serta mendokumentasikannya.

1

2. SUMBER PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN 2.1. DEFINISI SUMBER PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN Menurut istilah bahasa Melayu sumber bermaksud asal, mula, dan punca 1 . Contohnya: Cukai eksport merupakan sumber kewangan negara yang penting. Manakala menurut istilah bahasa Inggeris yang merupakan bahasa kedua kebanyakkan rakyat Malaysia iaitu source yang bermaksud a person, book, or document that provides information2. Jika dilihat daripada perspektif pendidikan, sumber pengajaran dan pembelajaran (P&P) ialah sebarang penerbitan, gambar, carta, objek, alat, radas, perkakas, model atau kemudahan yang berperanan untuk memudahkan atau meningkatkan proses pengajaran dan pembelajaran. Ringkasnya sumber ialah bahan yang digunakan semasa proses pengajaran dan pembelajaran. Antara contoh sumber pengajaran dan pembelajaran termasuklah buku teks, buku rujukan, buku latihan, lampiran nota, dan alat audio visual. Tujuan sumber pengajaran dan pembelajaran ini adalah membantu guru menyampaikan pelajaran supaya murid-murid dapat memperoleh pengetahuan, kemahiran, sikap, dan nilai yang ditetapkan mengikut objektif kurikulum.

2.2. JENIS DAN CIRI-CIRI SUMBER PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN 2.2.1. Jenis Sumber Pengajaran dan Pembelajaran Terdapat beberapa jenis sumber atau bahan bantu pengajaran dan pembelajaran yang boleh digunakan untuk membantu guru dalam proses pengajaran. Antaran jenis-jenis sumber pengajaran dan pembelajaran adalah bahan bercetak, bahan teknologi maklumat dan bahan maujud. Semua jenis bahan ini mempunyai ciri-ciri yang berbeza tetapi bertujuan mencapai hasil yang sama iaitu untuk memastikan murid-murid memahami isiisi pelajaran serta mencapai objektif pembelajaran.

Melalui sumber-sumber yang sedia ada mahupun yang direka cipta mengikut kreativiti sendiri, guru perlu peka dalam memilih sumber P&P yang hendak digunakan
1 2

Kamus Dewan Edisi Keempat. (2007). Dewan Bahasa dan Pustaka: Kuala Lumpur. Hlm. 1541 Oxford Advanced Learnerner’s Dictionary International Student’s Edition. (2006). Oxford University Press: New York. Hlm. 1409

2

dalam proses pengajaran. Terdapat banyak sumber-sumber yang boleh digunakan oleh guru-guru untuk mengajar. Antara bahan-bahan yang boleh digunakan ialah buku teks, buku rujukan, buku latihan dan lampiran nota. Kebanyakan sumber ini biasanya digunakan oleh guru-guru di sekolah. Bagi memberi kelainan atau penambahan yang lebih menarik kepada proses P&P, guru boleh menggunakan alat audio visual contohnya LCD, peta, komputer, gambar rajah, dan televisyen. Menerusi penggunaan bahan-bahan ini, murid-murid akan lebih tertarik untuk melihat serta mendengar apa yang hendak disampaikan oleh guru dan secara tidak langsung murid dapat memberikan tumpuan dengan sepenuhnya kepada guru. Melalui cara ini juga, objektif yang hendak dicapai akan menjadi lebih mudah untuk dilaksanakan dan hasilnya akan lebih memuaskan serta memberi manfaat kepada kedua belah pihak iaitu murid-murid dan guru itu sendiri.

2.2.1.1. Bahan Bercetak Bahan bercetak boleh didefinisikan sebagai bahan yang mempunyai tulisan dan wujud secara fizikal. Bahan ini boleh disentuh dan boleh dibaca secara terus. Ciri penting pada bahan bercetak ialah bahan tersebut mestilah dihasilkan melalui cetakan dan bukan hasil daripada tulisan tangan mana-mana individu.

Bahan bercetak meliputi buku, majalah, jurnal, ensiklopedia, surat khabar, kad, katalog, kamus, buku teks, dan sebagainya yang dihasilkan secara bercetak. Bahan bercetak seperti ini banyak disimpan di pusat sumber atau di perpustakaan ataupun di arkib. Semuanya dihasilkan oleh penulis-penulis atau pereka-pereka yang mahir dan terkenal dalam bidang masing-masing. Sumber pengajaran dan pembelajaran ini telah digunakan secara meluas oleh guru-guru di sekolah sejak beberapa lama kerana kelebihan yang terdapat pada bahan ini. Bahan ini murah dan senang didapati di mana-mana. Selain itu bahan bercetak adalah bahan yang kekal dan mudah dirujuk pada bila-bila masa. Kelebihannya yang

3

lain ialah mudah alih dan mudah diakses yang menyebabkannya menjadi sumber pengajaran dan pembelajaran yang terkenal dan selalu digunakan.

Namun begitu terdapat beberapa kelemahan yang ada pada bahan bercetak ini. Kebiasaaannya bahan bercetak selalu didapati dalam bentuk buku yang tebal contohnya buku teks. Jadi sukar untuk dibawa kerana berat selain tidak boleh disunting dan akan menjadi masalah apabila berlakunya peredaran zaman yang mana isi kandungan buku tersebut menjadi ketinggalan dan tidak terkini. Ini kerana buku-buku selalunya perlu disunting terlebih dahulu kemudian dicetak seterusnya diedar yang mana mengambil masa yang agak lama untuk mengikut peredaran zaman.

2.2.1.2. Bahan Teknologi Maklumat Bahan teknologi maklumat merupakan sumber pengajaran dan pembelajaran yang semestinya mendapat perhatian daripada murid-murid. Teknologi Maklumat ataupun Information Technology (IT) adalah teknologi dunia yang terkini dan dapat memberi banyak manfaat jika digunakan secara betul. Penggunaan sumber ini perlulah dikendalikan oleh guru yang berkemahiran kerana pengguanaan IT secara terancang dan bersesuaian dapat meningkatkan kecekapan proses dan keberkesanan P&P itu.

Bagi guru yang menggunakan sumber P&P ini, mereka boleh menggunakan portal pendidikan, internet, rangkaian LAN, dan multimedia. Komputer adalah alat atau bahan utama yang perlu digunakan oleh guru untuk menyampaikan isi pelajaran dalam proses P&P. Dewasa ini guru-guru sudah mempunyai kemudahan kerana terdapat perisian-perisian yang percuma disediakan oleh kerajaan yang mana isi perisian tersebut bertepatan dengan sukatan pelajaran yang sedia ada. Banyak kelebihan bahan ini jika digunakan secara betul. Oleh itu, guru perlu kerap memantau pergerakan murid-murid semasa proses P&P sedang berlangsung. Kelebihan bahan ini ialah murid-murid cepat mudah faham kerana mereka akan tertarik dengan grafik yang ada pada bahan ini dan secara tidak langsung telah menarik perhatian mereka. 4

maka secara keseluruhannya bahan ini tidak dapat berfungsi.1. Bahan yang pertama ialah bahan hidup yang sebenar dalam dunia realiti dan masih hidup contohnya cacing tanah. dan perkakas sains. atau kenyataan sebenar. Bahan maujud terbahagi pula kepada tiga jenis iaitu realia asli. realia awet.3. Aplikasi penggunaan bahan maujud boleh menggunakan situasi. Manakala bahan bukan hidup pula ialah seperti jentera ataupun bangunan. gambaran. murid-murid mudah untuk mengulangkaji pelajaran dan guru juga mudah untuk membuat suntingan sekiranya guru mendapati terdapat perubahan yang perlu dibuat.2.Selain itu. Contoh bahan hidup yang boleh dijadikan spesimen ialah daun-daun. dan spesimen. 2. alat tulis. Jenis bahan maujud yang ketiga ialah spesimen. Realia awet pula mestilah berasal daripada benda hidup yang kemudiannya diawet dan disimpan di dalam bendalir kimia. Bahan Maujud Sumber pengajaran dan pembelajaran bahan maujud adalah merupakan bahan konkrit atau bahan sebenar yang boleh disentuh dan dipegang. Spesimen ialah sample atau contoh hidupan yang dapat mewakili kumpulan hidupan-hidupan tertentu yang mempunyai sifat-sifat atau ciri-ciri yang lazimnya terdapat pada kumpulan hidup tersebut. Bahan maujud ini juga adalah nyata yang ada dalam lingkungan alam. Realia asli pula terbahagi kepada dua iaitu bahan yang hidup dan bahan bukan hidup. baik digunakan dalam keadaan hidup ataupun yang sudah diawetkan. Kebiasaannya spesimen seperti ini boleh dilihat dalam bentuk bahan awetan. OHP. Sebaliknya yang menjadi masalah besar ketika menggunakan bahan ini adalah sekiranya bekalan elektirk terputus. Contoh bahan maujud bukan sahaja tergolong dalam sumber P&P adalah kota atau bangunan yang kekal serta alam persekitaran. Manakala daripada segi sumber P&P pula bahan-bahan yang mungkin terlibat ialah alat komputer. Murid akan didedahkan dengan pengalaman sebenar yang mana turut melibatkan pengalaman sedia ada mereka 5 .

bahan tersebut mudah digunakan dan disimpan semula dan jika berlaku kerosakan maka dapat dibaiki dengan mudah. Selain itu. Jika kos membeli alat tersebut agak mahal namun faedah yang boleh didpati daripadanya tidak seberapa maka bukanlah satu bahan bantu mengajar yang baik dan bermutu. Ini bermaksud.2. Aspek yang paling penting menentukan mutu dan kualiti sesuatu bahan bantu mengajar ialah apakah bahan tersebut dapat memberi pelbagai ransangan dan menggunakan pelbagai deria. Maka bahan bantu mengajar yang baik dan bermutu patut memberi ransangan yang dapat menarik minat murid untuk belajar selain melibatkan diri 6 . bahan tersebut seboleh-bolehnya tidak terlalu mahal berbanding dengan faedah yang dapat diberikan oleh bahan tersebut. Antaranya yang lain ialah bahan tersebut mudah diperolehi dan mudah digunakan iaitu guru dan murid mudah memahami dan dapat menggunakannya dengan seoptimum mungkin. Biarlah kosnya rendah namun faedah yang dapat disumbangkan adalah besar dan menepati pengajaran guru. Selain bahan tersebut juga mudah alih dan dapat disenggarakan. pendengaran.2.dan juga merangsang penggunaan deria penglihatan. Terdapat banayak aspek yang dapat menilai kebaikan dan mutu sesuatu bahan bantu mengajar. sentuhan dan bauan murid-murid. Murid lebih memahami sesuatu pelajaran jika melibatkan kesemua deria mereka. rasa. 2. Ciri-Ciri Sumber Pengajaran dan Pembelajaran Ciri-ciri lain yang mempengaruhi mutu sesuatu bahan bantu mengajar ialah semestinya dapat memberi maklumat terkini. Ini amat penting kerana jika kita menggunakan bahan yang tidak memberi maklumat terkini dikhuatiri murid akan mudah keliru dengan fakta-fakta yang tidak tepat.

1996) Berdasarkan Rajah 1. Contohnya jika guru telah menyediakan bahan yang menunjukkan pelbagai tanda baca. 2. Ini merujuk kepada keupayaan dan ketahanan alat tersebut untuk digunakan berulang kali malah dapat dipergunakan pula di dalam situasi yang berlainan. maka bahan tersebut juga boleh digunakan untuk mengajar ayat seru. jadual dibawah pula menerangkan fungsi utama bahan-bahan tersebut.3. Apsek lain yang perlu diambill kira ialah apakah bahan bantu mengajar tersebut dapat digunakan berulang kali dan dapat digunakan didlam situasi yang berlainan. Rajah dibawah menunjukkan pengelasan sumber pengajaran dan pembelajaran. iaitu bahan cetak dan bahan bukan cetak. Rajah 1: Pengelasan Sumber Pengajaran dan Pembelajaran (Poh Swee Hiang. ayat tanya. PENGURUSAN SUMBER Sumber pengajaran dan pembelajaran terbahagi kepada dua kelas yang besar. 7 . dialog dan sebagainya.mereka secara langsung ke dalam pelajaran dengan menggunakan bahan bantu mengajar yang digunakan.

2. 2. Menyampaikan fakta secara sistematik. Meningkatkan motivasi. Menyediakan kegiatan pemulihan dan pengayaan. 3. Bahan 3 Dimensi 1.SUMBER Poster dan Carta 1. 5. 3. Menerapkan sikap dan nilai. Menggantikan bahan sebenar. 4.1. 3. Merupakan bahan pameran yang baik. Membolehkan pengenalpastian struktur dan bahagian. 4. Mewujudkan situasi seakan-akan situasi sebenar. Jadual 1 2. Memudahkan pembelajaran interaktif. 2. Menyampaikan maklumat secara berperingkat. 5. 5. 3. minat. Meningkatkan motivasi. 4. Merumuskan perhubungan antara fakta. Membenarkan pembelajaran individu. 2. FUNGSI UTAMA Menyampaikan maklumat secara grafik. Gambar Foto 1. Membenarkan cetakan yang diperbesarkan. Menunjukkan bahan atau peristiwa dengan terperinci. TV dan Pita Video 1. Membenarkan ulang dengar. 4. Membenarkan ulang tayang. minat. 2. 3. dan sikap positif. 2. Bahan Komputer 1. 4. Prosedur Penghasilan Dan Penggunaan Bahan Teknologi Pendidikan yang Sesuai dan Tatacara Penyelenggaraannya dalam Pengajaran dan Pembelajaran Pendidikan Islam 8 . dan sikap positif. Menyediakan pengalaman pendengaran yang konkrit. 3. Menunjukkan bahan sebenar atau perwakilannya. Merangsangkan pemikiran kritis dan kreatif. Membenarkan penyampaian aneka media. Radio dan Pita Audio 1. Bahan Permainan dan Simulasi 1. Memupuk semangat persaingan dan kerjasama sosial. 3. Menunjukkan bahan visual yang bergerak. Meningkatkan motivasi dan minat. Membenarkan pergerakan didemonstrasikan. Transparensi 1. 4. 2. Merupakan bahan pameran yang baik. Membawa situasi luar ke dalam bilik darjah. Menghasilkan kesan kepaduan dan realisme. Menunjukkan struktur dan organisasi. Membolehkan bacaan pada kadar kecepatan murid. Merangsang pemikiran kritis dan kreatif. 2.3.

majalah. Guru boleh menggunakan bahan bercetak sekerap mungkin sehingga murid benar-benar dapat mengingati fakta atau perkara yang ingin diperlajari.1 Bahan Bercetak Bahan-bahan cetak merupakan media pendidikan yang paling mudah didapati dan disediakan. buku fiksyen. Contoh bahan bercetak adalah seperti buku teks.3. berita. Kebolehgunaan Teknologi pendidikan ini memudahkan guru untuk mengajar murid melalui bahan bercetak yang maujud. Pencetakan bahan yang banyak akan mengurangkan kos jika dibandingkan dengan bahan pandangdengar yang lain. surat. risalah. surat khabar dan nota-nota bercetak. Penggunaan bahan cetak sebagai bahan pengajaran tidak terhad asalkan menepati objektif.1. cetakan tempatan atau cetakan sendiri berharga murah dan boleh disediakan dengan cepat. Anggaran kos Bahan bercetak amat murah dan mudah untuk didapati. 9 . Bahan-bahan tercetak boleh dibaca dengan cepat dan maklumat penting boleh dipelajari tanpa mengikut sesuatu masa pengajaran. Bahan-bahan bercetak. bahan yang diguna untuk menyampaikan pengajaran dan menjadi rangsangan pelajaran digolongkan sebagai media pendidikan. 2. Murid-murid boleh menggunakannya mengikut kadar kecepatan mereka sendiri. 2. lukisan atau gambar.Melihat daripada segi perspektif teknologi pendidikan. Pemilihan dan penghasilan bahan bercetak sebagai sumber pengajaran dan pembelajaran dalam Pendidikan Islam perlu menitikberatkan aspek-aspek yang berikut: 1. buku kerja. buku rujukan. Bahan bercetak seperti ini mengandungi maklumat dalam bentuk perkataan.

murid-murid juga boleh menggunakan pada bila bila masa bahan bercetak tersebut walaupun tanpa guru. Saiz dan warna Jika gambar atau poster digunakan dalam pengajaran dan pembelajaran. Penggunaan kertas sangat popular kerana ia mudah didapati selain kos mencetak yang rendah. Guru juga perlu mengelakkan penggunaan lukisan yang terlalu abstrak.Bahan bercetak tidak mempunyai masalah dari segi penggunaannya kerana ia tidak memerlukan sumber tenaga elektrik seperti komputer. Pemilihan warna juga perlu diberi perhatian oleh guru. Tatahias dan kemasan Sekiranya guru menggunakan lukisan sebagai bahan bantu mengajar. Mobiliti Bahan bercetak ini boleh digunakan di mana sahaja sama ada di dalam atau di luar kelas. bahan tersebut hendaklah diperbanyakkan. Hal ini akan menyukarkan murid memahami isi pelajaran yang disampaikan oleh guru. guru perlu memastikan lukisan tersebut mudah difahami oleh murid. Bahan mentah Hampir kesemua bahan bercetak menggunakan kertas sebagai bahan mentah. pastikan tulisan tersebut kemas dan mampu dibaca oleh murid. Jika bahan tersebut ingin digunakan di kawasan yang luas seperti dewan. Jika guru mencetak bahan-bahan yang mengandungi tulisan tangan. 6. ia perlu digunakan di tempat yang terang atau mempunyai cahaya kerana jika tidak bahan yang dipaparkan tidak dapat dilihat 3. Selain itu. Walaubagaimanapun. guru mestilah memastikan saiznya besar dan boleh dilihat oleh semua murid. 5. Bahan bercetak yang terlalu 10 . Warna yang terlalu terang dan terlalu gelap akan menjejaskan fokus murid terhadap penyampaian guru. 4. Perkara ini penting dalam menyampaikan maklumat dan mengekalkan perhatian serta minat murid.

folder. plastik menyimpan kertas dan sebagainya. 11 . telegram.3. telefon.banyak gambar dan warna juga tidak digalakkan untuk diguna sebagai bahan bantu mengajar kerana boleh mengganggu tumpuan murid dalammencapai objektif pembelajaran yang sebenar 7. Simpanan dan penyelenggaraan Bahan bercetak ini perlu disimpan dengan kemas dan teliti kerana bahan ini mudah koyak atau rosak. seperti disimpan di dalam fail. Definisi teknologi maklumat boleh diringkaskan sebagai satu proses pengaliran. fax. PDA dan sistem satelit dalam menyampaikan maklumat kepada penerima. Bahan-bahan cetakan tambahan boleh dimuatkan di dalam buku teks atau buku latihan sebagai lampiran atau bahan tambahan. penyebaran. hujahhujah dan juga untuk menambahkan minat murid. Gambar-gambar seperti foto dan rajah boleh dimasukkan dalam teks untuk penerangan lebih lanjut mengenai konsep. Prosedur Penghasilan dan Penggunaan Bahan Teknologi Maklumat dan Komunikasi yang Sesuai dan Tatacara Penyelenggaraannya dalam Pengajaran dan Pembelajaran Pendidikan Islam Penggunaan teknologi maklumat dan komunikasi secara terancang boleh mengukuhkan proses P&P di sekolah-sekolah serta memberi peluang kepada setiap murid untuk menguasai ilmu pengetahuan dengan cara yang lebih menarik dan berkesan sejajar dengan Falsafah Pendidikan Kebangsaan untuk mengembangkan potensi setiap individu secara menyeluruh dan bersepadu. 2.2. Penggunaan bahan dengan cermat serta disimpan di tempat yang selamat memudahkan pengesanan semula dan menjamin ketahanan bahan tersebut. telefon mudah alih. Sebenarnya teknologi maklumat tidak terhad kepda internet dan komputer sahaja tetapi ia melibatkan televisyen. teknologi disifatkan sebagai satu bentuk pemudah cara yang membolehkan pengaliran maklumat menjadi sangat pantas. pemprosesan dan penyimpanan maklumat menggunakan perantaraan teknologi. Seperti yang diketahui umum.

Ia digunakan untuk suntingan dengan menggunakan teknologi. simbol-simbol. lakaran yang dijadikan satu media untuk memberi konsep dan idea dari pengirim (guru) kepada sasarannya (murid) dalam proses menyampaikan maklumat. Antara perisian yang biasa digunakan ialah Microsoft Office Powerpoint.dengan menggunakan komputer ia boleh merekod bunyi.1. Grafik penting untuk menyediakan bahan-bahan pandangan (visual). angka. Dominan 12 . Pertama teknologi maklumat adalah untuk mengumpul maklumat. lukisan.3.perkataan. 2. huruf. Grafik ialah kombinasi gambar-gambar. lambang-lambang.Terdapat tiga asas penting dalam penggunaan teknologi maklumat. 2. Selain aspek grafik. Sebelum membina persembahan elektronik multimedia Powerpoint.imej dan sebagai pengesan gerakkan. Idea yang banyak dalam satu visual akan mengelirukan dan seterusnya akan mengalih tumpuan murid keluar daripada objektif pembelajaran. reka letak visual juga mempengaruhi kualiti persembahan elektronik multimedia Powerpoint yang dihasilkan. Simplisiti Visual yang ditayangkan hendaklah dihadkan kepada satu idea. Ketiga. guru perlu memastikan elemen grafik yang digunakan menepati keperluan murid-murid. sesuai digunakan dalam kelas. Terdapat beberapa perkara yang perlu dikenalpasti oleh guru semasa menghasilkan sebuah persembahan elektronik multimedia Powerpoint iaitu: 1.2. Contoh. Penghasilan Bahan Teknologi Maklumat: Persembahan Elektronik Multimedia Terdapat beberapa perisian yang boleh digunakan untuk menghasilkan Persembahan Elektronik Multimedia. adalah untuk memanipulasikan maklumat dan proses semula imej. digunakan untuk berkomunikasi iaitu ia menjelaskan bagaimana teknologi maklumat digunakan untuk berkomunikasi bagi mendapatkan maklumat daripada sumber kepada penerima. Kedua.

bergetar. Ketiga. 4. Susunan item perlulah mematuhi urutan yang rasional bagi memudahkan pemahaman murid. Huruf Pemilihan huruf juga penting dalam menghasilkan persembahan elektronik multimedia. Guru perlu memilih jenis huruf yang senang dibaca. Pola Pola merupakan susunan item-item dalam sesuatu rekaan visual. jika guru ingin mengajar tentang negeri Kedah. 5. Kedua. Warna Warna merupakan satu elemen reka letak visual yang penting. Penggunaan huruf besar hanya sesuai untuk tajuk yang pendek manakala untuk tajuk yang panjang. huruf bersaiz kecil digunakan 13 . guru menggunakan gambar anak panah bagi menunjukkan proses mengambil wudhuk. murid dapat mengekalkan minat untuk mengikuti pembelajaran yang seterusnya 3. Keadaan kesamaan dari segi berat. 6. tarikan dan tumpuan perhatian yang terdapat dalam suatu susunan slaid akan menjadikan persembahan lebih kemas dan teratur. Saiz dan jenis huruf mempengaruhi penerimaan murid-murid terhadapa apa yang disampaikan oleh guru. kesan psikologi dan sebagainya kepada muridmurid. Pemilihan warna yang tepat membantu keberkesanan persembahan. Sebagai contoh. Warna mempunyai beberapa fungsi iaitu pertama. warna membantu membuat penegasan dan mewujudkan tumpuan. guru perlu mewujudkan sesuatu yang boleh menarik minat murid-murid. Di dalam slaid persembahan Powerpoint. guru boleh mempersembahkan gambar sawah padi bagi menimbulkan inkuiri murid. Dengan yang demikian. warna memudahkan sesuatu item dilihat. Sebagai contoh. Seimbang Guru perlu bijak untuk menggunakan ruang di dalam slaid persembahan. warna mewujudkan perasaan harmoni dan melahirkan kesan tertentu seperti panas. sejuk.Dominan bererti pusat penumpuan atau minat.

2. Persembahan yang telah siap dihasilkan perlu disimpan dalam beberapa bentuk iaitu dalam bentuk dokumentasi (hard copy) dan dalam bentuk perisian (soft copy). persembahan elektronik yang disimpan dalam bentuk perisian juga dapat disalin ke dalam alat-alat teknologi maklumat yang lain seperti cakera padat. Selain itu. Biarkan ruang di antara huruf kelihatan sama walaupun jaraknya berbeza. 2. Guru juga perlu memastikan bahawa jarak di antara dua perkataan ialah 1atau 1 ½ lebar huruf. Contohnya slaid berlatarbelakangkan warna merah menunjukkan penegasan dan perhatian. guru juga perlu memilih warna yang lembut dan selesa dipandang oleh penerima iaitu murid. Persembahan elektronik yang dicetak dan didokumenkan boleh dijadikan rujukan pada bila-bila masa manakala persembahan yang disimpan dalam bentuk perisian mempunyai beberapa kelebihan. thumb-drive. 7. Antaranya ialah. Penyelenggaraan Multimedia.mengikut kesesuaian. Selain itu.2. dan lain-lain. Bagi memastikan slaid yang dihasilakn tersebut kemas dan teratur. Bahan Teknologi Maklumat: Persembahan Elektronik Setiap bahan bantu mengajar perlu diselenggara dengan baik termasuklah persembahan elektronik multimedia. Tatahias warna juga dapat menjelaskan konsep atau menunjukkan penegasan. Hurufan terang yang diletakkan di atas latar belakang gelap di dapati lebih jelas daripada sebaliknya. isi kandungan di dalam persembahan elektronik tersebut boleh disunting pada bila-bila masa mengikut keperluan murid dan keperluan semasa. gunakan empat warna sahaja dalam satu skrin/slaid. 14 . external hard disc.3. Tatahias dan Kemasan Guru perlu memilih warna yang mempunyai kontras antara latar dengan imej atau teks.

seorang guru harus memahami dan mematuhi beberapa prinsip berikut: 1. Aktiviti set induksi hendaklah sesuai dengan pengalaman. Tujuan utama mengadakan set induksi ini ialah untuk membina aliran fikiran serta menimbulkan minat murid-murid supaya mereka akan menumpukan perhatian terhadap aktiviti pengajaran yang hendak disampaikan. masa peruntukan dalam pelaksanaan set induksi ini haruslah ringkas dan singkat.1. membimbing murid mengingat kembali pelajaran yang telah dipelajari. 15 .1. Aktivisi set induksi ini hendaklah dikaitkan juga dengan pengetahuan sedia ada murid. oleh sebab itu tujuan set induksi hanya digunakan untuk membina aliran fikiran murid sahaja dan bukan merupakan salah satu isi pelajaran yang hendak disampaikan. dan umur murid. biasanya tidak melebihi lima minit dalam sesuatu waktu pelajaran. KEMAHIRAN-KEMAHIRAN MIKRO 3. Kemahiran Set Induksi Set induksi adalah bahagian permulaan sesuatu proses pengajaran. 3.3. teknik menyoal. motivasi.1. 3. mengulangkaji topik yang berkaitan. Aktiviti set induksi ini hendaklah dikaitkan dengan isi pelajaran yang hendak disampaikan. 2. Prinsip-Prinsip Panduan Kemahiran Set Induksi Bagi mencapai tujuan set induksi ini. Bagaimanapun. kebolehan. dan sebagainya. Antaranya ialah penggunaan bahan bantu mengajar. Terdapat beberapa cara yang boleh digunakan untuk menyampaikan set induksi atau permulaan pelajaran ini.

Aktiviti set induksi hendaklah dapat menarik minat dan perhatian murid. Menarik perhatian murid terhadap aktiviti pengajaran yang akan dijalankan.2. Menyatakan had tugas yang akan dijalankan dalam aktiviti pembelajaran murid. Objektif-Objektif Set Induksi Penggunaan set induksi dalam P&P mempunyai beberapa objektif berikut: 1. kesan penggunaan kemahirannya dapat diperhatikan seperti berikut: 16 .3. 4. 5. 6. 5. Membina aliran fikiran murid supaya mereka bersedia mempelajari sesuatu yang berkaitan. Memotivasikan murid-murid supaya bersedia untuk belajar. tugas. 3. 3. Membantu murid mengikuti pelajaran dengan lebih mudah dan bermakna. Aktiviti set induksi hendaklah disampaikan dengan cara berkesan. 7. Kesan Kemahiran Set Induksi ke Atas Pengajaran-Pembelajaran Jika objektif-objektif set induksi boleh dicapai. Mengaitkan pengalaman atau pengetahuan lepas murid dengan isi pelajaran baru yang hendak disampaikan.1.4. 3.1. demi mencapai tujuannya dalam tempoh masa yang singkat. 2. Menadangkan cara-cara melaksanakan sesuatu aktiviti. atau projek.

iaitu menarik perhatian. isyarat. Jadual dibawah menghuraikan secara ringkas cara-cara yang digunakan untuk melaksanakan setiap komponen kemahirannya.1. Aktiviti pengajaran dan pembelajaran dapat ditimbulkan dengan suasana yang aktif dan seronok. Menunjukkan suatu aktiviti yang luar biasa. Murid-murid boleh menggunakan pengetahuan lepasnya untuk membina konsep yang baru dengan lebih mudah dan bermakna. Murid-murid akan bersedia dan berusaha bersungguh-sungguh untuk menjalankan tugas dan aktiviti yang diberikan oleh guru. dan kontak mata. Masalah disiplin dapat dikurangkan kerana aktiviti set induksi ini dapat menarik minat murid menumpukan perhatian sepenuhnya dalam aktiviti pengajaran dan pembelajaran yang selanjutnya. 6. 3. 5. Semua murid akan menumpukan perhatian terhadap pelajaran yang akan disampaikan. dan menstruktur.4. mewujudkan motivasi. 4. 3. membuat berkaitan. Kesan ini membolehkan guru menjalankan aktiviti pengajaran dengan lebih lancar tanpa sebarang gangguan yang tidak diingini. 4. 2. Komponen-Komponen Kemahiran Set Induksi Kemahiran set induksi lazimnya dibahagikan kepada empat jenis komponen. Mereka akan menunjukkan tanda persediaan untuk mengikuti aktiviti pengajaran guru selanjutnya. Menggunakan gerakan. CARA PELAKSANAAN Menggunakan nada suara. Menggunakan bahan bantu mengajar.1. 2. KOMPONEN-KOMPONEN KEMAHIRAN SET INDUKSI Menarik Perhatian 1. 3. 17 . Motivasi murid terhadap pelajaran yang akan disampaikan adalah tinggi.

2. Jadual 2 Semasa sesi pengajaran mikro. 4. Menunjukkan suatu dan kontak bahan nada ADA (SESUAI) ADA (TIDAK SESUAI) TIDAK KELIHATAN aktiviti yang luar biasa. Menyatakan cara-cara melaksanakan tugas. Menggunakan satu siri soalan yang berkaitan. tugas. 3. Mengaitkan isi pelajaran baru. Menyatakan aktiviti. 4. Menggunakan teknik bercerita. Membangkitkan rasa ingin tahu. Menggunakan soalan yang mencabar. Mewujudkan Motivasi 1. Contoh boring bimbingan kemahiran set induksi adalah seperti berikut: KOMPONEN-KOMPONEN KEMAHIRAN SET INDUKSI DAN CARA PELAKSANAANNYA Menarik Perhatian 1. Menunjukkan suatu teknik rasa aktiviti yang berguna. 2. 3. isyarat. 4. Menggunakan gerakan. Mengaitkan pengetahuan lepas murid. mata. 2. boring bimbingan kemahiran-kemahiran set induksi digunakan untuk membuat penilaian terhadap kesan penyampaiannya. 4. 3. Menstruktur 1. 3. Mengaitkan minat dan pengalaman murid. 3. 2. Menggunakan suara. Menggunakan bercerita. Menunjukkan suatu aktiviti yang berguna. Membuat Perkaitan 1. Menggunakan yang mencabar. atau projek. 4. Menggunakan bantu mengajar. 2. Menyatakan had tugas yang akan dijalankan. Membangkitkan ingin tahu.Mewujudkan Motivasi 1. soalan 18 . Mengaitkan peristiwa semasa.

4. Mengaitkan pelajaran baru. atau projek. Menggunakan satu siri soalan yang berkaitan. 3. Mengaitkan pengetahuan murid. 19 . serta mempelbagaikan kaedah dan teknik mengajar.Membuat Perkaitan 1. 2. tugas.2. Mengaitkan minat dan pengalaman murid. Tandakan (√) pada ruang yang berkenaan. 2. 3. Menyatakan aktiviti. peristiwa isi lepas Jadual 3 3. mempelbagaikan aktiviti pengalihan saluran deria pelajar. Menyatakan had tugas yang akan dijalankan. Kemahiran variasi rangsangan meliputi kemahiran mengubah-ubah tingkah laku guru. Mereka biasanya cepat hilang minat jika aktiviti pengajaran guru tidak dipelbagaikan. Menyatakan cara-cara melaksanakan tugas. Menstruktur 1. 4. Kemahiran Varisai Rangsangan Variasi rangsangan merupakan teknik mempelbagaikan kaedah dan teknik penyampaian guru dengan tujuan menarik perhatian dan minat pelajar terhadap aktiviti pengajarannya. Mengaitkan semasa. menukar corak interaksi di antara guru dengan pelajar. Dalam proses pengajaran dan pembelajaran. masa tumpuan perhatian pelajar adalah singkat.

2. Memusatkan perhatian pelajar & mengekalkan perhatian mereka terhadap pengajaran guru. corak aktiviti pengajaran haruslah dipelbagaikan.1. Setiap langkah penyampaian haruslah mengandungi aktiviti pengajaran yang berbeza dengan langkah penyampaian yang lain. Sekiranya masa penyampaian sesuatu langkah mengajar melebihi lima minit. 4. Perubahan aktiviti pengajaran haruslah lancar dan dikaitkan dengan langkahlangkah penyampaian di antara satu sama lain. Guru harus mengubah rangsangan berdasarkan maklum balas yang didapati daripada pelajarnya. 6. 3. 5. 3. Prinsip Variasi Rangsangan Bagi menggunakan kamahiran variasi rangsangan dengan berkesan.2. 5.2. 4. Mewujudkan suasana pengajaran dan pembelajaran yang positif dan seronok.2. Objektif Penggunaan Variasi Ransangan 1. Penggunaan alat bantu mengajar untuk mempelbagaikan pengalihan saluran deria haruslah dirancang dan disampaikan dengan teknik yang berkesan. Memberi peluang kepada pelajar menikmati pelbagai aktiviti yang dijalankan. 3. Perubahan kaedah dan teknik penyampaian guru hendaklah dikaitkan dengan tujuan dan isi pelajaran. Melibatkan pelajar secara aktif dalam berbagai pengalaman baru dalam pembelajaran. guru hendaklah memahami dan mematuhi beberapa prinsip berikut : 1. 20 . 2. Memotivasi dan membangkitkan naluri ingin tahu melalui pelbagai aktiviti pengajaran guru. Memberi peluang kepada pelajar menggunakan berbagai saluran deria untuk memperoleh ilmu.3.

2. Minat & perhatian mereka akan ditumpukan sepenuhnya terhadap aktiviti pengajaran guru. belakang dan depan semasa mengajar. Kanak-kanak lebih ceria dan seronok untuk belajar. 2. 3. kesan-kesan positif berikut dapat dilahirkan.2. Kesan Penggunaan Variasi Ransangan Ke Atas Pengajaran Dan Pembelajaran Apabila kemahiran variasi rangsangan digunakan dengan betul. P&P menjadi lebih bermakna dan berjaya meninggalkan kesan yang mendalam. Guru bergerak ke kiri dan kanan.3.4. Komponen perubahan pergerakan langkah guru. Guru akan melakukan pergerakkan badan dan ini akan meneguhkan P&P. Mereka akan dapat memahami bahan konsep pengajaran guru dengan lebih baik lagi. 5. Komponen perubahan pergerakan anggota guru. Naluri ingin tahu pelajar akan dibangkitkan dan mereka berusaha melibatkan diri secara aktif. melabel.2. Dapat mewujudkan suasana pembelajaran yang positif. Aktiviti P&P akan menjadi lebih seronok & menarik. Komponen Kemahiran Variasi Ransangan 1. Contohnya melukis. 21 . 3. memain peranan dan sebagainya. 1. Pergerakan langkah guru perlu dilakukan secara perlahan supaya tidak mengganggu P&P dan tumpuan kanak-kanak. Murid berpeluang menggunakan pelbagai saluran deria untuk mempelajari sesuatu. 4. Guru juga boleh menggunakan bahagian anggota badan yang baru contohnya tangan untuk menegaskan penerangan dan penyampaian.3. Dengan bantuan BBM yang sesuai dapat merangsangkan P&P kanak-kanak. Masalah disiplin dapat dikawal apabila pelajar menumpukan sepenuh perhatian terhadap aktiviti pengajaran guru.

Guru tidak hanya menggunakan suara yang mendatar tetapi perlu mengubah nada suara mengikut kepentingan bahan pengajaran.3. Sebagai aktiviti penilaian. Perubahan bentuk fizikal murid seperti lakonan. 6. Komponen perubahan bentuk lisan murid. 5. dan simulasi. Cara Mengendalikan Pengajaran Mikro Guru pelatih yang memilih kemahiran variasi rangsangan untuk melatih diri dalam sesi pengajaran mikro harus merancang aktiviti pengajaran dengan berbagai-bagai aktiviti rangsangan. Komponen perubahan bentuk fizikal murid. Komponen perubahan nada suara guru. menulis.5. Semasa menjalani aktiviti pengajaran dalam sesi pengajaran mikro. 4. pensyarah dan guru-guru pelatih yang terlibat boleh menggunakan boring bimbingan kemahiran variasi rangsangan berikut: KOMPONEN 1 KEMAHIRAN Pergerakan langkah guru yang sesuai Pergerakan anggota guru yang berpatutan Perubahan pertuturan nada guru dalam 2 3 4 30 SAAT BAGI TIAP-TIAP RUANG 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 22 . tumpuan harus diberikan kepada tiga komponen yang berasaskan kepada perubahan tingkah laku guru dan tiga komponen yang berasaskan kepada perubahan tingkah laku pelajar. Perhatian kanak-kanak akan berubah apabila guru mengubah cara mengajar dengan menggunakan BBM. Komponen perubahan fokus deria murid.2. 3. Kanak-kanak boleh dilibatkan secara lisan contohnya penggunaan bahasa.

kemahiran penyoalan digunakan untuk menilai pencapaian objektif pelajaran. Hampir semua proses pengajaran dan pembelajaran melibatkan penggunaan teknik menyoal. iaitu peringkat permulaan sesuatu pelajaran. 3.3. Pembentukan Soalan 23 . dalam set induksi .3. Kaedah Socrates adalah satu kaedah yang menggunakan satu siri soalan untuk membimbing murid menemui sesuatu kesimpulan. Justeru itu.Perubahan fokus deria pelajar Perubahan bentuk lisan pelajar Perubahan bentuk fizikal pelajar Tandakan (√) dalam ruang yang berkenaan apabila perubahan tingkah laku guru dan murid dapat diperhatikan. Pada peringkat penutup. guru haruslah memahami dan mematuhi prinsip-prinsip berikut: 1.1. Misalnya. guru pelatih harus menguasai kemahiran penyoalan ini untuk mencapai kejayaan dalam aktiiti pengajarannya. Perinsip-Prinsip Panduan Penggunaan Kemahiran Penyoalan Bagi menggunakan kemahiran penyoalan dengan berkesan dalam aktiviti pengajaran. kemahiran penyoalan digunakan untuk menolong murid mengingat kembali ilmu pengetahuan lepas yang berkaitan. kemahiran penyoalan digunakan untuk mencungkil fikiran murid untuk membantu mereka mengikuti pelajaran dengan lebih berkesan. Jadual 4 3. Pada peringkat perkembangan. Kemahiran Penyoalan Teknik menyoal merupakan teknik yang penting dalam aktiviti pengajaran guru.

bentuk soalan hendaklah diubah daripada semasa ke semasa. c) Bagi memastikan soalan mudah difahami oleh murid-murid. dengan syarat sebutan guru cukup lantang dan jelas didengar oleh semua murid. d) Bagi menarik perhatian murid. e) Soalan yang dibentuk harus mendorong murid berfikir. guru hanya menyebutkan soalan sekali sahaja. Elakkan soalan yang mengandungi jawapan sendiri seperti “Bumi kita adalah suatu sfera yang besar. kemudian menyebut namanya supaya menjawab soalan itu. b) Sebelum aktiviti pengajaran dimulakan. tepat. perkataan dan istlilah yang digunakan harus mudah dan telah dipelajari oleh mereka. Pastikan semua murid telah bersedia mendengar soalan guru. berhenti sekejap untuk memberi masa murid-murid berfikir. Teknik Mengemukakan Soalan a) Bagi mengelakkan setiap murid dalam bilik darjah memikirkan jawapan. c) Bagi memastikan semua murid mengambil perhatian terhadap jawapan yang diberi oleh seseorang murid. 2. guru haruslah mengemukakan soalan terlebih dahulu. dan jelas. Guru juga harus mengelakkan daripada emberi soalan-soalan mengikut susunan tempat duduk murid dalam kelas.a) Aras soalan hendaklah sesuai dengan murid mengikut umur. d) Bagi menarik perhatian murid. guru kadangkala boleh memanggil seorang murid yang lain mengulang jawapan murid itu. dan pengalaman masing-masing. b) Soalan-soalan yang dikemukakan haruslah ditujukan kepada seluruh kelas dan bukan hanya murid cerdas sahaja diberi peluang menjawab soalansoalan guru. betulkan?” f) Bentuk soalan haruslah ringkas. guru haruslah merancangkan jenis-jenis soalan yang berkaitan. 24 . kebolehan.

2. pujian hendaklah diberikan kepada murid yang telah memberi jawapan yang betul. c) Jika jawapan yang diberikan adalah baik dan penting. g) Bagi mendorong murid supaya sentiasa berusaha dan cuba menjawab soalan guru. e) Jika murid tidak boleh menjawab. dan hanya menunggu guru mengulangi jawapan itu. d) Jika jawapan yang diberikan kurang lengkap. b) Guru hendaklah mengelakkan amalan mengulangi jawapan murid kerana cara ini secara tidak langsung akan menggalakkan murid-murid yang lain tidak mempedulikan jawapan yang diberi oleh murid.3. guru boleh meminta murid yang lain mengulangi jawapan itu. Penerimaan Jawapan Murid a) Bagi menggalakkan murid berusaha memberi jawapan dengan baik. guru boleh meminta murid yang lain melengkapkannya atau guru sendiri boleh menambahkan maklumat-maklumat kepada jawapannya. Antaranya ialah: 1.3. guru hendaklah mengelakkan diri daripada mengejek murid yang memberi jawapan yang salah atau jawapan yang bersifat bodoh. 3. Menguji pengetahuan dan kefahaman murid. 25 . f) Melarang murid-murid memberi jawapan secara beramai-ramai. Memberi jawapan secara beramai-ramai bukanlah tujuan menyoal. guru hendaklah membantunya menjawab dengan mengubah aras soalan ke peringkat yang lebih rendah atau memberi petua-petua yang berkaitan. Objektif-Objektif Penyoalan Penggunaan penyoalan dalam aktiviti pengajaran mempunyai beberapa objektif yang tertentu.

26 . Memberi contoh serta mengalakkan murid supaya berani menyoal apabila mereka ada keraguan atau kurang faham sesuatu. Menimbulkan minat dan rasa ingin tahu murid dengan mengemukakan soalan yang menarik atau mencabar. 3. Membimbing murid menggunakan kaedah inkuiri-penemuan untuk membuat kesimpulan atau menyelesaikan sesuatu masalah yang kompleks. Membantu murid mengukuhkan konsep dan kefahaman yang baru dipelajari pada peringkat akhir pelajaran. murid-murid akan melibatkan diri secara aktif dalam aktiviti pembelajaran mereka. Menarik perhatian murid supaya menumpukan perhatian mereka kepada aktiviti pengajaran guru atau kepada sesuatu penegasan.3.2. 3.3. 5. 7. 10. Mengembangkan daya pemikiran murid melalui satu siri soalan yang terancang. 4. Melalui aktiviti soal jawab. 11. 8. Kesan Kemahiran Penyoalan ke Atas Pengajaran dan Pembelajaran 1. 2. 12. Menilai keberkesanan pengajaran guru dan pencapaian objektif pelajaran. Minat murid terhadap pelajaran akan ditambah dan mendorong mereka memberi perhatian terhadap aktiviti pengajaran guru. 9. Merangsang dan mencungkil fikiran murid. Melibatkan murid secara aktif dalam aktiviti pengajaran dan pembelajaran. Menjalin perhubungan yang baik diantara guru dengan murid melalui aktiviti soal jawab. 6. Membantu murid mengulangkaji pelajaran untuk menyediakan diri dalam ujian yang akan datang. Kesannya ialah murid dapat belajar sesuatu dengan lebih menyeluruh dan berkesan.

Kesannya ialah membolehkan guru merancang aktiviti pengayaan.4. 3. Fokus (Pelbagai) 1. perhubungan guru dan murid dapat dijalin dengan baik. Soalan disebarkan kepada seluruh kelas. 7. Kesannya ialah muriddapat mengikuti pelajaran dengan lebih bermakna dan mudah difahami. atau aktiviti pengajaran yang selanjutnya dengan lebih berkesan. pemulihan. Soalan divergen. guru boleh merancang aktiviti pengajaran yang sesuai berdasarkan jawapan murid. Soalan yang digunakan sebagai aktiviti penilaian akan membolehkan guru mengenal pasti masalah yang dihadapai oleh murid. 2. Komponen-Komponen Kemahiran Penyoalan KOMPONEN-KOMPONEN KEMAHIRAN PENYOALAN Penbentukan Soalan 1. Jelas Tepat Ringkas Soalan yang ditumpukan kepada satu idea. Menggunakan soalan-soalan untuk menolong murid mengulangkaji pelajaran akan menambahkan prestasi mereka dalam peperiksaan yang akan datang. Melalui soalan menguji pengetahuan lepas murid. 4. 1. Fokus (Tunggal) 1. Soalan ditumpukan lebih kepada satu idea. 6. 8. Memberi masa kepada murid memikirkan KRITERIA-KRITERIA TEKNIK MENYOAL 27 . 3. Murid akan menyukai pengajaran guru dan tidak merasa segan atau malu untuk bertanya kepada guru apabila mereka menghadapi masalah dalam pembelajaran. Daya pemikiran murid dapat dikembangkan kepada tahap yang lebih tinggi.3. Soalan konvergen.3. 2. Sebaran Hentian 1. 5. Melalui aktiviti soal jawab. 2. Penyoalan dalam membantu murid mengukuhkan konsep-konsep yang baru dipelajari.

Aras-Aras Penyoalan Selain teknik menyoal. Membaiki jawapan. Memberi petunjuk Menjawab 1. Penyoalan Mencungkil Fikiran Kemahiran ini digunakan untuk mencungkil fikiran murid sehingga mereka memberi satu jawapan yan tepat dan sempurna. Mengemukakan satu siri soalan untuk mencungkil fikiran. 3.6. Jadual 5 3. Aras kemahiran soalan boleh dikelaskan kepada enam peringkat seperti yang dinyatakan oleh Bloom dalam bukunya „Taxonamy of Education Objectives‟. Tujuan menggunakan kemahiran ini ialah untuk menolong murid-murid berfikir secaa mendalam supaya memahami sesuatu fakta. hukum atau teorem dengan lebih jelas lagi. Memberi petua atau petunjuk untuk membantu murid. konsep.3.3. Melayani Jawapan 1. 2. Melengkapkan jawapan. Kemahiran menggunakan soalan mencungkil fikiran murid boleh dijalankan dengan menyediakan beberapa soalan yang berkenaan serta berkaitan.jawapannya. kemudian mengemukakan soalan-soalan itu mengikut susunan yang sesuai. kemahiran mempelbagaikan jenis soalan mengikut arasarasnya juga boleh dikuasai melalui pengajaan mikro.5. Peringkat28 . Memberi pujian. 3. Mencungkil Fikiran 1.

peringkat itu ialah pengetahuan. Lihat rajah dibawah. analisis. aplikasi. Semasa menjalankan aktiviti pengajaran mikro. KOMPONEN KEMAHIRAN (TEKNIK MENYOAL) Pembentukan Soalan: Jelas. sintesis dan penilaian. Cara Pengendalikan Pengajaran Mikro Semasa merancang aktiviti pengajaran mikro berasaskan kepada kemahiran penyoalan. guru pelatih yang terlibat harus cuba menggunakan teknik menyoal mengikut prinsip-prinsip panduan dan merujuk komponen-komponen kemahiran penyoalan yang disarankan dalam Jadual 6. kefahaman. ringkas.3.7. Rajah 2 3. dan tepat Fokus kepada satu idea 1 2 3 4 5 6 NOMBOR SOALAN 7 8 9 10 11 12 13 14 15 29 . guru pelatih hendaklah menyediakan berbagai-bagai jenis soalan seperti soalan konvergen dan soalan divergen mengikut beberapa aras kemahiran penyoalan yang boleh mencungkil fikiran murid.

Oleh itu guru-guru menggunakan bahagian ini untuk membantu murid-murid mengukuhkan konsep atau kemahiran yang baru sahaja dipelajari dengan merumuskan semua isi penting atau memberikan aktiviti susulan kepada mereka. pengukuhan dan penilaian biasanya dilakukan dalam bahagian penutup ini. Aktiviti-aktiviti rumusan. Terdapat dua jenis penutup yang biasanya digunakan oleh guru didalam pengajaran.4. Penutup kognitif boleh 30 . Disamping itu. iaitu penutup kognitif dan penutup Penutup kognitif adalah penutup yang bertujuan untuk memberikan peneguhan kepada isi pelajaran atau kemahiran yang baru dipelajari oleh murid. Hasil penilaian akan digunakan untuk melakukan perubahan pada pengajaran yang seterusnya.Fokus kepada lebih daripada satu idea Sebaran ke seluruh kelas Hentian yang sepatut Melayan baik Memberi petunjuk atau petua Mencungkil fikiran ARAS-ARAS KEMAHIRAN Pengetahuan Kefahaman Aplikasi Analisis Sintesis Penilaian Tandakan () pada ruang yang berkaitan dengan ciri-ciri yang dapat dilihat bagi tiap-tiap soalan yang dikemukakan dalam sesi pengajaran mikro. guru juga boleh menggunakan bahagian penutup ini untuk menilai objektif dan aktiviti pengajaran dan pembelajaran yang telah dilaksanakan. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 jawapan dengan Jadual 6 3. Kemahiran Penutup Penutup pelajaran dalah bahagian terakhir sesuatu pelajaran.

2. Memberi aktiviti pengayaan kepada murid. pengukuhan dan susulan. 2. Dilakukan di akhir satu sesi pelajaran. Penutup hendaklah berkaitan dengan isi dan objektif P&P. Menyoal murid mengenai isi penting yang telah dipelajari Penutup sosial bertujuan memberikan sesuatu perasaan pencapaian kepada muridmurid yang telah diajar tentang sesuatu topik. guru mengajar huruf hijaiah kepada murid. 5. Contohnya.” 3. Penutup hendaklah ada kaitan dengan pengetahuan sedia ada. Antara cara-cara melakukan penutup kognitif adalah: 1. kebolehan dan umur mereka.dilakukan melalui aktiviti rumusan. selepas sesuatu perbincangan atau sesi latihan dan diakhir satu pembelajaran. 3. guru memberikan pujian dan galakan kepada pelajar yang berjaya menjawab soalan dengan betul. a) Contohnya. ustaz akan mengajar mengenai zakat. 3. Guru boleh merumuskan isi-isi penting sesuatu pelajaran dengan tujuan mengukuhkan lagi apa yang telah dipelajari oleh murid-murid.4. Prinsip Penggunaan Kemahiran Penutup Untuk menggunakan kemahiran penutup dengan berkesan. Misalnya: “Muridmurid berjaya menjawab semua soalan ustaz mengenai solat hari raya dengan betul dan tepat. 4. guru haruslah memahami dan mematuhi beberapa prinsip berikut: 1. Guru boleh memberikan kerja bertulis didalam buku atau lembaran kerja kepada murid. Penutup hendaklah bermakna kepada murid-murid dari segi minat. dalam pelajaran akan dating. 31 . pengalaman murid dan konsep baru yang telah dipelajari. guru mungkin berkata “Sekarang kita berhenti sekejap dan kamu cuba sebutkan huruf-huruf hijaiah yang kita belajar tadi”.1.

Perlu mengandungi aktiviti-aktiviti susulan untuk murid-murid. Penutup harus berkaitan dengan aspek satu-satu pelajaran yang telah dipelajari. 5. Membuat satu rumusan tentang pelajaran yang telah disampaikan.3.4. Membantu murid mengingati pelajaran yang baru dipelajari. Menimbulkan motivasi melalui kemesraan. 3. 4.4. Membuat perkaitan antara pengetahuan sedia ada dan pengalaman murid dengan topik yang baru. 6. 3. 6. 4. Guru dapat mengetahui sejauh manakah objektif P&P telah dicapai. Meneguhkan satu-satu pelajaran yang baru dipelajari.4. Menggunakan prosedur yang sesuai untuk menilai objektif P&P murid.4. Murid terdorong untuk belajar dengan tekun turutan daripada penggunaan penutup sosial.2. 2. 5.4. Penutup sepatutnya dapat menilai keberkesanan satu-satu pelajaran. 3. Pembelajaran menjadi lebih bermakna kerana murid-murid dapat penyelesaian kepada suatu pembelajaran. 3. menghairankan dan aktiviti susulan. 2. Komponen-Komponen Kemahiran Penutup 32 . 3. 5. Kesan Kemahiran Penutup Kepada Proses Pengajaran Dan Pembelajaran 1. Dapat meneguhkan suatu konsep yang baru dipelajari. Mengemukakan aktiviti susulan. Objektif-Objektif Kemahiran Penutup 1.

 Guru membuat rumusan yang berkaitan dengan pengalaman murid. RANCANGAN PENGAJARAN HARIAN 33 . Dengan ini. Penutup ada hubungan dengan bahagian penting pelajaran. KOMPONENKOMPONEN KEMAHIRAN PENUTUP Perkaitan Sosial Perkaitan Kognitif  Guru menggunakan pelbagai jenis pujian apabila murid dapat menjawab soalan di peringkat penutup. Rajah dibawah menerangkan mengenai aktiviti penutup yang terkandung dalam kedua-dua komponen tersebut. murid dapat merasa dan menikmati perasaan mencapai kejayaan.    Rajah 3 4.Kemahiran penutup mempunyai dua kemahiran yang utama iaitu kemahiran penutup kognitif dan penutup social. Guru mencadangkan beberapa aktiviti susulan.

‬‬ ‫ڤڽراڤن هيالي‪:‬‬ ‫‪34‬‬ .٢‬ممباچ سورة املاعون دڠن خمرج يڠ بخول‪.٢‬موريد ڤرهو ممباچ سورة املاعون کخيک صالة‪.‫‪ ٪ :‬مچ ‪٣١٢٢‬‬ ‫‪ ٪:٢٦ -٩:٢٦ :‬ڤاݢي‬ ‫‪ :‬اتىون ‪٥‬‬ ‫اترخي‬ ‫ماس‬ ‫لکس‬ ‫مات ڤالجرن ‪ :‬ڤنديديقن اسالم‬ ‫‪ :‬اسوىن ثالوة امقرءان‬ ‫‪ :‬سورة املاعون‬ ‫بيدڠ‬ ‫اتجوق‬ ‫حاصيل ڤمبالجرن‬ ‫داخري ڤڠاجرن دان ڤمبالجرن‪ ،‬موريد اکن داڤت‪:‬‬ ‫ارس ‪:٢‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫ارس ‪:٤‬‬ ‫‪ .٣‬موريد ڤرهو مندڠر ابچان سورة املاعون دمسجد‪.٢‬ممباچ سورة املاعون دڠن بخول دان فصيح‪.‬‬ ‫ارس ‪:٣‬‬ ‫‪ .٢‬ممباچ سورة املاعون دڠن مرءيقان حکوم جتويد‪.‬‬ ‫ڤڠخاىوان سداي اد‪:‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪ .

‫‪ .٢‬اکجني متڤنت‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫ابىن بنذو مڠاجر‪:‬‬ ‫‪ .٢‬ݢورو منايڠکن‬ ‫ۏيدايو مڠݢوانکن‬ ‫ۏيدايو کاممڠن کڤد‬ ‫‪35‬‬ ‫اييس کندوڠن‬ ‫دعاء بالجر‬ ‫مڠکو‪ /‬حميڤوه‬ ‫مقدمة‪ ٤ /‬مينيت‬ ‫سيت ايندوکيس‪ ٥ /‬اتيڠن ۏيدايو کاممڠن جامن راي‬ ‫مينيت‬ .‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫کامىرين برفيکري‪:‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫ڤڠݢابوڠ جامينن‪:‬‬ ‫‪ .٣‬ادب دان اخالق اسالمييو‪.٢‬کومڤوحر‪.‬‬ ‫ڤڽراڤن علمو‪:‬‬ ‫‪ .٢‬ڤالجرن جاوي‪.٤‬ڬورو ممبخومكن‬ ‫ثيڠكو الكو موريد‬ ‫سكرساڽ ڤرمو‪.‬‬ ‫‪ .٢‬اکد ڤراکاتن‪.٢‬ڬرو ممينذا موريد‬ ‫ممباچ دعاء بالجر‪.‬‬ ‫‪ .٢‬ݢورو منايڠکن‬ ‫‪.‬‬ ‫اکخيۏييت ڤڠاجرن دان چاثنت‬ ‫ڤمبالجرن‬ ‫‪ .٢‬ممبنديڠ بيذا‪.٣‬موريد ممباچ دعاء‬ ‫بالجر سچارا لکس‬ ‫‪ .٢‬حرميت راکن‪.

٢‬س ياڤاکو يڠ منوموڠ مڠسا؟‬ ‫‪ .‫ڤوويرڤوينت‬ ‫ݢورو براتڽ کڤد موريد‪:‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪ .٥‬جواڤن‪ :‬دوکخور‪ ،‬هللا‪ ،‬اوبت‪ ،‬دان‬ ‫س باݢايڽ‬ ‫‪.٣‬موريد مندڠر‬ ‫ابچان ݢورو‪.‬‬ ‫‪.‬اوميو امام‬ ‫مسجد احلرام‪.‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫سورة املاعون‬ ‫املاعون‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪. ٢‬ڤووير ڤوينت‪.٥‬ݢورو ممباچ سورة‬ ‫املاعون‪.٢‬ݢورو ممباچ سورة ‪.٤‬ݢورو ممڤردڠرکن‬ ‫ابچان چوهخوه سورة‬ ‫املاعون‪.‬دان دايکويت‬ ‫اوميو موريد‪.‬بررسات‬ ‫حرمجيڽن‪.‬‬ ‫‪ .٤‬س ياڤاکو يڠ بوميو مڽمبوىکن مڠسا؟‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪36‬‬ ‫موريد‪.٨‬ݢورو ممينذا موريد‬ ‫ماليک ممباچ سورة‬ ‫املاعون‪.‬‬ ‫مڠکو ‪ ٦ /٢‬مينيت‬ .‬‬ ‫‪ ..٥‬موريد منجواب‬ ‫سؤامن ݢورو‪.٧‬موريد مڠيکوت‬ ‫ابچان ݢورو‬ ‫‪.٣‬جواڤن‪ :‬اورڠ راماي‪ ،‬امبومنچ‪،‬‬ ‫اکون‪ ،‬دان س باݢايڽ‪.٣‬موريد منوهخون‬ ‫ۏيدايو دڠن ثلييت‪.‬‬ ‫‪ .٦‬ݢورو ممباچ حرمجين‬ ‫س سورة املاعون‪.‬‬ ‫‪.٤‬ݢورو براتڽ کڤد‬ ‫موريد‪.

٢‬ݢورو منوجنوقکن اکد لکمة‬ ‫اکد لکمة کڤد موريد‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪ .٢٣‬موريد ممباچ‬ ‫سورة املاعون‪. ٦‬ݢورو ممبخومکن‬ ‫ابچان موريد سکرياڽ‬ ‫ڤرمو ‪. ٤‬ݢورو ممينذا موريد‬ ‫ممباچ اکد لکمة سچارا‬ ‫لکس‪ ،‬کومڤومن‪ ،‬دان‬ ‫اينديۏيدو‪.٪‬ݢورو ممينذا موريد‬ ‫ڤرمڤوان ممباچ سورة‬ ‫املاعون بررسات‬ ‫حرمجيڽن‪.‬بررسات‬ ‫حرمجيڽن‪.‬بررسات‬ ‫حرمجيڽن سچارا لکس‪.‬بررسات‬ ‫حرمجيڽن‪.‫‪.٢٢‬ݢورو ممينذا‬ ‫موريد ممباچ سورة‬ ‫املاعون‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪37‬‬ ‫مڠکو ‪ ٧ /٣‬مينيت‬ .٩‬موريد ماليک ممباچ‬ ‫سورة املاعون‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪ .٢١‬موريد ڤرمڤوان‬ ‫ممباچ سورة‬ ‫املاعون‪.‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪. ٥‬موريد ممباچ اکد‬ ‫لکمة يڠ دسدايکن‪.‬بررسات‬ ‫حرمجيڽن‪. ٣‬موريد ممرىاثيکن‬ ‫اکد لکمة حرس بوت‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪.

‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪. ٣‬موريد ممرىاثيکن‬ ‫ڤوثوڠن اايت‬ ‫حرس بوت‪. ٥‬موريد ممباچ اايت‬ ‫يڠ داتيڠکن‪. ٣‬موريد دودوق دامل‬ ‫کومڤومن ماس يڠ‪-‬‬ ‫ماس يڠ‪.‬‬ ‫‪.‫اکد اايت‬ ‫‪. ٥‬موريد ممباچ اايت‬ ‫يڠ دکينديق‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪. ٤‬ݢورو ممينذا سدياڤ‬ ‫کومڤومن ممباچ اايت‬ ‫حرثنذو‪. ٢‬ݢورو منايڠکن‬ ‫ڤوثوڠن اايت درڤد‬ ‫سوره کڤد موريد‪.٢‬ڬورو منايڠكن‬ ‫‪38‬‬ ‫مڠکو ‪ ٣٦ /٤‬مينيت‬ ‫مڠکو ‪ ٢٦ /٥‬مينيت‬ ‫ڤنوثوڤ‪ ٣ /‬مينيت‬ . ٢‬ݢورو ممهباݢيکن کومڤوحر‪.‬‬ ‫‪. ٦‬ݢورو ممبخومکن‬ ‫ابچان موريد سکرياڽ‬ ‫ڤرمو ‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫موريد کڤد امڤت‬ ‫کومڤومن‪. ٦‬ݢورو ممبخومکن‬ ‫کسامين موريد‬ ‫سکرياڽ ڤرمو ‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪. ٤‬ݢورو ممينذا موريد‬ ‫ممباچ ڤوثوڠن اايت‬ ‫حرس بوت سچارا‬ ‫لکس‪ ،‬کومڤومن‪ ،‬دان‬ ‫اينديۏيدو‪.

٣‬موريد مندڠر‬ ‫ابچاءن جسس بوت‬ ‫‪Jadual 7‬‬ ‫‪39‬‬ .‬‬ ‫‪ .‫ۏيديو ابچاءن امقرءان‬ ‫كڤد موريد‪.

1. Video Sila rujuk video yang dilampirkan.1. Foto Foto 1 Foto 2 Foto 3 5. 40 . DOKUMENTASI MICRO TEACHING 5.5.1.1.2. PELAKSANAAN MICRO TEACHING 5.

meminta murid mengosongkan meja. REFLEKSI PELAKSANAAN KERJA PROJEK 41 . Kemudian saya telah menyenaraikan pengetahuan sedia ada murid untuk membuat soalan-soalan yang hendak dikemukakan pada langkah ini. oleh sebab micro teaching saya hanya membuat bahagian set induksi sahaja. Justeru. Semasa melaksanakan micro teaching. Selain itu. Saya juga menyediakan gambar sebagai rangsangan dan motivasi kepada murid untuk menumpukan perhatian terhadap pelajaran. dan duduk di tempat masing-masing. saya mendapati bahawa soalan yang saya kemukakan kepada murid tidak sesuai kerana saya mengungkapkan ayat dan menggunakan istilah yang tinggi yang tidak sesuai dengan tahap umur mereka seperti perkataan „fungsi‟. Namun. saya telah membuat perancangan terlebih dahulu iaitu dengan menyediakan Rancangan Pengajaran Harian (RPH). Ini mungkin disebabkan saya tidak begitu tegas dalam memberikan arahan.5. terdapat juga murid tidak menumpukan perhatian terhadap bahan yang saya sediakan. saya hendaklah meminta perhatian mereka terlebih dahulu dengan menggunakan nada suara yang berbeza. Saya melakukan set induksi tersebut selama lima minit sahaja iaitu masa yang maksimum dicadangkan untuk membuat set induksi. 6. saya memaparkan gambar dan bahanbahan yang telah saya sediakan. Selain itu. saya juga telah memberikan peneguhan dan membantu mereka ketika mereka menjawab soalan.2 REFLEKSI MICRO TEACHING Sebelum membuat micro teaching. Selepas melakukan micro teaching. Seterusnya saya mengaitkan jawapan mereka dengan tajuk yang akan dipelajar. Begitu juga dengan menyoal murid-murid berdasarkan soalan-soalan yang telah disediakan.

Semasa membuat tugasan ini. saya telah berkolaborasi dengan rakan-rakan mengenai maklumat yang sebenar diperlukan selain bertukar-tukar bahan dengan mereka. Kemudian.Sebelum melaksanakan tuasan ini. perpustakaan. internet. saya terlebih dahulu mengumpul maklumat daripada nota kuliah. Ironinya terdapat juga beberapa kelemahan yang terdapat daripada tugasan ini antaranya sumber dan maklumat yang terhad terutama maklumat mengenai ciri-ciri sumber pengajaran dan pembelajaran. Selain itu. Kekeliruan ini timbul kerana maklumat yang terdapat dalam „Sumber Pengajaran dan Pembelajaran‟ terdapat dalam sub-topik „Media Pengajaran‟. saya turut menukarkan contoh-contoh yang tidak berkaitan dengan Pendidikan Islam kepada yang berkaitan dengannya. Jadi tidaklah menjadi masalah yang besar terhadap saya untuk memahami dengan lebih mendalam terhadap tajuk ini. Setelah memperoleh maklumat yang diperlukan. Selain itu. Malah saya juga dapat praktikkan apa yang saya pelajari semasa menjalani praktikum di sekolah. saya menyusun maklumat dan bahan-bahan tersebut mengikut soalan yang dikemukakan. dan penutup. saya keliru di antara „Sumber Pengajaran dan Pembelajaran‟ dengan „Media Pengajaran‟. Melalui tugasan ini. saya turut memahami kehendak yang dikehendaki pada setiap langkah dalam pengajaran mikro seperti kemahiran menyoal yang perlu mempunyai soalan yang berfokus kepada satu idea dan lebih daripada satu idea. Selain itu. saya telah cuba menkonstruk idea yang diperoleh daripada buku rujukan dan mengambil ayat-ayat yang diperlukan. Konklusinya dapatlah saya fahami bahawa „Sumber Pengajaran dan Pembelajaran‟ adalah sebahagian daripada „Media Pengajaran‟. terdapat beberapa kebaikkan yang saya peroleh antaranya adalah saya lebih jelas mengenai maksud pengajaran mikro yang sebenarnya iaitu pengajaran yang hanya menumpukan kepada sesuatu langkah dalam pengajaran seperti pendahuluan set induksi. 42 . dan sebagainya.

PENUTUP Sebagai seorang bakal guru.7. seharusnya kita dapat memilih dan menggunakan sumber pengajaran dan pembelajaran yang disediakan selain membuat bahan bantu mengajar sendiri. Guru Pendidikan Islam boleh menggunakan bahan bantu mengajar yang dibekalkan 43 .

carta. Khairi. Tuntasnya. Bhd. cakera padat. Sebagai contoh model dan diorama. Selangor: Kumpulan Budiman Sdn. dan dirasa oleh murid.com/ptk2/ptkkhusus2.oleh kementerian kepada guru-guru j-QAF kerana bahan tersebut sesuai digunakan semasa aktiviti pengajaran. PENGURUSAN PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN. 2011. Adapun bahan yang paling berkesan adalah bahan maujud yang boleh dilihat.htm 44 . Antara bahan bantu yang dibekalkan oleh kementerian adalah kad perkataan. from Pengurusan Pengajaran dan Pembelajaran: http://www. (1999). Matapelajaran Pendidikan Islam juga boleh menggunakan diorama seperti ketika hendak mengajar tajuk Rukun Haji. BIBLIOGRAFI Hiang. P. M. S. guru boleh menjadikan diorama kaabah sebagai bahan bantu mengajar. guru juga boleh membina bahan mereka sendiri mengikut kebolehan dan tahap keupayaan murid sesuatu kelas. Ini kerana tujuan bahan bantu mengajar ialah memudahkan pencapaian fakta terutama fakta yang abstrak seperti untuk menerangkan tentang „Mukjizat al Quran‟. (2008). Retrieved April 16. Selain itu.freewebs. guru perlu kreatif dan bijak memilih bahan bantu mengajar yang sesuai untuk digunakan. dipegang. Pedagodi Sains 4 PENGURUSAN MAKMAL DAN SUMBER SAINS. dan sebagainya. Penggunaan bahan bantu mengajar yang berkesan dapat mencapai hasil pembelajaran yang diingini selain murid ceria dan gembira untuk belajar.

). LAMPIRAN 45 . M. (2003). Mac 13).Salleh. S.scribd. from KUMPULAN PGSR BAHASA MELAYU IPGM KKB: http://kumpulansiswazahguru. A.com/2011/03/sumber-pengajaran-danpembelajaran.com/doc/2688621/Perkembangan-Seni-dan-Kanak-kanak Salleh. 2011. 2011. Pedagogi 2 Strategi Pengajaran-Pembelajaran. Selangor: Kumpulan Budiman Sdn. PEDAGOGI UNTUK KURSUS DIPLOMA PERGURUAN SEMESTER 2. Retrieved April 16.html Sang.d. Selangor: Kumpulan Budiman Sdn.blogspot. (n. B. M. Perkembangan Seni dan Kanak-Kanak. from Scribd: http://www. (1992). (2011. Bhd. R. Retrieved April 17. Bhd. Pengajaran mikro. S. M. Sang. Sumber Pengajaran dan Pembelajaran dalam Pengajian Sosial. dan Persediaan Untuk Pengajaran Praktik.

ULASAN PENSYARAH 46 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful