1.

PENDAHULUAN Allah telah menurunkan al-Quran sebagai panduan dan sumber rujukan kepada manusia untuk menjalani kehidupan di dunia. Selain daripada itu, hadis, ijma‟, dan qias menjadi sumber rujukan seterusnya. Begitu juga sekiranya jika kita membeli peti ais, mesin basuh, dan televisyen, disediakan kepada kita buku manual sebagai panduan dan sumber rujukan untuk menggunakan alat-alat tersebut.

Jadi, menjadi lumrah dan fitrah manusia memerlukan sumber dan panduan dalam setiap perkara yang hendak dilakukan. Justeru, daripada perspektif pendidikan sumber ini dipanggil sumber pengajaran dan pembelajaran yang mana sumber ini digunakan sepanjang proses pengajaran dan pembelajaran. Sumber pengajaran dan pembelajaran ini bukan semestinya perlu disediakan oleh guru, malah murid juga boleh menyediakannya seperti membawa akhbar ke kelas. Akhbar tersebut boleh digunakan oleh guru sebagai sumber pengajaran dan pembelajaran.

Oleh itu, tugasan ini memerlukan saya menghuraikan sumber pengajaran dan pembelajaran, melaksanakan pengajaran mikro, serta mendokumentasikannya.

1

2. SUMBER PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN 2.1. DEFINISI SUMBER PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN Menurut istilah bahasa Melayu sumber bermaksud asal, mula, dan punca 1 . Contohnya: Cukai eksport merupakan sumber kewangan negara yang penting. Manakala menurut istilah bahasa Inggeris yang merupakan bahasa kedua kebanyakkan rakyat Malaysia iaitu source yang bermaksud a person, book, or document that provides information2. Jika dilihat daripada perspektif pendidikan, sumber pengajaran dan pembelajaran (P&P) ialah sebarang penerbitan, gambar, carta, objek, alat, radas, perkakas, model atau kemudahan yang berperanan untuk memudahkan atau meningkatkan proses pengajaran dan pembelajaran. Ringkasnya sumber ialah bahan yang digunakan semasa proses pengajaran dan pembelajaran. Antara contoh sumber pengajaran dan pembelajaran termasuklah buku teks, buku rujukan, buku latihan, lampiran nota, dan alat audio visual. Tujuan sumber pengajaran dan pembelajaran ini adalah membantu guru menyampaikan pelajaran supaya murid-murid dapat memperoleh pengetahuan, kemahiran, sikap, dan nilai yang ditetapkan mengikut objektif kurikulum.

2.2. JENIS DAN CIRI-CIRI SUMBER PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN 2.2.1. Jenis Sumber Pengajaran dan Pembelajaran Terdapat beberapa jenis sumber atau bahan bantu pengajaran dan pembelajaran yang boleh digunakan untuk membantu guru dalam proses pengajaran. Antaran jenis-jenis sumber pengajaran dan pembelajaran adalah bahan bercetak, bahan teknologi maklumat dan bahan maujud. Semua jenis bahan ini mempunyai ciri-ciri yang berbeza tetapi bertujuan mencapai hasil yang sama iaitu untuk memastikan murid-murid memahami isiisi pelajaran serta mencapai objektif pembelajaran.

Melalui sumber-sumber yang sedia ada mahupun yang direka cipta mengikut kreativiti sendiri, guru perlu peka dalam memilih sumber P&P yang hendak digunakan
1 2

Kamus Dewan Edisi Keempat. (2007). Dewan Bahasa dan Pustaka: Kuala Lumpur. Hlm. 1541 Oxford Advanced Learnerner’s Dictionary International Student’s Edition. (2006). Oxford University Press: New York. Hlm. 1409

2

dalam proses pengajaran. Terdapat banyak sumber-sumber yang boleh digunakan oleh guru-guru untuk mengajar. Antara bahan-bahan yang boleh digunakan ialah buku teks, buku rujukan, buku latihan dan lampiran nota. Kebanyakan sumber ini biasanya digunakan oleh guru-guru di sekolah. Bagi memberi kelainan atau penambahan yang lebih menarik kepada proses P&P, guru boleh menggunakan alat audio visual contohnya LCD, peta, komputer, gambar rajah, dan televisyen. Menerusi penggunaan bahan-bahan ini, murid-murid akan lebih tertarik untuk melihat serta mendengar apa yang hendak disampaikan oleh guru dan secara tidak langsung murid dapat memberikan tumpuan dengan sepenuhnya kepada guru. Melalui cara ini juga, objektif yang hendak dicapai akan menjadi lebih mudah untuk dilaksanakan dan hasilnya akan lebih memuaskan serta memberi manfaat kepada kedua belah pihak iaitu murid-murid dan guru itu sendiri.

2.2.1.1. Bahan Bercetak Bahan bercetak boleh didefinisikan sebagai bahan yang mempunyai tulisan dan wujud secara fizikal. Bahan ini boleh disentuh dan boleh dibaca secara terus. Ciri penting pada bahan bercetak ialah bahan tersebut mestilah dihasilkan melalui cetakan dan bukan hasil daripada tulisan tangan mana-mana individu.

Bahan bercetak meliputi buku, majalah, jurnal, ensiklopedia, surat khabar, kad, katalog, kamus, buku teks, dan sebagainya yang dihasilkan secara bercetak. Bahan bercetak seperti ini banyak disimpan di pusat sumber atau di perpustakaan ataupun di arkib. Semuanya dihasilkan oleh penulis-penulis atau pereka-pereka yang mahir dan terkenal dalam bidang masing-masing. Sumber pengajaran dan pembelajaran ini telah digunakan secara meluas oleh guru-guru di sekolah sejak beberapa lama kerana kelebihan yang terdapat pada bahan ini. Bahan ini murah dan senang didapati di mana-mana. Selain itu bahan bercetak adalah bahan yang kekal dan mudah dirujuk pada bila-bila masa. Kelebihannya yang

3

lain ialah mudah alih dan mudah diakses yang menyebabkannya menjadi sumber pengajaran dan pembelajaran yang terkenal dan selalu digunakan.

Namun begitu terdapat beberapa kelemahan yang ada pada bahan bercetak ini. Kebiasaaannya bahan bercetak selalu didapati dalam bentuk buku yang tebal contohnya buku teks. Jadi sukar untuk dibawa kerana berat selain tidak boleh disunting dan akan menjadi masalah apabila berlakunya peredaran zaman yang mana isi kandungan buku tersebut menjadi ketinggalan dan tidak terkini. Ini kerana buku-buku selalunya perlu disunting terlebih dahulu kemudian dicetak seterusnya diedar yang mana mengambil masa yang agak lama untuk mengikut peredaran zaman.

2.2.1.2. Bahan Teknologi Maklumat Bahan teknologi maklumat merupakan sumber pengajaran dan pembelajaran yang semestinya mendapat perhatian daripada murid-murid. Teknologi Maklumat ataupun Information Technology (IT) adalah teknologi dunia yang terkini dan dapat memberi banyak manfaat jika digunakan secara betul. Penggunaan sumber ini perlulah dikendalikan oleh guru yang berkemahiran kerana pengguanaan IT secara terancang dan bersesuaian dapat meningkatkan kecekapan proses dan keberkesanan P&P itu.

Bagi guru yang menggunakan sumber P&P ini, mereka boleh menggunakan portal pendidikan, internet, rangkaian LAN, dan multimedia. Komputer adalah alat atau bahan utama yang perlu digunakan oleh guru untuk menyampaikan isi pelajaran dalam proses P&P. Dewasa ini guru-guru sudah mempunyai kemudahan kerana terdapat perisian-perisian yang percuma disediakan oleh kerajaan yang mana isi perisian tersebut bertepatan dengan sukatan pelajaran yang sedia ada. Banyak kelebihan bahan ini jika digunakan secara betul. Oleh itu, guru perlu kerap memantau pergerakan murid-murid semasa proses P&P sedang berlangsung. Kelebihan bahan ini ialah murid-murid cepat mudah faham kerana mereka akan tertarik dengan grafik yang ada pada bahan ini dan secara tidak langsung telah menarik perhatian mereka. 4

gambaran. Bahan Maujud Sumber pengajaran dan pembelajaran bahan maujud adalah merupakan bahan konkrit atau bahan sebenar yang boleh disentuh dan dipegang. maka secara keseluruhannya bahan ini tidak dapat berfungsi. murid-murid mudah untuk mengulangkaji pelajaran dan guru juga mudah untuk membuat suntingan sekiranya guru mendapati terdapat perubahan yang perlu dibuat. 2. Realia asli pula terbahagi kepada dua iaitu bahan yang hidup dan bahan bukan hidup.2. baik digunakan dalam keadaan hidup ataupun yang sudah diawetkan. Bahan yang pertama ialah bahan hidup yang sebenar dalam dunia realiti dan masih hidup contohnya cacing tanah. atau kenyataan sebenar. realia awet. Realia awet pula mestilah berasal daripada benda hidup yang kemudiannya diawet dan disimpan di dalam bendalir kimia. Manakala daripada segi sumber P&P pula bahan-bahan yang mungkin terlibat ialah alat komputer. Aplikasi penggunaan bahan maujud boleh menggunakan situasi. Bahan maujud terbahagi pula kepada tiga jenis iaitu realia asli. Contoh bahan hidup yang boleh dijadikan spesimen ialah daun-daun.Selain itu. Contoh bahan maujud bukan sahaja tergolong dalam sumber P&P adalah kota atau bangunan yang kekal serta alam persekitaran. dan perkakas sains.1. Spesimen ialah sample atau contoh hidupan yang dapat mewakili kumpulan hidupan-hidupan tertentu yang mempunyai sifat-sifat atau ciri-ciri yang lazimnya terdapat pada kumpulan hidup tersebut. OHP. Manakala bahan bukan hidup pula ialah seperti jentera ataupun bangunan.3. alat tulis. dan spesimen. Jenis bahan maujud yang ketiga ialah spesimen. Murid akan didedahkan dengan pengalaman sebenar yang mana turut melibatkan pengalaman sedia ada mereka 5 . Bahan maujud ini juga adalah nyata yang ada dalam lingkungan alam. Sebaliknya yang menjadi masalah besar ketika menggunakan bahan ini adalah sekiranya bekalan elektirk terputus. Kebiasaannya spesimen seperti ini boleh dilihat dalam bentuk bahan awetan.

2. Maka bahan bantu mengajar yang baik dan bermutu patut memberi ransangan yang dapat menarik minat murid untuk belajar selain melibatkan diri 6 . Terdapat banayak aspek yang dapat menilai kebaikan dan mutu sesuatu bahan bantu mengajar. sentuhan dan bauan murid-murid. Antaranya yang lain ialah bahan tersebut mudah diperolehi dan mudah digunakan iaitu guru dan murid mudah memahami dan dapat menggunakannya dengan seoptimum mungkin.2. Ini bermaksud. Murid lebih memahami sesuatu pelajaran jika melibatkan kesemua deria mereka. bahan tersebut mudah digunakan dan disimpan semula dan jika berlaku kerosakan maka dapat dibaiki dengan mudah. rasa. Ini amat penting kerana jika kita menggunakan bahan yang tidak memberi maklumat terkini dikhuatiri murid akan mudah keliru dengan fakta-fakta yang tidak tepat.dan juga merangsang penggunaan deria penglihatan. Ciri-Ciri Sumber Pengajaran dan Pembelajaran Ciri-ciri lain yang mempengaruhi mutu sesuatu bahan bantu mengajar ialah semestinya dapat memberi maklumat terkini. Selain itu. pendengaran. Selain bahan tersebut juga mudah alih dan dapat disenggarakan. Jika kos membeli alat tersebut agak mahal namun faedah yang boleh didpati daripadanya tidak seberapa maka bukanlah satu bahan bantu mengajar yang baik dan bermutu. bahan tersebut seboleh-bolehnya tidak terlalu mahal berbanding dengan faedah yang dapat diberikan oleh bahan tersebut.2. Biarlah kosnya rendah namun faedah yang dapat disumbangkan adalah besar dan menepati pengajaran guru. Aspek yang paling penting menentukan mutu dan kualiti sesuatu bahan bantu mengajar ialah apakah bahan tersebut dapat memberi pelbagai ransangan dan menggunakan pelbagai deria.

3. ayat tanya. 7 . Ini merujuk kepada keupayaan dan ketahanan alat tersebut untuk digunakan berulang kali malah dapat dipergunakan pula di dalam situasi yang berlainan. Contohnya jika guru telah menyediakan bahan yang menunjukkan pelbagai tanda baca. Apsek lain yang perlu diambill kira ialah apakah bahan bantu mengajar tersebut dapat digunakan berulang kali dan dapat digunakan didlam situasi yang berlainan. Rajah 1: Pengelasan Sumber Pengajaran dan Pembelajaran (Poh Swee Hiang. dialog dan sebagainya. jadual dibawah pula menerangkan fungsi utama bahan-bahan tersebut. Rajah dibawah menunjukkan pengelasan sumber pengajaran dan pembelajaran. iaitu bahan cetak dan bahan bukan cetak. 2. PENGURUSAN SUMBER Sumber pengajaran dan pembelajaran terbahagi kepada dua kelas yang besar.mereka secara langsung ke dalam pelajaran dengan menggunakan bahan bantu mengajar yang digunakan. maka bahan tersebut juga boleh digunakan untuk mengajar ayat seru. 1996) Berdasarkan Rajah 1.

Membenarkan cetakan yang diperbesarkan. Radio dan Pita Audio 1. 2. 3.3. Membenarkan ulang dengar. 2. 3.SUMBER Poster dan Carta 1. Menunjukkan struktur dan organisasi. Membolehkan bacaan pada kadar kecepatan murid. Merupakan bahan pameran yang baik. 2. 4. Meningkatkan motivasi dan minat. 5. minat. 2. 3. Membolehkan pengenalpastian struktur dan bahagian. Meningkatkan motivasi. Menunjukkan bahan visual yang bergerak. Membenarkan pembelajaran individu. 2. dan sikap positif. dan sikap positif. Jadual 1 2. FUNGSI UTAMA Menyampaikan maklumat secara grafik. 5. Transparensi 1. Menyampaikan fakta secara sistematik. Membawa situasi luar ke dalam bilik darjah. Membenarkan penyampaian aneka media. Menghasilkan kesan kepaduan dan realisme. Menerapkan sikap dan nilai. Meningkatkan motivasi. 2. TV dan Pita Video 1. Menyampaikan maklumat secara berperingkat. minat. 3. Menyediakan kegiatan pemulihan dan pengayaan. Prosedur Penghasilan Dan Penggunaan Bahan Teknologi Pendidikan yang Sesuai dan Tatacara Penyelenggaraannya dalam Pengajaran dan Pembelajaran Pendidikan Islam 8 . Bahan Permainan dan Simulasi 1. Bahan 3 Dimensi 1. Membenarkan pergerakan didemonstrasikan. 2. 4. Gambar Foto 1. Bahan Komputer 1. Memudahkan pembelajaran interaktif. Menggantikan bahan sebenar. 4. 4. Menunjukkan bahan sebenar atau perwakilannya. Membenarkan ulang tayang. Menyediakan pengalaman pendengaran yang konkrit. Merangsang pemikiran kritis dan kreatif.1. 5. Menunjukkan bahan atau peristiwa dengan terperinci. Merumuskan perhubungan antara fakta. Merangsangkan pemikiran kritis dan kreatif. 4. Mewujudkan situasi seakan-akan situasi sebenar. 3. 4. 3. 2. 3. Merupakan bahan pameran yang baik. Memupuk semangat persaingan dan kerjasama sosial.

Bahan-bahan tercetak boleh dibaca dengan cepat dan maklumat penting boleh dipelajari tanpa mengikut sesuatu masa pengajaran. bahan yang diguna untuk menyampaikan pengajaran dan menjadi rangsangan pelajaran digolongkan sebagai media pendidikan. buku kerja. Murid-murid boleh menggunakannya mengikut kadar kecepatan mereka sendiri. Kebolehgunaan Teknologi pendidikan ini memudahkan guru untuk mengajar murid melalui bahan bercetak yang maujud.Melihat daripada segi perspektif teknologi pendidikan. surat khabar dan nota-nota bercetak. buku rujukan. risalah. Pencetakan bahan yang banyak akan mengurangkan kos jika dibandingkan dengan bahan pandangdengar yang lain. surat.1.3. lukisan atau gambar. Bahan bercetak seperti ini mengandungi maklumat dalam bentuk perkataan. 2. Anggaran kos Bahan bercetak amat murah dan mudah untuk didapati. berita. buku fiksyen. Pemilihan dan penghasilan bahan bercetak sebagai sumber pengajaran dan pembelajaran dalam Pendidikan Islam perlu menitikberatkan aspek-aspek yang berikut: 1. Bahan-bahan bercetak. Penggunaan bahan cetak sebagai bahan pengajaran tidak terhad asalkan menepati objektif. 2. majalah. cetakan tempatan atau cetakan sendiri berharga murah dan boleh disediakan dengan cepat.1 Bahan Bercetak Bahan-bahan cetak merupakan media pendidikan yang paling mudah didapati dan disediakan. 9 . Contoh bahan bercetak adalah seperti buku teks. Guru boleh menggunakan bahan bercetak sekerap mungkin sehingga murid benar-benar dapat mengingati fakta atau perkara yang ingin diperlajari.

Selain itu. Mobiliti Bahan bercetak ini boleh digunakan di mana sahaja sama ada di dalam atau di luar kelas. Pemilihan warna juga perlu diberi perhatian oleh guru. Guru juga perlu mengelakkan penggunaan lukisan yang terlalu abstrak. pastikan tulisan tersebut kemas dan mampu dibaca oleh murid. Bahan bercetak yang terlalu 10 . Jika bahan tersebut ingin digunakan di kawasan yang luas seperti dewan. 6. Bahan mentah Hampir kesemua bahan bercetak menggunakan kertas sebagai bahan mentah. bahan tersebut hendaklah diperbanyakkan. guru perlu memastikan lukisan tersebut mudah difahami oleh murid. 4. Jika guru mencetak bahan-bahan yang mengandungi tulisan tangan. murid-murid juga boleh menggunakan pada bila bila masa bahan bercetak tersebut walaupun tanpa guru. Penggunaan kertas sangat popular kerana ia mudah didapati selain kos mencetak yang rendah. Walaubagaimanapun. 5. Warna yang terlalu terang dan terlalu gelap akan menjejaskan fokus murid terhadap penyampaian guru. guru mestilah memastikan saiznya besar dan boleh dilihat oleh semua murid. ia perlu digunakan di tempat yang terang atau mempunyai cahaya kerana jika tidak bahan yang dipaparkan tidak dapat dilihat 3. Hal ini akan menyukarkan murid memahami isi pelajaran yang disampaikan oleh guru. Tatahias dan kemasan Sekiranya guru menggunakan lukisan sebagai bahan bantu mengajar.Bahan bercetak tidak mempunyai masalah dari segi penggunaannya kerana ia tidak memerlukan sumber tenaga elektrik seperti komputer. Saiz dan warna Jika gambar atau poster digunakan dalam pengajaran dan pembelajaran. Perkara ini penting dalam menyampaikan maklumat dan mengekalkan perhatian serta minat murid.

Penggunaan bahan dengan cermat serta disimpan di tempat yang selamat memudahkan pengesanan semula dan menjamin ketahanan bahan tersebut. telefon. folder. 2. Prosedur Penghasilan dan Penggunaan Bahan Teknologi Maklumat dan Komunikasi yang Sesuai dan Tatacara Penyelenggaraannya dalam Pengajaran dan Pembelajaran Pendidikan Islam Penggunaan teknologi maklumat dan komunikasi secara terancang boleh mengukuhkan proses P&P di sekolah-sekolah serta memberi peluang kepada setiap murid untuk menguasai ilmu pengetahuan dengan cara yang lebih menarik dan berkesan sejajar dengan Falsafah Pendidikan Kebangsaan untuk mengembangkan potensi setiap individu secara menyeluruh dan bersepadu. telefon mudah alih. seperti disimpan di dalam fail. fax. pemprosesan dan penyimpanan maklumat menggunakan perantaraan teknologi. penyebaran. plastik menyimpan kertas dan sebagainya.banyak gambar dan warna juga tidak digalakkan untuk diguna sebagai bahan bantu mengajar kerana boleh mengganggu tumpuan murid dalammencapai objektif pembelajaran yang sebenar 7.3. Gambar-gambar seperti foto dan rajah boleh dimasukkan dalam teks untuk penerangan lebih lanjut mengenai konsep. hujahhujah dan juga untuk menambahkan minat murid. Simpanan dan penyelenggaraan Bahan bercetak ini perlu disimpan dengan kemas dan teliti kerana bahan ini mudah koyak atau rosak. telegram. Sebenarnya teknologi maklumat tidak terhad kepda internet dan komputer sahaja tetapi ia melibatkan televisyen. Bahan-bahan cetakan tambahan boleh dimuatkan di dalam buku teks atau buku latihan sebagai lampiran atau bahan tambahan.2. Seperti yang diketahui umum. teknologi disifatkan sebagai satu bentuk pemudah cara yang membolehkan pengaliran maklumat menjadi sangat pantas. 11 . Definisi teknologi maklumat boleh diringkaskan sebagai satu proses pengaliran. PDA dan sistem satelit dalam menyampaikan maklumat kepada penerima.

Contoh. Sebelum membina persembahan elektronik multimedia Powerpoint. Pertama teknologi maklumat adalah untuk mengumpul maklumat. lambang-lambang.2. huruf. guru perlu memastikan elemen grafik yang digunakan menepati keperluan murid-murid.3. reka letak visual juga mempengaruhi kualiti persembahan elektronik multimedia Powerpoint yang dihasilkan. sesuai digunakan dalam kelas. Ketiga.imej dan sebagai pengesan gerakkan.1. Penghasilan Bahan Teknologi Maklumat: Persembahan Elektronik Multimedia Terdapat beberapa perisian yang boleh digunakan untuk menghasilkan Persembahan Elektronik Multimedia. adalah untuk memanipulasikan maklumat dan proses semula imej.perkataan. lukisan. Kedua. Simplisiti Visual yang ditayangkan hendaklah dihadkan kepada satu idea. Antara perisian yang biasa digunakan ialah Microsoft Office Powerpoint. Grafik penting untuk menyediakan bahan-bahan pandangan (visual). angka.Terdapat tiga asas penting dalam penggunaan teknologi maklumat.dengan menggunakan komputer ia boleh merekod bunyi. simbol-simbol. Dominan 12 . 2. Idea yang banyak dalam satu visual akan mengelirukan dan seterusnya akan mengalih tumpuan murid keluar daripada objektif pembelajaran. Terdapat beberapa perkara yang perlu dikenalpasti oleh guru semasa menghasilkan sebuah persembahan elektronik multimedia Powerpoint iaitu: 1. 2. Grafik ialah kombinasi gambar-gambar. lakaran yang dijadikan satu media untuk memberi konsep dan idea dari pengirim (guru) kepada sasarannya (murid) dalam proses menyampaikan maklumat. Ia digunakan untuk suntingan dengan menggunakan teknologi. Selain aspek grafik. digunakan untuk berkomunikasi iaitu ia menjelaskan bagaimana teknologi maklumat digunakan untuk berkomunikasi bagi mendapatkan maklumat daripada sumber kepada penerima.

kesan psikologi dan sebagainya kepada muridmurid. Warna Warna merupakan satu elemen reka letak visual yang penting. Huruf Pemilihan huruf juga penting dalam menghasilkan persembahan elektronik multimedia. tarikan dan tumpuan perhatian yang terdapat dalam suatu susunan slaid akan menjadikan persembahan lebih kemas dan teratur. guru perlu mewujudkan sesuatu yang boleh menarik minat murid-murid. sejuk. murid dapat mengekalkan minat untuk mengikuti pembelajaran yang seterusnya 3. huruf bersaiz kecil digunakan 13 . Warna mempunyai beberapa fungsi iaitu pertama. 5. Di dalam slaid persembahan Powerpoint. Seimbang Guru perlu bijak untuk menggunakan ruang di dalam slaid persembahan.Dominan bererti pusat penumpuan atau minat. Sebagai contoh. 4. Guru perlu memilih jenis huruf yang senang dibaca. Kedua. Sebagai contoh. 6. Saiz dan jenis huruf mempengaruhi penerimaan murid-murid terhadapa apa yang disampaikan oleh guru. Pola Pola merupakan susunan item-item dalam sesuatu rekaan visual. warna mewujudkan perasaan harmoni dan melahirkan kesan tertentu seperti panas. Keadaan kesamaan dari segi berat. guru menggunakan gambar anak panah bagi menunjukkan proses mengambil wudhuk. guru boleh mempersembahkan gambar sawah padi bagi menimbulkan inkuiri murid. warna membantu membuat penegasan dan mewujudkan tumpuan. Pemilihan warna yang tepat membantu keberkesanan persembahan. bergetar. Penggunaan huruf besar hanya sesuai untuk tajuk yang pendek manakala untuk tajuk yang panjang. Susunan item perlulah mematuhi urutan yang rasional bagi memudahkan pemahaman murid. warna memudahkan sesuatu item dilihat. jika guru ingin mengajar tentang negeri Kedah. Ketiga. Dengan yang demikian.

2. external hard disc. Antaranya ialah. isi kandungan di dalam persembahan elektronik tersebut boleh disunting pada bila-bila masa mengikut keperluan murid dan keperluan semasa. Penyelenggaraan Multimedia.2. Biarkan ruang di antara huruf kelihatan sama walaupun jaraknya berbeza.mengikut kesesuaian. guru juga perlu memilih warna yang lembut dan selesa dipandang oleh penerima iaitu murid. Selain itu. Guru juga perlu memastikan bahawa jarak di antara dua perkataan ialah 1atau 1 ½ lebar huruf. Tatahias dan Kemasan Guru perlu memilih warna yang mempunyai kontras antara latar dengan imej atau teks.3. Hurufan terang yang diletakkan di atas latar belakang gelap di dapati lebih jelas daripada sebaliknya. dan lain-lain. gunakan empat warna sahaja dalam satu skrin/slaid. 7. Bagi memastikan slaid yang dihasilakn tersebut kemas dan teratur. Contohnya slaid berlatarbelakangkan warna merah menunjukkan penegasan dan perhatian. Tatahias warna juga dapat menjelaskan konsep atau menunjukkan penegasan. 2. Persembahan yang telah siap dihasilkan perlu disimpan dalam beberapa bentuk iaitu dalam bentuk dokumentasi (hard copy) dan dalam bentuk perisian (soft copy). thumb-drive. 14 . persembahan elektronik yang disimpan dalam bentuk perisian juga dapat disalin ke dalam alat-alat teknologi maklumat yang lain seperti cakera padat. Selain itu. Persembahan elektronik yang dicetak dan didokumenkan boleh dijadikan rujukan pada bila-bila masa manakala persembahan yang disimpan dalam bentuk perisian mempunyai beberapa kelebihan. Bahan Teknologi Maklumat: Persembahan Elektronik Setiap bahan bantu mengajar perlu diselenggara dengan baik termasuklah persembahan elektronik multimedia.

teknik menyoal.1. Bagaimanapun. oleh sebab itu tujuan set induksi hanya digunakan untuk membina aliran fikiran murid sahaja dan bukan merupakan salah satu isi pelajaran yang hendak disampaikan. seorang guru harus memahami dan mematuhi beberapa prinsip berikut: 1. masa peruntukan dalam pelaksanaan set induksi ini haruslah ringkas dan singkat. Aktiviti set induksi hendaklah sesuai dengan pengalaman.3. kebolehan. 15 . Prinsip-Prinsip Panduan Kemahiran Set Induksi Bagi mencapai tujuan set induksi ini. membimbing murid mengingat kembali pelajaran yang telah dipelajari. Kemahiran Set Induksi Set induksi adalah bahagian permulaan sesuatu proses pengajaran. Aktivisi set induksi ini hendaklah dikaitkan juga dengan pengetahuan sedia ada murid. Antaranya ialah penggunaan bahan bantu mengajar. Terdapat beberapa cara yang boleh digunakan untuk menyampaikan set induksi atau permulaan pelajaran ini. dan sebagainya. 2. 3. dan umur murid. Tujuan utama mengadakan set induksi ini ialah untuk membina aliran fikiran serta menimbulkan minat murid-murid supaya mereka akan menumpukan perhatian terhadap aktiviti pengajaran yang hendak disampaikan. Aktiviti set induksi ini hendaklah dikaitkan dengan isi pelajaran yang hendak disampaikan. motivasi. 3. biasanya tidak melebihi lima minit dalam sesuatu waktu pelajaran. mengulangkaji topik yang berkaitan.1. KEMAHIRAN-KEMAHIRAN MIKRO 3.1.

7. kesan penggunaan kemahirannya dapat diperhatikan seperti berikut: 16 . Membina aliran fikiran murid supaya mereka bersedia mempelajari sesuatu yang berkaitan. 4. atau projek. Memotivasikan murid-murid supaya bersedia untuk belajar. Membantu murid mengikuti pelajaran dengan lebih mudah dan bermakna. 3.1. Menarik perhatian murid terhadap aktiviti pengajaran yang akan dijalankan.1. 3. 3.2. Kesan Kemahiran Set Induksi ke Atas Pengajaran-Pembelajaran Jika objektif-objektif set induksi boleh dicapai. Objektif-Objektif Set Induksi Penggunaan set induksi dalam P&P mempunyai beberapa objektif berikut: 1. Menyatakan had tugas yang akan dijalankan dalam aktiviti pembelajaran murid. 6. Aktiviti set induksi hendaklah disampaikan dengan cara berkesan. Menadangkan cara-cara melaksanakan sesuatu aktiviti.4. Aktiviti set induksi hendaklah dapat menarik minat dan perhatian murid. Mengaitkan pengalaman atau pengetahuan lepas murid dengan isi pelajaran baru yang hendak disampaikan. 5. demi mencapai tujuannya dalam tempoh masa yang singkat. tugas. 2.3. 5.

5.1. Menunjukkan suatu aktiviti yang luar biasa. 3. 4. Motivasi murid terhadap pelajaran yang akan disampaikan adalah tinggi. iaitu menarik perhatian. 4. 2. mewujudkan motivasi. Semua murid akan menumpukan perhatian terhadap pelajaran yang akan disampaikan. Murid-murid boleh menggunakan pengetahuan lepasnya untuk membina konsep yang baru dengan lebih mudah dan bermakna. Aktiviti pengajaran dan pembelajaran dapat ditimbulkan dengan suasana yang aktif dan seronok. Jadual dibawah menghuraikan secara ringkas cara-cara yang digunakan untuk melaksanakan setiap komponen kemahirannya. Menggunakan gerakan. membuat berkaitan. dan menstruktur. 2. KOMPONEN-KOMPONEN KEMAHIRAN SET INDUKSI Menarik Perhatian 1. Masalah disiplin dapat dikurangkan kerana aktiviti set induksi ini dapat menarik minat murid menumpukan perhatian sepenuhnya dalam aktiviti pengajaran dan pembelajaran yang selanjutnya. Kesan ini membolehkan guru menjalankan aktiviti pengajaran dengan lebih lancar tanpa sebarang gangguan yang tidak diingini. isyarat. 17 .1. 3. Mereka akan menunjukkan tanda persediaan untuk mengikuti aktiviti pengajaran guru selanjutnya.4. CARA PELAKSANAAN Menggunakan nada suara. Komponen-Komponen Kemahiran Set Induksi Kemahiran set induksi lazimnya dibahagikan kepada empat jenis komponen. Murid-murid akan bersedia dan berusaha bersungguh-sungguh untuk menjalankan tugas dan aktiviti yang diberikan oleh guru. 6. 3. Menggunakan bahan bantu mengajar. dan kontak mata.

Membuat Perkaitan 1. Menunjukkan suatu dan kontak bahan nada ADA (SESUAI) ADA (TIDAK SESUAI) TIDAK KELIHATAN aktiviti yang luar biasa. 4. 4. boring bimbingan kemahiran-kemahiran set induksi digunakan untuk membuat penilaian terhadap kesan penyampaiannya. 3. 3. Menggunakan teknik bercerita. soalan 18 . Menggunakan bantu mengajar. Contoh boring bimbingan kemahiran set induksi adalah seperti berikut: KOMPONEN-KOMPONEN KEMAHIRAN SET INDUKSI DAN CARA PELAKSANAANNYA Menarik Perhatian 1. 2. Menggunakan gerakan. 3. 4. Mengaitkan peristiwa semasa. Menggunakan suara. Membangkitkan ingin tahu. Mengaitkan isi pelajaran baru. 2. 2. 4.Mewujudkan Motivasi 1. Menyatakan had tugas yang akan dijalankan. 3. 3. Mengaitkan minat dan pengalaman murid. tugas. Menggunakan soalan yang mencabar. Menggunakan yang mencabar. Menyatakan cara-cara melaksanakan tugas. atau projek. mata. Menyatakan aktiviti. 4. Menggunakan bercerita. Mewujudkan Motivasi 1. Menunjukkan suatu teknik rasa aktiviti yang berguna. Mengaitkan pengetahuan lepas murid. 2. Membangkitkan rasa ingin tahu. 2. isyarat. Menstruktur 1. Menunjukkan suatu aktiviti yang berguna. Menggunakan satu siri soalan yang berkaitan. Jadual 2 Semasa sesi pengajaran mikro.

serta mempelbagaikan kaedah dan teknik mengajar. mempelbagaikan aktiviti pengalihan saluran deria pelajar. Kemahiran Varisai Rangsangan Variasi rangsangan merupakan teknik mempelbagaikan kaedah dan teknik penyampaian guru dengan tujuan menarik perhatian dan minat pelajar terhadap aktiviti pengajarannya. masa tumpuan perhatian pelajar adalah singkat. 3. Mengaitkan pelajaran baru. peristiwa isi lepas Jadual 3 3. Tandakan (√) pada ruang yang berkenaan. Mengaitkan pengetahuan murid. Menstruktur 1. 3. tugas. Menggunakan satu siri soalan yang berkaitan. 2.Membuat Perkaitan 1. Menyatakan had tugas yang akan dijalankan. 4. Menyatakan cara-cara melaksanakan tugas.2. Menyatakan aktiviti. Dalam proses pengajaran dan pembelajaran. 2. 4. Mengaitkan semasa. menukar corak interaksi di antara guru dengan pelajar. atau projek. 19 . Mereka biasanya cepat hilang minat jika aktiviti pengajaran guru tidak dipelbagaikan. Mengaitkan minat dan pengalaman murid. Kemahiran variasi rangsangan meliputi kemahiran mengubah-ubah tingkah laku guru.

3. Sekiranya masa penyampaian sesuatu langkah mengajar melebihi lima minit. 3. 6. Mewujudkan suasana pengajaran dan pembelajaran yang positif dan seronok. 2. 5. 4. 3. Prinsip Variasi Rangsangan Bagi menggunakan kamahiran variasi rangsangan dengan berkesan. Penggunaan alat bantu mengajar untuk mempelbagaikan pengalihan saluran deria haruslah dirancang dan disampaikan dengan teknik yang berkesan. corak aktiviti pengajaran haruslah dipelbagaikan. 3. 4.2. Perubahan kaedah dan teknik penyampaian guru hendaklah dikaitkan dengan tujuan dan isi pelajaran. Memberi peluang kepada pelajar menggunakan berbagai saluran deria untuk memperoleh ilmu. 2. Setiap langkah penyampaian haruslah mengandungi aktiviti pengajaran yang berbeza dengan langkah penyampaian yang lain. Perubahan aktiviti pengajaran haruslah lancar dan dikaitkan dengan langkahlangkah penyampaian di antara satu sama lain. 20 . Memberi peluang kepada pelajar menikmati pelbagai aktiviti yang dijalankan. Memusatkan perhatian pelajar & mengekalkan perhatian mereka terhadap pengajaran guru.2. Objektif Penggunaan Variasi Ransangan 1. Melibatkan pelajar secara aktif dalam berbagai pengalaman baru dalam pembelajaran. Memotivasi dan membangkitkan naluri ingin tahu melalui pelbagai aktiviti pengajaran guru. 5. guru hendaklah memahami dan mematuhi beberapa prinsip berikut : 1.1.2. Guru harus mengubah rangsangan berdasarkan maklum balas yang didapati daripada pelajarnya.

3. Guru juga boleh menggunakan bahagian anggota badan yang baru contohnya tangan untuk menegaskan penerangan dan penyampaian. Guru akan melakukan pergerakkan badan dan ini akan meneguhkan P&P. belakang dan depan semasa mengajar. Komponen perubahan pergerakan anggota guru. 4. kesan-kesan positif berikut dapat dilahirkan. 2. Dapat mewujudkan suasana pembelajaran yang positif. 3. Aktiviti P&P akan menjadi lebih seronok & menarik. Masalah disiplin dapat dikawal apabila pelajar menumpukan sepenuh perhatian terhadap aktiviti pengajaran guru. Mereka akan dapat memahami bahan konsep pengajaran guru dengan lebih baik lagi. 1. Naluri ingin tahu pelajar akan dibangkitkan dan mereka berusaha melibatkan diri secara aktif. Dengan bantuan BBM yang sesuai dapat merangsangkan P&P kanak-kanak.3. 5. Komponen perubahan pergerakan langkah guru.3.4. Pergerakan langkah guru perlu dilakukan secara perlahan supaya tidak mengganggu P&P dan tumpuan kanak-kanak. Guru bergerak ke kiri dan kanan. P&P menjadi lebih bermakna dan berjaya meninggalkan kesan yang mendalam. Contohnya melukis. Kanak-kanak lebih ceria dan seronok untuk belajar. Kesan Penggunaan Variasi Ransangan Ke Atas Pengajaran Dan Pembelajaran Apabila kemahiran variasi rangsangan digunakan dengan betul. Komponen Kemahiran Variasi Ransangan 1.2. 21 . 2. melabel. memain peranan dan sebagainya. Murid berpeluang menggunakan pelbagai saluran deria untuk mempelajari sesuatu.2. Minat & perhatian mereka akan ditumpukan sepenuhnya terhadap aktiviti pengajaran guru.

3. Sebagai aktiviti penilaian.5. tumpuan harus diberikan kepada tiga komponen yang berasaskan kepada perubahan tingkah laku guru dan tiga komponen yang berasaskan kepada perubahan tingkah laku pelajar. Guru tidak hanya menggunakan suara yang mendatar tetapi perlu mengubah nada suara mengikut kepentingan bahan pengajaran. Komponen perubahan bentuk lisan murid. Kanak-kanak boleh dilibatkan secara lisan contohnya penggunaan bahasa. 4. Cara Mengendalikan Pengajaran Mikro Guru pelatih yang memilih kemahiran variasi rangsangan untuk melatih diri dalam sesi pengajaran mikro harus merancang aktiviti pengajaran dengan berbagai-bagai aktiviti rangsangan. Perhatian kanak-kanak akan berubah apabila guru mengubah cara mengajar dengan menggunakan BBM. menulis. 3. 5. pensyarah dan guru-guru pelatih yang terlibat boleh menggunakan boring bimbingan kemahiran variasi rangsangan berikut: KOMPONEN 1 KEMAHIRAN Pergerakan langkah guru yang sesuai Pergerakan anggota guru yang berpatutan Perubahan pertuturan nada guru dalam 2 3 4 30 SAAT BAGI TIAP-TIAP RUANG 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 22 . Komponen perubahan nada suara guru.2. Perubahan bentuk fizikal murid seperti lakonan. dan simulasi. 6. Komponen perubahan bentuk fizikal murid. Komponen perubahan fokus deria murid. Semasa menjalani aktiviti pengajaran dalam sesi pengajaran mikro.

Justeru itu. Pembentukan Soalan 23 .1. Hampir semua proses pengajaran dan pembelajaran melibatkan penggunaan teknik menyoal. Kemahiran Penyoalan Teknik menyoal merupakan teknik yang penting dalam aktiviti pengajaran guru.Perubahan fokus deria pelajar Perubahan bentuk lisan pelajar Perubahan bentuk fizikal pelajar Tandakan (√) dalam ruang yang berkenaan apabila perubahan tingkah laku guru dan murid dapat diperhatikan. guru haruslah memahami dan mematuhi prinsip-prinsip berikut: 1. Perinsip-Prinsip Panduan Penggunaan Kemahiran Penyoalan Bagi menggunakan kemahiran penyoalan dengan berkesan dalam aktiviti pengajaran. guru pelatih harus menguasai kemahiran penyoalan ini untuk mencapai kejayaan dalam aktiiti pengajarannya. Kaedah Socrates adalah satu kaedah yang menggunakan satu siri soalan untuk membimbing murid menemui sesuatu kesimpulan. kemahiran penyoalan digunakan untuk menilai pencapaian objektif pelajaran. Jadual 4 3.3. iaitu peringkat permulaan sesuatu pelajaran. 3. Misalnya.3. Pada peringkat penutup. Pada peringkat perkembangan. dalam set induksi . kemahiran penyoalan digunakan untuk menolong murid mengingat kembali ilmu pengetahuan lepas yang berkaitan. kemahiran penyoalan digunakan untuk mencungkil fikiran murid untuk membantu mereka mengikuti pelajaran dengan lebih berkesan.

dan pengalaman masing-masing. b) Soalan-soalan yang dikemukakan haruslah ditujukan kepada seluruh kelas dan bukan hanya murid cerdas sahaja diberi peluang menjawab soalansoalan guru. d) Bagi menarik perhatian murid.a) Aras soalan hendaklah sesuai dengan murid mengikut umur. 24 . Elakkan soalan yang mengandungi jawapan sendiri seperti “Bumi kita adalah suatu sfera yang besar. b) Sebelum aktiviti pengajaran dimulakan. guru haruslah mengemukakan soalan terlebih dahulu. dengan syarat sebutan guru cukup lantang dan jelas didengar oleh semua murid. bentuk soalan hendaklah diubah daripada semasa ke semasa. Teknik Mengemukakan Soalan a) Bagi mengelakkan setiap murid dalam bilik darjah memikirkan jawapan. guru kadangkala boleh memanggil seorang murid yang lain mengulang jawapan murid itu. betulkan?” f) Bentuk soalan haruslah ringkas. berhenti sekejap untuk memberi masa murid-murid berfikir. guru hanya menyebutkan soalan sekali sahaja. Guru juga harus mengelakkan daripada emberi soalan-soalan mengikut susunan tempat duduk murid dalam kelas. c) Bagi memastikan semua murid mengambil perhatian terhadap jawapan yang diberi oleh seseorang murid. c) Bagi memastikan soalan mudah difahami oleh murid-murid. guru haruslah merancangkan jenis-jenis soalan yang berkaitan. e) Soalan yang dibentuk harus mendorong murid berfikir. kebolehan. dan jelas. Pastikan semua murid telah bersedia mendengar soalan guru. kemudian menyebut namanya supaya menjawab soalan itu. 2. perkataan dan istlilah yang digunakan harus mudah dan telah dipelajari oleh mereka. d) Bagi menarik perhatian murid. tepat.

c) Jika jawapan yang diberikan adalah baik dan penting. f) Melarang murid-murid memberi jawapan secara beramai-ramai. Objektif-Objektif Penyoalan Penggunaan penyoalan dalam aktiviti pengajaran mempunyai beberapa objektif yang tertentu. Memberi jawapan secara beramai-ramai bukanlah tujuan menyoal.3. 25 . Menguji pengetahuan dan kefahaman murid. pujian hendaklah diberikan kepada murid yang telah memberi jawapan yang betul.3. guru boleh meminta murid yang lain mengulangi jawapan itu. Penerimaan Jawapan Murid a) Bagi menggalakkan murid berusaha memberi jawapan dengan baik. d) Jika jawapan yang diberikan kurang lengkap. b) Guru hendaklah mengelakkan amalan mengulangi jawapan murid kerana cara ini secara tidak langsung akan menggalakkan murid-murid yang lain tidak mempedulikan jawapan yang diberi oleh murid. guru hendaklah membantunya menjawab dengan mengubah aras soalan ke peringkat yang lebih rendah atau memberi petua-petua yang berkaitan. guru hendaklah mengelakkan diri daripada mengejek murid yang memberi jawapan yang salah atau jawapan yang bersifat bodoh. e) Jika murid tidak boleh menjawab.2. dan hanya menunggu guru mengulangi jawapan itu. Antaranya ialah: 1. g) Bagi mendorong murid supaya sentiasa berusaha dan cuba menjawab soalan guru. 3. guru boleh meminta murid yang lain melengkapkannya atau guru sendiri boleh menambahkan maklumat-maklumat kepada jawapannya.

Kesannya ialah murid dapat belajar sesuatu dengan lebih menyeluruh dan berkesan. 3. Menilai keberkesanan pengajaran guru dan pencapaian objektif pelajaran.3. Membantu murid mengulangkaji pelajaran untuk menyediakan diri dalam ujian yang akan datang. Membimbing murid menggunakan kaedah inkuiri-penemuan untuk membuat kesimpulan atau menyelesaikan sesuatu masalah yang kompleks. 7. 4. murid-murid akan melibatkan diri secara aktif dalam aktiviti pembelajaran mereka. Mengembangkan daya pemikiran murid melalui satu siri soalan yang terancang. Menimbulkan minat dan rasa ingin tahu murid dengan mengemukakan soalan yang menarik atau mencabar. 5. Menjalin perhubungan yang baik diantara guru dengan murid melalui aktiviti soal jawab.3. 12. 26 . Melalui aktiviti soal jawab. Memberi contoh serta mengalakkan murid supaya berani menyoal apabila mereka ada keraguan atau kurang faham sesuatu. Minat murid terhadap pelajaran akan ditambah dan mendorong mereka memberi perhatian terhadap aktiviti pengajaran guru. Merangsang dan mencungkil fikiran murid. Melibatkan murid secara aktif dalam aktiviti pengajaran dan pembelajaran. 11. 2. 3. 8. 10. Membantu murid mengukuhkan konsep dan kefahaman yang baru dipelajari pada peringkat akhir pelajaran. Menarik perhatian murid supaya menumpukan perhatian mereka kepada aktiviti pengajaran guru atau kepada sesuatu penegasan. 9.2. Kesan Kemahiran Penyoalan ke Atas Pengajaran dan Pembelajaran 1. 6.

Jelas Tepat Ringkas Soalan yang ditumpukan kepada satu idea. perhubungan guru dan murid dapat dijalin dengan baik. Penyoalan dalam membantu murid mengukuhkan konsep-konsep yang baru dipelajari. Kesannya ialah membolehkan guru merancang aktiviti pengayaan. Fokus (Pelbagai) 1. Menggunakan soalan-soalan untuk menolong murid mengulangkaji pelajaran akan menambahkan prestasi mereka dalam peperiksaan yang akan datang. 5. Melalui aktiviti soal jawab. Murid akan menyukai pengajaran guru dan tidak merasa segan atau malu untuk bertanya kepada guru apabila mereka menghadapi masalah dalam pembelajaran. 2.3. 3. 8. Fokus (Tunggal) 1. 2. Memberi masa kepada murid memikirkan KRITERIA-KRITERIA TEKNIK MENYOAL 27 . Komponen-Komponen Kemahiran Penyoalan KOMPONEN-KOMPONEN KEMAHIRAN PENYOALAN Penbentukan Soalan 1. guru boleh merancang aktiviti pengajaran yang sesuai berdasarkan jawapan murid. Soalan divergen. 2.3. Soalan yang digunakan sebagai aktiviti penilaian akan membolehkan guru mengenal pasti masalah yang dihadapai oleh murid. Kesannya ialah muriddapat mengikuti pelajaran dengan lebih bermakna dan mudah difahami. 1. 4. Sebaran Hentian 1. Daya pemikiran murid dapat dikembangkan kepada tahap yang lebih tinggi. Melalui soalan menguji pengetahuan lepas murid.4. 3. atau aktiviti pengajaran yang selanjutnya dengan lebih berkesan. pemulihan. Soalan disebarkan kepada seluruh kelas. 7. Soalan ditumpukan lebih kepada satu idea. 6. Soalan konvergen.

3.6. kemahiran mempelbagaikan jenis soalan mengikut arasarasnya juga boleh dikuasai melalui pengajaan mikro.5. kemudian mengemukakan soalan-soalan itu mengikut susunan yang sesuai. 3. Mencungkil Fikiran 1. Memberi petunjuk Menjawab 1. Peringkat28 .jawapannya. Memberi pujian. 3. Kemahiran menggunakan soalan mencungkil fikiran murid boleh dijalankan dengan menyediakan beberapa soalan yang berkenaan serta berkaitan. konsep.3. Melayani Jawapan 1. Memberi petua atau petunjuk untuk membantu murid. Mengemukakan satu siri soalan untuk mencungkil fikiran. 2. Membaiki jawapan. Penyoalan Mencungkil Fikiran Kemahiran ini digunakan untuk mencungkil fikiran murid sehingga mereka memberi satu jawapan yan tepat dan sempurna. Tujuan menggunakan kemahiran ini ialah untuk menolong murid-murid berfikir secaa mendalam supaya memahami sesuatu fakta. Jadual 5 3. Aras kemahiran soalan boleh dikelaskan kepada enam peringkat seperti yang dinyatakan oleh Bloom dalam bukunya „Taxonamy of Education Objectives‟. hukum atau teorem dengan lebih jelas lagi. Aras-Aras Penyoalan Selain teknik menyoal. Melengkapkan jawapan.

KOMPONEN KEMAHIRAN (TEKNIK MENYOAL) Pembentukan Soalan: Jelas.peringkat itu ialah pengetahuan.7. Semasa menjalankan aktiviti pengajaran mikro.3. dan tepat Fokus kepada satu idea 1 2 3 4 5 6 NOMBOR SOALAN 7 8 9 10 11 12 13 14 15 29 . guru pelatih hendaklah menyediakan berbagai-bagai jenis soalan seperti soalan konvergen dan soalan divergen mengikut beberapa aras kemahiran penyoalan yang boleh mencungkil fikiran murid. analisis. kefahaman. guru pelatih yang terlibat harus cuba menggunakan teknik menyoal mengikut prinsip-prinsip panduan dan merujuk komponen-komponen kemahiran penyoalan yang disarankan dalam Jadual 6. sintesis dan penilaian. Rajah 2 3. ringkas. Lihat rajah dibawah. Cara Pengendalikan Pengajaran Mikro Semasa merancang aktiviti pengajaran mikro berasaskan kepada kemahiran penyoalan. aplikasi.

Fokus kepada lebih daripada satu idea Sebaran ke seluruh kelas Hentian yang sepatut Melayan baik Memberi petunjuk atau petua Mencungkil fikiran ARAS-ARAS KEMAHIRAN Pengetahuan Kefahaman Aplikasi Analisis Sintesis Penilaian Tandakan () pada ruang yang berkaitan dengan ciri-ciri yang dapat dilihat bagi tiap-tiap soalan yang dikemukakan dalam sesi pengajaran mikro. Aktiviti-aktiviti rumusan. Oleh itu guru-guru menggunakan bahagian ini untuk membantu murid-murid mengukuhkan konsep atau kemahiran yang baru sahaja dipelajari dengan merumuskan semua isi penting atau memberikan aktiviti susulan kepada mereka. iaitu penutup kognitif dan penutup Penutup kognitif adalah penutup yang bertujuan untuk memberikan peneguhan kepada isi pelajaran atau kemahiran yang baru dipelajari oleh murid. guru juga boleh menggunakan bahagian penutup ini untuk menilai objektif dan aktiviti pengajaran dan pembelajaran yang telah dilaksanakan.4. Terdapat dua jenis penutup yang biasanya digunakan oleh guru didalam pengajaran. Penutup kognitif boleh 30 . Disamping itu. pengukuhan dan penilaian biasanya dilakukan dalam bahagian penutup ini. Kemahiran Penutup Penutup pelajaran dalah bahagian terakhir sesuatu pelajaran. Hasil penilaian akan digunakan untuk melakukan perubahan pada pengajaran yang seterusnya. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 jawapan dengan Jadual 6 3.

Contohnya. Penutup hendaklah bermakna kepada murid-murid dari segi minat.dilakukan melalui aktiviti rumusan. guru mengajar huruf hijaiah kepada murid. Guru boleh memberikan kerja bertulis didalam buku atau lembaran kerja kepada murid. Antara cara-cara melakukan penutup kognitif adalah: 1. Dilakukan di akhir satu sesi pelajaran. 4. pengalaman murid dan konsep baru yang telah dipelajari. Penutup hendaklah berkaitan dengan isi dan objektif P&P. 5.” 3. guru mungkin berkata “Sekarang kita berhenti sekejap dan kamu cuba sebutkan huruf-huruf hijaiah yang kita belajar tadi”. 2. kebolehan dan umur mereka. selepas sesuatu perbincangan atau sesi latihan dan diakhir satu pembelajaran. pengukuhan dan susulan. Memberi aktiviti pengayaan kepada murid.1. dalam pelajaran akan dating. guru memberikan pujian dan galakan kepada pelajar yang berjaya menjawab soalan dengan betul. Guru boleh merumuskan isi-isi penting sesuatu pelajaran dengan tujuan mengukuhkan lagi apa yang telah dipelajari oleh murid-murid. 2. Misalnya: “Muridmurid berjaya menjawab semua soalan ustaz mengenai solat hari raya dengan betul dan tepat. Menyoal murid mengenai isi penting yang telah dipelajari Penutup sosial bertujuan memberikan sesuatu perasaan pencapaian kepada muridmurid yang telah diajar tentang sesuatu topik. 3. 3. guru haruslah memahami dan mematuhi beberapa prinsip berikut: 1. 31 .4. Prinsip Penggunaan Kemahiran Penutup Untuk menggunakan kemahiran penutup dengan berkesan. ustaz akan mengajar mengenai zakat. Penutup hendaklah ada kaitan dengan pengetahuan sedia ada. a) Contohnya.

Kesan Kemahiran Penutup Kepada Proses Pengajaran Dan Pembelajaran 1. Dapat meneguhkan suatu konsep yang baru dipelajari.4.4. 3. menghairankan dan aktiviti susulan. Menimbulkan motivasi melalui kemesraan. 4. 5. Pembelajaran menjadi lebih bermakna kerana murid-murid dapat penyelesaian kepada suatu pembelajaran. Guru dapat mengetahui sejauh manakah objektif P&P telah dicapai. 5. Objektif-Objektif Kemahiran Penutup 1. 3. 6. 4. 5. Penutup sepatutnya dapat menilai keberkesanan satu-satu pelajaran. Meneguhkan satu-satu pelajaran yang baru dipelajari. Mengemukakan aktiviti susulan. 2. Komponen-Komponen Kemahiran Penutup 32 . Penutup harus berkaitan dengan aspek satu-satu pelajaran yang telah dipelajari. Membuat perkaitan antara pengetahuan sedia ada dan pengalaman murid dengan topik yang baru. 3. 3. Perlu mengandungi aktiviti-aktiviti susulan untuk murid-murid.4. 6. Menggunakan prosedur yang sesuai untuk menilai objektif P&P murid.3. Murid terdorong untuk belajar dengan tekun turutan daripada penggunaan penutup sosial. Membuat satu rumusan tentang pelajaran yang telah disampaikan. Membantu murid mengingati pelajaran yang baru dipelajari.4. 2. 3.4.2.

murid dapat merasa dan menikmati perasaan mencapai kejayaan. Guru mencadangkan beberapa aktiviti susulan. Penutup ada hubungan dengan bahagian penting pelajaran.    Rajah 3 4. Dengan ini. KOMPONENKOMPONEN KEMAHIRAN PENUTUP Perkaitan Sosial Perkaitan Kognitif  Guru menggunakan pelbagai jenis pujian apabila murid dapat menjawab soalan di peringkat penutup. Rajah dibawah menerangkan mengenai aktiviti penutup yang terkandung dalam kedua-dua komponen tersebut. RANCANGAN PENGAJARAN HARIAN 33 .Kemahiran penutup mempunyai dua kemahiran yang utama iaitu kemahiran penutup kognitif dan penutup social.  Guru membuat rumusan yang berkaitan dengan pengalaman murid.

‬‬ ‫ڤڠخاىوان سداي اد‪:‬‬ ‫‪ .٣‬موريد ڤرهو مندڠر ابچان سورة املاعون دمسجد‪.٢‬موريد ڤرهو ممباچ سورة املاعون کخيک صالة‪.٢‬ممباچ سورة املاعون دڠن خمرج يڠ بخول‪.٢‬ممباچ سورة املاعون دڠن مرءيقان حکوم جتويد‪.‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫ارس ‪:٣‬‬ ‫‪ .٢‬ممباچ سورة املاعون دڠن بخول دان فصيح‪.‬‬ ‫ارس ‪:٤‬‬ ‫‪ .‫‪ ٪ :‬مچ ‪٣١٢٢‬‬ ‫‪ ٪:٢٦ -٩:٢٦ :‬ڤاݢي‬ ‫‪ :‬اتىون ‪٥‬‬ ‫اترخي‬ ‫ماس‬ ‫لکس‬ ‫مات ڤالجرن ‪ :‬ڤنديديقن اسالم‬ ‫‪ :‬اسوىن ثالوة امقرءان‬ ‫‪ :‬سورة املاعون‬ ‫بيدڠ‬ ‫اتجوق‬ ‫حاصيل ڤمبالجرن‬ ‫داخري ڤڠاجرن دان ڤمبالجرن‪ ،‬موريد اکن داڤت‪:‬‬ ‫ارس ‪:٢‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫ڤڽراڤن هيالي‪:‬‬ ‫‪34‬‬ .

٢‬ݢورو منايڠکن‬ ‫ۏيدايو مڠݢوانکن‬ ‫ۏيدايو کاممڠن کڤد‬ ‫‪35‬‬ ‫اييس کندوڠن‬ ‫دعاء بالجر‬ ‫مڠکو‪ /‬حميڤوه‬ ‫مقدمة‪ ٤ /‬مينيت‬ ‫سيت ايندوکيس‪ ٥ /‬اتيڠن ۏيدايو کاممڠن جامن راي‬ ‫مينيت‬ .‬‬ ‫ڤڠݢابوڠ جامينن‪:‬‬ ‫‪ .٢‬ممبنديڠ بيذا‪.٢‬اکجني متڤنت‪.٤‬ڬورو ممبخومكن‬ ‫ثيڠكو الكو موريد‬ ‫سكرساڽ ڤرمو‪.٢‬کومڤوحر‪.٢‬اکد ڤراکاتن‪.٢‬ݢورو منايڠکن‬ ‫‪.٢‬ڬرو ممينذا موريد‬ ‫ممباچ دعاء بالجر‪.‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫کامىرين برفيکري‪:‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪.‬‬ ‫ڤڽراڤن علمو‪:‬‬ ‫‪ .‫‪ .‬‬ ‫اکخيۏييت ڤڠاجرن دان چاثنت‬ ‫ڤمبالجرن‬ ‫‪ .٢‬حرميت راکن‪.‬‬ ‫‪ .٣‬ادب دان اخالق اسالمييو‪.‬‬ ‫ابىن بنذو مڠاجر‪:‬‬ ‫‪ .٣‬موريد ممباچ دعاء‬ ‫بالجر سچارا لکس‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪ .٢‬ڤالجرن جاوي‪.

٢‬س ياڤاکو يڠ منوموڠ مڠسا؟‬ ‫‪ . ٢‬ڤووير ڤوينت‪.‬‬ ‫‪ .٣‬جواڤن‪ :‬اورڠ راماي‪ ،‬امبومنچ‪،‬‬ ‫اکون‪ ،‬دان س باݢايڽ‪.‬‬ ‫‪ .٥‬جواڤن‪ :‬دوکخور‪ ،‬هللا‪ ،‬اوبت‪ ،‬دان‬ ‫س باݢايڽ‬ ‫‪.‬بررسات‬ ‫حرمجيڽن‪.‬‬ ‫‪36‬‬ ‫موريد‪.٥‬موريد منجواب‬ ‫سؤامن ݢورو‪.‬دان دايکويت‬ ‫اوميو موريد‪.٥‬ݢورو ممباچ سورة‬ ‫املاعون‪.‬‬ ‫‪.٣‬موريد مندڠر‬ ‫ابچان ݢورو‪.٨‬ݢورو ممينذا موريد‬ ‫ماليک ممباچ سورة‬ ‫املاعون‪.‬‬ ‫‪ .٢‬ݢورو ممباچ سورة ‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪ .٤‬س ياڤاکو يڠ بوميو مڽمبوىکن مڠسا؟‬ ‫‪ .‬‬ ‫مڠکو ‪ ٦ /٢‬مينيت‬ ..‬‬ ‫‪.٧‬موريد مڠيکوت‬ ‫ابچان ݢورو‬ ‫‪.٤‬ݢورو براتڽ کڤد‬ ‫موريد‪.٤‬ݢورو ممڤردڠرکن‬ ‫ابچان چوهخوه سورة‬ ‫املاعون‪.٦‬ݢورو ممباچ حرمجين‬ ‫س سورة املاعون‪.‬اوميو امام‬ ‫مسجد احلرام‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪ .‫ڤوويرڤوينت‬ ‫ݢورو براتڽ کڤد موريد‪:‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫سورة املاعون‬ ‫املاعون‪.٣‬موريد منوهخون‬ ‫ۏيدايو دڠن ثلييت‪.

‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪ . ٤‬ݢورو ممينذا موريد‬ ‫ممباچ اکد لکمة سچارا‬ ‫لکس‪ ،‬کومڤومن‪ ،‬دان‬ ‫اينديۏيدو‪.‬‬ ‫‪. ٦‬ݢورو ممبخومکن‬ ‫ابچان موريد سکرياڽ‬ ‫ڤرمو ‪.٢١‬موريد ڤرمڤوان‬ ‫ممباچ سورة‬ ‫املاعون‪.‬‬ ‫‪.‬بررسات‬ ‫حرمجيڽن‪. ٢‬ݢورو منوجنوقکن اکد لکمة‬ ‫اکد لکمة کڤد موريد‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪.‫‪.٪‬ݢورو ممينذا موريد‬ ‫ڤرمڤوان ممباچ سورة‬ ‫املاعون بررسات‬ ‫حرمجيڽن‪.٢٣‬موريد ممباچ‬ ‫سورة املاعون‪. ٣‬موريد ممرىاثيکن‬ ‫اکد لکمة حرس بوت‪.‬بررسات‬ ‫حرمجيڽن‪.٢٢‬ݢورو ممينذا‬ ‫موريد ممباچ سورة‬ ‫املاعون‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪.‬بررسات‬ ‫حرمجيڽن سچارا لکس‪.‬بررسات‬ ‫حرمجيڽن‪.‬‬ ‫‪37‬‬ ‫مڠکو ‪ ٧ /٣‬مينيت‬ . ٥‬موريد ممباچ اکد‬ ‫لکمة يڠ دسدايکن‪.٩‬موريد ماليک ممباچ‬ ‫سورة املاعون‪.

‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪. ٢‬ݢورو ممهباݢيکن کومڤوحر‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪ .‫اکد اايت‬ ‫‪. ٦‬ݢورو ممبخومکن‬ ‫کسامين موريد‬ ‫سکرياڽ ڤرمو ‪.٢‬ڬورو منايڠكن‬ ‫‪38‬‬ ‫مڠکو ‪ ٣٦ /٤‬مينيت‬ ‫مڠکو ‪ ٢٦ /٥‬مينيت‬ ‫ڤنوثوڤ‪ ٣ /‬مينيت‬ . ٥‬موريد ممباچ اايت‬ ‫يڠ داتيڠکن‪. ٦‬ݢورو ممبخومکن‬ ‫ابچان موريد سکرياڽ‬ ‫ڤرمو ‪.‬‬ ‫‪. ٥‬موريد ممباچ اايت‬ ‫يڠ دکينديق‪. ٤‬ݢورو ممينذا سدياڤ‬ ‫کومڤومن ممباچ اايت‬ ‫حرثنذو‪. ٢‬ݢورو منايڠکن‬ ‫ڤوثوڠن اايت درڤد‬ ‫سوره کڤد موريد‪. ٣‬موريد دودوق دامل‬ ‫کومڤومن ماس يڠ‪-‬‬ ‫ماس يڠ‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪. ٣‬موريد ممرىاثيکن‬ ‫ڤوثوڠن اايت‬ ‫حرس بوت‪.‬‬ ‫موريد کڤد امڤت‬ ‫کومڤومن‪. ٤‬ݢورو ممينذا موريد‬ ‫ممباچ ڤوثوڠن اايت‬ ‫حرس بوت سچارا‬ ‫لکس‪ ،‬کومڤومن‪ ،‬دان‬ ‫اينديۏيدو‪.‬‬ ‫‪.

‫ۏيديو ابچاءن امقرءان‬ ‫كڤد موريد‪.‬‬ ‫‪ .٣‬موريد مندڠر‬ ‫ابچاءن جسس بوت‬ ‫‪Jadual 7‬‬ ‫‪39‬‬ .

Video Sila rujuk video yang dilampirkan.1. PELAKSANAAN MICRO TEACHING 5.1. Foto Foto 1 Foto 2 Foto 3 5.1.5. DOKUMENTASI MICRO TEACHING 5.2.1. 40 .

Ini mungkin disebabkan saya tidak begitu tegas dalam memberikan arahan. Begitu juga dengan menyoal murid-murid berdasarkan soalan-soalan yang telah disediakan. saya hendaklah meminta perhatian mereka terlebih dahulu dengan menggunakan nada suara yang berbeza.5. Saya juga menyediakan gambar sebagai rangsangan dan motivasi kepada murid untuk menumpukan perhatian terhadap pelajaran. 6. saya juga telah memberikan peneguhan dan membantu mereka ketika mereka menjawab soalan. Selain itu. Semasa melaksanakan micro teaching. meminta murid mengosongkan meja. Justeru.2 REFLEKSI MICRO TEACHING Sebelum membuat micro teaching. Kemudian saya telah menyenaraikan pengetahuan sedia ada murid untuk membuat soalan-soalan yang hendak dikemukakan pada langkah ini. saya mendapati bahawa soalan yang saya kemukakan kepada murid tidak sesuai kerana saya mengungkapkan ayat dan menggunakan istilah yang tinggi yang tidak sesuai dengan tahap umur mereka seperti perkataan „fungsi‟. dan duduk di tempat masing-masing. saya telah membuat perancangan terlebih dahulu iaitu dengan menyediakan Rancangan Pengajaran Harian (RPH). oleh sebab micro teaching saya hanya membuat bahagian set induksi sahaja. saya memaparkan gambar dan bahanbahan yang telah saya sediakan. terdapat juga murid tidak menumpukan perhatian terhadap bahan yang saya sediakan. REFLEKSI PELAKSANAAN KERJA PROJEK 41 . Saya melakukan set induksi tersebut selama lima minit sahaja iaitu masa yang maksimum dicadangkan untuk membuat set induksi. Selain itu. Selepas melakukan micro teaching. Seterusnya saya mengaitkan jawapan mereka dengan tajuk yang akan dipelajar. Namun.

Setelah memperoleh maklumat yang diperlukan. perpustakaan. Kemudian. Melalui tugasan ini. Semasa membuat tugasan ini. Malah saya juga dapat praktikkan apa yang saya pelajari semasa menjalani praktikum di sekolah. saya telah berkolaborasi dengan rakan-rakan mengenai maklumat yang sebenar diperlukan selain bertukar-tukar bahan dengan mereka. Selain itu. saya terlebih dahulu mengumpul maklumat daripada nota kuliah. terdapat beberapa kebaikkan yang saya peroleh antaranya adalah saya lebih jelas mengenai maksud pengajaran mikro yang sebenarnya iaitu pengajaran yang hanya menumpukan kepada sesuatu langkah dalam pengajaran seperti pendahuluan set induksi. saya turut menukarkan contoh-contoh yang tidak berkaitan dengan Pendidikan Islam kepada yang berkaitan dengannya. Selain itu. dan penutup. Jadi tidaklah menjadi masalah yang besar terhadap saya untuk memahami dengan lebih mendalam terhadap tajuk ini. Kekeliruan ini timbul kerana maklumat yang terdapat dalam „Sumber Pengajaran dan Pembelajaran‟ terdapat dalam sub-topik „Media Pengajaran‟. Konklusinya dapatlah saya fahami bahawa „Sumber Pengajaran dan Pembelajaran‟ adalah sebahagian daripada „Media Pengajaran‟. 42 .Sebelum melaksanakan tuasan ini. saya telah cuba menkonstruk idea yang diperoleh daripada buku rujukan dan mengambil ayat-ayat yang diperlukan. saya turut memahami kehendak yang dikehendaki pada setiap langkah dalam pengajaran mikro seperti kemahiran menyoal yang perlu mempunyai soalan yang berfokus kepada satu idea dan lebih daripada satu idea. Ironinya terdapat juga beberapa kelemahan yang terdapat daripada tugasan ini antaranya sumber dan maklumat yang terhad terutama maklumat mengenai ciri-ciri sumber pengajaran dan pembelajaran. dan sebagainya. saya menyusun maklumat dan bahan-bahan tersebut mengikut soalan yang dikemukakan. Selain itu. saya keliru di antara „Sumber Pengajaran dan Pembelajaran‟ dengan „Media Pengajaran‟. internet.

Guru Pendidikan Islam boleh menggunakan bahan bantu mengajar yang dibekalkan 43 . PENUTUP Sebagai seorang bakal guru.7. seharusnya kita dapat memilih dan menggunakan sumber pengajaran dan pembelajaran yang disediakan selain membuat bahan bantu mengajar sendiri.

Matapelajaran Pendidikan Islam juga boleh menggunakan diorama seperti ketika hendak mengajar tajuk Rukun Haji. Retrieved April 16. guru perlu kreatif dan bijak memilih bahan bantu mengajar yang sesuai untuk digunakan. guru juga boleh membina bahan mereka sendiri mengikut kebolehan dan tahap keupayaan murid sesuatu kelas.oleh kementerian kepada guru-guru j-QAF kerana bahan tersebut sesuai digunakan semasa aktiviti pengajaran. dipegang. Ini kerana tujuan bahan bantu mengajar ialah memudahkan pencapaian fakta terutama fakta yang abstrak seperti untuk menerangkan tentang „Mukjizat al Quran‟. from Pengurusan Pengajaran dan Pembelajaran: http://www. carta. (2008). 2011. (1999). BIBLIOGRAFI Hiang. Selangor: Kumpulan Budiman Sdn. dan dirasa oleh murid. Selain itu. PENGURUSAN PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN.freewebs.com/ptk2/ptkkhusus2.htm 44 . P. guru boleh menjadikan diorama kaabah sebagai bahan bantu mengajar. Khairi. Tuntasnya. Penggunaan bahan bantu mengajar yang berkesan dapat mencapai hasil pembelajaran yang diingini selain murid ceria dan gembira untuk belajar. Antara bahan bantu yang dibekalkan oleh kementerian adalah kad perkataan. S. Pedagodi Sains 4 PENGURUSAN MAKMAL DAN SUMBER SAINS. Bhd. cakera padat. Sebagai contoh model dan diorama. M. Adapun bahan yang paling berkesan adalah bahan maujud yang boleh dilihat. dan sebagainya.

Sumber Pengajaran dan Pembelajaran dalam Pengajian Sosial. LAMPIRAN 45 . (2003). Pengajaran mikro.blogspot. (2011. S. Perkembangan Seni dan Kanak-Kanak. Retrieved April 17. M. from KUMPULAN PGSR BAHASA MELAYU IPGM KKB: http://kumpulansiswazahguru. Bhd. M.). PEDAGOGI UNTUK KURSUS DIPLOMA PERGURUAN SEMESTER 2. Mac 13). (1992). dan Persediaan Untuk Pengajaran Praktik. Retrieved April 16.Salleh. (n.html Sang. Selangor: Kumpulan Budiman Sdn. Bhd. S.com/2011/03/sumber-pengajaran-danpembelajaran.d. Pedagogi 2 Strategi Pengajaran-Pembelajaran. 2011. B. M. Selangor: Kumpulan Budiman Sdn. from Scribd: http://www. R.com/doc/2688621/Perkembangan-Seni-dan-Kanak-kanak Salleh.scribd. 2011. Sang. A.

ULASAN PENSYARAH 46 .