1.

PENDAHULUAN Allah telah menurunkan al-Quran sebagai panduan dan sumber rujukan kepada manusia untuk menjalani kehidupan di dunia. Selain daripada itu, hadis, ijma‟, dan qias menjadi sumber rujukan seterusnya. Begitu juga sekiranya jika kita membeli peti ais, mesin basuh, dan televisyen, disediakan kepada kita buku manual sebagai panduan dan sumber rujukan untuk menggunakan alat-alat tersebut.

Jadi, menjadi lumrah dan fitrah manusia memerlukan sumber dan panduan dalam setiap perkara yang hendak dilakukan. Justeru, daripada perspektif pendidikan sumber ini dipanggil sumber pengajaran dan pembelajaran yang mana sumber ini digunakan sepanjang proses pengajaran dan pembelajaran. Sumber pengajaran dan pembelajaran ini bukan semestinya perlu disediakan oleh guru, malah murid juga boleh menyediakannya seperti membawa akhbar ke kelas. Akhbar tersebut boleh digunakan oleh guru sebagai sumber pengajaran dan pembelajaran.

Oleh itu, tugasan ini memerlukan saya menghuraikan sumber pengajaran dan pembelajaran, melaksanakan pengajaran mikro, serta mendokumentasikannya.

1

2. SUMBER PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN 2.1. DEFINISI SUMBER PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN Menurut istilah bahasa Melayu sumber bermaksud asal, mula, dan punca 1 . Contohnya: Cukai eksport merupakan sumber kewangan negara yang penting. Manakala menurut istilah bahasa Inggeris yang merupakan bahasa kedua kebanyakkan rakyat Malaysia iaitu source yang bermaksud a person, book, or document that provides information2. Jika dilihat daripada perspektif pendidikan, sumber pengajaran dan pembelajaran (P&P) ialah sebarang penerbitan, gambar, carta, objek, alat, radas, perkakas, model atau kemudahan yang berperanan untuk memudahkan atau meningkatkan proses pengajaran dan pembelajaran. Ringkasnya sumber ialah bahan yang digunakan semasa proses pengajaran dan pembelajaran. Antara contoh sumber pengajaran dan pembelajaran termasuklah buku teks, buku rujukan, buku latihan, lampiran nota, dan alat audio visual. Tujuan sumber pengajaran dan pembelajaran ini adalah membantu guru menyampaikan pelajaran supaya murid-murid dapat memperoleh pengetahuan, kemahiran, sikap, dan nilai yang ditetapkan mengikut objektif kurikulum.

2.2. JENIS DAN CIRI-CIRI SUMBER PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN 2.2.1. Jenis Sumber Pengajaran dan Pembelajaran Terdapat beberapa jenis sumber atau bahan bantu pengajaran dan pembelajaran yang boleh digunakan untuk membantu guru dalam proses pengajaran. Antaran jenis-jenis sumber pengajaran dan pembelajaran adalah bahan bercetak, bahan teknologi maklumat dan bahan maujud. Semua jenis bahan ini mempunyai ciri-ciri yang berbeza tetapi bertujuan mencapai hasil yang sama iaitu untuk memastikan murid-murid memahami isiisi pelajaran serta mencapai objektif pembelajaran.

Melalui sumber-sumber yang sedia ada mahupun yang direka cipta mengikut kreativiti sendiri, guru perlu peka dalam memilih sumber P&P yang hendak digunakan
1 2

Kamus Dewan Edisi Keempat. (2007). Dewan Bahasa dan Pustaka: Kuala Lumpur. Hlm. 1541 Oxford Advanced Learnerner’s Dictionary International Student’s Edition. (2006). Oxford University Press: New York. Hlm. 1409

2

dalam proses pengajaran. Terdapat banyak sumber-sumber yang boleh digunakan oleh guru-guru untuk mengajar. Antara bahan-bahan yang boleh digunakan ialah buku teks, buku rujukan, buku latihan dan lampiran nota. Kebanyakan sumber ini biasanya digunakan oleh guru-guru di sekolah. Bagi memberi kelainan atau penambahan yang lebih menarik kepada proses P&P, guru boleh menggunakan alat audio visual contohnya LCD, peta, komputer, gambar rajah, dan televisyen. Menerusi penggunaan bahan-bahan ini, murid-murid akan lebih tertarik untuk melihat serta mendengar apa yang hendak disampaikan oleh guru dan secara tidak langsung murid dapat memberikan tumpuan dengan sepenuhnya kepada guru. Melalui cara ini juga, objektif yang hendak dicapai akan menjadi lebih mudah untuk dilaksanakan dan hasilnya akan lebih memuaskan serta memberi manfaat kepada kedua belah pihak iaitu murid-murid dan guru itu sendiri.

2.2.1.1. Bahan Bercetak Bahan bercetak boleh didefinisikan sebagai bahan yang mempunyai tulisan dan wujud secara fizikal. Bahan ini boleh disentuh dan boleh dibaca secara terus. Ciri penting pada bahan bercetak ialah bahan tersebut mestilah dihasilkan melalui cetakan dan bukan hasil daripada tulisan tangan mana-mana individu.

Bahan bercetak meliputi buku, majalah, jurnal, ensiklopedia, surat khabar, kad, katalog, kamus, buku teks, dan sebagainya yang dihasilkan secara bercetak. Bahan bercetak seperti ini banyak disimpan di pusat sumber atau di perpustakaan ataupun di arkib. Semuanya dihasilkan oleh penulis-penulis atau pereka-pereka yang mahir dan terkenal dalam bidang masing-masing. Sumber pengajaran dan pembelajaran ini telah digunakan secara meluas oleh guru-guru di sekolah sejak beberapa lama kerana kelebihan yang terdapat pada bahan ini. Bahan ini murah dan senang didapati di mana-mana. Selain itu bahan bercetak adalah bahan yang kekal dan mudah dirujuk pada bila-bila masa. Kelebihannya yang

3

lain ialah mudah alih dan mudah diakses yang menyebabkannya menjadi sumber pengajaran dan pembelajaran yang terkenal dan selalu digunakan.

Namun begitu terdapat beberapa kelemahan yang ada pada bahan bercetak ini. Kebiasaaannya bahan bercetak selalu didapati dalam bentuk buku yang tebal contohnya buku teks. Jadi sukar untuk dibawa kerana berat selain tidak boleh disunting dan akan menjadi masalah apabila berlakunya peredaran zaman yang mana isi kandungan buku tersebut menjadi ketinggalan dan tidak terkini. Ini kerana buku-buku selalunya perlu disunting terlebih dahulu kemudian dicetak seterusnya diedar yang mana mengambil masa yang agak lama untuk mengikut peredaran zaman.

2.2.1.2. Bahan Teknologi Maklumat Bahan teknologi maklumat merupakan sumber pengajaran dan pembelajaran yang semestinya mendapat perhatian daripada murid-murid. Teknologi Maklumat ataupun Information Technology (IT) adalah teknologi dunia yang terkini dan dapat memberi banyak manfaat jika digunakan secara betul. Penggunaan sumber ini perlulah dikendalikan oleh guru yang berkemahiran kerana pengguanaan IT secara terancang dan bersesuaian dapat meningkatkan kecekapan proses dan keberkesanan P&P itu.

Bagi guru yang menggunakan sumber P&P ini, mereka boleh menggunakan portal pendidikan, internet, rangkaian LAN, dan multimedia. Komputer adalah alat atau bahan utama yang perlu digunakan oleh guru untuk menyampaikan isi pelajaran dalam proses P&P. Dewasa ini guru-guru sudah mempunyai kemudahan kerana terdapat perisian-perisian yang percuma disediakan oleh kerajaan yang mana isi perisian tersebut bertepatan dengan sukatan pelajaran yang sedia ada. Banyak kelebihan bahan ini jika digunakan secara betul. Oleh itu, guru perlu kerap memantau pergerakan murid-murid semasa proses P&P sedang berlangsung. Kelebihan bahan ini ialah murid-murid cepat mudah faham kerana mereka akan tertarik dengan grafik yang ada pada bahan ini dan secara tidak langsung telah menarik perhatian mereka. 4

gambaran. dan spesimen. 2.1. Spesimen ialah sample atau contoh hidupan yang dapat mewakili kumpulan hidupan-hidupan tertentu yang mempunyai sifat-sifat atau ciri-ciri yang lazimnya terdapat pada kumpulan hidup tersebut. Bahan maujud terbahagi pula kepada tiga jenis iaitu realia asli. Contoh bahan hidup yang boleh dijadikan spesimen ialah daun-daun. Contoh bahan maujud bukan sahaja tergolong dalam sumber P&P adalah kota atau bangunan yang kekal serta alam persekitaran. maka secara keseluruhannya bahan ini tidak dapat berfungsi. murid-murid mudah untuk mengulangkaji pelajaran dan guru juga mudah untuk membuat suntingan sekiranya guru mendapati terdapat perubahan yang perlu dibuat. Bahan Maujud Sumber pengajaran dan pembelajaran bahan maujud adalah merupakan bahan konkrit atau bahan sebenar yang boleh disentuh dan dipegang. alat tulis. baik digunakan dalam keadaan hidup ataupun yang sudah diawetkan.2. Kebiasaannya spesimen seperti ini boleh dilihat dalam bentuk bahan awetan. Aplikasi penggunaan bahan maujud boleh menggunakan situasi. Jenis bahan maujud yang ketiga ialah spesimen. Murid akan didedahkan dengan pengalaman sebenar yang mana turut melibatkan pengalaman sedia ada mereka 5 . Bahan yang pertama ialah bahan hidup yang sebenar dalam dunia realiti dan masih hidup contohnya cacing tanah. Realia asli pula terbahagi kepada dua iaitu bahan yang hidup dan bahan bukan hidup. Realia awet pula mestilah berasal daripada benda hidup yang kemudiannya diawet dan disimpan di dalam bendalir kimia. Sebaliknya yang menjadi masalah besar ketika menggunakan bahan ini adalah sekiranya bekalan elektirk terputus.Selain itu. Manakala bahan bukan hidup pula ialah seperti jentera ataupun bangunan. Manakala daripada segi sumber P&P pula bahan-bahan yang mungkin terlibat ialah alat komputer. Bahan maujud ini juga adalah nyata yang ada dalam lingkungan alam.3. atau kenyataan sebenar. dan perkakas sains. OHP. realia awet.

Terdapat banayak aspek yang dapat menilai kebaikan dan mutu sesuatu bahan bantu mengajar. rasa. Ini amat penting kerana jika kita menggunakan bahan yang tidak memberi maklumat terkini dikhuatiri murid akan mudah keliru dengan fakta-fakta yang tidak tepat. bahan tersebut mudah digunakan dan disimpan semula dan jika berlaku kerosakan maka dapat dibaiki dengan mudah. Selain itu. Jika kos membeli alat tersebut agak mahal namun faedah yang boleh didpati daripadanya tidak seberapa maka bukanlah satu bahan bantu mengajar yang baik dan bermutu. Ciri-Ciri Sumber Pengajaran dan Pembelajaran Ciri-ciri lain yang mempengaruhi mutu sesuatu bahan bantu mengajar ialah semestinya dapat memberi maklumat terkini. pendengaran. Aspek yang paling penting menentukan mutu dan kualiti sesuatu bahan bantu mengajar ialah apakah bahan tersebut dapat memberi pelbagai ransangan dan menggunakan pelbagai deria. Ini bermaksud. Murid lebih memahami sesuatu pelajaran jika melibatkan kesemua deria mereka.2.dan juga merangsang penggunaan deria penglihatan. bahan tersebut seboleh-bolehnya tidak terlalu mahal berbanding dengan faedah yang dapat diberikan oleh bahan tersebut. Antaranya yang lain ialah bahan tersebut mudah diperolehi dan mudah digunakan iaitu guru dan murid mudah memahami dan dapat menggunakannya dengan seoptimum mungkin. Biarlah kosnya rendah namun faedah yang dapat disumbangkan adalah besar dan menepati pengajaran guru. Maka bahan bantu mengajar yang baik dan bermutu patut memberi ransangan yang dapat menarik minat murid untuk belajar selain melibatkan diri 6 . 2. Selain bahan tersebut juga mudah alih dan dapat disenggarakan.2. sentuhan dan bauan murid-murid.

ayat tanya.mereka secara langsung ke dalam pelajaran dengan menggunakan bahan bantu mengajar yang digunakan. Contohnya jika guru telah menyediakan bahan yang menunjukkan pelbagai tanda baca. iaitu bahan cetak dan bahan bukan cetak. 7 . PENGURUSAN SUMBER Sumber pengajaran dan pembelajaran terbahagi kepada dua kelas yang besar. jadual dibawah pula menerangkan fungsi utama bahan-bahan tersebut. 2. Rajah dibawah menunjukkan pengelasan sumber pengajaran dan pembelajaran. maka bahan tersebut juga boleh digunakan untuk mengajar ayat seru. Apsek lain yang perlu diambill kira ialah apakah bahan bantu mengajar tersebut dapat digunakan berulang kali dan dapat digunakan didlam situasi yang berlainan. Ini merujuk kepada keupayaan dan ketahanan alat tersebut untuk digunakan berulang kali malah dapat dipergunakan pula di dalam situasi yang berlainan. Rajah 1: Pengelasan Sumber Pengajaran dan Pembelajaran (Poh Swee Hiang. dialog dan sebagainya. 1996) Berdasarkan Rajah 1.3.

4. 5. Menerapkan sikap dan nilai. Menunjukkan bahan atau peristiwa dengan terperinci. 2. 3. Membolehkan pengenalpastian struktur dan bahagian. FUNGSI UTAMA Menyampaikan maklumat secara grafik. Menghasilkan kesan kepaduan dan realisme. Memupuk semangat persaingan dan kerjasama sosial. Memudahkan pembelajaran interaktif. 2. Membenarkan pergerakan didemonstrasikan. minat.1. Merangsang pemikiran kritis dan kreatif. Mewujudkan situasi seakan-akan situasi sebenar. dan sikap positif. Bahan Permainan dan Simulasi 1.SUMBER Poster dan Carta 1. Membenarkan cetakan yang diperbesarkan. Merupakan bahan pameran yang baik. 3. 4. Transparensi 1. 3. Radio dan Pita Audio 1. TV dan Pita Video 1. Meningkatkan motivasi dan minat. Merupakan bahan pameran yang baik. Menyampaikan maklumat secara berperingkat. Merumuskan perhubungan antara fakta. Jadual 1 2. 4. Merangsangkan pemikiran kritis dan kreatif. 2. Prosedur Penghasilan Dan Penggunaan Bahan Teknologi Pendidikan yang Sesuai dan Tatacara Penyelenggaraannya dalam Pengajaran dan Pembelajaran Pendidikan Islam 8 . 4. Menyediakan pengalaman pendengaran yang konkrit. 3. Membenarkan ulang dengar. Membawa situasi luar ke dalam bilik darjah.3. Membolehkan bacaan pada kadar kecepatan murid. Menunjukkan bahan sebenar atau perwakilannya. Membenarkan ulang tayang. Menyediakan kegiatan pemulihan dan pengayaan. 4. 5. minat. 2. Meningkatkan motivasi. Bahan Komputer 1. 2. Membenarkan penyampaian aneka media. dan sikap positif. 2. Menunjukkan struktur dan organisasi. Bahan 3 Dimensi 1. 3. Menunjukkan bahan visual yang bergerak. Gambar Foto 1. Membenarkan pembelajaran individu. 4. 2. 3. 5. Menyampaikan fakta secara sistematik. 2. Meningkatkan motivasi. Menggantikan bahan sebenar. 3.

buku fiksyen. surat khabar dan nota-nota bercetak. Kebolehgunaan Teknologi pendidikan ini memudahkan guru untuk mengajar murid melalui bahan bercetak yang maujud. cetakan tempatan atau cetakan sendiri berharga murah dan boleh disediakan dengan cepat. risalah. lukisan atau gambar.1. surat. Pencetakan bahan yang banyak akan mengurangkan kos jika dibandingkan dengan bahan pandangdengar yang lain. Anggaran kos Bahan bercetak amat murah dan mudah untuk didapati. 2. Penggunaan bahan cetak sebagai bahan pengajaran tidak terhad asalkan menepati objektif.Melihat daripada segi perspektif teknologi pendidikan. bahan yang diguna untuk menyampaikan pengajaran dan menjadi rangsangan pelajaran digolongkan sebagai media pendidikan. Murid-murid boleh menggunakannya mengikut kadar kecepatan mereka sendiri. majalah. Guru boleh menggunakan bahan bercetak sekerap mungkin sehingga murid benar-benar dapat mengingati fakta atau perkara yang ingin diperlajari. Contoh bahan bercetak adalah seperti buku teks. 2.3. buku rujukan.1 Bahan Bercetak Bahan-bahan cetak merupakan media pendidikan yang paling mudah didapati dan disediakan. berita. buku kerja. Bahan bercetak seperti ini mengandungi maklumat dalam bentuk perkataan. Pemilihan dan penghasilan bahan bercetak sebagai sumber pengajaran dan pembelajaran dalam Pendidikan Islam perlu menitikberatkan aspek-aspek yang berikut: 1. 9 . Bahan-bahan bercetak. Bahan-bahan tercetak boleh dibaca dengan cepat dan maklumat penting boleh dipelajari tanpa mengikut sesuatu masa pengajaran.

Mobiliti Bahan bercetak ini boleh digunakan di mana sahaja sama ada di dalam atau di luar kelas. Bahan mentah Hampir kesemua bahan bercetak menggunakan kertas sebagai bahan mentah. Walaubagaimanapun. Jika bahan tersebut ingin digunakan di kawasan yang luas seperti dewan. Saiz dan warna Jika gambar atau poster digunakan dalam pengajaran dan pembelajaran. Guru juga perlu mengelakkan penggunaan lukisan yang terlalu abstrak. murid-murid juga boleh menggunakan pada bila bila masa bahan bercetak tersebut walaupun tanpa guru. 6. Bahan bercetak yang terlalu 10 . Perkara ini penting dalam menyampaikan maklumat dan mengekalkan perhatian serta minat murid. Jika guru mencetak bahan-bahan yang mengandungi tulisan tangan. Penggunaan kertas sangat popular kerana ia mudah didapati selain kos mencetak yang rendah. 4. ia perlu digunakan di tempat yang terang atau mempunyai cahaya kerana jika tidak bahan yang dipaparkan tidak dapat dilihat 3. Pemilihan warna juga perlu diberi perhatian oleh guru. Selain itu. Warna yang terlalu terang dan terlalu gelap akan menjejaskan fokus murid terhadap penyampaian guru. Hal ini akan menyukarkan murid memahami isi pelajaran yang disampaikan oleh guru. 5. Tatahias dan kemasan Sekiranya guru menggunakan lukisan sebagai bahan bantu mengajar. bahan tersebut hendaklah diperbanyakkan. guru mestilah memastikan saiznya besar dan boleh dilihat oleh semua murid. pastikan tulisan tersebut kemas dan mampu dibaca oleh murid.Bahan bercetak tidak mempunyai masalah dari segi penggunaannya kerana ia tidak memerlukan sumber tenaga elektrik seperti komputer. guru perlu memastikan lukisan tersebut mudah difahami oleh murid.

penyebaran.2. fax. plastik menyimpan kertas dan sebagainya. 2.banyak gambar dan warna juga tidak digalakkan untuk diguna sebagai bahan bantu mengajar kerana boleh mengganggu tumpuan murid dalammencapai objektif pembelajaran yang sebenar 7. Bahan-bahan cetakan tambahan boleh dimuatkan di dalam buku teks atau buku latihan sebagai lampiran atau bahan tambahan.3. pemprosesan dan penyimpanan maklumat menggunakan perantaraan teknologi. Definisi teknologi maklumat boleh diringkaskan sebagai satu proses pengaliran. telefon. Sebenarnya teknologi maklumat tidak terhad kepda internet dan komputer sahaja tetapi ia melibatkan televisyen. Penggunaan bahan dengan cermat serta disimpan di tempat yang selamat memudahkan pengesanan semula dan menjamin ketahanan bahan tersebut. Prosedur Penghasilan dan Penggunaan Bahan Teknologi Maklumat dan Komunikasi yang Sesuai dan Tatacara Penyelenggaraannya dalam Pengajaran dan Pembelajaran Pendidikan Islam Penggunaan teknologi maklumat dan komunikasi secara terancang boleh mengukuhkan proses P&P di sekolah-sekolah serta memberi peluang kepada setiap murid untuk menguasai ilmu pengetahuan dengan cara yang lebih menarik dan berkesan sejajar dengan Falsafah Pendidikan Kebangsaan untuk mengembangkan potensi setiap individu secara menyeluruh dan bersepadu. PDA dan sistem satelit dalam menyampaikan maklumat kepada penerima. teknologi disifatkan sebagai satu bentuk pemudah cara yang membolehkan pengaliran maklumat menjadi sangat pantas. telegram. hujahhujah dan juga untuk menambahkan minat murid. telefon mudah alih. folder. seperti disimpan di dalam fail. Seperti yang diketahui umum. Simpanan dan penyelenggaraan Bahan bercetak ini perlu disimpan dengan kemas dan teliti kerana bahan ini mudah koyak atau rosak. 11 . Gambar-gambar seperti foto dan rajah boleh dimasukkan dalam teks untuk penerangan lebih lanjut mengenai konsep.

digunakan untuk berkomunikasi iaitu ia menjelaskan bagaimana teknologi maklumat digunakan untuk berkomunikasi bagi mendapatkan maklumat daripada sumber kepada penerima. Selain aspek grafik.2. sesuai digunakan dalam kelas. lukisan. Dominan 12 . Antara perisian yang biasa digunakan ialah Microsoft Office Powerpoint. angka. adalah untuk memanipulasikan maklumat dan proses semula imej.perkataan. Ketiga. Sebelum membina persembahan elektronik multimedia Powerpoint. Ia digunakan untuk suntingan dengan menggunakan teknologi. Grafik ialah kombinasi gambar-gambar.dengan menggunakan komputer ia boleh merekod bunyi. huruf. Contoh. 2.3. Grafik penting untuk menyediakan bahan-bahan pandangan (visual). Idea yang banyak dalam satu visual akan mengelirukan dan seterusnya akan mengalih tumpuan murid keluar daripada objektif pembelajaran. Pertama teknologi maklumat adalah untuk mengumpul maklumat. Kedua.Terdapat tiga asas penting dalam penggunaan teknologi maklumat.imej dan sebagai pengesan gerakkan. 2. simbol-simbol. lambang-lambang. guru perlu memastikan elemen grafik yang digunakan menepati keperluan murid-murid. Simplisiti Visual yang ditayangkan hendaklah dihadkan kepada satu idea. Penghasilan Bahan Teknologi Maklumat: Persembahan Elektronik Multimedia Terdapat beberapa perisian yang boleh digunakan untuk menghasilkan Persembahan Elektronik Multimedia. reka letak visual juga mempengaruhi kualiti persembahan elektronik multimedia Powerpoint yang dihasilkan. lakaran yang dijadikan satu media untuk memberi konsep dan idea dari pengirim (guru) kepada sasarannya (murid) dalam proses menyampaikan maklumat. Terdapat beberapa perkara yang perlu dikenalpasti oleh guru semasa menghasilkan sebuah persembahan elektronik multimedia Powerpoint iaitu: 1.1.

jika guru ingin mengajar tentang negeri Kedah. Penggunaan huruf besar hanya sesuai untuk tajuk yang pendek manakala untuk tajuk yang panjang. Sebagai contoh. warna membantu membuat penegasan dan mewujudkan tumpuan. 4.Dominan bererti pusat penumpuan atau minat. Sebagai contoh. warna memudahkan sesuatu item dilihat. Dengan yang demikian. Saiz dan jenis huruf mempengaruhi penerimaan murid-murid terhadapa apa yang disampaikan oleh guru. Di dalam slaid persembahan Powerpoint. Kedua. Pola Pola merupakan susunan item-item dalam sesuatu rekaan visual. huruf bersaiz kecil digunakan 13 . Warna Warna merupakan satu elemen reka letak visual yang penting. tarikan dan tumpuan perhatian yang terdapat dalam suatu susunan slaid akan menjadikan persembahan lebih kemas dan teratur. Seimbang Guru perlu bijak untuk menggunakan ruang di dalam slaid persembahan. kesan psikologi dan sebagainya kepada muridmurid. guru perlu mewujudkan sesuatu yang boleh menarik minat murid-murid. 5. guru menggunakan gambar anak panah bagi menunjukkan proses mengambil wudhuk. Pemilihan warna yang tepat membantu keberkesanan persembahan. Keadaan kesamaan dari segi berat. sejuk. Huruf Pemilihan huruf juga penting dalam menghasilkan persembahan elektronik multimedia. murid dapat mengekalkan minat untuk mengikuti pembelajaran yang seterusnya 3. Guru perlu memilih jenis huruf yang senang dibaca. 6. Susunan item perlulah mematuhi urutan yang rasional bagi memudahkan pemahaman murid. Ketiga. Warna mempunyai beberapa fungsi iaitu pertama. guru boleh mempersembahkan gambar sawah padi bagi menimbulkan inkuiri murid. bergetar. warna mewujudkan perasaan harmoni dan melahirkan kesan tertentu seperti panas.

14 .3. Biarkan ruang di antara huruf kelihatan sama walaupun jaraknya berbeza. gunakan empat warna sahaja dalam satu skrin/slaid. Hurufan terang yang diletakkan di atas latar belakang gelap di dapati lebih jelas daripada sebaliknya. Tatahias warna juga dapat menjelaskan konsep atau menunjukkan penegasan. Selain itu. thumb-drive.2. persembahan elektronik yang disimpan dalam bentuk perisian juga dapat disalin ke dalam alat-alat teknologi maklumat yang lain seperti cakera padat. Penyelenggaraan Multimedia. guru juga perlu memilih warna yang lembut dan selesa dipandang oleh penerima iaitu murid. Tatahias dan Kemasan Guru perlu memilih warna yang mempunyai kontras antara latar dengan imej atau teks. isi kandungan di dalam persembahan elektronik tersebut boleh disunting pada bila-bila masa mengikut keperluan murid dan keperluan semasa. Antaranya ialah. dan lain-lain. 2.mengikut kesesuaian.2. 7. Persembahan elektronik yang dicetak dan didokumenkan boleh dijadikan rujukan pada bila-bila masa manakala persembahan yang disimpan dalam bentuk perisian mempunyai beberapa kelebihan. Guru juga perlu memastikan bahawa jarak di antara dua perkataan ialah 1atau 1 ½ lebar huruf. Bahan Teknologi Maklumat: Persembahan Elektronik Setiap bahan bantu mengajar perlu diselenggara dengan baik termasuklah persembahan elektronik multimedia. external hard disc. Bagi memastikan slaid yang dihasilakn tersebut kemas dan teratur. Persembahan yang telah siap dihasilkan perlu disimpan dalam beberapa bentuk iaitu dalam bentuk dokumentasi (hard copy) dan dalam bentuk perisian (soft copy). Contohnya slaid berlatarbelakangkan warna merah menunjukkan penegasan dan perhatian. Selain itu.

Terdapat beberapa cara yang boleh digunakan untuk menyampaikan set induksi atau permulaan pelajaran ini. kebolehan. motivasi. membimbing murid mengingat kembali pelajaran yang telah dipelajari. Tujuan utama mengadakan set induksi ini ialah untuk membina aliran fikiran serta menimbulkan minat murid-murid supaya mereka akan menumpukan perhatian terhadap aktiviti pengajaran yang hendak disampaikan. teknik menyoal. dan umur murid. Aktivisi set induksi ini hendaklah dikaitkan juga dengan pengetahuan sedia ada murid. 3. biasanya tidak melebihi lima minit dalam sesuatu waktu pelajaran. seorang guru harus memahami dan mematuhi beberapa prinsip berikut: 1. Prinsip-Prinsip Panduan Kemahiran Set Induksi Bagi mencapai tujuan set induksi ini.1. dan sebagainya. Kemahiran Set Induksi Set induksi adalah bahagian permulaan sesuatu proses pengajaran.3. Aktiviti set induksi hendaklah sesuai dengan pengalaman.1. mengulangkaji topik yang berkaitan. oleh sebab itu tujuan set induksi hanya digunakan untuk membina aliran fikiran murid sahaja dan bukan merupakan salah satu isi pelajaran yang hendak disampaikan. Antaranya ialah penggunaan bahan bantu mengajar. Aktiviti set induksi ini hendaklah dikaitkan dengan isi pelajaran yang hendak disampaikan. KEMAHIRAN-KEMAHIRAN MIKRO 3. Bagaimanapun. 15 . 2. masa peruntukan dalam pelaksanaan set induksi ini haruslah ringkas dan singkat. 3.1.

demi mencapai tujuannya dalam tempoh masa yang singkat.4. tugas. 4. Mengaitkan pengalaman atau pengetahuan lepas murid dengan isi pelajaran baru yang hendak disampaikan. 5. Menyatakan had tugas yang akan dijalankan dalam aktiviti pembelajaran murid. kesan penggunaan kemahirannya dapat diperhatikan seperti berikut: 16 . Objektif-Objektif Set Induksi Penggunaan set induksi dalam P&P mempunyai beberapa objektif berikut: 1. Menarik perhatian murid terhadap aktiviti pengajaran yang akan dijalankan. 2.2. Kesan Kemahiran Set Induksi ke Atas Pengajaran-Pembelajaran Jika objektif-objektif set induksi boleh dicapai. Aktiviti set induksi hendaklah dapat menarik minat dan perhatian murid. atau projek. Membina aliran fikiran murid supaya mereka bersedia mempelajari sesuatu yang berkaitan.3. Menadangkan cara-cara melaksanakan sesuatu aktiviti. 7. Aktiviti set induksi hendaklah disampaikan dengan cara berkesan. 3. Memotivasikan murid-murid supaya bersedia untuk belajar. 5. 3.1. 6. Membantu murid mengikuti pelajaran dengan lebih mudah dan bermakna.1. 3.

Menggunakan gerakan. Komponen-Komponen Kemahiran Set Induksi Kemahiran set induksi lazimnya dibahagikan kepada empat jenis komponen. isyarat.1. Aktiviti pengajaran dan pembelajaran dapat ditimbulkan dengan suasana yang aktif dan seronok. Motivasi murid terhadap pelajaran yang akan disampaikan adalah tinggi.1. Jadual dibawah menghuraikan secara ringkas cara-cara yang digunakan untuk melaksanakan setiap komponen kemahirannya. 3. Murid-murid boleh menggunakan pengetahuan lepasnya untuk membina konsep yang baru dengan lebih mudah dan bermakna. Menunjukkan suatu aktiviti yang luar biasa. iaitu menarik perhatian.4. 5. Murid-murid akan bersedia dan berusaha bersungguh-sungguh untuk menjalankan tugas dan aktiviti yang diberikan oleh guru. KOMPONEN-KOMPONEN KEMAHIRAN SET INDUKSI Menarik Perhatian 1. 17 . dan menstruktur. Kesan ini membolehkan guru menjalankan aktiviti pengajaran dengan lebih lancar tanpa sebarang gangguan yang tidak diingini. 4. Mereka akan menunjukkan tanda persediaan untuk mengikuti aktiviti pengajaran guru selanjutnya. dan kontak mata. 2. Menggunakan bahan bantu mengajar. 4. 6. membuat berkaitan. 3. Semua murid akan menumpukan perhatian terhadap pelajaran yang akan disampaikan. Masalah disiplin dapat dikurangkan kerana aktiviti set induksi ini dapat menarik minat murid menumpukan perhatian sepenuhnya dalam aktiviti pengajaran dan pembelajaran yang selanjutnya. 3. 2. CARA PELAKSANAAN Menggunakan nada suara. mewujudkan motivasi.

Menggunakan suara. 4. Mengaitkan pengetahuan lepas murid. Menyatakan cara-cara melaksanakan tugas. Membangkitkan rasa ingin tahu. 4. 2. 2. 2. 4.Mewujudkan Motivasi 1. Menyatakan aktiviti. Menggunakan satu siri soalan yang berkaitan. 3. isyarat. 2. Menggunakan teknik bercerita. Menunjukkan suatu aktiviti yang berguna. atau projek. boring bimbingan kemahiran-kemahiran set induksi digunakan untuk membuat penilaian terhadap kesan penyampaiannya. Menggunakan gerakan. Menggunakan soalan yang mencabar. Mewujudkan Motivasi 1. Menunjukkan suatu teknik rasa aktiviti yang berguna. Mengaitkan minat dan pengalaman murid. Menggunakan bantu mengajar. Mengaitkan peristiwa semasa. Menyatakan had tugas yang akan dijalankan. 4. 2. mata. soalan 18 . tugas. Menstruktur 1. 3. Membuat Perkaitan 1. 4. Menggunakan yang mencabar. Jadual 2 Semasa sesi pengajaran mikro. Menunjukkan suatu dan kontak bahan nada ADA (SESUAI) ADA (TIDAK SESUAI) TIDAK KELIHATAN aktiviti yang luar biasa. 3. Menggunakan bercerita. Membangkitkan ingin tahu. 3. Contoh boring bimbingan kemahiran set induksi adalah seperti berikut: KOMPONEN-KOMPONEN KEMAHIRAN SET INDUKSI DAN CARA PELAKSANAANNYA Menarik Perhatian 1. 3. Mengaitkan isi pelajaran baru.

Menyatakan had tugas yang akan dijalankan. Mengaitkan minat dan pengalaman murid. 19 . Kemahiran variasi rangsangan meliputi kemahiran mengubah-ubah tingkah laku guru. peristiwa isi lepas Jadual 3 3. Menyatakan aktiviti. Mengaitkan pelajaran baru. mempelbagaikan aktiviti pengalihan saluran deria pelajar. atau projek. tugas. Mengaitkan semasa. Mengaitkan pengetahuan murid.Membuat Perkaitan 1. 3. Mereka biasanya cepat hilang minat jika aktiviti pengajaran guru tidak dipelbagaikan. serta mempelbagaikan kaedah dan teknik mengajar. 4.2. Menggunakan satu siri soalan yang berkaitan. Menyatakan cara-cara melaksanakan tugas. Dalam proses pengajaran dan pembelajaran. Tandakan (√) pada ruang yang berkenaan. 3. menukar corak interaksi di antara guru dengan pelajar. 2. masa tumpuan perhatian pelajar adalah singkat. Kemahiran Varisai Rangsangan Variasi rangsangan merupakan teknik mempelbagaikan kaedah dan teknik penyampaian guru dengan tujuan menarik perhatian dan minat pelajar terhadap aktiviti pengajarannya. Menstruktur 1. 4. 2.

Perubahan kaedah dan teknik penyampaian guru hendaklah dikaitkan dengan tujuan dan isi pelajaran. 6. Mewujudkan suasana pengajaran dan pembelajaran yang positif dan seronok. 2. Guru harus mengubah rangsangan berdasarkan maklum balas yang didapati daripada pelajarnya. 4. Perubahan aktiviti pengajaran haruslah lancar dan dikaitkan dengan langkahlangkah penyampaian di antara satu sama lain.2. guru hendaklah memahami dan mematuhi beberapa prinsip berikut : 1.1. 5. Setiap langkah penyampaian haruslah mengandungi aktiviti pengajaran yang berbeza dengan langkah penyampaian yang lain. 2. Melibatkan pelajar secara aktif dalam berbagai pengalaman baru dalam pembelajaran. Memberi peluang kepada pelajar menikmati pelbagai aktiviti yang dijalankan. 20 .3.2. Prinsip Variasi Rangsangan Bagi menggunakan kamahiran variasi rangsangan dengan berkesan. 3. Penggunaan alat bantu mengajar untuk mempelbagaikan pengalihan saluran deria haruslah dirancang dan disampaikan dengan teknik yang berkesan. Memusatkan perhatian pelajar & mengekalkan perhatian mereka terhadap pengajaran guru. corak aktiviti pengajaran haruslah dipelbagaikan.2. Memotivasi dan membangkitkan naluri ingin tahu melalui pelbagai aktiviti pengajaran guru. Sekiranya masa penyampaian sesuatu langkah mengajar melebihi lima minit. Memberi peluang kepada pelajar menggunakan berbagai saluran deria untuk memperoleh ilmu. 5. Objektif Penggunaan Variasi Ransangan 1. 4. 3. 3.

Kesan Penggunaan Variasi Ransangan Ke Atas Pengajaran Dan Pembelajaran Apabila kemahiran variasi rangsangan digunakan dengan betul. 5. Komponen perubahan pergerakan langkah guru. 4. Murid berpeluang menggunakan pelbagai saluran deria untuk mempelajari sesuatu. 2. Aktiviti P&P akan menjadi lebih seronok & menarik. P&P menjadi lebih bermakna dan berjaya meninggalkan kesan yang mendalam. belakang dan depan semasa mengajar. memain peranan dan sebagainya. Guru juga boleh menggunakan bahagian anggota badan yang baru contohnya tangan untuk menegaskan penerangan dan penyampaian. 2. Dengan bantuan BBM yang sesuai dapat merangsangkan P&P kanak-kanak. Contohnya melukis.3. Komponen Kemahiran Variasi Ransangan 1. 1. Mereka akan dapat memahami bahan konsep pengajaran guru dengan lebih baik lagi. Guru akan melakukan pergerakkan badan dan ini akan meneguhkan P&P.2. 21 . Pergerakan langkah guru perlu dilakukan secara perlahan supaya tidak mengganggu P&P dan tumpuan kanak-kanak. Kanak-kanak lebih ceria dan seronok untuk belajar. Masalah disiplin dapat dikawal apabila pelajar menumpukan sepenuh perhatian terhadap aktiviti pengajaran guru. 3.2.3. kesan-kesan positif berikut dapat dilahirkan.4. 3. Guru bergerak ke kiri dan kanan. Komponen perubahan pergerakan anggota guru. Minat & perhatian mereka akan ditumpukan sepenuhnya terhadap aktiviti pengajaran guru. Naluri ingin tahu pelajar akan dibangkitkan dan mereka berusaha melibatkan diri secara aktif. melabel. Dapat mewujudkan suasana pembelajaran yang positif.

menulis. Kanak-kanak boleh dilibatkan secara lisan contohnya penggunaan bahasa. Perhatian kanak-kanak akan berubah apabila guru mengubah cara mengajar dengan menggunakan BBM. Perubahan bentuk fizikal murid seperti lakonan. Guru tidak hanya menggunakan suara yang mendatar tetapi perlu mengubah nada suara mengikut kepentingan bahan pengajaran. Semasa menjalani aktiviti pengajaran dalam sesi pengajaran mikro.3. pensyarah dan guru-guru pelatih yang terlibat boleh menggunakan boring bimbingan kemahiran variasi rangsangan berikut: KOMPONEN 1 KEMAHIRAN Pergerakan langkah guru yang sesuai Pergerakan anggota guru yang berpatutan Perubahan pertuturan nada guru dalam 2 3 4 30 SAAT BAGI TIAP-TIAP RUANG 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 22 . Komponen perubahan bentuk lisan murid. Komponen perubahan nada suara guru. Cara Mengendalikan Pengajaran Mikro Guru pelatih yang memilih kemahiran variasi rangsangan untuk melatih diri dalam sesi pengajaran mikro harus merancang aktiviti pengajaran dengan berbagai-bagai aktiviti rangsangan. Komponen perubahan fokus deria murid. 3. 4. 5. 6.5. Sebagai aktiviti penilaian. Komponen perubahan bentuk fizikal murid.2. dan simulasi. tumpuan harus diberikan kepada tiga komponen yang berasaskan kepada perubahan tingkah laku guru dan tiga komponen yang berasaskan kepada perubahan tingkah laku pelajar.

dalam set induksi . kemahiran penyoalan digunakan untuk mencungkil fikiran murid untuk membantu mereka mengikuti pelajaran dengan lebih berkesan. kemahiran penyoalan digunakan untuk menolong murid mengingat kembali ilmu pengetahuan lepas yang berkaitan. Perinsip-Prinsip Panduan Penggunaan Kemahiran Penyoalan Bagi menggunakan kemahiran penyoalan dengan berkesan dalam aktiviti pengajaran. guru pelatih harus menguasai kemahiran penyoalan ini untuk mencapai kejayaan dalam aktiiti pengajarannya. Kemahiran Penyoalan Teknik menyoal merupakan teknik yang penting dalam aktiviti pengajaran guru. Pada peringkat perkembangan.Perubahan fokus deria pelajar Perubahan bentuk lisan pelajar Perubahan bentuk fizikal pelajar Tandakan (√) dalam ruang yang berkenaan apabila perubahan tingkah laku guru dan murid dapat diperhatikan. kemahiran penyoalan digunakan untuk menilai pencapaian objektif pelajaran. Jadual 4 3. Justeru itu. Pada peringkat penutup. guru haruslah memahami dan mematuhi prinsip-prinsip berikut: 1. Pembentukan Soalan 23 . iaitu peringkat permulaan sesuatu pelajaran.1. 3.3. Kaedah Socrates adalah satu kaedah yang menggunakan satu siri soalan untuk membimbing murid menemui sesuatu kesimpulan.3. Misalnya. Hampir semua proses pengajaran dan pembelajaran melibatkan penggunaan teknik menyoal.

dan pengalaman masing-masing. d) Bagi menarik perhatian murid. tepat. Pastikan semua murid telah bersedia mendengar soalan guru. c) Bagi memastikan soalan mudah difahami oleh murid-murid. Teknik Mengemukakan Soalan a) Bagi mengelakkan setiap murid dalam bilik darjah memikirkan jawapan. 2. c) Bagi memastikan semua murid mengambil perhatian terhadap jawapan yang diberi oleh seseorang murid. b) Sebelum aktiviti pengajaran dimulakan. perkataan dan istlilah yang digunakan harus mudah dan telah dipelajari oleh mereka.a) Aras soalan hendaklah sesuai dengan murid mengikut umur. guru haruslah mengemukakan soalan terlebih dahulu. kebolehan. guru haruslah merancangkan jenis-jenis soalan yang berkaitan. b) Soalan-soalan yang dikemukakan haruslah ditujukan kepada seluruh kelas dan bukan hanya murid cerdas sahaja diberi peluang menjawab soalansoalan guru. bentuk soalan hendaklah diubah daripada semasa ke semasa. dan jelas. kemudian menyebut namanya supaya menjawab soalan itu. Elakkan soalan yang mengandungi jawapan sendiri seperti “Bumi kita adalah suatu sfera yang besar. guru hanya menyebutkan soalan sekali sahaja. 24 . e) Soalan yang dibentuk harus mendorong murid berfikir. berhenti sekejap untuk memberi masa murid-murid berfikir. d) Bagi menarik perhatian murid. guru kadangkala boleh memanggil seorang murid yang lain mengulang jawapan murid itu. dengan syarat sebutan guru cukup lantang dan jelas didengar oleh semua murid. Guru juga harus mengelakkan daripada emberi soalan-soalan mengikut susunan tempat duduk murid dalam kelas. betulkan?” f) Bentuk soalan haruslah ringkas.

Memberi jawapan secara beramai-ramai bukanlah tujuan menyoal.2. Objektif-Objektif Penyoalan Penggunaan penyoalan dalam aktiviti pengajaran mempunyai beberapa objektif yang tertentu. b) Guru hendaklah mengelakkan amalan mengulangi jawapan murid kerana cara ini secara tidak langsung akan menggalakkan murid-murid yang lain tidak mempedulikan jawapan yang diberi oleh murid. e) Jika murid tidak boleh menjawab. guru hendaklah mengelakkan diri daripada mengejek murid yang memberi jawapan yang salah atau jawapan yang bersifat bodoh.3. guru boleh meminta murid yang lain melengkapkannya atau guru sendiri boleh menambahkan maklumat-maklumat kepada jawapannya. guru hendaklah membantunya menjawab dengan mengubah aras soalan ke peringkat yang lebih rendah atau memberi petua-petua yang berkaitan. g) Bagi mendorong murid supaya sentiasa berusaha dan cuba menjawab soalan guru. guru boleh meminta murid yang lain mengulangi jawapan itu. 25 . dan hanya menunggu guru mengulangi jawapan itu. Menguji pengetahuan dan kefahaman murid. Penerimaan Jawapan Murid a) Bagi menggalakkan murid berusaha memberi jawapan dengan baik. 3.3. f) Melarang murid-murid memberi jawapan secara beramai-ramai. d) Jika jawapan yang diberikan kurang lengkap. c) Jika jawapan yang diberikan adalah baik dan penting. pujian hendaklah diberikan kepada murid yang telah memberi jawapan yang betul. Antaranya ialah: 1.

3. 9.2. Kesannya ialah murid dapat belajar sesuatu dengan lebih menyeluruh dan berkesan. Membantu murid mengulangkaji pelajaran untuk menyediakan diri dalam ujian yang akan datang. 26 . Menjalin perhubungan yang baik diantara guru dengan murid melalui aktiviti soal jawab. Membimbing murid menggunakan kaedah inkuiri-penemuan untuk membuat kesimpulan atau menyelesaikan sesuatu masalah yang kompleks. 5. Mengembangkan daya pemikiran murid melalui satu siri soalan yang terancang. 8. Minat murid terhadap pelajaran akan ditambah dan mendorong mereka memberi perhatian terhadap aktiviti pengajaran guru. Menilai keberkesanan pengajaran guru dan pencapaian objektif pelajaran. 6. Membantu murid mengukuhkan konsep dan kefahaman yang baru dipelajari pada peringkat akhir pelajaran. Menarik perhatian murid supaya menumpukan perhatian mereka kepada aktiviti pengajaran guru atau kepada sesuatu penegasan. Menimbulkan minat dan rasa ingin tahu murid dengan mengemukakan soalan yang menarik atau mencabar. Melalui aktiviti soal jawab. Merangsang dan mencungkil fikiran murid. 11. Kesan Kemahiran Penyoalan ke Atas Pengajaran dan Pembelajaran 1. 7. Melibatkan murid secara aktif dalam aktiviti pengajaran dan pembelajaran.3. murid-murid akan melibatkan diri secara aktif dalam aktiviti pembelajaran mereka. 2.3. 4. 3. 12. Memberi contoh serta mengalakkan murid supaya berani menyoal apabila mereka ada keraguan atau kurang faham sesuatu. 10.

3. Soalan ditumpukan lebih kepada satu idea. 3. Kesannya ialah membolehkan guru merancang aktiviti pengayaan. atau aktiviti pengajaran yang selanjutnya dengan lebih berkesan. 4. 2. 3. 6. 2. Menggunakan soalan-soalan untuk menolong murid mengulangkaji pelajaran akan menambahkan prestasi mereka dalam peperiksaan yang akan datang. Fokus (Tunggal) 1. Soalan yang digunakan sebagai aktiviti penilaian akan membolehkan guru mengenal pasti masalah yang dihadapai oleh murid. Kesannya ialah muriddapat mengikuti pelajaran dengan lebih bermakna dan mudah difahami. Soalan divergen. Daya pemikiran murid dapat dikembangkan kepada tahap yang lebih tinggi. Sebaran Hentian 1. Melalui soalan menguji pengetahuan lepas murid.4. 8. Melalui aktiviti soal jawab. Memberi masa kepada murid memikirkan KRITERIA-KRITERIA TEKNIK MENYOAL 27 . Soalan disebarkan kepada seluruh kelas. 2. Murid akan menyukai pengajaran guru dan tidak merasa segan atau malu untuk bertanya kepada guru apabila mereka menghadapi masalah dalam pembelajaran. pemulihan.3. 7. Fokus (Pelbagai) 1. Soalan konvergen. Komponen-Komponen Kemahiran Penyoalan KOMPONEN-KOMPONEN KEMAHIRAN PENYOALAN Penbentukan Soalan 1. 5. 1. Penyoalan dalam membantu murid mengukuhkan konsep-konsep yang baru dipelajari. guru boleh merancang aktiviti pengajaran yang sesuai berdasarkan jawapan murid. Jelas Tepat Ringkas Soalan yang ditumpukan kepada satu idea. perhubungan guru dan murid dapat dijalin dengan baik.

2.jawapannya. Aras kemahiran soalan boleh dikelaskan kepada enam peringkat seperti yang dinyatakan oleh Bloom dalam bukunya „Taxonamy of Education Objectives‟. Melayani Jawapan 1. konsep. hukum atau teorem dengan lebih jelas lagi. 3.6. kemahiran mempelbagaikan jenis soalan mengikut arasarasnya juga boleh dikuasai melalui pengajaan mikro. Membaiki jawapan. Jadual 5 3. Melengkapkan jawapan. Mencungkil Fikiran 1. Memberi pujian. Penyoalan Mencungkil Fikiran Kemahiran ini digunakan untuk mencungkil fikiran murid sehingga mereka memberi satu jawapan yan tepat dan sempurna. kemudian mengemukakan soalan-soalan itu mengikut susunan yang sesuai.5.3. Kemahiran menggunakan soalan mencungkil fikiran murid boleh dijalankan dengan menyediakan beberapa soalan yang berkenaan serta berkaitan.3. Memberi petunjuk Menjawab 1. Aras-Aras Penyoalan Selain teknik menyoal. 3. Mengemukakan satu siri soalan untuk mencungkil fikiran. Peringkat28 . Memberi petua atau petunjuk untuk membantu murid. Tujuan menggunakan kemahiran ini ialah untuk menolong murid-murid berfikir secaa mendalam supaya memahami sesuatu fakta.

Semasa menjalankan aktiviti pengajaran mikro.peringkat itu ialah pengetahuan.7. sintesis dan penilaian.3. dan tepat Fokus kepada satu idea 1 2 3 4 5 6 NOMBOR SOALAN 7 8 9 10 11 12 13 14 15 29 . Rajah 2 3. analisis. aplikasi. Cara Pengendalikan Pengajaran Mikro Semasa merancang aktiviti pengajaran mikro berasaskan kepada kemahiran penyoalan. guru pelatih yang terlibat harus cuba menggunakan teknik menyoal mengikut prinsip-prinsip panduan dan merujuk komponen-komponen kemahiran penyoalan yang disarankan dalam Jadual 6. ringkas. kefahaman. Lihat rajah dibawah. KOMPONEN KEMAHIRAN (TEKNIK MENYOAL) Pembentukan Soalan: Jelas. guru pelatih hendaklah menyediakan berbagai-bagai jenis soalan seperti soalan konvergen dan soalan divergen mengikut beberapa aras kemahiran penyoalan yang boleh mencungkil fikiran murid.

Hasil penilaian akan digunakan untuk melakukan perubahan pada pengajaran yang seterusnya. iaitu penutup kognitif dan penutup Penutup kognitif adalah penutup yang bertujuan untuk memberikan peneguhan kepada isi pelajaran atau kemahiran yang baru dipelajari oleh murid.Fokus kepada lebih daripada satu idea Sebaran ke seluruh kelas Hentian yang sepatut Melayan baik Memberi petunjuk atau petua Mencungkil fikiran ARAS-ARAS KEMAHIRAN Pengetahuan Kefahaman Aplikasi Analisis Sintesis Penilaian Tandakan () pada ruang yang berkaitan dengan ciri-ciri yang dapat dilihat bagi tiap-tiap soalan yang dikemukakan dalam sesi pengajaran mikro. Disamping itu. Terdapat dua jenis penutup yang biasanya digunakan oleh guru didalam pengajaran. Kemahiran Penutup Penutup pelajaran dalah bahagian terakhir sesuatu pelajaran. Penutup kognitif boleh 30 . Aktiviti-aktiviti rumusan. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 jawapan dengan Jadual 6 3. pengukuhan dan penilaian biasanya dilakukan dalam bahagian penutup ini. Oleh itu guru-guru menggunakan bahagian ini untuk membantu murid-murid mengukuhkan konsep atau kemahiran yang baru sahaja dipelajari dengan merumuskan semua isi penting atau memberikan aktiviti susulan kepada mereka.4. guru juga boleh menggunakan bahagian penutup ini untuk menilai objektif dan aktiviti pengajaran dan pembelajaran yang telah dilaksanakan.

” 3.1. 5. Menyoal murid mengenai isi penting yang telah dipelajari Penutup sosial bertujuan memberikan sesuatu perasaan pencapaian kepada muridmurid yang telah diajar tentang sesuatu topik. a) Contohnya. 3. guru haruslah memahami dan mematuhi beberapa prinsip berikut: 1. Antara cara-cara melakukan penutup kognitif adalah: 1. guru mungkin berkata “Sekarang kita berhenti sekejap dan kamu cuba sebutkan huruf-huruf hijaiah yang kita belajar tadi”. guru mengajar huruf hijaiah kepada murid. Guru boleh merumuskan isi-isi penting sesuatu pelajaran dengan tujuan mengukuhkan lagi apa yang telah dipelajari oleh murid-murid. 2. guru memberikan pujian dan galakan kepada pelajar yang berjaya menjawab soalan dengan betul. 31 .dilakukan melalui aktiviti rumusan. kebolehan dan umur mereka.4. pengalaman murid dan konsep baru yang telah dipelajari. 3. Penutup hendaklah bermakna kepada murid-murid dari segi minat. Dilakukan di akhir satu sesi pelajaran. Penutup hendaklah ada kaitan dengan pengetahuan sedia ada. Penutup hendaklah berkaitan dengan isi dan objektif P&P. Memberi aktiviti pengayaan kepada murid. 4. selepas sesuatu perbincangan atau sesi latihan dan diakhir satu pembelajaran. Misalnya: “Muridmurid berjaya menjawab semua soalan ustaz mengenai solat hari raya dengan betul dan tepat. Contohnya. dalam pelajaran akan dating. pengukuhan dan susulan. Guru boleh memberikan kerja bertulis didalam buku atau lembaran kerja kepada murid. ustaz akan mengajar mengenai zakat. Prinsip Penggunaan Kemahiran Penutup Untuk menggunakan kemahiran penutup dengan berkesan. 2.

5. 5. Objektif-Objektif Kemahiran Penutup 1. Membuat satu rumusan tentang pelajaran yang telah disampaikan. Penutup sepatutnya dapat menilai keberkesanan satu-satu pelajaran. Dapat meneguhkan suatu konsep yang baru dipelajari. 6.2. 2. Perlu mengandungi aktiviti-aktiviti susulan untuk murid-murid. Penutup harus berkaitan dengan aspek satu-satu pelajaran yang telah dipelajari. 6. Kesan Kemahiran Penutup Kepada Proses Pengajaran Dan Pembelajaran 1. 3. 3. 4.4. 3. Membuat perkaitan antara pengetahuan sedia ada dan pengalaman murid dengan topik yang baru.4. Mengemukakan aktiviti susulan. 5. Pembelajaran menjadi lebih bermakna kerana murid-murid dapat penyelesaian kepada suatu pembelajaran. Meneguhkan satu-satu pelajaran yang baru dipelajari.4. 3.4.3. Membantu murid mengingati pelajaran yang baru dipelajari. Menggunakan prosedur yang sesuai untuk menilai objektif P&P murid. Komponen-Komponen Kemahiran Penutup 32 .4. Guru dapat mengetahui sejauh manakah objektif P&P telah dicapai. 2. menghairankan dan aktiviti susulan. Murid terdorong untuk belajar dengan tekun turutan daripada penggunaan penutup sosial. 4. Menimbulkan motivasi melalui kemesraan. 3.

 Guru membuat rumusan yang berkaitan dengan pengalaman murid. Penutup ada hubungan dengan bahagian penting pelajaran.Kemahiran penutup mempunyai dua kemahiran yang utama iaitu kemahiran penutup kognitif dan penutup social. RANCANGAN PENGAJARAN HARIAN 33 . murid dapat merasa dan menikmati perasaan mencapai kejayaan. KOMPONENKOMPONEN KEMAHIRAN PENUTUP Perkaitan Sosial Perkaitan Kognitif  Guru menggunakan pelbagai jenis pujian apabila murid dapat menjawab soalan di peringkat penutup. Guru mencadangkan beberapa aktiviti susulan. Rajah dibawah menerangkan mengenai aktiviti penutup yang terkandung dalam kedua-dua komponen tersebut.    Rajah 3 4. Dengan ini.

٢‬ممباچ سورة املاعون دڠن مرءيقان حکوم جتويد‪.‬‬ ‫ڤڽراڤن هيالي‪:‬‬ ‫‪34‬‬ .‬‬ ‫ارس ‪:٣‬‬ ‫‪ .٢‬ممباچ سورة املاعون دڠن خمرج يڠ بخول‪.٣‬موريد ڤرهو مندڠر ابچان سورة املاعون دمسجد‪.٢‬موريد ڤرهو ممباچ سورة املاعون کخيک صالة‪.‬‬ ‫ڤڠخاىوان سداي اد‪:‬‬ ‫‪ .‫‪ ٪ :‬مچ ‪٣١٢٢‬‬ ‫‪ ٪:٢٦ -٩:٢٦ :‬ڤاݢي‬ ‫‪ :‬اتىون ‪٥‬‬ ‫اترخي‬ ‫ماس‬ ‫لکس‬ ‫مات ڤالجرن ‪ :‬ڤنديديقن اسالم‬ ‫‪ :‬اسوىن ثالوة امقرءان‬ ‫‪ :‬سورة املاعون‬ ‫بيدڠ‬ ‫اتجوق‬ ‫حاصيل ڤمبالجرن‬ ‫داخري ڤڠاجرن دان ڤمبالجرن‪ ،‬موريد اکن داڤت‪:‬‬ ‫ارس ‪:٢‬‬ ‫‪ .٢‬ممباچ سورة املاعون دڠن بخول دان فصيح‪.‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫ارس ‪:٤‬‬ ‫‪ .

٢‬ݢورو منايڠکن‬ ‫‪.٢‬ݢورو منايڠکن‬ ‫ۏيدايو مڠݢوانکن‬ ‫ۏيدايو کاممڠن کڤد‬ ‫‪35‬‬ ‫اييس کندوڠن‬ ‫دعاء بالجر‬ ‫مڠکو‪ /‬حميڤوه‬ ‫مقدمة‪ ٤ /‬مينيت‬ ‫سيت ايندوکيس‪ ٥ /‬اتيڠن ۏيدايو کاممڠن جامن راي‬ ‫مينيت‬ .‬‬ ‫‪ .٢‬ڬرو ممينذا موريد‬ ‫ممباچ دعاء بالجر‪.‬‬ ‫ڤڽراڤن علمو‪:‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫ڤڠݢابوڠ جامينن‪:‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪.٢‬ممبنديڠ بيذا‪.‬‬ ‫‪ .٣‬موريد ممباچ دعاء‬ ‫بالجر سچارا لکس‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪ .٢‬حرميت راکن‪.‬‬ ‫اکخيۏييت ڤڠاجرن دان چاثنت‬ ‫ڤمبالجرن‬ ‫‪ .٢‬اکد ڤراکاتن‪.٢‬اکجني متڤنت‪.٢‬کومڤوحر‪.٣‬ادب دان اخالق اسالمييو‪.‬‬ ‫کامىرين برفيکري‪:‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫ابىن بنذو مڠاجر‪:‬‬ ‫‪ .‫‪ .٢‬ڤالجرن جاوي‪.٤‬ڬورو ممبخومكن‬ ‫ثيڠكو الكو موريد‬ ‫سكرساڽ ڤرمو‪.

‫ڤوويرڤوينت‬ ‫ݢورو براتڽ کڤد موريد‪:‬‬ ‫‪ .٣‬موريد مندڠر‬ ‫ابچان ݢورو‪.‬بررسات‬ ‫حرمجيڽن‪.٢‬ݢورو ممباچ سورة ‪.‬اوميو امام‬ ‫مسجد احلرام‪.‬‬ ‫‪36‬‬ ‫موريد‪.٨‬ݢورو ممينذا موريد‬ ‫ماليک ممباچ سورة‬ ‫املاعون‪.٣‬جواڤن‪ :‬اورڠ راماي‪ ،‬امبومنچ‪،‬‬ ‫اکون‪ ،‬دان س باݢايڽ‪.٤‬س ياڤاکو يڠ بوميو مڽمبوىکن مڠسا؟‬ ‫‪ . ٢‬ڤووير ڤوينت‪.٢‬س ياڤاکو يڠ منوموڠ مڠسا؟‬ ‫‪ .‬‬ ‫مڠکو ‪ ٦ /٢‬مينيت‬ .٥‬جواڤن‪ :‬دوکخور‪ ،‬هللا‪ ،‬اوبت‪ ،‬دان‬ ‫س باݢايڽ‬ ‫‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪ .٦‬ݢورو ممباچ حرمجين‬ ‫س سورة املاعون‪.‬‬ ‫‪.‬دان دايکويت‬ ‫اوميو موريد‪.‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪ .٧‬موريد مڠيکوت‬ ‫ابچان ݢورو‬ ‫‪.‬‬ ‫‪.٤‬ݢورو براتڽ کڤد‬ ‫موريد‪.٥‬موريد منجواب‬ ‫سؤامن ݢورو‪.٥‬ݢورو ممباچ سورة‬ ‫املاعون‪..٤‬ݢورو ممڤردڠرکن‬ ‫ابچان چوهخوه سورة‬ ‫املاعون‪.‬‬ ‫سورة املاعون‬ ‫املاعون‪.٣‬موريد منوهخون‬ ‫ۏيدايو دڠن ثلييت‪.‬‬ ‫‪ .

‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪. ٥‬موريد ممباچ اکد‬ ‫لکمة يڠ دسدايکن‪. ٣‬موريد ممرىاثيکن‬ ‫اکد لکمة حرس بوت‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪ .٢٢‬ݢورو ممينذا‬ ‫موريد ممباچ سورة‬ ‫املاعون‪.٢٣‬موريد ممباچ‬ ‫سورة املاعون‪.٪‬ݢورو ممينذا موريد‬ ‫ڤرمڤوان ممباچ سورة‬ ‫املاعون بررسات‬ ‫حرمجيڽن‪.٩‬موريد ماليک ممباچ‬ ‫سورة املاعون‪. ٢‬ݢورو منوجنوقکن اکد لکمة‬ ‫اکد لکمة کڤد موريد‪. ٦‬ݢورو ممبخومکن‬ ‫ابچان موريد سکرياڽ‬ ‫ڤرمو ‪.‬‬ ‫‪37‬‬ ‫مڠکو ‪ ٧ /٣‬مينيت‬ .‬بررسات‬ ‫حرمجيڽن‪.‬بررسات‬ ‫حرمجيڽن‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪.‬بررسات‬ ‫حرمجيڽن‪.‫‪.‬بررسات‬ ‫حرمجيڽن سچارا لکس‪. ٤‬ݢورو ممينذا موريد‬ ‫ممباچ اکد لکمة سچارا‬ ‫لکس‪ ،‬کومڤومن‪ ،‬دان‬ ‫اينديۏيدو‪.٢١‬موريد ڤرمڤوان‬ ‫ممباچ سورة‬ ‫املاعون‪.

‬‬ ‫موريد کڤد امڤت‬ ‫کومڤومن‪. ٤‬ݢورو ممينذا سدياڤ‬ ‫کومڤومن ممباچ اايت‬ ‫حرثنذو‪.‫اکد اايت‬ ‫‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪ . ٣‬موريد ممرىاثيکن‬ ‫ڤوثوڠن اايت‬ ‫حرس بوت‪. ٤‬ݢورو ممينذا موريد‬ ‫ممباچ ڤوثوڠن اايت‬ ‫حرس بوت سچارا‬ ‫لکس‪ ،‬کومڤومن‪ ،‬دان‬ ‫اينديۏيدو‪. ٢‬ݢورو منايڠکن‬ ‫ڤوثوڠن اايت درڤد‬ ‫سوره کڤد موريد‪.‬‬ ‫‪. ٦‬ݢورو ممبخومکن‬ ‫ابچان موريد سکرياڽ‬ ‫ڤرمو ‪.‬‬ ‫‪. ٣‬موريد دودوق دامل‬ ‫کومڤومن ماس يڠ‪-‬‬ ‫ماس يڠ‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪.٢‬ڬورو منايڠكن‬ ‫‪38‬‬ ‫مڠکو ‪ ٣٦ /٤‬مينيت‬ ‫مڠکو ‪ ٢٦ /٥‬مينيت‬ ‫ڤنوثوڤ‪ ٣ /‬مينيت‬ .‬‬ ‫‪. ٦‬ݢورو ممبخومکن‬ ‫کسامين موريد‬ ‫سکرياڽ ڤرمو ‪. ٥‬موريد ممباچ اايت‬ ‫يڠ دکينديق‪.‬‬ ‫‪. ٢‬ݢورو ممهباݢيکن کومڤوحر‪.‬‬ ‫‪. ٥‬موريد ممباچ اايت‬ ‫يڠ داتيڠکن‪.‬‬ ‫‪.

‬‬ ‫‪ .‫ۏيديو ابچاءن امقرءان‬ ‫كڤد موريد‪.٣‬موريد مندڠر‬ ‫ابچاءن جسس بوت‬ ‫‪Jadual 7‬‬ ‫‪39‬‬ .

1. DOKUMENTASI MICRO TEACHING 5.5.1. 40 . Foto Foto 1 Foto 2 Foto 3 5. PELAKSANAAN MICRO TEACHING 5.1.1. Video Sila rujuk video yang dilampirkan.2.

6. Kemudian saya telah menyenaraikan pengetahuan sedia ada murid untuk membuat soalan-soalan yang hendak dikemukakan pada langkah ini. Selain itu. saya hendaklah meminta perhatian mereka terlebih dahulu dengan menggunakan nada suara yang berbeza. saya juga telah memberikan peneguhan dan membantu mereka ketika mereka menjawab soalan. saya memaparkan gambar dan bahanbahan yang telah saya sediakan. Seterusnya saya mengaitkan jawapan mereka dengan tajuk yang akan dipelajar.2 REFLEKSI MICRO TEACHING Sebelum membuat micro teaching. terdapat juga murid tidak menumpukan perhatian terhadap bahan yang saya sediakan. Begitu juga dengan menyoal murid-murid berdasarkan soalan-soalan yang telah disediakan. dan duduk di tempat masing-masing. saya mendapati bahawa soalan yang saya kemukakan kepada murid tidak sesuai kerana saya mengungkapkan ayat dan menggunakan istilah yang tinggi yang tidak sesuai dengan tahap umur mereka seperti perkataan „fungsi‟. meminta murid mengosongkan meja. Saya juga menyediakan gambar sebagai rangsangan dan motivasi kepada murid untuk menumpukan perhatian terhadap pelajaran. Selain itu. Namun. saya telah membuat perancangan terlebih dahulu iaitu dengan menyediakan Rancangan Pengajaran Harian (RPH). Saya melakukan set induksi tersebut selama lima minit sahaja iaitu masa yang maksimum dicadangkan untuk membuat set induksi. Semasa melaksanakan micro teaching. REFLEKSI PELAKSANAAN KERJA PROJEK 41 .5. Selepas melakukan micro teaching. Ini mungkin disebabkan saya tidak begitu tegas dalam memberikan arahan. oleh sebab micro teaching saya hanya membuat bahagian set induksi sahaja. Justeru.

dan sebagainya. Setelah memperoleh maklumat yang diperlukan. Kemudian. saya telah cuba menkonstruk idea yang diperoleh daripada buku rujukan dan mengambil ayat-ayat yang diperlukan. internet. Konklusinya dapatlah saya fahami bahawa „Sumber Pengajaran dan Pembelajaran‟ adalah sebahagian daripada „Media Pengajaran‟. Selain itu. terdapat beberapa kebaikkan yang saya peroleh antaranya adalah saya lebih jelas mengenai maksud pengajaran mikro yang sebenarnya iaitu pengajaran yang hanya menumpukan kepada sesuatu langkah dalam pengajaran seperti pendahuluan set induksi. perpustakaan. Selain itu. dan penutup. Melalui tugasan ini. saya telah berkolaborasi dengan rakan-rakan mengenai maklumat yang sebenar diperlukan selain bertukar-tukar bahan dengan mereka. Selain itu. Jadi tidaklah menjadi masalah yang besar terhadap saya untuk memahami dengan lebih mendalam terhadap tajuk ini. 42 . saya keliru di antara „Sumber Pengajaran dan Pembelajaran‟ dengan „Media Pengajaran‟. Kekeliruan ini timbul kerana maklumat yang terdapat dalam „Sumber Pengajaran dan Pembelajaran‟ terdapat dalam sub-topik „Media Pengajaran‟. saya terlebih dahulu mengumpul maklumat daripada nota kuliah. Malah saya juga dapat praktikkan apa yang saya pelajari semasa menjalani praktikum di sekolah.Sebelum melaksanakan tuasan ini. saya menyusun maklumat dan bahan-bahan tersebut mengikut soalan yang dikemukakan. Ironinya terdapat juga beberapa kelemahan yang terdapat daripada tugasan ini antaranya sumber dan maklumat yang terhad terutama maklumat mengenai ciri-ciri sumber pengajaran dan pembelajaran. Semasa membuat tugasan ini. saya turut menukarkan contoh-contoh yang tidak berkaitan dengan Pendidikan Islam kepada yang berkaitan dengannya. saya turut memahami kehendak yang dikehendaki pada setiap langkah dalam pengajaran mikro seperti kemahiran menyoal yang perlu mempunyai soalan yang berfokus kepada satu idea dan lebih daripada satu idea.

Guru Pendidikan Islam boleh menggunakan bahan bantu mengajar yang dibekalkan 43 . PENUTUP Sebagai seorang bakal guru.7. seharusnya kita dapat memilih dan menggunakan sumber pengajaran dan pembelajaran yang disediakan selain membuat bahan bantu mengajar sendiri.

Pedagodi Sains 4 PENGURUSAN MAKMAL DAN SUMBER SAINS.oleh kementerian kepada guru-guru j-QAF kerana bahan tersebut sesuai digunakan semasa aktiviti pengajaran. M. PENGURUSAN PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN.freewebs. Penggunaan bahan bantu mengajar yang berkesan dapat mencapai hasil pembelajaran yang diingini selain murid ceria dan gembira untuk belajar. carta. Tuntasnya. Retrieved April 16. S. P. dipegang.com/ptk2/ptkkhusus2. Khairi. dan sebagainya. (2008). Antara bahan bantu yang dibekalkan oleh kementerian adalah kad perkataan.htm 44 . (1999). cakera padat. from Pengurusan Pengajaran dan Pembelajaran: http://www. Adapun bahan yang paling berkesan adalah bahan maujud yang boleh dilihat. BIBLIOGRAFI Hiang. Selangor: Kumpulan Budiman Sdn. guru juga boleh membina bahan mereka sendiri mengikut kebolehan dan tahap keupayaan murid sesuatu kelas. Sebagai contoh model dan diorama. Matapelajaran Pendidikan Islam juga boleh menggunakan diorama seperti ketika hendak mengajar tajuk Rukun Haji. guru perlu kreatif dan bijak memilih bahan bantu mengajar yang sesuai untuk digunakan. Selain itu. Bhd. 2011. Ini kerana tujuan bahan bantu mengajar ialah memudahkan pencapaian fakta terutama fakta yang abstrak seperti untuk menerangkan tentang „Mukjizat al Quran‟. guru boleh menjadikan diorama kaabah sebagai bahan bantu mengajar. dan dirasa oleh murid.

blogspot.).scribd. Mac 13). LAMPIRAN 45 .com/2011/03/sumber-pengajaran-danpembelajaran. Selangor: Kumpulan Budiman Sdn. M.com/doc/2688621/Perkembangan-Seni-dan-Kanak-kanak Salleh. Retrieved April 16. Pengajaran mikro. Selangor: Kumpulan Budiman Sdn. dan Persediaan Untuk Pengajaran Praktik. (1992). Pedagogi 2 Strategi Pengajaran-Pembelajaran. R. Bhd. B. (2003). Sang. Perkembangan Seni dan Kanak-Kanak.Salleh. Sumber Pengajaran dan Pembelajaran dalam Pengajian Sosial. S. 2011.d. S.html Sang. M. (2011. Retrieved April 17. from Scribd: http://www. 2011. A. PEDAGOGI UNTUK KURSUS DIPLOMA PERGURUAN SEMESTER 2. from KUMPULAN PGSR BAHASA MELAYU IPGM KKB: http://kumpulansiswazahguru. (n. Bhd. M.

ULASAN PENSYARAH 46 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful