PENGENALAN FONETIK DAN FONOLOGI

Definisi Fonetik
 

Kamus Dewan: fonetik ialah ilmu bahasa (llinguistik) yang berkaitan dengan penyebutan kata dan lambang yang menunjukkan sebutannya. Merriam Webster’s Collengiate Dictionary: fonetik dikatakan sebagai “the system of speech sounds of a language or group of languages”. Kamus Oxford Advanced Learner’s Dictionanry of current English: fonetik merupakan “the study of speech sounds and their production”. Kamus The World Book of Dictionanry: an fonetik sebagai “the science dealing with sounds made in speech and the art of pronunciation….concerned with the production of these speech sounds by the articulating organs of the speaker, the sound waves in which they result, and the auditory effect they produce on the hearer”.

seeking to describe them. penyampaian dan penerimaan bunyi bahasa.” Mengikut Kamus Linguistik (Harimurti Kridalaksana.” Encyclopedia Americana: fonetik sebagai “ the science that investigates the sounds made by the speech organs.” Kamus Collins Shorter English Dictionary: fonetik sebagai “the science that deals with pronunciation and the representation of the sounds of speech.    Kamus Collins Shorter English Dictionary: fonetik sebagai “the science that deals with pronunciation and the representation of the sounds of speech. and classify them.” . account for their production. 1984:51) memberikan definisi fonetik sebagai “ilmu yang menyelidiki penghasilan.

.( Merriam Webster’s Collegaite Dictionanry : “the science of speech sounds including.1984:51) memberikan definisi fonologi sebagai bidang dalam linguistik yang menyelidiki bunyibunyi bahasa mengikut fungsinya. Mengikut Kamus Linguistik (Harimurti Kridalaksana. especially the history and theory of sound changes in a language or in two or more related languages.Definisi Fonologi     Kamus Dewan: Fonologi merupakan kajian tentang bunyi sebutan dalam sesuatu bahasa.especially in a particular language. Kamus oxford Advanced Learner’s Dictionanry of Current English (1992:671) memberi pengertian fonologi sebagai “the study of the systems of speech sounds.

”  . Kamus Chamber Family Dictionary (1990:572) menghuraikan fonologi sebagai “ the study of system of sounds in language and of the history of their changes Abdullah Hassan pula dalam bukunya Linguistik Am untuk Guru Bahasa Malaysia menyatakan bahawa fonologi mengkaji bunyi-bunyi yang berfungsi dalam sesuatu bahasa itu.

Bunyi-bunyi Bahasa Melayu   Bunyi vokal Bunyi konsonan .

vokal-vokal ini tidak betul-betul menyerupai vokal kardinal sepenuhnya.Walau bagaimanapun.[i]. terdapat lapan buah vokal dalam bahasa Melayu.Bunyi-bunyi Vokal Melayu    Menurut Mohamad Yunus Maris (1964). tiga vokal belakang. . Ini diterapkan dalam rajah berikut.[u]. Vokal Melayu    Ada empat vokal depan dalam bahasa Melayu. vokal Melayu ini dapat dijelaskan menurut persamaannya dengan vokal-vokal kardinal. iaitu [ə].[o] dan[‫ ]כ‬dan satu vokal tengah. [ɛ] dan [a].[e].

. bunyi-bunyi vokal mempunyai ciri-ciri seperti bersuara. Dengan kata lain. udara keluar dari paruparu berterusan dan udara keluar tanpa sekatan atau geseran.Bunyi-bunyi vokal   Bunyi-bunyi vokal ialah bunyi-bunyi bahasa yang bersuara yang ketika menghasilkannya udara dari paru-paru keluar berterusan melalui rongga tekak dan rongga mulut tanpa mendapatkan sebarang sekatan atau geseran.

bahagian lidah yang terlibat > sama ada depan lidah atau belakang lidah. keadaan glotis > glotis dirapatkan dan semasa udara keluar dari pru-paru pita suara bergetar. diftong dan vokal rangkap. turun naik lidah > sama ada dinaikkan setinggi-tingginya. sama ada dinaikkan dan udara dari paru-paru keluar melaui rongga mulut sahaja (menghasilkan bunyi-bunyi vokal atau oral) atau dinaikkan tetapi tidak rapat sehingga udara dari paru-paru keluar melaui rongga mulut dan juga rongga hidung (menghasilkan bunyi-bunyi vokal yang disengauan) dan .>     Selain vokal terdapat juga separuh vokal. keadaan lelangit lembut. dinaikkan sedikit atau diturunkan. Penghasilan bunyi-bunyi vokal pula ditentukan oleh beberapa ciri tertentu iaitu    keadaan bibir > sama ada dihamparkan atau dibundarkan.

. kemudian dengan segera beubah kepada kedudukan vokal lain yang berlaku secara geluncuran. Contoh separuh vokal ialah /w/ dan /y/. alat-alat artikulasi. tetapi tidak merupakan vokal sepenuhnya. Separuh vokal tidak digolongkan ke dalam golongan vokal tetapi sebagai konsonan. berada pada suatu kedudukan.Separuh vokal     Bunyi separuh vokal mempunyai ciri-ciri bunyi vokal . Sewaktu menghasilkan bunyi-bunyi separuh vokal. iaitu lidah dan bibir.

Bunyi diftong dilambangkan dengan dua lambang vokal misalnya /ai/.Diftong    Diftong ialah urutan yang salah satunya terdiri daripada vokal penuh dan lainya geluncuran. . Penghasilan urutan vokal ini merupakan satu hembusan nafas sahaja dan mempunyai satu puncak kelantangan. Vokal pertama menunjukkan keadaan lidah pasa masa mula-mula hendak menyebut diftong Vokal kedua menunjukkan keadaan lidah pada akhir sebutan diftong. /oi/ dan /au/.

menyebabkan vokal [a] dan [i] bergabung menjadi [ai] sebagai satu bunyi. tetapi rentetan vokal membentuk suku kata yang berlainan seperti dalam perkataan sukai [su-ka-i] [da-un] . Maksudya. Diftong ini adalah berbeza daripada rentetan vokal (vokal rangkap). iaitu [ai]. Diftong membentuk satu suku kata seperti dalam perkataan pandai [pan-dai]. sebutan sebuah vokal itu digabungkan dengan sebuah vokal lain. Contoh diftong [ai].Bunyi vokal itu bermula dengan vokal [a] dan sebutannya diteruskan menggeluncurkan kepada vokal [i].[au] dan [oi]. Dalam bahasa Melayu ada tiga buah diftong.Diftong Melayu      Diftong sebenarnya terbentuk daripada bunyi vokal yang menggeluncur.

 Misalnya daun dan lain. Dalam daun.  Dalam perkataan lain 2 vokal berturut-turut dalam satu perkataan . dan tiap-tiap vokal merupakan vokal penuh yang tersendiri.Vokal Rangkap  Vokal rangkap ialah urutan dua vokal penuh. misalnya a dan u ialah dua vokal penuh dan perkataan ini terdiri daripada dua suku kata iaitu da dan un.

Depan Tengah Belakang sempit i o ə ɛ ‫כ‬ u Separuh sempit e Separuh luas Luas a .

Bibir dihamparkan/leper. Glotis dirapatkan. hujung lidah diletakkan paling tinggi di hadapan mulut tetapi tidak menyekat arus udara dari paruparu. lelangit lembut dinaikkan.Cara menghasilkan bunyi-bunyi vokal Vokal [i](depan sempit)     Untuk menghasilkannya. udara ditekan keluar dari paru-paru pada pita suara bergetar. Contoh kehadiran dalam perkataan:    pelita ikan tidur jahitan hasil pahit .

2 Bibir dihamparkan/leperkan dan glotis dirapatkan. Lelangit lembut dinaikkan. hujung lidah diturunkan kira-kira 1/3 daripada kedudukannya semasa menghasikan vokal depan sempit [i] lidah tidak menyekat arus udara dari paru-paru. Udara ditekan keluar dari paru-paru dan pita suara bergetar.Vokal [e](depan separuh sempit) •Untuk menghasilkannya. Contoh kehadiran dalam perkataan: /eko/ /tauge/ /peta?/ /geser/ /mereka/ /selesa/ .

glotis dirapatkan dan lelangit lembut dinaikkan.Vokal [ɛ](depan separuh luas/lapang) •Untuk menghasikannya. •Udara ditekan keluar dari paru-paru dan pita suara bergetar. •Vokal ini hadir dalam beberapa dialek. Dalam bahasa baku. misalnya: [ɛ] untuk [elo?] . •hujung lidah diturunkn kira-kira 1/3 dari kedudukan depan separuh sempit (e) dan lidah tidak menyekat arus udara dari paru-paru. •Bibir dihamparkan/leper. vokal ini merupakan kelainan bagi vokal [e].

Bibir dihamparkan/leper. depan lidah diturunkan serendah-rendahnya dalam rongga mulut dan udara dari paru-paru lalu tanpa sekatan. Udara ditekan keluar dari pru-paru dn pita suara bergetar.Vokal [a](vokal depan luas) Untuk menghasilkannya. glotis dirapatkan dan lelangit lembut dinaikkan. Contoh kehadiran dalam perkataan: /atur/ /dia/ /pagi/ /usang/ /pelangi/ /peluang/ .

Vokal [u](belakang sempit)  Untuk menghasilkannya. Contoh penggunaan dalam perkataan: /ular/ /haru/ /guntiŋ / /tikus/ /beruwaŋ / . belakang lidah dinaikan setinggi-tinggi mungkin. Bibir dibundarkan/bulat . glotis dirapatkan dan lelangit lembut dinaikkan. Udara ditekan keluar dai paru-paru dan pita suara bergetar. tetapi tidak menyekat arus udara dari paru-paru.

dan lidah tidak menyekat arus udara dari paru-paru. •belakang lidah diturunkan kira-kira satu pertiga daripada kedudukan semasa menghasilkan bunyi vokal belakang sempit [u]. •Contoh kehadiran dalam perkataan: oleh pidato boleh kuno celoteh pleno . •Udara ditekan keluar dari paru-paru dan pita suara bergetar. •Bibir dibundarkan/bulat . glotis dirapatkan dan lelangit lembut dinaikkan .Vokal [o](belakang separuh sempit) •Untuk menghasilkanya.

Vokal [‫] כ‬belakang separuh luas •Untuk menghasilkannya. •Udara ditekan keluar dari paru-paru dan pita suara bergetar. dan lidah tidak menyekat arus udara dari paru-paru. misalnya [‫כ‬leh] untuk [oleh]. •belakang lidah diturunkan dua pertiga daripada kedudukannya semasa menghasilkan vokal [u]. •Seperti vokal [ɛ]. vokal [‫ ]כ‬hadir dalam dialek-dialek dan dalam bahasa baku merupakan kelainan bagi vokal [o]. •Bibir dibundarkan/bulat. glotis dirapatkan dan lelangit lembut dinaikkan. .