BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU

TAJUK 1

Sintaksis

SINOPSIS Tajuk ini akan membolehkan anda mengetahui perkara-perkara yang berikut:     Struktur binaan ayat Pembahagian subjek dan predikat; Ayat dasar dan ayat terbitan ; Susunan dalam ayat Ayat ialah unit pengucapan yang paling tinggi letaknya dalam susunan tatabahasa dan mengandungi makna yang lengkap. Binaan sintaksis pula merujuk kepada binaan yang dibentuk oleh perkataan yang berfungsi sebagai binaan ataupun konstituen dalam ayat, iaitu klausa dan frasa. Selain itu, perkataan daripada sudut binaan sintaksis ialah bentuk bebas yang minimum yang menjadi unsur setiap binaan sintaksis, iaitu ayat, klausa dan frasa. Ayat dan klausa mengandungi dua konstituen utama, iaitu frasa subjek dan frasa predikat. Sehubungan itu, frasa subjek dibentuk oleh frasa nama, manakala frasa predikat dibentuk oleh empat jenis frasa, iaitu frasa nama (FN), frasa kerja (FK), frasa adjektif (FA) dan frasa sendi nama (FS). Hasil dari binaan perkataan, frasa. klausa, ialah satu ayat.

1

BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU HASIL PEMBELAJARAN Pada akhir unit ini, anda seharusnya dapat:

1.

Menjelaskan definisi ayat, ayat dasar, ayat terbitan, struktur binaan ayat, binaan subjek dan predikat

2.

Menganalisis binaan ayat, binaan ayat dasar, binaan ayat terbitan dan struktur subjek dan predikat dalam ayat.

KERANGKA TAJUK-TAJUK => => Ayat merupakan unit binaan yang terdiri daripada subjek dan predikat Ayat dasar : ayat yang mengandungi satu subjek dan satu predikat. Ayat dasar juga disebut sebagai ayat inti , iaitu ayat yang menjadi sumber bagi pembentukan ayat-ayat yang lain. => Ayat terbitan : ayat yang terhasil daripada proses penerbitan sesuatu ayat dengan mematuhi hukum tatabahasa atau rumus transformasi. => Proses penerbitan ayat berlaku sama ada secara pengguguran, penyusunan semula dan peluasan. Struktur binaan ayat : subjek dan predikat boleh berubah-ubah kedudukan mengikut kesesuaian dalam proses penerbitan ayat.

1.0

KANDUNGAN ISI

Kandungan isi untuk topik ini meliputi huraian tentang konsep ayat dan binaannya. Seterusnya, perbincangan difokuskan kepada struktur binaan ayat serta struktur binaan subjek dan predikat dalam ayat.

1.1 Definisi Ayat (Sintaksis) Ayat ialah unit pengucapan yang paling tinggi letaknya dalam susunan tatabahasa dan mengandungi makna yang lengkap. Ayat boleh terbentuk daripada satu perkataan atau susunan beberapa perkataan yang

2

BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU pengucapannya dimulakan dan diakhiri dengan kesenyapan, serta mengandungi intonasi yang sempurna (Nik Safiah Karim et.al, 2006). Sintaksis dapat ditakrifkan sebagai bidang ilmu bahasa yang mengkaji bentuk,struktur dan binaan atau konstruksi ayat (Siti Hajar Abdul Aziz . 2008). Contoh binaan ayat: Subjek (1). Ali (FN) (2). Pemburu itu (FN) (3). Bajunya (FN) (4). Rumah itu (FN) Predikat peniaga (FN) melontar lembing (FK) cantik sekali (FA) di tepi sawah (FS)

1.2 Struktur Binaan Subjek dan Predikat Subjek Konstituen yang terdiri daripada sama ada satu perkataan atau beberapa perkataan, yang menjadi judul atau unsur yang diterangkan. Predikat Kumpulan perkataan yang tergolong dalam satu frasa dan menjadi unsur yang menerangkan subjek.

Contoh: Subjek (5). Amin (6). Abang kandungku (7). Pegawai kastam itu Predikat guru besar di sekolah baru itu. sedang berehat di bilik sebelah. amat cekap.

Ayat di atas boleh juga disongsangkan dengan melakukan pendepanan predikat dan meletakkan subjek di belakang. Subjek (8). Guru besar di sekolah baru itu (9). Sedang berehat di bilik sebelah (10). Amat cekap Predikat Amin. abang kandungku. pegawai kastam itu.

3

Proses penerbitan ayat berlaku sama ada secara pengguguran.3 Ayat Dasar dan Ayat Terbitan Ayat dasar : ayat yang mengandungi satu subjek dan satu predikat. Ayat terbitan : ayat yang terhasil daripada proses penerbitan sesuatu ayat dengan mematuhi hukum atau rumus transformasi. iaitu ayat yang menjadi sumber bagi pembentukan ayat-ayat lain (Raminah Hj.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU 1. (14) Kucing comel (FN+FA) => Kucing comel itu kesayangan Mama. Nyatakan kepentingan membuat analisis sintaksis dalam kalangan guru bahasa. Bina 5 ayat tunggal dan 5 ayat terbitan.1987). (13) Pak Cik membaca(FN+FK) => Pak Cik membaca surat khabar. penyusunan semula atau peluasan. (ii). Contoh : Ayat Dasar -------- Ayat terbitan (perluasan) (11) Faridah guru (FN+FN) (12) Ah Meng berlari (FN+FK) => Faridah guru yang sabar. Ayat dasar juga disebut sebagai ayat inti . LATIHAN (i). => Ah Meng berlari dengan pantas. Rahim Syam . (15) Mak Limah ke sawah (FN+FS) => Mak Limah ke sawah untuk menuai padi. AKTIVITI (i).Sabran. Bincangkan pola-pola ayat dasar dalam bahasa Melayu 4 .

Kuala Lumpur: Fajar Bakti. Tatabahasa Dewan.Rahim Syam (1987).al (2006). Bahasa Melayu II. 5 .BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU BAHAN BACAAN Siti Hajar Abdul Aziz Sdn. Raminah Hj. Petaling Jaya: Oxford Fajar Nik Safiah Karim et.Sabran.Bhd. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Kaedah Pengajaran Bahasa Malaysia. (2008).

jenis ayat Sintaksis dan aspek tatabahasa bahasa Melayu Kata ialah satu unit ujaran yang bebas dan mengandungi makna. ragam ayat serta aspek tatabahasa dalam binaan ayat. 6 . Menjelaskan jenis-jenis ayat. (Marzukhi Nyak Abdullah. Perkataan dimulai dan diakhiri oleh sempadan perkataan. Selain itu. konsep ragam ayat.1997). Ragam ayat . jenis ayat serta aspek tatabahasa bahasa Melayu akan disentuh dalam bab ini.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU TAJUK 2 Sintaksis:   Urutan Kata. Jenis Ayat SINOPSIS Tajuk ini akan membolehkan anda mengetahui perkara-perkara berikut:    Konsep kata dan perpindahan ayat dalam Bahasa Melayu. Perpindahan ayat merupakan satu proses pembentukan ayat berdasarkan binaan subjek dan predikat sama ada secara susunan biasa atau susunan songsang. Menyatakan konsep ayat berdasarkan jenis dan ragam ayat. anda seharusnya dapat: 1. Perpindahan Ayat Ragam Ayat. 2. HASIL PEMBELAJARAN Pada akhir unit ini. yang terdiri daripada satu atau gabungan beberapa bentuk bunyi bahasa.

kata kerja.adjektif atau kata sendi nama.1975). Kek lapis itu enak sekali. kandungan isi untuk topik ini meliputi huraian tentang konsep sintaksis yang merangkumi konsep kata dan perpindahan ayat. ragam ayat. 7 . Jenis Ayat Aspek Tatabahasa 2.1 Konsep kata dan Perpindahan Ayat Perkataan atau kata merupakan unsur yang terdapat dalam salah satu binaan ayat.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU KERANGKA TAJUK Sintaksis Konsep kata dan perpindahan ayat Ragam Ayat. (Lutfi Abas . 2. Ramli sangat pandai bermain skuasy. Aspek-aspek tatabahasa yang menjurus kepada bidang sintaksis merupakan aspek penting dalam melengkapi kajian bahasa. (3). Frasa pula boleh terbina daripada satu atau beberapa perkataan yang mengandungi kata sama ada kata nama. jenis ayat serta aspek tatabahasa yang lain.0 KANDUNGAN ISI Untuk pengetahuan anda. Sebagai contoh. Maniam itu baik sungguh. (2). terdapat ayat yang mempunyai kata adjektif seperti berikut: (1). Terdapat unsur lain seperti kata bantu atau kata penguat dalam sesuatu ayat.

8 .perbezaan urutan dalam pelbagai bahasa serta sistem bahasa yang berbeza-beza menjadikan bahasa itu sesuatu yang unik untuk dikaji dan digunakan. akhiran –us dan –am menentukan kata nama subjek dan kata nama objek.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU Konsep perpindahan ayat pula adalah berasaskan pola ayat dasar yang jelas terdapat perbezaan urutan dalam pelbagai bahasa. Sebaliknya. Kedudukan sesuatu perkataan atau kelompok perkataan dan kebolehan berubah tempat dalam sesuatu binaan ayat juga memperlihatkan ciri perbezaan (Nik Safiah Karim et.al 2008). kedudukan kata kerja tidak menjadi persoalan dan tidak menjejaskan makna ayat bahasa Latin tersebut. perbandingan antara bahasa-bahasa di bawah: a) Paulus Mariam Vidit (bahasa Latin) Paulus = Paul Mariam =Mary vidit = melihat Dalam hubungan tersebut. ayat Melihat Paul. Oleh itu. Mary akan mengubah makna asal daripada bahasa Latin tersebut. dalam bahasa Melayu. b) Min aina anta ? (bahasa Arab) Min = daripada / dari aina = mana anta = kamu (lelaki) Maksud terjemahan langsung [daripada mana kamu] kurang memberikan makna yang tepat dan gramatis dalam bahasa Melayu. Sebagai contoh. Ayat bahasa Melayu yang lebih sesuai bagi bahasa Arab tersebut ialah kamu datang dari mana? Oleh itu .

Ayat aktif tak transitif ialah ayat yang mengandungi kata kerja yang tak transitif iaitu yang tidak diikuti oleh objek sebagai penyambut. Seterusnya. (ayat pasif) (8) Saya tendang bola itu. (ayat aktif) (7) Bola itu saya tendang. (ayat aktif) (5) Bola itu ditendang oleh Amar.2.1 Ayat aktif Ayat aktif ialah ayat yang mengandungi kata kerja yang mengutamakan subjek asal sebagai unsur yang diterangkan. Ayat aktif mengandungi kata kerja yang mengutamakan subjek asas sebagai judul. Ayat aktif terdiri daripada ayat aktif transitif dan ayat aktif tak transitif.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU 2. (ayat pasif yang mengalami pendepanan predikat) 2.2 Ragam Ayat Konsep ayat telah pun diperkenalkan dalam penerangan sebelum ini. Ayat pasif pula mengutamakan Contoh: (4) Amar menendang bola itu. 9 . subjek terbitan sebagai judul. Dengan perkataan lain. Ragam ayat terdiri daripada ayat aktif dan ayat pasif. Ayat aktif transitif ialah ayat yang mengandungi kata kerja transitif yang diikuti oleh frasa nama atau klausa komplemen sebagai objek atau unsur penyambut. ayat boleh terdiri daripada pelbagai bentuk variasi mengikut polapola yang tertentu. Terdapat dua jenis ragam dalam ayat. Hubungan antara ayat aktif dengan ayat pasif ialah perpindahan tempat frasa nama yang menjadi subjek dan objek ayat berkaitan. (ayat pasif) (6) Saya menendang bola itu. kita akan bincangkan tentang ragam ayat yang menjadi salah satu unsur dalam ayat.

di pantai Damai.Semak samun sudah dibeli dibersihkan Oleh + Frasa Nama oleh Amin oleh pekerja minggu lepas setiap bulan. Keterangan 10 . Diana sedang mandi memutih menangis Objek di kolam itu. Ayat pasif dalam bahasa Melayu digolongkan kepada tiga jenis iaitu: a) Ayat pasif dengan imbuhan kata kerja pasif b) Ayat pasif dengan kata ganti nama diri pertama dan kedua c) Ayat pasif dengan perkataan kena yang hadir sebelum kata kerja. buah durian.2 Ayat Pasif Ayat pasif ialah ayat yang asalnya daripada ayat aktif transitif iaitu yang mengandungi kata kerja tetapi mengutamakan objek asal sebagai unsur yang diterangkan.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU Contoh : a) Ayat Aktif Transitif Subjek Kata Kerja Transitif (9). Kanak-kanak (13). Air mata b) Ayat Aktif Tak Transitif Subjek Predikat Kata Kerja Tak Transitif (12). Budin (11). sepanjang malam. 2. Ombak (14). i) Ayat pasif dengan imbuhan kata kerja pasif Subjek Kata Kerja Pasif (15). Kereta itu (16). pipinya.2. Pekerja (10). membaiki membeli membasahi Predikat Objek jalan itu.

Jenis Ayat Ayat dapat dibahagikan kepada empat jenis. Dunia ini penuh dengan dugaan.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU ii) Ayat pasif dengan kata ganti nama diri pertama dan kedua Subjek Frasa Kerja Pasif dengan Ganti Nama Diri Pertama atau kedua sudah saya bersihkan belum awak makan Keterangan (17). (22). i) Ayat penyata ii) Ayat tanya iii) Ayat perintah iv) Ayat seruan a) Ayat Penyata Ayat yang diucapkan dengan maksud membuat satu pernyataan. lagi. oleh anjing. Dia pandai mengawal emosinya. Budak itu kena kena tembak kejar oleh pemburu. Kereta itu (18). iii) Ayat pasif dengan perkataan kena yang hadir sebelum kata kerja Subjek Kena Kata Kerja Dasar Oleh+Frasa Nama (19). Kuih itu pagi tadi. Rusa itu (20). 11 . Ayat penyata mempunyai tujuan menyatakan atau memberi keterangan tentang sesuatu hal. 3. Contoh: (21). (23). Saya sudah memiliki kereta baru. Ayat penyata juga dikenali sebagai ayat keterangan.

sedih dan sebagainya. anda. suka. ayat seruan lazimnya tidak sempurna dan menyatakan perasaan sedih. Nyatakan 4 jenis ayat dalam bahasa Melayu dengan memberikan contoh- contoh yang sesuai. cis. c) Ayat Perintah Ayat perintah ialah ayat yang diucapkan bertujuan untuk menimbulkan sesuatu tindakan. Contoh kata seru ialah oh. wah. Bincangkan pola-pola ayat pasif dalam bahasa Melayu 12 .gembira. gembira. terkejut. Ayat tanya boleh wujud dengan kata tanya atau tanpa kata tanya.takut. Perintah ditujukan kepada orang kedua dengan menggunakan kata ganti nama orang kedua seperti awak. d) Ayat Seruan Ayat seruan ialah ayat yang diucapkan dengan membawa nada atau intonasi seruan dengan tujuan melahirkan sesuatu keadaan perasaan seperti marah.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU b) Ayat Tanya Ayat tanya ialah ayat yang digunakan untuk menanyakan sesuatu hal dengan berdasarkan nada suara dan penggunaan perkataan tertentu. amboi. AKTIVITI 1. 2. kamu. LATIHAN 1. Menurut Abdullah Hassan (2005). marah. engkau dan sebagainya. duka . aduh dan sebagainya. hairan dan lain-lain.

Pahang:PTS Professional Publishing Sdn. Nik Safiah Karim et. Raminah Hj. Kuala Lumpur: Fajar Bakti.Bhd.al (2006). Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Shah Alam:Penerbit Fajar Bakti Sdn.Sabran. Marzukhi Nyak Abdullah. 13 . Tatabahasa Dewan. Bhd.Rahim Syam (1987). Kaedah Pengajaran Bahasa Malaysia. (1997)Kamus Tatabahasa Bahasa Melayu.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU BAHAN BACAAN Abdullah Hassan (2005) Linguistik Am.

ayat dan klausa mengandungi dua konstituen utama. 14 . frasa kerja (FK). Tanpa unsur frasa. Binaan sintaksis pula didasari oleh pola-pola ayat yang mengandungi pola-pola frasa yang menjadi tunjang dalam ayat sama ada sebagai subjek atau predikat. Malah. iaitu frasa subjek dan frasa predikat. Frasa nama juga menjadi tonggak dalam binaan sintaksis. manakala frasa predikat dibentuk oleh empat jenis frasa. frasa adjektif (FA) dan frasa sendi nama (FS). frasa subjek dibentuk oleh frasa nama. Sehubungan itu. maka sesuatu ayat itu tidak akan dapat wujud dengan sempurna.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU TAJUK 3 Frasa Nama Bahasa Melayu SINOPSIS Tajuk ini akan membolehkan anda mengetahui perkara-perkara berikut:   Konsep Frasa Nama. Tahukah anda bahawa dalam bahasa Melayu. Binaan Frasa Nama bahasa Melayu. iaitu frasa nama (FN). terdapat unsur frasa nama yang menjadi salah satu binaan dalam satu-satu ayat.

anda seharusnya dapat: 1. Seterusnya. perbincangan ditumpukan kepada ciri-ciri dan jenis-jenis frasa nama bahasa Melayu. 2. menjelaskan definisi frasa nama dan. menjelaskan binaan frasa nama. 15 . KERANGKA TAJUK-TAJUK Frasa Nama inti 3.0 KANDUNGAN ISI + inti inti + penerang Anda perlu mengetahui bahawa.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU HASIL PEMBELAJARAN Pada akhir unit ini. kandungan isi untuk topik ini meliputi huraian tentang konsep frasa nama berdasarkan pendapat ahli-ahli bahasa.

Omar. memberi ceramah. Frasa nama ialah frasa yang boleh berdiri pada subjek dan objek ayat dan predikat nama. Keluar Inti bapa masuk Predikat saling bantu-membantu. Struktur Frasa Nama (inti + inti) Frasa Nama Inti (5). bandar selamat. untuk pekerja sahaja. Emak (2). Atlet (8). Pelajar (9).BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU 3. menggigit makanan. bandar selamat. Bandar Putrajaya Predikat Frasa Nama peniaga. . Kucing Penerang paralimpik semester akhir Jabatan Haiwan yang soleh itu jinak itu 16 Predikat meraih pingat emas. menduduki ujian. disamping boleh menggantikan kata nama (Asmah Hj. atau sebelum dan sesudah frasa nama. Struktur Frasa Nama (inti + penerang) Frasa Nama Inti (7). Unsur inti boleh wujud secara sendiri atau dengan sederetan penerang yang hadir sebelum frasa nama atau sesudahnya. 1986) Contoh : Subjek Frasa Nama (1). Emak Wan Seng (3). Ibu (6). (2008) ialah konstituen atau unsur yang menjadi pengisi frasa nama yang terdiri daripada kata nama sebagai unsur intinya.1 Konsep Frasa Nama Bahasa Melayu Frasa Nama menurut Nik Safiah Karim et. Pegawai (10). peniaga sayur. baik akhlaknya.al. Anak (11). Putrajaya (4).

Binaan frasa nama dapat digambarkan seperti berikut: Binaan Nama Penerang keturunan Suku bangsa Penerang Inti + Penerang Nama jenis bunga nama kucing nama askar Frasa Penerang Inti Penerang British. pantai Penerang penyambut nama pemutar penjaga Penerang kelamin Penerang tempat nama pelakon guru nama pinggiran 17 . wanita. Frasa ialah unsur terkecil dalam bidang sintaksis. Walaupun terdapat beberapa pendapat tentang binaan frasa nama bahasa Melayu. frasa didapati merupakan unsur yang terletak di bawah klausa.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU 3.al. Frasa digunakan bagi membina ayat. namun perbincangan dalam topik 3 ini frasa nama. mawar. parsi. Penerang kegunaan nama serbuk minyak kari pelincir skru pintu lelaki. (Abdullah menjurus kepada dua struktur frasa dan binaan Hassan. Binaan frasa dapat dibentuk daripada satu kata atau lebih.2 Binaan Frasa Nama Dalam Bahasa Melayu Binaan frasa nama boleh terbentuk daripada satu perkataan atau lebih (Abdullah Hassan et. 2006).1983). Jawa. Dalam struktur binaan ayat.

Penerang Penerang (Penentu belakang) Inti orang rumah Penerang kata kerja Penerang kata adjektif Penerang frasa sendi nama Penerang bilangan ordinal Inti + inti dengan maksud Inti + inti sama erti Inti + inti dengan maksud berlawanan tuan atas hidup mesin bilik pengemis kereta baju banglo tempat tingkat tubuh bukit itu ini kira menunggu muda antik di jemuran di desa. kedua ketiga badan bukau puan bawah mati 18 .BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU Penerang (Penentu Binaan Frasa Nama Hadapan) Inti Penerang (Bilangan+penjodoh (Inti) bilangan) tiga orang lima buah tujuh dulang guru kereta nasi minyak.

LATIHAN 1.Bhd.al (2008).Omar (1986) Nahu Melayu Mutakhir. Asmah Hj. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. 19 .BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU AKTIVITI 1. Apakah ciri-ciri yang dapat membezakan frasa daripada ayat? BAHAN BACAAN Abdullah Hassan (2005) Linguistik Am. Pahang:PTS Professional Publishing Sdn. atau akhbar tempatan. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.al (2006) Sintaksis. Abdullah Hassan et.Bhd. Tulis 10 contoh frasa nama bagi binaan inti + penerang nama. Nik Safiah Karim et. Senaraikan 20 binaan frasa nama berdasarkan sebuah cerpen atau rencana yang terdapat dalam majalah terbitan Dewan Bahasa dan Pustaka. PTS Professional Publishing Sdn. 2. Kuala Lumpur. Tatabahasa Dewan.

D-M membawa maksud diterangkan (D) dan menerangkan (M). Contoh : Frasa Nama Diterangkan (Inti) Askar Budak Pemain Penarik Penghantar Pensyarah Pakar Doktor Menerangkan (Penerang) Melayu lelaki boling beca surat wanita psikologi veterinar 20 .M) 4.1 Dalam tatabahasa bahasa Melayu. unsur yang diterangkan merupakan unsur inti yang hadir pada kedudukan pertama dan unsur menerangkan merupakan unsur penerang yang hadir pada kedudukan yang kedua.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU TAJUK 4 Susunan Konstituen Frasa Nama Bahasa Melayu  Peraturan D-M  Kekecualian Hukum D-M  Bilangan dan Panggilan 4. Dalam peraturan ini.0 Konstituen Frasa Nama Konstituen Frasa Nama dalam tatabahasa Bahasa Melayu mengandungi aspekaspek yang telah disusun secara sistematik berdasarkan rumus-rumus tatabahasa bahasa Melayu :    Peraturan D-M (Hukum D-M) Kekecualian Hukum D-M Bilangan dan panggilan Peraturan D – M (Hukum D .

cakera padat (bukan padat cakera/compact disc) . Selain itu.kentang goreng ( bukan goreng kentang) . keadan itu menjadi perkara lazim dan terhasillah satu fenomena bahasa yang menyimpang dari rumus tatabahasa dalam konteks hukum D .M.Restoran Ali ( bukan Ali Restoran) . kekecualian hukum D .M juga wujud akibat kebiasaan dalam penggunaan.M Konsep kekecualian wujud dalam kebanyakan bahasa di dunia bagai merasionalkan penggunaan sistem bahasa yang sudah lazim dipakai secara mantap dalam masyarakat pengguna bahasa.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU Contoh-contoh lain: .sup kambing ( bukan kambing sup) . terutama sekali yang melibatkan pada nama-nama jawatan.pisang goreng (bukan goreng pisang) .Kedai Makanan Rahim ( bukan Rahim Kedai Makan / Kedai Makan Rahim) .2 Kekecualian Hukum D .nasi goreng (bukan goreng nasi) 4. Hal yang demikian berlaku disebabkan oleh kecenderungan pengguna bahasa menggunakan sistem bahasa lain bagi bahasa sendiri . seperti sesetengan penguna bahasa Melayu yang gemar menggunakan sistem bahasa Inggeris sebagai kayu ukur berbahasa. Kebiasaan ini mewujudkan kelaziman yang semakin diterima penggunaannya dalam masyarakat pengguna bahasa. 21 .sos cili (bukan cili sos) . Lama-kelamaan.

(16). menteri kanan. (13). Contoh penggunaan dalam ayat: (12). Pembantu penyeldik sedang membuat penganalisisan data kajian.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU Contoh: Penerang (M) Perdana Ibu Naib Ketua Timbalan Naib Pembantu Menteri Pejabat Presiden Hakim Perdana Menteri Presiden Penyelaras Diterangkan (D) Namun. imam besar. Ketua Hakim Negara telah bercuti selama dua hari. (17). Ibu pejabat Kastam daerah Johor Bahru dipindahkan ke Jalan Aman. Jawatan Naib Presiden disandang oleh Dato Hj. (14). Perdana Menteri Malaysia yang pertama ialah YTM Tunku Abdul Rahman. 22 . Naib presiden yang baharu telah berucap dalam majlis perasmian.Ali. menteri pengangkutan. Timbalan Perdana Menteri membuat lawatan kerja ke Syria. hal ini tidak berlaku pada frasa menteri besar. Mohd. (15). (18). dan seumpamanya.

BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU 4.3 Bilangan dan Panggilan Kata bilangan yang berfungsi sebagai penerang dalam frasa nama boleh wujud di hadapan katan nama inti. (Abdullah Hassan, 2006) Dalam konteks ini, bilangan yang digunakan merujuk kepada unsur numerik yang menjadi penanda kepada jumlah yang difokuskan dalam frasa.

Contoh

:

lima ekor kuda segolongan kecil peneroka kelima-lima pendekar silat sekumpulan penyelidik segelintir pengundi sejumlah wang sebilangan besar pekerja Contoh ayat: (19) Lima ekor kuda telah dibeli oleh Haji Tahir. (20). Segolongan kecil peneroka sudah menanam pokok gaharu. (21). Kelima-lima pendekar silat itu menunjukkan gaya kepahlawanan. (22). Sekumpulan penyelidik sudah mendapat elaun khas. (23). Segelinitr pengundi pilihanraya dilihat berlegar-legar di situ. (24). Sejumlah wang yang besar diperlukan untuk kos perubatan. (25). Sebilangan besar pekerja sudah pulang ke kampung.

Secara lebih khusus, kata bilangan boleh dibahagikan kepada enam kumpulan berdasarkan makna (Hashim Hj.Musa, 1993); i. Kata bilangan tentu ii.Kata bilangan tak tentu iii.Kata bilangan himpunan iv.Kata bilangan pisahan v.Kata bilangan pecahan; dan vi.Kata bilangan tingkatan 23

BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU Kata Bilangan Tentu Kata bilangan yang mendukung makna tentu yang menjurus kepada bilangan khusus terdiri daripada angka yang boleh dilambangkan dengan simbol atau huruf abjad. Contoh: satu = 1 dua = 2 Contoh ayat: (26). Konvokesyen ke-2 telah dilaksanakan pada hari semalam. (27). Sukan Asia ke-XIV telah mencatat satu sejarah kegemilangan atlet Malaysia. (28). Dollah mendapat tempat ketiga dalam pertandingan nyanyian. (29). Shakira mempunyai empat ekor anak kucing. (30) Hang Tuah memiliki dua ekor kuda putih . empat = IV sepuluh = X

Kata Bilangan Tak Tentu

Kata bilangan yang merujuk kepada jumlah bilangan yang tidak khusus . Contoh: Segala, semua , banyak ,sedikit, beberapa, sekalian, sekelompok. Contoh ayat: (31). Beberapa orang guru telah ditukarkan ke sekolah pedalaman. (32). Kegiatan gotong-royong itu disertai oleh semua penduduk kampung. (33). Segala bantuan yang diberikan oleh pihak sekolah amat dihargai.

Kata Bilangan Himpunan Kata bilangan yang merujuk kepada jumlah bilangan yang terhimpun atau terkumpul. Contoh: berpuluh-puluh, berbelas-belas, beratus-ratus, beribu-ribu, kedua-dua, kelimalima, kesemua. 24

BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU Contoh ayat: (34). Berpuluh-puluh kenderaan tentera telah bergerak ke sempadan negara. (35). Kedua- dua peninju itu telah diberi penghargaan oleh pihak persatuan. (36). Kesemua mangsa banjir telah dipindahkan ke tempat yang selamat. Kata Bilangan Pisahan Kata bilangan jenis pisahan merujuk kepada unsur pemisahan dalam proses memerihalkan bilangan yang menjadi dasar pokok pernyataan. Kata jenis ini juga adalah sejumlah perkataan yang menyokong makna bilangan yang terasing. Contoh: masing-masing, setiap, tiap-tiap Contoh ayat: (37). Masing-masing ada pendapat yang tersendiri dalam isu pembangunan sukan. (38). Setiap hari dilalui oleh Pak Malau dengan hati yang tabah. (39). Tiap-tiap pasukan mempunyai ketua yang dilantik oleh pihak pengurusan. Kata Bilangan Pecahan Kata bilangan jenis pisahan merujuk kepada unsur pecahan atau pembahagian daripada jumlah keseluruhannya. Contoh: setengah, separuh, sepertiga, segelintir, sebahagian Contoh ayat: (40). Setengah daripada kawasan ini adalah milik Tuan Haji Ali. (41). Sabar itu adalah separuh daripada iman. (42). Sebahagian daripada ahli-ahli persatuan tidak hadir. Kata Bilangan Tingkatan Kata bilangan tingkatan merujuk kepada sejumlah perkataan yang mendukung makna taraf tingkatan bilangan. contoh: pertama, kedua, ketiga , keseribu. 25

(48). Kata panggilan merupakan satu sistem yang digunakan dalam bahasa Melayu bagi tujuan penghormatan. Puan . 2008). (47). Contoh: Datuk Maharaja Lela Datuk Sagor Haji Abdul Rahman Limbong Tuan Adam Puan Mastura Chong Contoh ayat : (46). Haji. 4.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU contoh ayat: (43). Profesor Ungku Aziz Tunku Kamalia Syed Zain Barakbah Sharifah Mona Alsagoff Tan Sri Malik Kamal 26 . Tunku. Datuk Sagor harus diingati sebagai seorang pahlawan. Tun. Datuk Maharaja Lela ialah seorang pejuang yang menentang Inggeris di Perak. Dia mampu meraih tempat kedua sahaja dalam pertandingan tersebut.4 Panggilan / Kata Panggilan Sementara itu. Datuk dan seumpamanya lazim digunakan sebelum kata nama inti. konsep panggilan ( kata panggilan) merupakan unsur frasa nama yang hadir sebelum kata nama inti ( Abdullah Hassan. Gerai pertama menjadi perhatian pembeli. pengiktirafan ataupun penentuan identiti secara lebih khusus.Profesor Ungku Aziz merupakan seorang pencetus idea penubuhan tabung pengurusan haji di Malaysia. Jenis-jenis kata panggilan seperti Tuan. (44). (45). Pengunjung keseribu akan diberi hadiah cepu emas.

e) Itu hari kita sudah bercadang melawat mini zoo. Apakah maksud hukum D-M? 2. f) Lain masa. Abdullah Hassan et.ayat di bawah dengan ayat-ayat yang sesuai berdasarkan Hukum D. b) Cili sos jenama lada dijual di Aminah Mini Market. Bina carta atau pengurusan grafik untuk menunjukkan peraturan D – M.Musa ( 1993) Binaan dan Fungsi Perkataan dalam Bahasa Melayu. Bahasa Melayu II.Bhd. Kuala Lumpur.al (2008).Bhd. Petaling Jaya: Oxford Fajar Sdn. BAHAN BACAAN Abdullah Hassan (2005) Linguistik Am.al (2006) Sintaksis. c) Kenderaan mini bas sudah semakin dilupakan. 27 . LATIHAN 1. Hashim Hj. anda boleh bayar bil awal. Siti Hajar Abdul Aziz (2008). PTS Professional Publishing Sdn. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. Nik Safiah Karim et.Bhd.M.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU AKTIVITI 1. Pahang:PTS Professional Publishing Sdn. d) Lain-lain hal boleh dibincangkan pada lain hari. g) Sport rim kereta itu milik Romli. Tatabahasa Dewan. Tulis semula ayat. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. a) Ahmad punya kedai terletak di sebelah bas terminal.

anda seharusnya dapat:   Menjelaskan definisi frasa kerja dan binaan frasa kerja (1. terdapat unsur frasa kerja yang menjadi salah satu binaan dalam satu-satu ayat.1) Menganalisis binaan frasa kerja. HASIL PEMBELAJARAN Pada akhir unit ini. iaitu frasa nama (FN). frasa subjek dibentuk oleh frasa nama. ayat dan klausa mengandungi dua konstituen utama. frasa adjektif (FA) dan frasa sendi nama (FS). Malah. iaitu frasa subjek dan frasa predikat. manakala frasa predikat dibentuk oleh empat jenis frasa. binaan frasa kerja tanpa objek dan dengan objek Tahukah anda bahawa dalam bahasa Melayu.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU TAJUK 5 Frasa Kerja Bahasa Melayu    Binaan Frasa Kerja Binaan Frasa Kerja Tanpa Objek Binaan Frasa Kerja Dengan Objek SINOPSIS Tajuk ini akan membolehkan anda mengetahui perkara-perkara berikut:   Menjelaskan definisi frasa kerja dan binaan frasa kerja Menganalisis binaan frasa kerja. Frasa kerja binaan sintaksis pula didasari oleh pola-pola ayat yang mengandungi pola-pola frasa yang menjadi tunjang dalam ayat sama ada sebagai subjek atau predikat. Frasa kerja juga menjadi salah satu tonggak dalam binaan sintaksis.6) 28 . frasa kerja (FK). Sehubungan itu. binaan frasa kerja tanpa objek dan dengan objek (1.

Frasa kerja dalam bahasa Melayu terdiri daripada kata kerja sebagai dasarnya. Frasa kerja wujud dalam sesuatu ayat dalam binaan predikat. frasa kerja terdiri daripada satu atau beberapa perkataan dengan kata kerja berfungsi sebagai fungsinya. kandungan isi untuk topik ini meliputi huraian tentang konsep frasa kerja berdasarkan pendapat ahli-ahli bahasa. 5.al (2006). Frasa kerja bertugas sebagai predikat dalam susunan ayat biasa. (2008) ialah frasa yang terdiri Frasa Kerja daripada kata kerja sebagai unsur intinya. Menurut Abdullah Hassan et.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU KERANGKA TAJUK-TAJUK Frasa Kerja(Predikat) Frasa kerja (tanpa objek) Frasa Kerja (dengan objek) 5.1 Konsep Frasa Kerja Bahasa Melayu menurut Siti Hajar Abdul Aziz. 29 . Dalam susunan ayat biasa. frasa kerja berfungsi sebagai predikat.0 KANDUNGAN ISI Anda perlu mengetahui bahawa.

1 Frasa Kerja Tanpa Objek Frasa kerja tanpa objek merupakan jenis frasa yang tidak memerlukan penyambut (objek) dan boleh berdiri sendiri dalam sesuatu binaan predikat. Budak nakal itu terjatuh lagi. 30 . mencipta lagu itu.2. Emak Ahmad (3). Kata kerja tak transitif ialah kata kerja yang tidak memerlukan objek sebagai penyambut. ayat (91) . Kata kerja tak transitif juga dikatakan sebagai kata kerja yang tidak memerlukan frasa nama sebagai objek (penyambut) untuk melengkapkannya. (9). Budak nakal itu terjatuh lagi setelah terpijak kulit pisang. Faisal tidur lena. Dia selalu bergaduh. (92) dan (93) menunjukkan kata kerja tidur. Emak (2). Pemuzik itu (4). P. terjatuh dan bergaduh. Contoh : (5). meniup saksofon. 5.2 Binaan Frasa Kerja Binaan kata kerja terdiri daripada kata kerja tak transitif atau kata kerja transitif. Berdasarkan contoh ayat di atas. menjual sayur di pasar.Ramlee Predikat Frasa Kerja menjemur kain. Kata kerja tersebut tidak memerlukan atau tidak tidak diikuti oleh frasa nama sebagai objek atau penyambut.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU Contoh : Ayat Subjek (1). Faisal tidur lena di bilik tidur. 5. (6). (7). (10). Namun kata kerja ini boleh diikuti oleh unsur pelengkap dan penerang. Dia selalu bergaduh sesama rakan sekolah. Contoh: (8).

31 . frasa adjektif dan frasa sendi nama. kadang-kala terdapat kekeliruan dalam kalangan pengguna bahasa menggunakan frasa kerja sebagai predikat. Frasa kerja transitif mempunyai dasar kata kerja transitif. (13). Frasa kerja juga boleh menerima unsur keterangan. Kata kerja transitif pula ialah kata kerja yang memerlukan objek.3 Frasa Kerja Dengan Objek Frasa kerja dengan objek dikenali juga sebagai frasa kerja transitif. Biarpun begitu. (12). Pelajar itu menaikkan bendera semasa perhimpunan. Kata kerja jenis ini mesti diikuti oleh frasa nama sebagai objek atau penyambut untuk melengkapkan kata kerja tersebut. Contoh: Frasa Kerja Kata Kerja Transitif Menaikkan menganyam membaiki Penyambut bendera tikar radio Contoh ayat lengkap: (11). Hal yang demikian berlaku dalam proses membina sesuatu ayat. ayat ini masih mengekalkan konsep kata kerja tak transitif (tanpa objek) Pelengkap ialah perkataan yang hadir selepas kata kerja transitif dan berfungsi untuk melengkapkan kata kerja tersebut.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU Dalam ayat (94). (95). Ibu menganyam tikar setiap hari. Unsur keterangan juga boleh terdiri daripada frasa nama. Dalam konteks ini . frasa kerja. dan (96). 5. frasa yang bergaris ialah unsur keterangan yang mengikuti objek. Mahmud membaiki radio yang telah rosak. kata kerja telah diberi unsur pelengkap dan penerang. Dalam ayat (11). (12) dan (13).

(23). Tuan Pengarah sedang membincangkan tentang isu pendidikan. Semua ayat di atas tidak menepati sistem penggunaan kata/frasa kerja transitif. Tuan Pengarah sedang membincangkan isu pendidikan. (16). (15). Lee Chong Wei menghantar dengan tenang bulu tangkis ke jaring. (22).BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU Contoh kesilapan dapat dilihat dalam ayat (15) hingga ayat (19). Zamani akan melaporkan kejadian itu kepada warden asrama (21).Halijah menggenggam erat tangan suaminya. Ayat-ayat yang tersebut di atas harus ditulis begini: (rujuk ayat 20 – 24) (20). Catatan: kejadian’. ‘produk ’. (24).Datuk Amran menghasilkan banyak produk berasaskan herba. 32 . (19). ‘tangan’. (17). Zamani akan melaporkan kepada warden asrama tentang kejadian itu. Datuk Aman menghasilkan produk berasaskan herba. Lee Chong Wei menghantar bulu tangkis ke jaring dengan tenang. ‘bulu tangkis’ dan ‘isu pendidikan’ ialah objek yang mesti hadir selepas kata kerja transitif. Halijah menggenggam tangan suaminya dengan erat. (18).

PTS Professional Publishing Sdn. Petaling Jaya: Oxford Fajar 33 . Kuala Lumpur. Bahasa Melayu II. Pahang:PTS Professional Publishing Sdn. BAHAN BACAAN Abdullah Hassan (2005) Linguistik Am.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU AKTIVITI 1.Bhd.Bhd. atau akhbar tempatan. Abdullah Hassan et. (2008).al (2006) Sintaksis. Buat analisis binaan frasa kerja berdasarkan sebuah cerpen atau rencana yang terdapat dalam majalah terbitan Dewan Bahasa dan Pustaka.Bhd. Siti Hajar Abdul Aziz Sdn. Tulis 10 contoh frasa kerja tanpa objek LATIHAN 1.

Hal yang demikian membuktikan bahawa kepelbagaian elemen kata dalam sesuatu frasa bahasa Melayu menghasilkan satu sistem yang komprehensif. kita akan melihat pola-pola frasa kerja yang menggunakan kata bantu dalam predikat. Kata bantu boleh hadir di hadapan predikat kata kerja. aspek penggunaan ayat komplemen dan unsur keterangan akan dibincangkan juga dalam tajuk frasa kerja bahasa Melayu.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU TAJUK 6 Frasa Kerja Bahasa Melayu  Frasa Kerja dengan Kata Bantu  Frasa Kerja dengan Ayat Komplemen  Unsur Keterangan dalam Frasa Kerja SINOPSIS Tajuk ini akan membolehkan anda mengetahui perkara-perkara berikut:  frasa kerja dengan kata bantu. HASIL PEMBELAJARAN Pada akhir unit ini. Selain itu. Dalam perbincangan ini. Frasa kerja dalam bahasa Melayu mempunyai elemen kata bantu dalam predikat. frasa kerja dengan ayat komplemen dan unsur keterangan dalam frasa kerja. anda seharusnya dapat:  Menghurai frasa kerja dengan kata bantu. frasa kerja dengan ayat komplemen dan unsur keterangan dalam frasa kerja(1. Terdapat dua jenis kata bantu iaitu kata bantu aspek dan kata bantu ragam.1) 34 .

pernah) (1). Frasa kerja bertugas sebagai predikat dalam susunan ayat biasa. Frasa kerja dalam bahasa Melayu terdiri daripada kata kerja sebagai dasarnya. Dalam hal ini.0 Kandungan Isi Anda perlu mengetahui bahawa. (2). frasa kerja berfungsi sebagai predikat. dan kata bantu ragam) Frasa kerja (dengan ayat komplemen) 6. 6. 35 . Dia telah menulis puisi sejak di bangku sekolah. Amirul sudah mencapai kejayaan dalam peperiksaan yang lepas. Hal yang demikian bersesuaian dengan fungsi kata bantu aspek. kandungan isi untuk topik ini meliputi huraian tentang konsep frasa kerja berdasarkan pendapat-pendapat ahli bahasa. (2008) Frasa kerja terdiri daripada kata kerja sebagai unsur intinya. Contoh (fungsi menunjukkan masa yang telah berlaku: sudah . frasa kerja yang melibatkan kata bantu aspek merupakan keperihalan tentang aspek masa lampau.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU KERANGKA TAJUK-TAJUK Frasa Kerja (Predikat) Frasa kerja (didahului kata bantu aspek. telah . Bagi menjelaskan fungsi kata bantu dalam frasa. ini atau masa hadapan. Dalam susunan ayat biasa. diberikan contoh ayat berkaitan.1 Frasa Kerja Dengan Kata Bantu Aspek Menurut Siti Hajar Abdul Aziz.

Maslina mahu membuktikan bahawa dia juga mampu menjadi juara.2 Kata Bantu Ragam Memerihalkan perasaan ketika melakukan perbuatan. 36 . kini. (7). Hal yang demikian bersesuaian dengan fungsi kata bantu aspek yang memerihalkan perasaan ketika melakukan perbuatan. Anda mesti belajar untuk menguasai kemahiran mengajar.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU (3). belum 6. boleh menerima ayat komplemen. Dia hendak bekerja di Kuala Lumpur. boleh. Michael pernah mendapat pengiktirafan sebagai guru cemerlang. masih. harus. dan dapat Frasa Kerja Dengan Kata Bantu Ragam Frasa kerja yang melibatkan kata bantu ragam merupakan keperihalan tentang aspek perasaan. (9). Contoh ayat: (6).al (2008).3 Frasa Kerja Dengan Ayat Komplemen Frasa kerja dengan ayat komplemen merupakan jenis frasa yang boleh menerima pelengkap atau sebaliknya yang dipancangkan ke dalam klausa utama bagi binaan sesuatu ayat. (11). akan. 6. Menurut Nik Safiah Karim et. mesti. sedang. atau masa hadapan. Adi Kencana belum lagi berminat untuk merantau ke kota. Daud dapat menyertai program sukan berkuda di Johor Bahru. mahu. (5). sudah. Contoh (fungsi menunjukkan perbuatan yang belum dilakukan: akan dan belum) (4). Contoh : telah. Yatim boleh berjaya jika dia berusaha bersungguh-sungguh. Contoh: hendak. (10). Kata Bantu Kata Bantu Aspek Memerihalkan masa lampau. Dia harus pulang ke kampung segera. Wan Malini akan memetik bunga di taman. frasa kerja sama ada jenis transitif atau tak transitif. (8).

Unsur –unsur biasanya hadir selepas kata kerja. Biarpun begitu. Kim Seng faham bahawa jirannya terpaksa berpindah ke kampung. semoga dan untuk. frasa kerja tak transitif telah menerima ayat komplemen. (13) dan (14) menunjukkan kata kerja tidur. (17). maka ayat yang terbentuk ialah ayat majmuk Contoh : (i) Frasa kerja transitif dengan ayat komplemen (12). demi. Unsur-unsur keterangan boleh terdiri daripada binaan frasa sendi nama. (ii) Frasa kerja tak transitif dengan ayat komplemen (15). Jasmin berpendapat bahawa kerjaya guru sangat mencabar. Cikgu Normah menegaskan bahawa tidur yang berkualiti adalah perlu untuk kesihatan minda. Apabila keadaan sedemikian berlaku. unsur keterangan ini dapat memberikan gambaran yang lebih jelas 37 . frasa kerja jenis ini ditandai dengan penggunaan kata kata hubung bahawa. ayat ini masih mengekalkan konsep kata kerja tak transitif dan akhirnya membentuk ayat majmuk. frasa adjektif. Yang pasti. Berdasarkan contoh ayat di atas.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU Dalam binaan predikat. Pemandu bas itu memaklumkan bahawa semua penumpang selamat sampai ke destinasi. Dalam ayat (15). ayat (12) . Haji Amin percaya bahawa mangsa kebakaran itu boleh diselamatkan. (14). unsur keterangan hadir selepas objek (penyambut). Bagi kata kerja transitif. (13). (16). dan frasa nama. Pak Mat mengakui bahawa dia pernah berkhidmat dalam pasukan komando. 6. (16). dan (17). Kata kerja tersebut menerima ayat komplemen yang akhirnya membentuk ayat majmuk.4 Unsur Keterangan dalam Frasa Kerja Unsur keterangan dalam frasa kerja diwakili oleh unsur-unsur penerang yang memerihalkan atau menerangkan kata kerja tersebut dengan lebih lanjut. supaya. terjatuh dan bergaduh.

(23) Pameran kesenian itu bermula sejak semalam. (21) Emak Shafik menerima hadiah cenderamata daripada guru besar. Contoh: (18) Dia belajar di universiti.kepada .BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU tentang maksud dan sasaran makna dalam sesuatu frasa yang menjadi struktur binaan dalam satu-satu frasa. tahun lepas.dari. (20) Swee Ling berasal dari Negeri Sembilan.ke. dalam . sejak dan hingga bentuk frasa nama seperti semalam. (24) Aiman menunggu kepulangan ayahnya hingga pukul 12 malam. unsur keterangan dapat dibahagikan kepada lapan jenis: (i) Keterangan tempat atau arah (ii) Keterangan waktu (iii) Keterangan cara (iv) Keterangan tujuan atau harapan (v) Keterangan alat (vi) Keterangan penyertaan (vii) Keterangan hal (viii) Keterangan bagai Huraian: (i) Keterangan tempat atau arah Unsur keterangan tempat atau arah membincangkan tempat berlakunya peristiwa. Penggunaan kata sendi nama di. Berdasarkan aspek makna yang hadir dalam frasa kerja. 38 bentuk frasa sendi nama yang mengandungi kata sendi nama iaitu pada.pada jelas terdapat dalam unsur keterangan ini. (ii) Keterangan waktu Dua bentuk keterangan waktu wujud dalam frasa kerja iaitu   Contoh : (22) Pensyarah itu menamatkan kuliah pada jam 9 malam. (19) Abang Malik memanjat ke atas bumbung rumah. .daripada.

Contoh: (31) Guru pelatih itu datang dengan menaiki kereta api (32) Encik Ahmad memotong kek dengan pisau. Contoh : (28) (29) (30) Muhamad belajar bersungguh-sungguh demi masa depan. Keterangan tujuan menggunakan kata sendi nama : demi. Keterangan cara boleh terbina daripada frasa sendi nama yang mengandungi kata sendi nama dengan diikuti kata adjektif yang menerima kata pembenda –nya. Contoh : (25) Air sungai mengalir deras. 39 . (26) (a) Azman berlari dengan pantasnya. (25) (a) Air sungai mengalir dengan derasnya. Kata sendi nama yang digunakan ialah dengan. perkakas atau benda yang digunakan dalam sesuatu proses atau peristiwa. Penghulu berucap di perhimpunan itu bagi menjelaskan isu sebenar. (26) Azman berlari pantas. (iv) Keterangan tujuan atau harapan   Keterangan tujuan atau harapan ialah unsur yang menerangkan sesuatu perbuatan atau kejadian. untuk dan bagi. (33) Harjit Singh memukul bola dengan kayu hoki. (27) Menteri berjalan megah. Mereka berkahwin untuk mencapai kebahagiaan hidup. (27) (a) Menteri berjalan dengan megahnya. (v) Keterangan alat  Unsur yang menerangkan peralatan.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU (iii) Keterangan cara   Keterangan cara boleh bersumberkan daripada kata adjektif.

(43) Hidungnya mancung bak seludang.kesamaan atau hampir sama. mengenai. ikut bersama-sama atau melibatkan diri. Contoh : (40) Amran berlagak seperti pegawai tinggi . bak. (36) Muniandy masuk ke pejabat dengan pembantunya. (42) Diana berlakon sebagai Puteri Gunung Ledang. terhadap. Hal yang demikian bergantung kepada situasi dan rumus yang menjadi dasar dalam pembentukan frasa yang akhirnya menghasilkan satu ayat yang lengkap. 40 . (viii) Keterangan bagai   Unsur yang menerangkan keserupaan. 6. (vii) Keterangan hal   keterangan hal berfungsi menerangkan keadaan kata sendi nama yang digunakan ialah tentang. (39) Jurutera perunding membuat penilaian semula tentang projek tersebut. Contoh: (34) Aminah datang ke masjid dengan suaminya. Kata sendi nama yang digunakan ialah dengan.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU (vi) Keterangan penyertaan   Unsur yang menerangkan maksud ikut serta. Contoh: (37) Tuan pengurus sedang memikirkan tentang masalah itu. (38) Panel disiplin membuat teguran terhadap kes itu. bagai. Kata sendi nama yang digunakan ialah seperti. (35) Pegawai kebajikan melawat kampung contoh dengan ahli jawatankuasa surau. (41) Kepantasan lelaki itu bertindak bagai lipas kudung .5 Kesimpulan Frasa kerja merupakan satu bentuk frasa yang kompleks dan mampu menerima unsur-unsur perkataan yang menjadi struktur asas dalam binaan predikatnya. sebagai.

memutuskan viii.al (2008) Tatabahasa Dewan. Abdullah Hassan et.al (2006) Sintaksis. Siti Hajar Abdul Aziz (2008). berjumpa x.Musa (1993).Bhd. memancing iv. bertolak iii.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU AKTIVITI 1. Bahasa Melayu II. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. Nik Safiah Karim et. Binaan Dan Fungsi Perkataan Dalam Bahasa Melayu. Pahang:PTS Professional Publishing Sdn. bersedia vii. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. memikirkan ii. Berdasarkan perkataan di bawah. Hashim Hj. bina ayat yang menggunakan predikat frasa kerja dengan kata bantu ragam atau kata bantu aspek.Bhd. berupaya vi. melagukan v. 41 . Petaling Jaya: Oxford Fajar Sdn. Kuala Lumpur. PTS Professional Publishing Sdn. i.Bhd. LATIHAN 1. Bincangkan fungsi kata bantu ragam dan kata bantu aspek dalam frasa kerja. mengalami ix. mendirikan BAHAN BACAAN Abdullah Hassan (2005) Linguistik Am.

Hal yang demikian membuktikan bahawa kepelbagaian elemen kata sifat atau kata adjektif memberikan impak dalam pembentukan frasa adjektif yang berfungsi sebagai predikat dan juga unsur keterangan dan unsur penerang dalam predikat. Sementara. unsur pengisi yang wujud dalam frasa adjektif akan dibincangkan juga dalam tajuk frasa adjektif bahasa Melayu ini. Dalam perbincangan ini. 42 . kata adjektif yang hadir selepas kata nama disebut sebagai penerang. kita akan melihat pola-pola frasa adjektif yang berkaitan dengan binaan frasa.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU TAJUK 7 Frasa Adjektif Bahasa Melayu . kata penguat dan kata bantu dalam frasa.Kata Bantu dalam Frasa Adjektif SINOPSIS Tajuk ini akan membolehkan anda mengetahui perkara-perkara berikut:    Binaan frasa adjektif : unsur pengisi frasa adjektif Penguat Kata bantu dalam frasa adjektif Frasa adjektif dalam bahasa Melayu mempunyai elemen kata yang terdiri daripada satu atau beberapa perkataan yang mewakili kata sifat atau kata adjektif sebagai kata intinya.Penguat . Selain itu. Harus dijelaskan bahawa kata adjektif yang hadir selepas kata kerja disebut sebagai keterangan.Binaan Frasa Adjektif: Unsur Pengisi Frasa Adjektif .

anda seharusnya dapat:   Menjelaskan definisi frasa adjektif. penguat dan kata bantu. Frasa adjektif dalam bahasa Melayu terdiri daripada satu atau beberapa perkataan yang mewakili kata sifat atau kata adjektif sebagai kata intinya.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU HASIL PEMBELAJARAN Pada akhir unit ini. Dalam susunan ayat biasa. kandungan isi untuk topik ini meliputi huraian tentang konsep frasa adjektif berdasarkan pendapat ahli-ahli bahasa. 43 .0 Kandungan Isi Anda perlu mengetahui bahawa. (1.2) KERANGKA TAJUK-TAJUK Frasa Adjektif Binaan Frasa Adjektif : Unsur Pengisi Frasa Adjektif Penguat Kata Bantu dalam Frasa Adjektif 7. (1. frasa adjektif berfungsi sebagai predikat.1) Menghuraikan binaan frasa adjektif dengan unsur pengisi.

kata bantu boleh hadir bersama-sama penguat hadapan mendahului kata adjektif.1 Binaan Frasa Adjektif : Unsur Pengisi Frasa Adjektif ialah frasa yang terdiri daripada kata adjektif sebagai unsur Frasa adjektif intinya. frasa adjektif boleh terdiri daripada satu kata adjektif atau beberapa kata yang mengandungi kata adjektif dengan kata bantu dan penguat sama ada dihadapan atau di belakangnya. Frasa adjektif bertugas sebagai predikat dalam susunan ayat biasa. Contoh : (1) .BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU 7. penguat juga boleh hadir sama ada di belakang atau di belakang kata adjektif. Hal yang demikian bersesuaian dengan fungsi kata bantu dan penguat sebagai binaan dan unsur pengisian dalam frasa adjektif. Dalam binaan predikat. 44 . Namun. Dalam hal ini. Wak Samad sudah terlalu tua Dalam ayat (1) [Wak Samad] merupakan subjek frasa nama yang diikuti oleh predikat frasa adjektif. Bentuk sedemikian boleh berubahubah berdasarkan rumus tatabahasa dan pola dalam ayat berkaitan. [sudah + terlalu + tua] merupakan predikat yang terbina daripada unsur-unsur berikut : [kata bantu + penguat + kata adjektif] Unsur pengisi dalam frasa adjektif juga dapat dilihat dalam contoh-contoh di bawah: Kata Bantu sudah belum masih Penguat terlalu sangat terlalu amat Kata Adjektif tua prihatin masak awal baik Penguat benar - Dalam contoh-contoh di atas.

1. (6) . Dia kelihatan ceria.1. (5) . Guru pelatih itu cergas (4) .2 Binaan Kata Adjektif Dua Perkataan Binaan dua perkataan adjektif merupakan asas kepada pembentukan frasa adjektif yang menggunakan dua kata adjektif dalam ayat Pola binaannya boleh terdiri daripada yang berikut: (i) kata adjektif + kata adjektif (unsur keserasian makna) contoh : letih lesu cantik molek lemak manis penat lelah (i) kata adjektif + kata adjektif (makna berlawanan) contoh: jatuh bangun hidup mati baik buruk susah senang pahit maung 45 .1 Binaan Kata Adjektif Satu Perkataan Binaan jenis ini merupakan asas kepada pembentukan frasa adjektif yang menggunakan satu kata adjektif dalam ayat. Penglihatannya kabur. 7.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU 7. Tanamannya subur. (3) . Contoh: (2) . Salim sangat rajin.

Lukisan itu paling cantik. Rumahnya terlalu besar. (8) .2 Penguat  Kata penguat boleh hadir dalam frasa adjektif berdasarkan jenis-jenisnya. Contoh: amat dan sungguh. benar.  Penguat belakang pula merupakan kata yang terletak di belakang kata adjektif seperti sekali. Percakapan orang tua itu sungguh amat kasar . Taman Bunga di istana itu indah nian. Contoh : sungguh amat. Kereta lembu itu lambat benar. Perangai anaknya terlalu amat sopan. iaitu boleh hadir di hadapan atau di belakang kata adjektif. Terdapat tiga jenis penguat: (i) Penguat hadapan (ii) Penguat belakang (iii) Penguat bebas  Penguat hadapan merupakan kata yang terletak di hadapan kata adjektif.  Penguat bebas ialah perkataan yang kedudukannya bebas. (12) . (10) .BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU 7. seperti dalam ayatayat berikut: (14). (13) . terlalu amat. Unsur penguat yang hadir berderetan sebelum kata adjektif juga wujud dalam binaan frasa adjektif. (15). 46 . Pakaian puteri itu cantik sekali. Penguat hadapan terdiri daripada kata terlalu dan paling. Contoh: (7) . Gerakan dan gaya pesilat Malaysia tangkas sungguh. (11) . Kubah masjid itu amat besar. nian (9) .

Contoh: (16). Sayur-sayuran dikebun itu masih belum subur. Pekerja baru itu belum sangat cekap. belum terlalu lewat. (18). (20). AKTIVITI 1. belum. 47 . Pelajar kelas peralihan itu sungguh telah pandai. Kehadiran pelajar itu belum terlalu lewat. Anak sulungnya itu sungguh masih muda. Anaknya sudah besar. belum sangat cekap.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU 7. Terdapat juga kata bantu yang boleh hadir sebelum atau selepas penguat. harus berdasarkan kesesuaian konteks ayat. (22). Bincangkan fungsi kata bantu dalam frasa adjektif. sungguh telah pandai Contoh: (19). Pekerja yang berkualiti harus cekap. Frasa adjektif jelasnya boleh disertai oleh kata bantu sudah. (23). Kedudukan khemah itu masih amat jauh. (17). (21). sungguh masih muda. masih. misalnya: masih amat jauh. Ada kata bantu tertentu yang boleh hadir sebelum atau sesudah penguat.3 Kata Bantu Dalam Frasa Adjektif Kata bantu merupakan unsur yang boleh hadir dalam frasa adjektif.

penat lelahnya dihiasi air matanya berderai tangisnya mohon belas kasihan sedu-sedannya tanda kesedihan wajahnya pucat. dan pijak lantaran amarah yang membakar hati lantas kau tegar menyusun langkah pantas. 48 . di bumi Gaza ini. injak. menampar muka mendabik dada langkahmu pantas sungguh. hatinya cemas langkahnya kian tidak cergas. Barangkali kau sudah lupa wahai rejim zionis. bahawa kau juga pernah jadi anak kecil hidupmu sangat sederhana kautidur berselimutkan langit gelap impianmu sangat suram. sepak. SAJAK : SEBUAH PERSOALAN Mengapa harus kau pijak kaki anak kecil itu? yang hanya semalam belajar bertatih dan jatuh kembali. Oleh: ESA ALHAJ Johor Bahru. Mungkin rasa ihsan sudah terhakis dari dalam dirimu hingga kau mudah keliru antara langkah. letih lesunya. jatuh bangunnya. untuk memijak sesiapa jua dengan mata yang merah menyinga. hingga akhirnya kau terpijak kakimu sendiri dan jatuh tersungkur menyembah bumi. Senaraikan frasa adjektif dalam petikan sajak di bawah.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU LATIHAN 1.

Kuala Lumpur.al (2008) Tatabahasa Dewan. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU BAHAN BACAAN Abdullah Hassan (2005) Linguistik Am. Hashim Hj. 49 . Binaan Dan Fungsi Perkataan Dalam Bahasa Melayu. Bahasa Melayu II.Musa (1993). Nik Safiah Karim et. Siti Hajar Abdul Aziz (2008).al (2006) Sintaksis.Bhd.Bhd. PTS Professional Publishing Sdn. Abdullah Hassan et. Petaling Jaya: Oxford Fajar Sdn. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. Pahang:PTS Professional Publishing Sdn.Bhd.

boleh hadir selepas frasa nama sebagai penerang. boleh hadir selepas kata kerja sebagai keterangan dan. Hal yang kepelbagaian elemen kata sifat atau kata adjektif memberikan impak dalam pembentukan frasa adjektif yang berfungsi sebagai predikat dan juga unsur keterangan dan unsur penerang dalam predikat.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU TAJUK 8 Frasa Adjektif Bahasa Melayu   Susunan Frasa Adjektif dalam Ayat Frasa Adjektif dan Ayat Komplemen SINOPSIS Tajuk ini akan membolehkan anda mengetahui perkara-perkara berikut: Frasa Adjektif Bahasa Melayu   Susunan Frasa Adjektif dalam Ayat Frasa Adjektif dan Ayat Komplemen Frasa adjektif dalam bahasa Melayu seterusnya mempunyai peranan yang besar dalam mengungkapkan kata sifat secara luaran dan dalaman berdasarkan konteks kata-kata adjektif tertentu demikian membuktikan bahawa dalam binaan frasa dan ayat. unsur predikat yang terdapat dalam frasa objektif dapat diikuti oleh ayat komplemen yang mewujudkan ayat majmuk. kita akan melihat pola-pola frasa adjektif yang berkaitan dengan susunan frasa dalam ayat serta frasa adjektif dan ayat komplemen. Selain itu. Dalam perbincangan ini. 50 . Harus dijelaskan bahawa frasa adjektif mempunyai ketentuan sama ada boleh hadir selepas subjek sebagai predikat.

Dalam susunan ayat biasa. 51 .2) KERANGKA TAJUK-TAJUK Frasa Adjektif Susunan Frasa Adjektif dalam Ayat Frasa Adjektif dan Ayat Komplemen 8.(1.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU HASIL PEMBELAJARAN Pada akhir unit ini.2) Menghuraikan ayat komplemen. penguat dan kata bantu.(1.0 Kandungan Isi Anda perlu mengetahui bahawa. Frasa adjektif dalam bahasa Melayu terdiri daripada satu atau beberapa perkataan yang mewakili kata sifat atau kata adjektif sebagai kata intinya. kandungan isi untuk topik ini meliputi huraian tentang konsep frasa adjektif dan elemen berkaitan dengan susunan frasa serta ayat komplemen. anda seharusnya dapat:   Menghuraikan binaan frasa adjektif dengan unsur pengisi. frasa adjektif berfungsi sebagai predikat.

(susunan songsang) [predikat + subjek] 52 . Hal yang demikian bersesuaian dengan fungsi kata bantu dan penguat sebagai binaan dan unsur pengisian dalam frasa adjektif. frasa adjektif juga boleh hadir selepas subjek sebagai predikat.1 Susunan Frasa Adjektif dalam Ayat ialah frasa yang terdiri daripada kata adjektif sebagai unsur adjektif merupakan komponen penting dalam proses Frasa adjektif intinya. (susunan biasa ) (3) (a) Merah tua warna bola itu. [predikat + subjek] Frasa predikat yang mendepani subjek sudah berpindah tempat melalui proses penyongsangan. Contoh : 8.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU 8. Dalam binaan predikat. Warna bola itu merah tua.1 Frasa Adjektif Sebagai Predikat Predikat dalam sesuatu ayat boleh terbina daripada frasa adjektif. Dalam ayat (1) [stadium itu ] merupakan subjek frasa nama yang diikuti oleh predikat frasa adjektif.1. Dalam hal ini. Contoh-contoh lain: (2). frasa adjektif boleh terdiri daripada satu kata adjektif atau beberapa kata yang mengandungi kata adjektif dengan kata bantu dan penguat sama ada di hadapan atau di belakangnya. [sudah + usang] merupakan predikat yang terbina daripada unsur-unsur berikut : [kata bantu + kata adjektif] Ayat (1) boleh disongsangkan menjadi seperti berikut: (1) (a) Sudah usang stadium itu. Dalam hal ini. Frasa melengkapkan sesuatu ayat. (susunan biasa) (2) (a) Putih bersih kulitnya (susunan songsang) [predikat + subjek] (3). Kulitnya putih bersih. Contoh: (1) . Stadium itu sudah usang.

hebat sekali. lancar sekali.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU 8. Air sungai itu (7). Amira (5).2 Frasa Adjektif Sebagai Keterangan Frasa adjektif yang hadir selepas frasa kerja akan berfungsi sebagai keterangan. 8. Pemuzik (8).3 Frasa Adjektif Sebagai Penerang Kata Nama Frasa adjektif boleh hadir selepas kata nama dan frasa nama.1. Contoh: Subjek Predikat Frasa Kerja Keterangan (Frasa Adjektif) (4). Pelajar itu (6). Fungsinya ialah sebagai penerang kepada kata nama. deras sekali. Hal yang demikian merupakan fungsi asas kata adjektif yang memerihalkan sifat dan adjektif bagi keterangan kata kerja.1. Frasa Nama Kata Nama kereta warna baju madu pangkat kain benang kelapa pinang besar merah kelabu asli tinggi licin kasar muda masak 53 Kata Adjektif . Kucing itu berenang berpidato mengalir beraksi berlari sangat pantas. laju.

Bincangkan fungsi susunan frasa adjektif dalam sesuatu ayat. ayat komplemen. Contoh: tersebut akan menjadi ayat (9). (12). Ketua kampung itu percaya bahawa anak buahnya memberikan sokongan padu. AKTIVITI 1. (10). Zulmazran Zulkifli yakin bahawa pasukan Malaysia akan meraih pingat emas dalam acara boling. Dia insaf bahawa dia perlu meningkatkan kualiti ibadahnya. Peserta kursus sedar bahawa mereka harus tidur di khemah sementara. (11).BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU kitab tebal 8. Predikat Subjek Frasa Kerja Keterangan (Frasa Adjektif) 54 . Kesannya. Bina 10 ayat berdasarkan pola binaan ayat di bawah ini.2 Frasa Adjektif dan Ayat Komplemen Frasa adjektif yang berperanan sebagai predikat dalam ayat boleh diikuti oleh ayat komplemen. LATIHAN 1.

PTS Professional Publishing Sdn. Nik Safiah Karim et. 55 .BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU BAHAN BACAAN Abdullah Hassan (2005) Linguistik Am.al (2006) Sintaksis. Bahasa Melayu II. Pahang:PTS Professional Publishing Sdn. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka.al (2008) Tatabahasa Dewan. Kuala Lumpur. Petaling Jaya: Oxford Fajar Sdn.Bhd. Siti Hajar Abdul Aziz (2008). Abdullah Hassan et.Bhd.Bhd.

Ini membuktikan bahawa kepentingan elemen kata sendi nama menjadikan fungsi frasa sendi nama sebagai asas pembentukan predikat yang mempunyai pola FN+ FSN ( Frasa Nama + Frasa Sendi Nama). unsur predikat frasa sendi nama juga akan dibincangkan dalam bab ini. Dalam perbincangan ini.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU TAJUK 9 Frasa Sendi Nama Bahasa Melayu  Binaan Frasa Sendi Nama  Kedudukan Frasa Sendi Nama dalam Ayat  Penggunaan Kata Sendi Nama Secara Umum SINOPSIS Tajuk ini akan membolehkan anda mengetahui perkara-perkara berikut: Frasa Sendi Nama    Binaan Frasa Sendi Nama Kedudukan Frasa Sendi Nama dalam Ayat Penggunaan Kata Sendi Nama Secara Umum Frasa sendi nama dalam bahasa Melayu seterusnya mempunyai peranan yang utama dalam melengkapkan satu binaan dalam ayat yang terdiri daripada satu kata sendi nama dan satu frasa nama dalam ayat. Selain itu. 56 . Frasa sendi nama mempunyai mempunyai potensi untuk hadir sebelum frasa nama atau sebelum kata nama arah diikuti oleh frasa nama. kita akan melihat pola-pola frasa sendi nama yang berkaitan dengan susunan frasa dalam ayat .

1) Menganalisis binaan dan kedudukan frasa sendi nama dalam ayat. kandungan isi untuk topik ini meliputi huraian tentang konsep frasa sendi nama dan elemen berkaitan dengan binaan frasa sendi nama dalam ayat.0 Kandungan Isi Anda perlu mengetahui bahawa. 57 .BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU HASIL PEMBELAJARAN Pada akhir unit ini.(1. Frasa sendi nama dalam bahasa Melayu daripada terdiri beberapa perkataan yang mewakili kata sendi atau kata adjektif sebagai unsur binaan frasanya. anda seharusnya dapat: Menjelaskan definisi dan binaan frasa sendi nama(1.6) KERANGKA TAJUK-TAJUK Frasa Sendi Nama Binaan Frasa Sendi Nama Kedudukan Frasa Sendi Nama dalam Ayat Penggunaan Kata Sendi Nama 9.

Frasa sendi nama terbina daripada ayat yang mempunyai satu kata sendi nama dan satu frasa nama yag menjadi pelengkap dalam binaan frasa sendi nama itu.1 Kata Sendi Nama + Frasa Nama Frasa dalam sesuatu ayat boleh terbina daripada frasa sendi nama dengan pola kata sendi nama + frasa nama ( KN+ FN). ke. akan bagi. kata sendi nama hadir sebagai satu perkataan di hadapan suatu frasa nama. pada. daripada . tentang. sampai. dan sebagainya.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU 9. untuk. Antara kata sendi nama yang sering digunakan ayat ialah di. dari. (Abdullah Hassan et. hingga.al 2006). Frasa sendi nama juga boleh didahului oleh kata bantu sama ada kata bantu ragam atau kata bantu aspek. (Nik Safiah Karim et. Contoh: Frasa Sendi Nama Kata Sendi Nama di ke dari daripada kepada untuk dengan sejak tentang Frasa Nama gimnasium sekolah pusat tuisyen aluminium Tuan Jana Khatib ibu kemewahan semalam klorofil 58 .1.al. dengan. Dalam hal ini.kepada .oleh.2008) Frasa sendi nama pada asasnya terbina apabila sesuatu kata sendi diikuti oleh kata nama.1 Binaan Frasa Sendi Nama ialah frasa yang terdiri daripada kata sendi nama yang Frasa sendi nama boleh bergabung dengan kata nama dalam membentuk kesatuan frasa. Contoh : 9.

dengan bergaya dengan kayu - . Kata nama arah dan keterangan boleh hadir dan boleh digugurkan mengikut kesesuaian ayat.3 Kata Sendi Nama + (Kata Nama Arah) + Frasa Nama + (Keterangan) Binaan frasa nama boleh juga terdiri daripada kata sendi nama diikuti oleh frasa nama dan keterangan. Frasa Sendi Nama Kata Sendi Nama Frasa Nama Kata Nama Arah (i) di di (ii) ke ke (iii) dari dari atas luar bawah 59 Frasa Nama pentas pentas garisan garisan rumah rumah Keterangan pada saat itu.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU sampai bagi siang ayah 9.2 Kata Sendi Nama + (Kata Nama Arah) + Frasa Nama Frasa sendi nama boleh wujud di hadapan frasa nama (didahului satu unsur kata nama arah). Frasa Sendi Nama Frasa Nama Kata Sendi Nama Kata Nama Arah Frasa Nama (i) di (i) di (ii) ke (ii) ke (iii) dari (iii) dari dalam dalam belakang - takungan takungan kolam kolam pentas pentas 9.1. Selain itu.1. frasa sendi nama juga berpotensi untuk hadir tanpa kata nama arah.

2. unsur keterangan ini boleh hadir secara pilihan mengikut kesesuaian konteks ayat berdasarkan rumus tatabahasa.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU 9. (5). frasa adjektif dan frasa nama. Ahmad ke sekolah setiap hari. Kerusi itu daripada kayu jati. (keterangan masa) (9) Marini berehat di tepi pantai. frasa sendi nama hadir selepas subjek. Contoh: (1). Unsur keterangan ini pada asasnya bertindak menerangkan keperihalan maksud predikat frasa kerja. (3).2 Frasa Sendi Nama sebagai Keterangan Unsur keterangan dalam sesuatu ayat boleh diwakili oleh frasa sendi nama. (4). 9.(keterangan tempat) (10). Dalam sesetengah ayat lain.(keterangan penyertaan) (12) Anda wajar mengawal emosi demi kesejahteraan diri. 9.2.(keterangan cara) 60 .(keterangan hal) (11). (2).1 Predikat Frasa sendi Nama Dalam susunan ayat biasa. Contoh: (i) Keterangan bagi frasa kerja Contoh: (7) Budin meniup saksofon seperti pemuzik profesional.Sultan Mansur Syah hadir dengan permaisurinya. Kolam ikan di tepi taman. (6). frasa sendi nama berfungsi sebagai unsur keterangan. Namun.2 Kedudukan Frasa Sendi Nama dalam Ayat Frasa sendi nama mempunyai fungsi dalam predikat sesuatu ayat. Hadiah ini untuk ibu Zarina.Ayah berbincang tentang hal pertunangan. Yushiro dari bandar raya Tokyo.(keterangan tujuan) (13).Hang Tuah menikam lanun dengan keris. Bahaman daripada keluarga seni. (keterangan bandingan) (8) Dahlan memasak pada waktu petang.

(keterangan hal) (16) Dia rabun pada waktu malam.3 Penggunaan Kata Sendi Nama Dalam penggunaan kata sendi nama dalam ayat.(keterangan tujuan) (21) Keris itu diperbuat daripada besi. (26) Nadia Chin Abdullah bukan ke Australia tetapi ke Austria. terdapat dua unsur kata sendi nama yang serupa boleh digabungkan dalam bentuk setara dengan menggunakan kata hubung dan. frasa sendi nama dengan kata hubung dari boleh digugurkan secara pilihan unsur kedua. (28) Zulfadli makan dengan adiknya atau abangnya? 61 . (keterangan sumber) (22) Lagu oleh Dato’ Mokhzani telah menarik perhatiannya. atau. (keterangan pembuat) 9. Contoh: (23) Dia mundar-mandir di dalam dan di luar bangunan itu. tetapi. (keterangan tujuan) (iii) Keterangan bagi frasa nama Contoh: (18) Bangunan di Kuala Lumpur sungguh tinggi. (24) Zulfadli makan dengan adiknya atau dengan abangnya? (25) Pak Cik Ali bekerja bukan di kebun tetapi bekerja di pejabat peguam.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU (ii) Keterangan bagi frasa adjektif Contoh : (14) John segak seperti model. (keterangan tempat) (19) Batu permata itu adalah dari zaman Dinasti Ming (keterangan asal) (20) Ridwan sudah membeli songkok untuk majlis tersebut. Dalam ayat (23).mandir di dalam dan luar bangunan. (keterangan masa) (17) Kita harus pantas supaya tidak ketinggalan. Ayat baharu setelah pengguguran kata sendi nama pada unsur kedua ialah: (27) Dia mundar. (keterangan bandingan) (15) Profesor itu cekap dalam bidang bioteknologi.

Contoh : (31) Diana akan ke Kuala Lumpur. Namun dalam beberapa keadaan. perkara tersebut ditunjukkan sebagai contoh penggunaan kata sendi yang boleh hadir dalam keadan lebih daripada satu situasi. Bincangkan unsur-unsur yang terdapat dalam frasa sendi nama. Keadaan ini dapat dipermudahkan dengan melihat kedudukan dan fungsinya dalam ayat. dalam perbincangan ini. (30) Nadia Chin Abdullah bukan ke Australia tetapi Austria. 62 . Ini berlaku pada perkataan ’akan’.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU (29) Tuan Haji Ali bekerja bukan di kebun tetapi di pejabat peguam. AKTIVITI (Aktiviti kumpulan) 1. terdapat kata sendi yang boleh berfungsi sebagai kata bantu aspek. (akan sebagai kata bantu aspek) (32) Diana sayang akan kucingnya. (akan sebagai kata sendi) Namun. Pada asasnya. frasa sendi boleh berfungsi sebagai predikat dan keterangan dalam ayat.

Bina 10 frasa dengan pola binaan frasa sendi nama berdasarkan jadual di bawah.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU LATIHAN (Aktiviti individu) 1. Frasa Sendi Nama Frasa Nama Kata Sendi Nama Kata Nama Arah Frasa Nama Keterangan 63 .

al (2006) Sintaksis. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka.Bhd. 64 . Petaling Jaya: Oxford Fajar Sdn. Kuala Lumpur. Abdullah Hassan et.Bhd.al (2008) Tatabahasa Dewan. Pahang:PTS Professional Publishing Sdn.Bhd. Bahasa Melayu II. Nik Safiah Karim et. PTS Professional Publishing Sdn. Siti Hajar Abdul Aziz (2008).BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU BAHAN BACAAN Abdullah Hassan (2005) Linguistik Am.

frasa dan perkataan mempunyai fungsi yang utama dalam pembentukan ayat. ayat dasar atau ayat inti merupakan ayat yang terdiri daripada ayat penyata. 2008). Klausa. Kajian tentang ayat membuktikan bahawa kepentingan klausa. ayat tunggal dan tidak ketinggalan unsur yang berkaitan dengan susunan klausa. frasa. Frasa. Perkataan  Ayat Dasar  Ayat Tunggal TAJUK 10 SINOPSIS Tajuk ini akan membolehkan anda mengetahui perkara-perkara berikut:    Ayat. Klausa.dan perkataan. perintah dan seruan dan sebagainya. Frasa.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU Ayat Bahasa Melayu  Ayat. dan perkataan dalam ayat . Perkataan Ayat Dasar Ayat Tunggal Ayat Bahasa Melayu Ayat dalam bahasa Melayu boleh terbentuk daripada satu perkataan atau beberapa perkataan yang pengucapannya dimulakan dan diakhiri dengan kesenyapan. Selain itu. 65 . (Nik Safiah Karim et. Ini berbeza dengan ayat tunggal yang terdiri daripada ayat tanya. Dalam perbincangan ini.al. serta mengandungi intonasi yang sempurna. kita akan melihat pola-pola ayat dasar. Ayat terdiri daripada binaan klausa. frasa .

0 Kandungan Isi Anda perlu mengetahui bahawa.6) KERANGKA TAJUK-TAJUK Ayat Bahasa Melayu Ayat. kandungan isi untuk topik ini meliputi huraian tentang konsep ayat.1) Menganalisis binaan ayat dasar dan ayat tunggal. Perkataan Ayat Dasar Ayat Tunggal 10. klausa.(1.1 Ayat Ayat boleh terbentuk daripada satu perkataan atau susunan beberapa perkataan yang pengucapannya dimulakan dan diakhiri dengan kesenyapan. 66 . anda seharusnya dapat:   Menjelaskan definisi klausa. Klausa. frasa dan perkataan. ayat dasar dan ayat tunggal (1. 10.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU HASIL PEMBELAJARAN Pada akhir unit ini. serta mengandungi intonasi yang sempurna. 2008). (Nik Safiah Karim et. Perbincangan juga akan berkisar pada aspek ayat dasar (ayat inti) dan juga ayat tunggal. frasa. Frasa.al.

Contoh : (1).al 2006).2 Klausa Klausa ialah satu rangkaian perkataaan yang mengandungi subjek dan predikat . kereta dan seumpamanya.Maksud ayat tersebut ialah hal sebuah sekolah yang terletak di tepi laut. langsir biru yang tergolong dalam kelompok kedua ialah predikat bagi ayat tersebut yang menerangkan tentang keadaan rumah besar tersebut. Malah sebenarnya. Susunan yang lengkap mempunyai makna yang lengkap. Klausa boleh diumpamakan ayat dalam ayat (Abdullah Hassan et. Subjek menyebut sesuatu perkara. di tepi laut. Dalam kumpulan perkataan kedua. Setiap satu kelompok tersebut mengandungi sekurang-kurangnya dua bahagian iaitu subjek dan predikat. ayat terdiri daripada perkataaanperkataan yang disusun dalam susunan dan kelompok-kelompok tertentu. 10. (Nik Safiah Karim et.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU Menurut Abdullah Hassan et. seperti rumah. sekolah ialah komponen subjek ayat. Dalam ayat (2) rumah ialah kelompok perkataan yang menjadi subjek dalam ayat tersebut. 67 . yang menjadi konstituen dalam ayat.al. Dalam ayat (1) sekolah terdiri daripada kelompok perkataan yang menjadi pokok perbincangan.al (2006). 2008) Klausa tergolong kepada dua jenis iaitu: (i) Klausa bebas (ii) Klausa tak bebas Klausa bebas ialah klausa yang terdiri daripada sekumpulan perkataan yang maknanya boleh berdiri sendiri dan boleh bersifat sebagai ayat lengkap apabila diujarkan dengan intonasi yang sempurna. (2) Rumah langsir biru. baju. Setiap kelompok perkataan disusun dengan lengkap.menceritakan tentang subjek ayat. Sekolah di tepi laut. Sementara. Predikat pula menerangkan tentang perkara yang telah disebutkan dalam predikat iaitu menerangkan tentang rumah. baju. kereta dan seumpamanya.

kerana cekap menguruskan perniagaan. pembentukan klausa bebas adalah berdasarkan ciri klausa yang mampu mendokong makna lengkap serta mendokong ciri –ciri ayat yang sempurna. (Nik Safiah karim. Frasa baju sehelai baju baju kurung sehelai baju kurung 68 . ataupun satu perkataan yang berpotensi untuk diperluas menjadi dua perkataan atau lebih. Klausa bebas juga disebut sebagai klausa utama. Frasa digunakan bagi membina ayat. Berdasarkan contoh : Majid kaya [klausa bebas] [klausa utama] Oleh itu. Contoh ayat : sehelai baju kurung di dalam almari. et.al 2008) Frasa nama boleh terbentuk daripada satu perkataan atau lebih (Abdullah Hassan et.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU Contoh : klausa 1 : Majid kaya (klausa bebas) klausa 2 : kerana cekap menguruskan perniagaan (klausa tak bebas) Ayat sempurna: klausa 1 + klausa 2 = Majid kaya kerana cekap menguruskan perniagaan. Ayat ini akan dipenggal sebahagiannya untuk melihat rumus struktur frasa. Dalam struktur binaan ayat.3 Frasa Frasa ialah unit yang boleh terdiri daripada satu susunan yang mengandungi sekurang-kurangnya dua perkataan. frasa didapati merupakan unsur yang terletak di bawah klausa. (2006).al. [ klausa tak bebas] 10. Frasa ialah unsur terkecil dalam bidang sintaksis.

BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU Frasa di atas berasaskan satu binaan ayat (FN+FS) : Sehelai baju kurung di dalam almari. Bentuk frasa satu perkataan ialah baju. frasa yang asas iaitu baju kurung telah diperluaskan melalui pancangan ke dalam sebuah frasa yang lain hingga terbentuknya frasa sehelai baju kurung. sehelai baju kurung. hubung. Perkataan adalah bentuk bahasa yang mengandungi makna atau fungsi nahu (Abdullah Hassan et. gempal.al . orang. Contoh: kata nama: pelajar. taman kata kerja : makan. tidur.5 Ayat Dasar Ayat dasar ialah ayat yang menjadi sumber atau dasar bagi pembentukan ayatayat lain berdasarkan rumus-rumus tatabahasa. kata 10. kata kerja. Bentuk tersebut diperluas menjadi sehelai baju. ke kedai. Perkataan mempunyai beberapa golongan tertentu seperti kata nama. Semua ayat yang terbina secara lengkap sebenarnya dapat dikesan dasar atau inti ayat yang menjadi landasan dalam sesuatu binaan ayat. kereta adalah perkataan yang mendokong makna tertentu. pucat. tampan kata sendi nama : di rumah. baju kurung. Jadi. baju.4 Perkataan Perkataan ialah konstituen kepada frasa. Ayat dasar mempunyai empat pola asas iaitu: Pola 1 : FN + FN Pola 2 : FN + FK Pola 3 : FN + FA Pola 4 : FN + FS 69 . kata sendi nama. dan sebagainya. melukis. kata tugas dan sebagainya. menendang Kata adjektif : kurus. Seremban. 10. dari Johor. daripada besi kata adjektif. ayah. 2008) Bentuk-bentuk perkataan seperti sekolah.

ayat dasar terdiri daripada ayat penyata. Namun. yang membezakan ayat tunggal dengan ayat dasar ialah ayat tunggal terdiri daripada ayat tanya. Namun. Ayat tunggal juga sebenarnya mempunyai satu klausa yang hadir mewakili satu subjek dan satu predikat tersebut. ke kedai runcit. sungguh pandai di Pusat Islam. 10. sedang berehat di bilik sungguh pandai di Pusat Islam Kuala Lumpur. ayat perintah ayat seruan dan sebagainya.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU Pola Pola 1 (FN + FN) Pola 2 (FN + FK) Pola 3 (FN + FA) Pola 4 ( FN + FS) Subjek Harun Jurulatih Marlina Muzium Predikat pesilat amatur. Ayat tunggal terbina daripada ayat dasar.6 Ayat Tunggal Ayat tunggal ialah ayat yang mempunyai satu subjek dan satu predikat. Contoh: Pola Pola 1 (FN + FN) Pola 2 (FN + FK) Pola 3 (FN + FA) Pola 4 ( FN + FS) Subjek Harun Jurulatih Adik Marlina Muzium warisan Predikat pesilat amatur negara. Jelas bahawa ayat tunggal terbina secara mudah dengan hanya mempunyai konstituen satu subjek dan satu predikat. sangat tangkas. 70 Predikat . (2) (3) (4) Bapa saudara Ali Peninju itu Darwis Wahab pensyarah. Malah binaan ayat tunggal mempunyai persamaan dengan ayat dasar. Contoh: Subjek (1). Sementara. binaanbinaan tersebut harus masih tergolong dalam bentuk frasa. membaca kitab jawi. Komponen frasa boleh mengandungi satu perkataan atau lebih. sedang berehat.

terdapat juga proses penyongsangan seperti predikat mendahului subjek seperti dalam ayat songsang. Nyatakan perbezaan antara ayat dasar dan ayat tunggal. (b) Dimakannya kuih itu. (8) (a) Pokok kayu itu ditebangnya. jelas didapati bahawa subjek dan predikat dalam ayat dasar boleh bertukar ganti mengikut keperluan dan keutamaan penutur bahasa. (b) Ditebangnya pokok kayu itu. (b) Di dalam almari baju itu. 2. AKTIVITI 1. Nyatakan unsur-unsur klausa dalam ayat bahasa Melayu dengan memberikan contoh-contoh yang sesuai. proses sedemikian menggambarkan sifat bahasa Melayu yang dinamik dalam pelbagai aspek bahasa dan rumus tatabahasa. Bina lima ayat aktif dan tukarkan ayat tersebut menjadi ayat pasif LATIHAN 1. Berdasarkan contoh-contoh ayat tersebut. Contoh: (5) (a) Mariam ke pasar raya hari ini.BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU Dalam proses binaan ayat tunggal ini . 71 . (7) (a) Kuih itu dimakannya. (b) Ke pasar raya Mariam hari ini. (6) (a) Baju itu di dalam almari. Jelas.

Abdullah Hassan et. Siti Hajar Abdul Aziz (2008).BMM3110 SINTAKSIS BAHASA MELAYU BAHAN BACAAN Abdullah Hassan (2005) Linguistik Am. 72 .Bhd. Kuala Lumpur. Bahasa Melayu II. Pahang:PTS Professional Publishing Sdn. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. Petaling Jaya: Oxford Fajar Sdn.al (2006) Sintaksis.al (2008) Tatabahasa Dewan.Bhd.Bhd. PTS Professional Publishing Sdn. Nik Safiah Karim et.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful