Modul Bmm3107 - Pengantar Linguistik Bahasa Melayu

TAJUK 1

(SEJARAH PERKEMBANGAN LINGUISTIK)

Sinopsis Tajuk ini membincangkan tentang sejarah perkembangan ilmu linguistik yang bermula pada tahun 500 SM hingga ke zaman moden. Sejarah pengkajian ilmu linguistik bermula pada zaman Yunani, zaman Iskandariah, zaman Rom, zaman pertengahan, zaman Peralihan (Renaissance), zaman Arab, zaman India, zaman Linguitik perbandingan dan zaman linguistik moden. HASIL PEMBELAJARAN 1. Menyusur galur sejarah perkembangan ilmu linguistik. 2. Menghuraikan sejarah ilmu linguistik zaman Yunani, Iskandariah, Rom, Arab, India hingga zaman moden abad ke 20 Tahukah anda bila kajian bahasa bermula? Berdasarkan catatan awal sejarah ilmu linguistik, kajian tentang bahasa telah berlaku seawal 800 tahun sebelum masihi yang berlaku di India. Walau bagaimanapun titik permulaan kajian ilmu linguistik dipercayai berlaku pada zaman Yunani. Hal ini ada kaitannya dengan penemuan kegiatan kajian orang-orang India yang didasarkan kepada hasil kajian Panini telah diwartakan pada abad ke-17. Kehebatan orang Yunani dalam kajian bahasa adalah berdasarkan bukti dalam bentuk catatan yang dikaji pada zaman linguistik yang bermula di Eropah. 1.1 Zaman Yunani, Zaman Iskandariah, Zaman Rom Dalam sejaran ilmu linguistik, golongan pertama yang bergiat dalam bidang pengkajian bahasa ialah orang-orang Yunani.Tamadun Yunani merupakan satu tamadun terawal yang wujud di atas muka bumi ini. Kehebatan tamadun ini merangkumi semua aspek seperti bahasa, ekonomi, budaya dan politik. Kegiatan dalam pengkajian bahasa bermula kira-kira 500 tahun sebelum masihi. Disebabkan seluruh kehidupan mereka dibendung oleh falsafah, maka kajian mereka tentang bahasa banyak dipengaruhi oleh pemikiran yang berbentuk falsafah. Falsafah bahasa bermula pada zaman praSocrates, iaitu pada abad ke-6 sebelum masihi. Falsafah Bahasa merupakan satu teras kepada bermulanya satu falsafah yang menjadi pegangan dan kekuatan masyarakat ketika itu Untuk pengetahuan anda, tokoh hebat dalam pengkajian bahasa pada zaman Yunani ialah Plato dan Aristotle, iaitu murid Plato. Plato (427 – 347) merupakan ahli falsafah pertama yang mengenal pasti dan menyelidik bahasa sebagai suatu masalah dan persoalan melalui karyanya yang berbentuk dialog, iaitu Cratylus. Dialog Cratylus telah mencetuskan kontroversi berabad-abad lamanya, iaitu antara kumpulan analogis yang mempercayai bahawa bahasa bersifat alamiah,

khususnya untuk retorik dan puisi. iaitu kata penghubung. iaitu berdasarkan persetujuan masyarakat. Beliau memperkembang dan memperdalam pemikiran tentang falsafah bahasa yang diasaskan oleh Plato. tetap dan dapat diperoleh dalam tulisan yang menjadi subjek tatabahasa dan sebagai cara menunjukkan apa-apa sahaja yang ada di dunia yang menjadi subjek logika. Sekarang kita akan membincangkan sejarah perkembangan linguistik zaman Rom. anda dapati bahawa kajian mengenai bahasa pada era Yunani lebih tertumpu kepada tatabahasa. Sekarang kita beralih pula kepada Zaman Iskandariah. kaedah kajian mereka lebih bercorak logik dan bukannya saintifik. Pada era ini ahli bahasa mula meneroka bahasa termasuk tatabahasa vernakular. Plato telah menimbulkan persoalan adakah ketepatan sesuatu nama berasaskan tabii dan realiti atau konvensyen. Secara umumnya. Para sarjana turut memperkenalkan bidang sintaksis. Sebagai sebuah tanah jajahan Yunani. Aristotle merupakan sarjana yang mula-mula mengakui tentang adanya sistem kala atau tensedalam bahasa Yunani. 1. iaitu pertuturan. namun penumpuan bahasa pada waktu ini lebih kepada aspek lisan.participal. Jika dikaji perkembangan bahasa pada zaman ini lebih kepada perubahan sistem bahasa daripada tamadun Yunani kepada bahasa Latin. Zaman ini bermula pada abad ketiga tahun masihi. Mereka kurang menyumbang kepada perkembangan ilmu baharu berkenaan bahasa. Ilmu linguistik terus berkembang pada zaman Aristotle tahun 384 – 322 sebelum masihi dengan menambah satu lagi pembahagian dalam tatabahasa. iaitu ayat yang merupakan satu unit deskriptif yang terdiri daripada turutan-turutan perkataan yang mempunyai makna. ganti nama dan kata depan. Iskandariah menjadi pusat perkembangan kesusasteraan dan linguistik tamadun Yunani. Gagasan lain yang dikembangkan oleh Aristotle ialah fungsi bahasa sebagai alat. Kita telah selesai membincangkan tentang sejarah perkembangan linguistik zaman Yunani. Mereka turut mengkaji sistem fonetik dan membahagikan perkataan kepada adverb. Anggapan mereka bahawa hasil tulisan itu baik sekiranya bahasa dan hasil tulisan itu tepat dan kurang kesalahan tatabahasa. Beliau menganggap bahawa bahasa itu sebagai suatu juzuk dunia. Beliau juga menyelidik tentang tatabahasa yang membezakan antara kata nama dengan kata kerja. Zaman Arab. Namun demikian. . Zaman India Sekarang kita akan membincangkan sejarah perkembangan linguistik zaman pertengahan yang dikenali juga sebagai zaman Renaissance.nalar dan logis dengan kumpulan anomalis yang berpegang kepada kepercayaan bahawa bahasa tidak nalar sepenuhnya. Tahukah anda bahawa mereka mengambil ilmu bahasa Yunani dan membuat kajian dalam bahasa Latin. Plato telah meletakkan fungsi kata nama sebagai subjek kepada predikat dan kata kerja sebagai penerangan kepada perbuatan. Bahasa pada era ini masih kekal kepada fungsi kesusasateraan. Orang Rom telah mengambil alih bidang bahasa setelah tamadun Yunani runtuh. Para pengkaji pada zaman ini menggunakan ilmu bahasa sebagai satu elemen untuk mengukur kualiti sesuatu bahasa. Walau bagaimanapun sumbangan mereka amat penting kerana hasil tulisan mereka menjadi rujukan kepada semua pengkaji bahasa selepas zaman itu.2 Zaman Pertengahan.

Hal ini disebabkan Eropah mengalami zaman gelap. Pada era ini bahasa Sanskrit digunakan dengan meluas dan memberikan kesan besar kepada ilmu linguistik. marilah sama-sama kita lihat sejarah perkembangan linguistik zaman moden sekitar abad ke-20. Perbincangan seterusnya ialah sejarah perkembangan linguistik zaman India. berimbuhan dan bahasa berfleksi. Bidang bahasa mula berkembang dengan wujudnya bidang baharu. Kajian mereka lebih baik daripada Yunani dari aspek fonetik. Mereka turut mengkaji pertalian dan hubungan antara satu bahasa dengan bahasa yang lain. kelainan logika dalam bahasa dan hubungan antara bahasa mula berkembang. Mereka juga dapat mengesan hubungan satu bahasa dengan bahasa lain terutama bahasa Inggeris. Tugasan: Buat catatan nota dalam bentuk grafik tentang sejarah perkembangan linguistik sejak sebelum masihi hingga ke zaman moden. iaitu sekitar abad ke-19. Sekarang mari kita bincang pula perkembangan linguistik zaman Arab. Pengkajian ilmu bahasa pada zaman ini lebih cenderung kepada linguistic deskriptif atau linguistik huraian. Pendekatan kajian bahasa berdasarkan bukti nyata. iaitu bahasa berisolasi. 1. Tamadun ini turut mengiktiraf bahawa bahasa berasal daripada satu bahasa yang sama. Hal ini dapat dibuktikan melalui kajian. Sebagai mengakhiri perbincangan tajuk 1 ini. iaitu bahasa adalah baka dan satu fenomena sosial. Pada zaman ini bahasa berkembang pesat di Baghdad sebagai sebuah pusat ilmu di dunia. Tahukah anda bahawa sumbangan terpenting ahli-ahli bahasa zaman ini ialah kejayaan mereka membawa pembaharuan dalam ilmu bahasa dan mula mengkaji bahasa secara saintifik. Kajian pada era ini lebih sistematik dan menekankan kepada sinkronis dan diakronis. Kajian mereka tertumpu kepada sumber al-Qur’an dan hasilnya perkembangan ilmu fonetik semakin pesat dan hampir menjadi sempurna serta terciptanya kamus lengkap untuk dijadikan bahan rujukan. morfologi dan sintaksis. hampir semua bahasa memiliki perkataan yang hampir sama dan maksud perkataan juga hampir sama. iaitu antropologi dan sosiologi. Para pengkaji turut mengeluarkan satu teori baharu. Ahli bahasa zaman ini turut mengasingkan bahasabahasa di dunia kepada tiga kelompok. Golongan zaman pertengahan ini menolak bahasa luar atau bahasa pinjaman. . Gunakan bahasa sendiri menunjukkan anda faham apa yang dibincangkan. Mereka mendapati bahawa hubungan bahasa bukan melalui peminjaman atau kebetulan tetapi wujud daripada satu rumpun yang sama. zaman ini dikatakan sebagai permulaan kepada linguistik moden. Hukum baharu mula wujud yang dikenali sebagai hukum R-G-L dan R-D-L. Tahukah anda bahawa kesan daripada kajian ini wujudnya rumpun-rumpun bahasa daripada semua bahasa di dunia.Anda harus ingat bahawa pada era ini juga teori sebab musabab.3 Zaman Linguistik Bandingan dan Linguistik Moden Untuk pengetahuan anda. Kebanyakan ahli fikir yang lahir pada zaman ini ialah sarjana Islam yang sentiasa mendapat sokongan daripada pemimpin mereka. Bahan kajian turut berubah daripada tradisi bahasa Inggeris kepada kitab Rig-Veda.

· Beliau berpendapat psikologi mendasari pengkajian bahasa dalam sains. TAJUK 2 : PEMIKIRAN DALAM LINGUISTIK Sinopsis Tajuk dua ialah pemikiran dalam linguistik.1 Pemikiran Edward Sapir Dalam Bidang Linguistik · Edward Sapir (1884 – 1939) seorang sarjana linguistik struktural dan antropologi dari Amerika pada awal abad ke-20. Leonard Bloomfield dan pemikiran Ferdinand de Saussure. Hasil Pembelajaran (i) Menghuraikan aliran pemikiran tokoh-tokoh lingustik mengiku zaman (ii) Menghargai sumbangan tokoh-tokoh dalam perkembangan ilmu bahasa sejak zaman awal hingga zaman moden (iii) Membuat banding beza bentuk pemikiran antara tokoh-tokoh linguistik Kerangka Tajuk Hasil pemikiran de Saussure telah melayakkan beliau diberikan jolokan sebagai “Bapa Linguistik Moden” Hasil pemikiran Bloomfield telah menghasilkan teori behaviourisme Hasil pemikiran Edward Sapir dapat diterokai melalui bukunya bertajuk Language (1881) 1. · Rumusan hasil pemikiran beliau tiada bahasa yang sempurna. iaitu pemikiran Edward Sapir. bahasa ialah sistem manusiawi yang instingtif. · Menurut beliau. Mereka merupakan tokoh linguistik yang banyak memberi sumbangan kepada perkembangan ilmu bahasa melalui hasil kajian secara empirikal. Beliau mengkaji hubungan bahasa dengan pemikiran manusia dari aspek psikologi. Buku beliau bertajuk Language berbeza dengan Bloomfield kerana menggunakan pendekatan antropologi yang melihat bahasa dari segi fungsinya dalam masyarakat. bahasa akan sentiasa berubah.Bincangkan sumbangan Plato dan Aristotle kepada perkembangan ilmu linguistik sehingga kini. iaitu bersifat arbitrari untuk menyampaikan perasaan dan fikiran. Tajuk ini meliputi tiga subtajuk. Kesimpulan kajian beliau mendapati bahawa struktur bahasa merupakan unsur yang menentukan sturktur pemikiran manusia. .

3 Pemikiran Ferdinand de Saussure Dalam Bidang Linguistik · Ferdinand de Saussure (1857 – 1913) ialah orang pertama mengasaskan ilmu linguistik moden. Buku beliau yang popular ialahLanguage (1933). Karya agung beliau ini adalah hasil daripada usaha pelajar-pelajarnya yang telah mengumpul dan menyusun semula bahan-bahan kuliah sehingga terhasilnya buku tersebut yang kemudian diterjemahkan ke dalam bahasa Inggeris pada tahun 1959. iaitu suatu kenyataan yang menunjukkan bahawa semua bahan kajian hendaklah dapat diperhatikan dan dianalisis secara empirikal. Langue bermaksud loghat atau dialek dan parole bermaksud ciri-ciri bahasa yang dituturkan atau diucapkan oleh individu dalam masyarakat. Beliau memperlihatkan konsep saintifik dalam kajiannya. · De Saussure merupakan orang pertama yang mengemukakan konsep ‘langue’ dan ‘parole’. · Beliau juga beranggapan bahawa bahasa ialah satu tingkah laku manusia. . · Rumusan beliau.1. Tugasan : Buat banding beza dalam bentuk grafik antara pemikiran de Saussure dengan Bloomfield. ayat-ayat itu tersusun di dalam otak dan dikeluarkan apabila adanya rangsangan. Linguistik diakronis mengkaji bahasa dari segi sejarah yang dilalui oleh bahasa serta perubahan-perubahan yang dialami oleh sesuatu bahasa tersebut. maka bahasapun dapat dilahirkan sebagai gerak balas atau respons terhadap rangsangan itu. Linguistik sinkronis mengkaji bahasa pada suatu masa tertentu. iaitu secara sinkronis dan diakronis. · Dalam sejarah ilmu linguistik moden. Huraikan dengan ringkas menggunakan ayat sendiri sumbangan dan kesan teori behaviourisme terhadap pengajaran dan pembelajaran bahasa. Ketokohan beliau sebagai ‘Bapa Ilmu Linguistik Moden’ telah terbukti melalui penemuan-penemuan konsep dan pendekatan baharu dalam bidang bahasa secara moden. sekiranya tingkah laku manusia lain berpunca daripada adanya rangsangan ataustimulus. beliau merupakan orang pertama yang mengemukakan dan menekankan peri pentingnya kajian bahasa dilakukan dari sudut yang berbeza-beza. · Ketokohan beliau adalah hasil penelitiannya sehingga menerbitkan buku bertajuk Couse de Linguistique Generale pada tahun 1915. Dengan kata lain. Beliau beranggapan bahawa bahasa sebagai pangkalan data ucapan yang boleh mengeluarkan segala unit bahasa. 1.2 Pemikiran Leonard Bloomfield Dalam Bidang Linguistik · Bloomfield (1887 – 1949) merupakan ahli linguistik yang mempelopori teori behaviourisme yang berkait rapat dengan fahaman ahli psikologi dalam menghuraikan bahasa.

kaedah dan hasil kajian linguistik dalam mengajarkan bahasa dan menulis buku-buku teks. deskripsi. · Linguistik ini menghasilkan kaedah-kaedah mengajarkan bahasa dan bahanbahan mengajarkan bahasa. Kerangka Tajuk Pengenalan kepada bidang-bidang ilmu linguistik Linguistik gunaan dalam pengajaran bahasa Perbandingan antara bahasa dan ciri persamaan dan perbezaan antara bahasa Kepentingan linguistik sejarah dalam perkembangan ilmu linguistik 3. bentuk kata. linguistik perbandingan dan linguistik kontekstual (iii) Membincangkan bidang linguistik gunaan dan hubungannya dengan pengajaran bahasa. linguistik sejarah. · Deskripsi bahasa seperti sistem sebutan. iaitu Linguistik Am dan Linguistik Gunaan. · Linguistik gunaan timbul apabila bidang linguistik bergabung dengan ilmu pendidikan dan psikologi. Hasil Pembelajaran (i) Menghuraikan tentang bidang ilmu linguistik (ii) Menghuraikan linguistik am atau umum. Tajuk ini meliputi tiga subtajuk. · Linguistik gunaan juga dikenali sebagai linguistik terapan. · Antara kaedah mengajarkan bahasa yang dicipta itu ialah kaedah terus yang mengajarkan bahasa dengan tidak menggunakan bahasa asli pelajarnya.TAJUK 3: BIDANG LINGUISTIK Sinopsis Tajuk tiga ialah bidang linguistik. ejaan. · Linguistik gunaan ini ialah satu cabang linguistik yang memanfaatkan teori. . iaitu bidang yang mengkaji aspek-aspek teori Ilmu linguistik secara umum. ayat dan makna mula digunakan bagi mengajarkan bahasa kepada penutur bahasa asli dan juga bahasa asing. Linguistik Sejarah dan Linguistik Perbandingan serta Linguistik Kontekstual.1 Linguistik Umum dan Linguistik Gunaan · Linguistik umum disebut juga sebagai linguistik am.

· Jika bahasa-bahasa berasal daripada leluhur yang amat jauh. · Kaedah terawal untuk jenis ini ialah glotokronologi yang mencadangkan satu formula matematik untuk menentukan tarikh ketika kedua-dua bahasa itu berpisah. · Pengenalan linguistik gunaan sebagai suatu disiplin ilmu bahasa merupakan suatu usaha untuk menggunakan bahasa secara saintifik dan moden yang disebut juga sebagai sains gunaan. 3. · Perkara yang dikendalikan dalam bidang ini ialah pembentukan konsep yang meliputi pendefinisian aspek dan kajian secara umum. · “Perhubungan" membayangkan asal yang sama atau bahasa proto. sistem-sistem morfologi. · Kaedah glotokronologi mencadangkan penggunaan formula matematik untuk menentukan tarikh ketika kedua-dua bahasa itu berpisah. tetapi dalam modul ini kita hanya menyebut mengenai penggunaan linguistik dalam mengajarkan bahasa sahaja. khususnya sebagaimana yang terbukti dalam kata-kata pinjaman. iaitu secara deskriptif. dan leksikon. · Menentukan sifat umum yang ada pada semua bahasa secara universal. · Terdapat juga cabang-cabang linguistik lain yang melibatkan pembandingan bahasa yang bukannya sebahagian linguistik perbandingan: · Tipologi bahasa membandingkan bahasa supaya dapat mengelaskannya mengikut ciri-ciri. iaitu terjemahan dan perkamusan. setiap perbezaan antara dua bahasa yang berkait harus dapat diterangkan dengan amat munasabah.2 Linguistik Sejarah dan Linguistik Perbandingan · Linguistik perbandingan (asalnya filologi perbandingan) ialah satu cabang linguistik sejarah yang membandingkan bahasa-bahasa supaya dapat menentukan perhubungan sejarah antara bahasa-bahasa itu. dijangka amat tetap. · Linguistik hubungan memeriksa kesudahan-kesudahan linguistik tentang hubungan antara penutur-penutur bahasa yang berbeza. kaedah perbandingan tidak begitu berguna. · Dalam meletakkan linguistik gunaan ke dalam pengajaran bahasa. dan perubahan-perubahan sistematik. umpamanya dalam sistem-sistem fonologi atau morfologi. berdasarkan peratusan perbendaharaan kata teras sebanyak 100 butir (kemudian 200) yang seketurunan dalam bahasa-bahasa yang dibandingkan. · Teknik asas linguistik perbandingan ialah “kaedah perbandingan” yang bertujuan untukmembandingkan sistem-sistem fonologi. seseorang itu sudah mampu menghuraikan bentuk-bentuk dan peraturan sesuatu bahasa dan mengajarkan bahasa dengan baik. cara dan kaedah tertentu yang digunakan dalam penghuraian bahasa.· Ada aktiviti lain yang lazimnya juga dikaitkan dengan linguistik gunaan. · Linguistik gunaan ialah bidang yang mengumpulkan beberapa disiplin ilmu bahasa yang berhubungan dengan pengajaran bahasa. dan tidak rapat hubungannya. sintaksis. . · Pada dasarnya. dan linguistik perbandingan bertujuan untuk membina semula bahasa-bahasa proto dan menentukan perubahan-perubahan yang telah berlaku pada bahasa-bahasa yang didokumenkan itu.

Tujuan Linguistik perbandingan adalah untuk melihat ciri-ciri perbezaan dan persamaan antara bahasa yang sekeluarga. Hal ini disebabkan huraian yang lengkap diperlukan tentang aspek-aspek yang dibandingkan itu 3. · Kajian tertumpu kepada lebih dari satu zaman. 2.· Cabang kajian linguistik yang berusaha untuk memperlihatkan perkembangan sesuatu bahasa dari segi sejarah yang dilalui melalui masa iaitu dari zaman kemunculannya hinggalah ke suatu tahap yang tertentu. · Perbandingan dilakukan antara beberapa aspek tertentu sahaja atau seluruh aspek bahasa yang dibandingkan itu. . linguistik pengiraan. linguistik evolusi. bidang-bidang linguistik antara disiplin mengkaji bagaimana bahasa berinteraksi dengan dunia. · Kajian perlu dilakukan secara sinkronik iaitu kajian secara terperinci dalam beberapa zaman atau masa dan tempat tertentu. iaitu membuat perbandingan bagi menentukan perubahan dan perkembangan yang berlaku di dalam bahasa tersebut. · Kemudian. yakni bahasa seketurunan daripada bahasa induk. • Psikolinguistik dan neurolinguistik menggabungkan sains perubatan dengan linguistik. Bidang-bidang linguistik merentasi disiplin termasuk pemerolehan bahasa. Linguistik ini memperlihatkan hubungan yang erat dengan linguistik huraian. Buat perbandingan antara linguistik sejarah dengan linguistik perbandingan. dan antropologi linguistik merupakan sains sosial yagn mengkaji interaksi – interaksi linguistik dengan masyarakat pada keseluruhannya. kajian perlu dilakukan secara diakronik.3 Linguistik Kontekstual • Linguistik kontekstual ialah bidang yang linguistik berinteraksi dengan disiplindisiplin akademik yang lain. • Analisis wacana kritis ialah bidang yang retorik dan falsafah berinteraksi dengan linguistik. serta sains kognitif. · Linguistik perbandingan lebih dikenali sebagai bidang kajian yang membandingkan antara bahasa yang sekeluarga. · Bidang ini juga mengkaji perubahan-perubahan dan asal usul(etimologi) sesuatu bahasa. linguistik antropologi. · Bidang ini juga mengkaji perubahan-perubahan bahasa serta asal usul atau etimologi sesuatu bahasa. Sedangkan linguistik teori teras mengkaji bahasa sematamata untuk tujuan sendiri. · Linguistik sejarah atau historis ialah cabang ilmu linguistik yang berusaha untuk memperlihatkan perkembangan bahasa dari segi sejarah yang dilaluinya melalui masa. Bincangkan bidang linguistik gunaan dalam pengajaran bahasa. Tujuan linguistik histori adalah untuk mengetahui proses dan perkembangan bahasa dari masa lampau hingga kini. Tugasan: 1. • Sosiolinguistik.

Lyons. relevan. Kontekstual ialah-Berkaitan dengan atau menurut konteks: penyelidikan sastera dari segi dapat merencanakan perkembangan sastera. Definisi kontekstual: Menurut Kamus Dewan (edisi keempat). Dewan Bahasa dan Pustaka. struktur dan penggunaan bahasa dalam fungsifungsi sosial. Sedangkan linguistik teori teras mengkaji bahasa sematamata untuk tujuan sendiri. Dewan Bahasa dan Pustaka. makna dan kepentingan (meaningful). Sedangkan linguistik teori teras mengkaji . 1968 . mengikut konteks. 2. Menjelaskan perhubungan antara bahasa dan masyarakat. Kajian saintifik tentang bahasa. Ø Linguistik kontekstual ialah bidang yang melihat bagaimana linguistik berinteraksi dengan disiplin-disiplin akademik yang lain. Mengenalpasti aspek-aspek bahasa. 2. Linguistik adalah satu bidang yang mengkaji bahasa secara saintifik Menurut Kamus Dewan (edisi keempat). Hasil Pembelajaran: 1. Linguistik ialah1. Kontekstual membawa pengertian: 1. Kuala Lumpur 2005).Yang berkenaan. Linguistik adalah suatu ilmu pengkajian bahasa yang dilakukan secara saintifik.Tajuk 4: LINGUISTIK KONTEKSTUAL Sinopsis: Tajuk empat ialah tajuk yang melihat bagaimana linguistik berinteraksi dengan disiplindisiplin akademik yang lain. Menjelaskan bahawa linguistik ialah pengajian ilmu bahasa. Menurut John Lyons (1968).Yang membawa maksud. bidang-bidang linguistik antara disiplin mengkaji bagaimana bahasa berinteraksi dengan dunia. ada hubungan atau kaitan langsung. Linguistik Kontekstual Menurut J. Kuala Lumpur 2005). 2. Menurut Kamus Dwibahasa (1981). kebudayaan dan masyarakat. Berkaitan dengan bahasa.

Cenderung berfokus kepada variasi bahasa yang muncul dalam masyarakat yang kebiasaanya dipengaruhi oleh stratifikasi sosial dalam masyarakat. Kesimpulannya. masyarakat. bidang-bidang linguistik antara disiplin mengkaji bagaimana bahasa berinteraksi dengan dunia. Secara mudah. mantra dan pelbagai istilah lain lagi. Antropologi Linguistik v Satu cabang yang mengkaji hubungan antara bahasa dan budaya terutama untuk mengamati bagaimana bahasa itu digunakan sehari-hari sebagai alat dalam tindakan bermasyarakat. kumpulan sosial.bahasa semata-mata untuk tujuan sendiri. Sosiolinguistik Sosiolinguistik adalah bidang yang mengkaji perhubungan di antara bahasa dan gejalanya dalam masyarakat. ia mengkaji mengenai aspek-aspek linguistik yang melihat aspek bahasa. peranan bahasa. Pada prinsipnya. struktur dan penggunaan bahasa yang ada dengan fungsi-fungsi sosial. kebudayaan dan penggunaannya dalam sesebuah masyarakat yang tertentu. penerimaan istilah akuntasi dalam kalangan ahli ekonomi. bahasa. sosiolinguistik mengkaji berbagai bahan sosio-budaya yang berhubung dengan aspek-aspek linguistik seperti perhubungan sosial harian yang berkaitan pula dengan kebudayaan. Merupakan satu kajian yang sangat luas dan pelbagai meliputi bermacam-macam perkara seperti fungsi bahasa. pelacakan bahasa rahsia bajak laut. Fungsi linguistik memperkatakan tentang perkara-perkara seperti perbandingan di antara bahasa rasmi dengan bahasa vernakular yang tidak rasmi. iaitu satu perihal yang melibatkan apa yang dinamakan “perancangan bahasa” dalam menegakkan identiti sesebuah negara. . dialek dan bentuk-bentuk gaya yang dibezakan oleh perihal taraf pemakai-pemakainya. Pengertian Antropologi Menurut etnologinya kata antropologi berasal dari kata yunani “Antropo” yang bererti manusia dan “logy” atau “logos” bererti ilmu yang mempelajari. pengungkapan jati diri secara sosial melalui grafiti. sosiolinguistik adalah bidang yang memperlihatkan pertalian antara bahasa dengan masyarakat. kata sapaan yang ditinjau dari perpaduan sosial dan jarak sosial antara penutur. kriteria dan persepsi kesantunan berbahasa.

. Stilistik Menurut Abdullah Hassan (1990) -Stilistik atau sylistics adalah ilmu tentang stail atau gaya yang dihubungkan dengan pemakaian atau penggunaan bahasa -Fokus dan penekanan terhadap aspek kebahasaan -Ilmu tersebut muncul dalam bidang linguistik dan diperluas dalam bidang kesusasteraan yang menggunakan bahasa sebagai wahana pengucapan. menetap dan bergaul dengan etnik berkenaan sehingga kadang-kadang membawa kepada perkahwinan dan jangka masa yang lama. 2. Melihat aspek-aspek kehidupan penutur yang tertentu dan seterusnya melihat bagaimana suasana kehidupan dan sistem nilai yang dipegang oleh para penutur mempengaruhi cara mereka berbahasa. Melihat bagaimana keberkesanan stilistik mempengaruhi bahasa. v Salah satu cara atau kaedah yang dapat digunakan untuk melihat pemakaian bahasa dalam konteks sosial budaya secara terperinci adalah participant observation. Perbezaan dari segi gaya dan laras bermula daripada bentuk yang paling formal kepada bentuk yang agak formal. pertalian bahasa dengan kumpulan-kumpulan etnik. Latihan: 1. Huraikan cabang-cabang linguistik kontekstual. Perlakuan bahasa bergantung kepada keadaan dan partisipasi sesuatu pertuturan. Linguistik Antropologikal Mengkaji hubungan di antara bahasa dan budaya. Hasil Pembelajaran 1. v Participant observation merujuk kepada seseorang yang dihantar kepada sesuatu etnik.v Adakala disebut etnolinguistik iaitu bidang yang dikatakan memberi penumpuan kepada perhubungan di antara bahasa dengan penyelidikan primitif. TAJUK 5 : STILISTIK Sinopsis Tajuk 5 ini melihat variasi bahasa yang bersistem yang wujud dalam sesuatu bahasa yang dituturkan oleh seorang penutur. Mengenal pasti prinsip-prinsip stilistik.

-Kedua. khasnya bergantung kepada keadaan dan partisipasi sesuatu pertuturan. -Rene Wellek dan Austin Warren (1966:182)-stilistik meneliti penggunaan bahasa yang menyimpang daripada norma dan berusaha menemukan fungsi estetik. -Perbezaan dari segi gaya dan laras bermula daripada bentuk yang paling formal kepada bentuk yang agak formal. -Analisis karya sastera merupakan suatu huraian tentang bakat dan kebolehan mengarang bagi seseorang pengarang. -Bermaksud bentuk variasi bersistem yang wujud dalam sesuatu bahasa yang dituturkan oleh seorang penutur. banyak maksud dan mempunyai makna simbolik. . -Karya sastera ditandai kelainan dalam penggunaan gaya bahasanya untuk menimbulkan kesan artistik. penggunaan pendekatan stilistik berhasil memperlihatkan gaya keperibadian seseorang penulis. penelitian menggunakan pendekatan ini merujuk kepada aspek bahasa yang melibatkan ayat-ayat yang membina keseluruhan karya. -Namun. -Pentafsiran makna ayat melibatkan makna yang mudah difahami. mudah dimengerti. -Ketiga. Pengenalan am Stilistik Bahasa. -Analisis itu tidak sahaja dalam lingkungan pengaplikasian bahasa tetapi menjangkaui kepersisan bakat berbahasa penulisnya. -Cabang linguistik gunaan atau terapan. pendekatan stilistik membincangkan aspek tema seperti yang sering dibicarakan dengan menggunakan pendekatan struktural. Prinsip Stilistik -Pertama menganggap dan mengiktiraf bahasa sebagai punca kegiatan berkreatif dengan merujuk kepada kemampuan berbahasa sebagai satu anugerah dan bakat seseorang penulis. Stilistik dari sudut Sastera -Kajian terhadap keseluruhan karya yang berpusat kepada penggunaan bahasa.-Kesan penerapan daripada disiplin linguistik tercerminnya ilmu gaya yang membezakan gaya sastera dan gaya bukan sastera.

sikap dan keperibadian penulis -Keempat. pembentukan perkataan dan ayat dapat dilakukan. seseorang penulis didorong oleh pelbagai keadaan dan rangsangan yang berlaku di sekelilingnya. melalui pendekatan stilistik huraian terhadap pemilihan diksi. -Pengetahuan dan ilmu yang bersangkutan dengan aspek kemasyarakatan iaitu bidang sosiolinguistik dan dialektologi perlu dikuasai oleh pengkaji atau peneliti. mesej atau idealisme pengarang. -Semasa berkarya. Huraikan prinsip-prinsip stilistik dan bagaimanakah stilistik itu mempengaruhi kehidupan masyarakat. -Aspek bahasa dapat menjelaskan kesan penggunaan sesuatu bahasa sama ada dapat difahami. pendekatan stilistik selain digunakan untuk menganalisis proses penghasilan sesebuah karya. Perbezaan ini disebabkan oleh beberapa faktor antaranya pengalaman. (1976:7). menimbulkan keseronokan atau memberi kecelaruan dan kekaburan tanggapan kesan daripada penggunaan penanda dan petanda bahasa yang digunakan untuk mengungkapkan pemikiran. . pendekatan stilistik membantu mereka memahami makna perkataan yang sukar serta ayat yang kompleks yang digunakan oleh pengarang.M. -Pengaplikasian kata dan diksi dari bahasa daerah atau tempatan dapat memperkaya perbendaharaan kata di samping merupakan satu gaya atau stail bagi seseorang penulis. pendidikan. -Kelima. kedudukan stilistik sebagai penelitian sesuatu gaya istimewa dalam eksposisi dan pembentukan satu penyusunan diksi serta struktur kalimat yang mencerminkan keperibadian atau idiosinkrasi penulisnya. -Penulis mempunyai cara tersendiri. -Keenam. -Dalam sesebuah karya sastera yang pelbagai genre itu terdapat pelbagai jenis dan kategori perkataan dan ayat yang digunakan. -Penelitian yang dilakukan dengan menggunakan pendekatan stilistik ini akan menemukan gagasan bahawa terdapat unsur-unsur bahasa yang mendorong seseorang itu berkreatif. juga digunakan untuk menghuraikan penerimaan dan penghargaan pembaca atau khalayak terhadap sesebuah karya.-Murry J. Latihan: 1. pendekatan stilistik juga menekankan penelitian tentang penghasilan sesebuah karya. -Ketujuh.

nahu atau bentuk sintaksis.TAJUK 6: SIFAT BAHASA Sinopsis Tajuk 6 ini membincangkan sifat-sifat bahasa menurut Teori Noam Chomsky Menurut Teori Noam Chomsky. Bahasa bersifat dinamis • Bahasa adalah berubah dan berkembang selagi penuturnya bergaul dan berinteraksi dengan manusia lain. • sebagai contoh : BAHASA MELAYU buku itu sebuah buku merah pensel ini BAHASA INGGERIS that car (kereta itu) three red books (tiga buah bukuyang merah) the beautiful book (buku yang cantik itu) 2. Boleh menjelaskan sifat-sifat bahasa itu secara tepat. • Sistem itu telah ditetapkan oleh susunan bahasa. pertembungan manusia dengan manusia lain menyebabkan pertambahan dan pengurangan perbendaharaan kata sesuatu bahasa itu. susunan perkataan . • Sistem yang dimaksudkan ialah aturan. Bahasa sebagai satu sistem • Bahasa mempunyai susunan yang tertentu. ayat. • Pertembungan kebudayaan. Bahasa apa pun di dunia ini mempunyai sifat-sifat yang tersendiri. 1. sama ada dalam bentuk bunyi-bunyi perkataan. kata). • Setiap bahasa mempunyai bahasa masing-masing. melainkan mengikut caracara tertentu. • Walaupun begitu. struktur dan tatabahasanya tidak berubah. • Tidak semua pencatuman unit-unit itu boleh dilakukan. Bahasa itu bersifat arbitrari . 2. 3. 1. • Terdapat beberapa unit tertentu yang dicantumkan menjadi satu susunan yang sempurna dari segi strukturnya (klausa. Menguasai dan memahami perbezaan sifat-sifat bahasa itu. Hasil Pembelajaran.

huraikan sifat-sifat bahasa dengan jelas. • Faktor yang mengubah bahasanya. termasuklah benda-benda yang berada di sekitarnya. ’ a’. Bahasa itu linear • Bunyi-bunyi itu dihasilkan satu demi satu. ’l’. Sebagai contoh: • dalam Bahasa Melayu itu dipanggil “pintu” • dalam Bahasa Inggeris dipanggil “door” • “puerta” dalam Bahasa Sepanyol.• Arbitrari ialah pertalian sesuatu bentuk atau lambang dalam bahasa dengan makna yang diberikan secara kebetulan dan ditentukan oleh budaya sesuatu masyarakat. TAJUK 7 : VARIASI BAHASA Sinopsis Tajuk 7 ini membincang dan menjelaskan bentuk-bentuk bahasa yang digunakan bagi maksud yang sama berdasarkan situasi tertentu. – pendengar : orang yang dilawan bercakap. Dengan memilih contoh-contoh yang sesuai. – butir pertuturan : tajuk percakapan antara penutur dengan pendengar sama ada terdiri daripada hal-hal peribadi atau rasmi. – tempat : situasi sekeliling dimana pertuturan itu mengambil tempat. Sesuatu perkataan yang diujarkan mempunyai maksud. • Sebagai contoh untuk menyebut kalam . Bahasa mempunyai makna Makna bererti yang dimaksudkan dan yang dipercakapkan. 5. • Oleh kerana sifat-sifat arbitrari inilah maka kita dapati tiap-tiap bahasa mempunyai perkataan yang berlainan bagi benda-benda sama. • Tidak semestinya ada hubungan antara bunyi yang dilafazkan dengan bendabenda yang dimaksudkan. iaitu dengan pergerakan alat-alat artikulasi satu demi satu. ’a’. • Ini dikatakan linear di mana apa yang ingin dituturkan disebut satu demi satu untuk melambangkan sesuatu bunyi. 4. Bahasa sebagai alat berkomunikasi. • Proses komunikasi ialah adanya maklumat yang hendak di sampaikan oleh penutur kepada pendengar. dan ‘m’. • • 6.Bahasa ialah kepunyaan . bunyi-bunyi yang dihasilkan ialah ‘k’. Latihan: 1.

Negeri Sembilan. — Variasi bahasa bermaksud perbezaan bentuk-bentuk bahasa yang digunakan bagi maksud yang sama berdasarkan situasi tertentu — Variasi bahasa merupakan suatu pengkajian terhadap fitur bahasa yang berbeza secara semantik apabila kita membandingkan kumpulan penutur berbeza atau suatu kumpulan penutur yang sama dalam keadaan yang berbeza. — Halliday (1968) menjeniskan bahasa kepada dua aspek iaitu : — Pengguna – orang yang menggunakan sesuatu bahasa dan — Penggunaan – kesesuaian jenis bahasa yang digunakan dengan keadaan atau situasi bahasa itu digunakan. jenis pekerjaan. Perak dan Johor. kosa kata dan tatabahasa. Perak dan Johor. Melaka. Makin besar jumlah penuturnya. — Demikian juga halnya dengan Bahasa Melayu. — Demikian juga halnya dengan bahasa Melayu. dan kedudukan sosioekonomi penutur yang berbeza-beza penggunaannya. 2. Makin besar jumlah penuturnya. Melaka. — Bahasa ialah kepunyaan masyarakat yang menuturkannya. misalnya bahasa . dan makin banyak pula perbezaan yang wujud dari segi penggunaannya. Makin besar jumlah penuturnya. — Demikian juga terdapat variasi-variasi bahasa Melayu yang wujud oleh sebab faktorfaktor sosial. seperti dialek Kelantan. Terengganu. di Semenanjung Tanah Melayu sahaja sudah terdapat berbagai-bagai dialek. dan makin banyak pula perbezaan yang wujud dari segi penggunaannya. Variasi Bahasa. Dalam rangka Malaysia. makin luas daerah penyebaran bahasa itu. Dalam konteks Malaysia. seperti dialek Kelantan. — Hakikat bahasa dan variasi-variasinya sudah lama diakui oleh ahli-ahli bahasa. — Variasi bahasa ditentukan oleh faktor teknikal bahasa iaitu sebutan. Melihat pengaruh variasi bahasa itu mempengaruhi kehidupan masyarakat. Pahang. Namun apabila mereka merujuk sesuatu bahasa tertentu. Hasil Pembelajaran 1.masyarakat yang menuturkannya. di Semenanjung Tanah Melayu sahaja sudah terdapat berbagai-bagai dialek. Terengganu. seperti latar belakang pendidikan. makin luas daerah penyebaran bahasa itu. — Bahasa ialah kepunyaan masyarakat yang menuturkannya. Pahang. Menghurai dan menjelaskan variasi-variasi bahasa. — Aspek ini lebih menekankan kepelbagaian daerah untuk bahasa yang sama dan bukannya perbandingan fitur antara dua bahasa. makin luas daerah penyebaran bahasa itu dan makin banyak perbezaannya. Negeri Sembilan.

— Daripada beberapa variasi satu bahasa. dan penggunaan kata-kata tertentu. — Dalam bidang ilmu bahasa. dalam semua situasi rasmi seperti dalam ucapan-ucapan. tetapi perbezaannya tidaklah begitu besar untuk dianggap sebagai satu bahasa yang lain. dan gerak bibir. Variasi Bahasa (Dialek) — Perkataan 'dialek' berasal daripada bahasa Yunani iaitu 'dialektos' iaitu perkataan yang pada mulanya digunakan dalam hubungannya dengan bahasa Yunani pada waktu itu. tatabahasa. variasi yang dipilih untuk mewakili satu bahasa secara menyeluruh itu disebut bahasa standard atau bahasa baku. masih terdiri daripada satu keseluruhan. Bahasa Isyarat — Bahasa isyarat adalah bahasa yang mengutamakan komunikasi manual.Melayu atau bahasa Inggeris. — Dialek kawasan ialah variasi bahasa yang berkaitan dengan pengguna dalam sesuatu kawasan. — Bahasa Melayu baku ialah variasi yang digunakan apabila orang-orang daripada berbagai-bagai dialek di negara ini berkumpul dan berbincang. — Dialek mempunyai bentuk tertentu. untuk berkomunikasi. jawa. Cabang Nusantara mempunyai 200 hingga 300 bahasa dalam 16 golongan seperti Filipina. ialah variasi yang digunakan dalam sistem pendidikan (bahasa sekolah). mesyuarat dan persidangan dan dalam media massa.mereka mempunyai gambaran tentang satu kesatuan bahasa. Tujuannya supaya mudah difahami. bukannya suara. — Tiap-tiap pihak harus gugurkan ciri-ciri kedaerahan masing-masing dan guna sedikit sebanyak variasi bahasa yang bersifat bahasa melayu umum. — Dialek merupakan variasi bahasa apabila variasi bahasa itu masih difahami oleh pengguna dalam sesuatau masyarakat bahasa walaupun ada pembahagian geografi . Sumatera. Variasi bahasa ini dikenali sebagai dialek. Kalimantan dan sebagainya. bahasa tubuh. yang sekarang dikenal sebagai bahasa Melayu baku. sosial dan stilistik. Dikaitkan dengan rumpun bahasa Austronesia. — Variasi ini. — Terdapat 3 jenis variasi iaitu variasi daerah. . satu variasi tertentu dipilih sebagai mewakili bahasa tersebut dan variasi inilah yang menjadi ukuran apabila kita merujuk sifat umum bahasa tersebut. yang dari segi sejarahnya berasaskan dialek bahasa Melayu Johor Riau. yang walaupun mempunyai berbagai-bagai kelainan. cabang Nusantara. — Dialek ialah variasi daripada satu bahasa tertentu yang dituturkan oleh sekumpulan penutur dalam satu-satu masyarakat bahasa. dituturkan dalam kawasan tertentu dan berbeza daripada bentuk yang standard/ baku dari segi sebutan.

— Biasanya bahasa isyarat ini hanya digunakan oleh mereka yang mempunyai kecacatan seperti bisu dan pekak. analisis penggunaan variasi bahasa yang digunakan dalam cerpen tersebut. dan tubuh. Amerika Serikatdan Inggeris meskipun memiliki bahasa tulis yang sama tetapi memiliki bahasa isyarat yang berbeza (American Sign Language dan British Sign Language). . — Golongan pekak dan bisu di negara ini menggunakan kaedah Bahasa Isyarat Malaysia (BIM).— Kaum tunarungu adalah kelompok utama yang menggunakan bahasa ini. serta ekspresi wajah untuk mengungkapkan fikiranmereka. — Ini adalah salah satu cara untuk mereka berkomunikasi antara satu sama lain. Ada negara-negara yang memiliki bahasa tulis yang berbeza (contoh: Inggeris dengan Sepanyol). — Persekutuan Orang Pekak Malaysia (MFD) menubuhkan Pusat Latihan Malaysian Sign Language (MySL) yang digerakkan melalui sumbangan Yayasan Tan Sri Othman Yeop mensasarkan melatih 100 jurubahasa dalam tempoh lima tahun. tetapi menggunakan bahasa isyarat yang sama. orientasi dan gerak tangan. biasanya dengan mengkombinasikan bentuk tangan. Contohnya. — Bahasa isyarat unik dalam jenisnya di setiap negara. Hal yang sebaliknya juga berlaku. yang memerlukan khidmat jurubahasa apabila berurusan dengan mereka yang tidak memahami bahasa berkenaan. — Bahasa isyarat berbeza di negara-negara yang berbahasa sama. Latihan: Dengan memilih cerpen yang sesuai. lengan.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful