P. 1
Modul Bmm3107 - Pengantar Linguistik Bahasa Melayu

Modul Bmm3107 - Pengantar Linguistik Bahasa Melayu

|Views: 8|Likes:
Published by Anizah Aslam

More info:

Published by: Anizah Aslam on Aug 19, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

02/27/2014

pdf

text

original

TAJUK 1

(SEJARAH PERKEMBANGAN LINGUISTIK)

Sinopsis Tajuk ini membincangkan tentang sejarah perkembangan ilmu linguistik yang bermula pada tahun 500 SM hingga ke zaman moden. Sejarah pengkajian ilmu linguistik bermula pada zaman Yunani, zaman Iskandariah, zaman Rom, zaman pertengahan, zaman Peralihan (Renaissance), zaman Arab, zaman India, zaman Linguitik perbandingan dan zaman linguistik moden. HASIL PEMBELAJARAN 1. Menyusur galur sejarah perkembangan ilmu linguistik. 2. Menghuraikan sejarah ilmu linguistik zaman Yunani, Iskandariah, Rom, Arab, India hingga zaman moden abad ke 20 Tahukah anda bila kajian bahasa bermula? Berdasarkan catatan awal sejarah ilmu linguistik, kajian tentang bahasa telah berlaku seawal 800 tahun sebelum masihi yang berlaku di India. Walau bagaimanapun titik permulaan kajian ilmu linguistik dipercayai berlaku pada zaman Yunani. Hal ini ada kaitannya dengan penemuan kegiatan kajian orang-orang India yang didasarkan kepada hasil kajian Panini telah diwartakan pada abad ke-17. Kehebatan orang Yunani dalam kajian bahasa adalah berdasarkan bukti dalam bentuk catatan yang dikaji pada zaman linguistik yang bermula di Eropah. 1.1 Zaman Yunani, Zaman Iskandariah, Zaman Rom Dalam sejaran ilmu linguistik, golongan pertama yang bergiat dalam bidang pengkajian bahasa ialah orang-orang Yunani.Tamadun Yunani merupakan satu tamadun terawal yang wujud di atas muka bumi ini. Kehebatan tamadun ini merangkumi semua aspek seperti bahasa, ekonomi, budaya dan politik. Kegiatan dalam pengkajian bahasa bermula kira-kira 500 tahun sebelum masihi. Disebabkan seluruh kehidupan mereka dibendung oleh falsafah, maka kajian mereka tentang bahasa banyak dipengaruhi oleh pemikiran yang berbentuk falsafah. Falsafah bahasa bermula pada zaman praSocrates, iaitu pada abad ke-6 sebelum masihi. Falsafah Bahasa merupakan satu teras kepada bermulanya satu falsafah yang menjadi pegangan dan kekuatan masyarakat ketika itu Untuk pengetahuan anda, tokoh hebat dalam pengkajian bahasa pada zaman Yunani ialah Plato dan Aristotle, iaitu murid Plato. Plato (427 – 347) merupakan ahli falsafah pertama yang mengenal pasti dan menyelidik bahasa sebagai suatu masalah dan persoalan melalui karyanya yang berbentuk dialog, iaitu Cratylus. Dialog Cratylus telah mencetuskan kontroversi berabad-abad lamanya, iaitu antara kumpulan analogis yang mempercayai bahawa bahasa bersifat alamiah,

namun penumpuan bahasa pada waktu ini lebih kepada aspek lisan.nalar dan logis dengan kumpulan anomalis yang berpegang kepada kepercayaan bahawa bahasa tidak nalar sepenuhnya. Para sarjana turut memperkenalkan bidang sintaksis. Aristotle merupakan sarjana yang mula-mula mengakui tentang adanya sistem kala atau tensedalam bahasa Yunani. Bahasa pada era ini masih kekal kepada fungsi kesusasateraan. Beliau memperkembang dan memperdalam pemikiran tentang falsafah bahasa yang diasaskan oleh Plato. . Beliau juga menyelidik tentang tatabahasa yang membezakan antara kata nama dengan kata kerja. Ilmu linguistik terus berkembang pada zaman Aristotle tahun 384 – 322 sebelum masihi dengan menambah satu lagi pembahagian dalam tatabahasa.participal. Jika dikaji perkembangan bahasa pada zaman ini lebih kepada perubahan sistem bahasa daripada tamadun Yunani kepada bahasa Latin. kaedah kajian mereka lebih bercorak logik dan bukannya saintifik. Zaman India Sekarang kita akan membincangkan sejarah perkembangan linguistik zaman pertengahan yang dikenali juga sebagai zaman Renaissance. Iskandariah menjadi pusat perkembangan kesusasteraan dan linguistik tamadun Yunani. tetap dan dapat diperoleh dalam tulisan yang menjadi subjek tatabahasa dan sebagai cara menunjukkan apa-apa sahaja yang ada di dunia yang menjadi subjek logika. anda dapati bahawa kajian mengenai bahasa pada era Yunani lebih tertumpu kepada tatabahasa. Plato telah meletakkan fungsi kata nama sebagai subjek kepada predikat dan kata kerja sebagai penerangan kepada perbuatan. Mereka kurang menyumbang kepada perkembangan ilmu baharu berkenaan bahasa. Secara umumnya. ganti nama dan kata depan. Mereka turut mengkaji sistem fonetik dan membahagikan perkataan kepada adverb. iaitu berdasarkan persetujuan masyarakat. iaitu pertuturan. Zaman Arab. Kita telah selesai membincangkan tentang sejarah perkembangan linguistik zaman Yunani. Sebagai sebuah tanah jajahan Yunani. Pada era ini ahli bahasa mula meneroka bahasa termasuk tatabahasa vernakular. 1.2 Zaman Pertengahan. Beliau menganggap bahawa bahasa itu sebagai suatu juzuk dunia. Sekarang kita beralih pula kepada Zaman Iskandariah. Anggapan mereka bahawa hasil tulisan itu baik sekiranya bahasa dan hasil tulisan itu tepat dan kurang kesalahan tatabahasa. khususnya untuk retorik dan puisi. Gagasan lain yang dikembangkan oleh Aristotle ialah fungsi bahasa sebagai alat. Sekarang kita akan membincangkan sejarah perkembangan linguistik zaman Rom. Walau bagaimanapun sumbangan mereka amat penting kerana hasil tulisan mereka menjadi rujukan kepada semua pengkaji bahasa selepas zaman itu. Tahukah anda bahawa mereka mengambil ilmu bahasa Yunani dan membuat kajian dalam bahasa Latin. Orang Rom telah mengambil alih bidang bahasa setelah tamadun Yunani runtuh. Zaman ini bermula pada abad ketiga tahun masihi. Plato telah menimbulkan persoalan adakah ketepatan sesuatu nama berasaskan tabii dan realiti atau konvensyen. Para pengkaji pada zaman ini menggunakan ilmu bahasa sebagai satu elemen untuk mengukur kualiti sesuatu bahasa. iaitu kata penghubung. iaitu ayat yang merupakan satu unit deskriptif yang terdiri daripada turutan-turutan perkataan yang mempunyai makna. Namun demikian.

iaitu antropologi dan sosiologi. Pada zaman ini bahasa berkembang pesat di Baghdad sebagai sebuah pusat ilmu di dunia. iaitu bahasa berisolasi.3 Zaman Linguistik Bandingan dan Linguistik Moden Untuk pengetahuan anda. Sekarang mari kita bincang pula perkembangan linguistik zaman Arab. Sebagai mengakhiri perbincangan tajuk 1 ini. berimbuhan dan bahasa berfleksi. Kajian pada era ini lebih sistematik dan menekankan kepada sinkronis dan diakronis. Pada era ini bahasa Sanskrit digunakan dengan meluas dan memberikan kesan besar kepada ilmu linguistik. Para pengkaji turut mengeluarkan satu teori baharu. Tamadun ini turut mengiktiraf bahawa bahasa berasal daripada satu bahasa yang sama. . Mereka turut mengkaji pertalian dan hubungan antara satu bahasa dengan bahasa yang lain.Anda harus ingat bahawa pada era ini juga teori sebab musabab. Hal ini disebabkan Eropah mengalami zaman gelap. Mereka mendapati bahawa hubungan bahasa bukan melalui peminjaman atau kebetulan tetapi wujud daripada satu rumpun yang sama. Kajian mereka tertumpu kepada sumber al-Qur’an dan hasilnya perkembangan ilmu fonetik semakin pesat dan hampir menjadi sempurna serta terciptanya kamus lengkap untuk dijadikan bahan rujukan. morfologi dan sintaksis. Golongan zaman pertengahan ini menolak bahasa luar atau bahasa pinjaman. iaitu bahasa adalah baka dan satu fenomena sosial. Hukum baharu mula wujud yang dikenali sebagai hukum R-G-L dan R-D-L. Bidang bahasa mula berkembang dengan wujudnya bidang baharu. zaman ini dikatakan sebagai permulaan kepada linguistik moden. Kebanyakan ahli fikir yang lahir pada zaman ini ialah sarjana Islam yang sentiasa mendapat sokongan daripada pemimpin mereka. Kajian mereka lebih baik daripada Yunani dari aspek fonetik. Mereka juga dapat mengesan hubungan satu bahasa dengan bahasa lain terutama bahasa Inggeris. hampir semua bahasa memiliki perkataan yang hampir sama dan maksud perkataan juga hampir sama. Pengkajian ilmu bahasa pada zaman ini lebih cenderung kepada linguistic deskriptif atau linguistik huraian. marilah sama-sama kita lihat sejarah perkembangan linguistik zaman moden sekitar abad ke-20. Tugasan: Buat catatan nota dalam bentuk grafik tentang sejarah perkembangan linguistik sejak sebelum masihi hingga ke zaman moden. Perbincangan seterusnya ialah sejarah perkembangan linguistik zaman India. Ahli bahasa zaman ini turut mengasingkan bahasabahasa di dunia kepada tiga kelompok. Bahan kajian turut berubah daripada tradisi bahasa Inggeris kepada kitab Rig-Veda. iaitu sekitar abad ke-19. Tahukah anda bahawa sumbangan terpenting ahli-ahli bahasa zaman ini ialah kejayaan mereka membawa pembaharuan dalam ilmu bahasa dan mula mengkaji bahasa secara saintifik. Hal ini dapat dibuktikan melalui kajian. Pendekatan kajian bahasa berdasarkan bukti nyata. 1. kelainan logika dalam bahasa dan hubungan antara bahasa mula berkembang. Gunakan bahasa sendiri menunjukkan anda faham apa yang dibincangkan. Tahukah anda bahawa kesan daripada kajian ini wujudnya rumpun-rumpun bahasa daripada semua bahasa di dunia.

Beliau mengkaji hubungan bahasa dengan pemikiran manusia dari aspek psikologi. bahasa akan sentiasa berubah. . Leonard Bloomfield dan pemikiran Ferdinand de Saussure. iaitu pemikiran Edward Sapir. Buku beliau bertajuk Language berbeza dengan Bloomfield kerana menggunakan pendekatan antropologi yang melihat bahasa dari segi fungsinya dalam masyarakat. · Beliau berpendapat psikologi mendasari pengkajian bahasa dalam sains.1 Pemikiran Edward Sapir Dalam Bidang Linguistik · Edward Sapir (1884 – 1939) seorang sarjana linguistik struktural dan antropologi dari Amerika pada awal abad ke-20. iaitu bersifat arbitrari untuk menyampaikan perasaan dan fikiran.Bincangkan sumbangan Plato dan Aristotle kepada perkembangan ilmu linguistik sehingga kini. bahasa ialah sistem manusiawi yang instingtif. TAJUK 2 : PEMIKIRAN DALAM LINGUISTIK Sinopsis Tajuk dua ialah pemikiran dalam linguistik. · Menurut beliau. Tajuk ini meliputi tiga subtajuk. Hasil Pembelajaran (i) Menghuraikan aliran pemikiran tokoh-tokoh lingustik mengiku zaman (ii) Menghargai sumbangan tokoh-tokoh dalam perkembangan ilmu bahasa sejak zaman awal hingga zaman moden (iii) Membuat banding beza bentuk pemikiran antara tokoh-tokoh linguistik Kerangka Tajuk Hasil pemikiran de Saussure telah melayakkan beliau diberikan jolokan sebagai “Bapa Linguistik Moden” Hasil pemikiran Bloomfield telah menghasilkan teori behaviourisme Hasil pemikiran Edward Sapir dapat diterokai melalui bukunya bertajuk Language (1881) 1. Kesimpulan kajian beliau mendapati bahawa struktur bahasa merupakan unsur yang menentukan sturktur pemikiran manusia. Mereka merupakan tokoh linguistik yang banyak memberi sumbangan kepada perkembangan ilmu bahasa melalui hasil kajian secara empirikal. · Rumusan hasil pemikiran beliau tiada bahasa yang sempurna.

· Beliau juga beranggapan bahawa bahasa ialah satu tingkah laku manusia. Linguistik diakronis mengkaji bahasa dari segi sejarah yang dilalui oleh bahasa serta perubahan-perubahan yang dialami oleh sesuatu bahasa tersebut.2 Pemikiran Leonard Bloomfield Dalam Bidang Linguistik · Bloomfield (1887 – 1949) merupakan ahli linguistik yang mempelopori teori behaviourisme yang berkait rapat dengan fahaman ahli psikologi dalam menghuraikan bahasa. Linguistik sinkronis mengkaji bahasa pada suatu masa tertentu. Huraikan dengan ringkas menggunakan ayat sendiri sumbangan dan kesan teori behaviourisme terhadap pengajaran dan pembelajaran bahasa. Langue bermaksud loghat atau dialek dan parole bermaksud ciri-ciri bahasa yang dituturkan atau diucapkan oleh individu dalam masyarakat. · Rumusan beliau. sekiranya tingkah laku manusia lain berpunca daripada adanya rangsangan ataustimulus. · Ketokohan beliau adalah hasil penelitiannya sehingga menerbitkan buku bertajuk Couse de Linguistique Generale pada tahun 1915. iaitu secara sinkronis dan diakronis. iaitu suatu kenyataan yang menunjukkan bahawa semua bahan kajian hendaklah dapat diperhatikan dan dianalisis secara empirikal. Dengan kata lain.1. Ketokohan beliau sebagai ‘Bapa Ilmu Linguistik Moden’ telah terbukti melalui penemuan-penemuan konsep dan pendekatan baharu dalam bidang bahasa secara moden. Beliau beranggapan bahawa bahasa sebagai pangkalan data ucapan yang boleh mengeluarkan segala unit bahasa. Tugasan : Buat banding beza dalam bentuk grafik antara pemikiran de Saussure dengan Bloomfield. maka bahasapun dapat dilahirkan sebagai gerak balas atau respons terhadap rangsangan itu. 1. Beliau memperlihatkan konsep saintifik dalam kajiannya. beliau merupakan orang pertama yang mengemukakan dan menekankan peri pentingnya kajian bahasa dilakukan dari sudut yang berbeza-beza. . ayat-ayat itu tersusun di dalam otak dan dikeluarkan apabila adanya rangsangan.3 Pemikiran Ferdinand de Saussure Dalam Bidang Linguistik · Ferdinand de Saussure (1857 – 1913) ialah orang pertama mengasaskan ilmu linguistik moden. · Dalam sejarah ilmu linguistik moden. Buku beliau yang popular ialahLanguage (1933). · De Saussure merupakan orang pertama yang mengemukakan konsep ‘langue’ dan ‘parole’. Karya agung beliau ini adalah hasil daripada usaha pelajar-pelajarnya yang telah mengumpul dan menyusun semula bahan-bahan kuliah sehingga terhasilnya buku tersebut yang kemudian diterjemahkan ke dalam bahasa Inggeris pada tahun 1959.

linguistik sejarah.TAJUK 3: BIDANG LINGUISTIK Sinopsis Tajuk tiga ialah bidang linguistik. ayat dan makna mula digunakan bagi mengajarkan bahasa kepada penutur bahasa asli dan juga bahasa asing. kaedah dan hasil kajian linguistik dalam mengajarkan bahasa dan menulis buku-buku teks. · Deskripsi bahasa seperti sistem sebutan. · Linguistik gunaan juga dikenali sebagai linguistik terapan. linguistik perbandingan dan linguistik kontekstual (iii) Membincangkan bidang linguistik gunaan dan hubungannya dengan pengajaran bahasa. · Linguistik gunaan timbul apabila bidang linguistik bergabung dengan ilmu pendidikan dan psikologi.1 Linguistik Umum dan Linguistik Gunaan · Linguistik umum disebut juga sebagai linguistik am. . Tajuk ini meliputi tiga subtajuk. · Linguistik gunaan ini ialah satu cabang linguistik yang memanfaatkan teori. Kerangka Tajuk Pengenalan kepada bidang-bidang ilmu linguistik Linguistik gunaan dalam pengajaran bahasa Perbandingan antara bahasa dan ciri persamaan dan perbezaan antara bahasa Kepentingan linguistik sejarah dalam perkembangan ilmu linguistik 3. Hasil Pembelajaran (i) Menghuraikan tentang bidang ilmu linguistik (ii) Menghuraikan linguistik am atau umum. iaitu Linguistik Am dan Linguistik Gunaan. bentuk kata. · Linguistik ini menghasilkan kaedah-kaedah mengajarkan bahasa dan bahanbahan mengajarkan bahasa. iaitu bidang yang mengkaji aspek-aspek teori Ilmu linguistik secara umum. ejaan. deskripsi. · Antara kaedah mengajarkan bahasa yang dicipta itu ialah kaedah terus yang mengajarkan bahasa dengan tidak menggunakan bahasa asli pelajarnya. Linguistik Sejarah dan Linguistik Perbandingan serta Linguistik Kontekstual.

· Terdapat juga cabang-cabang linguistik lain yang melibatkan pembandingan bahasa yang bukannya sebahagian linguistik perbandingan: · Tipologi bahasa membandingkan bahasa supaya dapat mengelaskannya mengikut ciri-ciri. iaitu terjemahan dan perkamusan. setiap perbezaan antara dua bahasa yang berkait harus dapat diterangkan dengan amat munasabah. · Jika bahasa-bahasa berasal daripada leluhur yang amat jauh. · Pengenalan linguistik gunaan sebagai suatu disiplin ilmu bahasa merupakan suatu usaha untuk menggunakan bahasa secara saintifik dan moden yang disebut juga sebagai sains gunaan. 3. · Dalam meletakkan linguistik gunaan ke dalam pengajaran bahasa. · Pada dasarnya. · Linguistik hubungan memeriksa kesudahan-kesudahan linguistik tentang hubungan antara penutur-penutur bahasa yang berbeza. iaitu secara deskriptif. · Kaedah glotokronologi mencadangkan penggunaan formula matematik untuk menentukan tarikh ketika kedua-dua bahasa itu berpisah. dijangka amat tetap. sistem-sistem morfologi. · Perkara yang dikendalikan dalam bidang ini ialah pembentukan konsep yang meliputi pendefinisian aspek dan kajian secara umum. tetapi dalam modul ini kita hanya menyebut mengenai penggunaan linguistik dalam mengajarkan bahasa sahaja. · Menentukan sifat umum yang ada pada semua bahasa secara universal. khususnya sebagaimana yang terbukti dalam kata-kata pinjaman. dan linguistik perbandingan bertujuan untuk membina semula bahasa-bahasa proto dan menentukan perubahan-perubahan yang telah berlaku pada bahasa-bahasa yang didokumenkan itu. dan tidak rapat hubungannya.· Ada aktiviti lain yang lazimnya juga dikaitkan dengan linguistik gunaan. · Teknik asas linguistik perbandingan ialah “kaedah perbandingan” yang bertujuan untukmembandingkan sistem-sistem fonologi. cara dan kaedah tertentu yang digunakan dalam penghuraian bahasa. sintaksis. · Linguistik gunaan ialah bidang yang mengumpulkan beberapa disiplin ilmu bahasa yang berhubungan dengan pengajaran bahasa. kaedah perbandingan tidak begitu berguna. berdasarkan peratusan perbendaharaan kata teras sebanyak 100 butir (kemudian 200) yang seketurunan dalam bahasa-bahasa yang dibandingkan. dan leksikon. seseorang itu sudah mampu menghuraikan bentuk-bentuk dan peraturan sesuatu bahasa dan mengajarkan bahasa dengan baik. · Kaedah terawal untuk jenis ini ialah glotokronologi yang mencadangkan satu formula matematik untuk menentukan tarikh ketika kedua-dua bahasa itu berpisah. dan perubahan-perubahan sistematik. · “Perhubungan" membayangkan asal yang sama atau bahasa proto. umpamanya dalam sistem-sistem fonologi atau morfologi.2 Linguistik Sejarah dan Linguistik Perbandingan · Linguistik perbandingan (asalnya filologi perbandingan) ialah satu cabang linguistik sejarah yang membandingkan bahasa-bahasa supaya dapat menentukan perhubungan sejarah antara bahasa-bahasa itu. .

kajian perlu dilakukan secara diakronik. Bincangkan bidang linguistik gunaan dalam pengajaran bahasa. · Perbandingan dilakukan antara beberapa aspek tertentu sahaja atau seluruh aspek bahasa yang dibandingkan itu. iaitu membuat perbandingan bagi menentukan perubahan dan perkembangan yang berlaku di dalam bahasa tersebut. .· Cabang kajian linguistik yang berusaha untuk memperlihatkan perkembangan sesuatu bahasa dari segi sejarah yang dilalui melalui masa iaitu dari zaman kemunculannya hinggalah ke suatu tahap yang tertentu. 2. dan antropologi linguistik merupakan sains sosial yagn mengkaji interaksi – interaksi linguistik dengan masyarakat pada keseluruhannya. · Bidang ini juga mengkaji perubahan-perubahan bahasa serta asal usul atau etimologi sesuatu bahasa. Tujuan linguistik histori adalah untuk mengetahui proses dan perkembangan bahasa dari masa lampau hingga kini. Linguistik ini memperlihatkan hubungan yang erat dengan linguistik huraian. • Psikolinguistik dan neurolinguistik menggabungkan sains perubatan dengan linguistik. yakni bahasa seketurunan daripada bahasa induk. · Kajian tertumpu kepada lebih dari satu zaman. Hal ini disebabkan huraian yang lengkap diperlukan tentang aspek-aspek yang dibandingkan itu 3. · Linguistik perbandingan lebih dikenali sebagai bidang kajian yang membandingkan antara bahasa yang sekeluarga. linguistik antropologi. · Kemudian. • Sosiolinguistik. · Linguistik sejarah atau historis ialah cabang ilmu linguistik yang berusaha untuk memperlihatkan perkembangan bahasa dari segi sejarah yang dilaluinya melalui masa.3 Linguistik Kontekstual • Linguistik kontekstual ialah bidang yang linguistik berinteraksi dengan disiplindisiplin akademik yang lain. Tugasan: 1. • Analisis wacana kritis ialah bidang yang retorik dan falsafah berinteraksi dengan linguistik. · Bidang ini juga mengkaji perubahan-perubahan dan asal usul(etimologi) sesuatu bahasa. Bidang-bidang linguistik merentasi disiplin termasuk pemerolehan bahasa. bidang-bidang linguistik antara disiplin mengkaji bagaimana bahasa berinteraksi dengan dunia. Tujuan Linguistik perbandingan adalah untuk melihat ciri-ciri perbezaan dan persamaan antara bahasa yang sekeluarga. Buat perbandingan antara linguistik sejarah dengan linguistik perbandingan. linguistik pengiraan. Sedangkan linguistik teori teras mengkaji bahasa sematamata untuk tujuan sendiri. · Kajian perlu dilakukan secara sinkronik iaitu kajian secara terperinci dalam beberapa zaman atau masa dan tempat tertentu. serta sains kognitif. linguistik evolusi.

Tajuk 4: LINGUISTIK KONTEKSTUAL Sinopsis: Tajuk empat ialah tajuk yang melihat bagaimana linguistik berinteraksi dengan disiplindisiplin akademik yang lain. Lyons. Linguistik adalah suatu ilmu pengkajian bahasa yang dilakukan secara saintifik. 1968 . 2. 2.Yang membawa maksud.Yang berkenaan. Kajian saintifik tentang bahasa. Menurut John Lyons (1968). bidang-bidang linguistik antara disiplin mengkaji bagaimana bahasa berinteraksi dengan dunia. Kontekstual ialah-Berkaitan dengan atau menurut konteks: penyelidikan sastera dari segi dapat merencanakan perkembangan sastera. mengikut konteks. Kontekstual membawa pengertian: 1. Dewan Bahasa dan Pustaka. Menjelaskan perhubungan antara bahasa dan masyarakat. Linguistik Kontekstual Menurut J. Mengenalpasti aspek-aspek bahasa. relevan. Linguistik adalah satu bidang yang mengkaji bahasa secara saintifik Menurut Kamus Dewan (edisi keempat). 2. ada hubungan atau kaitan langsung. kebudayaan dan masyarakat. makna dan kepentingan (meaningful). struktur dan penggunaan bahasa dalam fungsifungsi sosial. Sedangkan linguistik teori teras mengkaji bahasa sematamata untuk tujuan sendiri. Dewan Bahasa dan Pustaka. Ø Linguistik kontekstual ialah bidang yang melihat bagaimana linguistik berinteraksi dengan disiplin-disiplin akademik yang lain. Hasil Pembelajaran: 1. Sedangkan linguistik teori teras mengkaji . Menurut Kamus Dwibahasa (1981). Berkaitan dengan bahasa. Kuala Lumpur 2005). Definisi kontekstual: Menurut Kamus Dewan (edisi keempat). Menjelaskan bahawa linguistik ialah pengajian ilmu bahasa. Kuala Lumpur 2005). Linguistik ialah1.

. kumpulan sosial. Cenderung berfokus kepada variasi bahasa yang muncul dalam masyarakat yang kebiasaanya dipengaruhi oleh stratifikasi sosial dalam masyarakat. Pada prinsipnya. iaitu satu perihal yang melibatkan apa yang dinamakan “perancangan bahasa” dalam menegakkan identiti sesebuah negara. peranan bahasa. Fungsi linguistik memperkatakan tentang perkara-perkara seperti perbandingan di antara bahasa rasmi dengan bahasa vernakular yang tidak rasmi. Antropologi Linguistik v Satu cabang yang mengkaji hubungan antara bahasa dan budaya terutama untuk mengamati bagaimana bahasa itu digunakan sehari-hari sebagai alat dalam tindakan bermasyarakat. sosiolinguistik mengkaji berbagai bahan sosio-budaya yang berhubung dengan aspek-aspek linguistik seperti perhubungan sosial harian yang berkaitan pula dengan kebudayaan. bidang-bidang linguistik antara disiplin mengkaji bagaimana bahasa berinteraksi dengan dunia. ia mengkaji mengenai aspek-aspek linguistik yang melihat aspek bahasa. kebudayaan dan penggunaannya dalam sesebuah masyarakat yang tertentu. Merupakan satu kajian yang sangat luas dan pelbagai meliputi bermacam-macam perkara seperti fungsi bahasa. Secara mudah. dialek dan bentuk-bentuk gaya yang dibezakan oleh perihal taraf pemakai-pemakainya. kriteria dan persepsi kesantunan berbahasa. mantra dan pelbagai istilah lain lagi. pelacakan bahasa rahsia bajak laut. sosiolinguistik adalah bidang yang memperlihatkan pertalian antara bahasa dengan masyarakat. struktur dan penggunaan bahasa yang ada dengan fungsi-fungsi sosial. Pengertian Antropologi Menurut etnologinya kata antropologi berasal dari kata yunani “Antropo” yang bererti manusia dan “logy” atau “logos” bererti ilmu yang mempelajari. bahasa. Sosiolinguistik Sosiolinguistik adalah bidang yang mengkaji perhubungan di antara bahasa dan gejalanya dalam masyarakat. kata sapaan yang ditinjau dari perpaduan sosial dan jarak sosial antara penutur. penerimaan istilah akuntasi dalam kalangan ahli ekonomi. Kesimpulannya.bahasa semata-mata untuk tujuan sendiri. masyarakat. pengungkapan jati diri secara sosial melalui grafiti.

Linguistik Antropologikal Mengkaji hubungan di antara bahasa dan budaya. 2. Perlakuan bahasa bergantung kepada keadaan dan partisipasi sesuatu pertuturan. . Perbezaan dari segi gaya dan laras bermula daripada bentuk yang paling formal kepada bentuk yang agak formal. v Salah satu cara atau kaedah yang dapat digunakan untuk melihat pemakaian bahasa dalam konteks sosial budaya secara terperinci adalah participant observation. TAJUK 5 : STILISTIK Sinopsis Tajuk 5 ini melihat variasi bahasa yang bersistem yang wujud dalam sesuatu bahasa yang dituturkan oleh seorang penutur. Mengenal pasti prinsip-prinsip stilistik. Hasil Pembelajaran 1. Latihan: 1. pertalian bahasa dengan kumpulan-kumpulan etnik. Melihat aspek-aspek kehidupan penutur yang tertentu dan seterusnya melihat bagaimana suasana kehidupan dan sistem nilai yang dipegang oleh para penutur mempengaruhi cara mereka berbahasa. v Participant observation merujuk kepada seseorang yang dihantar kepada sesuatu etnik. Melihat bagaimana keberkesanan stilistik mempengaruhi bahasa. Stilistik Menurut Abdullah Hassan (1990) -Stilistik atau sylistics adalah ilmu tentang stail atau gaya yang dihubungkan dengan pemakaian atau penggunaan bahasa -Fokus dan penekanan terhadap aspek kebahasaan -Ilmu tersebut muncul dalam bidang linguistik dan diperluas dalam bidang kesusasteraan yang menggunakan bahasa sebagai wahana pengucapan. menetap dan bergaul dengan etnik berkenaan sehingga kadang-kadang membawa kepada perkahwinan dan jangka masa yang lama. Huraikan cabang-cabang linguistik kontekstual.v Adakala disebut etnolinguistik iaitu bidang yang dikatakan memberi penumpuan kepada perhubungan di antara bahasa dengan penyelidikan primitif.

-Analisis karya sastera merupakan suatu huraian tentang bakat dan kebolehan mengarang bagi seseorang pengarang. . -Pentafsiran makna ayat melibatkan makna yang mudah difahami. banyak maksud dan mempunyai makna simbolik. -Cabang linguistik gunaan atau terapan. pendekatan stilistik membincangkan aspek tema seperti yang sering dibicarakan dengan menggunakan pendekatan struktural. Pengenalan am Stilistik Bahasa. -Kedua. khasnya bergantung kepada keadaan dan partisipasi sesuatu pertuturan. -Rene Wellek dan Austin Warren (1966:182)-stilistik meneliti penggunaan bahasa yang menyimpang daripada norma dan berusaha menemukan fungsi estetik. -Analisis itu tidak sahaja dalam lingkungan pengaplikasian bahasa tetapi menjangkaui kepersisan bakat berbahasa penulisnya. penelitian menggunakan pendekatan ini merujuk kepada aspek bahasa yang melibatkan ayat-ayat yang membina keseluruhan karya. -Perbezaan dari segi gaya dan laras bermula daripada bentuk yang paling formal kepada bentuk yang agak formal.-Kesan penerapan daripada disiplin linguistik tercerminnya ilmu gaya yang membezakan gaya sastera dan gaya bukan sastera. Prinsip Stilistik -Pertama menganggap dan mengiktiraf bahasa sebagai punca kegiatan berkreatif dengan merujuk kepada kemampuan berbahasa sebagai satu anugerah dan bakat seseorang penulis. -Ketiga. penggunaan pendekatan stilistik berhasil memperlihatkan gaya keperibadian seseorang penulis. -Namun. mudah dimengerti. -Karya sastera ditandai kelainan dalam penggunaan gaya bahasanya untuk menimbulkan kesan artistik. Stilistik dari sudut Sastera -Kajian terhadap keseluruhan karya yang berpusat kepada penggunaan bahasa. -Bermaksud bentuk variasi bersistem yang wujud dalam sesuatu bahasa yang dituturkan oleh seorang penutur.

-Penulis mempunyai cara tersendiri. pembentukan perkataan dan ayat dapat dilakukan. pendekatan stilistik selain digunakan untuk menganalisis proses penghasilan sesebuah karya. melalui pendekatan stilistik huraian terhadap pemilihan diksi. -Dalam sesebuah karya sastera yang pelbagai genre itu terdapat pelbagai jenis dan kategori perkataan dan ayat yang digunakan. -Kelima. -Aspek bahasa dapat menjelaskan kesan penggunaan sesuatu bahasa sama ada dapat difahami. (1976:7). -Pengetahuan dan ilmu yang bersangkutan dengan aspek kemasyarakatan iaitu bidang sosiolinguistik dan dialektologi perlu dikuasai oleh pengkaji atau peneliti. -Ketujuh. -Semasa berkarya. juga digunakan untuk menghuraikan penerimaan dan penghargaan pembaca atau khalayak terhadap sesebuah karya. sikap dan keperibadian penulis -Keempat. . pendidikan. seseorang penulis didorong oleh pelbagai keadaan dan rangsangan yang berlaku di sekelilingnya. pendekatan stilistik juga menekankan penelitian tentang penghasilan sesebuah karya. -Keenam.-Murry J. mesej atau idealisme pengarang. Perbezaan ini disebabkan oleh beberapa faktor antaranya pengalaman. pendekatan stilistik membantu mereka memahami makna perkataan yang sukar serta ayat yang kompleks yang digunakan oleh pengarang. kedudukan stilistik sebagai penelitian sesuatu gaya istimewa dalam eksposisi dan pembentukan satu penyusunan diksi serta struktur kalimat yang mencerminkan keperibadian atau idiosinkrasi penulisnya.M. Latihan: 1. -Pengaplikasian kata dan diksi dari bahasa daerah atau tempatan dapat memperkaya perbendaharaan kata di samping merupakan satu gaya atau stail bagi seseorang penulis. menimbulkan keseronokan atau memberi kecelaruan dan kekaburan tanggapan kesan daripada penggunaan penanda dan petanda bahasa yang digunakan untuk mengungkapkan pemikiran. -Penelitian yang dilakukan dengan menggunakan pendekatan stilistik ini akan menemukan gagasan bahawa terdapat unsur-unsur bahasa yang mendorong seseorang itu berkreatif. Huraikan prinsip-prinsip stilistik dan bagaimanakah stilistik itu mempengaruhi kehidupan masyarakat.

3. • Setiap bahasa mempunyai bahasa masing-masing. Boleh menjelaskan sifat-sifat bahasa itu secara tepat. 1. • Walaupun begitu. nahu atau bentuk sintaksis. Bahasa apa pun di dunia ini mempunyai sifat-sifat yang tersendiri. susunan perkataan . • sebagai contoh : BAHASA MELAYU buku itu sebuah buku merah pensel ini BAHASA INGGERIS that car (kereta itu) three red books (tiga buah bukuyang merah) the beautiful book (buku yang cantik itu) 2. • Sistem itu telah ditetapkan oleh susunan bahasa. melainkan mengikut caracara tertentu. Menguasai dan memahami perbezaan sifat-sifat bahasa itu. • Sistem yang dimaksudkan ialah aturan. kata). • Pertembungan kebudayaan. • Tidak semua pencatuman unit-unit itu boleh dilakukan. struktur dan tatabahasanya tidak berubah. sama ada dalam bentuk bunyi-bunyi perkataan. 1. pertembungan manusia dengan manusia lain menyebabkan pertambahan dan pengurangan perbendaharaan kata sesuatu bahasa itu. Bahasa itu bersifat arbitrari . Bahasa bersifat dinamis • Bahasa adalah berubah dan berkembang selagi penuturnya bergaul dan berinteraksi dengan manusia lain. ayat. 2.TAJUK 6: SIFAT BAHASA Sinopsis Tajuk 6 ini membincangkan sifat-sifat bahasa menurut Teori Noam Chomsky Menurut Teori Noam Chomsky. Bahasa sebagai satu sistem • Bahasa mempunyai susunan yang tertentu. • Terdapat beberapa unit tertentu yang dicantumkan menjadi satu susunan yang sempurna dari segi strukturnya (klausa. Hasil Pembelajaran.

• Oleh kerana sifat-sifat arbitrari inilah maka kita dapati tiap-tiap bahasa mempunyai perkataan yang berlainan bagi benda-benda sama. ’l’. Bahasa sebagai alat berkomunikasi. • Proses komunikasi ialah adanya maklumat yang hendak di sampaikan oleh penutur kepada pendengar. ’a’. Sesuatu perkataan yang diujarkan mempunyai maksud. Bahasa itu linear • Bunyi-bunyi itu dihasilkan satu demi satu. iaitu dengan pergerakan alat-alat artikulasi satu demi satu. 5. • Faktor yang mengubah bahasanya. – tempat : situasi sekeliling dimana pertuturan itu mengambil tempat. TAJUK 7 : VARIASI BAHASA Sinopsis Tajuk 7 ini membincang dan menjelaskan bentuk-bentuk bahasa yang digunakan bagi maksud yang sama berdasarkan situasi tertentu. ’ a’. • • 6. huraikan sifat-sifat bahasa dengan jelas. termasuklah benda-benda yang berada di sekitarnya. Bahasa mempunyai makna Makna bererti yang dimaksudkan dan yang dipercakapkan. bunyi-bunyi yang dihasilkan ialah ‘k’. dan ‘m’. Dengan memilih contoh-contoh yang sesuai. • Ini dikatakan linear di mana apa yang ingin dituturkan disebut satu demi satu untuk melambangkan sesuatu bunyi. • Sebagai contoh untuk menyebut kalam . Latihan: 1.Bahasa ialah kepunyaan .• Arbitrari ialah pertalian sesuatu bentuk atau lambang dalam bahasa dengan makna yang diberikan secara kebetulan dan ditentukan oleh budaya sesuatu masyarakat. • Tidak semestinya ada hubungan antara bunyi yang dilafazkan dengan bendabenda yang dimaksudkan. 4. – pendengar : orang yang dilawan bercakap. Sebagai contoh: • dalam Bahasa Melayu itu dipanggil “pintu” • dalam Bahasa Inggeris dipanggil “door” • “puerta” dalam Bahasa Sepanyol. – butir pertuturan : tajuk percakapan antara penutur dengan pendengar sama ada terdiri daripada hal-hal peribadi atau rasmi.

Variasi Bahasa. jenis pekerjaan. — Variasi bahasa bermaksud perbezaan bentuk-bentuk bahasa yang digunakan bagi maksud yang sama berdasarkan situasi tertentu — Variasi bahasa merupakan suatu pengkajian terhadap fitur bahasa yang berbeza secara semantik apabila kita membandingkan kumpulan penutur berbeza atau suatu kumpulan penutur yang sama dalam keadaan yang berbeza. di Semenanjung Tanah Melayu sahaja sudah terdapat berbagai-bagai dialek. Terengganu. kosa kata dan tatabahasa. seperti dialek Kelantan. Namun apabila mereka merujuk sesuatu bahasa tertentu. Dalam konteks Malaysia. dan kedudukan sosioekonomi penutur yang berbeza-beza penggunaannya. — Demikian juga halnya dengan Bahasa Melayu. di Semenanjung Tanah Melayu sahaja sudah terdapat berbagai-bagai dialek. dan makin banyak pula perbezaan yang wujud dari segi penggunaannya. Pahang. Dalam rangka Malaysia. makin luas daerah penyebaran bahasa itu. 2. misalnya bahasa . Perak dan Johor. Hasil Pembelajaran 1. — Bahasa ialah kepunyaan masyarakat yang menuturkannya. makin luas daerah penyebaran bahasa itu dan makin banyak perbezaannya. Menghurai dan menjelaskan variasi-variasi bahasa. seperti dialek Kelantan. dan makin banyak pula perbezaan yang wujud dari segi penggunaannya. — Variasi bahasa ditentukan oleh faktor teknikal bahasa iaitu sebutan.masyarakat yang menuturkannya. Melihat pengaruh variasi bahasa itu mempengaruhi kehidupan masyarakat. Pahang. Melaka. — Bahasa ialah kepunyaan masyarakat yang menuturkannya. seperti latar belakang pendidikan. — Demikian juga terdapat variasi-variasi bahasa Melayu yang wujud oleh sebab faktorfaktor sosial. makin luas daerah penyebaran bahasa itu. — Demikian juga halnya dengan bahasa Melayu. — Aspek ini lebih menekankan kepelbagaian daerah untuk bahasa yang sama dan bukannya perbandingan fitur antara dua bahasa. Makin besar jumlah penuturnya. Terengganu. — Halliday (1968) menjeniskan bahasa kepada dua aspek iaitu : — Pengguna – orang yang menggunakan sesuatu bahasa dan — Penggunaan – kesesuaian jenis bahasa yang digunakan dengan keadaan atau situasi bahasa itu digunakan. — Hakikat bahasa dan variasi-variasinya sudah lama diakui oleh ahli-ahli bahasa. Negeri Sembilan. Negeri Sembilan. Makin besar jumlah penuturnya. Melaka. Makin besar jumlah penuturnya. Perak dan Johor.

— Daripada beberapa variasi satu bahasa. satu variasi tertentu dipilih sebagai mewakili bahasa tersebut dan variasi inilah yang menjadi ukuran apabila kita merujuk sifat umum bahasa tersebut. Dikaitkan dengan rumpun bahasa Austronesia. Kalimantan dan sebagainya. sosial dan stilistik. yang sekarang dikenal sebagai bahasa Melayu baku. tetapi perbezaannya tidaklah begitu besar untuk dianggap sebagai satu bahasa yang lain. untuk berkomunikasi. Tujuannya supaya mudah difahami. — Tiap-tiap pihak harus gugurkan ciri-ciri kedaerahan masing-masing dan guna sedikit sebanyak variasi bahasa yang bersifat bahasa melayu umum. Sumatera. mesyuarat dan persidangan dan dalam media massa. dan gerak bibir.mereka mempunyai gambaran tentang satu kesatuan bahasa. bahasa tubuh. ialah variasi yang digunakan dalam sistem pendidikan (bahasa sekolah). dan penggunaan kata-kata tertentu. — Terdapat 3 jenis variasi iaitu variasi daerah. Cabang Nusantara mempunyai 200 hingga 300 bahasa dalam 16 golongan seperti Filipina. .Melayu atau bahasa Inggeris. — Dialek ialah variasi daripada satu bahasa tertentu yang dituturkan oleh sekumpulan penutur dalam satu-satu masyarakat bahasa. dituturkan dalam kawasan tertentu dan berbeza daripada bentuk yang standard/ baku dari segi sebutan. Bahasa Isyarat — Bahasa isyarat adalah bahasa yang mengutamakan komunikasi manual. — Dialek mempunyai bentuk tertentu. — Bahasa Melayu baku ialah variasi yang digunakan apabila orang-orang daripada berbagai-bagai dialek di negara ini berkumpul dan berbincang. — Dialek kawasan ialah variasi bahasa yang berkaitan dengan pengguna dalam sesuatu kawasan. Variasi bahasa ini dikenali sebagai dialek. dalam semua situasi rasmi seperti dalam ucapan-ucapan. Variasi Bahasa (Dialek) — Perkataan 'dialek' berasal daripada bahasa Yunani iaitu 'dialektos' iaitu perkataan yang pada mulanya digunakan dalam hubungannya dengan bahasa Yunani pada waktu itu. yang dari segi sejarahnya berasaskan dialek bahasa Melayu Johor Riau. bukannya suara. — Variasi ini. yang walaupun mempunyai berbagai-bagai kelainan. — Dialek merupakan variasi bahasa apabila variasi bahasa itu masih difahami oleh pengguna dalam sesuatau masyarakat bahasa walaupun ada pembahagian geografi . — Dalam bidang ilmu bahasa. masih terdiri daripada satu keseluruhan. jawa. tatabahasa. variasi yang dipilih untuk mewakili satu bahasa secara menyeluruh itu disebut bahasa standard atau bahasa baku. cabang Nusantara.

. serta ekspresi wajah untuk mengungkapkan fikiranmereka. biasanya dengan mengkombinasikan bentuk tangan. — Bahasa isyarat berbeza di negara-negara yang berbahasa sama. Hal yang sebaliknya juga berlaku.— Kaum tunarungu adalah kelompok utama yang menggunakan bahasa ini. Contohnya. Amerika Serikatdan Inggeris meskipun memiliki bahasa tulis yang sama tetapi memiliki bahasa isyarat yang berbeza (American Sign Language dan British Sign Language). — Ini adalah salah satu cara untuk mereka berkomunikasi antara satu sama lain. yang memerlukan khidmat jurubahasa apabila berurusan dengan mereka yang tidak memahami bahasa berkenaan. — Bahasa isyarat unik dalam jenisnya di setiap negara. — Golongan pekak dan bisu di negara ini menggunakan kaedah Bahasa Isyarat Malaysia (BIM). analisis penggunaan variasi bahasa yang digunakan dalam cerpen tersebut. — Persekutuan Orang Pekak Malaysia (MFD) menubuhkan Pusat Latihan Malaysian Sign Language (MySL) yang digerakkan melalui sumbangan Yayasan Tan Sri Othman Yeop mensasarkan melatih 100 jurubahasa dalam tempoh lima tahun. — Biasanya bahasa isyarat ini hanya digunakan oleh mereka yang mempunyai kecacatan seperti bisu dan pekak. dan tubuh. Latihan: Dengan memilih cerpen yang sesuai. lengan. orientasi dan gerak tangan. tetapi menggunakan bahasa isyarat yang sama. Ada negara-negara yang memiliki bahasa tulis yang berbeza (contoh: Inggeris dengan Sepanyol).

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->