TAJUK 1

(SEJARAH PERKEMBANGAN LINGUISTIK)

Sinopsis Tajuk ini membincangkan tentang sejarah perkembangan ilmu linguistik yang bermula pada tahun 500 SM hingga ke zaman moden. Sejarah pengkajian ilmu linguistik bermula pada zaman Yunani, zaman Iskandariah, zaman Rom, zaman pertengahan, zaman Peralihan (Renaissance), zaman Arab, zaman India, zaman Linguitik perbandingan dan zaman linguistik moden. HASIL PEMBELAJARAN 1. Menyusur galur sejarah perkembangan ilmu linguistik. 2. Menghuraikan sejarah ilmu linguistik zaman Yunani, Iskandariah, Rom, Arab, India hingga zaman moden abad ke 20 Tahukah anda bila kajian bahasa bermula? Berdasarkan catatan awal sejarah ilmu linguistik, kajian tentang bahasa telah berlaku seawal 800 tahun sebelum masihi yang berlaku di India. Walau bagaimanapun titik permulaan kajian ilmu linguistik dipercayai berlaku pada zaman Yunani. Hal ini ada kaitannya dengan penemuan kegiatan kajian orang-orang India yang didasarkan kepada hasil kajian Panini telah diwartakan pada abad ke-17. Kehebatan orang Yunani dalam kajian bahasa adalah berdasarkan bukti dalam bentuk catatan yang dikaji pada zaman linguistik yang bermula di Eropah. 1.1 Zaman Yunani, Zaman Iskandariah, Zaman Rom Dalam sejaran ilmu linguistik, golongan pertama yang bergiat dalam bidang pengkajian bahasa ialah orang-orang Yunani.Tamadun Yunani merupakan satu tamadun terawal yang wujud di atas muka bumi ini. Kehebatan tamadun ini merangkumi semua aspek seperti bahasa, ekonomi, budaya dan politik. Kegiatan dalam pengkajian bahasa bermula kira-kira 500 tahun sebelum masihi. Disebabkan seluruh kehidupan mereka dibendung oleh falsafah, maka kajian mereka tentang bahasa banyak dipengaruhi oleh pemikiran yang berbentuk falsafah. Falsafah bahasa bermula pada zaman praSocrates, iaitu pada abad ke-6 sebelum masihi. Falsafah Bahasa merupakan satu teras kepada bermulanya satu falsafah yang menjadi pegangan dan kekuatan masyarakat ketika itu Untuk pengetahuan anda, tokoh hebat dalam pengkajian bahasa pada zaman Yunani ialah Plato dan Aristotle, iaitu murid Plato. Plato (427 – 347) merupakan ahli falsafah pertama yang mengenal pasti dan menyelidik bahasa sebagai suatu masalah dan persoalan melalui karyanya yang berbentuk dialog, iaitu Cratylus. Dialog Cratylus telah mencetuskan kontroversi berabad-abad lamanya, iaitu antara kumpulan analogis yang mempercayai bahawa bahasa bersifat alamiah,

Tahukah anda bahawa mereka mengambil ilmu bahasa Yunani dan membuat kajian dalam bahasa Latin. Sekarang kita beralih pula kepada Zaman Iskandariah. Namun demikian. Zaman India Sekarang kita akan membincangkan sejarah perkembangan linguistik zaman pertengahan yang dikenali juga sebagai zaman Renaissance. Secara umumnya. iaitu kata penghubung. Plato telah menimbulkan persoalan adakah ketepatan sesuatu nama berasaskan tabii dan realiti atau konvensyen. Anggapan mereka bahawa hasil tulisan itu baik sekiranya bahasa dan hasil tulisan itu tepat dan kurang kesalahan tatabahasa. Zaman ini bermula pada abad ketiga tahun masihi. Mereka turut mengkaji sistem fonetik dan membahagikan perkataan kepada adverb. Beliau menganggap bahawa bahasa itu sebagai suatu juzuk dunia. Bahasa pada era ini masih kekal kepada fungsi kesusasateraan.participal. iaitu berdasarkan persetujuan masyarakat. 1. Orang Rom telah mengambil alih bidang bahasa setelah tamadun Yunani runtuh. Beliau memperkembang dan memperdalam pemikiran tentang falsafah bahasa yang diasaskan oleh Plato. Sekarang kita akan membincangkan sejarah perkembangan linguistik zaman Rom. iaitu pertuturan. Walau bagaimanapun sumbangan mereka amat penting kerana hasil tulisan mereka menjadi rujukan kepada semua pengkaji bahasa selepas zaman itu.2 Zaman Pertengahan. Mereka kurang menyumbang kepada perkembangan ilmu baharu berkenaan bahasa. anda dapati bahawa kajian mengenai bahasa pada era Yunani lebih tertumpu kepada tatabahasa. Aristotle merupakan sarjana yang mula-mula mengakui tentang adanya sistem kala atau tensedalam bahasa Yunani. iaitu ayat yang merupakan satu unit deskriptif yang terdiri daripada turutan-turutan perkataan yang mempunyai makna. Jika dikaji perkembangan bahasa pada zaman ini lebih kepada perubahan sistem bahasa daripada tamadun Yunani kepada bahasa Latin. Ilmu linguistik terus berkembang pada zaman Aristotle tahun 384 – 322 sebelum masihi dengan menambah satu lagi pembahagian dalam tatabahasa.nalar dan logis dengan kumpulan anomalis yang berpegang kepada kepercayaan bahawa bahasa tidak nalar sepenuhnya. Pada era ini ahli bahasa mula meneroka bahasa termasuk tatabahasa vernakular. Beliau juga menyelidik tentang tatabahasa yang membezakan antara kata nama dengan kata kerja. Sebagai sebuah tanah jajahan Yunani. tetap dan dapat diperoleh dalam tulisan yang menjadi subjek tatabahasa dan sebagai cara menunjukkan apa-apa sahaja yang ada di dunia yang menjadi subjek logika. Plato telah meletakkan fungsi kata nama sebagai subjek kepada predikat dan kata kerja sebagai penerangan kepada perbuatan. ganti nama dan kata depan. Zaman Arab. khususnya untuk retorik dan puisi. . Para sarjana turut memperkenalkan bidang sintaksis. Kita telah selesai membincangkan tentang sejarah perkembangan linguistik zaman Yunani. Iskandariah menjadi pusat perkembangan kesusasteraan dan linguistik tamadun Yunani. namun penumpuan bahasa pada waktu ini lebih kepada aspek lisan. Gagasan lain yang dikembangkan oleh Aristotle ialah fungsi bahasa sebagai alat. Para pengkaji pada zaman ini menggunakan ilmu bahasa sebagai satu elemen untuk mengukur kualiti sesuatu bahasa. kaedah kajian mereka lebih bercorak logik dan bukannya saintifik.

Tugasan: Buat catatan nota dalam bentuk grafik tentang sejarah perkembangan linguistik sejak sebelum masihi hingga ke zaman moden. morfologi dan sintaksis. Perbincangan seterusnya ialah sejarah perkembangan linguistik zaman India. . zaman ini dikatakan sebagai permulaan kepada linguistik moden. Hukum baharu mula wujud yang dikenali sebagai hukum R-G-L dan R-D-L. Bahan kajian turut berubah daripada tradisi bahasa Inggeris kepada kitab Rig-Veda. Pendekatan kajian bahasa berdasarkan bukti nyata. iaitu antropologi dan sosiologi. Mereka mendapati bahawa hubungan bahasa bukan melalui peminjaman atau kebetulan tetapi wujud daripada satu rumpun yang sama. Tahukah anda bahawa kesan daripada kajian ini wujudnya rumpun-rumpun bahasa daripada semua bahasa di dunia. Kajian pada era ini lebih sistematik dan menekankan kepada sinkronis dan diakronis.Anda harus ingat bahawa pada era ini juga teori sebab musabab. 1. Pada era ini bahasa Sanskrit digunakan dengan meluas dan memberikan kesan besar kepada ilmu linguistik. iaitu bahasa adalah baka dan satu fenomena sosial. hampir semua bahasa memiliki perkataan yang hampir sama dan maksud perkataan juga hampir sama. Tamadun ini turut mengiktiraf bahawa bahasa berasal daripada satu bahasa yang sama. Hal ini dapat dibuktikan melalui kajian. Tahukah anda bahawa sumbangan terpenting ahli-ahli bahasa zaman ini ialah kejayaan mereka membawa pembaharuan dalam ilmu bahasa dan mula mengkaji bahasa secara saintifik. Sebagai mengakhiri perbincangan tajuk 1 ini. Para pengkaji turut mengeluarkan satu teori baharu. Gunakan bahasa sendiri menunjukkan anda faham apa yang dibincangkan. Mereka juga dapat mengesan hubungan satu bahasa dengan bahasa lain terutama bahasa Inggeris. Kajian mereka lebih baik daripada Yunani dari aspek fonetik. Kebanyakan ahli fikir yang lahir pada zaman ini ialah sarjana Islam yang sentiasa mendapat sokongan daripada pemimpin mereka. Pengkajian ilmu bahasa pada zaman ini lebih cenderung kepada linguistic deskriptif atau linguistik huraian. Ahli bahasa zaman ini turut mengasingkan bahasabahasa di dunia kepada tiga kelompok. iaitu bahasa berisolasi. Mereka turut mengkaji pertalian dan hubungan antara satu bahasa dengan bahasa yang lain. Bidang bahasa mula berkembang dengan wujudnya bidang baharu. Golongan zaman pertengahan ini menolak bahasa luar atau bahasa pinjaman.3 Zaman Linguistik Bandingan dan Linguistik Moden Untuk pengetahuan anda. iaitu sekitar abad ke-19. marilah sama-sama kita lihat sejarah perkembangan linguistik zaman moden sekitar abad ke-20. berimbuhan dan bahasa berfleksi. Hal ini disebabkan Eropah mengalami zaman gelap. Sekarang mari kita bincang pula perkembangan linguistik zaman Arab. kelainan logika dalam bahasa dan hubungan antara bahasa mula berkembang. Kajian mereka tertumpu kepada sumber al-Qur’an dan hasilnya perkembangan ilmu fonetik semakin pesat dan hampir menjadi sempurna serta terciptanya kamus lengkap untuk dijadikan bahan rujukan. Pada zaman ini bahasa berkembang pesat di Baghdad sebagai sebuah pusat ilmu di dunia.

bahasa ialah sistem manusiawi yang instingtif. · Rumusan hasil pemikiran beliau tiada bahasa yang sempurna. Beliau mengkaji hubungan bahasa dengan pemikiran manusia dari aspek psikologi. . Kesimpulan kajian beliau mendapati bahawa struktur bahasa merupakan unsur yang menentukan sturktur pemikiran manusia. TAJUK 2 : PEMIKIRAN DALAM LINGUISTIK Sinopsis Tajuk dua ialah pemikiran dalam linguistik. Tajuk ini meliputi tiga subtajuk. Buku beliau bertajuk Language berbeza dengan Bloomfield kerana menggunakan pendekatan antropologi yang melihat bahasa dari segi fungsinya dalam masyarakat. iaitu bersifat arbitrari untuk menyampaikan perasaan dan fikiran. bahasa akan sentiasa berubah. Hasil Pembelajaran (i) Menghuraikan aliran pemikiran tokoh-tokoh lingustik mengiku zaman (ii) Menghargai sumbangan tokoh-tokoh dalam perkembangan ilmu bahasa sejak zaman awal hingga zaman moden (iii) Membuat banding beza bentuk pemikiran antara tokoh-tokoh linguistik Kerangka Tajuk Hasil pemikiran de Saussure telah melayakkan beliau diberikan jolokan sebagai “Bapa Linguistik Moden” Hasil pemikiran Bloomfield telah menghasilkan teori behaviourisme Hasil pemikiran Edward Sapir dapat diterokai melalui bukunya bertajuk Language (1881) 1. Mereka merupakan tokoh linguistik yang banyak memberi sumbangan kepada perkembangan ilmu bahasa melalui hasil kajian secara empirikal.Bincangkan sumbangan Plato dan Aristotle kepada perkembangan ilmu linguistik sehingga kini. iaitu pemikiran Edward Sapir. Leonard Bloomfield dan pemikiran Ferdinand de Saussure. · Menurut beliau. · Beliau berpendapat psikologi mendasari pengkajian bahasa dalam sains.1 Pemikiran Edward Sapir Dalam Bidang Linguistik · Edward Sapir (1884 – 1939) seorang sarjana linguistik struktural dan antropologi dari Amerika pada awal abad ke-20.

iaitu secara sinkronis dan diakronis. Karya agung beliau ini adalah hasil daripada usaha pelajar-pelajarnya yang telah mengumpul dan menyusun semula bahan-bahan kuliah sehingga terhasilnya buku tersebut yang kemudian diterjemahkan ke dalam bahasa Inggeris pada tahun 1959. Dengan kata lain. Langue bermaksud loghat atau dialek dan parole bermaksud ciri-ciri bahasa yang dituturkan atau diucapkan oleh individu dalam masyarakat. · Beliau juga beranggapan bahawa bahasa ialah satu tingkah laku manusia. iaitu suatu kenyataan yang menunjukkan bahawa semua bahan kajian hendaklah dapat diperhatikan dan dianalisis secara empirikal. Huraikan dengan ringkas menggunakan ayat sendiri sumbangan dan kesan teori behaviourisme terhadap pengajaran dan pembelajaran bahasa. 1. beliau merupakan orang pertama yang mengemukakan dan menekankan peri pentingnya kajian bahasa dilakukan dari sudut yang berbeza-beza. · Rumusan beliau. Tugasan : Buat banding beza dalam bentuk grafik antara pemikiran de Saussure dengan Bloomfield. · Ketokohan beliau adalah hasil penelitiannya sehingga menerbitkan buku bertajuk Couse de Linguistique Generale pada tahun 1915.3 Pemikiran Ferdinand de Saussure Dalam Bidang Linguistik · Ferdinand de Saussure (1857 – 1913) ialah orang pertama mengasaskan ilmu linguistik moden.2 Pemikiran Leonard Bloomfield Dalam Bidang Linguistik · Bloomfield (1887 – 1949) merupakan ahli linguistik yang mempelopori teori behaviourisme yang berkait rapat dengan fahaman ahli psikologi dalam menghuraikan bahasa. ayat-ayat itu tersusun di dalam otak dan dikeluarkan apabila adanya rangsangan. Beliau beranggapan bahawa bahasa sebagai pangkalan data ucapan yang boleh mengeluarkan segala unit bahasa.1. Linguistik diakronis mengkaji bahasa dari segi sejarah yang dilalui oleh bahasa serta perubahan-perubahan yang dialami oleh sesuatu bahasa tersebut. · De Saussure merupakan orang pertama yang mengemukakan konsep ‘langue’ dan ‘parole’. Linguistik sinkronis mengkaji bahasa pada suatu masa tertentu. Buku beliau yang popular ialahLanguage (1933). Ketokohan beliau sebagai ‘Bapa Ilmu Linguistik Moden’ telah terbukti melalui penemuan-penemuan konsep dan pendekatan baharu dalam bidang bahasa secara moden. maka bahasapun dapat dilahirkan sebagai gerak balas atau respons terhadap rangsangan itu. Beliau memperlihatkan konsep saintifik dalam kajiannya. sekiranya tingkah laku manusia lain berpunca daripada adanya rangsangan ataustimulus. . · Dalam sejarah ilmu linguistik moden.

Hasil Pembelajaran (i) Menghuraikan tentang bidang ilmu linguistik (ii) Menghuraikan linguistik am atau umum. . · Linguistik gunaan timbul apabila bidang linguistik bergabung dengan ilmu pendidikan dan psikologi. linguistik sejarah. · Deskripsi bahasa seperti sistem sebutan. · Antara kaedah mengajarkan bahasa yang dicipta itu ialah kaedah terus yang mengajarkan bahasa dengan tidak menggunakan bahasa asli pelajarnya. bentuk kata. · Linguistik ini menghasilkan kaedah-kaedah mengajarkan bahasa dan bahanbahan mengajarkan bahasa. · Linguistik gunaan juga dikenali sebagai linguistik terapan. ayat dan makna mula digunakan bagi mengajarkan bahasa kepada penutur bahasa asli dan juga bahasa asing. iaitu bidang yang mengkaji aspek-aspek teori Ilmu linguistik secara umum. ejaan. Linguistik Sejarah dan Linguistik Perbandingan serta Linguistik Kontekstual. · Linguistik gunaan ini ialah satu cabang linguistik yang memanfaatkan teori. iaitu Linguistik Am dan Linguistik Gunaan. deskripsi. Tajuk ini meliputi tiga subtajuk.1 Linguistik Umum dan Linguistik Gunaan · Linguistik umum disebut juga sebagai linguistik am.TAJUK 3: BIDANG LINGUISTIK Sinopsis Tajuk tiga ialah bidang linguistik. linguistik perbandingan dan linguistik kontekstual (iii) Membincangkan bidang linguistik gunaan dan hubungannya dengan pengajaran bahasa. kaedah dan hasil kajian linguistik dalam mengajarkan bahasa dan menulis buku-buku teks. Kerangka Tajuk Pengenalan kepada bidang-bidang ilmu linguistik Linguistik gunaan dalam pengajaran bahasa Perbandingan antara bahasa dan ciri persamaan dan perbezaan antara bahasa Kepentingan linguistik sejarah dalam perkembangan ilmu linguistik 3.

seseorang itu sudah mampu menghuraikan bentuk-bentuk dan peraturan sesuatu bahasa dan mengajarkan bahasa dengan baik. sistem-sistem morfologi. cara dan kaedah tertentu yang digunakan dalam penghuraian bahasa. · Menentukan sifat umum yang ada pada semua bahasa secara universal.· Ada aktiviti lain yang lazimnya juga dikaitkan dengan linguistik gunaan. iaitu secara deskriptif. kaedah perbandingan tidak begitu berguna. umpamanya dalam sistem-sistem fonologi atau morfologi. · Pada dasarnya. berdasarkan peratusan perbendaharaan kata teras sebanyak 100 butir (kemudian 200) yang seketurunan dalam bahasa-bahasa yang dibandingkan. 3. · Terdapat juga cabang-cabang linguistik lain yang melibatkan pembandingan bahasa yang bukannya sebahagian linguistik perbandingan: · Tipologi bahasa membandingkan bahasa supaya dapat mengelaskannya mengikut ciri-ciri. · “Perhubungan" membayangkan asal yang sama atau bahasa proto. · Perkara yang dikendalikan dalam bidang ini ialah pembentukan konsep yang meliputi pendefinisian aspek dan kajian secara umum. setiap perbezaan antara dua bahasa yang berkait harus dapat diterangkan dengan amat munasabah. dan leksikon. · Linguistik hubungan memeriksa kesudahan-kesudahan linguistik tentang hubungan antara penutur-penutur bahasa yang berbeza. · Dalam meletakkan linguistik gunaan ke dalam pengajaran bahasa. iaitu terjemahan dan perkamusan. tetapi dalam modul ini kita hanya menyebut mengenai penggunaan linguistik dalam mengajarkan bahasa sahaja.2 Linguistik Sejarah dan Linguistik Perbandingan · Linguistik perbandingan (asalnya filologi perbandingan) ialah satu cabang linguistik sejarah yang membandingkan bahasa-bahasa supaya dapat menentukan perhubungan sejarah antara bahasa-bahasa itu. · Jika bahasa-bahasa berasal daripada leluhur yang amat jauh. khususnya sebagaimana yang terbukti dalam kata-kata pinjaman. sintaksis. · Kaedah terawal untuk jenis ini ialah glotokronologi yang mencadangkan satu formula matematik untuk menentukan tarikh ketika kedua-dua bahasa itu berpisah. dijangka amat tetap. · Linguistik gunaan ialah bidang yang mengumpulkan beberapa disiplin ilmu bahasa yang berhubungan dengan pengajaran bahasa. dan tidak rapat hubungannya. · Pengenalan linguistik gunaan sebagai suatu disiplin ilmu bahasa merupakan suatu usaha untuk menggunakan bahasa secara saintifik dan moden yang disebut juga sebagai sains gunaan. dan linguistik perbandingan bertujuan untuk membina semula bahasa-bahasa proto dan menentukan perubahan-perubahan yang telah berlaku pada bahasa-bahasa yang didokumenkan itu. . · Kaedah glotokronologi mencadangkan penggunaan formula matematik untuk menentukan tarikh ketika kedua-dua bahasa itu berpisah. dan perubahan-perubahan sistematik. · Teknik asas linguistik perbandingan ialah “kaedah perbandingan” yang bertujuan untukmembandingkan sistem-sistem fonologi.

· Bidang ini juga mengkaji perubahan-perubahan bahasa serta asal usul atau etimologi sesuatu bahasa.· Cabang kajian linguistik yang berusaha untuk memperlihatkan perkembangan sesuatu bahasa dari segi sejarah yang dilalui melalui masa iaitu dari zaman kemunculannya hinggalah ke suatu tahap yang tertentu. · Perbandingan dilakukan antara beberapa aspek tertentu sahaja atau seluruh aspek bahasa yang dibandingkan itu. 2. Sedangkan linguistik teori teras mengkaji bahasa sematamata untuk tujuan sendiri. · Kajian tertumpu kepada lebih dari satu zaman. Buat perbandingan antara linguistik sejarah dengan linguistik perbandingan. serta sains kognitif. • Analisis wacana kritis ialah bidang yang retorik dan falsafah berinteraksi dengan linguistik. Linguistik ini memperlihatkan hubungan yang erat dengan linguistik huraian. yakni bahasa seketurunan daripada bahasa induk. · Linguistik perbandingan lebih dikenali sebagai bidang kajian yang membandingkan antara bahasa yang sekeluarga. Bincangkan bidang linguistik gunaan dalam pengajaran bahasa.3 Linguistik Kontekstual • Linguistik kontekstual ialah bidang yang linguistik berinteraksi dengan disiplindisiplin akademik yang lain. Bidang-bidang linguistik merentasi disiplin termasuk pemerolehan bahasa. Tujuan Linguistik perbandingan adalah untuk melihat ciri-ciri perbezaan dan persamaan antara bahasa yang sekeluarga. · Bidang ini juga mengkaji perubahan-perubahan dan asal usul(etimologi) sesuatu bahasa. bidang-bidang linguistik antara disiplin mengkaji bagaimana bahasa berinteraksi dengan dunia. · Kemudian. Tugasan: 1. kajian perlu dilakukan secara diakronik. linguistik evolusi. . iaitu membuat perbandingan bagi menentukan perubahan dan perkembangan yang berlaku di dalam bahasa tersebut. · Kajian perlu dilakukan secara sinkronik iaitu kajian secara terperinci dalam beberapa zaman atau masa dan tempat tertentu. Hal ini disebabkan huraian yang lengkap diperlukan tentang aspek-aspek yang dibandingkan itu 3. • Sosiolinguistik. · Linguistik sejarah atau historis ialah cabang ilmu linguistik yang berusaha untuk memperlihatkan perkembangan bahasa dari segi sejarah yang dilaluinya melalui masa. Tujuan linguistik histori adalah untuk mengetahui proses dan perkembangan bahasa dari masa lampau hingga kini. linguistik pengiraan. dan antropologi linguistik merupakan sains sosial yagn mengkaji interaksi – interaksi linguistik dengan masyarakat pada keseluruhannya. • Psikolinguistik dan neurolinguistik menggabungkan sains perubatan dengan linguistik. linguistik antropologi.

Tajuk 4: LINGUISTIK KONTEKSTUAL Sinopsis: Tajuk empat ialah tajuk yang melihat bagaimana linguistik berinteraksi dengan disiplindisiplin akademik yang lain. relevan. Menjelaskan bahawa linguistik ialah pengajian ilmu bahasa. Sedangkan linguistik teori teras mengkaji . Linguistik adalah suatu ilmu pengkajian bahasa yang dilakukan secara saintifik. bidang-bidang linguistik antara disiplin mengkaji bagaimana bahasa berinteraksi dengan dunia. Dewan Bahasa dan Pustaka. Definisi kontekstual: Menurut Kamus Dewan (edisi keempat). Menjelaskan perhubungan antara bahasa dan masyarakat. Berkaitan dengan bahasa. Menurut Kamus Dwibahasa (1981). Linguistik adalah satu bidang yang mengkaji bahasa secara saintifik Menurut Kamus Dewan (edisi keempat). mengikut konteks. Kuala Lumpur 2005). struktur dan penggunaan bahasa dalam fungsifungsi sosial. Dewan Bahasa dan Pustaka. Kontekstual membawa pengertian: 1. Kuala Lumpur 2005). Hasil Pembelajaran: 1. 2.Yang membawa maksud. Kajian saintifik tentang bahasa. kebudayaan dan masyarakat. makna dan kepentingan (meaningful). 2. Lyons. 1968 . Linguistik Kontekstual Menurut J. Mengenalpasti aspek-aspek bahasa. Linguistik ialah1. Kontekstual ialah-Berkaitan dengan atau menurut konteks: penyelidikan sastera dari segi dapat merencanakan perkembangan sastera. Menurut John Lyons (1968). Sedangkan linguistik teori teras mengkaji bahasa sematamata untuk tujuan sendiri.Yang berkenaan. ada hubungan atau kaitan langsung. 2. Ø Linguistik kontekstual ialah bidang yang melihat bagaimana linguistik berinteraksi dengan disiplin-disiplin akademik yang lain.

pengungkapan jati diri secara sosial melalui grafiti. kumpulan sosial. Secara mudah.bahasa semata-mata untuk tujuan sendiri. kata sapaan yang ditinjau dari perpaduan sosial dan jarak sosial antara penutur. sosiolinguistik adalah bidang yang memperlihatkan pertalian antara bahasa dengan masyarakat. Antropologi Linguistik v Satu cabang yang mengkaji hubungan antara bahasa dan budaya terutama untuk mengamati bagaimana bahasa itu digunakan sehari-hari sebagai alat dalam tindakan bermasyarakat. struktur dan penggunaan bahasa yang ada dengan fungsi-fungsi sosial. ia mengkaji mengenai aspek-aspek linguistik yang melihat aspek bahasa. kriteria dan persepsi kesantunan berbahasa. masyarakat. bidang-bidang linguistik antara disiplin mengkaji bagaimana bahasa berinteraksi dengan dunia. pelacakan bahasa rahsia bajak laut. . penerimaan istilah akuntasi dalam kalangan ahli ekonomi. mantra dan pelbagai istilah lain lagi. dialek dan bentuk-bentuk gaya yang dibezakan oleh perihal taraf pemakai-pemakainya. Merupakan satu kajian yang sangat luas dan pelbagai meliputi bermacam-macam perkara seperti fungsi bahasa. Fungsi linguistik memperkatakan tentang perkara-perkara seperti perbandingan di antara bahasa rasmi dengan bahasa vernakular yang tidak rasmi. peranan bahasa. iaitu satu perihal yang melibatkan apa yang dinamakan “perancangan bahasa” dalam menegakkan identiti sesebuah negara. Kesimpulannya. Sosiolinguistik Sosiolinguistik adalah bidang yang mengkaji perhubungan di antara bahasa dan gejalanya dalam masyarakat. kebudayaan dan penggunaannya dalam sesebuah masyarakat yang tertentu. Cenderung berfokus kepada variasi bahasa yang muncul dalam masyarakat yang kebiasaanya dipengaruhi oleh stratifikasi sosial dalam masyarakat. bahasa. Pada prinsipnya. sosiolinguistik mengkaji berbagai bahan sosio-budaya yang berhubung dengan aspek-aspek linguistik seperti perhubungan sosial harian yang berkaitan pula dengan kebudayaan. Pengertian Antropologi Menurut etnologinya kata antropologi berasal dari kata yunani “Antropo” yang bererti manusia dan “logy” atau “logos” bererti ilmu yang mempelajari.

Mengenal pasti prinsip-prinsip stilistik.v Adakala disebut etnolinguistik iaitu bidang yang dikatakan memberi penumpuan kepada perhubungan di antara bahasa dengan penyelidikan primitif. . Perbezaan dari segi gaya dan laras bermula daripada bentuk yang paling formal kepada bentuk yang agak formal. Perlakuan bahasa bergantung kepada keadaan dan partisipasi sesuatu pertuturan. Melihat aspek-aspek kehidupan penutur yang tertentu dan seterusnya melihat bagaimana suasana kehidupan dan sistem nilai yang dipegang oleh para penutur mempengaruhi cara mereka berbahasa. Melihat bagaimana keberkesanan stilistik mempengaruhi bahasa. v Participant observation merujuk kepada seseorang yang dihantar kepada sesuatu etnik. Linguistik Antropologikal Mengkaji hubungan di antara bahasa dan budaya. Hasil Pembelajaran 1. v Salah satu cara atau kaedah yang dapat digunakan untuk melihat pemakaian bahasa dalam konteks sosial budaya secara terperinci adalah participant observation. pertalian bahasa dengan kumpulan-kumpulan etnik. menetap dan bergaul dengan etnik berkenaan sehingga kadang-kadang membawa kepada perkahwinan dan jangka masa yang lama. Latihan: 1. TAJUK 5 : STILISTIK Sinopsis Tajuk 5 ini melihat variasi bahasa yang bersistem yang wujud dalam sesuatu bahasa yang dituturkan oleh seorang penutur. Huraikan cabang-cabang linguistik kontekstual. 2. Stilistik Menurut Abdullah Hassan (1990) -Stilistik atau sylistics adalah ilmu tentang stail atau gaya yang dihubungkan dengan pemakaian atau penggunaan bahasa -Fokus dan penekanan terhadap aspek kebahasaan -Ilmu tersebut muncul dalam bidang linguistik dan diperluas dalam bidang kesusasteraan yang menggunakan bahasa sebagai wahana pengucapan.

-Kedua. . -Ketiga. banyak maksud dan mempunyai makna simbolik. penggunaan pendekatan stilistik berhasil memperlihatkan gaya keperibadian seseorang penulis. -Analisis karya sastera merupakan suatu huraian tentang bakat dan kebolehan mengarang bagi seseorang pengarang. -Namun. pendekatan stilistik membincangkan aspek tema seperti yang sering dibicarakan dengan menggunakan pendekatan struktural. -Pentafsiran makna ayat melibatkan makna yang mudah difahami. -Perbezaan dari segi gaya dan laras bermula daripada bentuk yang paling formal kepada bentuk yang agak formal. -Bermaksud bentuk variasi bersistem yang wujud dalam sesuatu bahasa yang dituturkan oleh seorang penutur. Prinsip Stilistik -Pertama menganggap dan mengiktiraf bahasa sebagai punca kegiatan berkreatif dengan merujuk kepada kemampuan berbahasa sebagai satu anugerah dan bakat seseorang penulis. penelitian menggunakan pendekatan ini merujuk kepada aspek bahasa yang melibatkan ayat-ayat yang membina keseluruhan karya. -Rene Wellek dan Austin Warren (1966:182)-stilistik meneliti penggunaan bahasa yang menyimpang daripada norma dan berusaha menemukan fungsi estetik. Stilistik dari sudut Sastera -Kajian terhadap keseluruhan karya yang berpusat kepada penggunaan bahasa. -Analisis itu tidak sahaja dalam lingkungan pengaplikasian bahasa tetapi menjangkaui kepersisan bakat berbahasa penulisnya. -Cabang linguistik gunaan atau terapan. mudah dimengerti.-Kesan penerapan daripada disiplin linguistik tercerminnya ilmu gaya yang membezakan gaya sastera dan gaya bukan sastera. khasnya bergantung kepada keadaan dan partisipasi sesuatu pertuturan. Pengenalan am Stilistik Bahasa. -Karya sastera ditandai kelainan dalam penggunaan gaya bahasanya untuk menimbulkan kesan artistik.

-Pengetahuan dan ilmu yang bersangkutan dengan aspek kemasyarakatan iaitu bidang sosiolinguistik dan dialektologi perlu dikuasai oleh pengkaji atau peneliti. -Keenam. pendidikan. -Pengaplikasian kata dan diksi dari bahasa daerah atau tempatan dapat memperkaya perbendaharaan kata di samping merupakan satu gaya atau stail bagi seseorang penulis. melalui pendekatan stilistik huraian terhadap pemilihan diksi. . (1976:7).-Murry J. -Ketujuh. -Aspek bahasa dapat menjelaskan kesan penggunaan sesuatu bahasa sama ada dapat difahami. kedudukan stilistik sebagai penelitian sesuatu gaya istimewa dalam eksposisi dan pembentukan satu penyusunan diksi serta struktur kalimat yang mencerminkan keperibadian atau idiosinkrasi penulisnya.M. -Dalam sesebuah karya sastera yang pelbagai genre itu terdapat pelbagai jenis dan kategori perkataan dan ayat yang digunakan. seseorang penulis didorong oleh pelbagai keadaan dan rangsangan yang berlaku di sekelilingnya. -Kelima. pendekatan stilistik selain digunakan untuk menganalisis proses penghasilan sesebuah karya. pendekatan stilistik membantu mereka memahami makna perkataan yang sukar serta ayat yang kompleks yang digunakan oleh pengarang. Perbezaan ini disebabkan oleh beberapa faktor antaranya pengalaman. menimbulkan keseronokan atau memberi kecelaruan dan kekaburan tanggapan kesan daripada penggunaan penanda dan petanda bahasa yang digunakan untuk mengungkapkan pemikiran. sikap dan keperibadian penulis -Keempat. -Penelitian yang dilakukan dengan menggunakan pendekatan stilistik ini akan menemukan gagasan bahawa terdapat unsur-unsur bahasa yang mendorong seseorang itu berkreatif. -Semasa berkarya. mesej atau idealisme pengarang. pendekatan stilistik juga menekankan penelitian tentang penghasilan sesebuah karya. Huraikan prinsip-prinsip stilistik dan bagaimanakah stilistik itu mempengaruhi kehidupan masyarakat. -Penulis mempunyai cara tersendiri. juga digunakan untuk menghuraikan penerimaan dan penghargaan pembaca atau khalayak terhadap sesebuah karya. pembentukan perkataan dan ayat dapat dilakukan. Latihan: 1.

Bahasa apa pun di dunia ini mempunyai sifat-sifat yang tersendiri. 1. nahu atau bentuk sintaksis. Bahasa bersifat dinamis • Bahasa adalah berubah dan berkembang selagi penuturnya bergaul dan berinteraksi dengan manusia lain. • Setiap bahasa mempunyai bahasa masing-masing. 1. • Walaupun begitu. Menguasai dan memahami perbezaan sifat-sifat bahasa itu. susunan perkataan . ayat. struktur dan tatabahasanya tidak berubah. Bahasa sebagai satu sistem • Bahasa mempunyai susunan yang tertentu. sama ada dalam bentuk bunyi-bunyi perkataan. • Pertembungan kebudayaan. pertembungan manusia dengan manusia lain menyebabkan pertambahan dan pengurangan perbendaharaan kata sesuatu bahasa itu. kata).TAJUK 6: SIFAT BAHASA Sinopsis Tajuk 6 ini membincangkan sifat-sifat bahasa menurut Teori Noam Chomsky Menurut Teori Noam Chomsky. 3. Boleh menjelaskan sifat-sifat bahasa itu secara tepat. 2. • Tidak semua pencatuman unit-unit itu boleh dilakukan. • sebagai contoh : BAHASA MELAYU buku itu sebuah buku merah pensel ini BAHASA INGGERIS that car (kereta itu) three red books (tiga buah bukuyang merah) the beautiful book (buku yang cantik itu) 2. Bahasa itu bersifat arbitrari . Hasil Pembelajaran. • Sistem itu telah ditetapkan oleh susunan bahasa. • Terdapat beberapa unit tertentu yang dicantumkan menjadi satu susunan yang sempurna dari segi strukturnya (klausa. • Sistem yang dimaksudkan ialah aturan. melainkan mengikut caracara tertentu.

Dengan memilih contoh-contoh yang sesuai. • Sebagai contoh untuk menyebut kalam . – butir pertuturan : tajuk percakapan antara penutur dengan pendengar sama ada terdiri daripada hal-hal peribadi atau rasmi. Latihan: 1. Bahasa sebagai alat berkomunikasi. termasuklah benda-benda yang berada di sekitarnya. • Oleh kerana sifat-sifat arbitrari inilah maka kita dapati tiap-tiap bahasa mempunyai perkataan yang berlainan bagi benda-benda sama. Bahasa mempunyai makna Makna bererti yang dimaksudkan dan yang dipercakapkan. Bahasa itu linear • Bunyi-bunyi itu dihasilkan satu demi satu. huraikan sifat-sifat bahasa dengan jelas. Sebagai contoh: • dalam Bahasa Melayu itu dipanggil “pintu” • dalam Bahasa Inggeris dipanggil “door” • “puerta” dalam Bahasa Sepanyol. – pendengar : orang yang dilawan bercakap. ’a’.• Arbitrari ialah pertalian sesuatu bentuk atau lambang dalam bahasa dengan makna yang diberikan secara kebetulan dan ditentukan oleh budaya sesuatu masyarakat. • Proses komunikasi ialah adanya maklumat yang hendak di sampaikan oleh penutur kepada pendengar. ’l’. • Tidak semestinya ada hubungan antara bunyi yang dilafazkan dengan bendabenda yang dimaksudkan. • Faktor yang mengubah bahasanya. iaitu dengan pergerakan alat-alat artikulasi satu demi satu. ’ a’. 5. – tempat : situasi sekeliling dimana pertuturan itu mengambil tempat. 4. Sesuatu perkataan yang diujarkan mempunyai maksud.Bahasa ialah kepunyaan . • • 6. TAJUK 7 : VARIASI BAHASA Sinopsis Tajuk 7 ini membincang dan menjelaskan bentuk-bentuk bahasa yang digunakan bagi maksud yang sama berdasarkan situasi tertentu. bunyi-bunyi yang dihasilkan ialah ‘k’. • Ini dikatakan linear di mana apa yang ingin dituturkan disebut satu demi satu untuk melambangkan sesuatu bunyi. dan ‘m’.

— Demikian juga halnya dengan bahasa Melayu. — Bahasa ialah kepunyaan masyarakat yang menuturkannya. — Aspek ini lebih menekankan kepelbagaian daerah untuk bahasa yang sama dan bukannya perbandingan fitur antara dua bahasa. seperti latar belakang pendidikan. Terengganu. Melaka. — Bahasa ialah kepunyaan masyarakat yang menuturkannya. — Halliday (1968) menjeniskan bahasa kepada dua aspek iaitu : — Pengguna – orang yang menggunakan sesuatu bahasa dan — Penggunaan – kesesuaian jenis bahasa yang digunakan dengan keadaan atau situasi bahasa itu digunakan. Negeri Sembilan. Pahang. Negeri Sembilan. di Semenanjung Tanah Melayu sahaja sudah terdapat berbagai-bagai dialek. Perak dan Johor.masyarakat yang menuturkannya. — Demikian juga terdapat variasi-variasi bahasa Melayu yang wujud oleh sebab faktorfaktor sosial. seperti dialek Kelantan. Namun apabila mereka merujuk sesuatu bahasa tertentu. makin luas daerah penyebaran bahasa itu. Pahang. Melihat pengaruh variasi bahasa itu mempengaruhi kehidupan masyarakat. makin luas daerah penyebaran bahasa itu. seperti dialek Kelantan. makin luas daerah penyebaran bahasa itu dan makin banyak perbezaannya. Makin besar jumlah penuturnya. dan kedudukan sosioekonomi penutur yang berbeza-beza penggunaannya. di Semenanjung Tanah Melayu sahaja sudah terdapat berbagai-bagai dialek. Hasil Pembelajaran 1. Dalam konteks Malaysia. jenis pekerjaan. — Variasi bahasa ditentukan oleh faktor teknikal bahasa iaitu sebutan. — Demikian juga halnya dengan Bahasa Melayu. 2. — Hakikat bahasa dan variasi-variasinya sudah lama diakui oleh ahli-ahli bahasa. Dalam rangka Malaysia. dan makin banyak pula perbezaan yang wujud dari segi penggunaannya. dan makin banyak pula perbezaan yang wujud dari segi penggunaannya. Menghurai dan menjelaskan variasi-variasi bahasa. — Variasi bahasa bermaksud perbezaan bentuk-bentuk bahasa yang digunakan bagi maksud yang sama berdasarkan situasi tertentu — Variasi bahasa merupakan suatu pengkajian terhadap fitur bahasa yang berbeza secara semantik apabila kita membandingkan kumpulan penutur berbeza atau suatu kumpulan penutur yang sama dalam keadaan yang berbeza. Makin besar jumlah penuturnya. kosa kata dan tatabahasa. Melaka. Makin besar jumlah penuturnya. Perak dan Johor. Terengganu. Variasi Bahasa. misalnya bahasa .

masih terdiri daripada satu keseluruhan. untuk berkomunikasi. — Daripada beberapa variasi satu bahasa. jawa. — Dialek mempunyai bentuk tertentu.mereka mempunyai gambaran tentang satu kesatuan bahasa. variasi yang dipilih untuk mewakili satu bahasa secara menyeluruh itu disebut bahasa standard atau bahasa baku. yang dari segi sejarahnya berasaskan dialek bahasa Melayu Johor Riau. Bahasa Isyarat — Bahasa isyarat adalah bahasa yang mengutamakan komunikasi manual. — Bahasa Melayu baku ialah variasi yang digunakan apabila orang-orang daripada berbagai-bagai dialek di negara ini berkumpul dan berbincang. — Dialek merupakan variasi bahasa apabila variasi bahasa itu masih difahami oleh pengguna dalam sesuatau masyarakat bahasa walaupun ada pembahagian geografi . dan penggunaan kata-kata tertentu. Sumatera. — Dalam bidang ilmu bahasa. Cabang Nusantara mempunyai 200 hingga 300 bahasa dalam 16 golongan seperti Filipina. tetapi perbezaannya tidaklah begitu besar untuk dianggap sebagai satu bahasa yang lain. bahasa tubuh. dituturkan dalam kawasan tertentu dan berbeza daripada bentuk yang standard/ baku dari segi sebutan. — Dialek ialah variasi daripada satu bahasa tertentu yang dituturkan oleh sekumpulan penutur dalam satu-satu masyarakat bahasa. — Terdapat 3 jenis variasi iaitu variasi daerah. — Dialek kawasan ialah variasi bahasa yang berkaitan dengan pengguna dalam sesuatu kawasan. Dikaitkan dengan rumpun bahasa Austronesia. cabang Nusantara. .Melayu atau bahasa Inggeris. sosial dan stilistik. yang walaupun mempunyai berbagai-bagai kelainan. bukannya suara. Kalimantan dan sebagainya. mesyuarat dan persidangan dan dalam media massa. satu variasi tertentu dipilih sebagai mewakili bahasa tersebut dan variasi inilah yang menjadi ukuran apabila kita merujuk sifat umum bahasa tersebut. — Tiap-tiap pihak harus gugurkan ciri-ciri kedaerahan masing-masing dan guna sedikit sebanyak variasi bahasa yang bersifat bahasa melayu umum. dalam semua situasi rasmi seperti dalam ucapan-ucapan. Variasi Bahasa (Dialek) — Perkataan 'dialek' berasal daripada bahasa Yunani iaitu 'dialektos' iaitu perkataan yang pada mulanya digunakan dalam hubungannya dengan bahasa Yunani pada waktu itu. — Variasi ini. tatabahasa. dan gerak bibir. yang sekarang dikenal sebagai bahasa Melayu baku. Variasi bahasa ini dikenali sebagai dialek. ialah variasi yang digunakan dalam sistem pendidikan (bahasa sekolah). Tujuannya supaya mudah difahami.

analisis penggunaan variasi bahasa yang digunakan dalam cerpen tersebut. — Bahasa isyarat berbeza di negara-negara yang berbahasa sama. tetapi menggunakan bahasa isyarat yang sama. orientasi dan gerak tangan. . biasanya dengan mengkombinasikan bentuk tangan. lengan. Contohnya. yang memerlukan khidmat jurubahasa apabila berurusan dengan mereka yang tidak memahami bahasa berkenaan. Hal yang sebaliknya juga berlaku. dan tubuh. — Biasanya bahasa isyarat ini hanya digunakan oleh mereka yang mempunyai kecacatan seperti bisu dan pekak. — Persekutuan Orang Pekak Malaysia (MFD) menubuhkan Pusat Latihan Malaysian Sign Language (MySL) yang digerakkan melalui sumbangan Yayasan Tan Sri Othman Yeop mensasarkan melatih 100 jurubahasa dalam tempoh lima tahun. Latihan: Dengan memilih cerpen yang sesuai.— Kaum tunarungu adalah kelompok utama yang menggunakan bahasa ini. — Bahasa isyarat unik dalam jenisnya di setiap negara. Amerika Serikatdan Inggeris meskipun memiliki bahasa tulis yang sama tetapi memiliki bahasa isyarat yang berbeza (American Sign Language dan British Sign Language). — Ini adalah salah satu cara untuk mereka berkomunikasi antara satu sama lain. Ada negara-negara yang memiliki bahasa tulis yang berbeza (contoh: Inggeris dengan Sepanyol). serta ekspresi wajah untuk mengungkapkan fikiranmereka. — Golongan pekak dan bisu di negara ini menggunakan kaedah Bahasa Isyarat Malaysia (BIM).

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful