P. 1
Pengukuran graviti

Pengukuran graviti

|Views: 1,097|Likes:
Published by azmir

More info:

Published by: azmir on Sep 06, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/05/2013

pdf

text

original

Pengenalan Kepada Graviti Graviti yang dimaksudkan dalam konteks geodesi fizikal ialah kuasa hasil daripada gabungan

daya tarikan Bumi ( graviti jisim Bumi ) dan kuasa mengempar ( halaju memusat ) disebabkan oleh putaran Bumi yang bertindak ke atas sesuatu jisim yang terletak di permukaan Bumi. Nilai graviti dipengaruhi oleh susunan dan taburan jisim dam putaran Bumi yang sentiasa berubah-ubah mengikut masa. Nilai purata graviti Bumi ( g ) ialah 980 unit gal di mana 1 gal bersamaan 1cm . Oleh kerana graviti merupakan satu pecutan maka pengukurannya mestilah melibatkan penentuan panjang dan masa. Walaubagaimanapun pengukuran semudah ini tidak dapat dicapai pada ketepatan dan kejituan yang dikehendaki dalam pengukuran graviti. Pengukuran Graviti Pengukuran graviti dapat dibahagikan kepada 2 jenis iaitu :a) Graviti Mutlak

Melibatkan keseluruhan magnitud di sesuatu titik iaitu pengukuran nilai kelajuan graviti pada satu titik secara langsung. Ianya dilakukan tanpa membuat rujukan kepada mana-mana stesen yang lain.


Memerlukan peralatan yang canggih, kos yang mahal serta tempoh cerapan yang lebih lama. 4 kaedah yang boleh digunakan iaitu kaedah jatuhan bebas, kaedah naik turun, kaedah pendulum dan Sakuma.

FG-5 The FG5 has been designed in the early 90’s, as a follower of the JILAGs. It is manufactured by Micro-g Solutions in Boulder, Colorado (U.S.A.) catapult is needed for the FG5 because the reflector is only dropped and free-falling. GA-60 1 In the early 70’s Prof. Sakuma designed an AG, which was operated at Sèvres (close to Paris, France), in the buildings of the Bureau International des Poids et Mesures (B.I.P.M.). Later on he also designed a transportable version of this gravimeter, belonging to the B.I.P.M. and manufactured by the Jaeger Company, in Levallois-Perret (France)

Komponen FG5

GA-60 – Gravimeter Mutlak

Absolute Gravimeters- The GA-60 and FG5 instruments are both of the “new” generation of absolute gravimeters (AG), using the principle of a reflecting object falling in the vacuum, by opposition to the previous absolute gravimeters which were pendulums. This new concept has been made possible thanks to the progress of clocks and laser interferometry in order to measure time and distances with a great precision. The position of the reflecting object is indeed determined by counting the interference fringes produced since one of the arms of the Michelson interferometer has a changing length. In both instruments, the main parts are: i) ii) iii) iv) v) a vacuum cylinder in which a reflecting object is launched and free falling (GA-60) or simply dropped (FG5), a helium-neon laser stabilised on iodine, an interferometer to which a seismometer is linked, a highly stable rubidium clock and a computer which drives the operations, acquires the data and computes the value of gravity. b) Graviti Relatif

Untuk mengesan perubahan kekuatan medan graviti dari satu titik ke titik yang lain di atas permukaan fizikal Bumi. Ianya dilakukan dengan merujuk kepada satu titik yang dijadikan kawalan sebagai rujukan untuk mendapatkan perbezaan gravitinya dengan titik yang lain.

Pengukuran nilai graviti relatif iaitu perbezaan graviti di antara stesen adalah lebih mudah dan menjadi kaedah piawai dalam pengukuran graviti. Nilai graviti mutlak pada stesen yang diukur boleh diperolehi dengan merujuk kepada Jaringan Piawaian Graviti Antarabangsa (IGSN) 1971 (Morelli et. al. 1971). Jaringan ini merupakan stesenstesen yang nilai graviti mutlaknya telah ditentukan dengan merujuk kepada tapak pengukuran graviti mutlak. Dengan menggunakan peralatan yang dapat memberi bacaan relatif bagi menentukan beza

graviti antara stesen IGSN dan stesen lapangan, maka nilai graviti mutlak pada stesen lapangan boleh ditentukan.

Kaedah pengukuran terbahagi kepada 2 iaitu kaedah dinamik (pendulum) dan kaedah statik ( LaCoste Romberg dan Worden )

ALAT GRAVIMETER Peralatan jenis lama yang mengukur bacaan relatif adalah berdasarkan kepada pendulum. Ia mengambil masa yang panjang untuk dibaca. Peralatan moden yang dapat mengukur graviti dengan pantas tanpa menggunakan prinsip pendulum dikenali sebagai meter graviti atau gravimeter. Sebuah gravimeter pada asasnya adalah satu spring seimbang yang mempunyai jisim malar. Perubahan berat jisim tersebut kerana perubahan graviti menyebabkan panjang spring berubah dan ini memberikan perubahan graviti. Pemanjangan spring berkadar terus dengan penambahan daya (Hukum Hooke), oleh itu :mδg = kδg dan δs = (m/k)δg k ialah pemalar kenyal spring Gravimeter awal yang kepekaannya dikawal oleh spring mempunyai dua tugas iaitu untuk menanggung jisim dan bertindak sebagai alat pengukur yang dikenali sebagai gravimeter stabil. Masalah ini diatasi dalam gravimeter moden (jenis tak stabil) yang menggunakan daya tambahan yang bertindak serupa seperti pemanjangan spring dan langsung membesarkan pergerakan spring. GRAVIMETER JENIS STABIL Gravimeter jenis ini menggunakan spring untuk mengimbangkan graviti dengan daya yang berlawanan. Anjakan boleh diukur dengan bertambah atau berkurangnya graviti yang akan memanjangkan atau memendekkan spring utama. Ianya boleh dikembalikan pada nilai rujukan yang tetap dengan merubah ketegangan spring pelaras. Nilai pelarasan ketegangan ini adalah fungsi secara langsung perubahan graviti dari nilai rujukan. Contoh alat gravimeter stabil iaitu Askania Gravimeter, Scintrex CG-3, dan Boliden Gravimeter.

Stable gravimeters consist of a mass at end of a beam, which pivots on a fulcrum, and is balanced by a tensioned spring.

Changes in gravity affect weight of mass, which is balanced by restoring force of spring. Askania Gravimeter Beam is pivoted on main spring. A beam of light is reflected from the mass to a photoelectric cell. Deflection of mass, displaces light beam and changes voltage in circuit.

Retensioning auxiliary spring restores beam to null position, i.e. same position at which all measurements made. Boliden Gravimeter Mass is in form of a bobbin with two metal plates suspended between two other metal plates.
• •

Change in gravity causes mass to move and changes capacitance between top plates -- detected by tuned circuit. Mass returned to null position by adjusting DC current connected two lower plates—mass supported by electrostatic repulsion.

Scinntrex CG-3 Gravimeter

CG-3 operates on same principle, but uses feedback circuit to control current to plates that restores mass to null position. GRAVIMETER JENIS TAK STABIL Dalam gravimeter tidak stabil pula, anjakan yang disebabkan oleh graviti akan diperbesarkan oleh daya ketiga. Sebagai contoh, gravimeter tak stabil ialah gravitimeter LaCoste Romberg. Gravimeter ini terdiri daripada satu alang bersangga yang mempunyai jisim dan dibantu oleh spring yang terlekat betul-betul diatas sangga. Magnitud momen spring keatas alang bergantung kepada pemanjangan spring dan sin sudut θ. Jika graviti bertambah, alang akan lebih tertekan dan pemanjangan spring bertambah. Walaupun daya pulih spring bertambah, sudut θ menjadi lebih kecil θ’. Dengan menggunakan rekaan geometri spring dan alang yang sesuai, magnitud penambahan momen pulih oleh kenaikan graviti boleh diperkecilkan. Spring biasa mempunyai julat pengukuran yang agak kecil. Namun demikian, dengan menggunakan spring ‘panjang sifar’ iaitu spring yang bertensi semasa dibina sehinggakan daya pulih berkadar terus kepada panjang fizikal spring dan bukannya kepada pemanjangannya. Alat ini boleh ditinggikan kepekaannya dengan julat pengukuran yang tinggi. Bacaan diambil secara mengembalikan alang ke kedudukan mengufuk dengan mengubah kedudukan menegak spring menggunakan skru mikrometer. Kesan terma dikawal oleh sistem termostat yang digerakkan oleh kuasa bateri. Alat ini mempunyai julat pengukuran 5000 ug.

Gravimeter LaCoste Romberg

Gravimeter tak stabil lain yang biasa digunakan ialah gravimeter jenis Worden. Ketakstabilan alat dihasilkan oleh sistem mekanikal yang serupa cuma alangnya dibantu oleh dua spring. Spring pertama menjadi spring pengukur manakala spring kedua boleh digunakan untuk menambah julat bacaan sebanyak 2000 ug lagi. Bagi sesetengah peralatan ini yang khas, spring kedua juga dikalibrasikan sehingga julat keseluruhan bacaan serupa dengan julat bacaan gravimeter LaCoste Romberg. Kesan terma biasanya diminimumkan dengan menggunakan komponen kuarza dan alang dwilogam yang dapat melakukan gantian secara automatik apabila berlaku perubahan suhu. Akibatnya alat ini tidak memerlukan termostat dan memadai diletakkan alat dalam bekas kedap udara. Peralatan biasa mempunyai julat pengukuran yang terhad dan tidak sesuai digunakan untuk pengukuran graviti antara benua atau untuk kawasan graviti berjulat tinggi.

Gravimeter Worden
• • • •

For thermal problem, made of quartz glass springs, rods, and fibres. (Quartz less sensitive to heat than metal). Assembly housed inside vacuum flask with electrical thermostat. Range of instrument is 20,000 g.u. with accuracy up to 0.1 g.u., but 1 g.u. more usual. Lower range means it is more commonly used for local surveys, over which g changes less.

Pemalar kalibrasi gravimeter boleh berubah mengikut masa dan mesti disemak secara berkala. Prosedur paling biasa ialah mengambil bacaan pada dua atau lebih lokasi yang graviti mutlak atau relatifnya diketahui. Dalam membuat kalibrasi, gravimeter jenis Worden, bacaan diambil untuk beberapa set julat skru penyelarasan supaya pemalar kalibrasi dapat disemak untuk keseluruhan julat pengukuran meter tersebut. Bagi sesetengah peralatan ini yang khas, spring kedua juga dikalibrasikan sehingga julat keseluruhan bacaan serupa dengan julat bacaan gravimeter LaCoste Romberg. Prosedur sedemikian tidak boleh digunakan untuk gravimeter LaCoste Romberg di mana setiap julat yang berbeza mempunyai pemalar kalibrasi tersendiri. Dalam hal ini penyemakan boleh dilakukan dengan mengambil bacaan meter pada beberapa inkliriasi meja sengget. Prosedur ini biasanya diserahkan kepada pembuat alat. Kelebihan gravimeter :Gravimeter moden dapat mengukur graviti. Bumi dengan pantas tanpa menggunakan prinsip pendulum.Ia juga dapat memberi kejituan sehingga 0.001 mgal tetapi nilai kejituan itu hanya boleh diperolehi di bawah keadaan cuaca yang optimal apabila melakukan prosedur pengukuran di padang. Gravimeter mutlak yang berkejituan tinggi dapat menyiasat pergerakan jisim skala besar di dalam bumi. Dengan gravimeter, perbezaan graviti di antara stesen adalah lebih mudah dan menjadi kaedah piawai dalam pengukuran graviti. Kelemahan gravimeter :Gravimeter ini mengalami fenomena rayapan berupa perubahan bacaan graviti mengikut masa pada sesuatu lokasi. Rayapan ini dihasilkan oleh ketidaksempurnaan sifat kenyal spring yang mengakibatkan perubahan tak kenyal mengikut masa. Rayapan juga boleh disebabkan oleh perubahan suhu yang sekiranya tidak diatasi akan menyebabkan perubahan bacaan yang bukan disebabkan oleh perubahan graviti. Rayapan dikesan dengan mengambil bacaan berulangan di lokasi tertentu sepanjang hari pengukuran itu dilakukan. Peralatan biasa mempunyai julat pengukuran yang terhad dan tidak sesuai digunakan untuk pengukuran graviti antara benua atau untuk kawasan graviti berjulat tinggi.

Penggunaan Pengukuran Graviti

Kaedah graviti digunakan secara meluas dalam menentukan lembangan pengendapan dan struktur yang boleh memberi maklumat mengenai asal pembentukannya. Kaedah graviti digunakan secara meluas oleh industri petroleum untuk menentukan kemungkinan perangkap hidrokarbon. dapat mengukur perubahan graviti sekecil satu mikrogal (=10-8ms-1). Teknik mikrograviti digunakan dalam kajian geoteknik untuk menentukan rongga bawah tanah dan boleh juga digunakan, misalnya, pergerakan berkala air bawah tanah di sesuatu kawasan kajian.

 reka bina alat mudah alih yang dapat mengukur graviti mutlak dengan kejituan tinggi untuk menyiasat pergerakan jisim skala besar di dalam bumi.  penting dalam kajian geodasi iaitu kajian tentang bentuk mukabumi

kegunaan ketenteraan.

Gravity meter No. DM-2 is a demonstration model of a G-Meter (Geodetic Model), with a galvo beam reading system. G-Meters operate using a metal zero-length spring and a lever-arm system. The lever-arm (beam) provides mechanical advantage and sensitivity to accurately measure the position of the mass at the end of the spring. This mass-balance system produces relative gravity measurements on the order of 1 part in one hundred million of the earth's field. This is equivalent to a bathroom scale that is capable of weighing yourself to determine how many buttons are on your shirt!

Gravity meter model No. 70 is one of the last of the old-style (25-lb) LaCoste & Romberg meters built. The 25-lb instrument was manufactured by LaCoste & Romberg between 1941 and 1957. It had a range of 200 mGals and about 80 were sold. A few of these are still in service today. This model was superceded by the Model G meters

Worden Gravity Meter s/n 131 measures gravity differences of the earth and can detect 1 part in 100,000,000 of the normal gravity of the earth. Under ideal conditions, this meter can measure gravity differences of 0.01 milligal or 1 inch in elevation change. This particular type of Worden meter continues to be in use today for exploration. It is a very portable and accurate gravity meter. It is one of over 1500 Worden Gravity Meters that have been manufactured.

RUJUKAN www.gga-hannover.de/.../s1/geraete/lcr.htm
www.geophysics.ou.edu/principles/grav_ex/relative.html

http://:pkukmweb.ukm.my/~rahim/gravity%20lecture(MSc).htm http://pkukmweb.ukm.my/~rahim/Survei%20Graviti.htm http://www.mssu.edu/seg-vm.html http://en.wikipedia.org/wiki/Gravimeter http://olimpia.topo.auth.gr/GG2002/SESSION1/Amalvict.pdf#search=%22gravimet er%20sakuma%22 Monograf Geodesi 2 POLISAS

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->