P. 1
Musik Tradisional Sabah

Musik Tradisional Sabah

3.0

|Views: 1,445|Likes:
Published by abcde_12345

More info:

Categories:Topics, Art & Design
Published by: abcde_12345 on Oct 31, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial
List Price: $4.99 Buy Now

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
See more
See less

07/04/2013

$4.99

USD

pdf

text

original

MUSIK TRADISIONAL SABAH

Keseragaman
• • • • Orang Greek tidak dapat berpisahkan dengan Muzik. Muzik di Sabah merupakan sebahagian yang penting bagi hampir semua kegiatan sosial di peringkat kampung. Muzik melambangkan keselarasan tradisional yang wujud di kalangan penduduknya sejak bertahun-tahun. Ia dimain semasa majlis perkahwinan, pertunangan, perayaan menuai, hari ulang tahun pertama kanak-kanak, upacara-upacara keagamaan animisma dan upacara-upacara berkaitan yang penting bagi masyarakat tempatan. Setiap kumpulan etnik mempunyai bentuk muzik yang tersendiri. Banyak alat-alat muzik utama merupakan alat yang sama digunakan.

• •

• Berbagai-bagai gabungan alat-alat muzik mempunyai keistimewaannya sendiri. .• Setiap alat dibuat dengan perasan sayang dengan memotong. rentak dan nada. membentuk dan diuji. • Terdapat juga alat-alat muzik tertentu yang hanya digunakan oleh satu kumpulan masyarakat sahaja. • Tetapi mempunyai perbezaan dalam segi bentuk. • Tidak dimain oleh masyarakat yang lain.

MASYARAKAT IBAN Taburan penduduk masyarakat Iban hampir terdapat di seluruh negeri Sarawak. Sibu dan Kapit. Orang Iban adalah salah sebuah masyarakat bumiputera yang kebanyakannya mengamalkan corak ekonomi berasaskan pertanian. . Seperti kaumkaum lain masyarakat ini juga mewarisi bentukbentuk kesenian yang unik dan masih hidup hingga ke hari ini. Begitupun. bilangan taburan yang paling ramai ialah di bahagian Sri Aman.

• Alat lain seperti gambus. tongkungon. • Gitar panjang bertali tiga dibuat daripada giman. kompang dan gendang diperbuat daripada kulit kambing. sejenis gentian pokok palma. . • Gong dan kulintangan dibuat daripada kayu lembut. sompoton dan togunggak diperbuat daripada buluh. • Contoh.Jenis Alat Muzik • Kebanyakan alat-alat muzik di Sabah dibuat daripada bahan-bahan asli. suling (atau seruling). turali.

. gambus. Erofon (suling. sundatang atau gagayan).• Alat-alat muzik di Sabah dikelaskan kepada: 1. Membranofon (kompang. gong. 3. gendang atau tontog). bungkau dan sompoton. 2. Kordofon (tongkungon. kulintangan) 4. turali atau tuahi. Idiofon (togunggak.

'Silat' serta 'Tingkad-tingkad'. •Dipalu dengan menggunakan sepasang kayu pemukul dari jenis lembut oleh seorang pemain untuk mengiringi tarian 'Sumazau'. •Ia diperbuat daripada gangsa ataupun perunggu. •Dalam konteks persembahan ianya diletakkan di atas tali yang diregangkan pada tapak kayu ataupun para dalam satu barisan yang mengandungi lapan biji kesemuanya. . 'Limbai'.•Merupakan sejenis alat perkusi daripada keluarga gong yang berbusut yang berukuran kecil.

• Gonggong cerek ini diletakkan tersusun dalam satu barisan di atas sebuah rangka kayu rendah. Muzik 'Bertitik' amat digemari oleh generasi tua dan ianya dikatakan berasal dari Kota Belud. • Setiap daripadanya mengeluarkan bunyi-bunyian yang berbeza-beza apabila dipukul. • Alat ini merangkumi lapan ataupun 9 buah gonggong cerek yang kecil. 'Kulintangan' dimainkan dalam bentuk ensemble.• Dalam kesenian muzik 'Bertitik' yang didapati berkembang di kalangan suku kaum Bajau. • Disertakan alat-alat idiofon yang lain seperti 'tawak' dan 'bandil' daripada keluarga 'gong' serta gendang yang dipalu secara menegak untuk meraikan majlis perkahwinan. .

.

• Engkeromong istilah tempatan bagi alat daripada keluarga knobedgong atau 'gong berbusut'. • Ianya berbentuk seperti kendi dan diperbuat daripada perunggu. • Engkeromong begitu terkenal di kalangan suku kaum Iban dan sering digunakan dalam ensemble untuk mengiringi tarian 'Ngajat'. • Alat ini dikatakan alat ash bagi masyarakat di rantau Asia Tenggara. .

. engkeromong telah diatur di atas para dalam satu barisan yang mengandungi lapan biji kesemuanya yang dilaras mengikut sistem skala yang spesifik.• Dalam konteks persembahan. • Ianya dipalu dengan menggunakan sepasang pemalu daripada kayu jenis lembut.

• Menghasilkan pola rithme yang dimainkan secara berulang-ulang dan bertangga iaitu in step wise. • Di bawah sistem idiofon terdapat juga alat dari keluarga knobedgong yang berukuran besar iaitu dikenali sebagai 'bandai'. . menaik dan menurun.

.Alat ini menyerupai alat 'tetawak' yang terdapat di negeri Kelantan dan sering dikaitkan dengan lambang kuasa dan kekayaan bagi masyarakat Iban.

• Dengan meletakkannya di hadapan mulut sipemain boleh membesarkan bunyinya melalui salun (bunyi yang berbalik). • Getaran kepingan kayu ini menghasilkan bunyi yang kecil. ianya memerlukan tangan yang halus dan mahir. • Alat ini lazimnya ditemui di kawasan-kawasan suku-kaum Dusun. • Untuk mengukir bentuknya. .BUNGKAU • Kecapi mulut dibuat daripada sejenis kulit pokok palma yang dikenali sebagai polod oleh suku kaum Kadazandusun. • Kepingan berkayu yang nipis di tengah alat ini digetarkan dengan memukulnya dengan ibu jari.

. • Muzik tempatan sering berkait rapat dengan tarian. Ia juga berfungsi sebagai muzik latar dalam sesuatu majlis upacara.• Berjenis-jenis frekuensi boleh dihasilkan dengan mengubah bentuk mulut serta kedudukan lidah. • Sesetengah alat lazimnya digunakan oleh orang perseorangan untuk hiburan diri sendiri.

.

• Sering digunakan dalam ensemble untuk mengiringi tarian 'Ngajat'. • terkenal di kalangan suku kaum Iban. . engkeromong telah diatur di atas para dalam satu barisan yang mengandungi lapan biji kesemuanya yang dilaras mengikut sistem skala yang spesifik. • Alat ini dikatakan alat ash bagi masyarakat di rantau Asia Tenggara.• istilah tempatan bagi alat daripada keluarga knobedgong atau 'gong berbusut'. • Dalam konteks persembahan. • Ianya berbentuk seperti kendi dan diperbuat daripada perunggu.

. • Di kalangan masyarakat suku kaum Suluk di daerah Samporna dan Sandakan terdapat sejenis alat idiofon daripada keluarga zylofon yang diperbuat dari kayu. • Alat ini dikenali sebagai 'gabang' dan digunakan untuk memainkan melodi bagi mengiringi tarian 'Daling-Daling'.• Biasanya sipemain duduk di atas lantai berhadapan dengan barisan gong sambil memukulnya dengan dua pemukul kayu kecil. • Kulintangan mempunyai pertalian rapat dengan alat 'kulintang' yang didapati berkembang di kepulauan Mindanao iaitu di Selatan Filipina.

• Engkerurai tidak pernah dipersembahkan dengan alat muzik lain. • Bunyi nadanya dihasilkan melalui tiupan mulut. • Lagu atau repertoir. • Alat muzik ini banyak menggunakan buluh dan sejenis labu.ENGKERURAI (Alat Muzik Masyarakat Iban Sarawak) • Sejenis alat muzik yang dikategorikan sebagai aerofon. ia banyak meniru bunyi dan aksi dari alam semulajadi. .

• Persembahan alat muzik ini lebih bersifat berseorangan ataupun solo. Skrang) . • Persembahan engkerurai terserlah di kalangan masyarakat yang mendiami Bahagian Sri Aman. (Nanga Mejong.

SENI MUZIK ENGKERURAI Secara am. Engkerurai merupakan salah satu daripada jenis alat muzik yang jarang dilihat pada ketika ini. baik di pertunjukan umum mahupun dipamerkan dalam bahan cetak. Kewujudannya seolah-olah tidak diketahui umum. masyarakat Iban lebih dikenali dengan tarian ngajat namun tidak ramai yang mengenali corak atau jenis alat muzik komuniti ini. .

• Di sebelah kanan indu ialah ngingit. • Ngingit menghasilkan nada bunyi yang paling tinggi dan seperti indu • bunyi ngingit dihalusi oleh timbal ngingit yang terletak di sebelah kiri indu. • lndu berperanan mengeluarkan bunyi dengungan. .• Buluh yang terpanjang dikenali sebagai indu. • Buluh yang bertentangan dengan indu ialah pemanchor. • Berada dalam keadaan bertentangan dengan leher labu.

•Buluh yang menghalusi nadanya ialah timbal ranggong. .•Batang yang menghasilkan bunyi perantaraan di antara indu dan ngingit ialah ranggong.

Engkerurai mempunyai sebelas buah repertoir atau laguseperti di bawah : 1. Tebah Lantang 2. Kenyah 10. Kenjan Kadua 4. Indu Gu . Baling 6. Entak Kepayang 8. Seri Dayong 9. Keliute 11. Alun Panjai 7. Saka Dua 5. Kenjan Keterubah 3.

• Batang-batang buluh ini mempunyai saiz serta ukuran yang berbeza. . • Engkerurai yang lengkap akan mempunyai sebuah labu yang mengandungi tujuh batang buluh.CARA MEMBUAT ENGKERURAI PENYEDlAAN LABU DAN BATANG • Pembuatan sesebuah engkerurai memerlukan ketelitian yang jitu. • Proses pembuatan alat muzik ini dimulakan dengan menyediakan kotak suara dan batang engkerurai. • Sejenis labu yang dikenali sebagai tangkong dipilih untuk membuat kotak suara.

• Labu ini boleh dimakan dan ditanam di kawasan huma. penjagaan rapi hendaklah dilakukan ke atas tanaman ini kerana ia sering menjadi sasaran haiwan perosak.• Kadangkala labu ini turut dipanggil dengan labu engkerurai sahaja berdasarkan meluasnya penggunaan labu ini untuk membuat alat muzik tersebut. • Labu yang telah masak akan dipisahkan daripada akar dan isinya dikeluarkan . terutamanya tikus. • Bagaimanapun.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->