UNIT 4 LAUT DAN LAUTAN

 4.1 TERUMBU KARANG  4.2 KEPENTINGAN DAN POTENSI LAUT DAN LAUTAN  4.3 KESAN KEGIATAN MANUSIA TERHADAP LAUT DAN LAUTAN

4.1 TERUMBU KARANG

PENTAS BENUA
Pentas benua ialah dasar laut yang cetek dan bercerun landai. Kedalamannya kurang daripada 180 meter. Kelebarannya berbeza-beza antara 80-1500 kilometer. Bahagian dasar lautan mempunyai suhu yang sederhana panas kerana cahaya matahari dapat menembusi air lautan dengan mudah. Penting untuk pembiakan ikan dan pembentukan terumbu karang seperti di Pentas Sunda dan Pentas Sahul di rantau Asia Tenggara.

Pentas Benua

JURANG LAUTAN
Jurang lautan merupakan bahagian lautan yang paling dalam. Kedalaman jurang lautan adalah antara 700011000 meter. Jurang lautan terbentuk akibat daripada pergerakan bumi dasar lautan oleh gerakan tektonik. Jurang lautan yang paling dalam di dunia ialh Jurang Mariana(11034 m) yang terletak di Filipina. Banyak kawasan jurang lautan dihubungkaitkan dengan gempa bumi dan gunung berapi.

Jurang Lautan

4.1 Terumbu Karang

TERUMBU KARANG

TERUMBU KARANG
Terumbu karang terbentuk daripada tulang dan kulit karang, polip-polip, alga kalkaria, kerang dan tiram yang telah mati. Tulang dan kulit ini akan dimendapkan di dasar laut bersama-sama bahan-bahan mendapan yang lain. Seterusnya polip-polip baru akan tumbuh pada bahanbahan mendapan yang lama dan secara beransuransur akan membentuk terumbu karang. Proses pembentukan terumbu karang mengambil masa yang sangat lama. Apabila musnah, terumbu karang amat sukar dipulihkan.

POLIP-POLIP

Kawasan yang terdapat terumbu karang
Malaysia Pulau Redang di Tengganu Pulau Tioman di Pahang Pulau Balambangan dan Pulau Sipadan di Sabah Luar Negara Lautan Pasifik Lautan Hindi Kepulauan Karibia Kawasan pentas benua di rantau Asia

Kemasinan Air Laut

Kedalaman Air Laut

Suhu Air Laut

Faktor mempengaruhi pembentukan Terumbu karang

Kejernihan Air Laut

Tindakan Ombak, Arus dan Pasang Surut

Terumbu karang hanya tumbuh di kawasan air laut yang mempunyai suhu antara 23ºC hingga 25ºC yang sesuai untuk pertumbuhan dan pembiakan polip. Terumbu karang banyak ditemukan di zon antara latitud 30ºU dan 30ºS seperti di kawasan laut di sekitar Asia Tenggara dan Kepulauan Hawaii. Kepulauan Bermuda di Lautan Atlantik yang terletak di kawasan beriklim sederhana sesuai untuk pertumbuhan terumbu karang kerana arus Panas Telukan meningkatkan suhu air laut di kawasan itu.

SUHU AIR LAUT

KEDALAMAN AIR LAUT
Terumbu karang tumbuh dengan pesat di kawasan air laut yang cetek dan kedalamannya kurang daripada 55 meter. Cahaya matahari boleh diterima oleh polippolip dan karang untuk hidup dan tumbuh.

KEMASINAN AIR LAUT
Hanya air laut yang mempunyai kemasinan antara 30% hingga 40% sahaja sesuai untuk pembentukan terumbu karang.

KEJERNIHAN AIR LAUT
Terumbu karang hanya dapat hidup di kawasan air yang jernih. Air laut yang keruh atau mempunyai bahan mendapan yang sungai seperti lanar atau lumpur yang terlalu banyak akan mengganggu pernafasan polip dan menyebabkan polip mati

Tindakan Ombak, Arus dan Pasang Surut
Terumbu karang terbentuk dengan baik di kawasan yang menghadap laut. Kawasan air laut yang mengalami tindakan ombak yang kuat, arus laut dan pasang surut membolehkan polip-polip mendapat oksigen dan bekalan makanan seperti plankton yang mencukupi. Tindakan ombak yang kuat akan membawa kelodak dan lumpur ke laut dalam supaya air di pinggir laut menjadi jernih

Kawasan yang terdapat terumbu karang
Malaysia Pulau Redang, Terengganu Pulau Tioman, Pahang Pulau Balambangan dan Pulau Sipadan di Sabah Luar Negara Lautan Pasifik Lautan Hindi Kepulauan Karibia Kawasan pentas benua di rantau Asia

Jenis-jenis Terumbu karang

Terumbu Pinggir

Terumbu Sawar/ Terumbu Penghalang

Atol/ Pulau Cincin

TERUMBU PINGGIR

Terumbu Pinggir
Merupakan satu barisan karang yang terbentuk di sekeling sebuah pulau atau di sepanjang benua. kadang-kadang, lagun memisahkan terumbu pinggir dari daratan.
Bhg karang yg menghadap ke laut Bhg karang yg menghadap daratan

Lebih curam dan menjunam ke dasar laut

Berbentuk cekung

Kawasan yang terdapat terumbu pinggir
Malaysia Tumbuh kira-kira 1km ke arah laut dan menceruni ke laut sedalam 30 m mengelilingi Pulau Redang, Pulau Kapas dan Pulau Perhentian di Terengganu. Taman Tunku Abdul Rahman di Sabah

Luar Negara Kepulauan Hawaii Lautan Pasifik Selatan Beberapa pulau di Laut Karibia

Saksikan………(Terumbu Pinggir)

TERUMBU SAWAR/TERUMBU PENGHALANG

Terumbu Sawar/ Terumbu Penghalang
Terbentuk selari dengan pinggir laut dan terpisah agak jauh dari daratan. Lagun atau selat yang dalam memisahkan terumbu penghalang dari daratan. Lebar terumbu penghalang berbeza, iaitu antara 1-15km. Beberapa bahagian terumbu penghalang terputus-putus. Ciri ini membolehkan kapal dan bot melaluinya tanpa menyebabkan kerosakan pada terumbu karang atau kapal.

Kawasan yang terdapat terumbu sawar/terumbu penghalang
Malaysia Luar Pulau Labuan dan Pulau Manukan di Sabah. Luar Negara Terumbu Sawar yang terbesar di dunia yang terletak di timur laut Australia, dengan panjangnya melebihi 2000 kilometer.

Saksikan…................. (Terumbu Sawar/Terumbu Penghalang)

ATOL/PULAU CINCIN

Atol/Pulau Cincin
Atol terbentuk apabila berlaku proses penenggelaman sesebuah pulau akibat pertumbuhan terumbu karang yang pesat. Atol juga terbentuk daripada pasir dan dan puingpuing batu kapur yang terkumpul dalam tempoh yang lama. Ditengah-tengah atol itu akan terbentuk sebuah lagun yang luas dan cetek. Bahagiannya yang terputus-putus membolehkan air laut keluar masuk dengan mudah.

Kawasan yang terdapat atol/ pulau cincin
Malaysia Pulau Layang-layang di Sabah.
Luar Negara Pulau Bikini, Pulau Gilbert, Pulau Elice, Pulau Cook dan Pulau Suradiva di Kepulauan Maldives, Lautan Hindi. Atol tetiaroa dan Atol Kwajalein di Lautan Pasifik. Atol Kwajalein merupakan atol yang terbesar di dunia.

Saksikan……….(Atol/Pulau Cincin)

Teori Pembentukan Terumbu Karang

Teori Darwin (Teori Ataman Bumi)

Teori Daly (Teori Kawalan Glasier)

TEORI DARWIN
Terumbu Pinggir Ataman Pulau Terumbu pinggir menjadi terumbu penghalang Atol Pulau tenggelam di bawah aras laut dan mewujudkan sebuah lagun

Terumbu pinggir, terumbu penghalang dan atol terbentuk melalui suatu proses yang berterusan
Terumbu karang yang tumbuh di sekeliling pulau membentuk terumbu karang

Terumbu ini terus membesar, lama-kelamaan pulau tenggelam. Terumbu pinggir menjadi terumbu penghalang Apabila terumbu penghalang membesar dengan giat, pulau tenggelam di bawah aras laut lalu terbentuknya atol

TEORI DALY
Pulau kecil Laut Terumbu karang Aras laut semasa zaman ais Terumbu karang terhakis Aras laut naik Lagun Terumbu karang terhakis

Sebelum Zaman Ais
Sudah terbentuk terumbu karang di sekeliling pulau

Semasa Zaman Ais
Suhu yang sejuk menghalang pertumbuhan karang Terumbu karang di sekeliling pulau terhakis akibat tindakan ombak apabila ombak surut

Selepas Zaman Ais

Suhu laut yang panas menggalakkan pertumbuhan terumbu karang terumbu mulai tumbuh semula mengikut aras laut yang naik selepas ais mencair Secara beransur-ansur terumbu karang akan membentuk atol

Saksikan…………(Video klip) Etika Pemeliharaan Terumbu karang

etika pemeliharaan terumbu kar

4.2 Kepentingan dan Potensi Laut Dan Lautan

Penyederhana Penyederhana Suhu Suhu

Sumber Sumber Mineral Mineral Sumber Sumber Bahan Mentah Bahan Mentah

Peluang Peluang Pekerjaan Pekerjaan

Kepentingan Laut dan Lautan

Sumber Sumber Makana Makana n n

Kawasan Kawasan Perlancongan Perlancongan

Jalan Jalan Pengangkutan dan Pengangkutan dan Perhubungan Perhubungan

SUMBER MAKANAN

Hasil tanggapan laut menyumbangkan 50% drpd keperluan protein penduduk dunia. Ikan dan sumber laut juga membekalkan sumber iodin yang penting. Beberapa jenis tumbuhan laut seperti rumput laut alga merupakan sumber makanan laut yang berkhasiat.

SUMBER MINERAL

Jenis mineral petroleum, gas asli, natrium klorida (garam), mangan, nikel, kuprum dan kobalt. Kawasan perlombongan mineral Malaysia Petroleum dan gas asli dilombong di luar pantai Terengganu, Sabah dan Sarawak Luar Negara Petroleum dan gas asli dilombong di Indonesia, Teluk Mexico, Laut Utara, di sekitar Kepulauan Britis, pinggir selatan Alaska di Amerika Utara, Teluk Parsi dan Laut Merah di Asia Barat.

Peta Sumber Mineral di Malaysia

SUMBER BAHAN MENTAH
Jenis Petroleum Gas asli Batu karang dan Siput Ikan dan hidupan laut Kegunaannya bahan mentah untuk industri petroleum sumber tenaga barang hiasan dan kraf tangan

industri makanan

Jalan Pengangkutan dan Perhubungan

Banyak syarikat pelancongan menawarkan pakej percutian laut dengan kapal persairan mewah Kapal atau feri juga digunakan untuk membawa orang dan kenderaan

Kapal yg membawa kontena

Pengangkutan laut sangat penting untuk mengangkut bahanbahan berat dan pukal seperti petroleum, arang batu, kayu balak dan sebagainya untuk dieskport. Kapal-kapal besar dapat mengangkut barang dalam kuantiti yang banyak tetapi pada kadar yang murah

KAWASAN PELANCONGAN

Pantai dan pulau bukan sahaja sesuai untuk beristirehat tetapi juga sesuai untuk melakukan aktiviti seperti lunjur air,jetski, belayar, berenang dan sebagainya. Pengunjung juga berpeluang melihat terumbu karang cantik.

PENYEDERHANAAN SUHU

Kawasan di tepi laut mengalami suhu yang lebih sederhana berbanding dengan kawasan pendalaman disebabkan oleh bayu laut dan bayu darat. Waktu Siang Bayu laut yang bertiup ke darat pada waktu siang menyederhanakan suhu di kawasan daratan Waktu Malam Bayu darat bertiup ke arah laut dan menyederhanakan suhu di kawasan laut

Contoh Arus
Arus Panas Kuro Shio Meningkatkan suhu musim sejuk di kawasan pantai timur Pulau Honshu di Jepun Arus Panas Hanyutan Atlantik Utara Menyederhanakan suhu di kawasan pinggir laut Eropah Barat. Arus Canary Menurunkan suhu musim panas di kawasan pantai barat laut Afrika.

PELUANG PEKERJAAN

Perikanan merupakan kegiatan manusia yang penting di negara yang terletak di pentas benua. Malaysia: Pantai timur dan pentai barat semenanjung Malaysia Luar Negara: Thailand, Filipina, Australia, Jepun, China, Taiwan Amerika Syarikat, Kanada dan Norway. Industri perikanan juga menggalakkan pertumbuhan industri lain seperti industri pemproses ikan, mengetin ikan, membuat keropok, dan industri membina dan membaiki kapal.

Potensi Laut dan Lautan

Sumber Tenaga Hidroelektrik

Sumber Air Tawar

Menebus Guna Tanah

SUMBER TENAGA ALTERNATIF
Tenaga Ombak
tenaga yang dapat diperbaharui, bersih dan tidak menghasilkan sisa-sisa toksik. Tenaga ombak digunakan untuk memutarkan turbin yang dipasang di kawasan pinggir laut. Penjanaan kuasa elektrik melalui kaedah ini telah digunakan di Norway(tahun 1985), Jepun, Australia, United kingdom dan sebagainya.

Penjana Kuasa Ombak di Norway

Pasang Surut Laut Kuasa pasang surut juga digunakan untuk menjana kuasa elektrik. Loji kuasa pasang surut laut di La Rance, Perancis merupakan projek yang sangat berjaya kerana telah menghasilkan hampir 90% daripada keperluan elektrik di Brittany, Perancis.

Loji Pasang Surut di La Rance, Perancis

Sumber Air Tawar
Laut juga menjadi sumber air tawar melalui proses panyahgaraman. Kebanyakan negara yang menggunakan proses penyahgaraman menerima hujan tahunan yang sedikit. Hampir 60% loji penyahgaraman di dunia terdapat di Asia Barat yang mengalami iklim yang kering. Arab Saudi mempunyai loji penyahgaraman yang paling banyak dan berupaya memproses 560 juta liter air laut setiap hari.

Loji penyahgaraman di Arab Saudi

Proses Penyahgaraman

Peta Penyahgaraman di Dunia

Menebus Guna Laut
Kawasan pinggir laut dapat ditebus guna untuk tujuan perumahan, perindustrian, pertanian, pembinaan jalan raya dan sebagainya. Usaha menebus guna laut biasanya dilakukan di negara-negara yang mengalami kekurangan tanah. Malaysia: Pinggir laut di Melaka dan Pulau Pinang Luar negara: Kawasan laut di Jurong, Kranji dan Changi Singapura Kawasan pinggir laut Zuider Zee di Belanda Kawasan pinggir laut east Anglia di Great Britain

Menebus Guna Laut

4.3 Kesan Kegiatan Manusia Terhadap Laut dan Lautan

Saksikan…………(Video Klip) Pencemaran Laut dan Lautan

Ocean Pollution 1.flv

Bahan Buangan Kilang

Pembungan Sampah Sarap Penggunaan Bahan Kimia

Perlombongan di Laut

Punca Pencemaran Laut dan Kesan Sampingan

Tebus Guna Tanah

Kumbahan Domestik Ujian Nuklear

Tumpahan Minyak

Bahan Buangan Kilang
Bahan Buangan kilang seperti bahan kimia dan sisa toksid akan menyebabkan air laut tercemar dan beracun lalu membunuh ikan dan hidupan laut. Contohnya, hal ini berlaku di muara Sungai Juru di Seberang Perai, Pulau Pinang.

Pembuangan Sampah Sarap
Sampah sarap seperti beg buangan plastik, barang mainan plastik, botol plastik, paip getah tiruan, dan pita perakam dibuat daripada bahan polimer sintetik yang tidak mudah dilarutkan. Pembuangan sampah sarap di tepi laut atau ke dalam laut akan mengancam hidupan laut.

Penggunaan Bahan Kimia
Penggunaan racun rumpai dan racun serangga perosak secra berlebihan di sawah padi, ladang getah, ladang kelapa sawit dan sebagainya yang terletak berhampiran dengan laut akan mencemari air laut. Contohnya, air laut di pesisir pantai Kuala Selangor tercemar oleh racun rumpai dan racun serangga.

Kumbahan Domestik
Kumbahan domestik yang seperti kumbahan najis binatang ternakan, sisa pepejal dan sebagainya ke lautan. Hal ini akan menyebabkan berlakunya pencemaran air laut seperti berbau busuk dan kekeruhan air.

Tebus Guna Laut
Penebusgunaan laut akan mencemari laut. Ini kerana sebahagian tanah yang digunakan untuk menambak pinggir laut dibawa oleh ombak ke laut lalu menjejaskan hidupan laut. Kejadian ini dapat dilihat di: Batu Feringgi dan Teluk Bahang di Pulau Pinang Kuah di Pulau Langkawi Melaka

Tumpahan Minyak
Tumpahan minyak yang berlaku akibat kemalangan kapal menyebabkan pencemaran air laut yang serius seperti yang pernah berlaku di Selat Melaka. Pembersihan kapal, tumpahan daripada telaga minyak dan tumpahan daripada kilang penapis minyak juga akan menyebabkan pencemaran.

Ujian Nuklear
Ujian peralatan nuklear yang dijalankan oleh Amerika syarikat, Rusia dan Perancis di Lautan Pasifik telah menyebabkan air laut dicemari oleh bahan-bahan radioaktif.

Perlombongan di Laut
Perlombongan petroleum dijalankan di dasar laut. Oleh itu, air laut di sekitar pelantar minyak tercemar dan akan mengancam hidupan laut.

Langkah Pemeliharaan dan Pemuliharaan Laut dan Lautan
Langkah Pemeliharaan Langkah Pemuliharaan

Kawasan Taman Laut Pembinaan Tukun Tiruan Penguatkuasaan Pembersihan Laut dan Undang-undang Pantai Penyelidikan Kerjasama antara Pendidikan Alam Sekitar Negara Aktiviti Akuakultur

Langkah Pemeliharaan Laut dan Lautan
Pemeliharaan laut merujuk kepada penjagaan alam sekitar laut supaya tidak dicemari

Kawasan Taman Laut
Kawasan Taman Laut diwujudkan untuk memelihara hidupan laut seperti Terumbu karang, ikan dan sebagainya. Di kawasan tersebut, kegiatan penangkapan ikan, pengambilan terumbu karang adalah tidak dibenarkan. Lokasi Kawasan Taman Laut:
Taman Laut Tunku Abdul Rahman dan Manukan di Sabah Taman Laut Pulau Redang, Pulau Kapas, Pulau Tioman dan Pulau Tinggi di pantai timur Semenanjung Malaysia. Taman Laut Pulau Payar di pantai barat Semenanjung Malaysia

Taman Laut Tunku Abdul Rahman

Taman Laut Pulau Payar

Penguatkuasaan Undang-undang
Akta Perikanan 1985 telah digubal bagi mengharamkan aktiviti meniruk ikan, perlumbaan boat laju, pengumpulan karang dan penangkapan ikan di kawasan taman laut. Undang-undang juga digubal untuk mengawal pembuangan bahan kimia dan sisa toksid oleh kilang. selain itu, terdapat peraturan yang menetapkan lokasi pembinaan kilang-kilang yang banyak menghasilkan bahan kimia dan sisa toksid.

Penyelidikan
Penyelidikan tentang hidupan laut telah dijalankan untuk memelihara khazanah laut. Usaha penyelidikan dijalankan oleh agensi kerajaan dan universiti tempatan.

Pendidikan Alam Sekitar
Pendidikan alam sekitar boleh disampaikan kepada masyarakat melalui media cetak dan media elektronik. Pendidikan ini bertujuan untuk meningkatkan kesedaran memelihara alam sekitar serta memupuk rasa tanggungjawab dalam usaha menjana khazanah laut.

Aktiviti Akuakultur
Aktiviti akuakultur merujuk kepada penternakan ikan, udang, kerang, siput dan tiram di dalam bekas lombong, tasik, empangan, sawah padi dan kawasan paya. Langkah ini dapat meningkatkan bekalan ikan, udang dan hidupan laut yang lain untuk menampung permintaan pasaran tempatan. Oleh itu, kadar kepupusan ikan dan hidupan lain di laut dan lautan dapat dikurangkan.

Langkah Pemuliharaan Laut dan Lautan
Pemuliharaan laut melibatkan pemuliharaan ekosistem laut yang tercemar dengan pelbagai cara dan kaedah supaya dapat berfungsi seperti sediakala

Pembinaan Tukun Tiruan
Tukun tiruan dibina untuk dijadikan tempat pembiakan ikan. Tukun tiruan selalunya dibina daripada tayar terbuang ataupun tukun tiruan buatan manusia. Di Malaysia, Jabatan Perikanan bertanggungjawab untuk membina tukun tiruan di sekitar dasar laut. Dengan pembinaan tukun tiruan dapat meningkatkan hasil hidupan laut.

Pembersihan Laut dan Pantai
Jika berlaku tumpahan minyak di laut, tindakan segera harus diambil untuk membersihkannya. Hal ini kerana, tumpahan minyak akan merebak dengan cepat kerana dibawa oleh ombak dan angin yang kuat. Tumpahan minyak yang tidak diurus dengan baik akan menyebabkan pencemaran laut yang serius sehingga mengancam hidupan laut, burung dan haiwan yang tinggal di pinggir laut.

Kerjasama antara Negara-negara
Semua negara harus bekerjasama untuk menangani masalah pencemaran laut dan lautan. Pada tahun 1992, Persidangan Kemuncak Bumi di Rio de Janerio telah mengumumkan satu revolusi untuk memelihara dan memulihara sumber laut bersama-sama. Pelbagai usaha telah disyorkan dalam laporan Persidangan Bangsa-bangsa Bersatu(PBB) untuk memelihara dan memulihara semua pulau, laut dan kawasan pantai.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful