P. 1
h.etnik Final Assign

h.etnik Final Assign

|Views: 5,500|Likes:
Published by hazamasonata

More info:

Published by: hazamasonata on Mar 03, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/31/2015

pdf

text

original

PENGENALAN

Kajian ini adalah mengenai tahap pengetahuan kaum Melayu terhadap adat-istiadat perkahwinan kaum Cina. Kajian ini mengandungi bahagian latar belakang kajian, kepentingan kajian, objektif, penyataan masalah, limitasi kajian, borang soal selidik, analisis data dan maklumat mengenai adat perkahwinan kaum Cina.

PENGHARGAAN
Sebagai penghargaan, kumpulan kami ingin mangambil kesempatan ini untuk mengucapkan ribuan terima kasih kepada pensyarah bagi kursus Hubungan Etnik kumpulan tiga iaitu Puan Amna Mohammad Noor. Beliau telah banyak menolong kumpulan kami dalam menyempurnakan projek kumpulan kami. Seterusnya, kami juga ingin mengucapkan terima kasih kepada penduduk kaum Melayu di sekitar Taman Sri Serdang yang sanggup meluangkan masa mereka untuk mengisikan borang soal siasat kumpulan kami. Selain itu, penghargaan perlu diberikan kepada pihak-pihak yang pernah menolong kumpulan kami secara langsung atau tidak langsung dalam menyiapkan projek ini.

Akhirnya, penghargaan diberikan kepada ahli kumpulan kami yang telah memberi kerjasama serta berusaha sedaya-upaya untuk menyiapkan projek ini. Tanpa kerjasama daripada ahli kumpulan, projek kami tidak akan disiapkan pada masa yang ditetapkan.

LATAR BELAKANG
1

Perkahwinan dalam masyarakat Cina merupakan satu titik tolak yang membawa perubahan besar dalam kehidupan mereka. Perkahwinan penting untuk mengekalkan institusi keluarga dan melaluinya keturunan nenek moyang dapat diteruskan daripada satu generasi kepada generasi yang lain. Dalam masyarakat Cina, sesuatu perkahwinan itu dirancang dan diatur sebaik-baiknya. Mengikut kepercayaan mereka juga, pasangan yang berkahwin tanpa mengikut aturan adat dianggap tidak sah. Terdapat dua bentuk perkahwinan yang diamalkan oleh mereka iaitu eksplisit iaitu perkahwinan yang diatur samada oleh ibu bapa atau orang tengah (moi-ngin) dan implisit iaitu perkahwinan di mana kedua-dua lelaki dan perempuan diberi kebebasan untuk memilih pasangan masing-masing. Pengantin zaman kini kurang mengamalkan perkahwinan eksplisit kerana minda masyarakat masa moden telah menjadi lebih terbuka. Pada asasnya adat resam perkahwiwan masyarakat Cina merangkumi peringkat merisik, meminang, bertunang dan majlis perkahwinan yang memainkan peranan yang amat penting dalam perkahwinan kaum Cina. Sebahagian besar daripada kaum Melayu mahupun kaum Cina sendiri tidak memahami dan menghayati adat-adat dan tradisi perkahwinan kaum Cina yang diwarisi secara turun-menurun .Oleh itu, kajian ini perlu dijalankan untuk mengetahui tahap kefahaman kaum Melayu terhadap adat perkahwinan kaum Cina dan memberi peluang kepada kaum Melayu untuk mendapat pengetahuan terhadap adat perkahwinan kaum Cina.

KEPENTINGAN KAJIAN
2

Perpaduan dan hubungan yang harmoni antara kaum amat penting bagi menjayakan Negara Malaysia yang berbilang kaum. Kefahaman terhadap adat-istiadat perkahwinan merupakan salah satu perantaraan yang dapat mengeratkan hubungan antara kaum Cina dengan Melayu. Oleh itu, kajian tentang tahap pengetahuan kaum Melayu terhadap adat perkahwinan kaum Cina dijalankan untuk mengetahui setakat mana kaum Melayu memahami adat perkahwinan kaum Cina dan menjelaskan adat perkahwinan kaum Cina kepada kaum Melayu serta mewujudkan peluang untuk megeratkan hubungan antara kaum Melayu dengan Cina.

OBJEKTIF
a.) Mengenalpasti tahap pengetahuan kaum Melayu terhadap perkahwinan kaum Cina. b.) Memahami adat dan budaya kaum Cina. c.) Menigkatkan pengetahuan kaum Melayu terhadap adat perkahwinan kaum Cina. d.) Mengeratkan hubungan antara kaum Melayu dengan kaum Cina.

PENYATAAN MASALAH
a.) Sejauh manakah tahap pengetahuan kaum Melayu terhadap perkahwinan kaum Cina? b.) Adakah kajian ini dapat membantu kaum Melayu dalam memahami adat dan budaya kaum Cina? c.) Adakah kajian ini dapat membantu dalam memupuk perpaduan?

LIMITASI KAJIAN

3

Responden yang dipilih untuk kajian ini tertumpu kepada kaum Melayu yang tinggal di kawasan Taman Sri Serdang, Seri Kembangan yang berumur diantara 18 hingga 30 tahun dan 30 tahun ke atas. Soal selidik yang mengandungi 12 soalan yang berkaitan dengan tajuk kajian akan dibahagikan kepada 20 orang responden. Selain itu, temu duga dan rakaman proses temu duga akan dijalankan ke atas salah satu responden. Ketepatan kajian ini bergantung kepada kejujuran responden dalam menjawab soalan soal selidik.

JADUAL PERANCANGAN
Minggu 3 4 5 6 7 8 9 10 Tarikh 20 Jul – 26 Jul 27 Jul – 2 Ogos 10 Ogos – 16 Ogos 17 Ogos – 23 Ogos 24 Ogos – 30 Ogos 31 Ogos – 6 Sept 7 Sept – 13 Sept 14 Sept – 20 Sept Perkara Bincang tajuk, isi, dan aspek kajian Ubah tajuk dan bincang semula tajuk, isi, dan aspek kajian Cuti H1N1 3 Ogos – 9 Ogos Bincang soalan soal selidik dan siapkan proposal Hantar proposal dan ubah soalan soal selidik Buat temu bual dan edarkan soalan soal selidik di kawasan kajian Analisis semua matlumat yang didapati Siapkan laporan dan presentation Hantar laporan

JADUAL PEMBELANJAAN
Perkara Cetakan • Proposal 4 0.50 Harga (RM)

• •

Borang soal selidik Laporan

1.00 8.50

Telefon bimbit (5 orang ahli kumpulan) Kenderaan (pergi ke perumahan Sri Serdang) • • Sewa kereta Minyak 50 10 10.00 (2.00/seorang)

JUMLAH

RM 80

SOALAN SOAL SELIDIK
Tajuk kajian: Tahap pengetahuan kaum Melayu terhadap adat perkahwinan kaum Cina
1. Umur anda A. 18-30 tahun B. 30 tahun ke atas

2. Tahap kefahaman anda terhadap adat-istiadat perkahwinan kaum Cina. 5

A. Jelas B. Serderhana

C. Kurang jelas D. Langsung tidak jelas

3. Adakah anda berminat untuk memahami adat-istiadat perkahwinan kaum Cina? A. Ya B. Tidak

4. Adakah anda bersetuju bahawa hubungan antara kaum Melayu dan kaum Cina dapat dieratkan melalui kefahaman terhadap adat perkahwinan masing-masing? A. Setuju B. Tidak setuju C. Tidak pasti

5. Adakah anda memahami kepentingan upacara minum teh dalam perkahwinan kaum Cina? A. Ya B. Tidak

6. Kaum Cina amat mengutamakan “lambang baik” dalam perkahwinan? A. Ya B. Tidak

7. Adakah anda mengetahui bahawa barang-barang serta makanan yang disediakan dalam perkahwinan kaum Cina adalah berdasarkan lambang baik? A. Ya B. Tidak

8. Adakah anda memahami pantang-larang dalam adat perkahwinan kaum Cina? A. Ya B. Tidak

9. Adakah anda memahami kepentingan pemilihan tarikh perkahwinan dalam adat perkahwinan kaum Cina? A. Ya B. Tidak

10. Adakah anda faham tentang makna warna merah dalam perkahwinan kaum Cina? A. Ya
.

B. Tidak

11. Bagaimanakah anda mengetahui adat istiadat perkahwinan kaum Cina? A. Kawam sesama kaum B. Kawan kaum cina C. Pelajaran Sekolah D.Ibu bapa

6

E. Lain-lain Nyatakan____________ 12. Apakah pandangan anda terhadap adat perkahwinan kaum Cina?

KEPUTUSAN SOAL SELIDIK
1. Peringkat Umur

Rujuk kepada carta di atas, sebanyak 65 peratus peringkat umur adalah lingkungan 18-30 tahun. Manakala, sebanyak 35 peratus adalah lingkungan 30 tahun ke atas. Daripada kajian, kita medapati kebanyakkan penghuni yang tinggal di kawasan perumahan tersebut adalah golongan dewasa yang bekerja dan ada juga yang masih belajar. Biasanya golongan tua lebih suka tinggal di kawasan kampung berbanding kawasan perumahan terutama di bandar.

7

2. Tahap kefahaman kaum Melayu terhadap adat-istiadat perkahwinan kaum Cina.

Berdasarkan carta pai di atas, sebilangan besar kaum Melayu kurang jelas tentang adat-istiadat perkahwinan kaum Cina. Selepas membuat kajian, sebanyak 55 peratus kaum Melayu kurang jelas, 30 peratus sederhana jelas, 15 peratus langsung tidak jelas dan 0 peratus jelas terhadap adat-istiadat perkahwinan kaum Cina. Namun begitu, tidak bermakna kaum Melayu langsung tidak mengetahui dan tidak mementingkan kefahaman tentang adat perkahwinan kaum Cina. Mereka kurang jelas mungkin kerana jarang atau tidak berpeluang didedahkan kepada adat-istiadat tersebut walaupun mereka bergaul dengan kaum Cina.

8

3. Adakah kaum Melayu berminat untuk memahami adat-istiadat perkahwinan kaum Cina?

Berdasarkan kajian yang dilakukan, peratusan kaum melayu yang berminat untuk mengetahui adat-istiadat perkahwinan kaum Cina amat tinggi iaitu sebanyak 90 peratus berbanding dengan peratusan kaum Melayu yang tidak berminat hanyalah sebanyak 10 peratus. Ini menunjukan bahawa kaum Melayu tidak pernah lupa untuk mengetahui adat-istiadat kaum Cina malah mahu mengetahui dengan lebih mendalam tentang adat dalam perkahwinan kaum Cina. Bilangan minoriti itu yang tidak berminat untuk mengetahui mungkin disebabkan mereka jarang mengambil tahu tentang adat-istiadat yang lain dan golongan ini kebanyakan terdiri daripada golongan muda.

9

4. Adakah kaum melayu bersetuju bahawa hubungan antara kaum melayu dan kaum cina dapat dieratkan melalui kefahaman terhadap adat perkahwinan masing-masing?

Carta pai di atas menunjukan 80 peratus kaum Melayu setuju bahawa hubungan antara kaum Melayu dan kaum Cina dapat dieratkan melalui kefahaman terhadap adat perkahwinan masing-masing, 20 peratus yang tidak pasti dan 0% yang tidak setuju. Ini menunjukkan bahawa kaum Melayu percaya dan berharap melalui kesefahaman terhadap adat-istiadat perkahwinan kaum Cina dapat memesrakan hubungan antara kaum Cina dengan Melayu. Oleh itu, pelbagai usaha seperti pameran, pembelajaran, dan taklimat perlu dijalankan untuk memunaikan hasrat kaum bersepadu dan hidup bersama secara harmoni. 10

5. Adakah kaum melayu memahami kepentingan upacara minum teh dalam perkahwinan kaum cina?

Mengikut kajian yang dilakukan, hampir 90 peratus kaum Melayu tidak mengetahui dan memahami tentang kepentingan upacara minum teh dalam perkahwinan kaum Cina. Ini mungkin disebabkan kawasan ini kebanyakan terdiri daripada kaum Melayu. Selain itu, upacara tersebut biasanya dijalankan dengan ahli keluarga dan saudaramara sahaja. Oleh itu, kaum Melayu tidak berpeluang untuk menyaksikan upacara tersebut dijalankan dan ini menyebabkan mereka kurang memahami terhadap makna upacara tersebut.

11

6. Kaum Cina amat mengutamakan “lambang baik” dalam perkahwinan?

Mengikut kajian yang dilakukan,sebanyak 65% bersetuju dengan penyataan bahawa kaum Cina amat mengutamakan lambang baik dalam perkahwinan sementara 35% selebihnya tidak bersetuju. Bagi yang bersetuju, mereka mungkin berpendapat bahawa kaum Cina adalah sama dengan kaum Melayu yang juga mementingkan lambang baik dalam perkahwinan. Ini bermakna, mereka mungkin memberikan pandangan mereka berdasarkan kepada kefahaman mereka terhadap kepercayaan perkahwinan kaum Melayu. Bagi mereka yang tidak setuju, mereka mungkin merupakan golongan yang berfikiran moden dan berpendapat bahawa perlambangan tidak memberikan sebarang kesan dan tidak percaya terhadapnya. 12

7. Adakah kaum Melayu mengetahui bahawa barang-barang serta makanan yang disediakan dalam perkahwinan kaum Cina adalah berdasarkan lambang baik?

Mojoriti kaum Melayu iaitu sebanyak 89% tidak mengetahui bahawa barang-barang serta makanan yang disediakan dalam perkahwinan kaum cina adalah berdasarkan lambang baik. Keadaan ini mungkin kerana mereka tidak memahami adat-istiadat kaum Cina. Lambang baik yang difahami oleh kaum Melayu adalah dari segi kelancaran majlis sambutan perkahwinan itu sendiri. Terdapat juga 11% peratus yang bersetuju. Hal ini mungkin kerana mereka pernah menghadiri majlis perkahwinan kaum Cina dan bergaul rapat dengan kaum Cina.

13

8. Adakah kaum Melayu memahami pantang larang dalam adat perkahwinan kaum Cina?

Berdasarkan analisis kajian ini, 75% daripada responden tidak memahami pantang larang dalam adat perkahwinan kaum Cina. Ini mungkin kerana kawasan tempat tinggal mereka kebanyakan terdiri daripada kaum Melayu. Akan tetapi, terdapat 25% daripada responden memahami pantang larang dalam adat-istiadat perkahwinan kaum Cina. Pada mereka, patang larang adalah perkara sensitif perkauman. Jadi, ini

menyebabkan mereka lebih mengambil berat terhadap pantang larang kaum lain.

14

9. Adakah kaum Melayu memahami kepentingan pemilihan tarikh perkahwinan dalam adat perkahwinan kaum Cina?

Mengikut analisis di atas, seramai 60% kaum Melayu yang tidak memahami kepentingan pemilihan tarikh perkahwinan dalam adat perkahwinan kaum Cina, ini mungkin disebabkan perbezaan kalender yang digunakan dan kerumitan dalam pemilihan tarikh. Akan tetapi terdapat juga sebanyak 40% kaum Melayu memahami kepentingan pemilihan tarikh perkahwinan dalam adat perkahwinan kaum Cina. Ini mungkin disebabkan oleh pergaulan atau persahabatan mereka yang rapat dengan kaum Cina.

15

10. Adakah kaum Melayu memahami makna warna merah dalam perkahwinan kaum Cina?

Kajian menunjukan sebanyak 75% kaum Melayu faham tentang makna warna merah dalam perkahwinan kaum Cina. Ini disebabkan warna merah sudah menjadi satu lambang untuk kaum Cina dan inilah lambang yang paling asas bagi kaum Cina. Jadi, maknanya sudah diketahui oleh kebanyakan kaum Melayu. Walaupun begitu, terdapat 25% daripada responden tidak mengetahui bahawa makna warna merah. Ini mungkin disebabkan 25% ini kebanyakan terdiri daripada golongan muda yang kurang mengambil tahu terhadap budaya kaum lain.

16

11. Bagaimanakah kaum Melayu mengetahui adat-istiadat perkahwinan kaum Cina?

Kajian di atas menunjukan sumber pengetahuan kaum Melayu terhadap adat-istiadat perkahwinan kaum Cina. Sebanyak 55% kaum Melayu mendapat maklumat daripada kawan mereka yang berbangsa Cina, makanakala 20% kaum Melayu mendapat maklumat daripada kawan sesama kaum,15% kaum Melayu mendapat maklumat daripada pembelajaran di sekolah dan 10% kaum Melayu mendapat maklumat daripada sumber-sumber lain iaitu dari internet, televisyen, majalah dan media massa lain. Ibu bapa menunjukan 0% memberi maklumat kepada responden. 17

12. Apakah pandangan kaum Melayu terhadap perkahwinan kaum Cina?

Penyediaan majlis perkahwinan kaum Cina terlalu komplek dan memerlukan masa yang panjang

• •

Adat perkahwinan kaum Cina amat istimewa Adat perkahwinan kaum Cina amat berbeza dengan adat perkahwinan kaum Melayu

• • •

Agak unik dan mempunyai banyak rahsia tersirat Saya ingin mengetahui lebih mendalam lagi Banyak mempunyai pantang- larang sama seperti dalam perkahwinan kaum Melayu

• •

Boleh diaplikasikan kepada kaum-kaum lain Mereka masih mengamalkan adat dan kepercayaan kaum mereka sejak turuntemurun kerana mereka percaya bahawa setiap satu daripadanya membawa kesan positif kepada mereka dari generasi ke generasi

Dilangsungkan dalam suasana yang meruah, menjadi platform pertemuan sesama kaum keluarga, mementingkan ‘feng shui’

Adat perkahwinan mengikut kemampuan individu

18

ADAT ISTIADAT PERKAHWINAN KAUM CINA
Peringkat perkahwinan
Perkahwinan orang Cina membahagi kepada 4 peringkat: a. Merisik Orang Cina amat mementingkan nama, keturunan, peribadi serta tingkah laku perempuan yang dikahwinkan. Jadi, merisik penting untuk mewujudkan perkahwinan yang berkekalan. Merisik adalah pihak lelaki menjalankan perisikan untuk mengetahui latar belakang perempuan yang disukai. Ibu bapa akan menentukan cara merisik kerana ibu bapa akan merisik terhadap kenalan atau kawan kepada keluarga perempuan itu. Akan tetapi, pada masa moden ini, merisik jarang diamalkan di kalangan orang Cina di Malaysia disebabkan generasi muda diberi kebebasan dalam percintaan mereka.

b. Meminang Meminang akan dijalankan selepas kedua-dua pihak berpuas hati dengan latar keluarga masing-masing. Meminang dijalankan dengan menghantar seorang wakil berkunjung ke rumah pihak perempuan untuk membincangkan perkara-perkara mengenai perkahwinan. Dalam perbincangan, jumlah mas kahwin, peruntukan meja dalam jamuan makan dan pemilihan tarikh yang sesuai dibincangkan oleh pihak 19

peremuan kepada wakil tersebut. Selepas itu, pihak lelaki akan memuaskan apa yang ditawarkan oleh pihak perempuan. Meminang terdapat juga di kalangan orang Cina di Malaysia, kerana ini merupakan satu adat-istiadat yang diwariskan sejak lama lagi.

c. Bertunang Pemilihan hari bertunang dijalankan dengan nasihat tukang tilik berdasarkan sebuah buku yang bernama “Toong-Su”. Orang Cina amat mementingkan tarikh pertunangan dan perkahwinan kerana dipercayai bahawa pemilihan tarikh yang tidak sesuai, mereka mungkin ditimpa kecelakaan dan perkahwinan ini akan mengalami kegagalan. Dengan itu, pihak perempuan yang berkenaan akan menyerahkan sekeping kertas merah yang bertulis namanya, umur serta tarikh lahirnya kepada pihak lelaki. Setelah menerima kertas merah tersebut, pihak lelaki akan membawa kertas itu dan maklumat bakal pengantin lelaki kepada tukang tilik untuk menghitungkan hari yang paling sesuai untuk bertunang. Selain itu, tukang tilik juga akan menulis peraturan-peraturan serta adat-adat yang perlu diikuti kepada kedua-dua bakal pengantin. Dalam hari pertunangan, upacara bertukar cincin dijalankan, cincin akan disarungkan pada jari manis kiri masing-masing sehingga hari perkahwinan. Mas kahwin biasanya akan dihantar semasa upacara tersebut.

d. Perkahwinan Selepas setahun bertunang atau mengikuti tempoh yang dijanjikan oleh kedua-dua pihak, hari perkahwinan akan dilangsungkan. Pada hari perkahwinan, pengantin lelaki akan bertandang ke rumah pengantin perempuan, mereka akan diiringi oleh pengiring 20

masing-masing dan biasanya pengiring tersebut adalah saudara-mara dan kawankawan masing-masing. Selepas mereka bersanding, kedua-dua pengantin akan dibawa untuk bertemu dengan ahli keluarga masing-masing. Kedua-dua pengantin akan saling memperkenalkan ahli keluarga dan saudara-mara masing-masing. Upacara minum teh akan dijalankan selepas ini. Pada hari perkahwinan tersebut pengantin perempuan dan lelaki akan berpakaian cantik. Pada masa dahulu, kedua-dua pengantin akan memakai pakaian pengantin yang diperbuat daripada kain sutera dan disulam benang emas dan pakaian mereka dihias dengan pelbagai aksesori. Akan tetapi, generasi moden ini jarang memakai pakaian tersebut, malahan mereka lebih gemar memakai pakaian barat, iaitu gaun pengantin dan “tuxedo”. Baju pengantin mestilah bewarna putih, merah atau kuning. Baju hitam, biru dan kelabu adalah dilarang memakai kerana dipercayai warna-warna tersebut melambangkan kematian dan kesedihan. Jika terdapat kematian di kalangan ahli keluarga bakal pengantin sebelum tiba hari perkahwinan, perkahwinan itu mesti ditangguhkan pada tahun hadapan ataupun selama seratus hari. Ini kerana mengadakan perkahwinan sewaktu orang lain sedang berkabung kesedihan adalah tidak manis.

Upacara-upacara
Upacara Minum Teh Upacara minum teh adalah satu perkara yang amat penting dan masih diamalkan dalam perkahwinan orang Cina. Maksud yang terkandung dalam upacara minum teh ialah penerimaan pasangan pengantin terutamanya penerimaan pengantin perempuan oleh keluarga

21

pengantin lelaki. Di samping itu, adat ini bertujuan untuk mengeratkan hubungan kekeluargaan. Teh digunakan dalam upacara tersebut disebabkan teh merupakan minuman national China, dalam erti kata lain, teh merupakan minuman national orang Cina. Selain itu, teh juga melambangkan kehormatan bagi orang Cina. Dalam upacara ini pasangan pengantin akan memberi teh yang disediakan kepada ahli-ahli keluarga yang lebih tua untuk minum sebagai tanda pengenalan antara satu sama lain. Upacara minum teh biasanya dihadiri oleh saudara mara yang rapat sahaja. Bukan sahaja, upacara minum teh juga untuk memperkenalkan saudara-mara kepada kedua-dua pengantin sama ada dari pihak pengantin ataupun perempuan.

Upacara minum teh akan dilangsungkan di rumah pengantin perempuan terlebih dahulu, dan biasanya dilangsungkan pada waktu pagi hari perkahwinan. Selepas upacara tersebut habis di rumah pengantin, kedua-dua pasangan pengantin akan bergerak ke rumah pengantin lelaki dan menjalankan upacara minum teh untuk keluarga pengantin lelaki. Upacara tersebut biasanya akan habis pada waktu petang. Dalam upacara minum teh, kedudukan kedua-dua pengantin juga merupakan salah satu perkara yang penting dalam memberi teh kepada ahli-ahli keluarga serta saudara-mara yang lebih tua. Kedudukan tersebut adalah pengantin perempuan akan berada di sebelah kiri, manakala pengantin lelaki berada di sebelah kanan. Bagi mereka yang diberikan teh akan duduk di atas kerusi dan kedua-dua pengantin tersebut mestilah berlutut semasa mereka memberikan teh. Ini merupakan peraturan dalam perkahwinan orang Cina. Bukan sahaja, pemberian teh mestilah mengikuti urutan, iaitu ibu bapa akan diberi teh terlebih dahulu, lepas itu, datuk dan nenek, pak cik dan mak cik, abang dan kakak dan akhirnya sepupu yang lebih tua daripada pengantin. Jikalau pasangan kepada ahli keluarga

22

atau saudara-mara tidak berada di tempat perkahwinan, ahli keluarga atau saudara-mara tersebut akan minum teh untuk pasangannya. Biasanya, kakak atau saudara-mara kepada pengantin lelaki akan membantu dalam memegang teh serta mencuci cawan teh. Selain itu, untuk mereka yang diberikan teh untuk diminum oleh kedua-dua pengantin akan membuat permintaan atau memdoakan perkara yang baik terlebih dahulu kepada kedua-dua pengantin tersebut. Permintaan yang biasa dibuat oleh mereka adalah ‘semoga kedua-dua pengantin tersebut mendapatkan anak terutamanya anak lelaki’. Selepas mereka minum teh, mereka akan memberikan angpau kepada kedua-dua pengantin. Angpau tersebut diberi sebagai tanda permulaan kehidupan yang baru untuk kedua-dua pengantin. Angpau tersebut biasanya dalam bentuk wang ataupun permata. Untuk ahli keluarga atau saudara-mara yang lebih tua yang belum berkahwin, mereka tidak perlu memberi angpau kepada kedua-dua pengantin, manakala untuk ahli keluarga dan saudaramara yang lebih muda, mereka akan diberi angpau oleh kedua-dua pengantin selepas upacara minum teh. Set teh yang digunakan dalam upacara minum teh akan disimpan sebagai hadiah perkahwinan oleh kedua-dua pengantin. Set teh ini adalah dibayar oleh ibu bapa pengantin lelaki yang mana set teh ini merupakan salah satu mas kahwin kepada pengantin perempuan. Jadi, set teh ini adalah sangat bermakna kepada kedua-dua pengantin dan set teh ini akan digunakan lagi semasa anak perempuan kedua-dua pengantin tersebut berkahwin pada masa depan.

23

Upacara minum teh

Permainan Pintu Permainan Pintu berasal daripada zaman nenek moyang masyarakat Cina yang menggambarkan bahawa pengantin perempuan merupakan wanita yang cantik dan keluarga serta kawan-kawannya tidak sanggup berpisah dengannya. Pengantin lelaki akan dihalang oleh pintu rumah pengantin perempuan dan kawan pengantin perempuan ini akan berusaha menghalang pengantin lelaki daripada memasuki rumah dengan mengajukan beberapa soalan berkenaan pengantin perempuan. Ini bertujuan untuk menduga sejauh mana pengantin lelaki menyayangi pengantin perempuan tersebut. Manakala pihak lelaki akan cuba membayar pihak perempuan dengan memberikan Li Shi iaitu duit tanda yang dibalut dengan sampul bewarna merah untuk mempertemukan pasanagan terbabit.

24

Ini merupakan salah satu upacara permainan pintu dengan mengikuti apa yang diminta oleh ‘penjaga pintu’, contohnya membuat tekan tubin di depan pintu dan lain-lainnya.

Untuk memasuki bilik pengantin perempuan, pengantin lelaki akan diminta oleh”panjaga pintu”membayar “bayaran kemasukan” dan biasanya bayaran tersebut adalah berangkar 9999.

Upacara Memilih Tarikh Perkahwinan Masyarakat Cina tradisional mempercayai bahawa hari perkahwinan akan mempergaruhi kebahagiaan pasangan yang berkahwin. Mereka percaya segala perbuatan mestilah mengikut waktu yang baik barulah pekerjaan itu boleh berjaya. Dengan itu pemilihan tarikh perkahwinan mestilah dibuat dengan teliti. Pada zaman dahulu, sesuatu perkahwinan biasanya dijalankan pada musim selepas menuai, ini bertujuan majlis perkahwinan tidak mengganggu aktiviti pertanian dan jiran-jiran dapat datang menolong. Biasanya, majlis perkahwinan dibuat pada akhir tahun atau awal tahun baru. Ada dua sebab utama yang menyebabkannya berlaku iaitu: a) Kerja-kerja menuai telah siap dikerjakan, simpanan makanan masih banyak dan petani-petani pula berehat waktu itu. 25

b) Pengantin perempuan dan lelaki dapat memulakan kehidupan berkeluarga dalam tahun yang baru dan dapat menziarahi serta berkenalan dengan saudara-mara pada perayaan Tahun Baru Cina. Selain memilih musim dan bulan, masyarakat Cina Tradisional turut menitik-beratkan pemilihan hari perkahwinan. Tarikh perkahwinan biasanya di tentukan oleh tukang tilek, tarikh yang dipilih mestilah membawa tuah kepada kedua-dua belah pasangan pengantin. Setelah tarikh ditetapkan, ‘mei ren’ akan diutus untuk memberitahu tarikh perkahwinan kepada pihak perempuan. Ada juga kalangan masyarakat yang mengutus surat melalui ‘mei ren’. Selepas dibalas, barulah tarikh yang dipilih dikirakan sah. Pemilihan tarikh perkahwinan orang Cina sekarang tidak lagi dipengaruhi oleh musim atau bulan, tetapi kebanyakannya melangsungkan perkahwinan pada hari-hari perayaan atau harihari cuti umum.

Upacara Menyikat Rambut Dalam masyarakat Cina tradisional. Sebelum seseorang anak gadis berkahwin, dia mesti melalui adat ‘menyikat rambut’. Adat ini dilakukan oleh seorang mak andam yang berpengalaman. Selepas mandi dengan air bunga (air bercampur 7 jenis bunga), dan memakai pakaian baru, mak andam akan membuka tocang Si gadis dan menyisir rambut Si gadis dari dahi hingga ke hujung rambut untuk membuat sanggul.

26

Muka pengantin kemudiannya dibedak dan cucuk sanggul dipakaikan. Pakaian pengantin yang berwarna merah dan bersulam naga serta pionex kemudian dipakaikan. Apabila sudah siap berpakaian, pengantin perempuan akan dipimpin untuk duduk di dalam bilik pengantin perempuan untuk melangsungkan adat mencukur muka.

Jamuan makan
Dalam jamuan makan perkahwinan orang Cina, mereka biasanya akan menjemput saudaramara dan kawan-kawan. Jamuan makan perkahwinan biasanya diadakan di rumah, restoran ataupun hotel. Tetamu yang menghadiri jamuan makan perkahwinan akan memberi angpau atau hadiah kepada kedua-dua pengantin sebagai tanda doa. Jamuan makan perkahwinan orang Cina akan dibayar oleh keluarga pengantin lelaki mengikut kemampuan dan saudara-mara serta kawan-kawan kedua-dua pengantin dijemput untuk menghadiri jamuan tersebut. Makanan dalam jamuan makan perkahwinan mempunyai simbolik tertentu dan kebanyakan bermakna kegembiraan dan kekekalan. Bukan sahaja, bilangan makanan juga diambil kira dalam jamuan tersebut. Dalam jamuan makan tersebut, lapan jenis makanan akan dihidangkan tidak termasuk makanan manisan. Dalam adat-istiadat orang Cina, perkataan “lapan” bermaksud nasib baik. 27

Makanan yang biasa dihidangkan dalam jamuan perkahwinan adalah seperti sirip ikan yu, babi panggang yang melambangkan kesucian, itik Peking, udang galah yang melambangkan keserasian, ketam, sayur-sayuran, ikan dan akhirnya mee yang melambangkan kekekalan. Selain daripada itu, kek juga disediakan dalam majlis tersebut, kek itu disebut sebagai “kek kebahagiaan” dan “kek kebahagiaan” itu juga dikenali sebagai kek naga dan burung phoenix. “Kek kebahagiaan” akan diberikan oleh penganin lelaki kepada pengantin perempuan untuk dipersembahkan beberapa bahagian daripada kek tersebut untuk tujuan memuja nenek moyang dan diagihkan kepada semua saudara-mara dan kawan-kawan.

Kelengkapan
Baju pengantin Kebiasaannya baju pengantin adalah berwarna merah. Mengikut kepercayaan kaum cina, warna yang terang boleh menghalau roh-roh jahat daripada mendekati mereka dan mengambarkan nasib yang baik. Baju pengantin perempuan traditional kebiasaannya berbentuk jubah yang dikenali sebagai Qi Pao atau Cheongsam. Baju pengantin Qi Pao akan disulam dengan benang emas dan perak manakala Cheongsam akan disulam dengan Naga dan Pheonix. Rekaan baju pengantin yang disulam dengan Naga dan Pheonix melambangkan keseimbangan kuasa lelaki dan perempuan.

Baju pengantin lelaki traditional adalah kot sutera hitam yang disulam dengan gambar Naga serta topi hitam dengan jumbai-jumbai merah.

28

Qi Pao

Cheongsam

Kot sutera hitam

Pada zaman kini, baju pengantin traditional ini kurang dipakai oleh pasangan pengantin lagi. Pengantin zaman moden ini lebih cenderung memakai baju pengantin yang bersifat barat seperti gaun pengantin barat dan tuxedo.

Gaun pengantin perempuan bersifat barat

Tuxedo

Lilin Naga dan Pheonix Lilin Naga dan Pheonix merupakan lilin bewarna merah yang diukir menyerupai naga dan burung Phoenix. Lilin ini perlu dinyalakan pada malam hari perkahwinan di meja sembahyang leluhur. Penyalaan lilin ini melambangkan penyatuan terhadap keluarga baru 29

dan digunakan untuk

menghalau roh-roh jahat serta pengaruh yang tidak baik dengan

cahayanya. Menurut kepada kepercayan kaum Cina, Lilin Naga dan Pheonix perlu terus menyala hingga 3 hari untuk medoakan percintaan pasangan pengantin dapat diteruskan sapanjang umur. Cahaya lilin ini turut menambahkan suasana romantik bagi pasangan pengantin berkenaan.

Lilin Naga dan Pheonix

Tandatangan Kain Tandatangan kain adalah sehelai kain yang disulam dimana akan dibentangkan di atas meja di pintu masuk pada hari perkahwinan. Tetamu yang hadir pada malam perkahwinan akan menandatangan nama mereka dan menulis restu mereka diatas kain ini. Kain yang disulam ini akan disimpan oleh pasangan pengantin sebagai kenangan seperti juga bunga dan baju pengantin.

Tanda Kebahagian Tanda Kebahagian merupakan hiasan paling penting dalam majlis perkahwinan masyarakat Cina. Tanda kebahagian kebanyakannya akan diukir pada serpihan logam atau kertas berwarna merah dan kemudiannya akan ditampal pada pintu masuk rumah kedua-dua 30

keluarga dan juga dibahagian meja jemputan. Potongan kecil tanda kebahagian ini turut dilekatkan pada kenderaan pengantin, pintu dan dinding bilik pengantin, bekas-bekas makanan dan makanan. Tanda kebahagian ini memlambangkan kegembiraan pasangan pengantin dan medoakan kebahagian perkahwinan mereka.

Tanda kebahagian

Sampul Merah Sampul merah memainkan peranan yang penting dalm perkahwinan kaum Cina. Sampul merah perlu digunakan untuk memaksukkan “Hadiah Besar” iaitu mas perkahwinan yang diberikan oleh pihak lelaki kepada pihak perempuan. Selain itu, duit tanda yang diberikan oleh pengantin lelaki semasa permainan pintu perkahwinan perlu dimaksukkan dalam sampul merah sebelum diberikan kepada kawan-kawan penganitn perempuan.

Sampul merah 31

Kad Jemputan Kad jemputan perlu disediakan dan dihantarkan kepada para tetamu yang ingin dijemput ke majilis makam malam. Kad jemputan juga digunakan untuk menghantarkan mesej kegembiraan perkahwinan pasangan pengantin kepada saudara-saudara dan kawan-kawan pasangan pengantin. Kad jemputan akan menyatakan nama pasangan pengantin, tempat dan masa majilis perkahwinan diadakan serta nama tetamu yang dijemput tersebut.

Kad jemputan

Pantang-larang
1.) Mengikut kepercayaan kaum Cina, set perabot tidur pasangan pengantin mesti perabot yang baru. Set perabot tidur yang lama, pernah digunakan dan telah ditiduri tidak dibenarkan terus digunakan. Yakni, set perabot tidur baru melambangkan permulaan yang baru untuk pasangan pengantin. 2.) Katil baru pasangan pengantin tidak boleh diduduk oleh sesiapa sehingga malam perkahwinan kecuali kanak-kanak. 3.) Wanita yang berhamil dan orang-orang yang salah satu anggota keluarganya baru meninggal tidak diperbolehkan hadir pada upacara perkawinan atau menyentuh baju pengantin dan barangan yang disediakan dalam rumah pengantin. 32

4.) Kuih ee atau dong yuen (bebola tepung) yang digunakan dalam upacara menyembahan roh nenek moyang pada malam menjelang hari perkahwinan perlu ditelan oleh pengantin perempuan tanpa kunyah. 5.) Warna putih tidak dibenarkan dalam perkahwinan kaum Cina kerana ia melambangkan kesedihan dalam kepercayaan kaum Cina. Pakaian dan semua barangan yang disediakan dalam perkahwinan kaum Cina perlu berwarna merah kerana warna merah melambangkan kebahagian. 6.) Jika menggunakan bunga berwarna putih, sebaiknya jenis-jenis seperti bunga mawar, lily, peony, anggrek, lotus, dan daffodil dan diikat dengan pita warna-warni. Usahakan bunga-bunga tersebut dirangkai dengan warna lain sebagai aksen. 7.) Pengantin perempuan harus mamakai kasut yang biasa dipakainya apabila meninggal rumahnya selepas permainan pintu perkahwinan. Hal ini mengambarkan bahawa pengantin perempuan tidak membawa sesuatu bersamanya walaupun nasib baik ibu bapanya. 8.) Mertua dan kakak ipar pengantin perempuan tidak seharusnya mangadap pintu memerhatikan pengantin perempuan masuk. Menurut kepercayaan kaum Cina, pantang-larang ini adalah untuk menghalang sebarang pertelingkahan pada masa akan datang.

9.) Pengapit pengantin perempuan yang dipilih mesti merupakan saudara pihak pengantin perempuan yang bujang. Begitu juga dengan pengapit penganti lelaki perlu merupakan saudara pihak lelaki yang bujang

33

Makanan
Kebanyakkan makanan yang disediakan dalam majilis perkahwinan kaum Cina membawa maksud yang tertentu dan melambangkan lambang baik. Kebiasaan makanan yang disediakan mengambarkan kegembiraan, kebahagian, kepanjangan hayat dan kesuburan. Dalam majilis perkahwinan kaum Cina, kebiasaanya lapan hidangan akan disediakan tidak termasuk makanan pencuci mulut. Menurut kepercayaan kaum Cina, perkataan “lapan” melambangkan “nasib baik”. Pada zaman moden ini, makanan yang pertama dihidangkan dalam majilis perkahwinan adalah makanan pembuka selera iaitu hidangan Naga dan Pheonix yang mempunyai pelbagai makanan seperti daging, ampai-ampai dan pelbagai kekacang yang berupa Naga dan Pheonix. Dalam perkahwinan kaum Cina, Naga melambangkan peranan lelaki malambangkan peranan perempuan. Seterusnya, beberapa jenis makanan yang membawa lambang baik akan dihidangkan dalam majilis perkahwinan. Sup sirip ikan yu Sup sirip ikan yu kebiasaan akan dihidangkan bersama dengan makanan pembuka selera. Hidangan ini melambangkan kekayaan kerana sirip ikan yu merupakan makanan yang mahal. dan Pheonix

Anak babi panggang Hidangan ini melambangkan kesucian. Pengantin lelaki akan menghadiahkan anak babi panggnag kepada keluarga pengantin perempuan pada majilis perkahwinan.

Ayam yang dimasak dengan minyak merah

34

Warna merah ayam yang dimasak dengan minyak merah melambangkan kegembiraan. Ayam dalam perkahwinan kaum Cina bermaksud Pheonix. Hidangan ini disediakan untuk medoakan kebahagian pasangan pengantin.

Udang galah Udang galah dikenali sebagai “Udang naga” dalam bahasa cina. Hidangan udang galah melambangkan keserasian dan pau. Penyediaan kedua-dua hidangan ayam dan udang galah dalam majilis perkahwinan melambangkan Yin dan Yang diseimbangkan dan kebahagian pasangan pengantin disempurnakan.

Burung merpati Hidangan burung merpati melambangkan keamanan dan kedamaian. Kebiasaannya dua ekor burung merpati akan dihidangkan kepada pasangan pengantin bagi medoakan pasangan pengantin akan menjalankan kehidupan baru mereka dengan aman dan damai. Selain itu, setiap tetamu akan dihidangkan dengan seekor burung merpati supaya mereka dapat melalui kehidupan yang aman juga. Sayur-sayuran dengan gamat Mehidangkan sayur-sayuran dengan gamat merupakan tanda tidak memetingkan diri kerana “gamat” berbunyi “hati yang baik”dalam bahasa cina. Hidangan ini medoakan supaya pasangan pengantin akan bertolak-ansur antara satu sama lain untuk mengelakkan sebarang konflik.

Ikan

35

Perkataan “ikan “ berbunyi macam “kecukupan” dalam bahasa cina. Hidangan ikan digunakan untuk meharapkan kehidupan pasangan pengantin tidak mempunyai sebarang kekurangan.

Mee Hidangan mee malambangkan kepanjangan hayat disebabkan oleh bentuk mee yang panjang.

Makanan manisan kacang merah manis Hidangan ini disediakan untuk meharapkan kehidupan pasangan pengantin yang manis dan bahagia. Sup kacang manis ini perlu dimasak bersama dengan biji lotus (lian zi) dan pak hop . Pak hop melambangkan pasangan pengantin dapat hidup bersama selama- lamaya. Biji lotus(lian zi”) digunakan unutk mengharapkan pasangan pengantin mendapat zuriat yang banyak.

Lian zhi

Pak Hop

Ladu separuh masak Pengantin perempuan akan dihidangkan dengan ladu separuh masak dan akan ditanya sama ada ia ladu tersebut mentah. Pengantin perempuan haruslah menjawab "mentah" melambangkan dia akan melahirkan anak dan menunjukkan keluarga yang bahagia. Kek Kebahagian Kek kebahagian juga dikenali sebagai kek naga dan burung phoenix kerana terdapat tanda 36

Naga dan Pheonix di permukaan kek tersebut. Isi kek kebahagian biasanya dibuat daripada biji lotus, kacang merah dan kacang hijau. Kek kebahagian akan diberikan oleh pihak lelaki kepada pihak perempuan untuk tujuan memuja nenek moyang dan diagihkan kepada saudara dan rakan-rakan.

Kek kebahagian Tea, arak dan 7-up Tea, arak dan 7-up adalah minuman yang biasa disediakan dalam majilis perkahwinan. Tea merupakan tanda kehormatan dan digunakan untuk mengharapkan pasangna pengantin akan menghormati antara satu sama lain. Selain itu, arak adalah minuman yang digunakan untuk meraikan hari yang istimewa. Ayat “pergi minum arak” berbunyi “menghadiri majilis malam perkahwinan” dalam bahasa cina. 7-up berbunyi “tujuh kegembiraan” dalam bahasa cina dan melambangkan kehidupan pasangan pengantin dipenuhi dengan kegembiraan serta kebahagian.

ANALISIS TEMU-BUAL (INTERVIEW)
Responden adalah Puan Halizah Sipun (R) ,seorang wanita yang sudah berumah-tangga yang berumur 39 tahun dan berasal daripada Klang. Pekerjaan beliau adalah Ketua Penolong Pengarah Negeri dengan berpendidikan tertingi iaitu MASTER. Responden yang ditemu-bual iaitu Puan Halizah Sipun adalah golongan dewasa yang berumur 30 keatas. Beliau mempunyai tahap pendidikan yang tinggi dan berkerja dengan

37

golongan atasan. Ini bermakna responden menpunyai pengetahuan yang tinggi dan pergaulan yang berkesan. Pemilihan responden penting dalam kajian bagi memastikan keputusan kajian adalah benar dan berkesan. Responden pernah beberapa kali menghadiri majlis perkahwinan kaum Cina atas jemputan rakan-rakan sekerja dan juga hadir atas jemputan perkerjaan. Pada pendapat R, majlis perkahwinan Kaum Cina terdapat dua golongan. Golongan pertama ialah golongan yang percaya bahawa pengamalan adat- istiadat perkahwinan kaum Cina sebagai perkara yang boleh membawa kesan positif kepada masa hadapan pasangan pengantin. Golongan kedua ialah golongan yang berfikiran moden di mana hanya mengamalkan adat- istiadat seperti upacara minum teh sebagai tradisi sahaja. Selain itu, R berpendapat bahawa Majlis sambutan perkahwinan kaum Cina sama seperti majlis sambutan kaum yang lain di mana terdapat jamuan makan kepada tetamu dan memerlukan kos yang tinggi . Kebiasaannya, majlis akan meriah dengan sambutan besarbesaran. R juga mengakui pada mulanya R mempunyai tanggapan negatif terhadap majlis sambutan perkahwinan kaum Cina dari segi kehalalan makanan dan juga upacara minum arak beramairamai bagi mendoakan pengantin.Walaupun begitu, R bertukar pandangannya selepas menghadiri majlis perkahwinan Kaum Cina, R berpendapat bahawa kaum Cina zaman kini lebih berfikiran terbuka dan bertimbang terhadap larangan kaum yang lain. Mereka mulai memahami tentang halal dan haram. Oleh itu mereka akan mengambil jalan mudah dengan menempah katering kaum Melayu atau membuat tempahan makanan khas dari restoren Melayu untuk jamuan makan. Bagi upacara minum arak beramai-ramai, upacara itu akan dibuat di kawasan yang berasingan dengan kawasan jamuan makan. R mendapat maklumat tentang adat perkahwinan kaum Cina dari rakan-rakan sekerja dan juga pembacaan dari buku-buku serta dari internet.

38

R juga memahami dengan jelas tentang adat perkahwinan kaum Cina dan masih lagi berminat untuk menambahkan pengetahuaan beliau tentang adat istiadat kaum-kaum di Malaysia.

KESIMPULAN
Berdasarkah kajian yang dijalankan dengan menggunakan soal selidik dan temu-bual, didapati bahawa kebanyakan kaum Melayu tidak memahami dan kurang jelas terhadap adatistiadat majlis sambutan perkahwinan kaum Cina. Makna dan kepentingan pemilihan tarikh perkahwinan, upacara-upacara perkahwinan, peringkat perkahwinan dan pantang-larang kurang difahami oleh kaum Melayu. 39

Keadaan ini mungkin disebabkan oleh kekurangan pergaulan antara kaum Melayu dengan kaum Cina. Kekurangan pergaulan dan komunikasi menimbulkan kesalahfahaman seterusnya menimbulkan perasaan tidak puas hati dan prejudis serta diskriminasi. Masalah ini berpotensi membawa kesan-kesan negatif kepada Negara Malaysia yang berbilang kaum. Malaysia yang berbilang kaum memerlukan kerjasama dan hubungan yang harmoni antara kaum bagi membangunkan negara. Pelbagai usaha perlu dijalankan untuk mengeratkan hubungan antara kaum dan memupuk semangat bersepatu. Usaha-usaha boleh dijanlankan melalui media komunikasi, pameran, pembelajaran dan kempen kesedaran. Konsep 1 Malaysia dan 15 Malaysia amat membantu dalam megeratkan hubungan dan menyatukan kaum. Hubungan antara kaum yang tidak harmoni tidak membawa sebarang kebaikan dan bantuan kepada pembangunan Negara malah akan mengulangi tragedi 13 Mei 1969 yang membantutkan kerjayaan dan pembangunan Negara Malaysia. Walaupun terdapat pelbagai agensi-agensi dan jabatan seperti Jabatan Perpaduan Negara telah diwujudkan oleh Negara bagi tujuan mengeratkan serta mengekalkan hubungan antara kaum, malah perkara ini merupakan tanggungjawab dan kewajipan semua rakyat Malaysia. Setiap rakyat Malaysia perlu memberi sumbangan dan berusaha dalam mengekalkan hubungan harmoni antara kaum serta menyatupadukan berbilangan kaum dalam Negara Malaysia.

BIBLIOGRAFI
Shu Shu Costa.(1997).Wild Geese and Tea: Asian-American Wedding Planner. NY: Riverhead Books. Norhalim Ibrahim & Asmawati Baharuddin. (Januari 1996). Adat istiadat perkahwinan Melayu, Cina dan India. http://perkahwinan.com.my/main/Perkahwinan/?Sub=Article&id=65 40

http://www.perkahwinan.com.my/main/Perkahwinan/?Sub=Article&id=65

LAMPIRAN
Dalam bahagian ini, kami telah melampirkan gambar dan borang soal selidik sebagai bukti bagi laporan kami.

Gambar ini diambil semasa ahli kumpulan kami, Lim Ai Jie menyerahkan borang soal selidik kepada seorang mak cik kaum Melayu di Taman Sri Serdang.

41

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->