P. 1
Bahasa Melayu : Golongan Kata & Akronim

Bahasa Melayu : Golongan Kata & Akronim

|Views: 1,580|Likes:
Published by Akhi Muhammad Aiyas
Pembentangan Bahasa Melayu : Golongan Kata & Akronim dari PPISMP Kajian Sosial semester 2/2010 di IPG KDRI KT
Pembentangan Bahasa Melayu : Golongan Kata & Akronim dari PPISMP Kajian Sosial semester 2/2010 di IPG KDRI KT

More info:

Published by: Akhi Muhammad Aiyas on May 05, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPTX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/22/2013

pdf

text

original

PENGANTAR MORFOLOGI

:
GOLONGAN KATA DAN AKRONIM

Disediakan Oleh: Muhammad Adib Bin Misslani Aminnulhakim Bin Abdul Isa Ahmad Amsyar Bin Abdullah Pusparajan A/L Thiagarajan 

Kata nama am ialah kata yang digunakan untuk menjelaskan nama sesuatu yang bernyawa seperti orang, haiwan, dan sesuatu yang tidak bernyawa seperti tumbuh-tumbuhan, tempat,benda,dan sebagainya secara umum seperti dalam contoh dibawah

Orang: Ayah, Polis, Perempuan Dll Haiwan: Ayam, Itik, Buaya Dll. Benda: Televisyen, Komputer, Bank Dll. Tempat: Stadium, Jalan Raya, Pulau Dll. 

Kata nama am boleh dibahagikan kepada dua iaitu KONKRIT DAN ABSTRAK. 

Kata nama am konkrit ialah nama sesuatu yang dapat dipegang, dirasa atau dilihat.  Kata nama am abstrak pula ialah nama sesuatu yang hanya dibayangkan atau dikhayalkan.  Kedua kelas kata ini boleh terdiri daripada kata dasar dan kata terbitan. Contoh: senyum - senyuman  Kata nama am mestilah menggunakan huruf kecil melainkan pada awal ayat.

Kata nama khas ialah kata nama yang secara khususnya digunakan untuk menyebut nama sesuatu benda sama ada benda yang bernyawa dan yang tidak bernyawa

Benda-benda yang bernyawa ialah nama manusia dan nama binatang. Benda-benda yang tidak bernyawa ialah nama tempat, judul buku, nama bangunan, dan sebagainya.

Benda : Sri Aman, Volvo, Parker 45, Hikayat Hang Tuah, Dll Orang : Cik Rafidah, Inspektor Azman, Dr. Long Dll Binatang : Blacky, Pak Belang, Sang Kancil,dll Tempat : Kampung Bahru, Shah Alam, Kuala Lumpur Dll

Biasanya huruf pertama perkataan nama khas ini hendaklah ditulis dengan huruf besar.

KATA GANTI DIRI

KATA GANTI TAK TENTU

KATA GANTI TANYA KATA GANTI NAMA TUNJUK

KATA GANTI TEMPAT

Kata ganti nama ialah kata nama yang digunakan untuk mewakili diri seseorang atau sebagai penunjuk. Kata ganti nama penunjuk terbahagi kepada dua iaitu penunjuk bersifat menerangkan (contohnya ini, itu), dan penunjuk bersifat pertanyaan (contohnya siapa, apa, mana).

1) KATA GANTI DIRI PERTAMA Saya, Beta, Aku, Patik, Kami, Kita

2) KATA GANTI DIRI KEDUA Awak, Engkau, Kamu, Anda, Saudara, Saudari, Tuan Hamba

3) KATA GANTI DIRI KETIGA Ia, Dia, Beliau, Mereka, Baginda, Nya

Kata ganti tak tentu menunjukkan sesuatu atau seorang secara tidak tentu. Contoh: apa-apa, mana-mana, siapasiapa, dan bila-bila

Kata ganti nama tempat digunakan untuk menggantikan nama sesuatu tempat. Contoh: sana, sini, dan situ.

Kata ganti nama tunjuk digunakan untuk menunjukkan tempat atau cara. Contoh: ini, itu, begini, dan begitu.

Kata ganti tanya digunakan untuk membentuk ayat tanya. Contoh: apa, berapa, siapa, dan seumpamanya.

Kata Nama menerima empat jenis imbuhan; awalan, akhiran, apitan dan sisipan. Imbuhan awalan ialah imbuhan yang berada di hadapan kata akar, contohnya pe(N), me(N), ter dan sebagainya. Imbuhan akhiran terletak di akhir kata akar dan imbuhan apitan mengapit kata akar. Imbuhan sisipan pula tersisip di tengah perkataan.

Awalan "ke-" boleh membentuk kata bilangan himpunan, kata bilangan tingkat dan kata nama. Huruf akar akan kekal biarpun setelah digabung dengan kata imbuhan ini. Bukan semua perkataan boleh digabungkan dengan awalan "ke-". Kebanyakannya memerlukan akhiran -an untuk membentuk perkataan yang tepat. Awalan "ke-" boleh membawa maksud berikut kepada kata dasar: 
Penanda orang atau benda dengan memberi tumpuan kepada maksud kata dasar (kata nama): kekasih, ketua, kemudi

Imbuhan awalan "pe(n)-" menerbitkan kata nama yang memberi maksud tertentu kepada perkataan dasar yang diimbuhkannya, dengan membawa erti-erti berikut:

‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡

Orang Yang Membuat : Penulis, Pencipta, Pentadbir Sesuatu Yang Menyebabkan Jadi : Pengasih, Pemanis, Pendingin Orang Yang Selalu Atau Suka : Penidur, Pemalas, Perokok Orang Yang Mempunyai Sifat : Pemalu, Pemurah, Pembengis Milik Sifat Seseorang : Pemuda, Pembesar Ukuran Bagi Waktu Atau Tempat : Pemeluk, Penanak, Pelaung Hasil Atau Kesan Daripada Sesuatu : Penyakit, Pendapat Awalan "Pe(n)-" Berubah Bentuk Mengikut Fonem Pertama Dalam Kata Dasar:

‡ Awalan "pe(n)-" berubah bentuk mengikut fonem pertama dalam kata dasar: ‡ Bagi perkataan yang bermula dengan huruf vokal, sebutan perkataan berubah misalnya pengambil (ambil) akan disebut sebagai pe-ngam-bil dan penguji (uji) disebut pe-ngu-ji. Berbeza dengan huruf yang bermula dengan konsonan (kecuali k, s, t dan p) bunyi perkataan asal akan dikekalkan seperti penggosok disebut peng-go-sok. ‡ Imbuhan "pe(n)-" berpadan fungsinya dengan imbuhan "me(n)-" untuk kata kerja

peImbuhan awalan "pe-" (tanpa pembolehubah (n) dalam "pe(n)-") menerbitkan kata nama memberi maksud tertentu kepada perkataan dasar yang diimbuhkannya. Berbeza dengan imbuhan "pe(n)-", imbuhan "pe-" hanya boleh digunakan untuk manusia, iaitu seperti berikut: Pelaku tindakan dalam kata dasar: pesaing, peserta Penerima tindakan atau kesan dalam kata dasar: pesalah, pesakit

Imbuhan awalan "per-" digunakan untuk mengimbuhkan kata dasar yang sering dijadikan kata kerja dengan berimbuhkan awalan ber-".

AKHIRAN
‡ Imbuhan akhiran "-an" menerbitkan kata nama yang memberi maksud tertentu kepada perkataan dasar yang diimbuhkannya, dengan membawa erti-erti berikut. Benda, bahan yang dilakukan kata dasar: kiriman, makanan Hasil perbuatan kata dasar: tulisan, bungkusan Tempat yang disifatkan kata dasar: ruangan Benda kata dasar yang besar atau luas: lautan

‡ ‡ ‡ ‡

‡

ke- -an Imbuhan apitan "ke- -an" menerbitkan kata nama yang memberi maksud tertentu kepada perkataan dasar yang diimbuhkannya, dengan membawa erti-erti berikut: hasil perbuatan kata dasar: keberanian, kepercayaan keadaan yang disifatkan kata dasar: keindahan, keselesaan pe(n)- -an

‡ Imbuhan apitan "pe(n)- -an" menerbitkan kata nama yang memberi maksud tertentu kepada perkataan dasar yang diimbuhkannya, dengan membawa erti-erti berikut: Perbuatan: pemeriksaan, pemilihan Hasil perbuatan: pembangunan, pelaburan ‡ Imbuhan "pe(n)- -an" berpadan fungsinya dengan imbuhan "me(n)" untuk kata kerja.

per- -an
Imbuhan apitan "per- -an" menerbitkan kata nama yang memberi maksud tertentu kepada perkataan dasar yang diimbuhkannya, dengan membawa erti-erti berikut: Perbuatan: pertandingan, pergeseran Tempat: perumahan, perkuburan Imbuhan "pe(n)- -an" berpadan fungsinya dengan imbuhan ber" untuk kata kerja.

SISIPAN
Sesetengah kata dasar boleh diubah atau diperkuat maknanya dengan dibubuh imbuhan sisipan "-el-", "-em-", "-er-" dan "-in-". Contoh: tapak kemuning. telapak; kuning

Kata Kerja

Pendahuluan

Penggolongan Kata Kerja

Kata Kerja

Pembentukan Kata Kerja

Pendahuluan
Kata kerja ialah perkataan yang menjadi inti bagi binaan atau konstruksi frasa kerja. Terdiri daripada kata kerja yang boleh disertai beberapa unsur lain seperti kata bantu, objek, pelengkap, ayat komplemen, dan keterangan.

Penggolongan Kata Kerja
Tanpa Pelengkap
Berpelengkap

Kata Kerja Aktif Kata Kerja Kata Kerja Pasif

Aktif Tak Transitif Aktif Transitif

Kata Kerja Aktif
‡ Kata Kerja Yang Hadir Dalam Ayat Aktif, Iaitu Ayat Yang Mengutamakan Subjek Asal Sebagai Judul Atau Yang Diterangkan. Terbahagi Kepada Dua Jenis, Iaitu: i. Kata Kerja Aktif Tak Transitif ii. Kata Kerja Aktif Transitif

‡

KATA KERJA AKTIF TAK TRANSITIF
‡ Kata kerja aktif tak transitif ialah kata kerja yang tidak memerlukan penyambut atau objek sesudahnya. Terbahagi kepada dua subgolongan, iaitu: i. Kata kerja aktif tak transitif tanpa pelengkap. ii. Kata kerja aktif tak transitif berpelengkap.

‡

KATA KERJA AKTIF TAK TRANSITIF TANPA PELENGKAP
‡ ‡ Kata kerja aktif tak transitif tanpa pelengkap ialah kata kerja yang boleh berdiri tanpa objek atau penyambut. Contoh ayat:
i. ii. Semua orang pulang. Adik saya masih tidur.

‡

‡

Kata kerja aktif tak transitif ini boleh diikuti oleh unsur keterangan, yang berfungsi memberikan maklumat tambahan. Contoh ayat:
i. ii. Semua orang pulang pada waktu petang. Adik saya masih tidur di serambi.

‡

Contoh-contoh lain kata kerja aktif tak transitif tanpa pelengkap ialah: pergi kembali bersembahyang bangun memutih berdiri berjalan tercengang

menangis duduk menyanyi berdoa hinggap tumbuh runtuh memberontak

KATA KERJA AKTIF TAK TRANSITIF BERPELENGKAP
1. Kata kerja aktif tak transitif berpelengkap ialah kata kerja yang mesti diikuti oleh pelengkap untuk menyempurnakan maksud ayat. 2. Ayat dengan kata kerja aktif tak transitif yang mengandungi pelengkap tidak boleh dipasifkan. 3. Contoh ayat:
i. ii. Keadaan bapanya beransur baik. Mereka tinggal di Kampung Paya.

‡

Kata adjektif sebagai pelengkap : Lukanya beransur baik. Suasana dalam mesyuarat itu menjadi tegang. Frasa sendi nama sebagai pelengkap : Keluarga encik ali berasal dari pahang. Mereka menetap di kampung ini. Kata nama sebagai pelengkap : Ali menjadi guru sandaran. Pak samad ada sawah di kampung.

‡

‡

KATA KERJA AKTIF TRANSITIF
‡ ‡

‡

Kata kerja aktif transitif ialah kata kerja yang mengandungi objek yang terdiri daripada frasa nama untuk melengkapkan maksudnya. Contoh ayat : i. Saya telah menjawab surat itu. ii. Pegawai itu tidak mengabaikan tugasnya. Contoh-contoh lain kata kerja aktif transitif : Menendang bola Menghulurkan tali Membuka pintu menjaga keamanan Mengayuh basikal mengeksport getah Merujuk surat tuan memulihara alam sekitar

KATA KERJA PASIF
‡ Kata kerja pasif ialah kata kerja hasil daripada proses transformasi atau perubahan ayat aktif menjadi ayat pasif. Contoh ayat : i. Surat itu telah saya jawab. ii. Tugasnya tidak diabaikan oleh pegawai itu.

‡

Kata Kerja Transitif (Ayat Aktif)
mengaturkan membelah mencampakkan mendenda mengekori menggaulkan mengharungi menjahit

Kata Kerja Transitif (ayat pasif)
diaturkan dibelah dicampakkan didenda saya ekori kami gaulkan anda harungi kujahit

PEMBENTUKAN KATA KERJA
‡ Kata kerja dalam bahasa melayu terdiri daripada empat bentuk, iaitu : i. ii. iii. iv. Kata kerja tunggal Kata kerja terbitan Kata kerja majmuk Kata kerja ganda

KATA KERJA TUNGGAL
‡ ‡ Kata kerja tunggal ialah kata yang terbentuk tanpa imbuhan. Kata kerja jenis ini tidak sebanyak kata kerja yang terbentuk dengan imbuhan dan boleh hadir sebagai predikat tanpa imbuhan. Kebanyakkan kata kerja demikian bersifat tak transitif. Contoh :
Ada Balik Pulang Ikut Jaga Keluar

‡ ‡

KATA KERJA TERBITAN
‡ Kata kerja terbitan ialah kata kerja yang terhasil daripada proses pengimbuhan, iaitu proses yang menggandingkan imbuhan pada kata dasar dan melahirkan perkataanperkataan terbitan.

meN-

beR-

dipeR-

Awalan kata kerja

teR-

mempeR-

di-

Bentuk awalan meN‡ ‡ meN- menjadi me- apabila bergabung dengan kata dasar yang bermula dengan huruf-huruf m, n, ny, r, l, w, dan y. Contohnya:
Masak Nanti Nyala Rayu Lawan Wangi Yakin memasak menanti menyala merayu melawan mewangi meyakinkan

‡ ‡

‡

Termasuk ke dalam jenis ini ialah kata dasar yang bermula dengan huruf p, t, k, dan s. Huruf pertama dalam kata dasar berubah menjadi bentuk sengau yang sama daerah artikulasinya (homorganik), iaitu m bagi p, n bagi t, ng bagi k, dan ny bagi s. Contoh : ± Pesan memesan ± Tari menari ± Karang mengarang ± Sinar menyinar

‡

meN- menjadi mem- apabila diimbuhkan pada kata dasar yang bermula dengan huruf b dan perkataan pinjaman yang bermula dengan huruf f, p, dan v dan gugus konsonan yang bermula dengan huruf b dan p . Contoh: beri bantu bilas memberi membantu membilas

‡

Contoh perkataan pinjaman yang mengekalkan huruf pertamanya untuk mempertahankan etimologi kata asalnya ialah:
Veto Fatwa Proses Plagiat Brek memveto memfatwakan memproses memplagiat membrek

‡

Terdapat beberapa perkataan yang bermula degan huruf p yang menerima awalan mem- dan dianggap kecualian. Contohnya :
Pelopor Pelawa mempelopori mempelawa

‡

Men- menjadi men- apabila diimbuhkan pada kata dasar yang bermula dengan huruf d, c, j, sy, dan z, serta perkataan pinjaman yang bermula dengan huruf t dan s dan perkataan pinjaman yang mengandungi gugus konsonan yang juga bermula dengan huruf t dan s. Contohnya :
Deru Cuci Jemur Syarat Zalim Tadbir Swasta menderu mencuci menjemur mensyaratkan menzalimi mentadbir menswastakan

‡

Men- menjadi meng- apabila digabungkan dengan kata dasar yang bermula dengan huruf g, gh, kh, dan h (bunyi konsonan) dan a, e, i, o, dan u (bunyi vokal). Seperti peng-, meng- juga hadir dengan perkataan pinjaman yang kata dasarnya bermula dengan hururf k, termasuk gugus konsonan yang bermula dengan huruf k. Contohnya:
Gali Ghairah Khayal Hantar Ambil Ejek Ikut Olah Ulang menggali mengghairahkan mengkhayalkan menghantar mengambil mengejek mengikut mengolah mengulang

‡

Awalan meng- menjadi menge- apabila diimbuhkan pada kata dasar yang bersuku kata satu, baik perkataan melayu mahupun kata pinjaman, contohnya :
Cat Bom Had mengecat mengebom mengehadkan

‡

Kecualian timbul pada kata pinjaman yang bermula dengan gugus konsonan, iaitu awalan meng- tidak berubah menjadi menge-, contoh :
Stor Brek Klip menstor membrek mengklip

JENIS KATA KERJA BERAWALAN MEN-

‡Kata kerja aktif transitif tanpa akhiran ‡Kata kerja aktif transitif berakhiran ‡Kata kerja aktif tak transitif

Bentuk Awalan beR‡ Perkataan yang menerima awalan ini menjadi kata kerja yang bersifat tak transitif, sama ada memerlukan pelengkap atau tidak memerlukan pelengkap Pada dasarnya, terdapat satu bentuk awalan ber-, yakni ber-, yang digabungkan dengan semua kata dasar. Contohnya :
Angkat Ikut Ekor Nyanyi berangkat berikut berekor bernyanyi

‡

‡

Apabila bergabung dengan kata dasar yang bermula dengan huruf r, dua r yang bergabung itu akan berubah menjadi satu r melalui proses peleburan bunyi. Contohnya :
Ber + rasa Ber + renang Ber + raja Ber + rendam berasa berenang beraja berendam

Jenis kata kerja berawalan ber‡ ‡ Tak transitif tanpa pelengkap. Tak transitif berpelengkap.

Bentuk Awalan teR‡ Pada dasarnya terdapat satu bentuk awalan ter-, iaitu ter- yang digabungkan dengan semua kata dasar, contohnya :
Ikat Ambil Bubuh Warta terikat terambil terbubuh terwarta

Jenis kata kerja awalan teR‡ Kata kerja aktif ‡ Kata kerja pasif

Bentuk Awalan di‡ Awalan disebagai pembentuk kata kerja pasif mempunyai hanya satu bentuk, iaitu di-, contohnya:
Sapu Tulis Pukul Baca disapu ditulis dipukul dibaca

Jenis kata kerja berawalan di‡ Kata kerja yang dibentuk dengan awalan di- ialah kata kerja pasif yang subjek asalnya terdiri daripada orang ketiga. Contoh :
Tulis Panjat Gulai Hukum ditulis dipanjat digulai dihukum

Bentuk Awalan memper‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Awalan memper- juga awalan pembentuk kata kerja yang wujud hanya dalam satu bentuk, iaitu memper-. Bentuk ini biasa juga dirujuk sebagai hanya awalan per-. Dalam ayat aktif, per- tidak boleh wujud tanpa awalan men- kecuali dalam ayat perintah Bentuk ini berubah menjadi diper- dalam ayat pasif. Contoh :
Memper + alat Memper + isteri Memper + cepat memperalat memperisteri mempercepat

Jenis Kata Kerja Berawalan Memper‡ ‡ Perkataan yang dibentuk dengan awalan memper- ialah kata kerja aktif transitif. Contohnya : Memperalat Memperkemas Memperoleh Memperdaya

Bentuk Awalan dipeR‡ ‡ Awalan diper- ialah awalan yang membentuk kata kerja pasifynag wujud dalam satu bentuk, diper-. Contoh : Diper + alat Diper + isteri Diper + cepat diperalat diperisteri dipercepat

Jenis kata kerja berawalan diper‡ ‡ Jenis katayang dibentuk dengan diper- ialah kat kerja ayat pasif yang subjek asalnya daripada orang ketiga. Contoh : Isteri diperisteri Besar diperbesar Kacang diperkacang

-kan

-i

Akhiran kata kerja

Bentuk Akhiran -kan
‡ ‡ Akhiran kan mempunyai satu bentuk sahaja, iaitu kan. Contoh :
Baca Masak Tidur Bangun bacakan masakkan tidurkan bangunkan

Jenis kata kerja akhiran -kan
‡ ‡ Akhiran kan membentuk kata kerja transitif. Biasanya kata kerja yang menerima akhiran kan menerima juga awalan men- atau di- dan hadir dalam ayat aktif transitif atau pasif. Kata kerja yang menerima akhiran kan tanpa awalan wujud dalam dua jenis ayat tertentu sahaja. Akhiran kan boleh juga hadir dalam ayat dengan beberapa imbuhan lain, iaitu men- -kan, ber- -kan, memper- -kan, di- -kan, dan. Diper- -kan

‡ ‡

Bentuk Akhiran -i
‡ Akhiran i mempunyai satu bentuk, iaitu i.

Jenis kata kerja berakhiran -i
‡ ‡ ‡ Akhiran -i membentuk kata kerja transitif. Wujud dengan awalan meN- atau di-. Kata kerja yang hadir dengan akhiran i tanpa awalan wujud hanya dalam dua bentuk tertentu.

meN- -kan

beR- -kan

beR- an meN- -i

di- -kan

di- -i

Apitan Kata Kerja

mempeR- kan

mempeR- -i dipeR- -i dipeR- -kan

ke- -an

Bentuk Apitan meN- -kan
‡ Bentuk meN- -kan mempunyai kelainan-kelainan yang jumlahnya sama banyak dengan jumlah kelainan untuk awalan meN-.

Jenis kata kerja yang terbentuk
‡ ‡ Kata kerja yang terbentuk dengan apitan men- -kanialah kata kerja transitif. Ayat transitif aktif dengan kata kerja berapitan men- -kan terdiri daripada dua jenis, iaitu :
i. ii. Yang menerima satu objek Yang menerima dua objek

Bentuk Apitan beR- -kan
‡ ‡ Terdapat satu bentuk apitan ber- -kan, iaitu ber- kan yang digabungkan dengan semua kata dasar. Apabila bergabung dengan kata dasar yang bermula dengan huruf r, dua r yang bergabung itu akan berubah menjadi satu r melalui proses peleburan bunyi.

Jenis kata kerja berapitan beR- -kan
‡ Apitan ber- -kan membentuk kata kerja tak transitif yang memerlukan pelengkap.

Bentuk Apitan beR- -an
‡ ‡ Terdapat hanya satu bentuk kecuali dalam kata dasar yang bermula dengan huruf r. Dua r yang bergabung akibat pertemuan ber- dengan huruf awal dalam kata dasar akan berubah menjadi satu r, melalui proses peleburan bunyi. Contoh : ber + rentet + an berentetan

‡

Jenis kata kerja yang berapitan ber- -an
‡ Kata kerja yang terbentuk melalui ber- -an ialah kata kerja tak transitif.

Bentuk Apitan meN- -i
‡ meN- -i mempunyai kelainan yang jumlahnya sama banyak dengan jumlah kelainan untuk meN-.

Jenis kata kerja yang berapitan meN- -I
‡ ‡ Membentuk kata kerja terbitan yang bersifat transitif. Terdiri daripada dua jenis :
i. ii. Ayat aktif transitif yang menerima satu objek Ayat aktif transitif yang menerima dua objek

Bentuk Apitan di- -i
‡ Apitan di- -i ialah bentuk pasif bagi meN- -I

Bentuk Apitan mempeR- -kan
‡ Terdapat hanya satu bentuk apitan jenis ini, iaitu mempeR-kan.

Jenis kata kerja yang berapitan mempeR- -kan
‡ Kata kerja yang terbentuk dengan apitan mempeR- -kan ini bersifat transitif.

Apitan mempeR- -i
‡ ‡ ‡ Terdapat hanya satu bentuk apitan ini, iaitu memper- -i. Apitan ini tidak begitu produktif. Hanya bentuk berikut yang wajar dianggap sebagai jenis kata kerja yang terbentuk dengan apitan memper- -i ini iaitu :
i. ii. iii. iv. memperingati memperkawani mempersuami memperisteri

Bentuk Apitan ke- -an
‡ Terdapat hanya satu bentuk apitan ini, iaitu ke- -an.

Bentuk Apitan dipeR- -kan
‡ Terdapat hanya satu bentuk apitan ini, iaitu dipeR- -kan.

Jenis kata kerja yang berapitan dipeR- -kan
‡ Kata kerja yang terbentuk dengan apitan dipeR- -kan ini wujud dalam ayat pasif.

Apitan dipeR- -i
‡ ‡ ‡ ‡ Terdapat hanya satu apitan ini, iaitu diper- -i. Tidak begitu produktif. Wujud hasil daripada perkembangan bahasa. Contoh :
i. ii. iii. iv. Diperingati Diperkawani Dipersuami Diperisteri

Sisipan Kata Kerja

Sisipan -el-

Sisipan -er-

Sisipan -em-

(getar) geletar menggeletar

(sa t) sera t - berserabut

(guruh) gemuruh bergemuruh

Penggandaan Penuh

KATA KERJA GANDA
Penggandaan Berentak Penggandaan Separa

PENGGANDAAN PENUH KATA KERJA
‡ ‡ Proses penggandaan seluruh kata dasar. Contoh :
i. ii. iii. Gelak Agah Pusing gelak-gelak agah-agah pusing-pusing

PENGGANDAAN SEPARA KATA KERJA
‡ ‡ Proses yang menggandakan sebahagian daripada kata dasar. Bagi golongan kata kerja, penggandaan berlaku pada kata dasar yang berimbuhan, dengan hanya sebahagian kata dasar yang digandakan. Contoh :
i. ii. iii. iv. Berlari-lari Doa-doakan Gigit-menggigit Bersalam-salaman

‡

PENGGANDAAN BERENTAK KATA KERJA
‡ ‡ Proses menggandakan kata dasar berdasarkan rentak bunyi tertentu dalam kata dasar. Penggandaan berentak persamaan bunyi konsonan, contohnya :
Bolak-balik Mandi-manda susup-sasap mundar-mandir

‡

Penggandaan contohnya :
Cerai-berai

berentak

persamaan

bunyi

vokal,

gotong-royong

‡

Penggandaan berentak bebas, contohnya :
Ulang-alik

MAKNA BENTUK PENGGANDAAN
‡ ‡ ‡ ‡ Menunjukkan perbuatan yang berulang-ulang. Menunujukkan perbuatan yang panjang. Menunujukkan perbuatan yang bersungguh-sungguh. Menunujukkan perbuatan yang saling berbalasan atau dilakukan oleh dua pihak terhadap satu sama lain.

Dikenali juga sebagai kata sifat. Digunakan untuk menerangkan sifat sesuatu kata nama Terdiri daripada hanya satu kata adjektif atau beberapa perkataan yang mengandungi kata adjektif dan unsur-unsur keterangan. Didahului atau diikuti oleh penguat. Contoh: a) Adik saya tinggi b) Orang muda itu baik sungguh c) Suaranya masih sungguh merdu sekali

JENIS KATA ADJEKTIF
Terbahagi kepada sembilan jenis : 
Kata Adjektif Sifatan Atau Keadaan Kata Adjektif Makna Kata Adjektif Ukuran Kata Adjektif Bentuk Kata Adjektif Waktu Kata Adjektif Jarak Kata Adjektif Cara Kata Adjektif Perasaan Kata Adjektif Pancaindera

KATA ADJEKTIF SIFATAN ATAU KEADAAN Terdiri daripada perkataan yang memberi pengertian atau keadaan sebagai unsur keterangan nama Contoh: a) Budak baik selalu dipuji. KATA ADJEKTIF WARNA Terdiri daripada perkataan yang memberi pengertian warna sebagai unsur keterangan contoh: a) Warna pakaian seragam kami ungu

KATA ADJEKTIF UKURAN
Jenis perkataan yang memberi pengertian ukuran sebagai unsur keterangan. Contoh: a) Ketua pasukan itu tinggi orangnya

KATA ADJEKTIF WAKTU Jenis perkataan yang memberi pengertian konsep masa sebagai unsur keterangan. Contoh: a) Kanak-kanak suka makan makanan segera KATA ADJEKTIF JARAK Jenis perkataan yang memberi pengertian konsep antara dua benda atau keadaan sebagai penerang kata nama. Contoh: a) Rumahnya paling hampir dengan sekolah

KATA ADJEKTIF CARA
Jenis perkataan yang memberi pengertian keadaan kelakuan atau ragam, sebagai penerang kata nama. Contoh: a) Motosikal laju itu direka khas untuk perlumbaan.

KATA ADJEKTIF PERASAAN
Terdiri daripada perkataan yang memberi pengertian konsep perasaan, sebagai penerang, kata nama dan harus diikuti oleh kata sendi nama. Contoh: a) Dia amat merindui emaknya

KATA ADJEKTIF PANCAINDERA
Jenis perkataan yang memberi pengertian konsep rasa, pandang, dengar, bau, sentuh atau gabungan kelima-lima indera, sebagai penerang kata nama Contoh: a) Wajah perawan itu manis b) Gadis molek itu anak pak hamid c) Bunyi biolanya amat mersik d) Pemuda itu suka memakai minyak wangi e) Jangan suka memakai pakaian lembap f) Rumah kepunyaan ali itu selesa benar

PEMBENTUKAN KATA ADJEKTIF

‡ Terbahagi kepada empat jenis :
i. ii. iii. iv. Kata adjektif tunggal Kata adjektif terbitan Kata adjektif ganda Kata adjektif majmuk

KATA ADJEKTIF TUNGGAL
Terhasil daripada bentuk kata dasar, tanpa gabungan Dengan bentuk imbuhan, atau tanpa mengalami prosesproses lain seperti penggandaan sebagai penerang kata nama, dan menerima sama ada kata bantu dan kata penguat atau tidak tersebut Contoh: a) Pada malam ini bulan sungguh terang b) Warna kuning digemari oleh kakaknya

KATA ADJEKTIF TERBITAN
Terdiri dari satu kata dasar yang menerima imbuhan sama ada imbuhan awalan, apitan, dan sisipan  awalan kata adjektif (ter-dan se-) Contoh: dalam kumpulan kami dialah yang termuda Kelulusannya tidak setinggi kelulusan adiknya Apitan kata adjektif (ke- -an) Contoh: sifat kemelayuannya begitu mononjol Sisipan kata adjektif (-em-,-el-,-er-,-in-) Contoh: bau bunga-bunga di taman tasik itu semerbak Bilik selerak itu kepunyaan abangku Bunyi gerodok itu kedengaran apabila tabung itu jatuh Sastera melayu moden ialah sastera sinambung daripada sastera melayu lama

KATA ADJEKTIF GANDA
Terbahagi kepada tiga cara:  Penggandan penuh gandakan kata adjektif tunggal Boleh menerima apitan ke- -an Contoh: rumah di bandar itu besar-besar Sawah yang terbentang itu kehijau-hijauan  Penggandaan separa sebahagian dari kata dasar diulang Contoh: pemuda itu berkelakuan gila-gilaan selepas kematian tunangnya  Penggandaan berentak gandakan kata dasar mengikut rentak bunyi Contoh: kejadian rompakan itu berlaku pada waktu makam yang gelap-gelita

KATA ADJEKTIF MAJMUK
Terhasil daripada proses yang merangkaikan dua kata dasar atau lebih yang membawa makna tertentu ‡ Contoh: Gadis berkulit kuning langsat itu telah memenangi peraduan fesyen kebaya Terdapat sejumlah kata adjektif yang membawa maksud kiasan, terdiri daripada simpulan bahasa ‡ Contoh: Ali disukai ramai kerana ia ringan tulang Terdapat rangkaian kata adjektif yang seolah-olah kata adjektif Majmuk. Bentuk frasa yang boleh menerima penyisipan siantaranya ‡ Contoh: Tua muda tua dan muda Cantik malas cantik dan manis

Kata adjektif dalam bentuk perbandingan
Digunakan untuk menyatakan tiga darjah perbandingan: i. Darjah biasa ii. Darjah bandingan iii. Darjah penghabisan

Darjah biasa
Bagi menunjukkan darjah biasa Contoh: a) Malam ini bulan terang

DARJAH BANDINGAN
Terdapat dua cara: Bandingan yang sama kata adjektif dengan awalan se-, Se-, boleh diganti dengan sama, Contoh: a) Gadis itu secantik puteri raja b) Gadis itu sama cantik dengan puteri raja 
Bandingan yang berbeza kata adjektif yang menggunakan kata penguat lebih atau kurang Contoh: a) Kami menang kerana lebih cekap daripada pasukan lawan

DARJAH PENGHABISAN
Terdapat enam cara:  Se- + kata adjektif + gandaan + kata nama Contoh: a) Sepandai-pandai tupai 
Ter- + kata adjektif Contoh: a) Termasyur  Paling + kata adjektif Contoh: a) Paling cerdik

DEFINISI KATA TUGAS
‡ Kata tugas ialah perkataan yang tergolong dalam golongan kata yang bersifat pelbagai jenis atau dikenali sebagai heterogen iaitu tidak boleh menjadi unsur inti bagi frasa-frasa seperti frasa nama,frasa kerja dan frasa adjektif.

‡ Terdapat 17 jenis kata tugas

JENIS-JENIS KATA TUGAS
KATA SENDI NAMA KATA HUBUNG KATA BANTU KATA SERU KATA TANYA KATA BILANGAN KATA NAFI KATA PEMERI KATA PENGUAT KATA PENEGAS

KATA BANTU

‡ Kata bantu ialah kata yang bertugas membantu frasa kerja,frasa adjektif dan frasa sendi nama.

‡ Kata bantu dibahagikan kepada dua kumpulan iaitu kata bnatu aspek dan kata bantu ragam.

KATA BANTU ASPEK
‡ Kata bantu aspek menimbulkan suasana perbezaan masa. Masa lampau Masa kini Masa hadapan ‡ Bentuk-bentuk kata bantu ialah telah, sudah, baru, pernah, sedang, masih, akan, belum dan mula. ‡ Contoh ayat 1. Nelayan itu telah pulang ke rumah dengan rezeki yang mencukupi. 2. Buah itu belum masak lagi.

KATA BANTU RAGAM
‡ Kata ragam ialah bentuk kata yang menyatakan atau menerangkan ragam perasaan yang berkait dengan perbuatan yang dilakukan. ‡ Contoh kata ; seperti,hendak ,mahu,harus,mesti,boleh, dapat,enggan,patut dan mungkin. ‡ Contoh ayat ; 1. Masyarakat Malaysia harus menekankan kepada prinsip rukun negara yang telah ditetapkan. 2. Ahmad akan ke sekolah. 3. Kereta api itu mula bergerak. 4. Buah itu belum masak lagi.

KATA HUBUNG
‡ Kata hubung ialahperkataan yang digunakan untuk menggabungkan perkataan rangkai kata dengan perkataan rankai kata ayat dengan ayat.

‡ Kata hubung terbahagi kepada dua.

KATA HUBUNG KATA HUBUNG GABUNGAN

KATA HUBUNG PANCANGAN

KATA HUBUNG GABUNGAN
‡ Kata hubung gabungan ialah sejumlah perkataan yang digunakan untuk menghasilkan ayat majmuk gabungan seperti lalu,dan,serta,tetapi,atau, dan sambil. ‡ Contoh ayat : 1. Kami akan pulang ke kampung pada hari ini atau esok 2. Kakak memandu kereta sambil mendengar lagu

KATA HUBUNG PANCANGAN
‡ Kata hubung pancangan ialah sejumlah perkataan yang digunakan bagi menhubungkan klausa yang tidak setara pada klausa yang utama dalam ayat majmuk pancangan. ‡ Kata hubung ini terbahagi kepada tiga, iaitu
1. Kata hubung pancangan relatif 2. Kata hubung pancangan komplemen 3. Kata hubung pancangan keterangan

KATA HUBUNG PANCANGAN RELATIF
‡ Kata relatif ialah perkataan yang berfungsi sebagai penghubung klausa utama dan klausa kecil. bentuk kata hubung relatif ialah yang ‡ Contoh ayat ; 1. 2. 3. 4. 5. 6. Budak yang sedang membaca itu adik saya. Buku yang dibeli oleh ahmad itu ialah buku sejarah. Saya membeli baju yang berwarna hijau. Yang berjaja kain itu jiran saya. Yang indah itu bahasa P.Ramlee seniman agung yang sentiasa dikenang.

KATA HUBUNG PANCANGAN KOMPLEMEN
‡ Kata komplemen berfungsi sebagai penghubung kepada klausa yang menjadi pelengkap kepada klusa utama. ‡ Dua kata komplemen sering digunakan dalam ayat ialah bahawa dan untuk. ‡ Contoh ayat ; 1. 2. 3. 4. Guru itu menyatakan bahawa muridnya sangat rajin. Kami tidak sedar bahawa mereka ialah perompak yang sedang dicari oleh pihak polis. Untuk memaksa dia hadir ke sekolah tidak wajar. Kita harus sentiasa ingat bahawa nyawa lebih penting daripada duit.

KATA HUBUNG PANCANGAN KETERANGAN
‡ Kata keterangan berfungsi menghubungkan klusa yang menjadi keterangan pada klausa utama. ‡ Contoh bentuk kata keterangan ialah ; 1. Syazrin sering dipuji oleh pensyarah Bahasa melayu kerana rajin membuat tugasan yang diberinya. Persembahan itu akan ditangguhkan sekiranya tiada sambutan Ekonomi Malaysia akan meleset jika modal tidak mencukupi.

2. 3.

KATA SERU
‡ Kata seru ialah bentuk kata yang berfungsi sebagai meluahkan perasaan dan digunakan dalam ayat seruan ‡ Contoh kata seru : 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. Aduh Cis Wah Aduhai Amboi Syabas Wahai Oh

‡ Contoh ayat seru : 1. 2. 3. 4. Aduh,sakitnya kakiku! Wah,cantiknya baju dia! Oh,tuhanku,selamatkanlah mangsa gempa bumi di haiti! Amboi,comelnya kucing yang bertompok hitam belaka itu!

KATA TANYA
‡ Kata tanya ialah perkataan yang digunakan untuk bertanya sesuatu atau untuk menyoal sesuatu. ‡ Contoh kata tanya ; 1. 2. 3. 4. 5. 6. Mengapa Berapa Bila Bagaimana Apa Siapa

KATA BILANGAN
‡ Kata bilangan ialah sejumlah perkataan yang menjadi penerang jumlah pada frasa nama dan hadir sebelum frasa tersebut.Kata bilangan dibahagikan kepada beberapa jenis mengikut ciri maknanya. ‡ ‡ Kata bilangan yang menunjukkan jumlah yang tentu. Contohnya ; dua, dua puluh, tiga ratus, sepuluh ribu, sejuta dan sebagainya. Contoh ayat ; 1. 2. 3. 4. Dua hari lagi saya akan berangkat ke Itali. Harga sekilo garam ialah enam puluh sen. Penduduk warga asing di negara kita sudah mencecah sebanyak satu juta. Gaji sebulan seorang doktor swasta ialah sepuluh ribu ringgit malaysia.

‡ Kata bilangan yang menunjukkan jumlah yang tidak tentu ‡ Contohnya: ‡ Segala, semua, para, beberapa, sekalian, banyak, seluruh, banyak, sedikit, dan sebagainya. ‡ Contoh ayat ; 1. Segala persiapan telah dibuat. 2. Semua pelajar wajib hadir pada esok. 3. Mesyuarat itu melibatkan para guru pelatih ambilan januari 2009. 4. Para hadirin yang sekalian.

‡ Kata bilangan yang membawa maksud himpunan. ‡ Contohnya : beribu-ribu,beratus-ratus,berabad-abad,berguni-guni. ‡ Contoh ayat : 1. 2. 3. Berpuluh-puluh ribu penonton telah menyaksikan perlawanan bola sepak. Kedudukan nilai mata wang negara kita jatuh ke akibat kemelesetan ekonomi. Ketiga-tiga orang pesalah itu akan dipenjarakan atas kesalahan mencuri pensel.

KATA NAFI
‡ Kata nafi ialah perkataan yang menjadi unsur nafi frasa-frasa prediket,iaitu frasa nama,frasa kerja,dan frasa sendi nama.Ada dua bentuk kata nafi iaitu bukan atau tidak. Kata nafi bukan menjadi unsur nafi frasa nama dan frasa sendi nama. Contohnya ; Makanan itu bukan untuk Hakim. Projek itu bukan usaha saya. Kapal terbang itu bukan dari Kuala Lumpur. Epal itu bukan warna kuning. Buku itu bukan kepunyaan saya

‡ ‡ 1. 2. 3. 4. 5.

.

‡ Kata nafi tidak ialah unsur nafi bagi frasa kerja dan frasa adjektif. ‡ Contohnya ; 1. 2. 3. 4. Saya akan tidak akan datang lagi. Rumah itu tidak kecil sangat. Kenyataan itu tidak benar dari segi konteks. Tugasan yang kamu telah buatkan itu tidak kemas.

KATA PENGUAT
‡ Kata penguat ialah perkataan yang mendahului atau mengikuti frasa atau kata adjektif dan juga menguatkan maksud tersirat dalam kata atau frasa adjektif. ‡

Kata penguat hadapan Kata penguat belakang Kata penguat bebas

KATA PENGUAT HADAPAN
‡ Kata penguat hadapan ialah perkataan yang terletaknya dihadapan kata adjektif. ‡ Contohnya : 1. 2. 3. 4. 5. 6. Terlalu Paling Agak Cukup Makin Kurang

‡ Contoh ayat : 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. Pokok kelapa itu terlalu tinggi. Laut itu agak dalam. Harga bijih timah makin kurang. Bahan yang dirujuknya itu kurang sesuai. Baju batik yang kamu telah pakaikan tadi itu terlalu cantik. Harga minyak paling mahal dipasaran dunia. Masakan isteriku paling sedap. Pakaian itu kurang sesuai untuk kamu.

KATA PENGUAT BELAKANG
‡ Kata penguat belakang ialah perkataan yang diletakkan dibelakang kata adjektif. ‡ Contohnya : 1. 2. 3. 4. Sekali Benar Betul Nian

KATA PENGUAT BEBAS
‡ Kata penguat bebas ialah perkataan yang kedudukannya bebas iaitu sama ada di hadapan atau di belakang kata adjektif. ‡ Contohnya ; 1. Amat 2. Sangat 3. Sungguh ‡ Contoh ayat ; 1. Pakaian seragam polis itu amat kemas. 2. Baju yang kamu telah pakai itu sangat besar

KATA PENEGAS
‡ Kata penegas ialah perkataan yang memberikan penekanan pada bahagian- bahagian tertentu dalam ayat. ‡ Terdapat dua jenis kata penegas iaitu ; 1. 2. Kata yang menegaskan hanya frasa predikat. Contohnya ; -kah,tah,dan,-lah. Yang menegaskan kedua-dua bahagian ayat iaitu frasa nama sebagai subjek. Contohnya ; juga,jua,pun,sahaja,lagi dan memang. Kehadiran ±kah,-tah,dan,-lah sebagai kata penegas frasa predikat hanya berlaku apabila frasa predikat itu mengalami proses pendepanan.

‡

‡ Jenis kata penegas yang kedua iaitu, hanya,memang,juga,pun,jua,dan lagi. ‡ Contohnya :

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Hanya dia sahabat karib saya. Memang wanita itu bakal isterinya. Barang itu hanya boleh dibeli di kedai. Kami juga ingin ke Pekan. Rombongan pengantin lelaki belum tiba lagi. Mereka ada pun disini. Budak-budak memang suka akan permainan itu.

KATA PEMERI
‡ Kata pemeri ialah unsur yang menjadi pemeri hal atau perangkai antara subjek dengan frasa-frasa utama dalam predikat. ‡ Pemerihalan dapat dilakukan melalaui dua cara iaitu ;

1. 2.
‡

Secara persamaan antara subjek dgn predikat,dengan penggunaan kata pemeri ialah. Secara huraian tentang subjek oleh predikat,dengan penggunaan kata pemeri adalah. Contoh ayat ; Antara perkara yang dibicarakan dalam buku itu ialah masalah moral negara. Bahasa melayu ialah salah satu bahasa yang tergolong dalam keluarga austronesia.

1. 2.

KATA SENDI NAMA
‡ Kata sendi merupakan kata yang digunakan untuk menyambung frasa nama dengan kata-kata atau frasa-frasa dalam ayat. ‡ Contoh kata sendi ialah daripada,dari,bagi,untuk,di, dengan. ‡ Contoh ayat 1. Mereka baru pulang dari Johor. 2. Kuih itu dibuat daripada tepung sagu. 3. Mak Jah pergi ke klinik dengan anaknya. 4. Mereka akan ke Kuantan esok. 5. Sila kembalikan buku teks itu kepada Cikgu Sulaiman. 6. Masyarakat hendaklah peka terhadap alam sekitar bagi memelihara dan memulihara alam sekitar.

Akronim
‡ Akronim merupakan perkataan-perkataan yang dibentuk dengan cara menggabungkan suku-suku kata tertentu daripada beberapa perkataan, menjadi sebagai satu perkataan. Dibentuk daripada penyingkatan beberapa perkataan. Contoh: i. Kugiran dibentuk daripada perkataan kumpulan, gitar, rancak.

‡ ‡

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->