P. 1
perkembangan kanak-kanak

perkembangan kanak-kanak

|Views: 6,706|Likes:
Published by sarafilza

More info:

Categories:Types, Research
Published by: sarafilza on Jun 03, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

08/21/2013

pdf

text

original

10

PENGENALAN 1.1 Konsep Perkembangan Kanak-Kanak

Menurut Mok Soon Sang (2008), perkembangan merupakan satu proses yang berterusan dari peringkat lahir hingga peringkat kematangan. Mengikut ahli psikologi perkembangan manusia dari aspek perubahan jasmani, kognitif, emosi, sosial dan rohani adalah dipengaruhi oleh 2 faktor yang utama iaitu faktor baka dan faktor persekitaran. Perkembangan juga boleh disifatkan sebagai pengaliran yang saling berkait antara perubahan kuantitatif dan perubahan kualitatif yang menuju ke arah tertentu. Menurut Atan Long pula, perkembangan ialah perubahan kualitatif. Ia tidak dapat diukur secara kuantitatif tetapi jelas dilihat perubahan telah berlaku kerana sifat baru berlainan daripada peringkat yang lebih awal. Gesell (1949) menyatakan, walaupun tidak ada dua individu yang benar-benar serupa, secara global semua kanak-kanak yang normal cenderung mengikut susunan pertumbuhan yang biasa dilalui oleh kanak-kanak. Kesimpulannya perkembangan dapat ditakrifkan sebagai satu perubahan kualitatif yang sistematik meliputi aspek biologi, kognitif dan sosioemosi. Perubahan tersebut adalah berterusan dalam mematangkan dan mendewasakan suatu benda hidup hingga ke akhir hayatnya. Bil 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. Peringkat Peringkat Pralahir Peringkat Bayi Peringkat Awal Kanak-Kanak Peringkat Akhir Kanak-Kanak Peringkat Awal Remaja Peringkat Akhir Remaja Peringkat Dewasa Peringkat Tua Umur Dalam Kandungan 0-2 tahun 2-6 tahun 6-12 tahun 12-15 tahun 15-21 tahun 21-60 tahun 60 tahun ke atas

Jadual 1.0 Peringkat Pertumbuhan dan Perkembangan Manusia
1

20

PRINSIP PERKEMBANGAN KANAK-KANAK Menurut Ee Ah Meng (2005), prinsip perkembangan kanak-kanak dapat dikelaskan kepada 8 bahagian. Prinsip yang pertama ialah mengikut arah tertentu. Arah -arah itu seperti arah kepala ke kaki (cephalocaudal) yang mana struktur dan fungsi berlaku di bahagian kepala terlebih dahulu sebelum bahagian badan dan kaki. Arah kedua ialah arah tengah ke tepi (proximodistal). Perkembangan berlaku dari bahagian tengah menghala ke bahagian luar badan dan ke bahagian hujung anggota. Prinsip kedua ialah berlaku secara berterusan yang mana perkembangan berlaku secara berterusan daripada lahir sehingga mati. Perkembangan ini juga berlaku pada kelambatan atau kecepatan yang berbeza-beza. Prinsip yang ketiga adalah susun atur yang tersendiri. Corak perkembangan bayi adalah sama daripada satu peringkat ke peringkat yang lain. Sebelum berjalan, lazimnya seorang kanak-kanak berdiri terlebih dahulu . Prinsip yang keempat pula adalah berlaku secara menyeluruh di mana otototot besar akan berkembang terlebih dahulu berbanding dengan otot-otot kecil. Contohnya seorang kanak-kanak kecil bermula dengan menggenggam sebatang pensel sebelum dia dapat memegangnya. Prinsip kelima ialah kadar kecepatan yang berbeza. Kecepatan dalam proses perkembangan tidak pernah sama. Anggota yang berlainan mempunyai kecepatan yang berlainan. Seterusnya ialah prinsip keenam ialah setiap anggota saling berkaitan dan mempengaruhi. Perkembangan dan pertumbuhan satu-satu anggota adalah berkaitan dan mempengaruhi perubahan keseluruhan anggota lain. Prinsip ketujuh ialah corak perkembangan yang berbeza mengikut individu. Maka, tidak semua kanak-kanak sampai kepada titik perkembangan yang sama pada peringkat umur yang sama. Prinsip terakhir adalah berlaku secara berperingkat. Hidup manusia adalah mengikut peringkat-peringkat tertentu. Setiap peringkat dapat dibezakan melalui sifat yang nyata bagi peringkat itu.

2

30

FAKTOR-FAKTOR YANG MEMPENGARUHI PERKEMBANGAN KANAKKANAK

Mengikut kajian ahli psikologi, perkembangan kanak-kanak dipecahkan kepada 5 aspek iaitu aspek jasmani, kognitif, emosi, sosial dan rohani. Kelimalima aspek ini pula adalah berasakan kepada 2 faktor yang utama iaitu dipengaruhi oleh faktor baka dan faktor persekitaran.

3.1 BAKA (NATURE) Baka ialah pewarisan keturunan. Ianya juga dianggap sebagai

perhubungan genetik di antara generasi manusia. Pengaruh genetik atau baka ke atas pertumbuhan dan perkembangan manusia ini sebenarnya dipelopori oleh Johann Gregor Mendel(1822-1889). Menurut Ee Ah Meng (2005) baka Amran Schienfed mengatakan bahawa baka menentukan merupakan ciri-ciri yang diturunkan melalui ibu bapa kepada anak-anaknya melalui gen. persamaan antara ibu bapa dengan anak-anaknya, di kalangan ahli dalam satu kumpulan keluarga . Faktor baka nukleoprotein yang (nature) lebih dikenali sebagai gen yang terdiri daripada menentukan baka atau ciri keturunan. Kedudukan

nukleoprotein terletak di atas lokus kromosom, yang berupa benang halus yang terdapat dalam nukleus sel sperma (jantan) juga sel ovum (betina). Mengikut kajian, kromosom mengadungi bahan DNA dan RNA dan masing-masing membawa gen-gen yang mengandungi sifat-sifat baka. Gen akan memberi sifat unik kepada setiap manusia. Tidak dinafikan bahawa pertumbuhan dan perkembangan individu dipengaruhi oleh faktor genetik individu tersebut. Sebagai contoh ialah saiz badan, ketinggian dan rambut.

3.2 PERSEKITARAN (NURTURE)
3

Menurut Kamaruddin Hj Husin (1998), Normal L Munn telah mengatakan persekitaran ialah segala benda yang ada di sekeliling unit-unit kebakaan. Sementara itu W. Edgar Vinacke mengatakan persekitaran adalah segala kuasa yang kompleks yang boleh mempengaruhi tingkah laku individu. Menurut Amram Schienfield, persekitaran merujuk kepada luaran individu dan faktor bakanya yang bermula daripada peringkat persenyawaan. Faktor ini merujuk kepada keadaan semasa proses perkembangan kanak-kanak. Secara umumnya, faktor persekitaran ini terbahagi kepada dua kategori iaitu:

a) Kategori Pralahir Antaranya faktor yang mempengaruhi bayi ketika berasa dalam kandungan ialah faktor usia. Usia ibu yang lanjut boleh mengakibatkan kecacatan mental bayi atau tahap kecedasannnya kurang. Faktor kedua ialah faktor pemakanan. Semasa mengandung ibu perlulah menjaga pemakanan kerana makanan yang seimbang akan menjamin kesihatan dan pertumbuhan yang normal setelah bayi dilahirkan. Begitu juga dengan emosi ibu ketika mengandung. Ibu yang berada dalam keadaan tertekan, takut dan sebagainya berkemungkinan melahirkan bayi yang kurang sihat. Antara lain, penggunaan dahah turut mengakibatkan bayi terjejas dan kemungkinan juga akan mengalami kecacatan. Pendedahan kepada x-ray yang berlebihan juga boleh mengakibatkan bayi cacat jasmani dan mental.

b) Kategori Selepas Lahir Kategori di mana bayi sudah dilahirkan. Keluarga, rakan sebaya, status sosio-ekonomi, kebudayaan, guru dan sekolah dan banyak lagi merupakan faktor perkembangan kanak- kanak selepas lahir. Perbezaaan gaya hidup sesebuah institusi keluarga seperti suasana rumah, makanan, asuhan dan status sosio-ekonomi keluarga akan melahirkan individu yang mengikut perbezaan kadar perkembangannya. Keluarga yang mempunyai status sosio-ekonomi yang
4

baik akan membantu perkembangan intelek dan fizikal kanak-kanak ke tahap optimum kerana keluarga ini berupaya memberi makanan yang berzat dan seimbang serta kemudahan pendidikan yang sempurna kepada anak-anak. Ibu bapa perlu memastikan keperluan kasih sayang anak- anak dipenuhi dengan baik. Gaya hidup yang sihat yang diamalkan oleh setiap ahli keluarga seperti sentiasa menjaga kesihatan, bersenam, tidak merokok akan membentuk sebuah keluarga yang proaktif dan sempurna.Selain itu, faktor pemakanan juga turut mempengaruhi perkembangan kanak-kanak. Perkembangan ini meliputi fizikal, mental dan kerohanian kanak- kanak. Teori Ekologi Bronfenbrenner menjelaskan perkembangan kanak-kanak sebagai hasil interaksi antara alam persekitaran dengan kanak-kanak tersebut. Menurut beliau persekitaran perkembangan individu terdiri daripada lima sistem iaitu :

Persekitaran terdekat di mana kanak-kanak dapat berinteraksi secara langsung seperti ibu bapa,adik beradik,rakan,jiran dan guru. Perhubungan antara mikrosistem seperti keadaan di rumah boleh mempengaruhi tingkah laku individu di sekolah seperti rumah-sekolah, rumah-jiran

MIROSISTEM

MESOSISTEM

Pengalaman persekitaran yang tidak melibatkan murid secara langsung tetapi keputusan yang diambilnya memberi kesan kepada orang yang terlibat dengan kanak-kanak Perkembangan individu dipengaruhi oleh norma-norma, nilai, dan amalan masyarakat. Misalnya di sesetengah masyarakat, peranan jantina dititikberatkan.

EKOSISTEM

MAKROSISTEM

. Perubahan keadaan dalam suatu tempoh masa. Misalnya kanak-kanak sekarang lebih gemar menonton televisyen tidak seperti kanak-kanak dulu yang lebih gemar bermain permainan tradisional

KRONOSISTEM

10

2 TEORI PERKEMBANGAN KOGNITIF KANAK-KANAK UMUR 6-12 TAHUN

5

Kognitif adalah berkait rapat dengan kognisi, iaitu aktiviti atau proses memperolehi ilmu secara taakulan atau pemikiran melalui deria. Hal in bermaksud, perkembangan kognitif kanak-kanak adalah bergantung kepada perkembangan otak dan sensori motor (fizikal) serta interaksi dengan orang yang lebih berpengalaman, iaitu perkembangan sosial.

1.1

TEORI ROBERT HAVIGHURST

Robert Havighurst, seorang ahli psikologi Amerika Syarikat terkenal dengan teori perkembangan jasmani atau bercorak fizikal sosiobudaya seseorang. berkaitan dengan perkembangan Beliau menghuraikan

perkembangan utama manusia sebagai satu tugas, seperti berjalan, berlari atau melompat, yang dilahirkan di dalam kehidupan individu pada suatu peringkat tertentu. Beliau menegaskan bahawa perkembangan personaliti seseorang dipengaruhi oleh nilai-nilai, norma-norma dan budaya masyarakat. Havighurst telah membahagikannya kepada 3 peringkat iaitu peringkat bayi dan awal kanakkanak (0-6 tahun), peringkat pertengahan dan akhir kanak-kanak (6-12 tahun) dan akhir sekali ialah tugas perkembangan di peringkat remaja (12-18 tahun). Pada peringkat 6-12 tahun, iaitu peringkat pertengahan dan akhir kanak-kanak, kanak-kanak meronta-ronta membentuk sifat-sifat kebebasan bagi membuat keputusan-keputusan yang bersesuaian pada fikiran mereka dan bersifat peribadi. Konsep-konsep yang abstrak dalam kehidupan juga mula disedari dan dikuasai oleh kanak-kanak pada peringkat umur ini. Antara konsep-konsep abstrak tersebut ialah konsep-konsep yang nilai dan moral masyarakat dan
6

agama. Kanak-kanak juga mneyedari kemahiran-kemahiran asas dalam kehidupan. Selain itu, kanak-kanak juga menunjukkan tanda-tanda mempraktikkan kemahiran sosial dalam hubungan interpersonal dengan rakan sebaya. Antara kemahiran sosial yang dipraktikkan adalah kemahiran bersoal jawab dan kemahiran mendengar hujah atau alasan. Apabila ditinjau perkembangan kanak-kanak di Malaysia didapati kanak-kanak yang pada kebiasaannya berada di sekolah rendah sudah berjaya menguasai kemahiran 3M iaitu kemahiran menulis, membaca dan mengira.

Perkembangan ini selaras dengan hujah-hujah yang dikemukakan oleh Havighurst yang menyatakan kanak-kanak pada lingkungan umur tersebut akan menguasai kemahiran asas 3M. Pelbagai kebolehan yang mula dikuasai oleh kanak-kanak menjadikan mereka mula belajar berdikari seperti mahu pergi ke sekolah tanpa dihantar ibu bapa, mahu membeli barang-barang mereka sendiri dan sebagainya. Pada peringkat umur ini juga kanak-kanak memperoleh kesedaran mengenai perbezaan peranan kejantinaan. Golongan lelaki mempunyai peranan yang berbeza dengan golongan wanita. Peranan ini dapat diperhatikan dengan jelas dalam kehidupan seharian kanak-kanak tersebut. Perasaan ingin tahu kanak-kanak pada ketika ini biasanya mula berkembang.

4.2

TEORI JEAN PIAGET

7

Jean Piaget merupakan ahli psikologi dan pendidik yang terkenal. Beliau dilahirkan di Switzerland pada 9 Ogos 1896 dan meninggal dunia pada tahun 1980. Piaget terkenal dengan teori perkembangan kognitifnya. Piaget mendapati perkembangan kognitif kanak-kanak berbeza dan berubah melalui 4 peringkat mengikut perubahan umur mereka. Piaget membahagikan 4 peringkat ini sebagai Peringkat Deria Motor (0-2 tahun), Peringkat Pra-Operasi (2-7 tahun), Peringkat Operasi Konkrit (7-12 tahun) dan akhir sekali ialah Peringkat Operasi Formal (selepas 12 tahun).Bagi kanak-kanak berumur 6-12 tahun, mereka berada pada tahap ketiga berdasarkan teori Piaget yang dikenali sebagai tahap operasi konkrit iaitu berlaku semasa kanak-kanak berusia 7 hingga 11 tahun. (Rohayaty Mohd. Majzub, 1993). Proses-proses penting dalam tahap ini ialah pengurutan, klasifikasi, decentering, reversibility, konversasi,dan penghilangan sifat Egosentrisme. Menurut Piaget, pada peringkat ini kanak-kanak mengalami perkembangan pesat dalam proses operasi kognitif dan mengaplikasi kemahiran ini apabila berfikir tentang objek, situasi dan orang yang telah mereka lihat. Berdasarkan eksperimen dan pemerhatiannya, beliau mendapati bahawa unsur egosentrik kanak-kanak mula luput secara beransur-ansur dari umur 7 tahun hingga 12 tahun, diikuti dengan luputnya pemusatan perhatian terhadap satu-satu benda. Ketika ini, sikap mementingkan diri sendiri dan tidak mengendahkan keperluan orang lain akan beransur hilang kerana pada peringkat ini kanak-kanak akan bersifat lebih matang dan terbuka . Selain itu, Jean Piaget berpendapat bahawa kanak-kanak memperoleh konsep transformasi, menguasai proses kebalikan dan seterusnya mengamati proses songsangan. Pada peringkat ini, perasaan ingin tahu kanak-kanak mula meningkat dan gemar memerhati dan bertanyakan sesuatu yang menarik minat mereka kepada orang yang lebih dewasa. Berkembangnya semangat inkuiri ini
8

seterusnya menyebabkan mereka mula menerima pendapat orang lain. Selain daripada itu, kanak-kanak pada peringkat ini juga dapat mempelajari lebih daripada dua perkara pada satu-satu masa dan dapat menguasai konsep keabadian. Mengikut Jean Piaget dalam buku Mok Soon Sang (2005), kanakkanak akan mula belajar bermain dan bergaul dengan rakan-rakan yang sebaya kerana pada tahap ini mereka akan mula memasuki zaman persekolahan. Satu lagi perubahan yang dapat dilihat ialah mereka sedikit demi sedikit sudah mula memahami unsur-unsur pemikiran logik. Mereka faham akan konsep-konsep pengelasan, menyusun dan membezakan, konsep arithmetik asas, dan sebagainya. Pada peringkat ini, kebanyakan aktiviti pembelajaran masih bergantung kepada objek-objek konkrit dan pengalaman secara langsung. Di dalam Teori Pembelajaran Kognitif Piaget , terkandung 5 konsep yang asas, iaitu skema, adaptasi, asimilasi , keseimbangan dan akomodasi yang berkait rapat dengan pembelajaran kognitif seseorang individu.
Konsep Skemata (Schema) Struktur kognitif yang berubah untuk mengadaptasikan maklumat baru Asimilasi (Assimilation) Penerimaan maklumat baru sebagai selaras dengan skemata sedia ada Akomodasi (Accomodation) Pengubahsuaian skemata yang ada bagi menerima maklumat baru Takrif

Adaptasi (Adaptation) & Keseimbangan (Equilibrium)

Gabungan proses asimilasi dan akomodasi yang membantu dalam keseimbangan terhadap pengetahuan, kepercayaan dan pengalaman.

9

Jadual 1.1 20

Konsep-Konsep Asas Berhubung Dengan Teori Kognitif Piaget

2 TEORI PERKEMBANGAN FIZIKAL KANAK-KANAK UMUR 6-12 TAHUN

Perkembangan pertumbuhan

fizikal

merujuk

kepada fungsi

perubahan

saiz

fizikal, badan

kadar dan

bahagian-bahagian

badan,

anggota-anggota

perawakan manusia. Semasa pembesaran kanak-kanak akan mengalami perubahan dalam ketinggian, berat badan, menjadi lebih kuat dan dapat melibatkan diri dalam kegiatan fizikal yang lebih kompleks. Perubahan-perubahan ini mempengaruhi tingkah laku kanak-kanak secara langsung dan tidak langsung. 2.1 TEORI ROBERT HAVIGHURST

Havighurst dalam bukunya Human Development and Education (1953) menyenaraikan tugas-tugas perkembangan kanak-kanak dari peringkat bayi hingga ke peringkat remaja., Antara tugas-tugas perkembangan kanak-kanak pada peringkat (612 tahun) ialah membentuk fizikal untuk permainan. Mengikut Havighurst, kanak-kanak perlu belajar kemahiran fizikal untuk permainan biasa. Pada peringkat ini, pertumbuhan tulang dan otot kanak-kanak telah bersedia untuk seseorang individu mempelajari kemahiran yang lebih lasak menangkap, menendang, berguling dan juga berenang. Ketika ini, kanak-kanak lebih cenderung untuk bermain atau melakukan sesuatu aktiviti yang lebih menggunakan tenaga kerana kanak-kanak pada ketika ini amat aktif. Oleh sebab itu, kanak-kanak memerlukan fizikal yang lebih kuat untuk melakukan aktivitiaktiviti dan permainan yang lasak. Antara contoh permainan yang lasak adalah seperti bola sepak, berenang, menunggang kuda dan sebagainya. Melalui aktiviti-aktiviti seumpama ini, ianya dapat menguatkan otot, daya tahan serta membina pergerakan yang lebih cekap bagi perkembangan kanak-kanak pada peringkat umur ini.

10

Sebenarnya, jika mengikut ajaran Islam sendiri, aktiviti seperti berenang, memanah dan menunggang kuda memang amat digalakkan. Sebelum Havighurst memperkenalkan teori ini, Rasullullah SAW terlebih dahulu telah bersabda berkenaan galakan melakukan aktiviti dan permainan seumpama ini. Diriwayatkan oleh Thabrani dengan jayid bahawa Rasullullah SAW bersabda : “Segala sesuatu yang tidak berkaitan dengan zikir, maka itu adalah senda gurau belaka, kecuali empat perkara : berjalannya seorang antara dua tujuan (memanah) latihan menunggang kuda, bersenda gurau dengan isterinya dan belajar berenang.”

Diriwayatkan dari Umar bin Khatab Radhiyallahu Anhu nahawa dia berkata : “Ajarilah anak kamu berenang, memanah dan berkuda secara lincah”

Dari riwayat ini, jelaslah bahawa perkembangan fizikal ini telah disebut oleh Rasulullah SAW secara khusus. Bersesuaian dengan teori yang dikemukakan oleh Havighurst, pendidikan jasmani dan fizikal ini mempunyai peranan tersendiri dalam kehidupan kanak-kanak. Selain itu Havighurst berpendapat bahawa kanak-kanak pada peringkat umur ini juga mula membentuk konsep diri yang sihat. Hal ini kerana badan yang aktif akan menjadikan tubuh badan kanak-kanak lebih sihat dan cergas. Kemahiran-kemahiran fizikal yang sudah tersemai dalam diri kanak-kanak memberi dorongan yang kuat kepada mereka bagi membentuk konsep diri yang sihat.

2.2

TEORI JEAN PIAGET
11

Selain mengemukakan teori perkembangan kognitif kanak-kanak, Piaget juga turut mengemukakan teori perkembangan fizikal kanak-kanak. Bagi perkembangan fizikal peringkat akhir kanak-kanak yang berusia 7-12 tahun, beliau berpendapat kanak-kanak lebih berupaya mengawal otot-otot yang kecil dengan baik. Seperti yang terkandung di dalam prinsip perkembangan kanakkanak iaitu perkembangan berlaku secara menyeluruh. Ini terjadi di mana otototot besar akan berkembang terlebih dahulu berbanding dengan otot-otot kecil. Jadi, pengawalan otot pada peringkat ini menjadi lebih baik setelah otot-otot kecil mula berkembang.

Teori yang dikemukakan Piaget ini dapat dibuktikan melalui tulisan kanakkanak yang menjadi lebih kemas dan teratur. bermula dengan menggenggam sebatang Seorang kanak-kanak kecil pensel sebelum dia dapat

memegangnya, dan kemudian diikuti dengan menulis. Di sini, kita dapat lihat bagaimana berkembangan otot-otot kecil menjadi lebih baik serta mereka berupaya mengawalnya. Ketika bermain alat muzik juga memperlihatkan kawalan otot yang baik. Mereka sudah boleh bermain alat muzik dengan baik .Begitu juga semasa menggunakan pelbagai jenis alat pertukangan seperti penukul, paku dan sebagainya. Jika di Malaysia, penerapan penggunaan alatalat pertukangan ini diterapkan ke dalam matapelajaran Kemahiran Hidup bagi kanak-kanak berumur 11-12 tahun. Antara lain, ketika peringkat ini pertumbuhan mata menjadi lebih baik berbanding dengan pertumbuhan jantung. Penglihatan yang lebih baik membolehkan kanak-kanak menjalankan kerja yang halus.

Selain itu,peringkat ini juga kanak-kanak lelaki lebih suka melibatkan diri dalam aktiviti yang kasar dan lasak seperti bertumbuk dan bermain kasar. Ini kerana mereka mempunyai kekuatan fizikal yang jauh lebih baik berbanding
12

kanak-kanak perempuan. Mereka gemar bermain gasing, pistol mainan ataupun kapal terbang. Berbeza bagi kanak-kanak perempuan, mereka lebih pasif dan lebih gemar memerhati aktiviti kanak-kanak lain di sekeliling mereka. Mereka juga lebih suka kepada aktiviti menjahit , memasak, mengemas rumah dan sebagainya. Ini merupakan satu tempoh yang tenang sebelum berlaku lonjakan pertumbuhan bagi remaja.

30

5 IMPLIKASI PERKEMBANGAN FIZIKAL DAN KOGNITIF KANAK-KANAK DALAM PEMBELAJARAN DAN PENGAJARAN

13

Berdasarkan teori-teori yang telah dikemukakan, beberapa implikasi terhadap pengajaran dan pembelajaran telah dikenalpasti.Implikasi-implikasi ini dapat dibahagikan kepada dua aspek, iaitu implikasi berdasarkan teori perkembangan fizikal kanak-kanak dan implikasi terhadap teori perkembangan kognitif kanak-kanak. Dalam aspek perkembangan fizikal, pembelajaran kanakkanak adalah melalui pengalaman fizikal. Aspek psikomotor melibatkan penguasaan motor kasar dan motor halus yang berkaitan dengan pergerakan. Ini membolehkan kanak-kanak terlibat dengan aktiviti fizikal dengan baik. Kanakkanak boleh melibatkan diri dengan aktiviti berenang dan juga gimnastik. Melalui aktiviti sebegini, ianya dapat menguatkan otot, daya tahan serta membina pergerakan yang lebih cekap bagi kanak-kanak.

Seterusnya, menyediakan aktiviti-aktiviti yang bersesuaian mengikut jantina pelajar. Kebiasaannya aktiviti lasak disediakan untuk kanak-kanak lelaki. Ini kerana pada tahap ini mereka lebih cenderung ke arah permainan lasak dan kasar. Selain itu, fizikal kanak-kanak lelaki adalah lebih kuat berbanding kanakkanak perempuan. Sebagai contoh adalah permainan bola sepak. Bagi kanakkanak perempuan pula, aktiviti yang disediakan perlulah sesuai dengan gender mereka. Seperti yang kita ketahui, perempuan merupakan bersifat pasif jika dibandingkan dengan lelaki. Jadi, aktiviti yang sesuai amatlah penting bagi mereka. Sebagai contoh adalah permainan bola jaring. Selain itu, aktiviti senaman dan pemakanan yang sesuai perlu diterapkan kepada kanak-kanak. Perbezaan saiz, berat badan dengan rakan sebaya akan menimbulkan sebarang masalah sosial dan masalah penyesuaian.

Dari segi aspek kognitif pula, terdapat beberapa implikasi perkembangan kognitif kanak-kanak. Antaranya ialah guru seharusnya memainkan peranan sebagai fasilitator ataupun mentor dalam proses pengajaran dan pembelajaran (P&P). Tanggungjawab ataupun tugas guru adalah untuk menyusun maklumat yang hendak diajar bagi memudahkan murid-murid mengaitkan konsep baru dengan konsep yang telah mereka pelajari sebelumnya. Antara contoh sumber
14

pengajaran termasuklah gambar,

tajuk cerita, segmen pendek video dan

pelbagai lagi. Implikasi kedua dari segi aspek perkembangan kognitif ialah guru harus sedar bahawa ada sesetengah murid yang mungkin berada pada mod pembelajaran yang berbeza, sama ada enaktif, ikonik ataupun simbolik. Bagi memenuhi kehendak kumpulan murid yang berlainan, guru boleh mengadakan satu perbincangan (mod simbolik) berasaskan apa yang mereka pelajari daripada eksperimen mahupun kajian yang dilakukan (mod ikonik).

Implikasi yang ketiga dari segi aspek perkembangan kognitif ialah muridmurid perlulah dibekalkan dengan bahan pembelajaran, aktiviti dan alatan yang berpadanan serta selaras dengan tahap kebolehan kognitif mereka. Sebagai contoh, katakan guru mahu mengajar mengenai planet-planet di alam semesta. Murid-murid boleh diminta untuk membina model planet-planet (enaktif) ; menonton filem mahupun video mengenai planet yang ada di alam semesta (ikonik) ; atau diminta untuk membuat rujukan di pusat sumber mengenai planet planet. Seterusnya mengadakan perbincangan mengenai dapatan sesama mereka.

Aktiviti yang sesuai mengikut jantina pelajar -permainan lasak bagi lelaki - bola sepak. Bola jaring bagi perempuan

Guru sebagai fasilitator dalam proses P
mbelajaran, aktiviti dan alatan yang berpadanan serta selaras dengan tahap kebolehan kognitif mereka.

15

IMPLIKASI PERKEMBANGAN FIZIKAL DAN KOGNITIF KANAK-K

ndak kumpulan murid yang berlainan - murid berada pada mod pembelajaran yang berbeza

Permainan yang boleh menguatkan otot daya tahan & bina perger

40

5 CARA GURU MENANGANI MASALAH PERBEZAAN INDIVIDU DALAM BILIK DARJAH

Rohayaty Mohd. Majzub (2008) menjelaskan satu aspek perkembangan yang ketara ialah aspek perbezaan individu. Perbezaan individu merupakan ketidaksamaan beberapa aspek perkembangan di antara individu. Perbezaan ini mungkin secara fizikal seperti tinggi dan berat badan. Amatlah penting bagi para pendidik memahami bagaimana individu berbeza di antara satu dengan lain dan kepentingan perbezaan tersebut dalam melaksanakan tugas pendidikan. Perbezaan individu boleh dilihat dari segi beberapa aspek seperti jantina, fizikal, kognitif / mental, sosial, kesihatan,personaliti dan lain-lain. Jadi, pendidik perlu bersedia menghadapi perbezaan individu supaya dapat mengelakkan situasi di mana kanak-kanak diabaikan atau di mana kanak-kanak lain yang cerdas terlalu menerima perhatian guru. Beberapa cara boleh diambil oleh guru bagi mengatasi perbezaan individu dalam bilik darjah.

16

Antaranya ialah dengan melaksanakan pendidikan pemulihan. Dalam situasi ini, kanak-kanak yang lemah dalam pelajaran mereka akan diberi pengajaran pemulihan sama ada secara formal atau tidak formal. Amalan ini sangat bermanfaat bagi kanak-kanak bermasalah dalam menguasai satu-satu kemahiran asas dalam pembelajarannya. Cara ini bertujuan mengurangkan masalah pembelajaran yang dihadapi murid serta mengembangkan minat mereka terhadap pelajaran ke tingkat keperluan yang memuaskan. Langkah kedua ialah dengan mengadakan aktiviti pengayaan. Pengayaan merupakan sejenis aktiviti yang memberi peluang kepada murid mengembangkan sifat ingin tahu, semangat berdikari, daya cipta serta bakat kepimpinan. Aktiviti ini selalunya ditawarkan kepada murid selepas mereka berjaya menguasai satu-satu kemahiran asas tertentu. Pengayaan juga bersifat afektif, iaitu menyemaikan sifat berdikari dan minat belajar dalam aktiviti berkumpulan. Seterusnya, dengan menggunakan kaedah Dalton. Kanak-kanak akan digerakkan dalam pembelajaran mereka dengan terlebih dahulu mengetahui apa yang patut dibuatnya. Dalam kaedah Dalton, guru menjadi pembimbing dan perujuk kepada kanak-kanak. Selain itu, guru juga perlu membina suasana pembelajaran positif dalam bilik darjah. Dalam kaedah ini guru akan menyimpan draf kemajuan harian murid. Langkah yang keempat yang boleh diambil ialah dengan membuat pengumpulan mengikut kebolehan antara kelas. Tujuan pengumpulan tersebut supaya setiap kelas mengandungi murid yang homogennya mengikut markah ujian pencapaian. Rasional mengumpulkan murid sedemikian adalah agar memperbaiki kecekapan dan keberkesanan guru kerana pengajaran guru akan selaras dengan ciri-ciri kebolehan murid. Langkah yang terakhir ialah menggunakan kaedah gerak balas. Kaedah ini melibatkan penglibatan aktif murid dalam suasana pembelajaran. Murid-murid tidak bersifat pasif atau menerima sahaja maklumat daripada pengajaran guru. Sebaliknya digalakkan merancang projek , menyusun dan membuat demonstrasi serta melaporkan hasilnya.

17

PENDIDIKAN PEMULIHAN

KAEDAH GERAK BAL

PENGAYAAN

5 CARA MENANGANI PERBEZAAN INDIVIDU DALAM

18

PENGUMPULAN MENGIKUT KEBOLEHAN A KAEDAH DALTON

50

PENUTUP

Perkembangan adalah aspek perubahan yang dialami individu dan bersifat kualitatif tetapi jelas berubah melalui peredaran masa. Perubahan tingkah laku berlaku dalam keadaan yang berterusan dan menerusi peringkatperingkat kematangan tertentu. Peringkat-peringkat perkembangan membawa perubahan yang menuju ke arah tertentu serta dijangkakan. Selain ittu, perkembangan juga dipengaruhi oleh baka dan persekitaran. Baka menentukan had perkembangan manakala persekitaran akan membantu individu mencapai tahap perkembangan yang maksimum. Perkembangan merupakan satu bahagian saling berhubung dengan bahagian yang lain iaitu wujud pertalian nyata antara kematangan jasmani dan kematangan mental.

Corak perkembangan adalah berbeza-beza di mana semua kanak-kanak mencapai titik perkembangan yang sama pada umur yang sama. Perkembangan sebenarnya berlaku mengikut peringkat iaitu peringkat belum lahir, bayi, kanakkanak, remaja, dewasa dan seterusnya. Pertumbuhan dan perkembangan fizikal serta kognitif kanak-kanak sememangnya harus diberi tumpuan utama kerana
19

kanak-kanak merupakan insan yang mudah menerima dan menginterpretasikan sesuatu perkara dengan cepat. Tindakan utama yang harus dilakukan oleh kita sebagai iba bapa dan juga pendidik ialah membentuk sahsiah kanak-kanak tersebut melalui pengajaran nilai-nilai murni untuk menguatkan jati diri kanakkanak. Oleh yang demikian, untuk memastikan kesinambungan pertumbuhan dan perkembangan kanak-kanak, persekitaran yang positif adalah amat penting untuk melahirkan insan yang cemerlang, gemilang dan terbilang.

20

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->