P. 1
Cetakan

Cetakan

|Views: 4,043|Likes:

More info:

Published by: Mokhasha リーラ محمد خطاب on Jul 04, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPSX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/18/2013

pdf

text

original

Pendidi kan

SE VISUAL NI

TINGKAT 4& AN 5

BAB 5: CETAKAN

Berdasarkan Huraian Sukatan Pelajaran KBSM

BAB 5: CETAKAN
TAJUK-TAJUK KOMPONEN

Pengenalan
Teknik BentukCetakan

Cetakan Benam Cetakan Stensil Cetakan Litografi Soalan Pengukuhan Petunjuk

Jenis Cetakan Cetakan Timbul

X

Menu utama

Teknik Bentuk cetakan Jenis cetakan

pembelaja

Pengenalan Skop ran
Mengenali sejarah cetakan dan pengaruhnya terhadap karya cetakan tanah air. Memahami teknik-teknik reka bentuk cetakan. Mempelajari jenis-jenis cetakan dan proses menghasilkannya. Memahami proses kemasan, perseimbangan dan pemeliharaan cetakan.

Cetakan timbul

Cetakan benam

Cetakan stensi

Cetakan litografi

Menu utama

N PENGENALAN DEFINISI CETAKA

Teknik Bentuk cetakan Jenis cetakan

Cetakan timbul

Cetakan boleh didefinikan sebagai satu proses menekan huruf atau gambar di atas kertas, kain atau bahan-bahan lain. Contohnya seperti kesan yang dipindahkan adalah seperti bayangan asli pada cermin.

Cetakan benam

Cetakan stensi

Pelukis memulakan cetakan dengan mewujudkan komposisi (lukisan) pada satu permukaan yang lain dan pemindahan karya berlaku apabila sehelai kertas, kain atau bahan lain diletakkan (dilekatkan) pada permukaan media ini.

Cetakan litografi

Cetakan dapat menghasilkan beberapa keping hasilan atau edisi. Semua edisi cetakan dianggap asli.

Menu utama

SEJARAH SEJARAH
Sejarah cetakan bermula pada tahun 3000 SM apabila cetakan timbul telah dihasilkan oleh orang Sumeria dengan salinan imej kulit kerang di atas tanah liat yang berbentuk empat segi. Teknik cetakan kayu ialah teknik cetakan yang paaling awal di China pada kurun ke-8 Cetakan mula berkembang di Eropah sekitar tahun 1418 M dan digunakan untuk mencetak rekaan pada kain. Kemudian berkembang untuk kegunaan pendidikan, keagamaan, propaganda dan tekstil pakaian. Kurun ke-16, cetakan muncul dan mencapai status sebagai satu bentuk seni yang paling penting dengan penghasilan karya Albrecht Durer dan karyawan seni dari Eropah Utara.

Teknik Bentuk cetakan Jenis cetakan

Cetakan timbul

Cetakan benam

Cetakan stensi

Cetakan litografi

Menu utama

n Sejarah Cetaka

SEJARAH
Sejarah Cetakan Litografi

Teknik Bentuk cetakan Jenis cetakan

Cetakan Litografi dicipta pada tahun 1798 oleh Aloys Senefelder. Pada tahun 1890-an, cetakan Litografi telah muncul dalamCetakan Gurisan Sejarah karya yang penuh artistik, iaitu dalam bentuk warna oleh Pierre Bonnard dan Asid (Etching) Henri de Toulouse-Leutrec.

Cetakan timbul

Cetakan benam

Cetakan stensi

Cetakan gurisan asid pertama kali digunakan pada awal kurun ke-16 selepas asid diketahui boleh digunakan untuk mengguris imej ke dalam kepingan logam. Rembrandt Van Rijn, Francisco Goya dan Pablo Picasso adalah antara artis yang menggunakan teknik ini untuk mencipta dan menghasilkan sebahagian daripada karya utama mereka.

Cetakan litografi

Menu utama

Teknik Bentuk cetakan Jenis cetakan

1

Teknik Ben tuk Cetakan Teknik Reka Bentuk 2 Cetakan

Cetakan timbul

Bayangan gelap (Rajah 5.1) Bayangan putih (Rajah 5.2) Latarbelakang blok dipotong/dibuang Objek direndahkan (diukir/dibuang) dan hanya objek sahaja dicetak.

dan hanya latar belakang yang dicetak.

3 Cetakan benam

Cetakan stensi

Cetakan litografi

Garis luar gelap (5.3) Latar belakang dan objek dipotong/direndahkan. Hanya garis luar objek yang ditinggalkan.

4

5

Separuh ton (Rajah 5.5) . Latar belakang dan sebahagian daripada bahagian objek yang dipilih diukir/dibuang. Kesan yang timbul apabila dicetak mempunyai bayang dan bentuk 6

Bayang (Rajah 5.6) Blok ini diukir agar terdapat keseimbangan antara hitam dengan putih apabila dicetak.

Garis luar putih (Rajah 5.4) Gambar objek pokok dibuat dengan hanya mengukir garisan halus pada blok cetak. Manakala bahagian lain akan kelihatan gelap apabila dicetak.

Menu utama

JENIS CETAKAN
Teknik Bentuk cetakan Jenis cetakan

Jenis-jenis cetakan klasik merangkumi: Cetakan timbul (Relief)
Cetakan benam ( Intaglio)

Cetakan timbul

Cetakan benam

Cetakan stensi/saring sutera (Serigraphy) Cetakan datar (Planographt/Lithography)

Cetakan stensi

Cetakan litografi

Menu utama

Jenis-jenis cetakan
Jenis 1 2
Timbul Timbul Benaman(Int aglio) Planogr af Stensil Teknik Cetakan blok kayu Cetakan lino Gurisan Litografi Sutera saring/sarigrafi

Teknik Bentuk cetakan Jenis cetakan

Cetakan timbul

3 4

Cetakan benam

5

Cetakan stensi

Cetakan litografi

Jenis-jenis cetakan
Ciri-ciri Blok kayu Linolium
Ø

BlokCeta kan Kesan hitam putih yang jelas. ØTerdapat ira kayu. ØLebih lembut dan senang diukir. ØPermukaan licin. ØGarisan tidak terhad. ØGarisan gelap terbentuk kesan daripada plat logam yang dihakis asid. ØBerdasarkan penolakan minyak dan air. Salinan gambaran /imej boleh boleh dibuat secara kompleks.
Ø

Plat logam Blok batu kapur Pemidang sutera saring

Menu utama

Cetakan T imbul
Cetakan timbul Lino Kolaj Potongan kayu Teknik sayuran Kadbod bergelugor

Teknik Bentuk cetakan Jenis cetakan

Cetakan timbul

Kemahiran mengukir penting untuk menghasilkan cetakan lino/blok kayu yang berkualiti bergantung kepada kehalusan corak pada permukaan blok.

Alatan

Cetakan benam

Cetakan stensi

Peralatan dan bahan Cetakan blok kayu Dakwat cetak Penggele k

Kertas untuk dicetak Kepingan cermin Alat mengukir Blok kayu

Cetakan litografi

Menu utama

Teknik Bentuk cetakan Jenis cetakan

Proses Cet akan Blok Kayu

Langkah 1

Cetakan timbul

Selepas melakar di atas sekeping blok kayu, alat pengukir digunakan untuk mengukir lakaran pada blok tersebut. Bahagian yang dibuang/diukir tidak akan menerima dakwat.

Cetakan benam

Cetakan stensi
Bahagian blok kayu yang timbul akan disapu dakwat cetak dengan menggunakan penggelek (roller).

Cetakan litografi

Langkah 3 (Cetakan)

Sehelai kertas diletak di atas permukaan blok kayu dan digosok dengan sudu (alat penekan boleh digunakan) Langkah 4 (Hasil kerja siap)

Kertas diangkat daripada blok kayu. Bahagian yang timbul pada blok kayu dicetak secara terbalik dan bahagian yang tenggelam (diukir) kekal kosong. Jika menggunakan lebih daripada satu warna, blok yang berasingan akan digunakan untuk setiap warna.

Menu utama

Teknik Bentuk cetakan Jenis cetakan

Cetakan Li tografi
Cetakan Litografi menggunakan blok batu kapur sebagai blok persembahan imej. Teknik ini adalah berdasarkan penolakan minyak dengan air dan dapat menghasilkan cetakan seakan-akan lukisan bahan pensil. tan dan
Perala

Cetakan timbul

Cetakan benam

n asas k a rafi ber inyak litog Krayon akwat berm /d minyak he ’ ‘tusc r ) tu kapu Blok ba larut (turpentin pe Cecair Span encetak Mesin p k penceta Dakwat pelarut Cecair

Cetakan stensi

Cetakan litografi

Proses Cet ak an Litografi
Langkah 1 (Melukis di atas batu)
Dengan menggunakan krayon litografi yang berasaskan minyak atau sejenis dakwat yang berminyak dipanggil ‘tusche’ Imej akan dihasilkan di atas blok batu kapur.

Langkah 2 (Rawatan pada batu, mengekalkan imej, dan melembapkan imej)

1.

Kepingan batu disapu dengan cecair kimia. Cecair ini akan menyebabkan imej tersebut menarik dakwat cetak yang berminyak. Bahagian yang kosong akan menolak dakwat dan menarik/meresap air. Batu disapu dengaan bahan pelarut seperti turpertin untuk mencairkan sebahagian besar daripada lukisan asal. Sebahagian kecil berminyak yang kabur akan terhasil dan kekal pada batu tersebut. Permukaan batu dilembapkan dengan air yang hanya akan meresap pada ruang yang kosong.

2.

3.

Proses Cet akan Litografi
Langkah 3 (Menyapu dakwat dan proses mencetak)
1.

Dakwat berasaskan minyak disapu pada batu dengan penggelek. Oleh sebab minyak dan air tidak boleh bercampur , maka dakwat akan melekat dan tertarik pada imej, tetapi tidak melekat pada bahagian bahagian kosong yang lembap. Batu yang telah disapu dakwat diletak di atas permukaan pencetak litografi. Sehelai kertas lembap diletak di atas batu cetak dan dikepiltkan/letakan kepingan kayu dan diletak palang penekan untuk menerima tekanan yang seimbang apabila melalui alat pencetak.

2.

Langkah 7 (Cetakan siap)
Langkah 4 (Cetakan siap)

Kertas diangkat daripada blok batu dan imej yang dicetak akan kelihatan terbalik.

Menu utama

Teknik Bentuk cetakan Jenis cetakan

Cetakan G urisan Asid (Etching)
Peralatan dan bahan Kertas Sabun Plat Logam Cecair asid Minyak tanah Mesin pencetak Dakwat pencetak Bahan kalis asid
Pengguris/jarum etching

Cetakan timbul

Cetakan benam

Cetakan stensi

Cetakan litografi

Proses Cet akan Guris an Asid

Langkah 1 (Penyediaan asas permukaan mencetak) Sejenis bahan kalis asid yang berlilin disapu pada kepingan permukaan logam.

Langkah 2 (Melukis imej) Selepas permukaan logam kering, pengguris/jarum etching digunakan untuk melukis di atas permukaan logam. Jarum pengguris akan mencalarkan bahan kalis asid dan mendedahkan logam.

Proses Cet akan Guris an Asid
Langkah 3 (Mandian atau rendaman asid) Kepingan logam direndam ke dalam
bekas yang dipenuhi asid. Cecair asid akan menghakis bahagian garisan yang didedahkan dengan membentuk jaluran parit. Permukaan yang masih mempunyai bahan antiasid akan melindunginya daripada dihakis.

Langkah 4 (Membersihkan permukaan logam)
Kepingan logam dikeluarkan daripada cecair asid apabila hakisan yang dihasilkan oleh asid telah cukup dalam. Permukaan yang dilitupi bahan antiasid dibersihkan dengan pencuci (pencair).

Proses Cet akan Guris an Asid

Langkah 5 (Mendakwat)
Keseluruhan permukaan kepingan logam disapu dakwat. Alat penekan kerap kali digunakan untuk menekan/ menolak dakwat ke dalam garisangarisan berlurah.

Permukaan kepingan logam dilap sehingga bersih dan meninggalkan hanya garisan berlurah yang dipenuhi dakwat.

Langkah 6 (Mengelap permukaan kepingan logam)

Proses Cet akan Guris an Asid
Langkah 7 (Mencetak)
Kepingan logam diletakkan pada mesin pencetak /pengapit dengan bahagian permukaan nya di atas. Sekeping kertas yang lembap diletakkan di ats permukaan kepingan logam dan ditutup dengan (Blanket). Kemudian digelek melalui mesin. Tekanan yang dikenakan pada kertas akan menenggelamkan nya ke dalam garisan untuk menerima dakwat. Langkah 8 (Cetakan siap) Kertas diangkat daripada kepingan logam. Cetakan dihasilkan secara terbalik. Kesan tekanan akan ditinggalkan oleh tepi kepingan logam. Ini dikenali tanda kepingan.

Menu utama

Teknik Bentuk cetakan Jenis cetakan

Cetakan S aring Sute ra Foto

Peralatan dan bahan

1

2 Pemidan g skrin

Cetakan timbul

Cetakan benam

3

Sek uji

4

Cetakan stensi

Cetakan litografi

Kertas cetak, kain,palstik/kulit

Pewarna jenis legap seperti dakwat lino, dakwat atau cat poster bagi cetakan atas kertas. Pencelup atau dye bagi cetakan atas kain serta dakwat PVC bagi cetakan atas plastik.

Penyediaa n pemidan g saring sut era foto

1

2

3

4

5

1 2 3 4 5

Filem lutsinar dihitamkan sehingga legap menggunakan foto emulsion. Menyediakan bingkai dan bahan saring sutera foto. Kain organdi
kesesuaian saiz pemidang.

Lakaran disediakan dan dilukis mengikut

ditegangkan dan diklipkan padabahagian tepi bingkai. Sapukan foto emulsion dengan menggunakan sekuji serta sapuan yang nipis di dalam bilik gelap agar tidak menembusi cahaya. Proses dedahan cahaya: Teknik cahaya lampu (biasanya 3-5 minit). Selepas itu, pemidang dicuci menggunakan pancutan air yang kuat. Bahagian yang tidak terkena dedahan cahaya akan tanggal, manakala bahagian yang terkena cahaya akan tanggal. Pemidang akan dikemaskan dengan pita kertas pada bahagian tepinya bagi mengelakkan warna terkeluar semasa proses mencetak.

Proses Me ncetak
Langkah 1 (Penyediaan) Bahan yang hendak dicetak seperti kertas/ kain diletakkan dibahagian bawah skrin pemidang dan dakwat/pewarna diletakkan di atas skrin. Langkah 2 (Mencetak)
Sekuji digunakan sebagai perata warna bagi menarik warna. Warna tidak boleh ditarik banyak kali kerana ini akan mengakibatkan hasil cetakan tidak kemas. Warna akan melalui bahagian yang terdedah hingga ke bahan yang dicetak, manakala bahagian yang ditutupi foto emulsi akan menghalang warna daripada menembusinya.

Langkah 3 (Cetakan siap)
Apabila skrin diangkat, imej telah dipindahkan pada bahagian yang dicetak. Imej yang dihasilkan tidak terbalik. Jika lebih daripada satu warna diperlukan, maka skrin yang berasingan akan digunakan untuk setiap warna.

Menu utama

Teknik Bentuk cetakan Jenis cetakan

Kemasan,P ersembaha n dan Pemeli haraan

Bahagian tepi bingkai Bingkai

Cetakan timbul

Bilangan siri/cetakan Tajuk

Nama dan tarikh

Cetakan benam

Cetakan stensi

Cetakan litografi

1. Karya dicetak dalam beberapa siri yang kemas dan menarik. 2. Maklumat seperti tajuk, nama, tarikh dan siri atau bilangan cetakan ditulis dengan pensil. 3.Karya cetakan dibingkai. Bahagian cetakan dipastikan tidak terlindung Ini bertujuan untuk menentukan nilai ketepatan (kejituan) pada cetakan. 4. Hasil cetakan perlu dielakkan daripada terdedah kepada cahaya matahari agar warnanya tidak luntur.

SOALAN PE NGUKUHA LATIHAN PENGUKUHAN
N

Soalan Objektif Jawab semua soalan berikut dengan memilih satu jawapan yang tepat. Ingatan

1. ialah

Cetakan yang menggunakan blok seperti di atas
A. Cetakan timbul B. Cetakan stensil C. Cetakan benam D. Cetakan planograf

Alat yang digunakan bagi C. span meratakan warna dalam A. sekuji cetakan blok kayu
2.

B. penggelek

D. berus cat

Soalan ObjektifN
Soalan Objektif Jawab semua soalan berikut dengan memilih satu jawapan yang tepat. 3. Dalam proses pembingkaian cetakan, maklumat seperti bilangan cetakan, tajuk, nama dan tarikh ditulis dibahagian A. atas cetakan B. tepi cetakan C. bawah cetakan D. bingkai

SOALAN PE NGUKUHA

4.

A. China C. Eropah Teknik cetakan kayu ialah teknik cetakan yang paling awal dikesan di negara B. Arab D. Afrika

SOALAN PE NGUKUH

AN

Soalan Objektif Jawab semua soalan berikut dengan memilih satu jawapan yang tepat. Kefahaman

5.

A. cetakan gurisan Langkah di atas merupakan salah cetakan litografi C. satu proses dalam asid blok cetak bagi penyediaan B. cetakan saring D. cetakan lino sutera foto

SOALAN PE NGUKUH

AN

Soalan Objektif Jawab semua soalan berikut dengan memilih satu jawapan yang tepat Aplikasi

6. Gambar rajah di atas menunjukkan salah satu langkah teknik cetakan gurisan asid. Mengapakah alat penekan digunakan? A. Mengelakkan plat logam daripada tercalar B. Melicinkan permukaan logam C. Memastikan plat logam tidak kemek D. Menolak dakwat ke dalam garisangarisan berlurah

SOALAN PE NGUKUH

AN

Soalan Objektif Jawab semua soalan berikut dengan memilih satu jawapan yang tepat Sintesis

7.

`

A. Menjadikan blok cetakan lebih tahan cecair Apakah fungsilama asid dalam proses penyediaan blok B. Menghakis cetakan di atas?bahagian garisan yang didedahkan untuk membentuk jalinan parit C. Mengekalkan warna plat logam D. Mengelakkan plat logam daripada berkarat

SOALAN PE NGUKUH

Analisis
AN

Soalan Objektif Jawab semua soalan berikut dengan memilih satu jawapan yang tepat Analisis

Gambar rajah di atas menunjukkan sebahagian daripada proses penyediaan blok cetakan teknik A. etching C. litografi
8.

B. stensil

D. lino

BETUL

X
CUBA LAGI

BETUL

X
CUBA LAGI

BETUL

X
CUBA LAGI

BETUL

X
CUBA LAGI

BETUL

X
CUBA LAGI

BETUL

X
CUBA LAGI

Kembali ke muka surat sebelumnya

.

Kembali ke menu utama

Ke muka surat seterusnya

X

Keluar

TERIMA KASIH

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->